alang Haga paris

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tay">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipidia</sitename>
    <dbname>taywiki</dbname>
    <base>https://tay.wikipedia.org/wiki/T%E2%80%99ringan_na_zzngayan</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>case-sensitive</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="case-sensitive">media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">kin iniptnaq</namespace>
      <namespace key="0" case="case-sensitive" />
      <namespace key="1" case="case-sensitive">spkayal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">cinzyuwaw</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">spkayal cinzyuwaw</namespace>
      <namespace key="4" case="case-sensitive">Wikibitia</namespace>
      <namespace key="5" case="case-sensitive">spkayal Wikibitia</namespace>
      <namespace key="6" case="case-sensitive">biru’ na zayzyuwaw</namespace>
      <namespace key="7" case="case-sensitive">spkayal squ biru’ na zayzyuwaw</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">mediawiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">spkayal qu mediawiki</namespace>
      <namespace key="10" case="case-sensitive">panmwo</namespace>
      <namespace key="11" case="case-sensitive">spkayal sa panmwo</namespace>
      <namespace key="12" case="case-sensitive">sni sa pinraw nya smbbaq</namespace>
      <namespace key="13" case="case-sensitive">spkayal sa sni sa pinraw nya smbbaq</namespace>
      <namespace key="14" case="case-sensitive">zyuwaw na</namespace>
      <namespace key="15" case="case-sensitive">spkayal sa zyuwaw na</namespace>
      <namespace key="710" case="case-sensitive">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="case-sensitive">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="case-sensitive">模組</namespace>
      <namespace key="829" case="case-sensitive">模組討論</namespace>
      <namespace key="1728" case="case-sensitive">活動</namespace>
      <namespace key="1729" case="case-sensitive">活動討論</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>alang Haga paris</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2167</id>
    <revision>
      <id>72850</id>
      <parentid>34067</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:33:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pasang Teru</username>
        <id>1684</id>
      </contributor>
      <origin>72850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="870" sha1="0962vc9g3epr7h5cdmcpjjtc3q730uo" xml:space="preserve">== '''alang Haga paris (哈卡巴里斯社)''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Phaga lela alang Hagaparis.png|縮圖|phaga na lela alang Hagaparis.]]
knhulan na ita Tayal hiya ga kahul ta bih na Pinsbkan, ro hkngyan skura te tltuw, karow ro krayas rgyax &quot;b’bu bayu&quot; kwara. ryax haca ga knaki bih alang lela kwara cyoli na llyung Klesan, ro mpuw payat kwara alang cnrux kya. laney ta skal cikey cyu inu alang Tayal kwara bih [[llyung]] Klesan kya.

alang Haga paris ga nya maki skura te tltuw llyung Turu, b’nux alang haca ro nya sobih te iyil na gong Bsyowan, skura alang Ryohen kya ha’iy uy, miman pitu koro theya’ nya, yow na cinlalu alang na Haga paris ga phaga btunux yow nmya ma.

==kinhulan s’utu biru==
江明清Yawi‧Nomin，葛雷散群(南澳)泰雅人的語言文化教材－歷史文化與社會文化篇(臺灣：宜蘭縣原住民文教促進會. 101)</text>
      <sha1>0962vc9g3epr7h5cdmcpjjtc3q730uo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72851</id>
      <parentid>72850</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:34:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pasang Teru</username>
        <id>1684</id>
      </contributor>
      <origin>72851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1050" sha1="d8c7sv2miw4k5hiblekoi4ol6bvyeyj" xml:space="preserve">== '''alang Haga paris (哈卡巴里斯社)''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Phaga lela alang Hagaparis.png|縮圖|phaga na lela alang Hagaparis.]]
knhulan na ita Tayal hiya ga kahul ta bih na Pinsbkan, ro hkngyan skura te tltuw, karow ro krayas rgyax &quot;b’bu bayu&quot; kwara. ryax haca ga knaki bih alang lela kwara cyoli na llyung Klesan, ro mpuw payat kwara alang cnrux kya. laney ta skal cikey cyu inu alang Tayal kwara bih [[llyung]] Klesan kya.

alang Haga paris ga nya maki skura te tltuw llyung Turu, b’nux alang haca ro nya sobih te iyil na gong Bsyowan, skura alang Ryohen kya ha’iy uy, miman pitu koro theya’ nya, yow na cinlalu alang na Haga paris ga phaga btunux yow nmya ma.&lt;mapframe latitude=&quot;24.448245&quot; longitude=&quot;121.606010&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Sali ni pu'ing mrhow.png|縮圖|sali lela na pu'ing mrhow]]

=='''kinhulan s’utu biru'''==
江明清Yawi‧Nomin，葛雷散群(南澳)泰雅人的語言文化教材－歷史文化與社會文化篇(臺灣：宜蘭縣原住民文教促進會. 101)</text>
      <sha1>d8c7sv2miw4k5hiblekoi4ol6bvyeyj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>alang Pyahow</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2168</id>
    <revision>
      <id>72847</id>
      <parentid>34075</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:29:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pasang Teru</username>
        <id>1684</id>
      </contributor>
      <origin>72847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="629" sha1="e1mgr1oljfwdz3b7r6lnoj25ebooj9h" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:C'oli na alang Pyahow.png|縮圖|cc'oli lela.]]
'''alang Pyahow (碧候社)''' ga nya skura te llow na [[llyung]] Turu.

knhulan na ita Tayal hiya ga kahul ta bih na Pinsbkan, ro hkngyan skura te tltuw, karow ro krayas rgyax “b’bu bayu” kwara. ryax haca ga knaki bih alang lela kwara cyoli na llyung Klesan, ro mpuw payat kwara alang cnrux kya. laney ta skal cikey cyu inu alang Tayal kwara bih llyung Klesan kya.

==kinhulan s’utu biru==
江明清Yawi‧Nomin，葛雷散群(南澳)泰雅人的語言文化教材－歷史文化與社會文化篇。(臺灣：宜蘭縣原住民文教促進會. 101)</text>
      <sha1>e1mgr1oljfwdz3b7r6lnoj25ebooj9h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72848</id>
      <parentid>72847</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:29:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pasang Teru</username>
        <id>1684</id>
      </contributor>
      <origin>72848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="720" sha1="3hfrhcmzg10pnisw2y8u5h3ovf80vwm" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:C'oli na alang Pyahow.png|縮圖|cc'oli lela.]]
'''alang Pyahow (碧候社)''' ga nya skura te llow na [[llyung]] Turu.

knhulan na ita Tayal hiya ga kahul ta bih na Pinsbkan, ro hkngyan skura te tltuw, karow ro krayas rgyax “b’bu bayu” kwara. ryax haca ga knaki bih alang lela kwara cyoli na llyung Klesan, ro mpuw payat kwara alang cnrux kya. laney ta skal cikey cyu inu alang Tayal kwara bih llyung Klesan kya.

==kinhulan s’utu biru==
江明清Yawi‧Nomin，葛雷散群(南澳)泰雅人的語言文化教材－歷史文化與社會文化篇。(臺灣：宜蘭縣原住民文教促進會. 101)&lt;mapframe latitude=&quot;24.474372&quot; longitude=&quot;121.785840&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;</text>
      <sha1>3hfrhcmzg10pnisw2y8u5h3ovf80vwm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72849</id>
      <parentid>72848</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:31:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pasang Teru</username>
        <id>1684</id>
      </contributor>
      <origin>72849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="808" sha1="qyv87bivq6oh1zz8gv0qf6oh3m2zujm" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:C'oli na alang Pyahow.png|縮圖|cc'oli lela.]]
[[biru’ na zayzyuwaw:C'oli lela na alang Pyahow.png|縮圖|c'oli alang Pyahow lela.]]
'''alang Pyahow (碧候社)''' ga nya skura te llow na [[llyung]] Turu.

knhulan na ita Tayal hiya ga kahul ta bih na Pinsbkan, ro hkngyan skura te tltuw, karow ro krayas rgyax “b’bu bayu” kwara. ryax haca ga knaki bih alang lela kwara cyoli na llyung Klesan, ro mpuw payat kwara alang cnrux kya. laney ta skal cikey cyu inu alang Tayal kwara bih llyung Klesan kya.

==kinhulan s’utu biru==
江明清Yawi‧Nomin，葛雷散群(南澳)泰雅人的語言文化教材－歷史文化與社會文化篇。(臺灣：宜蘭縣原住民文教促進會. 101)&lt;mapframe latitude=&quot;24.474372&quot; longitude=&quot;121.785840&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;</text>
      <sha1>qyv87bivq6oh1zz8gv0qf6oh3m2zujm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>alang Rgyax</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2170</id>
    <revision>
      <id>72865</id>
      <parentid>34083</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:40:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pasang Teru</username>
        <id>1684</id>
      </contributor>
      <origin>72865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="610" sha1="nhq5tc2kwhpgvojujyhp5mjpe2ex85k" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Alang rgyax.png|縮圖|alang lela na alang Rgyax.]]
'''alang Rgyax (大元社/熱雅赫)''' ga nya maki skura te tltuw [[llyung]] Turu, b’nux alang haca ro nya sobih te iyil na gong Bsyowan kya.

knhulan na ita Tayal hiya ga kahul ta bih na Pinsbkan, ro hkngyan skura te tltuw, karow ro krayas rgyax “b’bu bayu” kwara. ryax haca ga knaki bih alang lela kwara cyoli na llyung Klesan, ro mpuw payat kwara alang cnrux kya. laney ta skal cikey cyu inu alang Tayal kwara bih llyung Klesan kya.&lt;mapframe latitude=&quot;24.441245&quot; longitude=&quot;121.610410&quot; zoom=&quot;13&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;</text>
      <sha1>nhq5tc2kwhpgvojujyhp5mjpe2ex85k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>alang Tlangan（alang Buta）ro alang Tpyahan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2171</id>
    <revision>
      <id>72852</id>
      <parentid>34089</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:35:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pasang Teru</username>
        <id>1684</id>
      </contributor>
      <origin>72852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="851" sha1="oryt2pulii3n5m9u2e1brs3wp3grjbd" xml:space="preserve">== '''alang Tlangan (alang Buta) ro alang Tpyahan (德拉岸社/武塔社與德比亞罕社)''' ==
alang Kmuyow ro alang b’bu Kaykay ga nya maki te iyil bih pu’ing llyung Turu.

Kwara alang ta lela ga nya mso’un maki bih utux [[llyung]] Klesan, kilgal cinlangan klahang kya ga wa khangan cinlangan na Nipun lela, cinlangan na Kokumito uy, kya ha’iy miman kawas wayal, baley cyoli na Tayal ga knaki bih llyung Klesan kwara, ana ga beta micu wa tbcyan maki bih llyung Mnibuw kruma, kwara alang laga nya si skaki utux llyung ta na. ana ga wa sgayan bih alang b’nux kruma, kki’an lela ga iwan pnhkngyan ta ro pntke’an ta wayal lela la.

=='''kinhulan s’utu biru'''==
書目來源:江明清Yawi‧Nomin，葛雷散群(南澳)泰雅人的語言文化教材－歷史文化與社會文化篇，(臺灣：宜蘭縣原住民文教促進會. 101)</text>
      <sha1>oryt2pulii3n5m9u2e1brs3wp3grjbd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72853</id>
      <parentid>72852</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:36:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pasang Teru</username>
        <id>1684</id>
      </contributor>
      <origin>72853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="942" sha1="0jk1ko2mc1x3aw1fms138xzv1is7hlz" xml:space="preserve">== '''alang Tlangan (alang Buta) ro alang Tpyahan (德拉岸社/武塔社與德比亞罕社)''' ==
alang Kmuyow ro alang b’bu Kaykay ga nya maki te iyil bih pu’ing llyung Turu.

Kwara alang ta lela ga nya mso’un maki bih utux [[llyung]] Klesan, kilgal cinlangan klahang kya ga wa khangan cinlangan na Nipun lela, cinlangan na Kokumito uy, kya ha’iy miman kawas wayal, baley cyoli na Tayal ga knaki bih llyung Klesan kwara, ana ga beta micu wa tbcyan maki bih llyung Mnibuw kruma, kwara alang laga nya si skaki utux llyung ta na. ana ga wa sgayan bih alang b’nux kruma, kki’an lela ga iwan pnhkngyan ta ro pntke’an ta wayal lela la.&lt;mapframe latitude=&quot;24.452288&quot; longitude=&quot;121.677680&quot; zoom=&quot;14&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

=='''kinhulan s’utu biru'''==
書目來源:江明清Yawi‧Nomin，葛雷散群(南澳)泰雅人的語言文化教材－歷史文化與社會文化篇，(臺灣：宜蘭縣原住民文教促進會. 101)</text>
      <sha1>0jk1ko2mc1x3aw1fms138xzv1is7hlz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72854</id>
      <parentid>72853</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:36:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pasang Teru</username>
        <id>1684</id>
      </contributor>
      <origin>72854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1033" sha1="2qzgen1lhiynqswdgg72ufmq0ks62a6" xml:space="preserve">== '''alang Tlangan (alang Buta) ro alang Tpyahan (德拉岸社/武塔社與德比亞罕社)''' ==
alang Kmuyow ro alang b’bu Kaykay ga nya maki te iyil bih pu’ing llyung Turu.

Kwara alang ta lela ga nya mso’un maki bih utux [[llyung]] Klesan, kilgal cinlangan klahang kya ga wa khangan cinlangan na Nipun lela, cinlangan na Kokumito uy, kya ha’iy miman kawas wayal, baley cyoli na Tayal ga knaki bih llyung Klesan kwara, ana ga beta micu wa tbcyan maki bih llyung Mnibuw kruma, kwara alang laga nya si skaki utux llyung ta na. ana ga wa sgayan bih alang b’nux kruma, kki’an lela ga iwan pnhkngyan ta ro pntke’an ta wayal lela la.&lt;mapframe latitude=&quot;24.452288&quot; longitude=&quot;121.677680&quot; zoom=&quot;14&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

=='''kinhulan s’utu biru'''==
書目來源:江明清Yawi‧Nomin，葛雷散群(南澳)泰雅人的語言文化教材－歷史文化與社會文化篇，(臺灣：宜蘭縣原住民文教促進會. 101)&lt;mapframe latitude=&quot;24.442947&quot; longitude=&quot;121.681778&quot; zoom=&quot;12&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;</text>
      <sha1>2qzgen1lhiynqswdgg72ufmq0ks62a6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72857</id>
      <parentid>72854</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:37:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pasang Teru</username>
        <id>1684</id>
      </contributor>
      <origin>72857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1111" sha1="5di5cpdmxcws1kiomugkosl8k0z4fzs" xml:space="preserve">== '''alang Tlangan (alang Buta) ro alang Tpyahan (德拉岸社/武塔社與德比亞罕社)''' ==
alang Kmuyow ro alang b’bu Kaykay ga nya maki te iyil bih pu’ing llyung Turu.
[[biru’ na zayzyuwaw:Misu alang na Butasya.png|縮圖|micu alang Butasya]]


Kwara alang ta lela ga nya mso’un maki bih utux [[llyung]] Klesan, kilgal cinlangan klahang kya ga wa khangan cinlangan na Nipun lela, cinlangan na Kokumito uy, kya ha’iy miman kawas wayal, baley cyoli na Tayal ga knaki bih llyung Klesan kwara, ana ga beta micu wa tbcyan maki bih llyung Mnibuw kruma, kwara alang laga nya si skaki utux llyung ta na. ana ga wa sgayan bih alang b’nux kruma, kki’an lela ga iwan pnhkngyan ta ro pntke’an ta wayal lela la.&lt;mapframe latitude=&quot;24.452288&quot; longitude=&quot;121.677680&quot; zoom=&quot;14&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

=='''kinhulan s’utu biru'''==
書目來源:江明清Yawi‧Nomin，葛雷散群(南澳)泰雅人的語言文化教材－歷史文化與社會文化篇，(臺灣：宜蘭縣原住民文教促進會. 101)&lt;mapframe latitude=&quot;24.442947&quot; longitude=&quot;121.681778&quot; zoom=&quot;12&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;</text>
      <sha1>5di5cpdmxcws1kiomugkosl8k0z4fzs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>p’yugan pnmahan na Tayal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2476</id>
    <revision>
      <id>72843</id>
      <parentid>39762</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:01:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pasang Teru</username>
        <id>1684</id>
      </contributor>
      <origin>72843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4435" sha1="1463rvcu3p9y9x4ounq6u3at55gq2zh" xml:space="preserve">== p’yugan pnmahan na Tayal (產業型態的變遷) ==
rin’yasan [[gaga]] pnmahan na Tayal bih llyung Klesan kya, aring gaga na p’umah mnayang, cabu ’cyux ro mluyak bnkisan lela, beta p’yuw tyagan na pnmahan na klhangan Nipun, ro beta micu laga maki mllamu na pnmahan la, nya pkita maha knahul ini ptna’ knlhangan na cinbwanan cntlangan ro p’yugan na bbiran ga wa si p’yuw kwara pnmahan uy la.

s’yanux Tayal bih llyung Klesan kya, piyang mwah p’yanux Tayal hiya ga p’yugan hkangiy pnmahan ro nayang mtiyow, m’leh cmabu ’cyux ro mluyak. gaga na pnmahan Tayal ga kahul p’yugan mnayang urow, skahul cpngan knlkahan urow, layan ro lmyun, pagey mma, ro ngahi pnhyan ta, utux lwey ga, ptna’ pnuhi ta mayah ta, cka nya pnmahan ta ga twangan muhi erang, ini ga tetun. ’cyux nagan ta ga btiyux na ita utux llyung, ini ga btiyux na utux bbwan, nanu yaca ana ima gluw na utux llyung ga ba’un musa mleh ro kmiyap ’cyux kya, ana ga musa ta tmuba ro kmiyap ’cyux ga siga musa mso’un mleh gluw na utux llyung, kwara innagan ’cyux ga ble’un ’masuw. gaga na mluyak hiya ga binah pnbahu ro manak na tmwang nni’an na ita Tayal uy, gaga na ryax musa ta mluyak ga nanak t’krryax musa ta mluyak, ro maki mnanak gaga na mluyak klhangan ta uy. ini ta momah ga ana ta musa mluyak, ana utux hi musa mluyak, ana utux gaga nni’an ga mso’un musa mluyak uy, siga mrhow nya kba’ gaga na mluyak hiya ro mrhow na utux nni’an hiya ga mwah pgleng m’aras naha, kwara innagan hiya ga ble’un ’masuw kwara utux nni’an. gaga na mluyak hiya ga kya ha’iy utux byating wayal, iyik na klahang ta gaga na Smyatu, nanu yaca kwara ptna’ utux nni’an ga musa mlahang gaga na psani’ skura yow na mluyak, kwara innagan hiya ga ’ra na utux gaga kwara.

yani ci yow kwe ga beta ryax na klhangan Nipun ga wa p’yuw la, knahul cnpxan na Nipun mwah maki alang b’nux Tayal ro t’aring p’yugan gaga pnmahan laga, kmon mwah p’yuw rin’yasan gaga na pnmahan Tayal bih llyung Klesan kya, tekun klhangan na Nipun laga kesacu hiya mwah pcba’ yow na cla’an, ro pcpung gmwayow mrkyas musa mita pntyagan binah na alang b’nux, ro pc’urux halan tmwang kba’ yow na cla’an, inlungan baley rmuruw pcba’ mwah pptiyow yow na cla’an kwe, Nipun ga nya smungus yow maha p’yugey ta kwara gaga mlyuak na ’nxan Tayal, kba’ smungus inlungan yow na pnbahu, kya maha musa kba’ msromun gmluw Nipun. Kesacu naha mwah pcba’ yow na cla’an ga piyang knsa’ang, krryax krryax ga mwah gmoyow mita alang, skura naha nya si kaki sali, ini usa mtiyow cla’an na mrkyas Tayal ga ble’un nya ci sgsuw ro ma’ut maha, aki maha mngiyat ci musa mtiyow cla’an kya kwara mrkyas naha, babow nya ga pkita yow kwe knahun nwahan sna’ut:

aw ci baley mga’in sswe mu ga, wayal tiyow cla’an kya yaba mu, yaya mu hiya ga maki sali ro mlahang sswe mu kya, mwah sma’ut kesacu la kmayal:“mlux su tl’eng Sali, ro ini su usa mtiyow ”sgun nya htuw tanux kya yaya mu, s’agan nya wani ro slayun nya biyux yaya mu, skayal nya kesacu yaya mu kmayal maha:“nya kilux tunux ro mga’ing la’iy mu la, nanu yaca nya mu khangan Sali la’iy mu.”pnungan kesacu laga, ini kayal ro musa gmoyow binah Sali lwey.

ana ksa’ang ha’iy rnuruw yow na cla’an kesacu Nipun, t’aring ga ini tnwaxan gaga kwe ro maki ha’iy tpra’an yow. p’umah yow na cla’an kwe ga siga skbaley bulit cnloman, ana ga hmu’ kahun ktan na Tayal hiya ga ini mtasow, nanu yaca ini swal inlungan naha kwara. suruw nya tekun klhangan na Sexu Kokumito laga, nanak inbuyan naha rmuruw p’umah cla’an ga, kya ha’iy miman beta pitu pgan kawas ga sgguw nya kwara Tayal muhi khoni’ yumin, khoni’ sugi ro benux, nanu yaca knahul yow na puhi ro beta muhi khoni’, ryax kaca ga si ba’iy maha nya htuw gi’as na pnbahu, ana ga skura gaga na sbayux ta pnmahan lela ga naras ya’eh yow. pitu pgan kwas beta mesuw pgan kawas ga t’arng muhi sitake la. aring mesuw pgan kawas babow nya beta micu laga, kenah mllamuw yow ptyagan na kwara Tayal bih llyung Klesan, nanak yow na p’umah, maki cyoli uy ga stiyow yow na hmakut btunux, pirey toraku, tiyow yow Sexu ro yow na rmow cyoli’.

p’yugan pnmahan na Tayal bih llyung Klesan beta micu, aring gaga na pnmahan lela beta mllamuw ptyagan ta micu ga, nya kmayal maha wayal p’yugan ’nxan ta, utux lwey ga p’aras mnanak na gaga klhangan Tayal micu.

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>1463rvcu3p9y9x4ounq6u3at55gq2zh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>qbhniq siliq</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2490</id>
    <revision>
      <id>72845</id>
      <parentid>40079</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:02:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pasang Teru</username>
        <id>1684</id>
      </contributor>
      <origin>72845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="559" sha1="dteclf58uj4vobp4fseq5y8x0d9b06i" xml:space="preserve">Siliq qani ga qbhniq na Tayal uyi. maki calay yaw ga talam ta ssiliq qani. 
ana ga cquliq s’ciq hiya ga nyan naha galan utux qbhniq qani.
Siliq qani ga qbhniq na Tayal, sisin san naha kayal qa tyuku hiya, yaw siliq ga lmam ktayux yaw, talam silq san ta, skahul ta ryaniq ‘san nya ki pinnhwaw nya cpung yaw nqu musa [[qmalup]] qani musa baqun qa gaga psaniq uyi, ita Tayal hiya ga s’agal ta tmalam yaw qa qbhniq qa siliq qani.

== 參考資料 ==
http://210.240.125.35/citing/citing_content.asp?id=3168&amp;keyword=占卜鳥

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>dteclf58uj4vobp4fseq5y8x0d9b06i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>qalang Sqbu’/Sqbux / 長嶺部落</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3257</id>
    <revision>
      <id>72766</id>
      <parentid>72233</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:53:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <origin>72766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18994" sha1="9xnf7tgt0pdo5mi985an4ph5a8reelk" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang''' ==

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>9xnf7tgt0pdo5mi985an4ph5a8reelk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72767</id>
      <parentid>72766</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:56:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan ka qalang */</comment>
      <origin>72767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19010" sha1="qfybo01nbi5pwm203xdndrvy3yqx9xn" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>qfybo01nbi5pwm203xdndrvy3yqx9xn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72768</id>
      <parentid>72767</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:57:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan ka qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>72768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19141" sha1="0919uvaoyakvms15q1h21n8pd0a1nod" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga, 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>0919uvaoyakvms15q1h21n8pd0a1nod</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72769</id>
      <parentid>72768</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:57:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan ka qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>72769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19349" sha1="rpswttml161b8pld4nm35yo9oz3ttvf" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup, 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>rpswttml161b8pld4nm35yo9oz3ttvf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72770</id>
      <parentid>72769</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:57:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan ka qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>72770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19432" sha1="3e0b7qmnxzte43kn5a21f27zms1we1x" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>3e0b7qmnxzte43kn5a21f27zms1we1x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72771</id>
      <parentid>72770</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:58:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan ka qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>72771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19522" sha1="jrhcz4l53srou2w2hmpfwyk3jyjrw11" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>jrhcz4l53srou2w2hmpfwyk3jyjrw11</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72772</id>
      <parentid>72771</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:58:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan ka qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>72772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19690" sha1="3qx4xp8nxsnb3f71hx4wk8flwioekfc" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>3qx4xp8nxsnb3f71hx4wk8flwioekfc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72773</id>
      <parentid>72772</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:58:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan ka qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>72773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19759" sha1="9gbsktoyxt2euuxs6ypincv9tof0tll" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>9gbsktoyxt2euuxs6ypincv9tof0tll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72774</id>
      <parentid>72773</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:59:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan ka qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>72774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19788" sha1="oh1nh41nabepolhnb0rx8nnsk36kvfm" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang''' ==

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>oh1nh41nabepolhnb0rx8nnsk36kvfm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72775</id>
      <parentid>72774</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:59:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang */</comment>
      <origin>72775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19804" sha1="10kf4blqvk88h19z26j4hcktwjohlu9" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>10kf4blqvk88h19z26j4hcktwjohlu9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72776</id>
      <parentid>72775</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:59:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>72776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19931" sha1="ijj1xh7n6ki6t2h46kbmqu4z9r84g8o" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma. 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ijj1xh7n6ki6t2h46kbmqu4z9r84g8o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72777</id>
      <parentid>72776</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:00:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>72777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20073" sha1="6d2ngi3up9p60jfeyfymi27rh9wv32r" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma.maki te ska na hlahuy ga ini hmut hmwaw ru ini hinas qzyunam ru ini kzyap tki’an na yaya qsinuw uzi ru ini hmut smutang puqing qsya uzi mha. 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>6d2ngi3up9p60jfeyfymi27rh9wv32r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72778</id>
      <parentid>72777</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:00:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>72778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20140" sha1="keso5z721dbo0kywxf3ef0q1mze86lu" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma.maki te ska na hlahuy ga ini hmut hmwaw ru ini hinas qzyunam ru ini kzyap tki’an na yaya qsinuw uzi ru ini hmut smutang puqing qsya uzi mha.zyuwaw sm`atu ma ga blaq mkbbang ru blaq pkayal kwara ru ini psayu. 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>keso5z721dbo0kywxf3ef0q1mze86lu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72779</id>
      <parentid>72778</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:00:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>72779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20251" sha1="m73lx5l5tmo3imojsnjr7ob8nh07zir" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma.maki te ska na hlahuy ga ini hmut hmwaw ru ini hinas qzyunam ru ini kzyap tki’an na yaya qsinuw uzi ru ini hmut smutang puqing qsya uzi mha.zyuwaw sm`atu ma ga blaq mkbbang ru blaq pkayal kwara ru ini psayu.pcbaq qani ga kahul sa gaga kwara, ktan ta qani ga mha smi balay inlungan qu bnkis ru Utux ki qnxan qutux lahuy 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>m73lx5l5tmo3imojsnjr7ob8nh07zir</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72780</id>
      <parentid>72779</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:01:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>72780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20344" sha1="gnkfhwy1c7zcwz3q83d8mh5og0crpfv" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma.maki te ska na hlahuy ga ini hmut hmwaw ru ini hinas qzyunam ru ini kzyap tki’an na yaya qsinuw uzi ru ini hmut smutang puqing qsya uzi mha.zyuwaw sm`atu ma ga blaq mkbbang ru blaq pkayal kwara ru ini psayu.pcbaq qani ga kahul sa gaga kwara, ktan ta qani ga mha smi balay inlungan qu bnkis ru Utux ki qnxan qutux lahuy. 

族人進山前會觀察Siliq的鳴聲與夢兆，若有不好的徵兆便取消行程。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>gnkfhwy1c7zcwz3q83d8mh5og0crpfv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72781</id>
      <parentid>72780</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:01:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>72781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20440" sha1="io4y7abu5axshyqhkdbtvvssqh8sbo2" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma.maki te ska na hlahuy ga ini hmut hmwaw ru ini hinas qzyunam ru ini kzyap tki’an na yaya qsinuw uzi ru ini hmut smutang puqing qsya uzi mha.zyuwaw sm`atu ma ga blaq mkbbang ru blaq pkayal kwara ru ini psayu.pcbaq qani ga kahul sa gaga kwara, ktan ta qani ga mha smi balay inlungan qu bnkis ru Utux ki qnxan qutux lahuy. 

族人進山前會觀察Siliq的鳴聲與夢兆，若有不好的徵兆便取消行程。山林中不可大聲喧嘩、越界偷捕或獵殺懷孕母獸，也不可任意污染溪流。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>io4y7abu5axshyqhkdbtvvssqh8sbo2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72782</id>
      <parentid>72781</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:01:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>72782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20494" sha1="lgco2nd14nrhl6p7gxfnfj7o1zh6ers" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma.maki te ska na hlahuy ga ini hmut hmwaw ru ini hinas qzyunam ru ini kzyap tki’an na yaya qsinuw uzi ru ini hmut smutang puqing qsya uzi mha.zyuwaw sm`atu ma ga blaq mkbbang ru blaq pkayal kwara ru ini psayu.pcbaq qani ga kahul sa gaga kwara, ktan ta qani ga mha smi balay inlungan qu bnkis ru Utux ki qnxan qutux lahuy. 

族人進山前會觀察Siliq的鳴聲與夢兆，若有不好的徵兆便取消行程。山林中不可大聲喧嘩、越界偷捕或獵殺懷孕母獸，也不可任意污染溪流。祭儀期間則重視秩序與和諧，不宜爭吵。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>lgco2nd14nrhl6p7gxfnfj7o1zh6ers</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72783</id>
      <parentid>72782</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:02:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>72783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20585" sha1="2419sbpjmqhzz69jnusyc25y0aou58b" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma.maki te ska na hlahuy ga ini hmut hmwaw ru ini hinas qzyunam ru ini kzyap tki’an na yaya qsinuw uzi ru ini hmut smutang puqing qsya uzi mha.zyuwaw sm`atu ma ga blaq mkbbang ru blaq pkayal kwara ru ini psayu.pcbaq qani ga kahul sa gaga kwara, ktan ta qani ga mha smi balay inlungan qu bnkis ru Utux ki qnxan qutux lahuy. 

族人進山前會觀察Siliq的鳴聲與夢兆，若有不好的徵兆便取消行程。山林中不可大聲喧嘩、越界偷捕或獵殺懷孕母獸，也不可任意污染溪流。祭儀期間則重視秩序與和諧，不宜爭吵。這些規範與Gaga有關，也反映族人尊重自然、祖靈與群體生活的觀念。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>2419sbpjmqhzz69jnusyc25y0aou58b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72784</id>
      <parentid>72783</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:02:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>72784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20626" sha1="jxjyvqkp2kq8trscfmluo1v5pxbtvl2" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma.maki te ska na hlahuy ga ini hmut hmwaw ru ini hinas qzyunam ru ini kzyap tki’an na yaya qsinuw uzi ru ini hmut smutang puqing qsya uzi mha.zyuwaw sm`atu ma ga blaq mkbbang ru blaq pkayal kwara ru ini psayu.pcbaq qani ga kahul sa gaga kwara, ktan ta qani ga mha smi balay inlungan qu bnkis ru Utux ki qnxan qutux lahuy. 

族人進山前會觀察Siliq的鳴聲與夢兆，若有不好的徵兆便取消行程。山林中不可大聲喧嘩、越界偷捕或獵殺懷孕母獸，也不可任意污染溪流。祭儀期間則重視秩序與和諧，不宜爭吵。這些規範與Gaga有關，也反映族人尊重自然、祖靈與群體生活的觀念。 

== '''qalang na misu ru babaw nya''' ==

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>jxjyvqkp2kq8trscfmluo1v5pxbtvl2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72785</id>
      <parentid>72784</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:03:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya */</comment>
      <origin>72785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20648" sha1="onvq2l2e575m9gry6phm1ufm6wcrvyc" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma.maki te ska na hlahuy ga ini hmut hmwaw ru ini hinas qzyunam ru ini kzyap tki’an na yaya qsinuw uzi ru ini hmut smutang puqing qsya uzi mha.zyuwaw sm`atu ma ga blaq mkbbang ru blaq pkayal kwara ru ini psayu.pcbaq qani ga kahul sa gaga kwara, ktan ta qani ga mha smi balay inlungan qu bnkis ru Utux ki qnxan qutux lahuy. 

族人進山前會觀察Siliq的鳴聲與夢兆，若有不好的徵兆便取消行程。山林中不可大聲喧嘩、越界偷捕或獵殺懷孕母獸，也不可任意污染溪流。祭儀期間則重視秩序與和諧，不宜爭吵。這些規範與Gaga有關，也反映族人尊重自然、祖靈與群體生活的觀念。 

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>onvq2l2e575m9gry6phm1ufm6wcrvyc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72786</id>
      <parentid>72785</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:03:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 */</comment>
      <origin>72786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20816" sha1="2wx6kmez9lczztoj083ba3qxzgy8fb0" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma.maki te ska na hlahuy ga ini hmut hmwaw ru ini hinas qzyunam ru ini kzyap tki’an na yaya qsinuw uzi ru ini hmut smutang puqing qsya uzi mha.zyuwaw sm`atu ma ga blaq mkbbang ru blaq pkayal kwara ru ini psayu.pcbaq qani ga kahul sa gaga kwara, ktan ta qani ga mha smi balay inlungan qu bnkis ru Utux ki qnxan qutux lahuy. 

族人進山前會觀察Siliq的鳴聲與夢兆，若有不好的徵兆便取消行程。山林中不可大聲喧嘩、越界偷捕或獵殺懷孕母獸，也不可任意污染溪流。祭儀期間則重視秩序與和諧，不宜爭吵。這些規範與Gaga有關，也反映族人尊重自然、祖靈與群體生活的觀念。 

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==
misu qani qu qalang Sqbux ga wal mtyuwaw hugal squ mrqyas, n_gyut mnkis qu qalang, ini kpiyux pincyuwagan, ke na ’tayan ru gagag ga nyux nha szihung qu ungat pcbaq. 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>2wx6kmez9lczztoj083ba3qxzgy8fb0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72787</id>
      <parentid>72786</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:03:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 */</comment>
      <origin>72787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20906" sha1="liatr1kczocvvj5piv9egydsrn3ro29" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma.maki te ska na hlahuy ga ini hmut hmwaw ru ini hinas qzyunam ru ini kzyap tki’an na yaya qsinuw uzi ru ini hmut smutang puqing qsya uzi mha.zyuwaw sm`atu ma ga blaq mkbbang ru blaq pkayal kwara ru ini psayu.pcbaq qani ga kahul sa gaga kwara, ktan ta qani ga mha smi balay inlungan qu bnkis ru Utux ki qnxan qutux lahuy. 

族人進山前會觀察Siliq的鳴聲與夢兆，若有不好的徵兆便取消行程。山林中不可大聲喧嘩、越界偷捕或獵殺懷孕母獸，也不可任意污染溪流。祭儀期間則重視秩序與和諧，不宜爭吵。這些規範與Gaga有關，也反映族人尊重自然、祖靈與群體生活的觀念。 

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==
misu qani qu qalang Sqbux ga wal mtyuwaw hugal squ mrqyas, n_gyut mnkis qu qalang, ini kpiyux pincyuwagan, ke na ’tayan ru gagag ga nyux nha szihung qu ungat pcbaq.kawas misu ga skahul nha qu syaku kyokay, ru gaga teng(文建站) pqwasan biru mwah rmuruw 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>liatr1kczocvvj5piv9egydsrn3ro29</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72788</id>
      <parentid>72787</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:03:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 */</comment>
      <origin>72788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20989" sha1="guxdqyqswq6ur1ewvhwwoyfjkaxcsni" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma.maki te ska na hlahuy ga ini hmut hmwaw ru ini hinas qzyunam ru ini kzyap tki’an na yaya qsinuw uzi ru ini hmut smutang puqing qsya uzi mha.zyuwaw sm`atu ma ga blaq mkbbang ru blaq pkayal kwara ru ini psayu.pcbaq qani ga kahul sa gaga kwara, ktan ta qani ga mha smi balay inlungan qu bnkis ru Utux ki qnxan qutux lahuy. 

族人進山前會觀察Siliq的鳴聲與夢兆，若有不好的徵兆便取消行程。山林中不可大聲喧嘩、越界偷捕或獵殺懷孕母獸，也不可任意污染溪流。祭儀期間則重視秩序與和諧，不宜爭吵。這些規範與Gaga有關，也反映族人尊重自然、祖靈與群體生活的觀念。 

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==
misu qani qu qalang Sqbux ga wal mtyuwaw hugal squ mrqyas, n_gyut mnkis qu qalang, ini kpiyux pincyuwagan, ke na ’tayan ru gagag ga nyux nha szihung qu ungat pcbaq.kawas misu ga skahul nha qu syaku kyokay, ru gaga teng(文建站) pqwasan biru mwah rmuruw pcbaq gaga ru ke ’tayan, khmay qu mrkyas uzi ga mwah bzinah qalang rmaw na gaga. 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>guxdqyqswq6ur1ewvhwwoyfjkaxcsni</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72789</id>
      <parentid>72788</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:04:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 */</comment>
      <origin>72789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21170" sha1="l6o2bhiya4lp5xq2fcqjmd9vzhsb6md" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma.maki te ska na hlahuy ga ini hmut hmwaw ru ini hinas qzyunam ru ini kzyap tki’an na yaya qsinuw uzi ru ini hmut smutang puqing qsya uzi mha.zyuwaw sm`atu ma ga blaq mkbbang ru blaq pkayal kwara ru ini psayu.pcbaq qani ga kahul sa gaga kwara, ktan ta qani ga mha smi balay inlungan qu bnkis ru Utux ki qnxan qutux lahuy. 

族人進山前會觀察Siliq的鳴聲與夢兆，若有不好的徵兆便取消行程。山林中不可大聲喧嘩、越界偷捕或獵殺懷孕母獸，也不可任意污染溪流。祭儀期間則重視秩序與和諧，不宜爭吵。這些規範與Gaga有關，也反映族人尊重自然、祖靈與群體生活的觀念。 

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==
misu qani qu qalang Sqbux ga wal mtyuwaw hugal squ mrqyas, n_gyut mnkis qu qalang, ini kpiyux pincyuwagan, ke na ’tayan ru gagag ga nyux nha szihung qu ungat pcbaq.kawas misu ga skahul nha qu syaku kyokay, ru gaga teng(文建站) pqwasan biru mwah rmuruw pcbaq gaga ru ke ’tayan, khmay qu mrkyas uzi ga mwah bzinah qalang rmaw na gaga.aki maki cikay pincyuwagan squ baq mlahang ru pcbaq nya qu qalang qani. khmay mrkyas mwawh lozi qalang, rmaw pcbaq kinbahan qu ke ’tayal ru gaga, rekisi cinngsal ru gaga na hlahuy 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>l6o2bhiya4lp5xq2fcqjmd9vzhsb6md</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72790</id>
      <parentid>72789</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:04:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 */</comment>
      <origin>72790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21299" sha1="245lld0bd68dbyhk7koou0hpxjq2tle" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma.maki te ska na hlahuy ga ini hmut hmwaw ru ini hinas qzyunam ru ini kzyap tki’an na yaya qsinuw uzi ru ini hmut smutang puqing qsya uzi mha.zyuwaw sm`atu ma ga blaq mkbbang ru blaq pkayal kwara ru ini psayu.pcbaq qani ga kahul sa gaga kwara, ktan ta qani ga mha smi balay inlungan qu bnkis ru Utux ki qnxan qutux lahuy. 

族人進山前會觀察Siliq的鳴聲與夢兆，若有不好的徵兆便取消行程。山林中不可大聲喧嘩、越界偷捕或獵殺懷孕母獸，也不可任意污染溪流。祭儀期間則重視秩序與和諧，不宜爭吵。這些規範與Gaga有關，也反映族人尊重自然、祖靈與群體生活的觀念。 

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==
misu qani qu qalang Sqbux ga wal mtyuwaw hugal squ mrqyas, n_gyut mnkis qu qalang, ini kpiyux pincyuwagan, ke na ’tayan ru gagag ga nyux nha szihung qu ungat pcbaq.kawas misu ga skahul nha qu syaku kyokay, ru gaga teng(文建站) pqwasan biru mwah rmuruw pcbaq gaga ru ke ’tayan, khmay qu mrkyas uzi ga mwah bzinah qalang rmaw na gaga.aki maki cikay pincyuwagan squ baq mlahang ru pcbaq nya qu qalang qani. khmay mrkyas mwawh lozi qalang, rmaw pcbaq kinbahan qu ke ’tayal ru gaga, rekisi cinngsal ru gaga na hlahuy 

目前長嶺部落面臨青年外流、人口老化、就業機會有限，以及族語與傳統知識傳承困難等問題。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>245lld0bd68dbyhk7koou0hpxjq2tle</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72791</id>
      <parentid>72790</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:04:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 */</comment>
      <origin>72791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21431" sha1="7xxz0r7o5kpitp0jeb37p0kfurzep1z" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma.maki te ska na hlahuy ga ini hmut hmwaw ru ini hinas qzyunam ru ini kzyap tki’an na yaya qsinuw uzi ru ini hmut smutang puqing qsya uzi mha.zyuwaw sm`atu ma ga blaq mkbbang ru blaq pkayal kwara ru ini psayu.pcbaq qani ga kahul sa gaga kwara, ktan ta qani ga mha smi balay inlungan qu bnkis ru Utux ki qnxan qutux lahuy. 

族人進山前會觀察Siliq的鳴聲與夢兆，若有不好的徵兆便取消行程。山林中不可大聲喧嘩、越界偷捕或獵殺懷孕母獸，也不可任意污染溪流。祭儀期間則重視秩序與和諧，不宜爭吵。這些規範與Gaga有關，也反映族人尊重自然、祖靈與群體生活的觀念。 

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==
misu qani qu qalang Sqbux ga wal mtyuwaw hugal squ mrqyas, n_gyut mnkis qu qalang, ini kpiyux pincyuwagan, ke na ’tayan ru gagag ga nyux nha szihung qu ungat pcbaq.kawas misu ga skahul nha qu syaku kyokay, ru gaga teng(文建站) pqwasan biru mwah rmuruw pcbaq gaga ru ke ’tayan, khmay qu mrkyas uzi ga mwah bzinah qalang rmaw na gaga.aki maki cikay pincyuwagan squ baq mlahang ru pcbaq nya qu qalang qani. khmay mrkyas mwawh lozi qalang, rmaw pcbaq kinbahan qu ke ’tayal ru gaga, rekisi cinngsal ru gaga na hlahuy 

目前長嶺部落面臨青年外流、人口老化、就業機會有限，以及族語與傳統知識傳承困難等問題。近年透過社區發展協會、文健站與學校教育推動文化與語言復振，也有少數青年返鄉投入文化觀光。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>7xxz0r7o5kpitp0jeb37p0kfurzep1z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72792</id>
      <parentid>72791</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:04:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 */</comment>
      <origin>72792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21603" sha1="dr74azrg5wbevs8oucsyf3uu6d36sdd" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Sqbux 

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma.maki te ska na hlahuy ga ini hmut hmwaw ru ini hinas qzyunam ru ini kzyap tki’an na yaya qsinuw uzi ru ini hmut smutang puqing qsya uzi mha.zyuwaw sm`atu ma ga blaq mkbbang ru blaq pkayal kwara ru ini psayu.pcbaq qani ga kahul sa gaga kwara, ktan ta qani ga mha smi balay inlungan qu bnkis ru Utux ki qnxan qutux lahuy. 

族人進山前會觀察Siliq的鳴聲與夢兆，若有不好的徵兆便取消行程。山林中不可大聲喧嘩、越界偷捕或獵殺懷孕母獸，也不可任意污染溪流。祭儀期間則重視秩序與和諧，不宜爭吵。這些規範與Gaga有關，也反映族人尊重自然、祖靈與群體生活的觀念。 

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==
misu qani qu qalang Sqbux ga wal mtyuwaw hugal squ mrqyas, n_gyut mnkis qu qalang, ini kpiyux pincyuwagan, ke na ’tayan ru gagag ga nyux nha szihung qu ungat pcbaq.kawas misu ga skahul nha qu syaku kyokay, ru gaga teng(文建站) pqwasan biru mwah rmuruw pcbaq gaga ru ke ’tayan, khmay qu mrkyas uzi ga mwah bzinah qalang rmaw na gaga.aki maki cikay pincyuwagan squ baq mlahang ru pcbaq nya qu qalang qani. khmay mrkyas mwawh lozi qalang, rmaw pcbaq kinbahan qu ke ’tayal ru gaga, rekisi cinngsal ru gaga na hlahuy 

目前長嶺部落面臨青年外流、人口老化、就業機會有限，以及族語與傳統知識傳承困難等問題。近年透過社區發展協會、文健站與學校教育推動文化與語言復振，也有少數青年返鄉投入文化觀光。未來希望改善在地就業、照顧與教育條件，吸引更多青年返鄉，也期待下一代能持續學習泰雅語、認識Gaga、家族歷史與山林文化。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>dr74azrg5wbevs8oucsyf3uu6d36sdd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72793</id>
      <parentid>72792</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:07:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 */</comment>
      <origin>72793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21666" sha1="r4vvptm4kjlqqf3ugc9xmil2rof3dk3" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Sqbux.jpg|縮圖|qalang Sqbux]]
qalang Sqbux  

== '''mwani qalang ro cyan te inu 部落概況與位置''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te Gi-rang keng Minbu Lun-pya song,ru kura te rrgyax hlaqiy ru m’buy llyung na Gi-rang.yan hazi 200 qu kinwagiq na,sobih te 7 tuqiy torak ru hopa hongu ’tayal,giway squliq ’tayal maki llingay qani.sraral ga qmalup ru mqumah rgyax babaw lga msbehuy ru msluhiy rgyax lga,musa m’yuw binah kki`an la.misu qalang qani ini piyang hopa,ana ga nyux si psqun maki nyux nha blequn mlahang qu gaga ru qnxan ’tayal sraral. 
長嶺部落位於宜蘭縣大同鄉崙埤村，坐落在雪山山脈東麓與蘭陽溪谷交界處，海拔約200公尺，鄰近台7線省道與泰雅大橋。居民以賽考利克泰雅族人為主。早期族人主要從事狩獵與農耕，後來因風災與土石流曾進行局部遷建。現今部落規模不大，但仍保留泰雅族的生活文化與部落凝聚力。 &lt;mapframe latitude=&quot;24.684245&quot; longitude=&quot;121.622507&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;
[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung bih Rongpya.png|縮圖]]

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
qalang Soko lalu nya ’tayal ga Sqbux, Sqbwo ru Sqbwe, imi nya ga msbqiy ru htgan qsya, piyux balay qsya nya,miyan qu snyan nha lalu mha htgan qsya.maki ruma squliq kmal mha lalu nya kahul sa lalu qbux uzi ma, baha hmswa khmay balay ’tayal piyux balay nagal nha qbux bih sqani ru syan nha lalu Sqbux lma.ang piyux snyan nha llalu ga kahul te rrgyax ru rhyal sqani magal.

長嶺部落泰雅語地名為Sqbux，也有Sqbwo、Sqbwe等寫法，一般解釋為「湧泉」或「出水之處」，與當地地下水豐富、泉水自然湧出的環境有關。另有族人認為sqbux與qbux「白鼻心」有關，因過去此地常捕獲白鼻心而得名。不同說法都反映族人以自然環境與生活經驗命名土地的方式。

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
tayal qalang Sqbux ga ubuy sa squliq, binkesan nha uzi mkahul squ Pinsbkan Nanto keng ru mkura te kita mwah m’yuw maki te babaw Gogan na Toyen,ru babaw ni kinhangan Gipun sraral lga sagal nha sesak na syurang i-zyu (集體遷徙政策), ruma ’tayan lga kmryas rrgyax hlaqiy lru mwah htuw te higasi gong Girang qani la.ruma ga maki te ska na rgyax ru, tlu behuy msluhiy lru, mwah mbzyaq maki te qalang Sqbux misu qani la. 

長嶺部落族人屬泰雅族賽考利克亞群。祖先最早由南投仁愛鄉發祥地向北遷徙，之後進入桃園復興的大漢溪上游地區生活。日治時期受到集團移住與理蕃政策影響，族人翻越雪山山脈，沿蘭陽溪谷東遷至宜蘭。後來部分居住在山坡高地的族人又因風災與土石流風險向下搬遷，逐漸形成今日長嶺路附近的聚落。 

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
qsya kahul squ Qpa mqlwi te llingay gong na Sqbux, kahul qu rrgyax hlaqiy mwah mhtuw llyung Girang.ana qu magal qsya kahul gong yatux, ru musa kmzyap qulih te pitung gong, ru puqing sa galan nha qsya pqmahan nha qmayah slaq.ini nha hmut smlaq qsya ru s’aris kmzyap qulih, ru blequn nha balay mlahang qsya llyung ru gong. 

九寮溪流經長嶺部落附近，發源於雪山山脈山區，最後匯入蘭陽溪。過去族人會在溪流上游取水，也會在較平緩的溪段捕魚，溪水同時也是農業灌溉的重要來源。族人不可任意污染水源或過度捕魚，並重視對溪流與水源的保護。 

== '''piyang na llyung qalang 部落的古道''' ==
tuqi osa nha qmalup qu Qpa ga siy buyuw qsya gong musa wagiq, musa tehuk sska rrgyax ru pitung Lunpya ru Goga Toyen ru Ulay.tuqiy smural ga tuqiy osa nha qmalup mkal lpyung, ru ’yugun nha qqaya ru kki’an uzi, ru piyang balay na tuqiy osa mha mkal qalang binkesan sraral, tuqiy na son nha ’mzyuw ckaw qnxan ru nniqun nha,misu qani lga sobih cikay tuqiy ga wahan balay hmyapas hmkangi lpyung, gwagiq cikay ru smural na tuqiy ga cyux nha `son qmalup lpyung piyang musa karaw ubu na rrgyax uzi na.

九寮溪傳統獵路沿溪谷向上，可通往中嶺山、崙埤池、桃園復興及烏來一帶。過去古道主要用於狩獵、遷徙、交易與探親，也是族人往返祖居地的重要道路。族人也會經由此路交換鹽巴、布匹等生活用品。現今古道前段已成為九寮溪自然步道，後段山路仍有獵人與登山者使用。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang Sqbux ga babaw Qpa gong ru llingay pitung Lunpya ru tehuk babaw sska rrgyax, ktan nha kya para,mit hlahuy, bzyok qnhyun yapt,ru `lwan nha kgiy, kgiy halahuy, qwayux, ru qhuniq na香檬?.`tayan musa qmalup uzi ga mlahang balay gaga mzyup hlahuy,mita ru mung hngyang qu qbhniq siliq, yaqeh lga ini usa qmalup la, `tayan qalang uzi ga ini hinas qzyunam ru kmzyap yaya qsinuw cyux tki`an. 

長嶺部落傳統獵場主要分布在九寮溪中上游、中嶺山及崙埤池周邊。常見獵物有山羌、山豬、飛鼠及臺灣長鬃山羊，山區也可見苧麻、山黃麻、黃藤與香檬等植物。狩獵前族人會觀察Siliq的鳴聲判斷吉凶，若出現不好的徵兆就會停止行程。獵人不可越界或獵殺懷孕母獸。 

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
qalang Sqbux ga cyux maki te babaw gong Qpa ru llingay sska balay rgayx, `tayan sraral ga mqyaux,mqumah ru mqbuyang sqani.trang mlahang Gipun lga kbalay syu-rang se-sak laru posun nha pkaki te kyahu rgyax.tlu behuy ru hluhiy rgyax laru mwah m’yuw te qalang Sqbux qani la.cyux maki te qalang sraral ga baqun mita sinbilan nha binhkgan nha ngasal qnryang ru tka hkngyan tuqi. blaq balay maras kinbahan soni musa hmkani ru mqbaq mita kya. 

長嶺族人的舊聚落主要位在九寮溪中上游與中嶺山一帶，早期族人在此生活、耕作與狩獵。日治時期受到集團移住政策影響，族人逐漸往山腳遷移；之後又因風災與土石流風險搬到現在的長嶺路附近。舊社仍可見石砌家屋、石梯及駁坎等遺跡，是族人尋根與認識祖先生活的重要場所。 

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
trang mlahang Gipun, abas magal knus ru khangun nha kwara rrgyax, qmryang qes na hmtuy pciriq ru tuqiy mlahang ’tayal.smqaya balay qnxan ru qzyunam na ’tayal, memaw pciriq qu ’tayal kya shtuy nha, misu uzi ga ktan qu qes qnryang nha qasa, ana na ki`an na kinsat ru tatak nha ngsal galan nha knus, kahul tnhay ngasal kbnalay nha qani, ktan ta aring mwah mzyup qsahuy rhyal ’tayal qu Sehu na te binah lga hopa balay p’yugan na qnxan nha la.

日治時期，日本政府為開採樟腦資源與管理山區，推進隘勇線與理蕃道路，影響族人的獵場與生活空間，部分族人也曾進行抵抗。現今山林中仍可見隘勇線、防禦工事、警官駐在所基座及舊樟腦寮等遺跡。這些遺址記錄族人在外來政權進入山區後所經歷的生活變化。

== '''gaga na qalang''' '''部落的文化''' ==
qalang Sqbux ga mlahang balay gaga na bnkis, ana na cinngasal,qmalup, s’matu, tminun ru kwara na qnxan uzi. s’matu ga kwara na gmhap,qmloh, shway, skahul nha s’matu pzimu sa bnikis mlahang kwara cinngsal ru bhuyaw cinbahuw kwara. kneril hiya ga pcbaq son nanu tminun kbalay lukus ’tayal ru nniqan sraral miyan squ mami trakis ,rramat ru tmami.

長嶺部落文化以Gaga為核心，涵蓋家族關係、狩獵、祭儀、編織及日常生活規範。傳統祭儀包括播種祭與收穫、感恩相關祭儀，族人透過祭典祈求祖靈Utux庇佑與作物豐收。女性也傳承苧麻編織技術，製作傳統服飾。傳統飲食則包括小米、野菜、高山蔬果及醃肉等。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pinqzywan na Sqbux ga giway zyuwaw na tuqiy m’zyuw kki`an ru qnxan hlahuy ru sinhtuy nha plahang Gipun ziray. binkesan hiya ga,minkahul sa Nanto Toyen ru mwah te Girang, maki te kska na hlahuy ru gong kbalay kki`an qqyanux nha. pqyu kmal uzi mha mzyup musa rgyax ga blaq kyaya qu siliq ru blaq mlahang gaga na ppkizyap qulih ru qmalup,kwara ka kahul sa nqwaq ku bnkis pqzyu qu ke na qnxan ru kinbaqan zyuwaw na hlahuy. 

長嶺部落的故事多與祖先遷徙、山林生活及日治時期的抵抗有關。祖先從南投、桃園一路遷到宜蘭，並在山林與溪谷中建立生活空間。族人也流傳進山要觀察Siliq、捕魚與狩獵要遵守Gaga等故事。這些生活經驗與山林知識透過長輩口述傳給下一代。 

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
`tayan hiya ga zik pzyup nha rgyax maga, baq mlahang gaga na siliq ru mspi nha, muci yaqeh spi nha ma ga ini kzyup rgyax lma.maki te ska na hlahuy ga ini hmut hmwaw ru ini hinas qzyunam ru ini kzyap tki’an na yaya qsinuw uzi ru ini hmut smutang puqing qsya uzi mha.zyuwaw sm`atu ma ga blaq mkbbang ru blaq pkayal kwara ru ini psayu.pcbaq qani ga kahul sa gaga kwara, ktan ta qani ga mha smi balay inlungan qu bnkis ru Utux ki qnxan qutux lahuy. 

族人進山前會觀察Siliq的鳴聲與夢兆，若有不好的徵兆便取消行程。山林中不可大聲喧嘩、越界偷捕或獵殺懷孕母獸，也不可任意污染溪流。祭儀期間則重視秩序與和諧，不宜爭吵。這些規範與Gaga有關，也反映族人尊重自然、祖靈與群體生活的觀念。 

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==
misu qani qu qalang Sqbux ga wal mtyuwaw hugal squ mrqyas, n_gyut mnkis qu qalang, ini kpiyux pincyuwagan, ke na ’tayan ru gagag ga nyux nha szihung qu ungat pcbaq.kawas misu ga skahul nha qu syaku kyokay, ru gaga teng(文建站) pqwasan biru mwah rmuruw pcbaq gaga ru ke ’tayan, khmay qu mrkyas uzi ga mwah bzinah qalang rmaw na gaga.aki maki cikay pincyuwagan squ baq mlahang ru pcbaq nya qu qalang qani. khmay mrkyas mwawh lozi qalang, rmaw pcbaq kinbahan qu ke ’tayal ru gaga, rekisi cinngsal ru gaga na hlahuy 

目前長嶺部落面臨青年外流、人口老化、就業機會有限，以及族語與傳統知識傳承困難等問題。近年透過社區發展協會、文健站與學校教育推動文化與語言復振，也有少數青年返鄉投入文化觀光。未來希望改善在地就業、照顧與教育條件，吸引更多青年返鄉，也期待下一代能持續學習泰雅語、認識Gaga、家族歷史與山林文化。 

== '''tayal qa nyan qalang Sqbu’/Sqbux mwani 人口概況''' ==
mwani lga, piyux cquliq wayal binah qalang ini ga tanux qqyanux, pcpung maha akya miman kawas uka calay Tayal maki cani baq kmyal ke Tayal la, mwani ga sthay tyugan cinmuyax mpux cquliq ki’an cqani, kmayal ke Tayal na bnheci wayal qabax la, mwani ga nanaq tyugan yutas yaki miman magan kawas ski tuyu mpux pgan kawas, mqutih hayi yaw qa kmayal ke Tayal qalang qani la, ro maxun naha Tayal ki Kahat msqun mqyanux, mica qa ini naha kmayal ke Tayal ro mwani ga wayal pinsqunan sexu ka qalang Sqnuxki qalang Talah.

目前部落已經面臨人口外移，預計五十年內將無泰雅族裔使用族語，目前僅3戶10人居住(但不長居部落)，使用泰雅族語人口已隨著年長者過世，目前三人皆為中生代55歲-60歲，部落族語使用情況日漸惡化，且因漢人混居該地大部分屬於眾多漢人移居至此地，導致泰雅語言逐漸薄弱，行政區域規劃上已與崙埤部落併村。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
maki Kiristo kyo, ro Cyoro kay ro Tensin kyo

有基督教、長老教會、天主教

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
uka nanu sqqyanux qa qalang Sqbux, piyux cquliq nyan alan koning na kbly ryaniq ini ga kblay kyamay.

部落無經濟發展，目前族人皆從事工人工作，如工務段及山坡修建。

== '''rryaniq 部落交通''' ==
garing heci Gring mwah ga, uteng su haya si glgan ryaniq 台7甲線, skura qalang Slamaw, ini kbsyaq akya cmka cmpung ga, tehok su qalang Sqbux la.

從宜蘭市轉台七甲線省道，車程大約半小時

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
tuqiy na smlokah he qa 長崙: siyan naha mwah cani hmkangi rgyax ka mangay cisan na cquliq, blaq calay ktalan kintalan cani, ro piyux uyi kk’man ro qsinux.

長崙健行步道 : 許多遊客喜歡至此爬山，沿途有美麗的風光景色，以及許多動植物。

rgyax Sqbux: akya saying kbhul mpusal magan meta kinbawiq nya, thy kr’tung hayi pzisan qani, maki piyux ini klokah na na cquliq siyan naha mwah cani unro, ro thuyay r’ra heci na Girang.

長嶺山:海拔約225公尺，屬於輕級健行爬山景點，有許多爬山新手至此運動，能夠遠眺蘭陽平原。

== '''ki’an pklahang binheci 部落文健站''' ==
qalang Qba hiya ga baha cipak ciyan cquliq naha la, uka ki’an pklahang bnheci naha, mica qa musa naha sobih na ki’an na pklahang bnheci cqa qalang Talah, ro qalang Talah hoya ga maki mblaq na psbaqan ro byoing phgup. pincrux uyi pqwasan biru ro byoing, musa mkrax kinmxan cquliq ro psbaq llaqi.

長嶺部落居民因人口問題，所以無建設文健站，族人皆是前往的就近的崙埤文化健康狀況良好，崙埤擁有完善的教育和醫療設施。部落設有小學和醫療診所，為部落成員提供基本的教育和醫療服務。

== '''gaga  qalang 部落文化''' ==
qalang Bngwan qani ga qalang Kahat, nanaq cipak cquliq ga Tayal. kruma cquliq naha kmayal ke Tayal uyi, ksobih kawas mwani ga uka cquliq kblay yaw na qalang qa naha, ro uka uyi kblay yaw na gaga cyunga, baha hmcwa cyunga ga uka cquliq musa qmuyiy ke Tayal ro mwani lga m_ngyut mnukil qabax bnheci naha la, mica qa uka uyi cquliq snibil gaga Tayal la. 

圓山現為漢人為主之聚落，泰雅族人部分使用族語溝通，近幾年無辦理部落內部活動，且也無辦理傳統文化活動，因過去無傳承及耆老逐漸流逝，泰雅文化也隨之消逝。

== '''cipak kinbaqan na gaga 文化小知識''' ==

以下為採訪 Kumu Qawil之內容 :
uya mwani lga, (kayal cikay qnxan su cyunga) nanu qnxan myan cyunga ga muyax cyunga ga, qhoniq ga alan say cipaq cipaq ro, alan qnryang qnalang nya ga qa cyunga na muyax, ro babaw nya hani ga, maki qutux ruma ga , ruma ga kliyun babaw na kmahom muyax qa ruma, lingay nya hani ga pisa qani qhoniq gbahung naha ga alan qlangan naha qabax qa lingay nya ga, ho, cyunga ga qenut Tayal ga uka nanu, (niqun cimu nanu?) musa cami qumah ga phapuy cami ngahi ga, ngahi puyun myan ro, yahux ga yahux ga ramat ga yahux ga thkun myan ro, qaca sramat myan ngahi, cyunga ga uka nanu, (uka syam ga?) uka syam uyi haw, iyat babaw babaw nya lga maki qa biyok lga,         cqa tyaba lga, mes qutux alan myan qyatan myan qa biyok lga, nanu cya ro ngta qmayat cami ga mica qa maki qa ngta laro, ro biyok, moyay qmayat uyi ya o, musa panga ngahi abax nya alan s’an na biyok qa abax ro ngahi ga, moyay cami, moyay qa qnxan cyunga ga, &lt;riray mamu cyunga maha nanu qumah ma&gt; nanu qumah ga min cami na payeh ga, pisa cani cipaq payeh nanu qmahan myan ro cyunga, ro babaw babaw nya ga, bsyaq bsyaq tyaba laqi lga, pinqmahan qa mayah ga, tmiyan myan qali lga, qali 是杉木, qali ga, (baqun mu baqun mu) babaw babaw nya tyaba laqi lga, qmahan qmayah kya lga, biqan cami naye na gokosyo lga, halan myan muya qmayah qali la, qutux qutux tmiyan qali, tyaba qali lga aro la, mica qa kblaq la, cyunga ga moyay kyaba myan cyunga kya maha nanu qyanux uyi ga,

(講一下你以前的生活)我們以前生活的房子，木頭會用的小小的，會拿來蓋以前的房子的牆壁，然後上面這邊，有一種竹子，手指的話都是做上面的屋頂，竹子的房子，然後房子的周圍他們都會把它用像這樣的木頭隔起來，以前泰雅族什麼都沒有很窮困，(那你們要吃什麼?)我們去工作的時候我們就會煮地瓜，我們煮地瓜，還有會水煮野菜拿來當作地瓜的配菜，以前什麼都沒有，(連肉都沒有嗎?)以前也沒有肉，到後面有豬之後，等到長大的時候，我們會買一頭豬飼養，還有養雞，因此我們才有豬跟雞，飼養也很累，要去背地瓜葉拿去餵給豬，我們很累，以前的生活很辛苦，&lt;你們以前的時代怎麼工作&gt;工作的時候會帶著鋤頭，會拿著像這樣小的鋤頭去開墾，到後面小孩漸漸長大後，就去開砍旱田，然後我們種杉木(嗯我知道)，後面小孩長大之後，開墾完旱田後，鄉公所就給我們苗，讓我們去種植杉木，一顆一顆我們種杉木的長大之後，我們才過得好，我爸爸過得很辛苦他們是怎麼生活的，

ini myan baqi haw, yaba myan ga, qyatan cami nya cipaq ha ga, moyay moyay cyunga no kinqnxan ga moyay cami ay,  ryaniq i cimang ana qa llyung hani ro, ana qa rgyax ga cipaq kryaniq lga,hplan nanaq wahan myan ryaniq, ziray cyunga ga moyay, ana nanu ga uka ga ngahi ro yahux ro trakis niqun myan, a nanu i muya cami layan ro bolu ga, nanu mica qa thkun ro sramat myan ga cyunga yaba yaya myan maha kya ro manga, nanu musa cami qumah i saniq kahul muyax ro nanu qabax qa roq rgyax ni qabax ana inu halan myan qumah ga, tmiyan myan a ngahi ro trakis, cyunga na qnxan ga maha kya, ngahi ro trakis ga qaca ga cxun ro niqun myan, cyunga ga qaca ga，uka nanu la, moyay ga cyunga no qnxan ga moyay cami, musa qmayah ga panga laqi, mwah i muyax lga sgiba laqi lro panga cami ngahi niqun myan, &lt;lukus cimu nanu cyunga ma?&gt; &lt;nanu lukus mamu cyunga ma?&gt; lukus? lukus cyunga ga cmninun a nanu la, a nuka qa qnqom ga, nuka qnqom ro qaca lga, o piyux yaw qaca, alan i mrwa alan qu qba ro, qaca masoq lga,

我也不知道，我們的父親以前很辛苦要我們很久以前的生活很辛苦，以前溪流的道路很小條，無論是山林裡的小條的路，都是我們自己去做的道路，以前的時代很辛苦，什麼都沒有，我們只有吃地瓜與野菜和小米，啊我們還會種綠豆長豆，然後我們的爸爸媽媽會把它拿來烹煮做菜吃，我們去旱田工作白天從家裡然後就會到你看這個全部的山坡地我們都會種植，我們以前哪裡有地方耕種，以前的生活就是這樣地瓜和小米我們搗來吃，以前就是那個什麼都沒有，我們的生活很辛苦，去旱田也要揹小孩，之後我們還要抱小孩還有揹回來的地瓜們會拿來吃，&lt;因為以前的衣服是穿什麼?&gt;&lt;以前你們的衣服?&gt;衣服?我們以前衣服是用編織的用那個什麼了，苧麻編織的，喔那個有很多繁雜的步驟要做，要用手這樣子用，結束之後， 

alan pncisa loyi ro alan loyi plos loyi ro, qaca ga thkun, nhalan i tmahoq a 以前的qbuli a puniq ga, rayun holi kya ro, halan tmahoq kya kwayay ca lga, mlabu la mlabu lga nanu qaca qa tunun ro, kliyan lukus lga,      ana yopan laro, lukus la kliyun 以前的aro ga lukus Tayal, (yaki cyunga maki nanu gaga qalang ta ku?) (gaga, gaga Tayal, kayal cikay gaga Tayal) o gaga Tayal ga piyux gaga Tayal cyunga haw, (kayal cikay, sbaqi cikay laqi kinbahan)         gaga Tayal cyunga ga, yutas ga baq gaga, ini hmut i mrawi ga, qutux lungan na binheci, Tayal cyunga ga mnheci ga, maki qa mrhow uyi, mrhow naha kmayal qa tomoq lga, mrhow lga qaca pungan ke na cami Tayal, (ima gmwayax tomoq ca?) a? (ima nusa gmwayax tomoq ca?) han qabax qalang kya baq qyanux ga, hiya ga na qutux mrhow na Tayal qa baq kmayal, qaca ga baq kmayal gaga na Tayal, ini hmut cyunga haw, qutux ke na mrhow Tayal lga, pungan naha ini su pungi ga ini qbaq qyanux ga, uya qyanux ga qnxan mwani ga, qyanux cyunga gaga Tayal ga blaq, ini hmut Tayal cyunga ay, qutux lungan naha, mhasaw ta kya qaca ga, mung ke na mrhow ga qa Tayal uyi ga, musa sli qabax qa mlikuy ro, pungan naha qa ke na mrhow ga,      

種麻、晒麻、搓纖、紡紗、絡紗、煮線，他們以前會用木頭的炭灰，去洗那個苧麻線，等到變白的時候他們就會拿來編織了，用來製作衣服，無論製作泰雅族的褲子衣服，(阿嬤以前部落有什麼禁忌嗎?) (講一下禁忌泰雅族的禁忌)噢以前泰雅族有很多禁忌喔，(講一下教一下後代的小孩)以前泰雅族的禁忌啊，只有男生比較懂競技，未婚男女性方面不會隨便互相侵犯，以前他們都同聚一心，有一個耆老他們稱作頭目，我們泰雅族的人會聽他講的話，(是誰去選擇頭目呢?)蛤?(是誰去選擇那個頭目?)喔所有部落的人會決定，最會生活的人就有機會成為耆老，誰會講泰雅生活規則的人。以前不輕易隨便，耆老講的話他們都會聽，如果你不聽的話你就不會生活，以前泰雅族的生活禁忌很好，泰雅族人不會隨便，而且心會聚集在一起，很團結，然後泰雅族人也都聽耆老的話，男生都會聚集在一起聽頭目講話，

mica qa kbaqun naha mtiyaw, o Tayal cyunga uyi ga blaq haw ini hmut, (kneril ga maki nanu gaga ku?) kneril? kneril ini hmut musa cisal cisal ana inu uyi ay, ana maki likuy ana maki inu ga, ini hmut cisal cyunga, mngungu cqa mrhow, hmut su cisal ga sang’un naha, kneril cyunga ga maki gaga uyi ini hmut uyi, blaq uyi mung ke na mrhow, cyunga ga i krakis lga kekong laro, ga blaq qa mlikuy ga nanu mica alan naha kekong ga,

他們也因此知道要怎麼工作，喔以前泰雅族真的很好，不隨便，(女生有什麼禁忌嗎?) 女生?女生不會隨便去哪裡玩，無論老公在哪裡女生都不會隨便出去玩，他們害怕耆老，如果你隨便出去玩你會被耆老罵，以前泰雅族的女生有自己的生活規則不隨便，也很好聽耆老的話，然後到了年輕的時候就結婚了，那如果男生好的話就會讓他們結婚。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>r4vvptm4kjlqqf3ugc9xmil2rof3dk3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skikun/四季部落</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3310</id>
    <revision>
      <id>72821</id>
      <parentid>60843</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:27:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <origin>72821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11894" sha1="7jtpdfuo7nq1c9pzg4aj2nurob65hyo" xml:space="preserve">== '''cyan te inu qa qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Skikun ga te saying khmay cquliq cqa llyung Mnibu, pucing binheci naha ga minkahul Mnibu Skikun.qalang qaniy ga nyan maki cqa syax glax na llyung mnibu ru bstnaqan qsay ki gong siyu qaca akya bawiq nya 500 meta, te kraya nya ga qalang Piyanan te yahuw nya ga qalang Lmwan,musa 800 meta knbawiq.gmlux llyung qaca ga,cyan maki piyux syaqing ru rsnat,piyang calay krhongun qalang cqani.qalang Skikun ga knbalay cqa bhciq na rgyax,son maha nanu cnbcyan cinmuyax naha ga,cnlalu naha maha qalang c’ux、qalang tayax、qalang iyik.

四季村為大同鄉人口次多之村落，屬於賽考利克系統溪頭群的四季薰(Skikun)社。部落位於蘭陽溪上游右岸及支流四重溪之主支流會合處點約五百公尺之上，海拔約八百公尺，溪的右岸一帶為急傾斜地，沿溪有多處斷崖峭壁，是絕佳的天然屏障，聚落座落在平坦之高台，居民慣以上、中、下部落來區分其居住位置。

== '''sinllwa lalu qalang 地名由來''' ==
lalu qalang qaniy ga saying pinqiyan naha:

1.qalang Skikun qani ga,lalu binheci nqu Tayal ga,Tayax son naha,baha hmcwa ga i pqoyaw rsnat ni pinbaq laga,pgyax ru msyan qani llalu.

2.lalu nqu i Sikikun qani hiya ga,mwah cqani Ipun cinllwan nqu i Ipun qani hiya.ki Ipun ya ga,qalang na Ipun ga cya qutux lalu na Skikun,blaq kiko ma yaga,ro qabax pinmuya blaq ma,mica si naha si ke maha Sikikun,syan Skikun qani ga,

關於這個部落地名有兩種說法:

1.四季部落原始地名叫做Tayax，是因為地形邊緣陡峭，一不小心就會pgyax(墜落)。

2.四季個這個名稱，日本來這裡以後所取的名字，而Skikun(四季)這個名字，是日本也有一個地名，也是取名為四季，意思是四季分明土地肥沃，所以日本也取這裡為四季，

== '''pinqyuwan qalang 部落遷徙''' ==
kahul pinsbkan i kotas Tmarung ga,thnun kotas Myaboh maha,usa hkangi kki'an su maha,maga rgyax ro mwah haring Topuk qaca ga,mwah haring Topuk ro mbiyaq i mwah i Bayu la ro,mwah rgax i Quri Tmunan ro mnwah i Qqri Tmunan lga,nya sheluq qa qalang na Mgala hiya lga,Mrqwang nya sheluq ro,ha khmay qalang nya chani lmaha.ro hata i hkangi kian loyi hogan ma ga,mwah la ro ,mwah Tayherang la,Tayherang lga,kmarus loyi ro mbiyaq mwah Kankei la,sngilun nya qa laqi naha ro kaki cani,qa cu mrwa i llyung tyaba qwang hani maha,naha nanaq mwah hkagi,kotas Tmarung ro kotas Kmucun,saying naha kmsbes ga,ro musa rmara i 平台 hani maki ski ngyahu na Lmwan qa nguhux qaca ga,sisyan ca,nyan sheluq Mnoyan la,nya mqumah la,thalagay baq nya kian qalang qani lmaha,mwah laro musa Kankei musa magan laqi nya caca ga laro,musa tngasan cikay i nguhux roba mica qa benux cyan kya na puqing hongu Thbu ca,ro nanu ana ga hata i aki mwah loyi ro musa Mnoyan la,

nwah maki kya kian kotas ta yanay Taru ka Yanay Tahus qa muyax qaca ga,aki magan calay muyax mnaki kya,ro ki maki kya qa laqi naha laro,rema maki kya la,nanu bnheci na Mnoyan hani maha ga,talagay yuhung laqi mamu hani,iyat kya hmut qmut laqi myan maha tomoq na kya maga,nanu ana ga,kyalun nya maha nyan nha phlyun krakis ro sening ga,nya ini sli gaga qa laqi mamu,usa mgaga musa kmut cquliq ki heci lga,nanu kahul squ pinkyanan na ni yutas Tmarung qani,maray sqa i laqi nya Kmwaring ki Qawin musa mgaga,ana ga trang mgaga wal naha sbilun qutux sswe naha Muhing,babaw nya mwah sbinah cqa Mnoyan lga,kmayan nqa bnheci maha haga qani ga,aki ssyn squ i atugan roq qyunam qani,m'say maki kya ga,Tmarung ki Kmucun qani ini swayan,pucing nya si usa hkangi nanaq tbinah nqu roq,nanu ana ga maha cani cihmop ga ka cami hkangi kkian cani maha qa qutux Tmarung ru kotas Kmucun ga,mwah kangi cani lga,haw!talagay knblaq kkian,hbciq qa qalang c’ux qani ru,aki ta maki cani maha Tmarung ma,ro nwah na kian ta cqa hago laro,mbehuy lma,wali muyax cbalay muyax cyunga,si shmut kblaq muyax ro,ro mbehuy ma suqun i pscyuk

muyux ana kho scyukun lama,talagay lum behuy nya ta kian hani lama,nanu Ktmarung ya laga,ka cu maki cqa b'nux la,kaki qalang iyik son qa Kmucun ya ga,nanu cica ka Kmucun iyik,Tmarung bawiq.

我們祖先Tmarung，受kmyaboh催促去找新地，他從Pinsbkan(今南投縣仁愛鄉)，循著中央山脈稜線，來到Topak(南湖大山)，下到Bayu山，經過quri Tmunan(南湖大山啞口),他從啞口眺望看到Mgala有炊煙，再Meqwang已經有人居住，於是往山下繼續尋找，來到太平山一帶，順著山勢而下來寒溪，將他們的老弱婦孺站留在Stacis(寒溪)此處,kotasTmarung、Kitas Kmucun 兩個同行往蘭陽溪發掘新地，眺望了一個平台，他們從Lmwan nguhu(留茂安山)，Sisyan(今留茂安名稱)看著Mnoyan(今四季平台)，又看到有燒墾再起煙，知道原來已有人在此居住，於是回頭去寒溪接他們的家屬，到nguhu roba Thbu(土場)，暫時搭寮在那裏居住，沒多久還是來到了Mnoyan平台，過去kotas Taru 住過的地方，過去有五戶在那邊，他們來這裡跟著，先到這裡居住的族人一起，選擇在角落的位置，之後,mnoyan部落的耆老說，你們的青年太兇悍了，將來遲早會發生事故，擊殺我們的孩子，另一方面又因為年輕人為了女子爭風吃醋，於是Mnoyan的長者說，你們的孩子不循著gaga的規範，就用mgaga出草來定是非，於是Tmarung帶著他兒子，Kmwaring 跟 Qawin去出草，結果出草卻犧牲一個叫Mohing的孩子，回來部落以後，Mnoyan的長老本來要將他們安排在溪邊qyunam(獵區)的位置去居住，但是Tmarung和Kmucun不願意，最後還是想自己在尋找其他地方住，Tmarung跟 Kotas Kmucun只好自己來到這裡找地方居住，發現這裡的環境這麼好，上面腹地很廣，不過Tmarung選擇去現在學校的那個位置，結果有一次颱風來了，以前的房子沒有現在那麼堅固，房子倉庫被颱風吹得東倒西歪，他們認為那裏容易被風吹，之後Tmarung選擇上部落，Kmucun 選擇下部落。(以上為擷取至原視-採訪四季部落耆老Takun Batu，本人的yutas，已過世。

== '''tayal ka nyan qalang Skikun mwani qaniy 人口概況''' ==
akya musa qunux seng saying kbhul he, ini khmay ccquliq mhriq qalang nha nanak mwah hmkangi ywaw ptiyawun te hugan, gatu maki cqa qalang nha nanak muya rramat, kahul ywaw pqumah na rramat,msli mqbbaq msqun uyi mrkyas mmlikuy ki kknerin qalang na Pyanan ki Skikun, msqutux inlungan ru mqbbaq mslpyung.

人口大約一千兩百人，因工作機會穩定，故大多居住於原部落，人口外流較少，甚至，有人因從事高麗菜採收工作而認識四季、南山的青年，締結連理，間接使這幾個部落，除了工作以外，因聯姻的事實，使得關係變得更加緊密。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
misu qani qalang Tayal ga,maki saying kkyokay,qutux ga Tensinkyo,ro te saying ga Cyorokay,qutux ga Tensinkyo,ro te saying ga Cyorokay,nanu qabax nqu snnyahan nqu Tayal ga,mtnaq nqu i snhyun nha,ana ga skura squ qalang Tayal maha,snhyan qu i Tayal qani ga,kahul squ inlungan naha,aki smru nqu inlungan,ro skura nqu i qlhan naha,pisan cqani ga,aki maki nqu i anzin nqu i inblaq nqu qnxan nqu qyanux nqu Tayal.

部落目前有兩間教會，其一是天主堂、再者是長老教會，信奉人數大致相同，而對於部落來說，宗教信仰給予族人強大的精神支持，在某種層面上，也維持著部落安定。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
glabang ro bhciy calay roq cyan naha pmiyun tmana ro tbihi, qutux kawas ga muya cqa tmangux abax, ’bagan ro hoqan abax, kruma ga muya uyi cqa swana qmisan. ini khmay ccquliq mhriq qalang nha nanak mwah hmkangi ywaw ptyawun te hugan, gatu maki cqa qalang naha nanak muya rramat, kahul iyaw pqumah na rramat,mwani qani, nyan gatu kbalay ki ptuliq minnanak musa kpblaq qqnxan qalang tayal, pisan nqa kbalay muyax ’byan, pqmahun, ana ga, maki uyi qa mrkyas llaqi lmnglung maha, ini piyang qa maki krryax blaq na ptyawun ki sthan nya krryax, ini piyang blaq uyi pila nya rramat, mbehuy lga, uka qabax pinnuya la. nanu mmwani qani maki qa mrkyas llaqi, garing lmnglung muya llamu na phpah ro ocya, qalang Pyanan ki Skikun nyan garing pcqrux linhuyan na puqing pmuya pphpah ki ocya, giwan qutux nanak na pqmahun naha.

部落種植的作物以高麗菜為大宗，其次為大白菜，一年大多種植於春、夏、秋三季，冬季時或有人種植蔥蒜。因工作機會穩定，故大多居住於原部落，人口外流較少。近幾年來，由於部落營造的盛行，部落中均有人想藉由不同的營造，使部落產生新的風貌，或有經營民宿者、或有農業改良者···等等，部份有心想改善原有環境的青壯年族群，看著種植農作物收入常常不穩定，時而因供過於求造成菜價低廉，時而因天然災害，造成蔬菜無法運出產地···等，這些因素使得青壯年嘗試種植高經濟作物—花卉，四季、南山均有人開始成立相關的產業合作班，期望能轉型成功並造就另一個工作選項。

== '''ryaniq 部落交通''' ==
kahul Giran skura Mnibu,glux te pitu cya seng si shouyu musa ,krayas su hongu na xilan lga, skura glax ro shoyu musa, ro musa su ktalan kya la,ro tehok la.

   由宜蘭往大同鄉方向沿著台7甲線直行，經過棲蘭橋須右轉，往上開仔細注意路邊標示，即可到達。

== '''wahan mangay mcisan 部落觀光''' ==
1.mllux

  ke na Tayal qani ga,son maha mllux,imi nya ga pyanga calay qa cquliq na Skikun,baha hmcwa qyunam na qalang Skikun cyunga,te minko 60 kawas ga,maki piyux cquliq mwah cqani mamu kman na ksya,mwani lga muwah mangay mcisan qabax cquliq la.

2.ryaniq na knbalay ryax klhangan ta nya Ipun

tgaring knblay cqa mqux qesu mpusan kawas,ski suqun nya la,hriqun nanaq payat byaling,nih na mnibu qnali ga, akya 32 kori squnun qroyux nya,garing Kenoran ski cqa quri Sqabu ga,

ini tnaq glabang ryaniq nya,akya 0.6 meta ski 1.8 meta,maki spat hongu. ryaniq qani ga mali payat qalang na Tayal,Lmwan、Skikun、Mnoyan、Pyanan。

3. pkuya rramat ru bway ru phpah 

  ta qalang Giran qaniy ga, qalang Pyanan ki Skikun puqing baweq calay roq cyan nha ki’an, giwan puqing calay uyi kihulan na ’’pkuya rramat’’, khmay ccquliq nya ru maki ywaw ptiyawun nya uyi.qalang Pyanan ki Skikun ini ga Lmwan ga, giwan qutux llyung kki’an nha, mlux cqa syax na llyung Mnibu ki ryaniq turuy na mwani qaniy,

gway rrmat cyan nha pmiyon ki klhan, giwan puqing calay uyi kihulan na’’pkuya rramat’’.

一、加羅湖

泰雅語mllux是指現在的加羅湖地區，加羅湖群是四季部落泰雅族人最珍貴的傳統領域，早期是四季泰雅族人的獵場，在60年代初是族人採水草之地，現在則是全國聞名的觀光聖地。 

二、甕溪游步道(埤亞南越嶺警備道)

警備道沿線有4個泰雅部落，分別為留茂安（現茂安村）、四季（現四季村）、馬那烏樣（現四季平台）、埤亞南（現南山村）。該道路於1920 年11 月23 日（民國9 年11 月23 日）開工，翌年（1921 年）3 月31 日竣工，僅費時四個多月，濁水溪（今蘭陽溪）側的宜蘭段全長共8 里（約32 公里），由西線（嘉蘭）至埤亞南鞍部（思源啞口），路寬不一，約2～6 尺（0.6～1.8 公尺），有吊橋8 座。  

三、四南蔬果生產區

南山、四季是宜蘭縣最高的二個部落，是宜蘭縣「高冷蔬菜」主要的輸出地，人口最集中的二個村落，也是工作最穩定的二個部落，四南地區實際上是由南山、四季、茂安、英士部落等，串連而成的，沿台七線、台七甲線蘭陽溪沿岸及溪谷，形成高冷蔬菜園區，其中以南山、四季及茂安所種植的區域為最廣，也是宜蘭縣最主要的高冷蔬菜產區。

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>7jtpdfuo7nq1c9pzg4aj2nurob65hyo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>qalang maku Pyaway</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3365</id>
    <revision>
      <id>72917</id>
      <parentid>72572</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:07:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <origin>72917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4997" sha1="he2v8hxrl1zbod0692odjbei8o0ljjj" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>he2v8hxrl1zbod0692odjbei8o0ljjj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72918</id>
      <parentid>72917</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:09:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72918</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5000" sha1="qurti5mg73pdbm9q6v32yxa5nqwyz41" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。人

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>qurti5mg73pdbm9q6v32yxa5nqwyz41</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72919</id>
      <parentid>72918</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:09:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72919</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5003" sha1="3s6s8zgmbxsahpi3pgvfcsuhzi6abi5" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。人們

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>3s6s8zgmbxsahpi3pgvfcsuhzi6abi5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72920</id>
      <parentid>72919</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:10:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72920</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5006" sha1="93zzmndhgumuy6t1yqofcsenq3mcbfv" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。人們要

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>93zzmndhgumuy6t1yqofcsenq3mcbfv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72921</id>
      <parentid>72920</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:10:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72921</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5009" sha1="pzp19g7l4qold7arzjsxkjb5iohj22f" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。人們要到

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>pzp19g7l4qold7arzjsxkjb5iohj22f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72922</id>
      <parentid>72921</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:10:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72922</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5012" sha1="khvggjwnbose5qw3x0ros9mqz1g57ho" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。人們要到後

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>khvggjwnbose5qw3x0ros9mqz1g57ho</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72923</id>
      <parentid>72922</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:11:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72923</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5015" sha1="5r9v23hihhyj1a271elcxh7qtni56kr" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。人們要到後山

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>5r9v23hihhyj1a271elcxh7qtni56kr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72924</id>
      <parentid>72923</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:11:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72924</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5018" sha1="04xl1c1okjqmkgfny71rjelv08bs32j" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。人們要到後山的

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>04xl1c1okjqmkgfny71rjelv08bs32j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72925</id>
      <parentid>72924</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:11:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72925</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5021" sha1="5oot3qsi3y1q455drvi7vvvcbg70bz5" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。人們要到後山的部

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>5oot3qsi3y1q455drvi7vvvcbg70bz5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72926</id>
      <parentid>72925</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:11:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72926</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5024" sha1="jb8fxqly7a2mmks4k8g2n7wyi77rlhn" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。人們要到後山的部落

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>jb8fxqly7a2mmks4k8g2n7wyi77rlhn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72927</id>
      <parentid>72926</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:19:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72927</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5027" sha1="9dk4iy9lw35e1a9ldys3dkdvnw7jq90" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。人們要到後山的部落或

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>9dk4iy9lw35e1a9ldys3dkdvnw7jq90</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72928</id>
      <parentid>72927</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:19:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72928</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5030" sha1="j4wpq78y68ew69auhww4meb26l835pc" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。人們要到後山的部落或是

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>j4wpq78y68ew69auhww4meb26l835pc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72929</id>
      <parentid>72928</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:20:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5033" sha1="20dmfzhcjibq5fgq9pxcv504zlnyrim" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。人們要到後山的部落或是前

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>20dmfzhcjibq5fgq9pxcv504zlnyrim</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72930</id>
      <parentid>72929</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:20:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72930</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5036" sha1="gxv6k5gppw562ojpvtoo6x7mmto3vza" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。人們要到後山的部落或是前山

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>gxv6k5gppw562ojpvtoo6x7mmto3vza</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72931</id>
      <parentid>72930</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:20:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72931</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5039" sha1="aj80ksyz60r2befuq51eq7q0e6iz5s7" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。人們要到後山的部落或是前山部

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>aj80ksyz60r2befuq51eq7q0e6iz5s7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72932</id>
      <parentid>72931</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:20:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72932</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5042" sha1="2m02z2685dhqiougcp2pcx8tukr2pd4" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。人們要到後山的部落或是前山部落

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>2m02z2685dhqiougcp2pcx8tukr2pd4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72933</id>
      <parentid>72932</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:21:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5045" sha1="0nb5duig0dajs1s55lxqw2vt3vkjd2y" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以人們要到後山的部落或是前山部落

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>0nb5duig0dajs1s55lxqw2vt3vkjd2y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72934</id>
      <parentid>72933</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:21:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5048" sha1="3hu8kwkyauzgk2f4m1hnicjpl55rewo" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>3hu8kwkyauzgk2f4m1hnicjpl55rewo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72935</id>
      <parentid>72934</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:21:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5051" sha1="9u5365xdq61b3ayk29k5iw06ux48go4" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>9u5365xdq61b3ayk29k5iw06ux48go4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72936</id>
      <parentid>72935</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:22:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5054" sha1="i2m9gp5j64ylvguxhxrc6wxog8hb6kx" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>i2m9gp5j64ylvguxhxrc6wxog8hb6kx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72937</id>
      <parentid>72936</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:22:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5057" sha1="14kbhearbbkgb1le6votdcou3fco8ek" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>14kbhearbbkgb1le6votdcou3fco8ek</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72938</id>
      <parentid>72937</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:22:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5060" sha1="deig715leuumhkzxo8pje4kll459kdl" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>deig715leuumhkzxo8pje4kll459kdl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72939</id>
      <parentid>72938</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:22:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5063" sha1="cugm7h375f137bbhnyydzfupvetkksb" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>cugm7h375f137bbhnyydzfupvetkksb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72940</id>
      <parentid>72939</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:23:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5066" sha1="4y7p9rj1qkk7bpye57vvkqh8zdzz9sa" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>4y7p9rj1qkk7bpye57vvkqh8zdzz9sa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72941</id>
      <parentid>72940</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:23:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5069" sha1="higmfuewmfpzzpduhxk6qs15j6m927o" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>higmfuewmfpzzpduhxk6qs15j6m927o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72942</id>
      <parentid>72941</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:23:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5072" sha1="4itiyargirhvamr61cakgvhcg61mjg5" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>4itiyargirhvamr61cakgvhcg61mjg5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72943</id>
      <parentid>72942</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:24:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5075" sha1="4pvvp4g44owmuc5iw6rei4fwe6xun8o" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>4pvvp4g44owmuc5iw6rei4fwe6xun8o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72944</id>
      <parentid>72943</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:24:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5076" sha1="4cv16q7vxjvrer9sxttedw0epmxs0bb" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Y

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>4cv16q7vxjvrer9sxttedw0epmxs0bb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72945</id>
      <parentid>72944</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:24:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5077" sha1="2yena2ur9luf50o5wcxrfuf86y30dml" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Ya

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>2yena2ur9luf50o5wcxrfuf86y30dml</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72946</id>
      <parentid>72945</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:24:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5078" sha1="p0u9ydwdoxz03ktxkw90tc5cuxnlm8x" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaw

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>p0u9ydwdoxz03ktxkw90tc5cuxnlm8x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72947</id>
      <parentid>72946</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:24:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5079" sha1="95pr9n4wjvlk5negtxyn88nhg9d683o" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yawa

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>95pr9n4wjvlk5negtxyn88nhg9d683o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72948</id>
      <parentid>72947</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:25:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5080" sha1="iuxugmr2o6kdgia5wj51c0w4cdok8u3" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>iuxugmr2o6kdgia5wj51c0w4cdok8u3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72949</id>
      <parentid>72948</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:25:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5081" sha1="ad26jwkrzq5zqtd2r3egtfdjqv2t8i6" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yYaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>ad26jwkrzq5zqtd2r3egtfdjqv2t8i6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72950</id>
      <parentid>72949</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:25:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5082" sha1="5mca01m6dhanlchysw5ja1kex8sb2jw" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaYaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>5mca01m6dhanlchysw5ja1kex8sb2jw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72951</id>
      <parentid>72950</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:26:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5083" sha1="momp7tzhqsfxaqghfokn8p970ndwjg3" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yakYaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>momp7tzhqsfxaqghfokn8p970ndwjg3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72952</id>
      <parentid>72951</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:26:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5084" sha1="b9tx8ch4ygvqf86fwl3tzm6wewhhz83" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yakiYaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>b9tx8ch4ygvqf86fwl3tzm6wewhhz83</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72953</id>
      <parentid>72952</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:26:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5085" sha1="a2v2ovxkhjozfohyokspnqnwjar6jnk" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>a2v2ovxkhjozfohyokspnqnwjar6jnk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72954</id>
      <parentid>72953</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:26:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5088" sha1="bkj2vp6rz1avmzchv6t3l44ozws491b" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>bkj2vp6rz1avmzchv6t3l44ozws491b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72955</id>
      <parentid>72954</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:26:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5091" sha1="8rinie7h69r0efbka82kg227pc2r26l" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>8rinie7h69r0efbka82kg227pc2r26l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72956</id>
      <parentid>72955</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:26:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5094" sha1="rek2ld01dk2sjwfsyzb5v1ohwqg6siv" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>rek2ld01dk2sjwfsyzb5v1ohwqg6siv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72957</id>
      <parentid>72956</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:27:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5097" sha1="6ls129wezwkarj3jmsrlf8xjw3cnjhj" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>6ls129wezwkarj3jmsrlf8xjw3cnjhj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72958</id>
      <parentid>72957</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:27:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5100" sha1="9eawosjlqv9czraawabxcr2wu6236lr" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>9eawosjlqv9czraawabxcr2wu6236lr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72959</id>
      <parentid>72958</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:27:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5103" sha1="e17gbvodbzapcqox7tu65ne7pu3kg2y" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>e17gbvodbzapcqox7tu65ne7pu3kg2y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72960</id>
      <parentid>72959</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:27:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5106" sha1="d89wdizhyigrtcknq6x03biln7ujdkg" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>d89wdizhyigrtcknq6x03biln7ujdkg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72961</id>
      <parentid>72960</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:27:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5109" sha1="cl4dqesx4q0vg3lv6oc7wpmhf7mudyy" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>cl4dqesx4q0vg3lv6oc7wpmhf7mudyy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72962</id>
      <parentid>72961</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:27:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5112" sha1="gjk8m4bo2lplkzbd44e2yej8ct20txw" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>gjk8m4bo2lplkzbd44e2yej8ct20txw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72963</id>
      <parentid>72962</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:28:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5115" sha1="8brwgclw6ysd4m67877fjineb42mxdo" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>8brwgclw6ysd4m67877fjineb42mxdo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72964</id>
      <parentid>72963</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:28:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5118" sha1="5m3b8m42xuqvim07399npbyov2awvhb" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>5m3b8m42xuqvim07399npbyov2awvhb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72965</id>
      <parentid>72964</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:28:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5121" sha1="2aq3ngsrug5p2ajk661je4ur8x5k9rz" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>2aq3ngsrug5p2ajk661je4ur8x5k9rz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72966</id>
      <parentid>72965</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:28:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5124" sha1="6cadk4ymn7f16q3t5ycdagd77go6g5f" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>6cadk4ymn7f16q3t5ycdagd77go6g5f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72967</id>
      <parentid>72966</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:29:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5127" sha1="q04kmudkkco5x0zcqo5499pql0e988y" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>q04kmudkkco5x0zcqo5499pql0e988y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72968</id>
      <parentid>72967</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:29:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5130" sha1="k2ato3ybwgjb1wrypdmptc8lo5ag2hj" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>k2ato3ybwgjb1wrypdmptc8lo5ag2hj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72969</id>
      <parentid>72968</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:29:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5133" sha1="tmh4n4gjxp3br9y13kc0dq0uxhcftd7" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>tmh4n4gjxp3br9y13kc0dq0uxhcftd7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72970</id>
      <parentid>72969</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:30:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5134" sha1="0h5dflwy2seprqktxuu459pzmnsv5d3" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Y

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>0h5dflwy2seprqktxuu459pzmnsv5d3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72971</id>
      <parentid>72970</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:30:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5135" sha1="t7axyajuwv6aysjkbatbqld9ce7bhdw" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Ya

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>t7axyajuwv6aysjkbatbqld9ce7bhdw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72972</id>
      <parentid>72971</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:30:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5136" sha1="fefibnkuhjleg685klk4bzgq2kf4kuh" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaw

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>fefibnkuhjleg685klk4bzgq2kf4kuh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72973</id>
      <parentid>72972</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:30:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5137" sha1="e88rpb7nznme1qr923p015bnitxsynh" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yawa

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>e88rpb7nznme1qr923p015bnitxsynh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72974</id>
      <parentid>72973</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:30:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5138" sha1="l23na1xmcxoghq9lz4shleljdktaiia" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>l23na1xmcxoghq9lz4shleljdktaiia</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72975</id>
      <parentid>72974</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:30:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5141" sha1="roejfcr4apxa19jlq7axlr3346tzxlg" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>roejfcr4apxa19jlq7axlr3346tzxlg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72976</id>
      <parentid>72975</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:30:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5144" sha1="lvyc11pm6a15l7go60lfqn2dqkhymwr" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>lvyc11pm6a15l7go60lfqn2dqkhymwr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72977</id>
      <parentid>72976</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:31:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5147" sha1="48gp18ftt8vozxqkixlundw9n4kqs84" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>48gp18ftt8vozxqkixlundw9n4kqs84</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72978</id>
      <parentid>72977</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:31:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5150" sha1="kzt21yzskomygzmliii70jg4itxjq4j" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>kzt21yzskomygzmliii70jg4itxjq4j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72979</id>
      <parentid>72978</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:31:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5153" sha1="5xlz2baaxba3sixc3kft5oijrde11r1" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>5xlz2baaxba3sixc3kft5oijrde11r1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72980</id>
      <parentid>72979</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:32:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5156" sha1="lu6flwn5e0ppjehvufb7ft4fev11dhi" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>lu6flwn5e0ppjehvufb7ft4fev11dhi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72981</id>
      <parentid>72980</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:32:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5159" sha1="k2s69top011pqf5dm2tr88qzlpnzh6o" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>k2s69top011pqf5dm2tr88qzlpnzh6o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72982</id>
      <parentid>72981</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:32:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5162" sha1="gm06rwys4be6zlg0xwrn3vkzq8f9anh" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>gm06rwys4be6zlg0xwrn3vkzq8f9anh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72983</id>
      <parentid>72982</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:32:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5165" sha1="q78i6tvyy26q9vojjp6v3d05fupx68w" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>q78i6tvyy26q9vojjp6v3d05fupx68w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72984</id>
      <parentid>72983</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:33:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5168" sha1="fgqwbbxmmjhzaw3kc2g0ig1dsuysv51" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>fgqwbbxmmjhzaw3kc2g0ig1dsuysv51</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72985</id>
      <parentid>72984</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:33:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5171" sha1="qvrg8ivjzs3t27zroxu9qftqjlqs27i" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>qvrg8ivjzs3t27zroxu9qftqjlqs27i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72986</id>
      <parentid>72985</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:33:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5174" sha1="3z25ghtdavslonhv6weov1q6wjq1uog" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>3z25ghtdavslonhv6weov1q6wjq1uog</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72987</id>
      <parentid>72986</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:33:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5177" sha1="k8fnfatsewwlv4ca4zeruo2d4qrspg4" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>k8fnfatsewwlv4ca4zeruo2d4qrspg4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72988</id>
      <parentid>72987</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:33:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72988</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5180" sha1="16eccospn37mwlqul5k0t81ivnemoin" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>16eccospn37mwlqul5k0t81ivnemoin</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72989</id>
      <parentid>72988</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:33:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72989</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5183" sha1="bly1f6sqafouwp8k79e3ndhdt7cvlnd" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya, mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>bly1f6sqafouwp8k79e3ndhdt7cvlnd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72990</id>
      <parentid>72989</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:34:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5183" sha1="ocod38pi5cdxsukd4rv4ypueyyfajyk" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani, lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>ocod38pi5cdxsukd4rv4ypueyyfajyk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72991</id>
      <parentid>72990</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:35:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5183" sha1="turv9w8v8wy4bdaz9cx3sqisc6k5ozo" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>turv9w8v8wy4bdaz9cx3sqisc6k5ozo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72992</id>
      <parentid>72991</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:35:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5184" sha1="rhg84hjamn3efrdrijfvd5w8p07v545" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa, nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>rhg84hjamn3efrdrijfvd5w8p07v545</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72993</id>
      <parentid>72992</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T23:35:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan lalu qalang 地名由來 */</comment>
      <origin>72993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5184" sha1="prnn9c4mngr38fyor3jqy2114j7a9sy" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是比亞外。它位於大嵙崁溪上流，比亞外部落的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在比亞外部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

比亞外部落只有一個教派，只有長老教會。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

比亞外部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misu babaw nya 部落現況與未來 ==

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>prnn9c4mngr38fyor3jqy2114j7a9sy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>pqbaqan lalu qalang</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3426</id>
    <revision>
      <id>72844</id>
      <parentid>63440</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:01:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pasang Teru</username>
        <id>1684</id>
      </contributor>
      <origin>72844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5376" sha1="erc4b78iwk9t8crxgf0vz2uecg79n37" xml:space="preserve">== '''pqbaqan lalu qalang''' ==
cquliq na ita Tayal hiya ga mqyanux cqa rrgyax, maki piyux qalang ro maki piyux lalu uyi. ro qabax lalu qalang qani ga ini hmci smlalu, qani hiya ga spuwah hknyan, ro qlupan ro qnxan na bnheci ta. qutux qutux qalang ga maki imi nya nanak, maki pinqiyuwan nya nanak uyi. yaw qani skura ita ga pisan calay qutux baq kmaayl na biru rroq . baqun nya rapal kakay na bnheci ta, ro t’tun cami nya maha son nanu musa, ro pinbaqi nanu yaw.

spwahan na lalu rroq ga piyux calay, kruma ga nyan kmayal rnkyasan n ya pisan nqa “b’bu rgyax”, “kyamay”, “mkrkyas”, “b’nux”. kruma ga nyan biru kako kkyung nya uyi, pisan nqa “puqing llyung”, “ki’an qsya”, “puqing qsya” ini ga “syax gong”, kruma ga maki uyi spuwah k’man ini ga qsinux mwah smlalu, pisan “ra’an”, “qongu rgyax na biyok”, “hmwaw na yungay”. qabax lalu qani ga iyat maha hmtu smlalu ay, qani hiya ga spuwah kntayux na bnheci ro sinnoya naha maha trang pungun qa laqi knbahan ga qbaqun naha blaq ini ga qutih qa cqani, maki qsya ini ga maki qsinux?

kruma ga brwan naha yaw uyi. kruma ga wayal pnciriq ki’an qaca ga ini ga maki cquliq wayal magan qelis, ini ga wayal mu tyaba na qsinux ga, spuwah naha yaw qaca musa smlalu. nanu mica qa lalu rroq na ita Tayal ga musa smku yaw na cquliq ki rroq uyi. pungan ta krryax qa kmayal bnheci lalu qabax qani ga, si qbaqun maha kako qnxan na cquliq cyunga .

ro lalu rroq ta qani ga maki uyi ryaniq kke ta. piyux lalu ga spuwah qutux puqing na ke ro twangan naha kke skura inu ini ga kke kako. pisan nqa ke “bawiq” qani imi nya ga bawiq ro “iyik” imi nya ga iyik, ro “qalang” imi nya ga qalang ro pungan ta maki cka lalu qa qabax zi qani ga si qbaqun cyan maki inu, pisan maki qutux qalang lalu nya ga “qalang iyik” imi nya ga “qalang iyik”. ryaniq nya qani ga nanu mica qa ana iyat ta cukaw biru rroq hiya, ro spuwah ta kke ta qani musa baqun inu ryaniq nya.

mehong nya lga, nyan mwah cquliq Ipun la, pyugan naha ke Ipun qa lalu rroq myan. mehong lga pyugan naha ke Thelu loyi, kruma ga spuwah hngiyang ke ta, kruma ga spuwah imi ke ta. kruma ga qutux rroq ga maki tyugan lalu nya, qutux ga lalu Tayal, qutux ga lalu Ipun, qutux ga lalu Thelu. pkkayal qa cquliq Tayal ga skayal naha lalu cbalay. ana ga maki tanux ini ga konbun ga pyungan naha lalu binah la. bsyaq maha kya lga baqun lalu Thelu nanak qa piyux cquliq la, ro kngyan naha lalu Tayal.

nanu mica qa sobih kawas qani ga nyan cami klokah rmurux “saying ke na lalu rroq”, maki bang go qaca ga brwan naha ke Tayal ro ke Thelu, sktayux loyi kke ta qani. ktalan naha lalu na Tayal rroq lga, baq mqas hnheci la, baha hmcwa qaca ga kntayux naha. ro nyan mhtux loyi.

ro lalu rroq qani ga spuwah yaw pinhknyan uyi. cquliq na ita Tayal cyunga ga qmalup maki cqa cka rgyax, mehong lga mwah tnqalang qutux ki’an ro si kaki kya. cyunga ga trang mshyi minqutux lga mhtux qa xqayus na lalu la.

kruma ga qutux lalu ga mhtux cqa ini ptnaq na qalang, imi nya ga skahul inu mwah qa ki’an xqayus qalang cquliq naha qaca, ro mwah mshyi cqani. nanu mica qa spuwah ta lalu rroq qani ga, baqun ta maha ryaniq ro pingknyan na minrok ta qani. kruma cquliq knbaqan ga spuwah lalu rroq musa mubuy qutux wayay, tuyay ta tayux skura inu mshyi ita Atayal, ro qaca qa cbalay na brwan ni bnheci ta cyunga, us ga spuwah kke ta miru nanak.

mwani lga nyan cami mrwa yaw na “pbiru lalu rroq” uyi. pqwasan biru, qalang, bnheci, ro mmrkyas msqun ta musa hmkangi ro tayux rgyax. ro pqiyu yaw qa bnheci, sening mrkyas lga musa miru, smku, ro syasing, ro sbiru na ke Tayal. kruma ga psyan naha cqa biru rroq, babaw nya lga musa ta hkani qutux qutux lalu rroq ga, baqun ta tayux lalu nya, pinqiyuwan nya ro psingan nya. qabax qani ga iyat maha smku gaga nanak, qani ga psbaqan laqi uyi. qabax laqi knbahan naha ga spuwah lalu rroq musa pqbaq kke ta Tayal, ro musa msrroq inlungan skura rroq uyi, nanu mica qa baqun naha maha “lalu rroq qani ga iyat phuqil, qani ga knbaqan na nyan mqyanux”

ro ita Tayal hiya ga hminas tayux rehi na son su nanu cukaw lalu rroq qani. kruma mngayan mcisan ga spuwah lalu Tayal musa rmurux syobay naha, ana ga ini naha paqut cikay qalang. qani hiya ga uka hayi rehi. cbalay na ptyawun siga musa pkkyal ki cquliq qalang naha, ro baqun maha son nanu mrwa qutux lalu qani ro pqiyu cikay cwalun su. baha hmcwa lalu rroq qani ga aro ni qabax qalang iyat qutux he nanak. siga msrroq inlungan qmasux, smwan ta musa rmurux yaw qani.

lalu rroq qani ga maki uyi qpiying na psbaqan. psbaqun ta laqi maha son nanu lmpux lalu qalang maki cqa psbaqan, teta naha baqun maha imi na “lalu rroq”qani, pisan maha baqun “kyamay” ga nanu imi, ro laxi hmci qminam, ro baqun “qyunam” ga nanu imi, ro baqun naha gluw qutux gaga, qabax yaw qani ga musa psbaq laqi maha msrroq inlungan skura rroq ta.

te puqing lga lalu rroq qani ga gaga biru rroq na ita cquliq Tayal. hiya ga brwan kke ta, ziray ta, ro skura ta, ro qsliq ta. uka brbal ro enpit qa bnheci ta cyunga, ana ga spuwah kke, spuwah lalu, smatu naha knbaqan ski mwani. qutux qutux qalang ga maki qutux pinqiyuwan, qani hiya ga qutux ryaniq mbinah muyax. trang ta nyan mkayal qabax lalu qani ga, ini rpyut qa pinhknyan na bnheci ta. kmayal cami maha “maki na lalu ga ini karux cquliq la” qani hiya ga kntayux na lalu Tayal.

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>erc4b78iwk9t8crxgf0vz2uecg79n37</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>kensat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3523</id>
    <revision>
      <id>72846</id>
      <parentid>69054</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:26:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Pasang Teru</username>
        <id>1684</id>
      </contributor>
      <origin>72846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="283" sha1="4sr4wt0cvsmxjdtjf7hbktdlnjata0x" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Kensat.png|縮圖|kensat na ziray Ipun.]]
kensat qani ga kahul ke Ipun, imi nya ga pklahang qalang. ro cyunga knsat na qalang ga alan na cquliq Ipun, mnwah mlahang qutux qalang. ro qutux qutux qalang ga maki nanak kensat naha.

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>4sr4wt0cvsmxjdtjf7hbktdlnjata0x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>insa na Plngawan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3558</id>
    <revision>
      <id>72755</id>
      <parentid>72693</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:43:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="245" sha1="okrsf35vdcyq2jk0wcn8tzyip3kgx3p" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na Plngawan，yona minki morow liwas ka nabkis rali'，tinralu’</text>
      <sha1>okrsf35vdcyq2jk0wcn8tzyip3kgx3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72756</id>
      <parentid>72755</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:43:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="248" sha1="bwaoqionk4po222eof8nfshcpwqkdwi" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na Plngawan，yona minki morow liwas ka nabkis rali'，tinralu’ na</text>
      <sha1>bwaoqionk4po222eof8nfshcpwqkdwi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72757</id>
      <parentid>72756</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:43:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="254" sha1="6wu913ox7ldnaejzji55yzln5fk5l4b" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na Plngawan，yona minki morow liwas ka nabkis rali'，tinralu’ na tanah</text>
      <sha1>6wu913ox7ldnaejzji55yzln5fk5l4b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72758</id>
      <parentid>72757</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:44:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72758</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="260" sha1="ouqs9t7lzcrrsy3r0vqwyx5rcgmxm5y" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na Plngawan，yona minki morow liwas ka nabkis rali'，tinralu’ na tanah tunux</text>
      <sha1>ouqs9t7lzcrrsy3r0vqwyx5rcgmxm5y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72759</id>
      <parentid>72758</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:44:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="263" sha1="pnfxzn6bsfxvqj0788r4y2o2jsyi7m4" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na Plngawan，yona minki morow liwas ka nabkis rali'，tinralu’ na tanah tunux ka</text>
      <sha1>pnfxzn6bsfxvqj0788r4y2o2jsyi7m4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72760</id>
      <parentid>72759</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:44:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72760</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="270" sha1="2wepkvup27e8e612aoctf6q1a4f42ds" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na Plngawan，yona minki morow liwas ka nabkis rali'，tinralu’ na tanah tunux ka  alang</text>
      <sha1>2wepkvup27e8e612aoctf6q1a4f42ds</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72761</id>
      <parentid>72760</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:44:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="277" sha1="fo2kfq1kglbjy5ueq594nj1bs7w4far" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na Plngawan，yona minki morow liwas ka nabkis rali'，tinralu’ na tanah tunux ka  alang banray</text>
      <sha1>fo2kfq1kglbjy5ueq594nj1bs7w4far</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72762</id>
      <parentid>72761</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:45:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="283" sha1="53413tzpwovo16nqznra8qjis3oy7pp" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na Plngawan，yona minki morow liwas ka nabkis rali'，tinralu’ na tanah tunux ka  alang banray alang</text>
      <sha1>53413tzpwovo16nqznra8qjis3oy7pp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72763</id>
      <parentid>72762</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:45:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="291" sha1="5ch6s22sg06xoht11vo17al4ghbt9gn" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na Plngawan，yona minki morow liwas ka nabkis rali'，tinralu’ na tanah tunux ka  alang banray alang Plngwan</text>
      <sha1>5ch6s22sg06xoht11vo17al4ghbt9gn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72764</id>
      <parentid>72763</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:45:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="297" sha1="r1ujuxepakdg9sja8s504lcwk6yfg7w" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na Plngawan，yona minki morow liwas ka nabkis rali'，tinralu’ na tanah tunux ka  alang banray alang Plngwan micuw</text>
      <sha1>r1ujuxepakdg9sja8s504lcwk6yfg7w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72765</id>
      <parentid>72764</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T12:45:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>72765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="300" sha1="0ji50g5ap77cve66ekx9mw0m1rkb0w8" xml:space="preserve">== pakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na Plngawan，yona minki morow liwas ka nabkis rali'，tinralu’ na tanah tunux ka  alang banray alang Plngwan micuw la</text>
      <sha1>0ji50g5ap77cve66ekx9mw0m1rkb0w8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>rapal na bnheci</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3562</id>
    <revision>
      <id>72886</id>
      <parentid>72652</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:23:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="813" sha1="0bccjp72cpfkkc70yabi61y2z25ejn7" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu

[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>0bccjp72cpfkkc70yabi61y2z25ejn7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72887</id>
      <parentid>72886</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:24:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="818" sha1="q8um5rl2mcd8yydjs6c954eblag58rr" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca

[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>q8um5rl2mcd8yydjs6c954eblag58rr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72888</id>
      <parentid>72887</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:24:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="823" sha1="9j1jnpyzx7g4t740pymyu926kg8mcf7" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan

[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>9j1jnpyzx7g4t740pymyu926kg8mcf7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72889</id>
      <parentid>72888</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:25:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="828" sha1="qxakwxfq7j38spctuikwdagffvcitnr" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha

[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>qxakwxfq7j38spctuikwdagffvcitnr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72890</id>
      <parentid>72889</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:25:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="834" sha1="21reg6plt0sqklid4r9fq4xve3kb5id" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan

[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>21reg6plt0sqklid4r9fq4xve3kb5id</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72891</id>
      <parentid>72890</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:26:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="842" sha1="s2n1xm4fbp6lwpm15wo0lz3cj3skpc7" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung

[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>s2n1xm4fbp6lwpm15wo0lz3cj3skpc7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72892</id>
      <parentid>72891</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:26:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="845" sha1="5zqk7hbc1fdyd1sgddu588xpoip0ro8" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na

[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>5zqk7hbc1fdyd1sgddu588xpoip0ro8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72893</id>
      <parentid>72892</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:26:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="852" sha1="d1bn4j589z22te4vl53vtk2g96q62nq" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>d1bn4j589z22te4vl53vtk2g96q62nq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72894</id>
      <parentid>72893</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:27:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="858" sha1="e0gb2yh1sswxfcfqobb90zw384yt5ak" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro


[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>e0gb2yh1sswxfcfqobb90zw384yt5ak</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72895</id>
      <parentid>72894</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:27:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="865" sha1="fl5f55l3dw4yvqrk1oyqbsncot86p6c" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung


[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>fl5f55l3dw4yvqrk1oyqbsncot86p6c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72896</id>
      <parentid>72895</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:27:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="872" sha1="926aqr5ok6u5ruad73276a6f6q316rq" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq


[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>926aqr5ok6u5ruad73276a6f6q316rq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72897</id>
      <parentid>72896</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:28:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="880" sha1="n4chn2dfpceyrab0skca3yuxsu6zwl6" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing


[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>n4chn2dfpceyrab0skca3yuxsu6zwl6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72898</id>
      <parentid>72897</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:28:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="885" sha1="54g88jjlcgvdd8q4ysq1lcrhsw689wg" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya


[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>54g88jjlcgvdd8q4ysq1lcrhsw689wg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72899</id>
      <parentid>72898</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:28:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="892" sha1="ddavpi0xz2d6qpo709v1f8tti3c9xko" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung


[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ddavpi0xz2d6qpo709v1f8tti3c9xko</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72900</id>
      <parentid>72899</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:29:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="898" sha1="ha60p4joch505lon15946jm8oim3br6" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung Nahuy


[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ha60p4joch505lon15946jm8oim3br6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72901</id>
      <parentid>72900</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:30:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="904" sha1="r216mxowpmv1x4qap8xivn22abff4s4" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung Nahuy kahuw


[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>r216mxowpmv1x4qap8xivn22abff4s4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72902</id>
      <parentid>72901</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:30:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="908" sha1="7q2glz6w88nap1w928t204w9tfcnekl" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung Nahuy kahuw wal


[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>7q2glz6w88nap1w928t204w9tfcnekl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72903</id>
      <parentid>72902</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:31:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="914" sha1="dad4tli67qsh6x2e0p0dd39m0868sm1" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung Nahuy kahuw wal mkura


[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>dad4tli67qsh6x2e0p0dd39m0868sm1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72904</id>
      <parentid>72903</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:31:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="918" sha1="05s3qzuyydmf0evye48xkeqpkro013u" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung Nahuy kahuw wal mkura kya


[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>05s3qzuyydmf0evye48xkeqpkro013u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72905</id>
      <parentid>72904</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:31:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="927" sha1="q3samsnafzlk0gomyyjg5d41l700xfn" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung Nahuy kahuw wal mkura kya bcilung.


[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>q3samsnafzlk0gomyyjg5d41l700xfn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72906</id>
      <parentid>72905</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:38:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="932" sha1="fwjp9ug42scmbq3appcohmxw4ehnp75" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung Nahuy kahuw wal mkura kya bcilung.

qutux

[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>fwjp9ug42scmbq3appcohmxw4ehnp75</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72907</id>
      <parentid>72906</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:39:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="937" sha1="iunnzs5py9djntol7oz42uqwe61yibc" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung Nahuy kahuw wal mkura kya bcilung.

qutux loyi

[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>iunnzs5py9djntol7oz42uqwe61yibc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72908</id>
      <parentid>72907</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:39:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="941" sha1="89075wroeygd4z8xiywq4174wc0iua9" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung Nahuy kahuw wal mkura kya bcilung.

qutux loyi ga


[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>89075wroeygd4z8xiywq4174wc0iua9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72909</id>
      <parentid>72908</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:40:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="945" sha1="dwoalvzstxilkeijqjnjpd7g0xhx86n" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung Nahuy kahuw wal mkura kya bcilung.

qutux loyi ga gong

[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>dwoalvzstxilkeijqjnjpd7g0xhx86n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72910</id>
      <parentid>72909</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:40:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="915" sha1="nv8m15y4dn3gzh81226dwagm0l3vsp7" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung Nahuy kahuw wal mkura kya bcilung.

qutux loyi ga gong M’utu</text>
      <sha1>nv8m15y4dn3gzh81226dwagm0l3vsp7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72911</id>
      <parentid>72910</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:42:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="953" sha1="gjdtgq9wk9ekd20p5esx8t2r74ompjq" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung Nahuy kahuw wal mkura kya bcilung.

qutux loyi ga gong M’utu

[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>gjdtgq9wk9ekd20p5esx8t2r74ompjq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72912</id>
      <parentid>72911</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:42:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="961" sha1="11syobcftv7ru911qna3hmv8uytstlc" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung Nahuy kahuw wal mkura kya bcilung.

qutux loyi ga gong M’utu b’nux

[[zyuwaw na:musake na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>11syobcftv7ru911qna3hmv8uytstlc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72913</id>
      <parentid>72912</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:44:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="965" sha1="4c7mzulr4oe2mgct8xjb0agojx9s80y" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung Nahuy kahuw wal mkura kya bcilung.

qutux loyi ga gong M’utu b’nux Kansay,

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>4c7mzulr4oe2mgct8xjb0agojx9s80y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72914</id>
      <parentid>72913</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:45:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="972" sha1="qkhqom1guv2dh9j7cru8a2bf15i5etm" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung Nahuy kahuw wal mkura kya bcilung.

qutux loyi ga gong M’utu b’nux Kansay, llyung

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>qkhqom1guv2dh9j7cru8a2bf15i5etm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72915</id>
      <parentid>72914</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:45:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72915</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="977" sha1="rqh5su5dttugg575a8pb1lynosczswp" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung Nahuy kahuw wal mkura kya bcilung.

qutux loyi ga gong M’utu b’nux Kansay, llyung qani

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>rqh5su5dttugg575a8pb1lynosczswp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72916</id>
      <parentid>72915</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T15:46:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>72916</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="983" sha1="mtqqlcg7o4jdu6xrb5g8i417kkleniq" xml:space="preserve">cyunga rapal qnxan na bnheci ta ita Tayal ga, minkahul kya Pinsbkan. ro mkura kya tl’tu na roq kya Taywan.

te kura mnos hlhun ga puqing llyung Plngawan, nanu qaca mgaring kya qalang llingay na kinhulan mkura kya.

si gmlux llyung ro trkax rrgyax, ro mhtux kya Slamaw, qalang Cqoyax.

ro garing kya quri Sqabuw lga, mkura kyate rrgyax na Turu rgyax kya Taywan ru rrgyax na Hhagay, rrgyax Bayu.

Nanu qaca qa skahul naha kya mr’ra qa qabax llyung.

mhkangi musa bbhoyax tmninun ro xgqayus na kki’an.

kahul kya puqing na rrgyax Turu wal mkura llyung Tamali kya Taycyu.

ro musa mkura te llyung Pe’nux kya Byorit, ro llyung Binax, llyung Sinpitu ro llyung Kilapa, 
musa mkura kya bcilung.

qutux loyi hiya ga qsya puqing na Papak waqa wal miyup kya llyung Mkgong.

Nanu qaca cyan naha halan scilung na Cyama.

ro llyung Bngciq, puqing qsya llyung Nahuy kahuw wal mkura kya bcilung.

qutux loyi ga gong M’utu b’nux Kansay, llyung qani mwani

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>mtqqlcg7o4jdu6xrb5g8i417kkleniq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qmalup狩獵</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3564</id>
    <revision>
      <id>73088</id>
      <parentid>72539</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:02:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="903" sha1="nn2lce6n7jqe5zpl7siufneaolr08wf" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa ===</text>
      <sha1>nn2lce6n7jqe5zpl7siufneaolr08wf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73089</id>
      <parentid>73088</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:02:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="906" sha1="esfda8nnyhhbg10mktyczswvzglakwj" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa ===</text>
      <sha1>esfda8nnyhhbg10mktyczswvzglakwj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73090</id>
      <parentid>73089</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:02:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="912" sha1="jgt0fhi8c7ux2gi6emdpg4anbjkpi2a" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng ===</text>
      <sha1>jgt0fhi8c7ux2gi6emdpg4anbjkpi2a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73091</id>
      <parentid>73090</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:02:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="919" sha1="grcjha0uroh8h8pe5b3n8n9rw4pylkj" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, ===</text>
      <sha1>grcjha0uroh8h8pe5b3n8n9rw4pylkj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73092</id>
      <parentid>73091</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:03:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="926" sha1="qis0mzczfraoeg1fhn5synndzph17vw" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang ===</text>
      <sha1>qis0mzczfraoeg1fhn5synndzph17vw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73093</id>
      <parentid>73092</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:03:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="932" sha1="pezyr6ncftwxkn7zjvy4om7o3pt0rnw" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq ===</text>
      <sha1>pezyr6ncftwxkn7zjvy4om7o3pt0rnw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73094</id>
      <parentid>73093</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:03:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="935" sha1="9i7f6qwqh0ta39hod5ukho7w7ixunxv" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na ===</text>
      <sha1>9i7f6qwqh0ta39hod5ukho7w7ixunxv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73095</id>
      <parentid>73094</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:03:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="941" sha1="pzxzuyyddp862hxklrvf96be2xm1esj" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ===</text>
      <sha1>pzxzuyyddp862hxklrvf96be2xm1esj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73096</id>
      <parentid>73095</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:04:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="945" sha1="sazq83xzjs171ihkss8kt1ncrxupulx" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, ===</text>
      <sha1>sazq83xzjs171ihkss8kt1ncrxupulx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73097</id>
      <parentid>73096</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:04:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="951" sha1="cz00irr4l4t7s3y2fhlr21hitviua6w" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux ===</text>
      <sha1>cz00irr4l4t7s3y2fhlr21hitviua6w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73098</id>
      <parentid>73097</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:04:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="958" sha1="kxf1cuvmkq1sjwob2n78sbl91m2vkl9" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok ===</text>
      <sha1>kxf1cuvmkq1sjwob2n78sbl91m2vkl9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73099</id>
      <parentid>73098</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:04:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="963" sha1="38du1tah220m15cxjmnvvht75pg1wjz" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq ===</text>
      <sha1>38du1tah220m15cxjmnvvht75pg1wjz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73100</id>
      <parentid>73099</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:05:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="967" sha1="k1x39fw2y5doajzs7bwb2mj0mi8edh4" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ ===</text>
      <sha1>k1x39fw2y5doajzs7bwb2mj0mi8edh4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73101</id>
      <parentid>73100</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:05:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="974" sha1="jq7x7kpvsycvasnzzewti75y6l2a0ka" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, ===</text>
      <sha1>jq7x7kpvsycvasnzzewti75y6l2a0ka</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73102</id>
      <parentid>73101</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:05:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="981" sha1="euea247covjwr5ce5ztwt63fljujtly" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun ===</text>
      <sha1>euea247covjwr5ce5ztwt63fljujtly</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73103</id>
      <parentid>73102</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:05:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="987" sha1="bg6vm53y16diyua5u5q3hrok79s8w0i" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis ===</text>
      <sha1>bg6vm53y16diyua5u5q3hrok79s8w0i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73104</id>
      <parentid>73103</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:06:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="993" sha1="me1tstxk7jckewtetem5o36hli1ap2i" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal ===</text>
      <sha1>me1tstxk7jckewtetem5o36hli1ap2i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73105</id>
      <parentid>73104</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:06:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="998" sha1="g87sox7nxbacl1v7r5ucqntazm43ffb" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, ===</text>
      <sha1>g87sox7nxbacl1v7r5ucqntazm43ffb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73106</id>
      <parentid>73105</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:06:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1004" sha1="c3fasbpbsgjhm09p2ntbcg3t3or97fc" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah ===</text>
      <sha1>c3fasbpbsgjhm09p2ntbcg3t3or97fc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73107</id>
      <parentid>73106</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:07:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1012" sha1="gmpy9uz2iuv3y2k1iwvqhcm9tvpkalv" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang ===</text>
      <sha1>gmpy9uz2iuv3y2k1iwvqhcm9tvpkalv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73108</id>
      <parentid>73107</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:07:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1018" sha1="jx5ru6nbhpymp1hwp6tk3j92saggtk1" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang qoyat ===</text>
      <sha1>jx5ru6nbhpymp1hwp6tk3j92saggtk1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73109</id>
      <parentid>73108</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:07:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1023" sha1="9cgo4mggg31whrufzt4puf9of3lz24k" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang qoyat mzwi ===</text>
      <sha1>9cgo4mggg31whrufzt4puf9of3lz24k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73110</id>
      <parentid>73109</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:07:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1029" sha1="jo05ld05zm03apr9dfb3xla7zg2dwox" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang qoyat mzwi rgyax ===</text>
      <sha1>jo05ld05zm03apr9dfb3xla7zg2dwox</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73111</id>
      <parentid>73110</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:08:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1035" sha1="bzdz8h124amnvpdrgknbzpxx07dymzr" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang qoyat mzwi rgyax lozi, ===</text>
      <sha1>bzdz8h124amnvpdrgknbzpxx07dymzr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73112</id>
      <parentid>73111</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:08:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1043" sha1="3u5544r6w5q9u6m6qg5xl5u2dmfnwd5" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang qoyat mzwi rgyax lozi, ini nha ===</text>
      <sha1>3u5544r6w5q9u6m6qg5xl5u2dmfnwd5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73113</id>
      <parentid>73112</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:08:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1049" sha1="afjwnm7tzwnviotzg5tmqo7r11vdlg3" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang qoyat mzwi rgyax lozi, ini nha bahiy ===</text>
      <sha1>afjwnm7tzwnviotzg5tmqo7r11vdlg3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73114</id>
      <parentid>73113</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:08:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1055" sha1="rre26o3sr8j7yd6c7a85xyhmnac4zry" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang qoyat mzwi rgyax lozi, ini nha bahiy malax ===</text>
      <sha1>rre26o3sr8j7yd6c7a85xyhmnac4zry</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73115</id>
      <parentid>73114</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:08:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1058" sha1="ptfek24fg2muqxkdvniz9jsqfw17ruy" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang qoyat mzwi rgyax lozi, ini nha bahiy malax qu ===</text>
      <sha1>ptfek24fg2muqxkdvniz9jsqfw17ruy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73116</id>
      <parentid>73115</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:08:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1063" sha1="q9wml6snxf1nxf1hmje1trsnx80ixqi" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang qoyat mzwi rgyax lozi, ini nha bahiy malax qu gaga ===</text>
      <sha1>q9wml6snxf1nxf1hmje1trsnx80ixqi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73117</id>
      <parentid>73116</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:09:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1069" sha1="m51eea0zx1mid09otuwjwfzq4jsrtal" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang qoyat mzwi rgyax lozi, ini nha bahiy malax qu gaga snbil ===</text>
      <sha1>m51eea0zx1mid09otuwjwfzq4jsrtal</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73118</id>
      <parentid>73117</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:09:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1075" sha1="9kgnai37u043h3h7wz7clrqxp6xyyk3" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang qoyat mzwi rgyax lozi, ini nha bahiy malax qu gaga snbil aring ===</text>
      <sha1>9kgnai37u043h3h7wz7clrqxp6xyyk3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73119</id>
      <parentid>73118</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:09:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1082" sha1="95os16h2whmqgebuh9l9a4pvqcfdkbj" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang qoyat mzwi rgyax lozi, ini nha bahiy malax qu gaga snbil aring sraral ===</text>
      <sha1>95os16h2whmqgebuh9l9a4pvqcfdkbj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73120</id>
      <parentid>73119</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:09:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1089" sha1="jzucwp2zmsbqzafn8vrmv2i9j78px4d" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang qoyat mzwi rgyax lozi, ini nha bahiy malax qu gaga snbil aring sraral qyanux ===</text>
      <sha1>jzucwp2zmsbqzafn8vrmv2i9j78px4d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73121</id>
      <parentid>73120</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:10:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1098" sha1="ep94hiwm3kpdgdxc4n3s9gsw5r2miyb" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang qoyat mzwi rgyax lozi, ini nha bahiy malax qu gaga snbil aring sraral qyanux binkesan ===</text>
      <sha1>ep94hiwm3kpdgdxc4n3s9gsw5r2miyb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73122</id>
      <parentid>73121</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:10:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1101" sha1="d9fh16296bxwcdivsi2otkvbdaktwb7" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang qoyat mzwi rgyax lozi, ini nha bahiy malax qu gaga snbil aring sraral qyanux binkesan ta ===</text>
      <sha1>d9fh16296bxwcdivsi2otkvbdaktwb7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73123</id>
      <parentid>73122</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:10:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1108" sha1="4v5rjd7yav9rq2hrlkqta82ym18v1i0" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang qoyat mzwi rgyax lozi, ini nha bahiy malax qu gaga snbil aring sraral qyanux binkesan ta tayal. ===</text>
      <sha1>4v5rjd7yav9rq2hrlkqta82ym18v1i0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73124</id>
      <parentid>73123</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:11:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga  */</comment>
      <origin>73124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1914" sha1="7jm58wrjnrva1b6wbzw948zxrv0ki82" xml:space="preserve">


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]
bniru:'''Taya.Maray'''

mlikuy na tayal ga, ini nbah m’ru maki ngasal, mswa sga, musa qmalup hlahuy, ini ga qyunam sa zik rgyax, hmiyaw kmiyap qqsinuw, nniqun nqu qutux ngasal nha. qmalup qani ga maki qu gaga nya ay, ini phmciy, siy ga zik nqu giqas na kawas (sm’atu), yasa ga musa mlata qu laqi mlikuy. 

=== qmalup qani ga, iyat kinqeri balay na zyuwaw, qutux sa motux innaras yuhum balay na mlikuy yungay son nha trahu qu likuy ka baq qmalup, ini kngungu kbuci maki rgyax ana mhngan, magal ryax ini ga, qutux hngawan ryax, tmatak abi kya rgyax. mnaga blaq pinqwasan sa (siliq) siy ga blaq  utux nha magal qsinuw lga, yasa qu mqas balay mhangal bizyok qnhyun ru mbiyaq hlahuy phquyaw mwah ngasal la. shlah qu pnanga, plawa kwara bnkis qalang, ktan cyux msli kwara llpyung ru tqalang ngasal, smqas qoyat bniq ni utux, bwakun qu bizyok qnhyun, tngsa sa gleng bnkis, piyang qsliq na bnkis ga, tunux bizyok sbiq squ bnkis, pqasun bnkis magal lga, qenah  tmwang qoyat mzwi rgyax lozi, ini nha bahiy malax qu gaga snbil aring sraral qyanux binkesan ta tayal. ===
泰雅族的男孩,絕少賦閒家中.他們終日以山林為伴,除了身肩保護族人安危,巡視獵場領域,還得具備充沛體魄追逐獵物,泰雅男孩身手矯健如猴,深具膽識,可以隻身野外獵寮與大自然為伍,4.5天甚至一個禮拜不見身影,在獵寮養足精神,為了家人的食物來源與大型動物鬥智搏力,他們非常聊解深山也喜愛深山,當他們捕獲大型獵物如山豬,野鹿興奮的心情寫在臉上,扛著獵物衝下山,卸下獵物與族人分享,且高聲談論獵捕的經歷喜悅的接受嘉許外.他們自傲起來,昔日髦下的小勇士已成了族中獵人的英雄榜,依照傳統習俗禮儀把豬頭獻給長者,長者欣然接受禮物,下次的狩獵能夠更豐盛,此習俗傳承恆古不變,仿若獵人謹守的規章.</text>
      <sha1>7jm58wrjnrva1b6wbzw948zxrv0ki82</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>btunux na Nahuy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3566</id>
    <revision>
      <id>72994</id>
      <parentid>72683</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:06:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1044" sha1="d0z2o5wd5qrn1vjx3yri516askhrf1l" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa  lalu squliq yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>d0z2o5wd5qrn1vjx3yri516askhrf1l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72995</id>
      <parentid>72994</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:06:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1050" sha1="4chmyz73a26t8ahzmpc4n74wrwide9e" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa  'myuw lalu squliq yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>4chmyz73a26t8ahzmpc4n74wrwide9e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72996</id>
      <parentid>72995</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:08:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1045" sha1="4jbcynyt6i6ug6x9qt5jxpbt730uoqd" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa   lalu squliq yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>4jbcynyt6i6ug6x9qt5jxpbt730uoqd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72997</id>
      <parentid>72996</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:08:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1048" sha1="71pizwk9jfxs1aeujw9mmevix38xnop" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq lalu squliq yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>71pizwk9jfxs1aeujw9mmevix38xnop</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72998</id>
      <parentid>72997</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:08:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72998</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1051" sha1="356qvzxa5nmg7autm9ipmu2fzhwnz12" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu squliq yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>356qvzxa5nmg7autm9ipmu2fzhwnz12</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72999</id>
      <parentid>72998</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:08:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>72999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1056" sha1="76o98i82jz0q45cojkgfbzqq8hw6m7a" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>76o98i82jz0q45cojkgfbzqq8hw6m7a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73000</id>
      <parentid>72999</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:10:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1059" sha1="8uef50j5p8ofrohiihza01vm1qk7nd5" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>8uef50j5p8ofrohiihza01vm1qk7nd5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73001</id>
      <parentid>73000</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:10:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1066" sha1="oy2izqp575bfr4xazm32b5qok2qnmmk" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>oy2izqp575bfr4xazm32b5qok2qnmmk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73002</id>
      <parentid>73001</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:10:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1069" sha1="rgxtn5mf64fe2bh65ikviswwrj1omfu" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>rgxtn5mf64fe2bh65ikviswwrj1omfu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73003</id>
      <parentid>73002</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:11:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1075" sha1="4mcfdz1c8fl3eql0adcmjds5mfqkbr2" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>4mcfdz1c8fl3eql0adcmjds5mfqkbr2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73004</id>
      <parentid>73003</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:12:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1081" sha1="cicgxdx7jkb40njb6sk7r8o9t85kike" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>cicgxdx7jkb40njb6sk7r8o9t85kike</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73005</id>
      <parentid>73004</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:12:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1084" sha1="e6t29tuoyt4wld0mip7m39qkum6a764" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>e6t29tuoyt4wld0mip7m39qkum6a764</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73006</id>
      <parentid>73005</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:14:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1091" sha1="7uh22a39fkh0e2f9lvhocx5kfwa3kpl" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.l'ngux yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>7uh22a39fkh0e2f9lvhocx5kfwa3kpl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73007</id>
      <parentid>73006</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:14:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1094" sha1="heoo5wlls5aidxm6df3rv5ir8jydxut" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.l'ngux qu yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>heoo5wlls5aidxm6df3rv5ir8jydxut</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73008</id>
      <parentid>73007</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:14:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1099" sha1="d7t8ryl20i9lg6kvu9q9if06ecoyy32" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.l'ngux iyal qu yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>d7t8ryl20i9lg6kvu9q9if06ecoyy32</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73009</id>
      <parentid>73008</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:14:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1106" sha1="g8ou4zxwhkzotq9xp0ee425uajnque4" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.l'ngux iyal qu btunux yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>g8ou4zxwhkzotq9xp0ee425uajnque4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73010</id>
      <parentid>73009</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:14:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1111" sha1="i26rmu19deeixicjdh2tisq4rr55eaw" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.l'ngux iyal qu btunux qani yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>i26rmu19deeixicjdh2tisq4rr55eaw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73011</id>
      <parentid>73010</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:14:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1116" sha1="7i3p7ntxf8do1fwe76twiw954iljgwr" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.l'ngux iyal qu btunux qani lalu yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>7i3p7ntxf8do1fwe76twiw954iljgwr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73012</id>
      <parentid>73011</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:15:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1120" sha1="pb7q3t39nqrmiuqo1yk2rms1s00ypqc" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.l'ngux iyal qu btunux qani lalu nya yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>pb7q3t39nqrmiuqo1yk2rms1s00ypqc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73013</id>
      <parentid>73012</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:15:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1123" sha1="2b1car7fyla5j0jy4yzjmxwulwp3t63" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.l'ngux iyal qu btunux qani lalu nya ga yaba na btunux ru yaya na btunux</text>
      <sha1>2b1car7fyla5j0jy4yzjmxwulwp3t63</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73014</id>
      <parentid>73013</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:15:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1128" sha1="g6wxje381p4e3lj9ff7tfdo60ob8wtr" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.l'ngux iyal qu btunux qani lalu nya ga yaba na btunux ru hopa yaya na btunux</text>
      <sha1>g6wxje381p4e3lj9ff7tfdo60ob8wtr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73015</id>
      <parentid>73014</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:15:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1133" sha1="mgqmef8wivn19eg2e55dnxf18rjwnvp" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.l'ngux iyal qu btunux qani lalu nya ga yaba na btunux ru hopa iyal yaya na btunux</text>
      <sha1>mgqmef8wivn19eg2e55dnxf18rjwnvp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73016</id>
      <parentid>73015</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:15:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1136" sha1="8mzl3nz2p8383ando8sr9wtyylhtk3p" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.l'ngux iyal qu btunux qani lalu nya ga yaba na btunux ru hopa iyal qu yaya na btunux</text>
      <sha1>8mzl3nz2p8383ando8sr9wtyylhtk3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73017</id>
      <parentid>73016</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:16:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1143" sha1="7bny2s15tnczwpniqdmj2tkl61bdfwa" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.l'ngux iyal qu btunux qani lalu nya ga yaba na btunux ru hopa iyal qu btunux yaya na btunux</text>
      <sha1>7bny2s15tnczwpniqdmj2tkl61bdfwa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73018</id>
      <parentid>73017</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:16:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1148" sha1="cwz4nug1g91dn9aazfpqu9evahf6hr2" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.l'ngux iyal qu btunux qani lalu nya ga yaba na btunux ru hopa iyal qu btunux qani yaya na btunux</text>
      <sha1>cwz4nug1g91dn9aazfpqu9evahf6hr2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73019</id>
      <parentid>73018</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:16:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1153" sha1="c5k1zp8ybn39a856h25fwgpgkh86ebp" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.l'ngux iyal qu btunux qani lalu nya ga yaba na btunux ru hopa iyal qu btunux qani lalu yaya na btunux</text>
      <sha1>c5k1zp8ybn39a856h25fwgpgkh86ebp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73020</id>
      <parentid>73019</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:16:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1157" sha1="b67jm38j6wnui8etd1xk187ww4veu93" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.l'ngux iyal qu btunux qani lalu nya ga yaba na btunux ru hopa iyal qu btunux qani lalu nya yaya na btunux</text>
      <sha1>b67jm38j6wnui8etd1xk187ww4veu93</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73021</id>
      <parentid>73020</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:16:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1160" sha1="g8kxjjms2c9yqrw155ydos7soj05p6s" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.l'ngux iyal qu btunux qani lalu nya ga yaba na btunux ru hopa iyal qu btunux qani lalu nya ga yaya na btunux</text>
      <sha1>g8kxjjms2c9yqrw155ydos7soj05p6s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73022</id>
      <parentid>73021</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:16:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinbilan */</comment>
      <origin>73022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1161" sha1="25w3nvehk4ub2o2s5rqmgvz9pf2xn60" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Btunux na Nahuy.png|縮圖|btunux Nahuy]]&lt;mapframe latitude=&quot;24.706700&quot; longitude=&quot;121.204950&quot; zoom=&quot;17&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;Nahuy go hiya ga nyux maki btunux mins’urux kya 油羅溪.hlawax iyal ktan qu btunux qani.cyux maki mtasiq na tqilung sa babaw btunux.ana trang msbehuy ru krahu mqwalax ga ini hinriqan na msbehuy squ btunux qani. nanu yasa squliq Tayal mutux snhi btunux qani hiya ga biqan sami nya ping’an.son smlalu 'Nahuy' go,imi nya ga l'ngux iyal qu btunux qani.sraral qani ga cyux maki te kyahu btunux hiya kinbalay 寺廟 ana ga snhi yaba utux kayal Tayal qu qalang qani.

== sinbilan ==
sraral qani ga 油羅溪 maki sazing krahu na btunux nyux msqun klhangan Tayal maki qalang.pqzwan na raral raral mha:gleng qutux mang kawas ga cyux msqun ms'urux qu sazing btunux qani.son mha lalu naha ga bes na btunux.ana ga babaw rhzyal maki qutux hopa na ksunu nanu yasa nyux mt’alax qu btunux qani. ana ga  ini ktwahiq ,son naha cyux mpkita qu 油羅溪 baha hmswa mbiq qu lalu qani squliq qu qalang na Tayal.l'ngux iyal qu btunux qani lalu nya ga yaba na btunux ru hopa iyal qu btunux qani lalu nya ga yaya na btunux.</text>
      <sha1>25w3nvehk4ub2o2s5rqmgvz9pf2xn60</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>hbun Bngciq</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3574</id>
    <revision>
      <id>73023</id>
      <parentid>72716</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:24:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="145" sha1="fk2chfxqj4wfmfs9et3l5i3tdxdcrix" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy</text>
      <sha1>fk2chfxqj4wfmfs9et3l5i3tdxdcrix</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73024</id>
      <parentid>73023</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:25:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="151" sha1="jdgigesa2lk7z3s4ynval44ntax1et8" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux</text>
      <sha1>jdgigesa2lk7z3s4ynval44ntax1et8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73025</id>
      <parentid>73024</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:25:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="155" sha1="bg0sljg20m8w5v1lxn8p1c9pvj43zzi" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya</text>
      <sha1>bg0sljg20m8w5v1lxn8p1c9pvj43zzi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73026</id>
      <parentid>73025</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:25:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="158" sha1="2vi6d9r7un8ghkt9vtr86bxdbto4907" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru</text>
      <sha1>2vi6d9r7un8ghkt9vtr86bxdbto4907</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73027</id>
      <parentid>73026</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:26:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="164" sha1="oqu9sbf6h8i8mnwvm2s8lt3bwmpvxa6" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy</text>
      <sha1>oqu9sbf6h8i8mnwvm2s8lt3bwmpvxa6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73028</id>
      <parentid>73027</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:27:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="170" sha1="tlfsdv0n51wwyziuofkwvjnus8s9jll" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay</text>
      <sha1>tlfsdv0n51wwyziuofkwvjnus8s9jll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73029</id>
      <parentid>73028</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:27:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="173" sha1="2wubpyfrnds2rnzl4yjgsi2pb2neu9k" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu</text>
      <sha1>2wubpyfrnds2rnzl4yjgsi2pb2neu9k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73030</id>
      <parentid>73029</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:27:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="178" sha1="igg5m0wic8q3frbp1x7x1ynnpd4o2hh" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot</text>
      <sha1>igg5m0wic8q3frbp1x7x1ynnpd4o2hh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73031</id>
      <parentid>73030</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:27:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="181" sha1="m8c9sifddh02wfqourh5vpi12x2ldum" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na</text>
      <sha1>m8c9sifddh02wfqourh5vpi12x2ldum</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73032</id>
      <parentid>73031</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="186" sha1="669v6puollvcgoai9h1vx3sr0fnfo56" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw</text>
      <sha1>669v6puollvcgoai9h1vx3sr0fnfo56</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73033</id>
      <parentid>73032</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:27:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="190" sha1="s15wbats8w8s3az5ftlgf3c7380ls9a" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya</text>
      <sha1>s15wbats8w8s3az5ftlgf3c7380ls9a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73034</id>
      <parentid>73033</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="195" sha1="pri9zyqkupmasfqk5ax0a9hebwzex7s" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa</text>
      <sha1>pri9zyqkupmasfqk5ax0a9hebwzex7s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73035</id>
      <parentid>73034</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:34:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="199" sha1="szpi7jey7qqwz2gg08lj2phpncvoekp" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son</text>
      <sha1>szpi7jey7qqwz2gg08lj2phpncvoekp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73036</id>
      <parentid>73035</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:34:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="206" sha1="tvyl7t248r6twwucjdray6va1jvi780" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy</text>
      <sha1>tvyl7t248r6twwucjdray6va1jvi780</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73037</id>
      <parentid>73036</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:35:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="212" sha1="1mrllk1ircmel2eso4q29tg1p3yessx" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux</text>
      <sha1>1mrllk1ircmel2eso4q29tg1p3yessx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73038</id>
      <parentid>73037</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:35:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="215" sha1="lz9sxg0aovt0maqdqemvc3338z0z1ht" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga</text>
      <sha1>lz9sxg0aovt0maqdqemvc3338z0z1ht</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73039</id>
      <parentid>73038</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:35:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="221" sha1="ozevibfiw79vseqn42kbhoc7gcwcukm" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga qthuy</text>
      <sha1>ozevibfiw79vseqn42kbhoc7gcwcukm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73040</id>
      <parentid>73039</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:35:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="224" sha1="7yeu7f4bci5s2lpa8mtvh3ougfcaont" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga qthuy ru</text>
      <sha1>7yeu7f4bci5s2lpa8mtvh3ougfcaont</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73041</id>
      <parentid>73040</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:36:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="229" sha1="22k7tzuj087mfhtnzx17cag9i7ue684" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga qthuy ru ngos</text>
      <sha1>22k7tzuj087mfhtnzx17cag9i7ue684</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73042</id>
      <parentid>73041</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:36:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="232" sha1="fjsgcfjycu5f1gwuip0jfyi4koin81a" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga qthuy ru ngos na</text>
      <sha1>fjsgcfjycu5f1gwuip0jfyi4koin81a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73044</id>
      <parentid>73042</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:36:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="237" sha1="n41dzg7t51ghaexh553ijbh6683tlhn" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga qthuy ru ngos na hbot</text>
      <sha1>n41dzg7t51ghaexh553ijbh6683tlhn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73046</id>
      <parentid>73044</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:36:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="241" sha1="c0qq7wr9o2j87aeldxedv8mwrjrw9eo" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga qthuy ru ngos na hbot nya</text>
      <sha1>c0qq7wr9o2j87aeldxedv8mwrjrw9eo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73047</id>
      <parentid>73046</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:37:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="244" sha1="auc08c2xd3580n92wncivf6mg90kf8n" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga qthuy ru ngos na hbot nya ga</text>
      <sha1>auc08c2xd3580n92wncivf6mg90kf8n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73050</id>
      <parentid>73047</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:37:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="252" sha1="2xifxw5iib6dykc8xtusolsvay6x7ws" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga qthuy ru ngos na hbot nya ga metalah</text>
      <sha1>2xifxw5iib6dykc8xtusolsvay6x7ws</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73051</id>
      <parentid>73050</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:37:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="255" sha1="ei8qlpq3r5yb111pevvgs73pmcq11o1" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga qthuy ru ngos na hbot nya ga metalah ru</text>
      <sha1>ei8qlpq3r5yb111pevvgs73pmcq11o1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73052</id>
      <parentid>73051</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:37:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="261" sha1="at0lxa99vgtnm28voijp7uusje5k95k" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga qthuy ru ngos na hbot nya ga metalah ru wagiq</text>
      <sha1>at0lxa99vgtnm28voijp7uusje5k95k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73055</id>
      <parentid>73052</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:37:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="267" sha1="1twfq4m36nqaiil2e8zhi5n8l5ymmqr" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga qthuy ru ngos na hbot nya ga metalah ru wagiq lu'ux</text>
      <sha1>1twfq4m36nqaiil2e8zhi5n8l5ymmqr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73056</id>
      <parentid>73055</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:38:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="271" sha1="4s7bhy6lbumicqb60pq5baqa9njz2v0" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga qthuy ru ngos na hbot nya ga metalah ru wagiq lu'ux nya</text>
      <sha1>4s7bhy6lbumicqb60pq5baqa9njz2v0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73058</id>
      <parentid>73056</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:38:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="274" sha1="90bgki4ejlmi8ofmjcmcfhkk9135z3f" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga qthuy ru ngos na hbot nya ga metalah ru wagiq lu'ux nya ga</text>
      <sha1>90bgki4ejlmi8ofmjcmcfhkk9135z3f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73072</id>
      <parentid>73058</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:40:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="313" sha1="95xrsogvx5frjf8ick0n8lhfz3lku8q" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====

====== ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga qthuy ru ngos na hbot nya ga metalah ru wagiq lu'ux nya ga '''bngciq qasa hiya.''' ======</text>
      <sha1>95xrsogvx5frjf8ick0n8lhfz3lku8q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73075</id>
      <parentid>73072</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:40:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="298" sha1="hb782u78y2mmm7ndj8btxsq57wnpjmj" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga qthuy ru ngos na hbot nya ga metalah ru wagiq lu'ux nya ga '''bngciq qasa hiya.'''</text>
      <sha1>hb782u78y2mmm7ndj8btxsq57wnpjmj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73080</id>
      <parentid>73075</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:41:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="300" sha1="4nrzgtgl0yneduzruz5m4gdglrdvl0o" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga qthuy ru ngos na hbot nya ga metalah ru wagiq lu'ux nya ga '''bngciq''' qasa hiya.ke</text>
      <sha1>4nrzgtgl0yneduzruz5m4gdglrdvl0o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73084</id>
      <parentid>73080</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:41:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>翔騰</username>
        <id>2888</id>
      </contributor>
      <comment>/* bqyun kmayal 'niban ke : */</comment>
      <origin>73084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="311" sha1="mbueka9a4ixnu2asg2njjl3em0lgumu" xml:space="preserve">== ke：bngciq 五節芒/Bngciq 大豹社 ==

===== bqyun kmayal 'niban ke : =====
ke na Tayal lmquy qani ga sazing qu kinlgan nya,qutux ga zkhiy lu'ux nya ru zkhiy cikay qu hbot na abaw nya,yasa son lmiquy.qutux ga qthuy ru ngos na hbot nya ga metalah ru wagiq lu'ux nya ga '''bngciq''' qasa hiya.ke pinqzyuwan</text>
      <sha1>mbueka9a4ixnu2asg2njjl3em0lgumu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>qalang C'ux</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3575</id>
    <revision>
      <id>72794</id>
      <timestamp>2026-10-23T13:12:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>建立內容為「== '''cinllwan qalang''' ==」的新頁面</comment>
      <origin>72794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="r66hrlr9uy5vtrgkg3p0wtj86p9gtma" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang''' ==</text>
      <sha1>r66hrlr9uy5vtrgkg3p0wtj86p9gtma</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72795</id>
      <parentid>72794</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:15:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan qalang */</comment>
      <origin>72795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="goeekm7kbbxopr16g71qelrzsditbso" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==</text>
      <sha1>goeekm7kbbxopr16g71qelrzsditbso</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72796</id>
      <parentid>72795</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:15:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan qalang 部落名稱 */</comment>
      <origin>72796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="3guz4m0a8hgiu3qyejxqnq4j8ov4jev" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux</text>
      <sha1>3guz4m0a8hgiu3qyejxqnq4j8ov4jev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72797</id>
      <parentid>72796</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:15:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan qalang 部落名稱 */</comment>
      <origin>72797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72" sha1="jgyt59uatnk8yjhx8hgee0sz07ftkx1" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落</text>
      <sha1>jgyt59uatnk8yjhx8hgee0sz07ftkx1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72798</id>
      <parentid>72797</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:16:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan qalang 部落名稱 */</comment>
      <origin>72798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="111" sha1="2439bpfpap9gaam7jqq9k5csbl71hi1" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang''' ==</text>
      <sha1>2439bpfpap9gaam7jqq9k5csbl71hi1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72799</id>
      <parentid>72798</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:16:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pqyu kmal yuwaw na qalang */</comment>
      <origin>72799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="133" sha1="5ba4rrdhgvh3q2kug50bjbqvvubtzk1" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==</text>
      <sha1>5ba4rrdhgvh3q2kug50bjbqvvubtzk1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72800</id>
      <parentid>72799</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:17:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置 */</comment>
      <origin>72800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="285" sha1="esf87jugd5h5aidh8aotc109wol412p" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,</text>
      <sha1>esf87jugd5h5aidh8aotc109wol412p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72801</id>
      <parentid>72800</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:17:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置 */</comment>
      <origin>72801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="434" sha1="f6im1fla4lbyrrg9vouplirq1gcczsk" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.</text>
      <sha1>f6im1fla4lbyrrg9vouplirq1gcczsk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72802</id>
      <parentid>72801</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:17:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置 */</comment>
      <origin>72802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="593" sha1="d5kw849zuq2sbplyjf1c9gnb9m3knl5" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.</text>
      <sha1>d5kw849zuq2sbplyjf1c9gnb9m3knl5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72803</id>
      <parentid>72802</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:18:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置 */</comment>
      <origin>72803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="754" sha1="od2o2gnx9wysnbhkjuu2dbkw4ch841z" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。</text>
      <sha1>od2o2gnx9wysnbhkjuu2dbkw4ch841z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72804</id>
      <parentid>72803</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:18:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置 */</comment>
      <origin>72804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="841" sha1="relf7cc1wf3218x6r8eixtn80ljbe6p" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。</text>
      <sha1>relf7cc1wf3218x6r8eixtn80ljbe6p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72805</id>
      <parentid>72804</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:19:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置 */</comment>
      <origin>72805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="952" sha1="j4tz71c2disa3s7hb7hv8mlghxts44g" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。</text>
      <sha1>j4tz71c2disa3s7hb7hv8mlghxts44g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72806</id>
      <parentid>72805</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:19:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置 */</comment>
      <origin>72806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="986" sha1="amv1shxeytpngezeh7jlndrqk6hhoj6" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang''' ==</text>
      <sha1>amv1shxeytpngezeh7jlndrqk6hhoj6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72807</id>
      <parentid>72806</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:20:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang */</comment>
      <origin>72807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1005" sha1="92zffoko8t4ehqob6fvitbslxyj9qex" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==</text>
      <sha1>92zffoko8t4ehqob6fvitbslxyj9qex</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72808</id>
      <parentid>72807</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:21:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang 部落地名由來 */</comment>
      <origin>72808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1161" sha1="nqcv0hg3d9p6lhgnsgb9put3ji4ewze" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.</text>
      <sha1>nqcv0hg3d9p6lhgnsgb9put3ji4ewze</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72809</id>
      <parentid>72808</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:22:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang 部落地名由來 */</comment>
      <origin>72809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1335" sha1="6f97eoxkzweblnq4b4x5r4fdt2egjkf" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.</text>
      <sha1>6f97eoxkzweblnq4b4x5r4fdt2egjkf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72810</id>
      <parentid>72809</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:22:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang 部落地名由來 */</comment>
      <origin>72810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1419" sha1="6mzhiywuoiutkbvstquc3ty6fejjpg0" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。</text>
      <sha1>6mzhiywuoiutkbvstquc3ty6fejjpg0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72811</id>
      <parentid>72810</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:23:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang 部落地名由來 */</comment>
      <origin>72811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1596" sha1="fdaqkaalqbhjlee9exsr5nzzon97kuz" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。</text>
      <sha1>fdaqkaalqbhjlee9exsr5nzzon97kuz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72812</id>
      <parentid>72811</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:23:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang 部落地名由來 */</comment>
      <origin>72812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1627" sha1="74awwn9ubivigy4bv2s2o9axjgtycnc" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== inwahan na tuqiy qalang ==</text>
      <sha1>74awwn9ubivigy4bv2s2o9axjgtycnc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72813</id>
      <parentid>72812</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:23:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqiy qalang */</comment>
      <origin>72813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1652" sha1="00f8oxktusu692or65z81bpqn4qp0sj" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==</text>
      <sha1>00f8oxktusu692or65z81bpqn4qp0sj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72814</id>
      <parentid>72813</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:23:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>72814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1771" sha1="5emoomt7i2lbdz4k2qy87lgp6n8xtbo" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,</text>
      <sha1>5emoomt7i2lbdz4k2qy87lgp6n8xtbo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72815</id>
      <parentid>72814</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:24:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>72815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1937" sha1="h809rqlqrbu75x0emnsvtxf418m5ea5" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,</text>
      <sha1>h809rqlqrbu75x0emnsvtxf418m5ea5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72816</id>
      <parentid>72815</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:24:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>72816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2100" sha1="dyv80y3tvkbfiap0e41v0qqaxc2lstl" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. r</text>
      <sha1>dyv80y3tvkbfiap0e41v0qqaxc2lstl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72817</id>
      <parentid>72816</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:24:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>72817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2277" sha1="j6mgwban4ud88mdn6wdrijgn60v09b3" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.</text>
      <sha1>j6mgwban4ud88mdn6wdrijgn60v09b3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72818</id>
      <parentid>72817</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:24:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>72818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2330" sha1="3mn4ydno1j4vuph941egtlycnnoy0az" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.</text>
      <sha1>3mn4ydno1j4vuph941egtlycnnoy0az</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72819</id>
      <parentid>72818</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:25:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>72819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2467" sha1="o9cut2ofovxiyynhrmktc8g6flusf14" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。</text>
      <sha1>o9cut2ofovxiyynhrmktc8g6flusf14</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72820</id>
      <parentid>72819</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:25:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>72820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2644" sha1="czpyxlqpi08q37jg7iivi1dcffemzsq" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。</text>
      <sha1>czpyxlqpi08q37jg7iivi1dcffemzsq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72822</id>
      <parentid>72820</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:27:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <origin>72822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2678" sha1="h452wvvrlajuwb92wqidr6guwwvxh1l" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>h452wvvrlajuwb92wqidr6guwwvxh1l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72823</id>
      <parentid>72822</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:28:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>72823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3113" sha1="8ryexjdqzuji6uhy7bzjgiup7ca464x" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>8ryexjdqzuji6uhy7bzjgiup7ca464x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72824</id>
      <parentid>72823</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:28:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>72824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3136" sha1="s1yxfth2gqzqehdau9vh6686vm5jg4t" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== rrgyax ru llyung ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>s1yxfth2gqzqehdau9vh6686vm5jg4t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72825</id>
      <parentid>72824</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:28:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* rrgyax ru llyung */</comment>
      <origin>72825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3170" sha1="pgcqo147iwh58wy42qzy76f5sa62slw" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流 ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>pgcqo147iwh58wy42qzy76f5sa62slw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72826</id>
      <parentid>72825</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:28:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流 */</comment>
      <origin>72826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3176" sha1="dquhzw4sld16nr5ecnr8ximbd3tf2xw" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>dquhzw4sld16nr5ecnr8ximbd3tf2xw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72827</id>
      <parentid>72826</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:29:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流 */</comment>
      <origin>72827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3387" sha1="l06p8puv3fsdz89prtutgqbi73j7jnf" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>l06p8puv3fsdz89prtutgqbi73j7jnf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72828</id>
      <parentid>72827</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流 */</comment>
      <origin>72828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3561" sha1="j1tnn2ye2urnma5d6c9783txo02wr0s" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>j1tnn2ye2urnma5d6c9783txo02wr0s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72829</id>
      <parentid>72828</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:30:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流 */</comment>
      <origin>72829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3681" sha1="kdyj5rs7u0i34da1v4qezd7buuujcxy" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>kdyj5rs7u0i34da1v4qezd7buuujcxy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72830</id>
      <parentid>72829</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:30:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流 */</comment>
      <origin>72830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3810" sha1="8pn07zq790a7zbo697i4rtkmd2em3z0" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>8pn07zq790a7zbo697i4rtkmd2em3z0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72831</id>
      <parentid>72830</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:30:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流 */</comment>
      <origin>72831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3915" sha1="kmrva5kypk0rdzd17bxkf5nchlj5et7" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>kmrva5kypk0rdzd17bxkf5nchlj5et7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72832</id>
      <parentid>72831</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:31:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流 */</comment>
      <origin>72832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3940" sha1="iwwfhuoqcaaacn62xi3riiiin8dgtjl" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== qzyunam na qalang ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>iwwfhuoqcaaacn62xi3riiiin8dgtjl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72833</id>
      <parentid>72832</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:31:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang */</comment>
      <origin>72833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3962" sha1="a6eidruy6ps96p1001d76ucgdwfipgz" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>a6eidruy6ps96p1001d76ucgdwfipgz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72834</id>
      <parentid>72833</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:31:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>72834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4184" sha1="bhc3hrcwa1y5x9u281p68f7af0nvz5x" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la. 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>bhc3hrcwa1y5x9u281p68f7af0nvz5x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72835</id>
      <parentid>72834</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:31:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>72835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4274" sha1="erjt4351whabx4ifjfvs8489jlhb48g" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang, 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>erjt4351whabx4ifjfvs8489jlhb48g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72836</id>
      <parentid>72835</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:31:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>72836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4353" sha1="eq4o5ffe5av7rqc9tigivg7pbx7acsd" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>eq4o5ffe5av7rqc9tigivg7pbx7acsd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72837</id>
      <parentid>72836</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:32:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>72837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4455" sha1="ombznpnzq0d6ucupe6c7vnn5sy2l42c" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ombznpnzq0d6ucupe6c7vnn5sy2l42c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72838</id>
      <parentid>72837</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>72838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4539" sha1="hkoj5nz9i0dniotmeh4hxzq149axsf7" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>hkoj5nz9i0dniotmeh4hxzq149axsf7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72839</id>
      <parentid>72838</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:32:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>72839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4693" sha1="dizarwoazevl978mri82dy07dk61ceb" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>dizarwoazevl978mri82dy07dk61ceb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72840</id>
      <parentid>72839</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:33:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>72840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4720" sha1="s4rm6bodh5l3y9oximkosdvz0wf52bg" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== smura kki`an qalang ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>s4rm6bodh5l3y9oximkosdvz0wf52bg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72841</id>
      <parentid>72840</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:33:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smura kki`an qalang */</comment>
      <origin>72841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4742" sha1="1pz8or4v0joz8axsd8ewtn4875ehlzz" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>1pz8or4v0joz8axsd8ewtn4875ehlzz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72842</id>
      <parentid>72841</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T13:33:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smura kki'an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>72842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4789" sha1="j51oqkw5dmbyahxais82bm5snnhx8jj" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>j51oqkw5dmbyahxais82bm5snnhx8jj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72855</id>
      <parentid>72842</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:37:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smura kki'an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>72855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5013" sha1="1h3k2d35wnesqlputoou88iqdsi8rdj" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>1h3k2d35wnesqlputoou88iqdsi8rdj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72856</id>
      <parentid>72855</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:37:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smura kki'an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>72856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5148" sha1="ro7djguef5949floydfwesb4zg5jluw" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ro7djguef5949floydfwesb4zg5jluw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72858</id>
      <parentid>72856</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:38:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smura kki'an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>72858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5196" sha1="l157729tpdm7i5z2v8xr04k1mt88cd4" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>l157729tpdm7i5z2v8xr04k1mt88cd4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72859</id>
      <parentid>72858</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:38:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smura kki'an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>72859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5412" sha1="1vfnej1ooatw5z86uxfzu9a7731k0ff" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>1vfnej1ooatw5z86uxfzu9a7731k0ff</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72860</id>
      <parentid>72859</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:38:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smura kki'an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>72860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5492" sha1="dycrhhhpun51n4tt4qgeko8o2b7vjdx" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>dycrhhhpun51n4tt4qgeko8o2b7vjdx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72861</id>
      <parentid>72860</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:39:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smura kki'an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>72861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5531" sha1="m4w3ccue51h7389jiyhxbiq3lsbqfkw" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== minknalay ru pinqyuan ka qalang ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>m4w3ccue51h7389jiyhxbiq3lsbqfkw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72862</id>
      <parentid>72861</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:39:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqyuan ka qalang */</comment>
      <origin>72862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5565" sha1="gt382x8ycrvlofv57wqawscjhpujkq8" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>gt382x8ycrvlofv57wqawscjhpujkq8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72863</id>
      <parentid>72862</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:39:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5610" sha1="me2kyqptiy4fcfdgbuq1cku8fwhk3uw" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong, 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>me2kyqptiy4fcfdgbuq1cku8fwhk3uw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72864</id>
      <parentid>72863</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:40:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5693" sha1="i9oaj8rgua8chjmr1138dxz4vb5nvus" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun, 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>i9oaj8rgua8chjmr1138dxz4vb5nvus</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72866</id>
      <parentid>72864</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:40:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5789" sha1="968a0ss3sjehkq0g85klg5llmgee7cz" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah, 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>968a0ss3sjehkq0g85klg5llmgee7cz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72867</id>
      <parentid>72866</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:40:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5824" sha1="dw46b5lw6yminimsmcm0qsrblxpchhp" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah. 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>dw46b5lw6yminimsmcm0qsrblxpchhp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72868</id>
      <parentid>72867</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:40:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5874" sha1="t4wz0vvow9xs6cjwpi9300cjw20x6mb" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga, 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>t4wz0vvow9xs6cjwpi9300cjw20x6mb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72869</id>
      <parentid>72868</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:41:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5920" sha1="g6eiybl65oh5pbs50huo95xomw2qxpl" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la, 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>g6eiybl65oh5pbs50huo95xomw2qxpl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72870</id>
      <parentid>72869</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:41:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5950" sha1="d2vwd270x6ezqw0tva9mgxlayd7r9g1" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming, 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>d2vwd270x6ezqw0tva9mgxlayd7r9g1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72871</id>
      <parentid>72870</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:41:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6001" sha1="8y9sd0fbskczc4brns13h26j2sie1i8" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray, 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>8y9sd0fbskczc4brns13h26j2sie1i8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72872</id>
      <parentid>72871</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:41:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6088" sha1="4k2rrgxvou3ny6zqb60k1nz6c205ss9" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq, 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>4k2rrgxvou3ny6zqb60k1nz6c205ss9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72873</id>
      <parentid>72872</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:42:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6119" sha1="3que3ofbdr2z2nq7l6daklwrxxgpi2l" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>3que3ofbdr2z2nq7l6daklwrxxgpi2l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72874</id>
      <parentid>72873</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:42:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6221" sha1="dymnrcpgnux80zyi6nmu2u9hebxz4s0" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟， 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>dymnrcpgnux80zyi6nmu2u9hebxz4s0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72875</id>
      <parentid>72874</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:42:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6323" sha1="gn2j65b4mo92ofe8rym9y96qoesu5qd" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>gn2j65b4mo92ofe8rym9y96qoesu5qd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72876</id>
      <parentid>72875</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:43:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6509" sha1="2lq9xf2knbc6irao8qiwttxuq49v6e8" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>2lq9xf2knbc6irao8qiwttxuq49v6e8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72877</id>
      <parentid>72876</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:43:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6582" sha1="p8b63z668hlcnu2bp4trqenhs0yaw7u" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>p8b63z668hlcnu2bp4trqenhs0yaw7u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72878</id>
      <parentid>72877</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:43:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>72878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6604" sha1="ixi1hmk1gcnpiym81mjxa2eq2g57eq6" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== gaga na qalang ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ixi1hmk1gcnpiym81mjxa2eq2g57eq6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72879</id>
      <parentid>72878</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:44:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* gaga na qalang */</comment>
      <origin>72879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6626" sha1="cnyxyy5tgd25e4wm9l5wofsrl8u6358" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>cnyxyy5tgd25e4wm9l5wofsrl8u6358</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72880</id>
      <parentid>72879</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:44:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* gaga na qalang 部落的文化 */</comment>
      <origin>72880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6702" sha1="r1lnwj53n2xik0xumoscp1m9m5i36oj" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux. 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>r1lnwj53n2xik0xumoscp1m9m5i36oj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72881</id>
      <parentid>72880</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:45:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* gaga na qalang 部落的文化 */</comment>
      <origin>72881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6790" sha1="nb66xncoi2g2eczxs01ondx9uv1oa3l" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan, 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>nb66xncoi2g2eczxs01ondx9uv1oa3l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72882</id>
      <parentid>72881</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:45:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* gaga na qalang 部落的文化 */</comment>
      <origin>72882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6920" sha1="sv77xifz99uw38sgdcvd49zi4glve38" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga, 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>sv77xifz99uw38sgdcvd49zi4glve38</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72883</id>
      <parentid>72882</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:45:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* gaga na qalang 部落的文化 */</comment>
      <origin>72883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6986" sha1="cdct4a2ltiwzwbjki5nb3e7ebaydu1j" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>cdct4a2ltiwzwbjki5nb3e7ebaydu1j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72884</id>
      <parentid>72883</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:45:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* gaga na qalang 部落的文化 */</comment>
      <origin>72884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7156" sha1="7mvv9nd2da64t43bkn3eq255zabrk2q" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係， 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>7mvv9nd2da64t43bkn3eq255zabrk2q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>72885</id>
      <parentid>72884</parentid>
      <timestamp>2026-10-23T14:46:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* gaga na qalang 部落的文化 */</comment>
      <origin>72885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7326" sha1="ntnqbbpzpo425psvqj6w5x360pnd7d0" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ntnqbbpzpo425psvqj6w5x360pnd7d0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73133</id>
      <parentid>72885</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:27:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* gaga na qalang 部落的文化 */</comment>
      <origin>73133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7355" sha1="pqdnsf4adxqehii1px0k0ih727zmyz2" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== pinqzyuwan na qalang == 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>pqdnsf4adxqehii1px0k0ih727zmyz2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73134</id>
      <parentid>73133</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:27:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan na qalang */</comment>
      <origin>73134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7371" sha1="im6lbtbrh6l9om2en3mn697jb54wsa8" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== pinqzyuwan na qalang 部落的故事 == 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>im6lbtbrh6l9om2en3mn697jb54wsa8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73135</id>
      <parentid>73134</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan na qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>73135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7377" sha1="j5md6tf6l9c2r87hro9wulwtcvt9gza" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' == 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>j5md6tf6l9c2r87hro9wulwtcvt9gza</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73136</id>
      <parentid>73135</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:28:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan na qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>73136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7457" sha1="ofqhfsyf4oj9p0huwzzt7ldiz4y9vvz" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ofqhfsyf4oj9p0huwzzt7ldiz4y9vvz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73137</id>
      <parentid>73136</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:28:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan na qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>73137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7482" sha1="4iqlpwymnc7pldeiczqg9kmrskr9fb8" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha,
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>4iqlpwymnc7pldeiczqg9kmrskr9fb8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73138</id>
      <parentid>73137</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:28:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan na qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>73138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7543" sha1="ld8jkic1u1vpdaedffh5zyjl19fxql4" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ld8jkic1u1vpdaedffh5zyjl19fxql4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73139</id>
      <parentid>73138</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:28:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan na qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>73139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7605" sha1="5djd959pwgvqm9in8fybpa3x646njdo" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>5djd959pwgvqm9in8fybpa3x646njdo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73140</id>
      <parentid>73139</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:29:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan na qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>73140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7654" sha1="0rbfj0b2s1bjqm9v2lohmvbp0oh6ql2" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi.
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>0rbfj0b2s1bjqm9v2lohmvbp0oh6ql2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73141</id>
      <parentid>73140</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:30:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan na qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>73141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7743" sha1="pabyx7v9gywt9tnjgwnld3wfqh9tfic" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux,
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>pabyx7v9gywt9tnjgwnld3wfqh9tfic</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73142</id>
      <parentid>73141</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:30:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan na qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>73142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7786" sha1="0n8kq50a2oylex16xxqtzgjzqtkt9ey" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>0n8kq50a2oylex16xxqtzgjzqtkt9ey</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73143</id>
      <parentid>73142</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:31:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan na qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>73143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7881" sha1="0kvl8u6wpatt71wbkfifxzh5snrh1mk" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>0kvl8u6wpatt71wbkfifxzh5snrh1mk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73144</id>
      <parentid>73143</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:31:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan na qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>73144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7948" sha1="2t3ctg5m20cf4oa4td6c4h3xiwkm6w8" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>2t3ctg5m20cf4oa4td6c4h3xiwkm6w8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73145</id>
      <parentid>73144</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:31:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan na qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>73145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8040" sha1="rmbfzz37q3db81mgvxt6wsdhausclj0" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>rmbfzz37q3db81mgvxt6wsdhausclj0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73146</id>
      <parentid>73145</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:32:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan na qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>73146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8166" sha1="ej9vmd3z0pckjkssm301kuqkduvx9pi" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。長者傳述，早期族人共同居住在 Tayax，一場大風摧毀住家與穀倉後，族人開始重新選擇居住地。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ej9vmd3z0pckjkssm301kuqkduvx9pi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73147</id>
      <parentid>73146</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:32:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan na qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>73147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8267" sha1="n33ztwkdilr5ijxp01zfbg6u0k70dyi" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。長者傳述，早期族人共同居住在 Tayax，一場大風摧毀住家與穀倉後，族人開始重新選擇居住地。Tmarong 的後代逐漸往較高、較適合居住的地方移動，最後形成今日 qalang C'ux。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>n33ztwkdilr5ijxp01zfbg6u0k70dyi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73148</id>
      <parentid>73147</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:32:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan na qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>73148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8372" sha1="4x8jnujgpoedmi63h1jc4pa4yz3tc7h" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。長者傳述，早期族人共同居住在 Tayax，一場大風摧毀住家與穀倉後，族人開始重新選擇居住地。Tmarong 的後代逐漸往較高、較適合居住的地方移動，最後形成今日 qalang C'ux。這段記憶說明上部落並非一開始就存在，而是祖先因環境與家族發展逐步形成。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>4x8jnujgpoedmi63h1jc4pa4yz3tc7h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73149</id>
      <parentid>73148</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:33:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan na qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>73149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8395" sha1="fmucwmz0k3fc52o3zrk6f0f8hnmsboq" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。長者傳述，早期族人共同居住在 Tayax，一場大風摧毀住家與穀倉後，族人開始重新選擇居住地。Tmarong 的後代逐漸往較高、較適合居住的地方移動，最後形成今日 qalang C'ux。這段記憶說明上部落並非一開始就存在，而是祖先因環境與家族發展逐步形成。

== saniq na qalang ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>fmucwmz0k3fc52o3zrk6f0f8hnmsboq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73150</id>
      <parentid>73149</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:33:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang */</comment>
      <origin>73150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8411" sha1="n74qxsixvct7pxe0g92jzkvfcl9s31o" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。長者傳述，早期族人共同居住在 Tayax，一場大風摧毀住家與穀倉後，族人開始重新選擇居住地。Tmarong 的後代逐漸往較高、較適合居住的地方移動，最後形成今日 qalang C'ux。這段記憶說明上部落並非一開始就存在，而是祖先因環境與家族發展逐步形成。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>n74qxsixvct7pxe0g92jzkvfcl9s31o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73151</id>
      <parentid>73150</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:33:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>73151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8417" sha1="jxflkglq9suc1l2w4uxcc6pivkkd9gh" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。長者傳述，早期族人共同居住在 Tayax，一場大風摧毀住家與穀倉後，族人開始重新選擇居住地。Tmarong 的後代逐漸往較高、較適合居住的地方移動，最後形成今日 qalang C'ux。這段記憶說明上部落並非一開始就存在，而是祖先因環境與家族發展逐步形成。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>jxflkglq9suc1l2w4uxcc6pivkkd9gh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73152</id>
      <parentid>73151</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:33:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>73152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8556" sha1="tuj6m7uf44g0lpcyyybtgf5tuvwix8c" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。長者傳述，早期族人共同居住在 Tayax，一場大風摧毀住家與穀倉後，族人開始重新選擇居住地。Tmarong 的後代逐漸往較高、較適合居住的地方移動，最後形成今日 qalang C'ux。這段記憶說明上部落並非一開始就存在，而是祖先因環境與家族發展逐步形成。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
cquliq qalang ga ana cukaw roq, qmalup, mslpyung ro qnxan ga sig lux gaga, psyan naha inlungan qa bnheci, lkotas, lkaki, lpyung ro rgyax. 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>tuj6m7uf44g0lpcyyybtgf5tuvwix8c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73153</id>
      <parentid>73152</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:34:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>73153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8732" sha1="1sbnfo9v8uonttj295mqpgq212lsue6" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。長者傳述，早期族人共同居住在 Tayax，一場大風摧毀住家與穀倉後，族人開始重新選擇居住地。Tmarong 的後代逐漸往較高、較適合居住的地方移動，最後形成今日 qalang C'ux。這段記憶說明上部落並非一開始就存在，而是祖先因環境與家族發展逐步形成。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
cquliq qalang ga ana cukaw roq, qmalup, mslpyung ro qnxan ga sig lux gaga, psyan naha inlungan qa bnheci, lkotas, lkaki, lpyung ro rgyax. pinqyuwan na bnheci qalang Skikun maha cyuga ga maki calay Gaga, ana musa ta mtiyaw nanu yaw, ana ta musa rgyax qmalup, ana tminun qa kneril, ana laqi ki yutas yaki kmayal ke, 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>1sbnfo9v8uonttj295mqpgq212lsue6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73154</id>
      <parentid>73153</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:34:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>73154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8811" sha1="ixqkxo8qbk8zcp4gj4ctp0cbsfkuyt0" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。長者傳述，早期族人共同居住在 Tayax，一場大風摧毀住家與穀倉後，族人開始重新選擇居住地。Tmarong 的後代逐漸往較高、較適合居住的地方移動，最後形成今日 qalang C'ux。這段記憶說明上部落並非一開始就存在，而是祖先因環境與家族發展逐步形成。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
cquliq qalang ga ana cukaw roq, qmalup, mslpyung ro qnxan ga sig lux gaga, psyan naha inlungan qa bnheci, lkotas, lkaki, lpyung ro rgyax. pinqyuwan na bnheci qalang Skikun maha cyuga ga maki calay Gaga, ana musa ta mtiyaw nanu yaw, ana ta musa rgyax qmalup, ana tminun qa kneril, ana laqi ki yutas yaki kmayal ke, tyaba calay gaga, si ski ziray ta mwani lma ga, nyan mgiyaw qabax qnxan ta la, 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ixqkxo8qbk8zcp4gj4ctp0cbsfkuyt0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73155</id>
      <parentid>73154</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:34:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>73155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8887" sha1="blyxe25e5ju40xcy1s6qrj2j00btl4x" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。長者傳述，早期族人共同居住在 Tayax，一場大風摧毀住家與穀倉後，族人開始重新選擇居住地。Tmarong 的後代逐漸往較高、較適合居住的地方移動，最後形成今日 qalang C'ux。這段記憶說明上部落並非一開始就存在，而是祖先因環境與家族發展逐步形成。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
cquliq qalang ga ana cukaw roq, qmalup, mslpyung ro qnxan ga sig lux gaga, psyan naha inlungan qa bnheci, lkotas, lkaki, lpyung ro rgyax. pinqyuwan na bnheci qalang Skikun maha cyuga ga maki calay Gaga, ana musa ta mtiyaw nanu yaw, ana ta musa rgyax qmalup, ana tminun qa kneril, ana laqi ki yutas yaki kmayal ke, tyaba calay gaga, si ski ziray ta mwani lma ga, nyan mgiyaw qabax qnxan ta la,ini kpisa cyunga ana tqsux su maki cqa glasu yanay su ga, phogun su nya may, 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>blyxe25e5ju40xcy1s6qrj2j00btl4x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73156</id>
      <parentid>73155</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:34:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>73156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8980" sha1="2flicb7sgwegn7kb1ci458zw8bhgiva" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。長者傳述，早期族人共同居住在 Tayax，一場大風摧毀住家與穀倉後，族人開始重新選擇居住地。Tmarong 的後代逐漸往較高、較適合居住的地方移動，最後形成今日 qalang C'ux。這段記憶說明上部落並非一開始就存在，而是祖先因環境與家族發展逐步形成。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
cquliq qalang ga ana cukaw roq, qmalup, mslpyung ro qnxan ga sig lux gaga, psyan naha inlungan qa bnheci, lkotas, lkaki, lpyung ro rgyax. pinqyuwan na bnheci qalang Skikun maha cyuga ga maki calay Gaga, ana musa ta mtiyaw nanu yaw, ana ta musa rgyax qmalup, ana tminun qa kneril, ana laqi ki yutas yaki kmayal ke, tyaba calay gaga, si ski ziray ta mwani lma ga, nyan mgiyaw qabax qnxan ta la,ini kpisa cyunga ana tqsux su maki cqa glasu yanay su ga, phogun su nya may,nanu mica qa maki cqa inlungan bnheci ta mwani ga, laqi ta cnqani ga, blaq calay qnxan ta la. 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>2flicb7sgwegn7kb1ci458zw8bhgiva</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73157</id>
      <parentid>73156</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:35:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>73157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9060" sha1="f8jyu8yzyuc8id1dt6grtyq1w4c59ti" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。長者傳述，早期族人共同居住在 Tayax，一場大風摧毀住家與穀倉後，族人開始重新選擇居住地。Tmarong 的後代逐漸往較高、較適合居住的地方移動，最後形成今日 qalang C'ux。這段記憶說明上部落並非一開始就存在，而是祖先因環境與家族發展逐步形成。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
cquliq qalang ga ana cukaw roq, qmalup, mslpyung ro qnxan ga sig lux gaga, psyan naha inlungan qa bnheci, lkotas, lkaki, lpyung ro rgyax. pinqyuwan na bnheci qalang Skikun maha cyuga ga maki calay Gaga, ana musa ta mtiyaw nanu yaw, ana ta musa rgyax qmalup, ana tminun qa kneril, ana laqi ki yutas yaki kmayal ke, tyaba calay gaga, si ski ziray ta mwani lma ga, nyan mgiyaw qabax qnxan ta la,ini kpisa cyunga ana tqsux su maki cqa glasu yanay su ga, phogun su nya may,nanu mica qa maki cqa inlungan bnheci ta mwani ga, laqi ta cnqani ga, blaq calay qnxan ta la.baha hmcwa ini kpisa cyunga lokah calay gaga, ana nnanu yaw, si kngungu mqyanux, 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>f8jyu8yzyuc8id1dt6grtyq1w4c59ti</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73158</id>
      <parentid>73157</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:35:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>73158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9182" sha1="jllbz980tr6s131eapth5rm1ppj9k1y" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。長者傳述，早期族人共同居住在 Tayax，一場大風摧毀住家與穀倉後，族人開始重新選擇居住地。Tmarong 的後代逐漸往較高、較適合居住的地方移動，最後形成今日 qalang C'ux。這段記憶說明上部落並非一開始就存在，而是祖先因環境與家族發展逐步形成。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
cquliq qalang ga ana cukaw roq, qmalup, mslpyung ro qnxan ga sig lux gaga, psyan naha inlungan qa bnheci, lkotas, lkaki, lpyung ro rgyax. pinqyuwan na bnheci qalang Skikun maha cyuga ga maki calay Gaga, ana musa ta mtiyaw nanu yaw, ana ta musa rgyax qmalup, ana tminun qa kneril, ana laqi ki yutas yaki kmayal ke, tyaba calay gaga, si ski ziray ta mwani lma ga, nyan mgiyaw qabax qnxan ta la,ini kpisa cyunga ana tqsux su maki cqa glasu yanay su ga, phogun su nya may,nanu mica qa maki cqa inlungan bnheci ta mwani ga, laqi ta cnqani ga, blaq calay qnxan ta la.baha hmcwa ini kpisa cyunga lokah calay gaga, ana nnanu yaw, si kngungu mqyanux,ana ga nyan nun nun nun kmayal uyi bnheci qalang maha qucih uyi laqi mwani lma. uka gaga ta lga pkusa ta nanu myqanux lma. 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>jllbz980tr6s131eapth5rm1ppj9k1y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73159</id>
      <parentid>73158</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:36:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>73159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9320" sha1="sz9bhqi8w2otnatgl5n3covj0gvbjnf" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。長者傳述，早期族人共同居住在 Tayax，一場大風摧毀住家與穀倉後，族人開始重新選擇居住地。Tmarong 的後代逐漸往較高、較適合居住的地方移動，最後形成今日 qalang C'ux。這段記憶說明上部落並非一開始就存在，而是祖先因環境與家族發展逐步形成。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
cquliq qalang ga ana cukaw roq, qmalup, mslpyung ro qnxan ga sig lux gaga, psyan naha inlungan qa bnheci, lkotas, lkaki, lpyung ro rgyax. pinqyuwan na bnheci qalang Skikun maha cyuga ga maki calay Gaga, ana musa ta mtiyaw nanu yaw, ana ta musa rgyax qmalup, ana tminun qa kneril, ana laqi ki yutas yaki kmayal ke, tyaba calay gaga, si ski ziray ta mwani lma ga, nyan mgiyaw qabax qnxan ta la,ini kpisa cyunga ana tqsux su maki cqa glasu yanay su ga, phogun su nya may,nanu mica qa maki cqa inlungan bnheci ta mwani ga, laqi ta cnqani ga, blaq calay qnxan ta la.baha hmcwa ini kpisa cyunga lokah calay gaga, ana nnanu yaw, si kngungu mqyanux,ana ga nyan nun nun nun kmayal uyi bnheci qalang maha qucih uyi laqi mwani lma. uka gaga ta lga pkusa ta nanu myqanux lma. 

族人在土地使用、狩獵、親族關係與日常生活中都必須遵守共同規範，重視長者、祖先、親族與山林。 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>sz9bhqi8w2otnatgl5n3covj0gvbjnf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73160</id>
      <parentid>73159</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:36:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>73160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9355" sha1="rgn9lyqokqksmcxhafka3myaxnsnsqo" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。長者傳述，早期族人共同居住在 Tayax，一場大風摧毀住家與穀倉後，族人開始重新選擇居住地。Tmarong 的後代逐漸往較高、較適合居住的地方移動，最後形成今日 qalang C'ux。這段記憶說明上部落並非一開始就存在，而是祖先因環境與家族發展逐步形成。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
cquliq qalang ga ana cukaw roq, qmalup, mslpyung ro qnxan ga sig lux gaga, psyan naha inlungan qa bnheci, lkotas, lkaki, lpyung ro rgyax. pinqyuwan na bnheci qalang Skikun maha cyuga ga maki calay Gaga, ana musa ta mtiyaw nanu yaw, ana ta musa rgyax qmalup, ana tminun qa kneril, ana laqi ki yutas yaki kmayal ke, tyaba calay gaga, si ski ziray ta mwani lma ga, nyan mgiyaw qabax qnxan ta la,ini kpisa cyunga ana tqsux su maki cqa glasu yanay su ga, phogun su nya may,nanu mica qa maki cqa inlungan bnheci ta mwani ga, laqi ta cnqani ga, blaq calay qnxan ta la.baha hmcwa ini kpisa cyunga lokah calay gaga, ana nnanu yaw, si kngungu mqyanux,ana ga nyan nun nun nun kmayal uyi bnheci qalang maha qucih uyi laqi mwani lma. uka gaga ta lga pkusa ta nanu myqanux lma. 

族人在土地使用、狩獵、親族關係與日常生活中都必須遵守共同規範，重視長者、祖先、親族與山林。 

== qalang na misu ru babaw nya ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>rgn9lyqokqksmcxhafka3myaxnsnsqo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73161</id>
      <parentid>73160</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:36:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya */</comment>
      <origin>73161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9377" sha1="089kmf179e7jlo1t25yuwcrei8x3w6i" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。長者傳述，早期族人共同居住在 Tayax，一場大風摧毀住家與穀倉後，族人開始重新選擇居住地。Tmarong 的後代逐漸往較高、較適合居住的地方移動，最後形成今日 qalang C'ux。這段記憶說明上部落並非一開始就存在，而是祖先因環境與家族發展逐步形成。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
cquliq qalang ga ana cukaw roq, qmalup, mslpyung ro qnxan ga sig lux gaga, psyan naha inlungan qa bnheci, lkotas, lkaki, lpyung ro rgyax. pinqyuwan na bnheci qalang Skikun maha cyuga ga maki calay Gaga, ana musa ta mtiyaw nanu yaw, ana ta musa rgyax qmalup, ana tminun qa kneril, ana laqi ki yutas yaki kmayal ke, tyaba calay gaga, si ski ziray ta mwani lma ga, nyan mgiyaw qabax qnxan ta la,ini kpisa cyunga ana tqsux su maki cqa glasu yanay su ga, phogun su nya may,nanu mica qa maki cqa inlungan bnheci ta mwani ga, laqi ta cnqani ga, blaq calay qnxan ta la.baha hmcwa ini kpisa cyunga lokah calay gaga, ana nnanu yaw, si kngungu mqyanux,ana ga nyan nun nun nun kmayal uyi bnheci qalang maha qucih uyi laqi mwani lma. uka gaga ta lga pkusa ta nanu myqanux lma. 

族人在土地使用、狩獵、親族關係與日常生活中都必須遵守共同規範，重視長者、祖先、親族與山林。 

== qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>089kmf179e7jlo1t25yuwcrei8x3w6i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73162</id>
      <parentid>73161</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T09:36:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 */</comment>
      <origin>73162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9383" sha1="0vvcxr3falzuypvlpe9428tq11zk9og" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang C'ux ／ 四季上部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang C’ux ga maki cqa bawiq na qalang Skikun, cyan maki cqa Girang gen Tayto go qalang Skikun, cpiyang knian ga te mtiyu ryaniq ski te mpux ryaniq,qani ga cpiyang tyaba na kni’an na cquliq Skikun. qabax qalang Skikun ga cyan maki cqa bawiq na llyung Mnibu, ro hbun na gong Siyu ki llyung Mnibu.cyan maki lingay na tayax rgyax cqaca. ro qalang C’ux ro qalang I’iyk ga muyax naha. ro qalang Tayax lga mn_gyut galan naha smi qco na kinblayan na qalang.

qalang C'ux 為四季部落的上部落，位於宜蘭縣大同鄉四季村，主要分布於第六鄰至第十鄰，是四季重要的族人居住區之一。四季整體位於蘭陽溪上游、四重溪與蘭陽溪交會附近的山腹地帶。上部落與下部落以住宅聚落為主，而中部落則逐漸成為行政與公共設施集中的區域。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu qalang C’ux qani ga sinllwan na cquliq Skikun. kruma cquliq ga san naha qalang C’xux uyi. mtnaq uyi imi nya, imi nya ga bawiq na qalang Skikun ma.us ga uka cquliq baqun maha nanu calay imi qa “C’ux” qani, ro puqing imi nya. nanu bnrwan qani ga iyat ta pgbang nanak imi nya. babaw nya lga musa ta paqut loyi bnheci.

qalang C'ux 是四季族人對上部落的稱呼。另見 qalang c’xux 說法。此名稱用來指稱四季上部落，但沒有進一步解釋 C'ux 一詞的詞源，因此本條目暫不自行翻譯其語意，後續再由部落耆老補充地名來源。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
bnheci na qalang Skikun cyunga ga mqyanux maki cqa qalang Tayax. akya mpux ’ringan mpux pitu ski mpux spat seki lga,wal horun na qutux tyaba na behuy qa muyax, syakaw, ro kho naha, nanu mica cquliq qalang ga musa hkangi xqayus na ki’an loyi. skahul kntayux ro pinqyuwan bnheci ga,Tmarung ki Kmyucunn aha cbalay ga msqun myanux maki cqa qalang Tayax, ro mehong lga, mn_gyut psgagay la, ro kinbahan na Tmarung ga musa shyi skura qalang C’ux. ro maki uyi bnheci kmayal maha, Tmarung hiya ga minaki cqa skura htgan wagi ro skura t’ltu kya rgyax B’bu. mnaki kya cikay ryax lro nanu shyi cqa mwani na qalang C’ux qani.ktalan ta bsyaq hayi pnhknyan naha ga aki maha cqani.

Plnmwan → hbun Kulu → Lpayan（寒溪）→ Thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。四季祖先早期主要居住在 Tayax。約十七世紀末至十八世紀初，一場大風破壞住家、瞭望台與穀倉，族人因此重新尋找適合居住的地方。口述記憶中，Tmarong 與 Kmyucun 原本共同居住於 Tayax，後來逐漸分開；Tmarong 的後代往今日上部落方向移動。另有長者提到，Tmarong 曾先住在今日上部落西北方山頂 b'bu，一段時間後才移至現今 qalang C'ux。較長程的遷徙脈絡可概括為 Plnmoan → hbun Kulu → lpayan（寒溪）→ thbu'（土場）→ Pinswayun → Mnoyan（四季平台）→ Tayax → qalang C'ux。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qyunam na qalang Skikun hiya ga cyan maki cqa cka rrgyax B’bu Hagay ki rrgyax Turu Taywang, ro cpiyang tyaba na llyung ga llyung Mnibu. gong Siyu, gong 夫布爾, gong 保養, gong 實谷富、gong 加納富.qani ga kni’an qmalup, mqumah, myanux na cquliq qalang uyi. rgyax ga iyat ziren kangkyo nanak, qani ga cpiyang na kni’an na pnhknyan, qmalup, pinslyan muyax na bnheci ta.qalang C'ux 所在的四季傳統領域位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪為最重要的主要河川。四重溪、夫布爾溪、保養溪、實谷富溪與加納富溪等，也共同構成族人的生活、耕作與狩獵空間。山林不只是自然環境，也是祖先遷徙、狩獵、採集與建立家族領域的重要場所。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Skikun cyunga ga, rema maki kntayux qyunam na glux la, qutux qutux glux sglux gaga musa qmalup cqa qyunam. ro mn_gyut p’iyux ziray qani lro, kruma qyunam ga uka qes naha la, nanu si mhmut cukaw kni’an qami la.mwani ga nyan ini biru lalu n’ima qes na, nanu mica bnrwan qani ga si brwi qabax qalang,iyat bniru qutux qalang nanak. qyunam na qutux qutux glux siga musa maqut loyi. 

四季早期具有明顯的家族獵場觀念，不同家族會依傳統領域進入山區狩獵。隨時代改變，部分獵場逐漸成為不同家族成員共同使用的空間。沒有劃定 qalang C'ux 單獨的獵場界線，因此本條目以四季共同狩獵領域的概念記述，個別家族獵區仍需田野訪談確認。 

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
kinalay qalang C;ux qani ga m’ubuy ki Tayax.Tayax ga kni’an na bnheci qalang Skikun cyunga, wayal horun behuy lro, m_ngyut musa shyi cqa qmalang behuy la, nanu mica maki qalang C’ux ro qalang I’iyik. ro kruma knbahan Tmarong hiya ga minaki cqa B’bu mqyanux ay,ro mehong lga musa sshyi cqa mwani na qalang C’ux. nanu mica Tayax ro B’bu ga cpiyang na musa ktayux kinalay na qalang C’ux qani.

qalang C'ux 的形成與 Tayax 密切相關。Tayax 是四季祖先早期共同居住的重要地點；風災之後，祖先逐漸往不同背風處移動，形成後來的上、下部落。部分 Tmarong 後代還曾在 b'bu 居住，再移至今日上部落。因此 Tayax 與 b'bu 都是理解 qalang C'ux 聚落形成的重要祖居地。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
puqing mrhow qalang C’ux hiya ga Tmarong,babaw nya lga maki loyi ini ptnaq na glux mwah shyi ini ga msblaq ki qalang Skikun,pisan nqa glux Takun Sita skahul Knoran mwah shyi qalang, ro Piru Nongay ga skahul knqinas mwah,ro gluax Raha ga skahul Bubul mwah.nanu mica qa tehuk ski mehong ziray na Gipung lga,maki piyux tyaba na gaga qalang C’ux uyi la,ana Suyan Bonay, Qawil Noming,Watan Takun, Hayung Piru, Yakaw Nokan, Yukan Maray,Yumin Syat. spuwah ta pinqyuwan qani ga si qbaqi maha qani ga bsyaq na shyi, ro msblaq,ro yomi, nanu maki qalang qani. 

上部落最早以 Tmarong 為核心，後來又有不同來源的家族移居或與四季結盟，例如 Takun・Sita 從 Knoran 移入、Piru・Nongay 從 Knqinas 移入、Raha 從 Bubul 移入等。到了日治中後期，上部落已形成多個重要 gaga，包括 Suyan・Bonay、Qawil・Noming、Watan・Takun、Hayung・Piru、Yakaw・Nokan、Yukan・Maray、Yuming・Syat 等。這顯示 qalang C'ux 是長期遷徙、結盟與通婚形成的聚落。 

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qnxan qalang C’ux cyunga ga sglux naha Gaga, muyax, bnheci musa mqyanux.muyax ga msqun kbalay yaw na pinsqunun, mqumh, qmalup, cmyus, ini ga qabax yaw na qnxan,qutux qutux glux ga maki nanak mlahang gaga naha musa plahang qnxan qutux glux. kahul ini ptnaq na glux tmwang miyup cka gaga lga,nanu mica mn)gyut maki m’ubuy na mslpyung na qalang C’ux qani. 

qalang C'ux 的傳統社會以 Gaga、muyax 與 binheci 等親族及生活規範為重要基礎。家族共同處理婚姻、農耕、狩獵、祭儀與社會關係，每個家族也會有 mlahang gaga 的人物帶領並維護生活規範。不同來源的家族加入共同 gaga 後，逐漸形成今日上部落緊密的親族網絡。 

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
cpiyang tyaba na yaw qalang C’ux ga, kntayux na mehong wayal horun behuy qaca.pinqyuwan na bnheci maha, cyunga cquliq qalang ga mglux mqyanux maki cqa qalang Tayax,qutux tyaba calay na behuy lro wayal horun qabax muyax ro kho,nanu cquliq qalang gmwayax giqas na ki’an loyi. ro knbahan na Tmarong naha ga mn_gyut wayal bawiq hayi ro mblaq hayi na ki’an mqyanux, pucing nya lga nanu maki qalang C’ux la.qutux kntayux naha qani ga si qbaqi maha qalang C’ux hiya ga iyat minaki kya aring ’ringan,qani ga spuwah qnxan, gglux na bnheci nanu mica maki qalang C’ux.

上部落最重要的部落故事之一，是風災之後形成上、下部落的記憶。長者傳述，早期族人共同居住在 Tayax，一場大風摧毀住家與穀倉後，族人開始重新選擇居住地。Tmarong 的後代逐漸往較高、較適合居住的地方移動，最後形成今日 qalang C'ux。這段記憶說明上部落並非一開始就存在，而是祖先因環境與家族發展逐步形成。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
cquliq qalang ga ana cukaw roq, qmalup, mslpyung ro qnxan ga sig lux gaga, psyan naha inlungan qa bnheci, lkotas, lkaki, lpyung ro rgyax. pinqyuwan na bnheci qalang Skikun maha cyuga ga maki calay Gaga, ana musa ta mtiyaw nanu yaw, ana ta musa rgyax qmalup, ana tminun qa kneril, ana laqi ki yutas yaki kmayal ke, tyaba calay gaga, si ski ziray ta mwani lma ga, nyan mgiyaw qabax qnxan ta la,ini kpisa cyunga ana tqsux su maki cqa glasu yanay su ga, phogun su nya may,nanu mica qa maki cqa inlungan bnheci ta mwani ga, laqi ta cnqani ga, blaq calay qnxan ta la.baha hmcwa ini kpisa cyunga lokah calay gaga, ana nnanu yaw, si kngungu mqyanux,ana ga nyan nun nun nun kmayal uyi bnheci qalang maha qucih uyi laqi mwani lma. uka gaga ta lga pkusa ta nanu myqanux lma. 

族人在土地使用、狩獵、親族關係與日常生活中都必須遵守共同規範，重視長者、祖先、親族與山林。 

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>0vvcxr3falzuypvlpe9428tq11zk9og</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>hongu Pecyaw</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3576</id>
    <revision>
      <id>73043</id>
      <timestamp>2026-10-24T03:36:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <comment>建立內容為「hongu」的新頁面</comment>
      <origin>73043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5" sha1="lztl94qefvfv3ilsiacpz51i4zu9ph2" xml:space="preserve">hongu</text>
      <sha1>lztl94qefvfv3ilsiacpz51i4zu9ph2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73045</id>
      <parentid>73043</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:36:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12" sha1="drgrloyhhc3jz39fehcoyjatb0jn8qr" xml:space="preserve">hongu Pecyaw</text>
      <sha1>drgrloyhhc3jz39fehcoyjatb0jn8qr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73048</id>
      <parentid>73045</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:37:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17" sha1="hqr61la250pi4pxv2gxf2lqlw33vji7" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani</text>
      <sha1>hqr61la250pi4pxv2gxf2lqlw33vji7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73049</id>
      <parentid>73048</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:37:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="gudajyt6ro6rmg3bdd7z9mil5hpu0tz" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga</text>
      <sha1>gudajyt6ro6rmg3bdd7z9mil5hpu0tz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73053</id>
      <parentid>73049</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:37:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="mta4cq4j1p4ia73540l92l1zxrl6smf" xml:space="preserve">sraral hongu Pecyaw qani ga</text>
      <sha1>mta4cq4j1p4ia73540l92l1zxrl6smf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73054</id>
      <parentid>73053</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:37:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="0l6c5hf10fai08y50xqofnq53ordloh" xml:space="preserve">sraral qani hongu Pecyaw qani ga</text>
      <sha1>0l6c5hf10fai08y50xqofnq53ordloh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73057</id>
      <parentid>73054</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:38:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="ez7v8jyt7aan365nwu2eh5shr2ggrmr" xml:space="preserve">qani hongu Pecyaw qani ga</text>
      <sha1>ez7v8jyt7aan365nwu2eh5shr2ggrmr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73059</id>
      <parentid>73057</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:38:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="gudajyt6ro6rmg3bdd7z9mil5hpu0tz" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga</text>
      <sha1>gudajyt6ro6rmg3bdd7z9mil5hpu0tz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73060</id>
      <parentid>73059</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:38:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="6qhj45uxjg37y16mm086v616jgqj1qk" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te</text>
      <sha1>6qhj45uxjg37y16mm086v616jgqj1qk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73061</id>
      <parentid>73060</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:38:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="5yrakotgdk43fbw3wstxlwwy2tz4h1x" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing</text>
      <sha1>5yrakotgdk43fbw3wstxlwwy2tz4h1x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73062</id>
      <parentid>73061</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:39:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="t3pekvolkw5he1fdygij352k3jp6dc1" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang</text>
      <sha1>t3pekvolkw5he1fdygij352k3jp6dc1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73063</id>
      <parentid>73062</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:39:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="agyxpyyb0g1ny2jz4fhxwdvxisljmem" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw</text>
      <sha1>agyxpyyb0g1ny2jz4fhxwdvxisljmem</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73064</id>
      <parentid>73063</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:39:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49" sha1="m44e8lx6iftoos2qo4m435u30c56hgc" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw maki</text>
      <sha1>m44e8lx6iftoos2qo4m435u30c56hgc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73065</id>
      <parentid>73064</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:39:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="arhs0sfydoaic1roqhah5wqkjbmt7nz" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw maki Taywan</text>
      <sha1>arhs0sfydoaic1roqhah5wqkjbmt7nz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73066</id>
      <parentid>73065</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:39:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="e2ddami25t4lq58yr6tmhgncqipgwoe" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral</text>
      <sha1>e2ddami25t4lq58yr6tmhgncqipgwoe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73067</id>
      <parentid>73066</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:39:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="ikmuq67jcma6m8jmam14x28u3m3f6aa" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral.</text>
      <sha1>ikmuq67jcma6m8jmam14x28u3m3f6aa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73068</id>
      <parentid>73067</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:40:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="43t4bkrinki4iji5qmmgs7rg8ehtexq" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral.hongu</text>
      <sha1>43t4bkrinki4iji5qmmgs7rg8ehtexq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73069</id>
      <parentid>73068</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:40:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74" sha1="7ci4fihaga8dcgmkv3qdm6con2i4tvk" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral.hongu qani</text>
      <sha1>7ci4fihaga8dcgmkv3qdm6con2i4tvk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73070</id>
      <parentid>73069</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:40:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77" sha1="saougofx6ho5xkh1xxdvxzjjd6cx8pz" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral.hongu qani ga</text>
      <sha1>saougofx6ho5xkh1xxdvxzjjd6cx8pz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73071</id>
      <parentid>73070</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:40:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83" sha1="nujworlegp6dssuggos1linqdj288nj" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral.hongu qani ga wiway</text>
      <sha1>nujworlegp6dssuggos1linqdj288nj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73073</id>
      <parentid>73071</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:40:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="91" sha1="sfk5p9gyvmb0zaxbtch7ibhql4l6nbw" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral.hongu qani ga wiway smtalah</text>
      <sha1>sfk5p9gyvmb0zaxbtch7ibhql4l6nbw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73074</id>
      <parentid>73073</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:40:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97" sha1="tv2zq40aqdu8a9b8d8vdf4b3fn9qgkj" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral.hongu qani ga wiway smtalah kwara</text>
      <sha1>tv2zq40aqdu8a9b8d8vdf4b3fn9qgkj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73076</id>
      <parentid>73074</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:40:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98" sha1="qnsnhuixc6cceny55ubq3e0lzykrr0f" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral.hongu qani ga wiway smtalah kwara.</text>
      <sha1>qnsnhuixc6cceny55ubq3e0lzykrr0f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73077</id>
      <parentid>73076</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:40:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="9g894os5isebhgj23y4dpi0zvbh313b" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral.hongu qani ga wiway smtalah kwara.pzyux</text>
      <sha1>9g894os5isebhgj23y4dpi0zvbh313b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73078</id>
      <parentid>73077</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:41:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="110" sha1="it6dmz3n9zy85s67cm9vshlsz38f08m" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral.hongu qani ga wiway smtalah kwara.pzyux squliq</text>
      <sha1>it6dmz3n9zy85s67cm9vshlsz38f08m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73079</id>
      <parentid>73078</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:41:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="115" sha1="2kj9r8yq9oxrb66t7a2k0o3m6u1gkhq" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral.hongu qani ga wiway smtalah kwara.pzyux squliq mwah</text>
      <sha1>2kj9r8yq9oxrb66t7a2k0o3m6u1gkhq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73081</id>
      <parentid>73079</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:41:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="124" sha1="0pvir06ql2f5taqp132ege4b1w8er3z" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral.hongu qani ga wiway smtalah kwara.pzyux squliq mwah psyasing</text>
      <sha1>0pvir06ql2f5taqp132ege4b1w8er3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73082</id>
      <parentid>73081</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:41:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="130" sha1="syc2o6rk18ieg56cdm95qo6sv3675dt" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral.hongu qani ga wiway smtalah kwara.pzyux squliq mwah psyasing sqani</text>
      <sha1>syc2o6rk18ieg56cdm95qo6sv3675dt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73083</id>
      <parentid>73082</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:41:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="131" sha1="9y9nqs4qimgxb484hfwoomkn92b552e" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga te sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral.hongu qani ga wiway smtalah kwara.pzyux squliq mwah psyasing sqani.</text>
      <sha1>9y9nqs4qimgxb484hfwoomkn92b552e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73085</id>
      <parentid>73083</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:42:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="136" sha1="tuesb5aj1tn8qso7k4ud4d390l2s50u" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga cyux te sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral.hongu qani ga wiway smtalah kwara.pzyux squliq mwah psyasing sqani.</text>
      <sha1>tuesb5aj1tn8qso7k4ud4d390l2s50u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73086</id>
      <parentid>73085</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:42:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="142" sha1="0blgos3iqy988p3jqc7wgw323fj84wq" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga cyux Nahuy te sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral.hongu qani ga wiway smtalah kwara.pzyux squliq mwah psyasing sqani.</text>
      <sha1>0blgos3iqy988p3jqc7wgw323fj84wq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73087</id>
      <parentid>73086</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T03:42:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>73087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="144" sha1="libprh4wjybcl7foyn7y2c66xlmk08b" xml:space="preserve">hongu Pecyaw qani ga cyux Nahuy gote sazing pzyang qruyuw maki Taywan sraral.hongu qani ga wiway smtalah kwara.pzyux squliq mwah psyasing sqani.</text>
      <sha1>libprh4wjybcl7foyn7y2c66xlmk08b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>nayang開墾</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3577</id>
    <revision>
      <id>73125</id>
      <timestamp>2026-10-24T06:27:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>建立內容為「bniru:    [[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]」的新頁面</comment>
      <origin>73125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="hlgbz9j4fzzl8j9i7csblkam879eaa6" xml:space="preserve">bniru:


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>hlgbz9j4fzzl8j9i7csblkam879eaa6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73126</id>
      <parentid>73125</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:28:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>73126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="iqvdhv36op0uhcoplwf6e23gftfjyhj" xml:space="preserve">bniru: Lawa ('''陳雅玲)'''


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>iqvdhv36op0uhcoplwf6e23gftfjyhj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73127</id>
      <parentid>73126</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:29:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>73127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70" sha1="7x4bncq5q3vi8lli6olua3d15eeh5lf" xml:space="preserve">bniru: Lawa ('''陳雅玲)'''

mwah  


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>7x4bncq5q3vi8lli6olua3d15eeh5lf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73128</id>
      <parentid>73127</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:29:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>73128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77" sha1="978ld9s9bu7jwa095r8wz11filukgqd" xml:space="preserve">bniru: Lawa ('''陳雅玲)'''

mwah Saruc   


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>978ld9s9bu7jwa095r8wz11filukgqd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73129</id>
      <parentid>73128</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:29:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>73129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84" sha1="1tkp0zgsxgcrva251sfmwlsy644fh0f" xml:space="preserve">bniru: Lawa ('''陳雅玲)'''

mwah Saruc sqani    


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>1tkp0zgsxgcrva251sfmwlsy644fh0f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73130</id>
      <parentid>73129</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:29:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>73130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="88" sha1="s1skgx702yi4px6l40miypqja1bzixo" xml:space="preserve">bniru: Lawa ('''陳雅玲)'''

mwah Saruc sqani qu     


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>s1skgx702yi4px6l40miypqja1bzixo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73131</id>
      <parentid>73130</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:30:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>73131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95" sha1="85vha3da8d6e5frg8kjf7pcpthf1lij" xml:space="preserve">bniru: Lawa ('''陳雅玲)'''

mwah Saruc sqani qu bnkis      


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>85vha3da8d6e5frg8kjf7pcpthf1lij</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>73132</id>
      <parentid>73131</parentid>
      <timestamp>2026-10-24T06:30:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <origin>73132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101" sha1="5mo9xl6v242y0aa2jjsgfpw0bea6cds" xml:space="preserve">bniru: Lawa ('''陳雅玲)'''

mwah Saruc sqani qu bnkis myan,      


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>5mo9xl6v242y0aa2jjsgfpw0bea6cds</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>