qalang Pekus / 排骨溪部落

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tay">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipidia</sitename>
    <dbname>taywiki</dbname>
    <base>https://tay.wikipedia.org/wiki/T%E2%80%99ringan_na_zzngayan</base>
    <generator>MediaWiki 1.48.0-wmf.1</generator>
    <case>case-sensitive</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="case-sensitive">media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">kin iniptnaq</namespace>
      <namespace key="0" case="case-sensitive" />
      <namespace key="1" case="case-sensitive">spkayal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">cinzyuwaw</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">spkayal cinzyuwaw</namespace>
      <namespace key="4" case="case-sensitive">Wikibitia</namespace>
      <namespace key="5" case="case-sensitive">spkayal Wikibitia</namespace>
      <namespace key="6" case="case-sensitive">biru’ na zayzyuwaw</namespace>
      <namespace key="7" case="case-sensitive">spkayal squ biru’ na zayzyuwaw</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">mediawiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">spkayal qu mediawiki</namespace>
      <namespace key="10" case="case-sensitive">panmwo</namespace>
      <namespace key="11" case="case-sensitive">spkayal sa panmwo</namespace>
      <namespace key="12" case="case-sensitive">sni sa pinraw nya smbbaq</namespace>
      <namespace key="13" case="case-sensitive">spkayal sa sni sa pinraw nya smbbaq</namespace>
      <namespace key="14" case="case-sensitive">zyuwaw na</namespace>
      <namespace key="15" case="case-sensitive">spkayal sa zyuwaw na</namespace>
      <namespace key="710" case="case-sensitive">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="case-sensitive">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="case-sensitive">模組</namespace>
      <namespace key="829" case="case-sensitive">模組討論</namespace>
      <namespace key="1728" case="case-sensitive">活動</namespace>
      <namespace key="1729" case="case-sensitive">活動討論</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>qalang Pekus / 排骨溪 部落</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3261</id>
    <revision>
      <id>75442</id>
      <parentid>71080</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:01:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <origin>75442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8146" sha1="h16owyesrv2ehj5er54t5snpwx2imk7" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]


英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>h16owyesrv2ehj5er54t5snpwx2imk7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75445</id>
      <parentid>75442</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:02:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <origin>75445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8169" sha1="jkuxvr32hj9a163fxjrlkcij19e9itr" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== cinllwan qalang ==

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]


英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>jkuxvr32hj9a163fxjrlkcij19e9itr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75448</id>
      <parentid>75445</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:02:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan qalang */</comment>
      <origin>75448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8182" sha1="kwxei8m0hc0p435wg462pyncm4cvzgl" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== cinllwan qalang 部落名稱 ==

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]


英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>kwxei8m0hc0p435wg462pyncm4cvzgl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75450</id>
      <parentid>75448</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:02:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan qalang 部落名稱 */</comment>
      <origin>75450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8188" sha1="d723tbl6jgcpcoqf1zifbtxvaoqkg4u" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]


英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>d723tbl6jgcpcoqf1zifbtxvaoqkg4u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75453</id>
      <parentid>75450</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:02:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* cinllwan qalang 部落名稱 */</comment>
      <origin>75453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8218" sha1="f0nzgfrxlndka6m3efxdy11f2o1l449" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]


英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>f0nzgfrxlndka6m3efxdy11f2o1l449</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75459</id>
      <parentid>75453</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:03:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置 */</comment>
      <origin>75459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8379" sha1="e6pquu9x41fi8434tl7duyc8zxca4gr" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural. &lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>e6pquu9x41fi8434tl7duyc8zxca4gr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75461</id>
      <parentid>75459</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:04:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置 */</comment>
      <origin>75461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8581" sha1="j5jtn9awu0a5zhlq4s3h2u4jtkiahgv" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani. &lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>j5jtn9awu0a5zhlq4s3h2u4jtkiahgv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75464</id>
      <parentid>75461</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:04:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置 */</comment>
      <origin>75464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8661" sha1="nx7gmwuczdp5leith5376w3vc98izqq" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana. &lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>nx7gmwuczdp5leith5376w3vc98izqq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75467</id>
      <parentid>75464</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:04:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置 */</comment>
      <origin>75467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8781" sha1="ft7brm2ascfyn8f8f2h94t8mjoxs4f1" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   &lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ft7brm2ascfyn8f8f2h94t8mjoxs4f1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75470</id>
      <parentid>75467</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:04:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置 */</comment>
      <origin>75470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8989" sha1="nd9huldxtdgvxexsqis1j8qxp1k84p7" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。   &lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>nd9huldxtdgvxexsqis1j8qxp1k84p7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75474</id>
      <parentid>75470</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:05:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置 */</comment>
      <origin>75474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9189" sha1="jgkr54nrqxkei9ne05aup0x5ed391p6" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   &lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>jgkr54nrqxkei9ne05aup0x5ed391p6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75477</id>
      <parentid>75474</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:05:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置 */</comment>
      <origin>75477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9327" sha1="4526754pvt0mbsmpbp937mkbn12xf24" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).    &lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>4526754pvt0mbsmpbp937mkbn12xf24</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75479</id>
      <parentid>75477</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:06:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置 */</comment>
      <origin>75479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9442" sha1="505gwdm0otep8hffv15g1qk8zdlndp4" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.    &lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>505gwdm0otep8hffv15g1qk8zdlndp4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75483</id>
      <parentid>75479</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:06:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置 */</comment>
      <origin>75483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9535" sha1="0omuzrtomqyqfl6iibujt8fkqtq5o72" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      &lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>0omuzrtomqyqfl6iibujt8fkqtq5o72</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75485</id>
      <parentid>75483</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:06:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置 */</comment>
      <origin>75485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9658" sha1="l7hw45cw6bbaxvtonm441q9wvaztajl" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿      &lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>l7hw45cw6bbaxvtonm441q9wvaztajl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75488</id>
      <parentid>75485</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:06:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置 */</comment>
      <origin>75488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9826" sha1="4dp6awjrsoo977mvkrslqq4pofx0lbx" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      &lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>4dp6awjrsoo977mvkrslqq4pofx0lbx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75496</id>
      <parentid>75488</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:08:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <origin>75496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9855" sha1="sfvvc3hbjizc1v8b9lpmn5t9i4hgbjx" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== sinllwan lalu qalang ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>sfvvc3hbjizc1v8b9lpmn5t9i4hgbjx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75499</id>
      <parentid>75496</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:08:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang */</comment>
      <origin>75499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9880" sha1="q6c5o7e7x6s70dqm88eifqq52ix39g7" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>q6c5o7e7x6s70dqm88eifqq52ix39g7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75504</id>
      <parentid>75499</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:09:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang 部落地名由來 */</comment>
      <origin>75504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9935" sha1="4htf8fbhy41ycdgpgw16el748q242eq" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>4htf8fbhy41ycdgpgw16el748q242eq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75508</id>
      <parentid>75504</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:09:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* snhyan 部落宗教 */</comment>
      <origin>75508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9994" sha1="rafywt303ayqydenpmftqezza17tmcl" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>rafywt303ayqydenpmftqezza17tmcl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75511</id>
      <parentid>75508</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:10:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈 */</comment>
      <origin>75511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10059" sha1="qaaovqdeuk9sfzdsy790t1f4mg1rkyi" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>qaaovqdeuk9sfzdsy790t1f4mg1rkyi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75515</id>
      <parentid>75511</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:10:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 */</comment>
      <origin>75515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10100" sha1="k8vkvojezd6puti260dzullki6bi0uv" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== smural tuqi qalng 部落的古道 ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>k8vkvojezd6puti260dzullki6bi0uv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75517</id>
      <parentid>75515</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:10:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural tuqi qalng 部落的古道 */</comment>
      <origin>75517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10106" sha1="3sjbcxgqmo5k7jgtkt1ukstrgfsjd3i" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>3sjbcxgqmo5k7jgtkt1ukstrgfsjd3i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75521</id>
      <parentid>75517</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:11:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural tuqi qalng 部落的古道 */</comment>
      <origin>75521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10153" sha1="3cqwkyly3y6qdkns4iiwpb4wkocni5i" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>3cqwkyly3y6qdkns4iiwpb4wkocni5i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75523</id>
      <parentid>75521</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:11:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>75523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10199" sha1="hpu74xizqevnte70469qnq5n4653ro2" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== smural kki’an qalang 部落的舊社 ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>hpu74xizqevnte70469qnq5n4653ro2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75525</id>
      <parentid>75523</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:11:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural kki’an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>75525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10205" sha1="dke8s211okws6ubatm05mpnbm6ii01s" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>dke8s211okws6ubatm05mpnbm6ii01s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75529</id>
      <parentid>75525</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:12:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* cipoq kinbaqan qalang 部落小知識 */</comment>
      <origin>75529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10274" sha1="0uh1l4i9fj1wz3bhmj5ewpzo8wzzfwk" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>0uh1l4i9fj1wz3bhmj5ewpzo8wzzfwk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75532</id>
      <parentid>75529</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:12:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>75532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10280" sha1="so4ck997pxd22yqtjvjw15bspy6640h" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>so4ck997pxd22yqtjvjw15bspy6640h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75537</id>
      <parentid>75532</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:13:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>75537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10318" sha1="9mtr2203q7vezyw5rfxwv4wguc2gfof" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== gaga na qalang 部落的文化 ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>9mtr2203q7vezyw5rfxwv4wguc2gfof</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75538</id>
      <parentid>75537</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:13:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* gaga na qalang 部落的文化 */</comment>
      <origin>75538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10324" sha1="a8qrsh28vfuuy3fuotgafouzgpk0rks" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>a8qrsh28vfuuy3fuotgafouzgpk0rks</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75541</id>
      <parentid>75538</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:13:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* gaga na qalang 部落的文化 */</comment>
      <origin>75541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10368" sha1="jfeob3mvub8f2gdxsil4xbzy0bw6adn" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== pinqzyuwan ka qalang 部落的故事 ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>jfeob3mvub8f2gdxsil4xbzy0bw6adn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75544</id>
      <parentid>75541</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:13:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan ka qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>75544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10374" sha1="tgmaabk70be73zdlolm1twwl2pidbis" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>tgmaabk70be73zdlolm1twwl2pidbis</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75549</id>
      <parentid>75544</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:14:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural kki’an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>75549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10419" sha1="cv6zdjqq07pknyvtsiopagldasjz74f" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>cv6zdjqq07pknyvtsiopagldasjz74f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75550</id>
      <parentid>75549</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:14:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>75550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10464" sha1="7zg70m825ts2il0f366tqu3v5365uux" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>7zg70m825ts2il0f366tqu3v5365uux</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75569</id>
      <parentid>75550</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:28:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>75569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10482" sha1="3a8ynzhli0lhq26cpjgmtbqyorsqolo" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>3a8ynzhli0lhq26cpjgmtbqyorsqolo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75570</id>
      <parentid>75569</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:30:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang 部落地名由來 */</comment>
      <origin>75570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10801" sha1="fyazjfji8pswxnizc3tz5vlavaszc7f" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la. 

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>fyazjfji8pswxnizc3tz5vlavaszc7f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75571</id>
      <parentid>75570</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:30:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang 部落地名由來 */</comment>
      <origin>75571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10964" sha1="j4l0lhyls2l1lnlqdx8vz7irofaqna6" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>j4l0lhyls2l1lnlqdx8vz7irofaqna6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75572</id>
      <parentid>75571</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:30:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang 部落地名由來 */</comment>
      <origin>75572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11244" sha1="41csg9n7ly0pdl8ccmmmhb8s9qc62ca" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>41csg9n7ly0pdl8ccmmmhb8s9qc62ca</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75573</id>
      <parentid>75572</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:30:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang 部落地名由來 */</comment>
      <origin>75573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11567" sha1="prtk17rygcmcxs06t9kewu9q9gbvcay" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>prtk17rygcmcxs06t9kewu9q9gbvcay</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75574</id>
      <parentid>75573</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:31:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>75574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11855" sha1="inzf557kj3qmdu8y1m9x0y2t2g3t1o8" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>inzf557kj3qmdu8y1m9x0y2t2g3t1o8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75575</id>
      <parentid>75574</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:31:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>75575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12102" sha1="8f595vrn22zx29z8d6f65eicru22980" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前 Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>8f595vrn22zx29z8d6f65eicru22980</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75576</id>
      <parentid>75575</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:32:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>75576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12386" sha1="lqzcpp3p56hpx0lxpjeyzfugqu3pxnv" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前 Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>lqzcpp3p56hpx0lxpjeyzfugqu3pxnv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75577</id>
      <parentid>75576</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:32:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況 */</comment>
      <origin>75577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12593" sha1="bbuti75ssvci3iol8knnubpt6g5mdfs" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前 Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>bbuti75ssvci3iol8knnubpt6g5mdfs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75578</id>
      <parentid>75577</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:32:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>75578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13032" sha1="1597ibycni2jx5l650qpl0njqp89a8n" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前 Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>1597ibycni2jx5l650qpl0njqp89a8n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75579</id>
      <parentid>75578</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:33:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>75579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13297" sha1="r239gmvcuwdgmqa2p13k1fzoimh1r8r" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>r239gmvcuwdgmqa2p13k1fzoimh1r8r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75580</id>
      <parentid>75579</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:33:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu qalang 部落地名由來 */</comment>
      <origin>75580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13741" sha1="iyjl5i15jtpojfny5x54xm9navyil4i" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>iyjl5i15jtpojfny5x54xm9navyil4i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75581</id>
      <parentid>75580</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:35:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 */</comment>
      <origin>75581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13793" sha1="i3i5s42nw8l0qsysirqykaiwtvsngpu" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>i3i5s42nw8l0qsysirqykaiwtvsngpu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75582</id>
      <parentid>75581</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:35:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈 */</comment>
      <origin>75582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14024" sha1="6nt94xkezjwpwou2yrejfp2htkl3e5w" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>6nt94xkezjwpwou2yrejfp2htkl3e5w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75583</id>
      <parentid>75582</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:36:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈 */</comment>
      <origin>75583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14282" sha1="gcop9igpcun0h7cy72jrjmqo1usyra6" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>gcop9igpcun0h7cy72jrjmqo1usyra6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75584</id>
      <parentid>75583</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:36:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 */</comment>
      <origin>75584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14492" sha1="02fgpm4th5x6peccvmrwlqvn8ju006d" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>02fgpm4th5x6peccvmrwlqvn8ju006d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75585</id>
      <parentid>75584</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:36:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 */</comment>
      <origin>75585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14817" sha1="cru020rpzf6mvkmq7eflg4krttm02o5" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>cru020rpzf6mvkmq7eflg4krttm02o5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75586</id>
      <parentid>75585</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:37:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural tuqi qalng 部落的古道 */</comment>
      <origin>75586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15150" sha1="hyp5mmkfq2iqpy3mt7m1rfh368t3v65" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha :

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>hyp5mmkfq2iqpy3mt7m1rfh368t3v65</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75587</id>
      <parentid>75586</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:42:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural tuqi qalng 部落的古道 */</comment>
      <origin>75587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15872" sha1="okj32h59viebmfnmasu5tk29i1gv58r" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>okj32h59viebmfnmasu5tk29i1gv58r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75588</id>
      <parentid>75587</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:42:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>75588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16298" sha1="ait6wxqtm5i0wndpquhqc92un506rua" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ait6wxqtm5i0wndpquhqc92un506rua</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75589</id>
      <parentid>75588</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:42:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>75589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16616" sha1="n9q7427wq7w7rwi7ui21b2u0dznin8t" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>n9q7427wq7w7rwi7ui21b2u0dznin8t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75590</id>
      <parentid>75589</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:42:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>75590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16980" sha1="68oi5poqg71gjw9f3ke3dpv5gk3to4s" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>68oi5poqg71gjw9f3ke3dpv5gk3to4s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75591</id>
      <parentid>75590</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:43:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qzyunam na qalang 部落的獵場 */</comment>
      <origin>75591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17204" sha1="an8cqyqt9jfrk71dmshh0wwj7g0jehe" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>an8cqyqt9jfrk71dmshh0wwj7g0jehe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75592</id>
      <parentid>75591</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:43:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural kki’an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>75592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17606" sha1="pbpiw6y9pngjalp3ufw9u3vwozzs1wd" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>pbpiw6y9pngjalp3ufw9u3vwozzs1wd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75593</id>
      <parentid>75592</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:44:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural kki’an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>75593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17931" sha1="suetmpueotybh1mtar9jm72wlmv0k4n" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

儀式與信仰演變：傳統入山前會向祖靈（Utux）敬酒，並依夢占與靈鳥（Siliq）吉凶決定行程。現因基督教與天主教傳入，多改以入山禱告取代傳統儀式。      

動物：山羌、山豬、飛鼠、台灣長鬃山羊。植物：馬告、紅檜、扁柏、台灣檫樹。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>suetmpueotybh1mtar9jm72wlmv0k4n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75594</id>
      <parentid>75593</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:44:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural kki’an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>75594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18210" sha1="kvlv8crkm4u04s9pfg0dyn7o2iie7uo" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

儀式與信仰演變：傳統入山前會向祖靈（Utux）敬酒，並依夢占與靈鳥（Siliq）吉凶決定行程。現因基督教與天主教傳入，多改以入山禱告取代傳統儀式。      

動物：山羌、山豬、飛鼠、台灣長鬃山羊。植物：馬告、紅檜、扁柏、台灣檫樹。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
Pekus sya (kki’an nha sraral ga maki te ki-rang ko-sa-teng misu qani). misu qani ga Skiku sya na kkneril qu mwah ke-kong theluw maki sqani ru kinbahan nha msthay kya la. ruma la ga kahun qalang Knbung, ru mwah mqumah kya qu squliq, ana ga ungat qu squliq raral msthay qani la.

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>kvlv8crkm4u04s9pfg0dyn7o2iie7uo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75595</id>
      <parentid>75594</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:56:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* smural kki’an qalang 部落的舊社 */</comment>
      <origin>75595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18447" sha1="k59f3tstw14d0oi2281jf3sq0aobyof" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

儀式與信仰演變：傳統入山前會向祖靈（Utux）敬酒，並依夢占與靈鳥（Siliq）吉凶決定行程。現因基督教與天主教傳入，多改以入山禱告取代傳統儀式。      

動物：山羌、山豬、飛鼠、台灣長鬃山羊。植物：馬告、紅檜、扁柏、台灣檫樹。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
Pekus sya (kki’an nha sraral ga maki te ki-rang ko-sa-teng misu qani). misu qani ga Skiku sya na kkneril qu mwah ke-kong theluw maki sqani ru kinbahan nha msthay kya la. ruma la ga kahun qalang Knbung, ru mwah mqumah kya qu squliq, ana ga ungat qu squliq raral msthay qani la.

Pekus擺骨社(有可能的舊社舊址位於現在的棲蘭工作站)。目前的居民則是由四季社的婦女嫁給外省人定居下來的後代，也有從梵梵部落搬至祖居地和搬至耕作地，已無舊社的居民。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>k59f3tstw14d0oi2281jf3sq0aobyof</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75596</id>
      <parentid>75595</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:57:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>75596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18812" sha1="jrztrexx5koxqzfk7s28w0ziev1ed1q" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

儀式與信仰演變：傳統入山前會向祖靈（Utux）敬酒，並依夢占與靈鳥（Siliq）吉凶決定行程。現因基督教與天主教傳入，多改以入山禱告取代傳統儀式。      

動物：山羌、山豬、飛鼠、台灣長鬃山羊。植物：馬告、紅檜、扁柏、台灣檫樹。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
Pekus sya (kki’an nha sraral ga maki te ki-rang ko-sa-teng misu qani). misu qani ga Skiku sya na kkneril qu mwah ke-kong theluw maki sqani ru kinbahan nha msthay kya la. ruma la ga kahun qalang Knbung, ru mwah mqumah kya qu squliq, ana ga ungat qu squliq raral msthay qani la.

Pekus擺骨社(有可能的舊社舊址位於現在的棲蘭工作站)。目前的居民則是由四季社的婦女嫁給外省人定居下來的後代，也有從梵梵部落搬至祖居地和搬至耕作地，已無舊社的居民。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
pinciqan qu rgyax knbung ga (kruma ga bong-bomg zikeng son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun, qnai ga te qutuxhopa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ mon ke-kak nha msyut mlahang `tayan “. Ki-neng-he ,qes na criqan ru cyu-zai-syo na mrhuw gipun ga cyux maki te rgyax Bong-bong, rgyax Hata, ru rgyax Po-ro qani.   

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>jrztrexx5koxqzfk7s28w0ziev1ed1q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75597</id>
      <parentid>75596</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:57:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件 */</comment>
      <origin>75597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19096" sha1="skj568mby8ladoswve679fors91yo1m" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

儀式與信仰演變：傳統入山前會向祖靈（Utux）敬酒，並依夢占與靈鳥（Siliq）吉凶決定行程。現因基督教與天主教傳入，多改以入山禱告取代傳統儀式。      

動物：山羌、山豬、飛鼠、台灣長鬃山羊。植物：馬告、紅檜、扁柏、台灣檫樹。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
Pekus sya (kki’an nha sraral ga maki te ki-rang ko-sa-teng misu qani). misu qani ga Skiku sya na kkneril qu mwah ke-kong theluw maki sqani ru kinbahan nha msthay kya la. ruma la ga kahun qalang Knbung, ru mwah mqumah kya qu squliq, ana ga ungat qu squliq raral msthay qani la.

Pekus擺骨社(有可能的舊社舊址位於現在的棲蘭工作站)。目前的居民則是由四季社的婦女嫁給外省人定居下來的後代，也有從梵梵部落搬至祖居地和搬至耕作地，已無舊社的居民。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
pinciqan qu rgyax knbung ga (kruma ga bong-bomg zikeng son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun, qnai ga te qutuxhopa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ mon ke-kak nha msyut mlahang `tayan “. Ki-neng-he ,qes na criqan ru cyu-zai-syo na mrhuw gipun ga cyux maki te rgyax Bong-bong, rgyax Hata, ru rgyax Po-ro qani.   

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。在芃芃山、旗山和婆羅山還有日軍軍官的紀念碑，隘勇線、駐在所遺址。   

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>skj568mby8ladoswve679fors91yo1m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75598</id>
      <parentid>75597</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:58:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* gaga na qalang 部落的文化 */</comment>
      <origin>75598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19476" sha1="00o6od6u25pb9dtzwa88pbt5awpbrtx" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

儀式與信仰演變：傳統入山前會向祖靈（Utux）敬酒，並依夢占與靈鳥（Siliq）吉凶決定行程。現因基督教與天主教傳入，多改以入山禱告取代傳統儀式。      

動物：山羌、山豬、飛鼠、台灣長鬃山羊。植物：馬告、紅檜、扁柏、台灣檫樹。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
Pekus sya (kki’an nha sraral ga maki te ki-rang ko-sa-teng misu qani). misu qani ga Skiku sya na kkneril qu mwah ke-kong theluw maki sqani ru kinbahan nha msthay kya la. ruma la ga kahun qalang Knbung, ru mwah mqumah kya qu squliq, ana ga ungat qu squliq raral msthay qani la.

Pekus擺骨社(有可能的舊社舊址位於現在的棲蘭工作站)。目前的居民則是由四季社的婦女嫁給外省人定居下來的後代，也有從梵梵部落搬至祖居地和搬至耕作地，已無舊社的居民。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
pinciqan qu rgyax knbung ga (kruma ga bong-bomg zikeng son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun, qnai ga te qutuxhopa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ mon ke-kak nha msyut mlahang `tayan “. Ki-neng-he ,qes na criqan ru cyu-zai-syo na mrhuw gipun ga cyux maki te rgyax Bong-bong, rgyax Hata, ru rgyax Po-ro qani.   

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。在芃芃山、旗山和婆羅山還有日軍軍官的紀念碑，隘勇線、駐在所遺址。   

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
te qutux, kinsugan na gluw ’tayal ru wahan nha

spiyang ga ubuy na squliq (Pinsbkan ga cyux maki te Nan-to keng Zin-ay go qalang Ba-syang, kahuL kya qu ke kinhmgan na bka qu krahu tunux ). pinqyuwan mha ga: maki sraral balay hopa balay tunux mbka ru mhtuw kya qu qutux mlikuy ru kneril na binkesan, babaw nya lga n_gyut mhuyaw la ru musa m’iyu ki’an la ru kbalay qalang la.

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>00o6od6u25pb9dtzwa88pbt5awpbrtx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75599</id>
      <parentid>75598</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:58:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* gaga na qalang 部落的文化 */</comment>
      <origin>75599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19734" sha1="lg2qee1n6ljwgn527t76jtd4q70hw8x" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

儀式與信仰演變：傳統入山前會向祖靈（Utux）敬酒，並依夢占與靈鳥（Siliq）吉凶決定行程。現因基督教與天主教傳入，多改以入山禱告取代傳統儀式。      

動物：山羌、山豬、飛鼠、台灣長鬃山羊。植物：馬告、紅檜、扁柏、台灣檫樹。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
Pekus sya (kki’an nha sraral ga maki te ki-rang ko-sa-teng misu qani). misu qani ga Skiku sya na kkneril qu mwah ke-kong theluw maki sqani ru kinbahan nha msthay kya la. ruma la ga kahun qalang Knbung, ru mwah mqumah kya qu squliq, ana ga ungat qu squliq raral msthay qani la.

Pekus擺骨社(有可能的舊社舊址位於現在的棲蘭工作站)。目前的居民則是由四季社的婦女嫁給外省人定居下來的後代，也有從梵梵部落搬至祖居地和搬至耕作地，已無舊社的居民。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
pinciqan qu rgyax knbung ga (kruma ga bong-bomg zikeng son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun, qnai ga te qutuxhopa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ mon ke-kak nha msyut mlahang `tayan “. Ki-neng-he ,qes na criqan ru cyu-zai-syo na mrhuw gipun ga cyux maki te rgyax Bong-bong, rgyax Hata, ru rgyax Po-ro qani.   

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。在芃芃山、旗山和婆羅山還有日軍軍官的紀念碑，隘勇線、駐在所遺址。   

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
te qutux, kinsugan na gluw ’tayal ru wahan nha

spiyang ga ubuy na squliq (Pinsbkan ga cyux maki te Nan-to keng Zin-ay go qalang Ba-syang, kahuL kya qu ke kinhmgan na bka qu krahu tunux ). pinqyuwan mha ga: maki sraral balay hopa balay tunux mbka ru mhtuw kya qu qutux mlikuy ru kneril na binkesan, babaw nya lga n_gyut mhuyaw la ru musa m’iyu ki’an la ru kbalay qalang la.

1. 族群起源與分類

主要為賽考列克群（Pinsbkan，發源於南投仁愛鄉發祥村的巨石裂開傳說）。傳說起源：相傳遠古時代大石頭分裂爆開後，走出一對男女祖先，隨後繁衍並向各地遷徙建立部落。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>lg2qee1n6ljwgn527t76jtd4q70hw8x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75600</id>
      <parentid>75599</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:59:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* gaga na qalang 部落的文化 */</comment>
      <origin>75600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19968" sha1="o5kawcgcsdxpnqibws0lb0aeyu48kmc" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

儀式與信仰演變：傳統入山前會向祖靈（Utux）敬酒，並依夢占與靈鳥（Siliq）吉凶決定行程。現因基督教與天主教傳入，多改以入山禱告取代傳統儀式。      

動物：山羌、山豬、飛鼠、台灣長鬃山羊。植物：馬告、紅檜、扁柏、台灣檫樹。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
Pekus sya (kki’an nha sraral ga maki te ki-rang ko-sa-teng misu qani). misu qani ga Skiku sya na kkneril qu mwah ke-kong theluw maki sqani ru kinbahan nha msthay kya la. ruma la ga kahun qalang Knbung, ru mwah mqumah kya qu squliq, ana ga ungat qu squliq raral msthay qani la.

Pekus擺骨社(有可能的舊社舊址位於現在的棲蘭工作站)。目前的居民則是由四季社的婦女嫁給外省人定居下來的後代，也有從梵梵部落搬至祖居地和搬至耕作地，已無舊社的居民。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
pinciqan qu rgyax knbung ga (kruma ga bong-bomg zikeng son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun, qnai ga te qutuxhopa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ mon ke-kak nha msyut mlahang `tayan “. Ki-neng-he ,qes na criqan ru cyu-zai-syo na mrhuw gipun ga cyux maki te rgyax Bong-bong, rgyax Hata, ru rgyax Po-ro qani.   

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。在芃芃山、旗山和婆羅山還有日軍軍官的紀念碑，隘勇線、駐在所遺址。   

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
te qutux,kinsugan na gluw ’tayal ru wahan nha

spiyang ga ubuy na squliq (Pinsbkan ga cyux maki te Nan-to keng Zin-ay go qalang Ba-syang, kahuL kya qu ke kinhmgan na bka qu krahu tunux ). pinqyuwan mha ga: maki sraral balay hopa balay tunux mbka ru mhtuw kya qu qutux mlikuy ru kneril na binkesan, babaw nya lga n_gyut mhuyaw la ru musa m’iyu ki’an la ru kbalay qalang la.

1. 族群起源與分類

主要為賽考列克群（Pinsbkan，發源於南投仁愛鄉發祥村的巨石裂開傳說）。傳說起源：相傳遠古時代大石頭分裂爆開後，走出一對男女祖先，隨後繁衍並向各地遷徙建立部落。

te sazing,puqing qu bung-ka ru gaga: snhyan na gaga ru utux na binkesan.  

Gaga: spiyang balay pspung qnxan ’tayanl, pskut qu gaga ru qnxan sya-kay. hmiriq gaga la ga maras qinyaqeh te hi nanak ru qalang kwara, ru phogun nha uzi.

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>o5kawcgcsdxpnqibws0lb0aeyu48kmc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75601</id>
      <parentid>75600</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T04:59:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan ka qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>75601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20168" sha1="7eta6ze0xdysvhfwuxlkkqkgy81phc3" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

儀式與信仰演變：傳統入山前會向祖靈（Utux）敬酒，並依夢占與靈鳥（Siliq）吉凶決定行程。現因基督教與天主教傳入，多改以入山禱告取代傳統儀式。      

動物：山羌、山豬、飛鼠、台灣長鬃山羊。植物：馬告、紅檜、扁柏、台灣檫樹。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
Pekus sya (kki’an nha sraral ga maki te ki-rang ko-sa-teng misu qani). misu qani ga Skiku sya na kkneril qu mwah ke-kong theluw maki sqani ru kinbahan nha msthay kya la. ruma la ga kahun qalang Knbung, ru mwah mqumah kya qu squliq, ana ga ungat qu squliq raral msthay qani la.

Pekus擺骨社(有可能的舊社舊址位於現在的棲蘭工作站)。目前的居民則是由四季社的婦女嫁給外省人定居下來的後代，也有從梵梵部落搬至祖居地和搬至耕作地，已無舊社的居民。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
pinciqan qu rgyax knbung ga (kruma ga bong-bomg zikeng son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun, qnai ga te qutuxhopa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ mon ke-kak nha msyut mlahang `tayan “. Ki-neng-he ,qes na criqan ru cyu-zai-syo na mrhuw gipun ga cyux maki te rgyax Bong-bong, rgyax Hata, ru rgyax Po-ro qani.   

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。在芃芃山、旗山和婆羅山還有日軍軍官的紀念碑，隘勇線、駐在所遺址。   

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
te qutux,kinsugan na gluw ’tayal ru wahan nha

spiyang ga ubuy na squliq (Pinsbkan ga cyux maki te Nan-to keng Zin-ay go qalang Ba-syang, kahuL kya qu ke kinhmgan na bka qu krahu tunux ). pinqyuwan mha ga: maki sraral balay hopa balay tunux mbka ru mhtuw kya qu qutux mlikuy ru kneril na binkesan, babaw nya lga n_gyut mhuyaw la ru musa m’iyu ki’an la ru kbalay qalang la.

1.族群起源與分類

主要為賽考列克群（Pinsbkan，發源於南投仁愛鄉發祥村的巨石裂開傳說）。傳說起源：相傳遠古時代大石頭分裂爆開後，走出一對男女祖先，隨後繁衍並向各地遷徙建立部落。

te sazing,puqing qu bung-ka ru gaga: snhyan na gaga ru utux na binkesan.  

Gaga: spiyang balay pspung qnxan ’tayanl, pskut qu gaga ru qnxan sya-kay. hmiriq gaga la ga maras qinyaqeh te hi nanak ru qalang kwara, ru phogun nha uzi.

2.核心文化與規範：Gaga 與祖靈信仰

Gaga：泰雅族最重要的生活準則、道德規範與社會的約束力。違反 Gaga 會為部落或個人帶來災禍，並且會受到懲罰。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>7eta6ze0xdysvhfwuxlkkqkgy81phc3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75602</id>
      <parentid>75601</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:00:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* gaga na qalang 部落的文化 */</comment>
      <origin>75602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20555" sha1="fuv9lhk6bel0toq3d0ic1wmgq0vrkl8" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

儀式與信仰演變：傳統入山前會向祖靈（Utux）敬酒，並依夢占與靈鳥（Siliq）吉凶決定行程。現因基督教與天主教傳入，多改以入山禱告取代傳統儀式。      

動物：山羌、山豬、飛鼠、台灣長鬃山羊。植物：馬告、紅檜、扁柏、台灣檫樹。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
Pekus sya (kki’an nha sraral ga maki te ki-rang ko-sa-teng misu qani). misu qani ga Skiku sya na kkneril qu mwah ke-kong theluw maki sqani ru kinbahan nha msthay kya la. ruma la ga kahun qalang Knbung, ru mwah mqumah kya qu squliq, ana ga ungat qu squliq raral msthay qani la.

Pekus擺骨社(有可能的舊社舊址位於現在的棲蘭工作站)。目前的居民則是由四季社的婦女嫁給外省人定居下來的後代，也有從梵梵部落搬至祖居地和搬至耕作地，已無舊社的居民。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
pinciqan qu rgyax knbung ga (kruma ga bong-bomg zikeng son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun, qnai ga te qutuxhopa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ mon ke-kak nha msyut mlahang `tayan “. Ki-neng-he ,qes na criqan ru cyu-zai-syo na mrhuw gipun ga cyux maki te rgyax Bong-bong, rgyax Hata, ru rgyax Po-ro qani.   

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。在芃芃山、旗山和婆羅山還有日軍軍官的紀念碑，隘勇線、駐在所遺址。   

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
te qutux,kinsugan na gluw ’tayal ru wahan nha

spiyang ga ubuy na squliq (Pinsbkan ga cyux maki te Nan-to keng Zin-ay go qalang Ba-syang, kahuL kya qu ke kinhmgan na bka qu krahu tunux ). pinqyuwan mha ga: maki sraral balay hopa balay tunux mbka ru mhtuw kya qu qutux mlikuy ru kneril na binkesan, babaw nya lga n_gyut mhuyaw la ru musa m’iyu ki’an la ru kbalay qalang la.

1.族群起源與分類

主要為賽考列克群（Pinsbkan，發源於南投仁愛鄉發祥村的巨石裂開傳說）。傳說起源：相傳遠古時代大石頭分裂爆開後，走出一對男女祖先，隨後繁衍並向各地遷徙建立部落。

te sazing,puqing qu bung-ka ru gaga: snhyan na gaga ru utux na binkesan.  

Gaga: spiyang balay pspung qnxan ’tayanl, pskut qu gaga ru qnxan sya-kay. hmiriq gaga la ga maras qinyaqeh te hi nanak ru qalang kwara, ru phogun nha uzi.

2.核心文化與規範：Gaga 與祖靈信仰

Gaga：泰雅族最重要的生活準則、道德規範與社會的約束力。違反 Gaga 會為部落或個人帶來災禍，並且會受到懲罰。

snhyan nqu utux binkesan: smi inlungan utux bnkis ga mhuqil la ga tninun hiya ga hminas hongu utux ru musa te bnikis qasa mha. kwara na sm’atu qu qmahan rgyax,(mghap, kmluh, gaga smyus), kwara qani ga shway nha utux binkesan. babaw ni 1960 kawas la ga mwah qu snhyan ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, ana ga snhyan na smatu na kinhmgan qalang ga nyux msthay ru msqun qu snhyan misu qani.

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>fuv9lhk6bel0toq3d0ic1wmgq0vrkl8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75603</id>
      <parentid>75602</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:00:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan ka qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>75603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20915" sha1="dacs7u010fxepkpqoilqsa6ok46ci7v" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

儀式與信仰演變：傳統入山前會向祖靈（Utux）敬酒，並依夢占與靈鳥（Siliq）吉凶決定行程。現因基督教與天主教傳入，多改以入山禱告取代傳統儀式。      

動物：山羌、山豬、飛鼠、台灣長鬃山羊。植物：馬告、紅檜、扁柏、台灣檫樹。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
Pekus sya (kki’an nha sraral ga maki te ki-rang ko-sa-teng misu qani). misu qani ga Skiku sya na kkneril qu mwah ke-kong theluw maki sqani ru kinbahan nha msthay kya la. ruma la ga kahun qalang Knbung, ru mwah mqumah kya qu squliq, ana ga ungat qu squliq raral msthay qani la.

Pekus擺骨社(有可能的舊社舊址位於現在的棲蘭工作站)。目前的居民則是由四季社的婦女嫁給外省人定居下來的後代，也有從梵梵部落搬至祖居地和搬至耕作地，已無舊社的居民。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
pinciqan qu rgyax knbung ga (kruma ga bong-bomg zikeng son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun, qnai ga te qutuxhopa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ mon ke-kak nha msyut mlahang `tayan “. Ki-neng-he ,qes na criqan ru cyu-zai-syo na mrhuw gipun ga cyux maki te rgyax Bong-bong, rgyax Hata, ru rgyax Po-ro qani.   

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。在芃芃山、旗山和婆羅山還有日軍軍官的紀念碑，隘勇線、駐在所遺址。   

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
te qutux,kinsugan na gluw ’tayal ru wahan nha

spiyang ga ubuy na squliq (Pinsbkan ga cyux maki te Nan-to keng Zin-ay go qalang Ba-syang, kahuL kya qu ke kinhmgan na bka qu krahu tunux ). pinqyuwan mha ga: maki sraral balay hopa balay tunux mbka ru mhtuw kya qu qutux mlikuy ru kneril na binkesan, babaw nya lga n_gyut mhuyaw la ru musa m’iyu ki’an la ru kbalay qalang la.

1.族群起源與分類

主要為賽考列克群（Pinsbkan，發源於南投仁愛鄉發祥村的巨石裂開傳說）。傳說起源：相傳遠古時代大石頭分裂爆開後，走出一對男女祖先，隨後繁衍並向各地遷徙建立部落。

te sazing,puqing qu bung-ka ru gaga: snhyan na gaga ru utux na binkesan.  

Gaga: spiyang balay pspung qnxan ’tayanl, pskut qu gaga ru qnxan sya-kay. hmiriq gaga la ga maras qinyaqeh te hi nanak ru qalang kwara, ru phogun nha uzi.

2.核心文化與規範：Gaga 與祖靈信仰

Gaga：泰雅族最重要的生活準則、道德規範與社會的約束力。違反 Gaga 會為部落或個人帶來災禍，並且會受到懲罰。

snhyan nqu utux binkesan: smi inlungan utux bnkis ga mhuqil la ga tninun hiya ga hminas hongu utux ru musa te bnikis qasa mha. kwara na sm’atu qu qmahan rgyax,(mghap, kmluh, gaga smyus), kwara qani ga shway nha utux binkesan. babaw ni 1960 kawas la ga mwah qu snhyan ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, ana ga snhyan na smatu na kinhmgan qalang ga nyux msthay ru msqun qu snhyan misu qani.

Utux（祖靈信仰）：敬畏祖靈，相信人死後靈魂會踏上彩虹橋到祖靈那兒。各項農耕祭儀（如播種祭、收割祭、祖靈祭）皆以敬謝祖靈為主。

現代信仰融合：1960年代後，許多族人接受基督宗教（天主教與基督教），但傳統的祭儀精神與部落倫理仍與信仰結合並保留下來。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>dacs7u010fxepkpqoilqsa6ok46ci7v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75604</id>
      <parentid>75603</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:01:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan ka qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>75604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21585" sha1="0dojf3poiv7xxaiohzz95adklu7tfxg" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

儀式與信仰演變：傳統入山前會向祖靈（Utux）敬酒，並依夢占與靈鳥（Siliq）吉凶決定行程。現因基督教與天主教傳入，多改以入山禱告取代傳統儀式。      

動物：山羌、山豬、飛鼠、台灣長鬃山羊。植物：馬告、紅檜、扁柏、台灣檫樹。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
Pekus sya (kki’an nha sraral ga maki te ki-rang ko-sa-teng misu qani). misu qani ga Skiku sya na kkneril qu mwah ke-kong theluw maki sqani ru kinbahan nha msthay kya la. ruma la ga kahun qalang Knbung, ru mwah mqumah kya qu squliq, ana ga ungat qu squliq raral msthay qani la.

Pekus擺骨社(有可能的舊社舊址位於現在的棲蘭工作站)。目前的居民則是由四季社的婦女嫁給外省人定居下來的後代，也有從梵梵部落搬至祖居地和搬至耕作地，已無舊社的居民。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
pinciqan qu rgyax knbung ga (kruma ga bong-bomg zikeng son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun, qnai ga te qutuxhopa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ mon ke-kak nha msyut mlahang `tayan “. Ki-neng-he ,qes na criqan ru cyu-zai-syo na mrhuw gipun ga cyux maki te rgyax Bong-bong, rgyax Hata, ru rgyax Po-ro qani.   

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。在芃芃山、旗山和婆羅山還有日軍軍官的紀念碑，隘勇線、駐在所遺址。   

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
te qutux,kinsugan na gluw ’tayal ru wahan nha

spiyang ga ubuy na squliq (Pinsbkan ga cyux maki te Nan-to keng Zin-ay go qalang Ba-syang, kahuL kya qu ke kinhmgan na bka qu krahu tunux ). pinqyuwan mha ga: maki sraral balay hopa balay tunux mbka ru mhtuw kya qu qutux mlikuy ru kneril na binkesan, babaw nya lga n_gyut mhuyaw la ru musa m’iyu ki’an la ru kbalay qalang la.

1.族群起源與分類

主要為賽考列克群（Pinsbkan，發源於南投仁愛鄉發祥村的巨石裂開傳說）。傳說起源：相傳遠古時代大石頭分裂爆開後，走出一對男女祖先，隨後繁衍並向各地遷徙建立部落。

te sazing,puqing qu bung-ka ru gaga: snhyan na gaga ru utux na binkesan.  

Gaga: spiyang balay pspung qnxan ’tayanl, pskut qu gaga ru qnxan sya-kay. hmiriq gaga la ga maras qinyaqeh te hi nanak ru qalang kwara, ru phogun nha uzi.

2.核心文化與規範：Gaga 與祖靈信仰

Gaga：泰雅族最重要的生活準則、道德規範與社會的約束力。違反 Gaga 會為部落或個人帶來災禍，並且會受到懲罰。

snhyan nqu utux binkesan: smi inlungan utux bnkis ga mhuqil la ga tninun hiya ga hminas hongu utux ru musa te bnikis qasa mha. kwara na sm’atu qu qmahan rgyax,(mghap, kmluh, gaga smyus), kwara qani ga shway nha utux binkesan. babaw ni 1960 kawas la ga mwah qu snhyan ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, ana ga snhyan na smatu na kinhmgan qalang ga nyux msthay ru msqun qu snhyan misu qani.

Utux（祖靈信仰）：敬畏祖靈，相信人死後靈魂會踏上彩虹橋到祖靈那兒。各項農耕祭儀（如播種祭、收割祭、祖靈祭）皆以敬謝祖靈為主。

現代信仰融合：1960年代後，許多族人接受基督宗教（天主教與基督教），但傳統的祭儀精神與部落倫理仍與信仰結合並保留下來。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pincriqan qu rgyax Knbung ga (kruma ga zyuwaw na bong-bomg son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun qnai ga, te qutux hupa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ minke-kak nha msr’yut mlahang ’tayal . kahul pinqyuwan na bnkis H-a-kaw kmal mha, mama nya ga min sang-ka mcirik qasa uzi mha, mluw Kulu sya ubuy na Kgogan mciriq ru 300 hi wal mhuqil. tehuk pucing la ga, wal nha pqilun kwara he-tay Gipun , ana ga qutux mlikuy ’tayal ga wal bun patus qu kakay nya, ru kyalun nya kwara muci hata b’bu na rgyax ru si ta si rasiy mhuqil qu pcriqa ta kya. sqruw nha ke-kang Gi-pun ru bun nha tunux ru qhuniq la ru wal mgyay la.
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>0dojf3poiv7xxaiohzz95adklu7tfxg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75605</id>
      <parentid>75604</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:01:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* pinqzyuwan ka qalang 部落的故事 */</comment>
      <origin>75605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22127" sha1="0nn6kd7m58ii89uzba6gmvo3mdd00j4" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

儀式與信仰演變：傳統入山前會向祖靈（Utux）敬酒，並依夢占與靈鳥（Siliq）吉凶決定行程。現因基督教與天主教傳入，多改以入山禱告取代傳統儀式。      

動物：山羌、山豬、飛鼠、台灣長鬃山羊。植物：馬告、紅檜、扁柏、台灣檫樹。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
Pekus sya (kki’an nha sraral ga maki te ki-rang ko-sa-teng misu qani). misu qani ga Skiku sya na kkneril qu mwah ke-kong theluw maki sqani ru kinbahan nha msthay kya la. ruma la ga kahun qalang Knbung, ru mwah mqumah kya qu squliq, ana ga ungat qu squliq raral msthay qani la.

Pekus擺骨社(有可能的舊社舊址位於現在的棲蘭工作站)。目前的居民則是由四季社的婦女嫁給外省人定居下來的後代，也有從梵梵部落搬至祖居地和搬至耕作地，已無舊社的居民。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
pinciqan qu rgyax knbung ga (kruma ga bong-bomg zikeng son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun, qnai ga te qutuxhopa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ mon ke-kak nha msyut mlahang `tayan “. Ki-neng-he ,qes na criqan ru cyu-zai-syo na mrhuw gipun ga cyux maki te rgyax Bong-bong, rgyax Hata, ru rgyax Po-ro qani.   

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。在芃芃山、旗山和婆羅山還有日軍軍官的紀念碑，隘勇線、駐在所遺址。   

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
te qutux,kinsugan na gluw ’tayal ru wahan nha

spiyang ga ubuy na squliq (Pinsbkan ga cyux maki te Nan-to keng Zin-ay go qalang Ba-syang, kahuL kya qu ke kinhmgan na bka qu krahu tunux ). pinqyuwan mha ga: maki sraral balay hopa balay tunux mbka ru mhtuw kya qu qutux mlikuy ru kneril na binkesan, babaw nya lga n_gyut mhuyaw la ru musa m’iyu ki’an la ru kbalay qalang la.

1.族群起源與分類

主要為賽考列克群（Pinsbkan，發源於南投仁愛鄉發祥村的巨石裂開傳說）。傳說起源：相傳遠古時代大石頭分裂爆開後，走出一對男女祖先，隨後繁衍並向各地遷徙建立部落。

te sazing,puqing qu bung-ka ru gaga: snhyan na gaga ru utux na binkesan.  

Gaga: spiyang balay pspung qnxan ’tayanl, pskut qu gaga ru qnxan sya-kay. hmiriq gaga la ga maras qinyaqeh te hi nanak ru qalang kwara, ru phogun nha uzi.

2.核心文化與規範：Gaga 與祖靈信仰

Gaga：泰雅族最重要的生活準則、道德規範與社會的約束力。違反 Gaga 會為部落或個人帶來災禍，並且會受到懲罰。

snhyan nqu utux binkesan: smi inlungan utux bnkis ga mhuqil la ga tninun hiya ga hminas hongu utux ru musa te bnikis qasa mha. kwara na sm’atu qu qmahan rgyax,(mghap, kmluh, gaga smyus), kwara qani ga shway nha utux binkesan. babaw ni 1960 kawas la ga mwah qu snhyan ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, ana ga snhyan na smatu na kinhmgan qalang ga nyux msthay ru msqun qu snhyan misu qani.

Utux（祖靈信仰）：敬畏祖靈，相信人死後靈魂會踏上彩虹橋到祖靈那兒。各項農耕祭儀（如播種祭、收割祭、祖靈祭）皆以敬謝祖靈為主。

現代信仰融合：1960年代後，許多族人接受基督宗教（天主教與基督教），但傳統的祭儀精神與部落倫理仍與信仰結合並保留下來。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pincriqan qu rgyax Knbung ga (kruma ga zyuwaw na bong-bomg son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun qnai ga, te qutux hupa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ minke-kak nha msr’yut mlahang ’tayal . kahul pinqyuwan na bnkis H-a-kaw kmal mha, mama nya ga min sang-ka mcirik qasa uzi mha, mluw Kulu sya ubuy na Kgogan mciriq ru 300 hi wal mhuqil. tehuk pucing la ga, wal nha pqilun kwara he-tay Gipun , ana ga qutux mlikuy ’tayal ga wal bun patus qu kakay nya, ru kyalun nya kwara muci hata b’bu na rgyax ru si ta si rasiy mhuqil qu pcriqa ta kya. sqruw nha ke-kang Gi-pun ru bun nha tunux ru qhuniq la ru wal mgyay la.

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。據已故何阿高耆老口述，其叔叔參與此戰役，其屬kulu社，gogan嵙崁群參與戰役有300人，將日本軍警一舉殲滅，戰事到後期，其中一位勇士不幸大腿中彈，該名勇士告知其他勇士先行到尖山埋伏進行最終戰役決一死戰，他會引誘日本軍警過去，屆時以石、木砸下擊退敵人。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>0nn6kd7m58ii89uzba6gmvo3mdd00j4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75606</id>
      <parentid>75605</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:01:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>75606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22378" sha1="avj3q7eoqcmzzdqow7vmtdncu4xa4qe" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

儀式與信仰演變：傳統入山前會向祖靈（Utux）敬酒，並依夢占與靈鳥（Siliq）吉凶決定行程。現因基督教與天主教傳入，多改以入山禱告取代傳統儀式。      

動物：山羌、山豬、飛鼠、台灣長鬃山羊。植物：馬告、紅檜、扁柏、台灣檫樹。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
Pekus sya (kki’an nha sraral ga maki te ki-rang ko-sa-teng misu qani). misu qani ga Skiku sya na kkneril qu mwah ke-kong theluw maki sqani ru kinbahan nha msthay kya la. ruma la ga kahun qalang Knbung, ru mwah mqumah kya qu squliq, ana ga ungat qu squliq raral msthay qani la.

Pekus擺骨社(有可能的舊社舊址位於現在的棲蘭工作站)。目前的居民則是由四季社的婦女嫁給外省人定居下來的後代，也有從梵梵部落搬至祖居地和搬至耕作地，已無舊社的居民。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
psaniq ru bung-ka ka spiyang balay qu sngusan nha ga gaga ru utux binkesan, hmiriq gaga phogan ru maras kinyaqeh na zyuwaw mwah ngasal ru qalang. ke na ’tayal psaniq ga, kwara na yaqeh na ke ru ke na smyus, ru kwara na tbingan ini pplaw nniqan uzi.

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
pinciqan qu rgyax knbung ga (kruma ga bong-bomg zikeng son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun, qnai ga te qutuxhopa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ mon ke-kak nha msyut mlahang `tayan “. Ki-neng-he ,qes na criqan ru cyu-zai-syo na mrhuw gipun ga cyux maki te rgyax Bong-bong, rgyax Hata, ru rgyax Po-ro qani.   

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。在芃芃山、旗山和婆羅山還有日軍軍官的紀念碑，隘勇線、駐在所遺址。   

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
te qutux,kinsugan na gluw ’tayal ru wahan nha

spiyang ga ubuy na squliq (Pinsbkan ga cyux maki te Nan-to keng Zin-ay go qalang Ba-syang, kahuL kya qu ke kinhmgan na bka qu krahu tunux ). pinqyuwan mha ga: maki sraral balay hopa balay tunux mbka ru mhtuw kya qu qutux mlikuy ru kneril na binkesan, babaw nya lga n_gyut mhuyaw la ru musa m’iyu ki’an la ru kbalay qalang la.

1.族群起源與分類

主要為賽考列克群（Pinsbkan，發源於南投仁愛鄉發祥村的巨石裂開傳說）。傳說起源：相傳遠古時代大石頭分裂爆開後，走出一對男女祖先，隨後繁衍並向各地遷徙建立部落。

te sazing,puqing qu bung-ka ru gaga: snhyan na gaga ru utux na binkesan.  

Gaga: spiyang balay pspung qnxan ’tayanl, pskut qu gaga ru qnxan sya-kay. hmiriq gaga la ga maras qinyaqeh te hi nanak ru qalang kwara, ru phogun nha uzi.

2.核心文化與規範：Gaga 與祖靈信仰

Gaga：泰雅族最重要的生活準則、道德規範與社會的約束力。違反 Gaga 會為部落或個人帶來災禍，並且會受到懲罰。

snhyan nqu utux binkesan: smi inlungan utux bnkis ga mhuqil la ga tninun hiya ga hminas hongu utux ru musa te bnikis qasa mha. kwara na sm’atu qu qmahan rgyax,(mghap, kmluh, gaga smyus), kwara qani ga shway nha utux binkesan. babaw ni 1960 kawas la ga mwah qu snhyan ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, ana ga snhyan na smatu na kinhmgan qalang ga nyux msthay ru msqun qu snhyan misu qani.

Utux（祖靈信仰）：敬畏祖靈，相信人死後靈魂會踏上彩虹橋到祖靈那兒。各項農耕祭儀（如播種祭、收割祭、祖靈祭）皆以敬謝祖靈為主。

現代信仰融合：1960年代後，許多族人接受基督宗教（天主教與基督教），但傳統的祭儀精神與部落倫理仍與信仰結合並保留下來。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pincriqan qu rgyax Knbung ga (kruma ga zyuwaw na bong-bomg son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun qnai ga, te qutux hupa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ minke-kak nha msr’yut mlahang ’tayal . kahul pinqyuwan na bnkis H-a-kaw kmal mha, mama nya ga min sang-ka mcirik qasa uzi mha, mluw Kulu sya ubuy na Kgogan mciriq ru 300 hi wal mhuqil. tehuk pucing la ga, wal nha pqilun kwara he-tay Gipun , ana ga qutux mlikuy ’tayal ga wal bun patus qu kakay nya, ru kyalun nya kwara muci hata b’bu na rgyax ru si ta si rasiy mhuqil qu pcriqa ta kya. sqruw nha ke-kang Gi-pun ru bun nha tunux ru qhuniq la ru wal mgyay la.

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。據已故何阿高耆老口述，其叔叔參與此戰役，其屬kulu社，gogan嵙崁群參與戰役有300人，將日本軍警一舉殲滅，戰事到後期，其中一位勇士不幸大腿中彈，該名勇士告知其他勇士先行到尖山埋伏進行最終戰役決一死戰，他會引誘日本軍警過去，屆時以石、木砸下擊退敵人。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>avj3q7eoqcmzzdqow7vmtdncu4xa4qe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75607</id>
      <parentid>75606</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:02:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>75607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22725" sha1="o42mwc30ky32ee5g2taiwz070hhzxj3" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

儀式與信仰演變：傳統入山前會向祖靈（Utux）敬酒，並依夢占與靈鳥（Siliq）吉凶決定行程。現因基督教與天主教傳入，多改以入山禱告取代傳統儀式。      

動物：山羌、山豬、飛鼠、台灣長鬃山羊。植物：馬告、紅檜、扁柏、台灣檫樹。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
Pekus sya (kki’an nha sraral ga maki te ki-rang ko-sa-teng misu qani). misu qani ga Skiku sya na kkneril qu mwah ke-kong theluw maki sqani ru kinbahan nha msthay kya la. ruma la ga kahun qalang Knbung, ru mwah mqumah kya qu squliq, ana ga ungat qu squliq raral msthay qani la.

Pekus擺骨社(有可能的舊社舊址位於現在的棲蘭工作站)。目前的居民則是由四季社的婦女嫁給外省人定居下來的後代，也有從梵梵部落搬至祖居地和搬至耕作地，已無舊社的居民。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
psaniq ru bung-ka ka spiyang balay qu sngusan nha ga gaga ru utux binkesan, hmiriq gaga phogan ru maras kinyaqeh na zyuwaw mwah ngasal ru qalang. ke na ’tayal psaniq ga, kwara na yaqeh na ke ru ke na smyus, ru kwara na tbingan ini pplaw nniqan uzi.

禁忌與文化規範核心為 Gaga（祖訓、規範）與 Psaniq / Utux（禁忌與祖靈信仰），違背規範不僅受罰，更可能為整個家族或部落招來災禍。日常生活與分享禁忌psaniq（禁忌/褻瀆）：泰雅族語中的 psaniq 包含不可說髒話、褻瀆的話，同時也指「不分享食物」的行為。  

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
pinciqan qu rgyax knbung ga (kruma ga bong-bomg zikeng son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun, qnai ga te qutuxhopa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ mon ke-kak nha msyut mlahang `tayan “. Ki-neng-he ,qes na criqan ru cyu-zai-syo na mrhuw gipun ga cyux maki te rgyax Bong-bong, rgyax Hata, ru rgyax Po-ro qani.   

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。在芃芃山、旗山和婆羅山還有日軍軍官的紀念碑，隘勇線、駐在所遺址。   

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
te qutux,kinsugan na gluw ’tayal ru wahan nha

spiyang ga ubuy na squliq (Pinsbkan ga cyux maki te Nan-to keng Zin-ay go qalang Ba-syang, kahuL kya qu ke kinhmgan na bka qu krahu tunux ). pinqyuwan mha ga: maki sraral balay hopa balay tunux mbka ru mhtuw kya qu qutux mlikuy ru kneril na binkesan, babaw nya lga n_gyut mhuyaw la ru musa m’iyu ki’an la ru kbalay qalang la.

1.族群起源與分類

主要為賽考列克群（Pinsbkan，發源於南投仁愛鄉發祥村的巨石裂開傳說）。傳說起源：相傳遠古時代大石頭分裂爆開後，走出一對男女祖先，隨後繁衍並向各地遷徙建立部落。

te sazing,puqing qu bung-ka ru gaga: snhyan na gaga ru utux na binkesan.  

Gaga: spiyang balay pspung qnxan ’tayanl, pskut qu gaga ru qnxan sya-kay. hmiriq gaga la ga maras qinyaqeh te hi nanak ru qalang kwara, ru phogun nha uzi.

2.核心文化與規範：Gaga 與祖靈信仰

Gaga：泰雅族最重要的生活準則、道德規範與社會的約束力。違反 Gaga 會為部落或個人帶來災禍，並且會受到懲罰。

snhyan nqu utux binkesan: smi inlungan utux bnkis ga mhuqil la ga tninun hiya ga hminas hongu utux ru musa te bnikis qasa mha. kwara na sm’atu qu qmahan rgyax,(mghap, kmluh, gaga smyus), kwara qani ga shway nha utux binkesan. babaw ni 1960 kawas la ga mwah qu snhyan ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, ana ga snhyan na smatu na kinhmgan qalang ga nyux msthay ru msqun qu snhyan misu qani.

Utux（祖靈信仰）：敬畏祖靈，相信人死後靈魂會踏上彩虹橋到祖靈那兒。各項農耕祭儀（如播種祭、收割祭、祖靈祭）皆以敬謝祖靈為主。

現代信仰融合：1960年代後，許多族人接受基督宗教（天主教與基督教），但傳統的祭儀精神與部落倫理仍與信仰結合並保留下來。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pincriqan qu rgyax Knbung ga (kruma ga zyuwaw na bong-bomg son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun qnai ga, te qutux hupa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ minke-kak nha msr’yut mlahang ’tayal . kahul pinqyuwan na bnkis H-a-kaw kmal mha, mama nya ga min sang-ka mcirik qasa uzi mha, mluw Kulu sya ubuy na Kgogan mciriq ru 300 hi wal mhuqil. tehuk pucing la ga, wal nha pqilun kwara he-tay Gipun , ana ga qutux mlikuy ’tayal ga wal bun patus qu kakay nya, ru kyalun nya kwara muci hata b’bu na rgyax ru si ta si rasiy mhuqil qu pcriqa ta kya. sqruw nha ke-kang Gi-pun ru bun nha tunux ru qhuniq la ru wal mgyay la.

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。據已故何阿高耆老口述，其叔叔參與此戰役，其屬kulu社，gogan嵙崁群參與戰役有300人，將日本軍警一舉殲滅，戰事到後期，其中一位勇士不幸大腿中彈，該名勇士告知其他勇士先行到尖山埋伏進行最終戰役決一死戰，他會引誘日本軍警過去，屆時以石、木砸下擊退敵人。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>o42mwc30ky32ee5g2taiwz070hhzxj3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75608</id>
      <parentid>75607</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:02:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 */</comment>
      <origin>75608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23426" sha1="7v42bov0mkhsfd77e9a4asske9l5yll" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

儀式與信仰演變：傳統入山前會向祖靈（Utux）敬酒，並依夢占與靈鳥（Siliq）吉凶決定行程。現因基督教與天主教傳入，多改以入山禱告取代傳統儀式。      

動物：山羌、山豬、飛鼠、台灣長鬃山羊。植物：馬告、紅檜、扁柏、台灣檫樹。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
Pekus sya (kki’an nha sraral ga maki te ki-rang ko-sa-teng misu qani). misu qani ga Skiku sya na kkneril qu mwah ke-kong theluw maki sqani ru kinbahan nha msthay kya la. ruma la ga kahun qalang Knbung, ru mwah mqumah kya qu squliq, ana ga ungat qu squliq raral msthay qani la.

Pekus擺骨社(有可能的舊社舊址位於現在的棲蘭工作站)。目前的居民則是由四季社的婦女嫁給外省人定居下來的後代，也有從梵梵部落搬至祖居地和搬至耕作地，已無舊社的居民。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
psaniq ru bung-ka ka spiyang balay qu sngusan nha ga gaga ru utux binkesan, hmiriq gaga phogan ru maras kinyaqeh na zyuwaw mwah ngasal ru qalang. ke na ’tayal psaniq ga, kwara na yaqeh na ke ru ke na smyus, ru kwara na tbingan ini pplaw nniqan uzi.

禁忌與文化規範核心為 Gaga（祖訓、規範）與 Psaniq / Utux（禁忌與祖靈信仰），違背規範不僅受罰，更可能為整個家族或部落招來災禍。日常生活與分享禁忌psaniq（禁忌/褻瀆）：泰雅族語中的 psaniq 包含不可說髒話、褻瀆的話，同時也指「不分享食物」的行為。  

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==
qalang Pekus ga ubuy cikuy ru msgagay na qalang, (qalang na mrhuw qani ga qalang kbhul 7~8 ling) .sraral ga iyat squliq’tayal, uqu piyux lin-mu-kyok ru theluw nyux mwah maki sqani.

skahul qu to-ke na se-xu ru pqzyu ni Gen-zyu-min kay ga, 11 ngasal ru 15 hi nanak msthay qu squliq nha ru kmal ke na squliq na ’tayal. khmay wal mtyuwaw hugal ru bnkis nanak msthay, qutux nanak mrkyas msqun bziran ko-xi ru niqan. ana ga nyux mskura ptzyuwaw qalang ta qani ga, kya pira qu zyuwaw nya ga, 1. pkalay wahan pcisal mita rrgyax ru mtasiq lmosay ru mblaq mtzyuwaw qmayah. 2. kura ini pheriq kki’an ru kbalay ini ptnaq na psalal. 3. zyuwaw na qalang qani ga, nyux mwah mʼubuy squ zyuwaw nqu kayal qani.

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
pinciqan qu rgyax knbung ga (kruma ga bong-bomg zikeng son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun, qnai ga te qutuxhopa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ mon ke-kak nha msyut mlahang `tayan “. Ki-neng-he ,qes na criqan ru cyu-zai-syo na mrhuw gipun ga cyux maki te rgyax Bong-bong, rgyax Hata, ru rgyax Po-ro qani.   

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。在芃芃山、旗山和婆羅山還有日軍軍官的紀念碑，隘勇線、駐在所遺址。   

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
te qutux,kinsugan na gluw ’tayal ru wahan nha

spiyang ga ubuy na squliq (Pinsbkan ga cyux maki te Nan-to keng Zin-ay go qalang Ba-syang, kahuL kya qu ke kinhmgan na bka qu krahu tunux ). pinqyuwan mha ga: maki sraral balay hopa balay tunux mbka ru mhtuw kya qu qutux mlikuy ru kneril na binkesan, babaw nya lga n_gyut mhuyaw la ru musa m’iyu ki’an la ru kbalay qalang la.

1.族群起源與分類

主要為賽考列克群（Pinsbkan，發源於南投仁愛鄉發祥村的巨石裂開傳說）。傳說起源：相傳遠古時代大石頭分裂爆開後，走出一對男女祖先，隨後繁衍並向各地遷徙建立部落。

te sazing,puqing qu bung-ka ru gaga: snhyan na gaga ru utux na binkesan.  

Gaga: spiyang balay pspung qnxan ’tayanl, pskut qu gaga ru qnxan sya-kay. hmiriq gaga la ga maras qinyaqeh te hi nanak ru qalang kwara, ru phogun nha uzi.

2.核心文化與規範：Gaga 與祖靈信仰

Gaga：泰雅族最重要的生活準則、道德規範與社會的約束力。違反 Gaga 會為部落或個人帶來災禍，並且會受到懲罰。

snhyan nqu utux binkesan: smi inlungan utux bnkis ga mhuqil la ga tninun hiya ga hminas hongu utux ru musa te bnikis qasa mha. kwara na sm’atu qu qmahan rgyax,(mghap, kmluh, gaga smyus), kwara qani ga shway nha utux binkesan. babaw ni 1960 kawas la ga mwah qu snhyan ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, ana ga snhyan na smatu na kinhmgan qalang ga nyux msthay ru msqun qu snhyan misu qani.

Utux（祖靈信仰）：敬畏祖靈，相信人死後靈魂會踏上彩虹橋到祖靈那兒。各項農耕祭儀（如播種祭、收割祭、祖靈祭）皆以敬謝祖靈為主。

現代信仰融合：1960年代後，許多族人接受基督宗教（天主教與基督教），但傳統的祭儀精神與部落倫理仍與信仰結合並保留下來。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pincriqan qu rgyax Knbung ga (kruma ga zyuwaw na bong-bomg son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun qnai ga, te qutux hupa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ minke-kak nha msr’yut mlahang ’tayal . kahul pinqyuwan na bnkis H-a-kaw kmal mha, mama nya ga min sang-ka mcirik qasa uzi mha, mluw Kulu sya ubuy na Kgogan mciriq ru 300 hi wal mhuqil. tehuk pucing la ga, wal nha pqilun kwara he-tay Gipun , ana ga qutux mlikuy ’tayal ga wal bun patus qu kakay nya, ru kyalun nya kwara muci hata b’bu na rgyax ru si ta si rasiy mhuqil qu pcriqa ta kya. sqruw nha ke-kang Gi-pun ru bun nha tunux ru qhuniq la ru wal mgyay la.

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。據已故何阿高耆老口述，其叔叔參與此戰役，其屬kulu社，gogan嵙崁群參與戰役有300人，將日本軍警一舉殲滅，戰事到後期，其中一位勇士不幸大腿中彈，該名勇士告知其他勇士先行到尖山埋伏進行最終戰役決一死戰，他會引誘日本軍警過去，屆時以石、木砸下擊退敵人。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>7v42bov0mkhsfd77e9a4asske9l5yll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75609</id>
      <parentid>75608</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T05:02:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 */</comment>
      <origin>75609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24015" sha1="bv918ne278cwttmxmof5gi7plvdvwyv" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Llyung Pekus.png|縮圖|llyung Pekus]]

== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
qalang Pekus  排骨溪部落

== '''mwani qalang ro cyan te inu部落概況與位置''' ==
qalang Pekus ga maki cka qalang Knbung, qalang naha bih kya cpuqing na ryaniq nqa Peiheng, cqesan naha lltung Gogan ro llyung Mknibu maki cqani.
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Pekus排骨溪部落.jpg|縮圖|qalang Pekus排骨溪部落]]

英士村尚包括排骨溪一帶，本巷為北部橫貫公路的終點，亦為本鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區。

qalang Pekus (Pekus son nha ke Tayan ru Pekus sya)cyux maki Girang keng Mnibu ru kahul sa rekisi ru rhiyan mita ga spiyang balay iyat kinqeri na qalang smural.cyux maki te syaw na sobih qalang knbung ru qalang Minnaw, qara llyung Girang gong Pekus son nha.300~800 meta ru qu kinwagiq nya, sobih qalang knbung, misu qani ga 11 ngasal ru 15 hi nya nyux maki qani.spiyang cyux nha mhyun ga yutak pong-kang maqaw, talah hi kaway ru ramat tamana.spiyang son nha balay mcisal mita ga, iway krahuw qparung hinoki maki te Quri Silung ru Ki-rang ru pitung na Yen-yang.   

排骨溪部落（泰雅語：Pekus，又稱擺骨社）是位於宜蘭縣大同鄉泰雅族歷史與地理上的重要舊部落，鄰近英士村與太平村交界處的蘭陽溪支流排骨溪流域。部落海拔約300~800公尺，鄰近梵梵等部落，現有11戶15人。主要農作包含桶柑、紅肉李、馬告及高麗菜等。當地地標涵蓋明池、棲蘭神木園區與鴛鴦湖等。   

qalang Pekus ga kya qu gong ulay nya innlwan na ni-hong zi-ray, ungat iro ru sknux na tang-suang qsya sbqiy(45~~62 qu kinkilux nya).siy gluw gong hlahuy nya ga bhuyaw balay pinbahuw nya.ktan kryax qu qesu, ryuhing, qulih ’tayal ru yungay Taywan.blaq rhiyan maki ulay ru Piyux llamu qu hlahuy nya, basun balay rmuru qu wahan mcisal mita.      

部落擁有日治時期發現的野溪溫泉，屬無色無味的中性碳酸氫鈉泉（泉溫45～62℃）。沿溪森林茂密且生態豐富，常見九芎、山蘇、苦花魚與臺灣獼猴等。整體兼具地質、溫泉與生物多樣性，極具生態旅遊發展潛力。      

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
pinqzywan yuwaw na imi qalang ga aring minlahang Gipun lga ingat binnrwan nha la. ini baqi kahul squ inu lalu ga, kruma ga kahul nha squ lalu na mrhuw uzi mha. misu qani lga ungat ana qutux squliq balay qalang sraral la, kahul te bzinah kwara nyux tmwang maki sqani, qalang qani ga lalu Pekus na nanak nyux msthay la.pinnongan uzi kmal mha, puqing gong Pekus squ rgyax Bong-bong ga minciriq kya hetay Gipun ki ’tayal Gogan mha, nanu song nha “mciriq na rgyax Bong-bong”ma.   

最早的紀錄在日治時期，原意已不可考。部落名稱已不可考，有一說法為以頭目的名稱命名的。目前已無排骨溪部落舊社的人，都是移民過來的。目前已無排骨溪部落舊社的人，只知道口述這兒的地名叫Pekus。另據傳說，排骨溪源頭的 bongbong 山（芃芃山）曾發生過日軍與泰雅族嵙崁(gogan)群之間的戰役，稱為「芃芃山戰役」。據說此役日軍傷亡慘重，戰後又逢暴雨沖刷，部分遺骸順著溪流漂至下游河谷，被當地人發現，因而有「白骨溪」之名的說法。   

== '''inwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙''' ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.597000&quot; longitude=&quot;121.512890&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;te qutux, zik plahang Gipun Pekus sya ga ubuy gong puqing squliq ’tayan, kahul pinqzyuwaw mha ’tayan ga kahul mnoyeng sya ru si puyuw l’law llyung Gi-rang mhtuw Skikun, Lmwan ru Knbung sya, pucing lga tehuk te Pekus sya.(pinnongan mha qalang smuraL ga maki te Ki-rang ko-sak-teng)  

一、日治以前：Pekus擺骨社原屬泰雅族賽考列克語系溪頭群，據口述歷史，族人由門諾源社沿蘭陽溪右岸途經四季、茂安及梵梵等社，最終遷徙至擺骨社（舊址可能位於今棲蘭工作站）。  

te sazing, plahang Gipun ekyo ni cinriqan na Kgogan lru he-tay Gipun ga rasun nha Pekus sya ru Bakong sya musa Knbung sya squnun nha mlahang kya la. ru msluhi rgyax kya laru sbziq nha mwah te babaw ulay la, mhtuw mpunu lozi laru, m’yuw musa te lingay cyu-zay-syo na Knbung la.    

二、日治時期：受大嵙崁戰役影響，日軍將擺骨社與巴貢社集中至梵梵社管理。後因舊址崩塌移至溫泉上方，又因爆發瘟疫，再次搬遷至梵梵駐在所周圍。    

te cyugal, plahang ni kokumin sehu suruw ni mciriq lga,pcyuwagun na ko-kyu ko-te ru skahat na linzyo lru, plwan nha squliq na theluw mwah maki te qalang hlahuy qani , hahmswa sa aki piyux cikay squliq ptyuwaw na qmahan na hlahuy laru tpihun nha khmay squliq na kmukan ru ngayngay uzi la. nanu kmukan ru ‘tayal ga ppemaw mqyanux ru mtiyuwaw lga msqun ke-kong uzi la, ana ini ktnaq gaga ru squliq ga nyux msqun ppemaw maki kya la.       

三、國民政府時期：戰後公共工程與林場開採吸引外省榮民移居林森巷；閩客族群亦因勞動力與農業需求進入此地。外來漢人與在地泰雅族深層互動、通婚融合，形塑多元共榮的文化地景。         

te payat, innaras kawas misu n_gyut ingat qu tmutu pparung laru shriq kwara squliq nya ru bnkis nanak msthay la.ini khmay mthay syobay ’byan nniqan ru mqumah rgyax, qalang lga llaqi theluw ru squliq mwah tmwang Knbung msqun kbalay linhuyan na qalang.            

四、近代發展：隨伐木與農業式微，部落人口嚴重流失且老齡化。現今僅極少數人經營民宿、餐飲或務農，部落則由外省後代及梵梵移居族人組成並成立部落會議。            

== '''tayal qa nyan qalang Pekus mwani 人口概況''' ==
pisa cquliq: mwani ga qalang Pekus qani hiya ga, akya mpux payat cquliq nya, tyugan calay cinmuyax Tayal nyan maki caca, kruma ga bnheci piyux kawas na yutas yaki, cyan maki kya qalang.

mirok: qalang Sqbuh hiya ga cquliq Tayal, qabax cquliq nya ga glgan naha gaga ro kintayux na Tayal.

minanaq na cquliq: qalang qba qani hiya ga, maki bnheci baq kbly tminun na qeqaya cyunga, naha ga pklahang gaga ro qmuyi gaga. 

人口數量：排骨溪部落目前的人口約為3戶14人，其中大部分是年長者和家庭。

族群：排骨溪部落屬於泰雅族，部落成員秉持著傳統的泰雅族文化和價值觀。

特色人口：排骨溪部落的特色人口包括尊崇傳統的長輩和擅長製作傳統工藝品的手工藝人，他們是部落文化的守護者和傳承者。

== '''piyang na rrgyax qalang 部落主要的山脈''' ==
qalang Pekus ga maki te llingay Ki-rang qu mska na rrgyax hlaqiy. ke ’tayal mha b’bu maqaw ma ga rhyal piyux balay maqaw nya ma. ke pinqyuwan bnkis mha rgyax maqaw ru b’bu maqaw, ktan nha maki te tuqiy ’yugan nha kki’an.

qalang Pekus排骨溪部落位於雪山山脈棲蘭山山區。泰雅語名稱b’bu maqaw馬告山丘很多山胡椒的地方。部落族人採集香料的地方。耆老的口述歷史中提到tuqiymaqaw和b’bu maqaw，在遷徙的過程中所發現。

== '''piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流''' ==
puqing hiyal gong Pekus ga maki sa rrgyax hlaqiy, hminas gong Pekus ru mhtuw te llyung Gi-rang, pucing nya lga musa te umi tay-he-yo la. puqing qsya galan sraral ga maki te l’law ru ’zil na ki-zang mha ma.排骨溪：gong Pekus發源地位於雪山山脈，流經排骨溪部落，匯入蘭陽溪，最終流入太平洋。傳統取水地位於旗山的左右兩側。捕魚區域位於排骨溪整條流域。目前有建置一座簡易灌溉用水塔供給林森巷農民使用及一座簡易自來水供林森巷居民飲用。

== '''smural tuqi qalng 部落的古道''' ==
tuqiy maqaw: 

aring rgyax Ki-zang mhkangi tehuk Quri silung ga hazi 3 tmucing, hnasun nya Knbung sya,Pa-kong sya ru Pekus sya ru Quri silung. Hminas b’bu ki-zang ru (hngawan)→Po-ro- san→Quri silung (hngawan). sraral ga maki te Ki-zang,ubuy na puqing gong. ana na qlang Pekus ru qalang Knbung ga hminas kya kwara, scukaw nha:

pinqyuwan na tuqiy sraran:

1.Binnrwan kawas seng, tuqiy hinkngyan qbsuyan cyugal mtswe Kbuta.

2.Tuqiy osa nha ke-kong Kgogan.

3.Plahang Gi-pun qes na hmtuy pciriq ru tuqiy p’yugan nha kki’an.

4.Plahang min-koku tuqiy osa nha ke-kong.

馬告之路

自旗山至明池西北縱走約3小時，途經梵梵社、巴貢社、擺骨社、明池。經旗山山頂(休息點)→婆羅山→明池(休息點)。古道位於旗山，溪頭群流域。排骨溪部落及梵梵部落都有使用，用途如下：

古道相關故事：

1.千年遷徙史三兄弟大哥(kbuta)遷徙的路線。

2.Gogan嵙崁群遷徙通婚的路線。

3.日治時期隘勇線及遷徙的路線。

4.民國時期通婚的遷徙路線。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qzyunam qalang ru rhyal nha nanak, kahul qu ‘zil pitung yen-yang, mhtuw tehuk l’law gong knbung, mkura kraya qalang ni-si ru tta kyahu llyung Gi-rang. qmalup ga kun-reng mrkyas ini ngungu ru tqbaq kinbaqan qmalup, smi balay inlungan gaga na binkesan, msqun mqyanux te rhyal hlahuy, laqi mlikuy ga aring 6~7 kawas lga mluw bnkis musa tqbaq, helaw qu qba nha qmalup lga strahu nha, thuyay ppatas rqyes ru magal kneril la.  

部落獵區與傳統領域西起鴛鴦湖、東至梵梵溪、北至西村、南達蘭陽溪。狩獵是訓練男性膽識與智慧的手段，深受祖靈規範「Gaga」約束，強調與自然永續共存。男孩6至7歲起跟隨長輩學習，獵藝精湛者備受敬重，亦是成家與紋面的指標。    

Gaga sm’atu ru pincuwagan nha, aring 11 byacing mucing 3 byacing ga ryax na qmalup, aring 4 byacing tehhuk 10 byacing lga zi-ki na plaqi qu yaya qsinuw ru m’rkyas qu laqi nha, ru inibalay usa qmalup. qmalup ga qsugun nha msqun kwara ru tqutux hi musa. nagal nha qsinuw ga plagun nha maniq ru qsugun nha, magal nniqun nha nanak ru ini balay hmut qmalup.      

季節規範與方式：11月至隔年3月為固定狩獵期；4至10月屬動物繁殖與生長期，嚴禁狩獵。狩獵分為團體（犬獵）與個人，獵物須與族人分享，僅取所需、絕不濫捕。      

p’yugan na gaga ru snhyan gaga na kinhmgan ga zik pzyup rgyax ga tatuk nha tunux ru stukun nha qwaw qu utux binkesan, ru skahul nha mspi ru hngyanag na qbhniq siliq mzyup rgyax. misu lga mwah mzyup qu ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, nanu spzimu na kyokay m’yunaw gaga smyux la. qsinuw ga: para, bzyok qnhyun, yapit, mit b’bu rgyax. pinbahuw ga: maqaw, hinoki, qparung, qhuniq sasahura(檫).      

儀式與信仰演變：傳統入山前會向祖靈（Utux）敬酒，並依夢占與靈鳥（Siliq）吉凶決定行程。現因基督教與天主教傳入，多改以入山禱告取代傳統儀式。      

動物：山羌、山豬、飛鼠、台灣長鬃山羊。植物：馬告、紅檜、扁柏、台灣檫樹。      

== '''smural kki’an qalang 部落的舊社''' ==
Pekus sya (kki’an nha sraral ga maki te ki-rang ko-sa-teng misu qani). misu qani ga Skiku sya na kkneril qu mwah ke-kong theluw maki sqani ru kinbahan nha msthay kya la. ruma la ga kahun qalang Knbung, ru mwah mqumah kya qu squliq, ana ga ungat qu squliq raral msthay qani la.

Pekus擺骨社(有可能的舊社舊址位於現在的棲蘭工作站)。目前的居民則是由四季社的婦女嫁給外省人定居下來的後代，也有從梵梵部落搬至祖居地和搬至耕作地，已無舊社的居民。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
psaniq ru bung-ka ka spiyang balay qu sngusan nha ga gaga ru utux binkesan, hmiriq gaga phogan ru maras kinyaqeh na zyuwaw mwah ngasal ru qalang. ke na ’tayal psaniq ga, kwara na yaqeh na ke ru ke na smyus, ru kwara na tbingan ini pplaw nniqan uzi.

禁忌與文化規範核心為 Gaga（祖訓、規範）與 Psaniq / Utux（禁忌與祖靈信仰），違背規範不僅受罰，更可能為整個家族或部落招來災禍。日常生活與分享禁忌psaniq（禁忌/褻瀆）：泰雅族語中的 psaniq 包含不可說髒話、褻瀆的話，同時也指「不分享食物」的行為。  

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==
qalang Pekus ga ubuy cikuy ru msgagay na qalang, (qalang na mrhuw qani ga qalang kbhul 7~8 ling) .sraral ga iyat squliq’tayal, uqu piyux lin-mu-kyok ru theluw nyux mwah maki sqani.

skahul qu to-ke na se-xu ru pqzyu ni Gen-zyu-min kay ga, 11 ngasal ru 15 hi nanak msthay qu squliq nha ru kmal ke na squliq na ’tayal. khmay wal mtyuwaw hugal ru bnkis nanak msthay, qutux nanak mrkyas msqun bziran ko-xi ru niqan. ana ga nyux mskura ptzyuwaw qalang ta qani ga, kya pira qu zyuwaw nya ga, 1. pkalay wahan pcisal mita rrgyax ru mtasiq lmosay ru mblaq mtzyuwaw qmayah. 2. kura ini pheriq kki’an ru kbalay ini ptnaq na psalal. 3. zyuwaw na qalang qani ga, nyux mwah mʼubuy squ zyuwaw nqu kayal qani.

排骨溪部落屬於極微型的「散村」聚落（行政區劃編制為英士村 7-8 鄰）。早期非原住民（如林務局人員、榮民等）移入較多。根據官方統計，2023 年底原民會公告該聚落的原住民人口僅剩 11 戶、15 人，族群主要為使用賽考利克語的泰雅族人。目前人口外移非常嚴重，部落僅剩老年人口，只有一對年輕夫妻經營咖啡簡餐。部落的未來與發展趨勢有幾個面向：1.綠色遊程與精緻農業轉型、2.生態低碳旅遊與秘境體驗、3.國土計劃與氣候變遷調適。

== '''snhyan 部落宗教''' ==
qalang Pekus hiya ga snhyan naha utux Tayal, ro maki gaga cmyus uyi. snhe naha maha baq maray mblaq na qnxan ro kmloh, mwani ga maki cikay cquliq musa Tensinkyo ini ga Kiristo kyokay, maki uyi cquliq snhe utux Kahat.

排骨溪部落主要信仰傳統的泰雅族神靈，並進行相應的祭祀儀式。部落成員深信神靈的庇佑能帶來豐收和平安，目前也有些許族人會去天主教會或是基督教會，也有一些族人在佛教。

== '''qqyanux 經濟與特產''' ==
cpiyang yaw tnpila: qalang Pekus hiya cpyanga mrwa kblay qeqaya ini ga mqupah, maki uyi cquliq nyan mawah bbesan, ro pinqumah hiya ga ana ocya,pagay, ro bway qhoniq, kblay na qeqaya hiya ga, ana patas qhoniq, tminun na ruma, binah lga wal heci mtiyaw ini ga mqwas la. 

主要經濟活動：排骨溪部落主要從事農業和手工藝品製作，也有居民從事商店，農產品包括茶葉、稻米、蔬菜和水果，手工藝品則包括木雕、竹編等，其餘大部分皆在外地工作、讀書。

pinklay: pinklay na qalang ana ocya, minnanaq na tminun ro kblay qeqaya na qhoniq, qabax qeqaya qani ga piyux cquliq baqun, llwax na qqyanux tnpila na qalang.

特產：排骨溪部落的特產包括茶葉、特色紡織品和木雕工藝品，這些產品在當地享有盛譽，也是部落經濟的重要支柱。

== '''rryaniq qalang 部落交通''' ==
qalang Pekus hiya ga sig lux ryaniq khagi ini ga muyut haya, blaq qa ryaniq cka qalang, musa tanux ga si glgan basu ini ga haya naha nanaq.

musa su qalang Pekus ga, garing su rryaniq 台七甲skura Slamaw, ro si shoyu musa ski qalang Kn-bung, ini kbsyaq lga, trang ptayux su gongu 百韜 lga, si skura glax ro tehok su kya qalang Qba uyi la.

排骨溪部落的交通主要依靠道路和步行，部落內部通行便利。對外則通過小型巴士和私家車輛連接周邊地區。

前往排骨溪主要為開車或搭乘巴士，沿著台七甲線往梨山方向，經過英士部落不久後，抵達百韜橋向右轉，即可抵達九寮溪部落。

== '''wahan mangay qalang 部落觀光''' ==
qalang qba hiya ga piyux calay gaga naha, ana ke cyunga, pintasan, ro ryax snqasan, klokah klahang ro qmuyi gaga Tayal qa naha, ro syan naha inlungan qa qabax yaw cyunga, blaq calay kinnxan naha.

排骨溪部落的文化豐富多彩，包括傳統的語言、藝術和節慶活動。部落成員積極保護和傳承泰雅族文化，並將其融入日常生活中，為部落注入了獨特的生命力。

== '''cipoq kinbaqan qalang 部落小知識''' ==
以下為Hayung Pasang 訪問內容:

iyat ta musa smi rusa ro musa qmalup ga, maha nanu ga i kako na rgyax ta cyunga, mica ta qmalup ro qsinux ta? ro cyunga qa son maha qalang ta Knibu qani ga, siga musa qmalup cqa ara ga, mica qa psli qabax qalang. cyan wal naha ktalan qa ryunas na qsinux ga, maki lingay ga, psli ni cwahi ru alan naha i qmalup qa son maha,       magan s'aray na hoyil ga si usa naha qmalup, ru malu qa utux i maki kya ga ru alun naha calay qa biyok, biyok alan naha qmalup ga, maki lingay,

ro son maha musa mlata cqa yaya na rgyax hiya ga, ini si hmut musa uyi magu byaling qutux kawas ga min qutux sgatu ita Tayal ru, nanu i magu byaling inyunbi ta musa sgatu lga, mica musa ksmi mrusa i hlahuy ga, nanu qa ta bnheci ta cyunga qnxan ta uyi ga, magu byaling musa i smi rusa lga,           ana si su ciriq ga, ini naha hmci pqaniq cquliq ga, cqun naha qa nanu cniriq naha ro, wali naha squn, smgatu i qutux qawas ga, wali kya kryax Tayal, ini su sgatu mica ga, mqas ta qalang ta Tayal ro, nanu musa i hlahuy lro, musa smi mrusa ru, ciniqriq xalu utux biqan naha utux lga, ro naray naha ca ga, blequn naha smku ru lequn naha i stmmyan naha ro skun naha, ini naha hmtani pqaniq , ini naha hmti qaniq, ro smgatu mica qa tehok kya byaling qa son maha tehok ta ryax nya ca lga, ru mcisan qa qutux qalang laro, suqun naha maniq cya qa squnun naha maniq ga, son maha iyaw na lahuy ni, nanu qa son mha musa blay mlata ni uyi ga, wali si hmut ciriq, siga ca blaq utux ru nalu calay utux ga, biqan nya qa musa mlata ru, mica squnun maniq nqa mincwahi ru qutux gaga Tayal na cyunga qa qnbaq mu ga,

我們不是會去放陷阱、狩獵，以前的山林是怎麼樣的，然後我們才去捕捉獵物? 以前部落只有要去狩獵時，所有部落的人會聚集。他們看到獵物的足跡在附近，他們聚集親戚然後去狩獵，他們帶狗去狩獵，如果祖靈眷顧，他們真的有可能會在附近獵到山豬，然後我們去到【母親山】不會隨便狩獵，一年當中只有泰雅族過年(守月期)，我們為了準備過年，所以去山上放陷阱，這是我們也是我們祖先的日常生活，守月放完陷阱後，無論你捕獲獵物，他們也不會隨便給人家吃，他們會分享所捕捉獵物，每年一次不是都這樣，部落歡慶，出去山林狩獵，置放陷阱，帶回祖靈所賜之獵物，好好收藏，然後好好製作醃肉，然後收藏，他們不會隨便食用，直到過年(月象)那天，然後部落同慶，一起吃完那些獵物，也就是山林的事，也就是去打獵(收獲)的這些，也不是隨便狩獵，除非祖靈賞賜，讓我們去狩獵，親戚族人、共食團體才會相聚，這是我所知曉。

nanu moqu Tayal uyi nbux, wali kya knanu uyi nniqun smgatu uyi ga, nanu pqwaw ta qwaw na trakis ta ro, nyu sramat naha qa nanu cniriq smgatu ni ga, moqu kinmqas wali kya qniqun nqa bnheci cyunga uka qniqun maki cyunga haw, nanu siga nalu na utux laro, musa mlaw kinblay na mrusa ciriq lga, mica qa pqasun naha mcisan qutux qawas qa son maha musa qmalup ga, ro musa qmalup ro musa smi mrusa, qani maha kya qa qnxan na bnheci cyunga qa qnbaq mu hiya ga,

qnbaq mu sinlngan maha kya qa qnxan, ini khliy musa mlata uyi, ke qa cpcpung cqa gaga bnheci, ru spgluw cqa gaga na bnheci ga, mica sgalu na utux ru biqan naha ciriq qa son maha musa smi mrusa uyi ga, nanu ciriq i hoqu kinmqas mincwahi minkesan qa qutux qawas smgatu qaca ga, maha kya qa ke na qa qnbaq mu qa son ma sinbilan ke na bnheci.

過年會吃喝什麼呢，也就是製作小米酒，然後將那些獵物製作成佳餚，這樣就很開心了，以前祖先也沒有什麼吃的，除非祖靈眷顧，去看陷阱之後，他們開心每年相聚共獵，這就是我所知道的往事，我所知道的生活，也不會強求要去狩獵，要遵照祖先的gaga經過審判，祖靈才會眷顧賞賜獵物，還有放陷阱，會有讓親戚族人、後代開心的過年，這是我所知道祖先所遺留下來的知識。

== '''minknalay ru pinqzyuwan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
pinciqan qu rgyax knbung ga (kruma ga bong-bomg zikeng son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun, qnai ga te qutuxhopa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ mon ke-kak nha msyut mlahang `tayan “. Ki-neng-he ,qes na criqan ru cyu-zai-syo na mrhuw gipun ga cyux maki te rgyax Bong-bong, rgyax Hata, ru rgyax Po-ro qani.   

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。在芃芃山、旗山和婆羅山還有日軍軍官的紀念碑，隘勇線、駐在所遺址。   

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
te qutux,kinsugan na gluw ’tayal ru wahan nha

spiyang ga ubuy na squliq (Pinsbkan ga cyux maki te Nan-to keng Zin-ay go qalang Ba-syang, kahuL kya qu ke kinhmgan na bka qu krahu tunux ). pinqyuwan mha ga: maki sraral balay hopa balay tunux mbka ru mhtuw kya qu qutux mlikuy ru kneril na binkesan, babaw nya lga n_gyut mhuyaw la ru musa m’iyu ki’an la ru kbalay qalang la.

1.族群起源與分類

主要為賽考列克群（Pinsbkan，發源於南投仁愛鄉發祥村的巨石裂開傳說）。傳說起源：相傳遠古時代大石頭分裂爆開後，走出一對男女祖先，隨後繁衍並向各地遷徙建立部落。

te sazing,puqing qu bung-ka ru gaga: snhyan na gaga ru utux na binkesan.  

Gaga: spiyang balay pspung qnxan ’tayanl, pskut qu gaga ru qnxan sya-kay. hmiriq gaga la ga maras qinyaqeh te hi nanak ru qalang kwara, ru phogun nha uzi.

2.核心文化與規範：Gaga 與祖靈信仰

Gaga：泰雅族最重要的生活準則、道德規範與社會的約束力。違反 Gaga 會為部落或個人帶來災禍，並且會受到懲罰。

snhyan nqu utux binkesan: smi inlungan utux bnkis ga mhuqil la ga tninun hiya ga hminas hongu utux ru musa te bnikis qasa mha. kwara na sm’atu qu qmahan rgyax,(mghap, kmluh, gaga smyus), kwara qani ga shway nha utux binkesan. babaw ni 1960 kawas la ga mwah qu snhyan ten-syu-kyo ru ki-ris-to kyo, ana ga snhyan na smatu na kinhmgan qalang ga nyux msthay ru msqun qu snhyan misu qani.

Utux（祖靈信仰）：敬畏祖靈，相信人死後靈魂會踏上彩虹橋到祖靈那兒。各項農耕祭儀（如播種祭、收割祭、祖靈祭）皆以敬謝祖靈為主。

現代信仰融合：1960年代後，許多族人接受基督宗教（天主教與基督教），但傳統的祭儀精神與部落倫理仍與信仰結合並保留下來。

== '''pinqzyuwan ka qalang 部落的故事''' ==
pincriqan qu rgyax Knbung ga (kruma ga zyuwaw na bong-bomg son nha uzi) mciriq te 1910 kawas (me-zi 43 kawas) ryax plahang Gi-pun qnai ga, te qutux hupa na pincriqan nya, me-re na so-tok-hu Gi-pun qu “ minke-kak nha msr’yut mlahang ’tayal . kahul pinqyuwan na bnkis H-a-kaw kmal mha, mama nya ga min sang-ka mcirik qasa uzi mha, mluw Kulu sya ubuy na Kgogan mciriq ru 300 hi wal mhuqil. tehuk pucing la ga, wal nha pqilun kwara he-tay Gipun , ana ga qutux mlikuy ’tayal ga wal bun patus qu kakay nya, ru kyalun nya kwara muci hata b’bu na rgyax ru si ta si rasiy mhuqil qu pcriqa ta kya. sqruw nha ke-kang Gi-pun ru bun nha tunux ru qhuniq la ru wal mgyay la.

梵梵山戰役（又稱芃芃山事件或盆盆山事件）發生於1910年（明治43年）日治時期，是日本總督府執行「五年理蕃計畫」的第一場大型戰役。據已故何阿高耆老口述，其叔叔參與此戰役，其屬kulu社，gogan嵙崁群參與戰役有300人，將日本軍警一舉殲滅，戰事到後期，其中一位勇士不幸大腿中彈，該名勇士告知其他勇士先行到尖山埋伏進行最終戰役決一死戰，他會引誘日本軍警過去，屆時以石、木砸下擊退敵人。
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>bv918ne278cwttmxmof5gi7plvdvwyv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>qalang maku Pyaway</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3365</id>
    <revision>
      <id>75316</id>
      <parentid>74976</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:53:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5832" sha1="l7cu0xd82in9pu4two9i6j3j5r8al0c" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼此

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>l7cu0xd82in9pu4two9i6j3j5r8al0c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75317</id>
      <parentid>75316</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:54:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5829" sha1="rx39f61x9p60mnmspkkzgpk8l93l5xt" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分彼

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>rx39f61x9p60mnmspkkzgpk8l93l5xt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75318</id>
      <parentid>75317</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:54:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5826" sha1="40wpueq7m9vao3ahd8vpg4c7qza8x0i" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不分

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>40wpueq7m9vao3ahd8vpg4c7qza8x0i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75319</id>
      <parentid>75318</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:54:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5823" sha1="jz36oudn46cv98ppmk8otjnaa7g42if" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣不

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>jz36oudn46cv98ppmk8otjnaa7g42if</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75320</id>
      <parentid>75319</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:54:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5820" sha1="ah6xir4j273oyc2122k2yyf2wx1wn8u" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一樣

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>ah6xir4j273oyc2122k2yyf2wx1wn8u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75321</id>
      <parentid>75320</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:54:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5817" sha1="hx9lmk60epcznp1mc93v2tedt851y9s" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人一

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>hx9lmk60epcznp1mc93v2tedt851y9s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75322</id>
      <parentid>75321</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:54:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5814" sha1="2f8etxyt9carelsm2xq1wk84sg4r1bg" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家人

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>2f8etxyt9carelsm2xq1wk84sg4r1bg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75323</id>
      <parentid>75322</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:54:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5811" sha1="4o6v6briz47akhvnhmljbpbertes7wr" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一家

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>4o6v6briz47akhvnhmljbpbertes7wr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75324</id>
      <parentid>75323</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:55:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5808" sha1="tqut4sgua9n79k2qqnhqqhwavmgyhfa" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像一

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>tqut4sgua9n79k2qqnhqqhwavmgyhfa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75325</id>
      <parentid>75324</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:55:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5805" sha1="kn3v5apdbpoftpggnu10kajt62uezg4" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就像

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>kn3v5apdbpoftpggnu10kajt62uezg4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75326</id>
      <parentid>75325</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:55:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5802" sha1="2xflmszcteajx91fa8yu4xw4kzvpvx1" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間就

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>2xflmszcteajx91fa8yu4xw4kzvpvx1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75327</id>
      <parentid>75326</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:55:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5799" sha1="dxsb48vviu91bbwzha9ucyv3lct2o0f" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之間

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>dxsb48vviu91bbwzha9ucyv3lct2o0f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75328</id>
      <parentid>75327</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:55:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5796" sha1="mgzukxnu8rohuu9s3udtnc5j58p44bq" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人之

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>mgzukxnu8rohuu9s3udtnc5j58p44bq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75329</id>
      <parentid>75328</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:55:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5793" sha1="r9xvyli30ceh8uabbem2ro0qhc50ui2" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與人

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>r9xvyli30ceh8uabbem2ro0qhc50ui2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75330</id>
      <parentid>75329</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:55:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5790" sha1="htwuj5x7dnl6g557pl2sfrwsq9cm052" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人與

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>htwuj5x7dnl6g557pl2sfrwsq9cm052</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75331</id>
      <parentid>75330</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:55:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5787" sha1="h88qqcodwf9gr9a6oafhnlcbgak9tax" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。人

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>h88qqcodwf9gr9a6oafhnlcbgak9tax</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75332</id>
      <parentid>75331</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:55:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5784" sha1="pp20an7ly7r849wwng23i9whtcihiek" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>pp20an7ly7r849wwng23i9whtcihiek</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75333</id>
      <parentid>75332</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:56:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5781" sha1="s6roc5zi1nnekt2si6g1e84ssr2g81u" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家庭

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>s6roc5zi1nnekt2si6g1e84ssr2g81u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75334</id>
      <parentid>75333</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:56:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5778" sha1="c7ahlzhwfcwlrn17849mzhznkgue8fq" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大家

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>c7ahlzhwfcwlrn17849mzhznkgue8fq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75335</id>
      <parentid>75334</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:56:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5775" sha1="5zcyjngqjh2ffx7rjeh0yis0r4dohiq" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個大

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>5zcyjngqjh2ffx7rjeh0yis0r4dohiq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75336</id>
      <parentid>75335</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:56:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5772" sha1="qo921ejwraorkoowy6jmtqltz1acx2t" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一個

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>qo921ejwraorkoowy6jmtqltz1acx2t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75337</id>
      <parentid>75336</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:56:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5769" sha1="2wajnocx4jnkfvfnp41huiqfvro6rhh" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像一

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>2wajnocx4jnkfvfnp41huiqfvro6rhh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75338</id>
      <parentid>75337</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:56:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5766" sha1="em9itaoz9okn99jlilhcrhab58wzj5j" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就像

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>em9itaoz9okn99jlilhcrhab58wzj5j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75339</id>
      <parentid>75338</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:56:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5763" sha1="f6kqsdc1lwiwlturmfsdfa91dbigwt0" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。就

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>f6kqsdc1lwiwlturmfsdfa91dbigwt0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75340</id>
      <parentid>75339</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:57:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5760" sha1="43w28js4jp2liipw0qr3ecxrbnwap3d" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是一個同心的部落。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>43w28js4jp2liipw0qr3ecxrbnwap3d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75341</id>
      <parentid>75340</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:57:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5757" sha1="gn8obemq35eboxrhtvih2qcvmy1iatp" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是個同心的部落。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>gn8obemq35eboxrhtvih2qcvmy1iatp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75342</id>
      <parentid>75341</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:57:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5754" sha1="qtz863s1fw6j004p9yvjomtxfecr564" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是同心的部落。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>qtz863s1fw6j004p9yvjomtxfecr564</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75343</id>
      <parentid>75342</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:57:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5751" sha1="mwq145vtw3yiyjbz9tix4i8p5m4t17c" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是同心的部落

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>mwq145vtw3yiyjbz9tix4i8p5m4t17c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75344</id>
      <parentid>75343</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:57:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5748" sha1="hu1sbh8oggprl3kycfasa8jmpi5xtnn" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是同心的部

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>hu1sbh8oggprl3kycfasa8jmpi5xtnn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75345</id>
      <parentid>75344</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:57:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5745" sha1="87gktqkkjoyqb53zjgk07j10myltssw" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是同心的

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>87gktqkkjoyqb53zjgk07j10myltssw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75346</id>
      <parentid>75345</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:57:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5742" sha1="9a7bgxqe99orfnh2zjogn30l32rgt8n" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是同心

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>9a7bgxqe99orfnh2zjogn30l32rgt8n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75347</id>
      <parentid>75346</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:58:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5739" sha1="9grq5nddhvih9q2tupgfn2e2x3zpic5" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是同

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>9grq5nddhvih9q2tupgfn2e2x3zpic5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75348</id>
      <parentid>75347</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:58:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5736" sha1="4bis2ill28nbql26nyxadf4qymxv781" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落是

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>4bis2ill28nbql26nyxadf4qymxv781</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75349</id>
      <parentid>75348</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5733" sha1="ikkrekhna3jws3hfrleczkudimnfm6g" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部落

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>ikkrekhna3jws3hfrleczkudimnfm6g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75350</id>
      <parentid>75349</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:58:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5730" sha1="0lygf2ky4lphrye2a5xn0ni8chhgc3p" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外部

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>0lygf2ky4lphrye2a5xn0ni8chhgc3p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75351</id>
      <parentid>75350</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:58:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5727" sha1="t9i2wd5ipwjown9yh0j76lvnfxu7uxq" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞外

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>t9i2wd5ipwjown9yh0j76lvnfxu7uxq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75352</id>
      <parentid>75351</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:58:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5724" sha1="rnkqddjm48dz72vo3n9mcqss8yiqvaj" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比亞

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>rnkqddjm48dz72vo3n9mcqss8yiqvaj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75353</id>
      <parentid>75352</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:58:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5721" sha1="aq5x59w5es1a30nrnnn0hgnimu1kp0w" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。比

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>aq5x59w5es1a30nrnnn0hgnimu1kp0w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75354</id>
      <parentid>75353</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:58:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5718" sha1="3exsecr2ud3uaj0mz19b99ievqwkr94" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>3exsecr2ud3uaj0mz19b99ievqwkr94</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75355</id>
      <parentid>75354</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:58:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5715" sha1="mngnl6tw63bdk9e55y4h9tey4flud0f" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左右

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>mngnl6tw63bdk9e55y4h9tey4flud0f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75356</id>
      <parentid>75355</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:59:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5712" sha1="a3meof64gnxi9ubfsnh2zdfuwjc7odx" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人左

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>a3meof64gnxi9ubfsnh2zdfuwjc7odx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75357</id>
      <parentid>75356</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:59:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5709" sha1="o92zssxfgyng6lo1g9d4jd4ooj34vex" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150人

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>o92zssxfgyng6lo1g9d4jd4ooj34vex</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75358</id>
      <parentid>75357</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:59:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5706" sha1="nsvg2duy6rst1wldc1dak91aywa8qs2" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在150

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>nsvg2duy6rst1wldc1dak91aywa8qs2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75359</id>
      <parentid>75358</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:59:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5705" sha1="pq0qnuxkxm6w5gn731hgxr9lbda1hko" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在15

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>pq0qnuxkxm6w5gn731hgxr9lbda1hko</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75360</id>
      <parentid>75359</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:59:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5704" sha1="d4zm5n7s4wkhsq70rk9tnopmjsj6pl9" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在1

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>d4zm5n7s4wkhsq70rk9tnopmjsj6pl9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75361</id>
      <parentid>75360</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:59:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5703" sha1="ajlknnccf6zbzuzx4di3mit8mlwsn2r" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數在

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>ajlknnccf6zbzuzx4di3mit8mlwsn2r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75362</id>
      <parentid>75361</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:59:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5700" sha1="3zepdgp1tab598gqo4z2w5jue4k2nqz" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口數

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>3zepdgp1tab598gqo4z2w5jue4k2nqz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75363</id>
      <parentid>75362</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T01:59:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5697" sha1="7t1uxkd2uxvrq7d90dlkh516zbcfe8x" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人口

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>7t1uxkd2uxvrq7d90dlkh516zbcfe8x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75364</id>
      <parentid>75363</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:00:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5694" sha1="24524j3tyqjmaewnjtn4k7c2z8ufjrz" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約人

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>24524j3tyqjmaewnjtn4k7c2z8ufjrz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75365</id>
      <parentid>75364</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:00:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5691" sha1="o9srytd36s692pbjgq6nzsp2zfdu7yp" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大約

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>o9srytd36s692pbjgq6nzsp2zfdu7yp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75366</id>
      <parentid>75365</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:00:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5688" sha1="rkmcafwk5uj2pzgcj7nuk4tdo7idyk3" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，大

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>rkmcafwk5uj2pzgcj7nuk4tdo7idyk3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75367</id>
      <parentid>75366</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:00:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5685" sha1="86r7pwkxsmpnnln3u3ianoob17yi2d1" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多，

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>86r7pwkxsmpnnln3u3ianoob17yi2d1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75368</id>
      <parentid>75367</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:00:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5682" sha1="tedkawg3t9vr54la09sz2ua25m1qb5q" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不多

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>tedkawg3t9vr54la09sz2ua25m1qb5q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75369</id>
      <parentid>75368</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:00:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5679" sha1="s7lndypmoozfsc3412eol2bfuzpxrcf" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並不

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>s7lndypmoozfsc3412eol2bfuzpxrcf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75370</id>
      <parentid>75369</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:00:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5676" sha1="90euya83v4g5vdg41dnnpxr2bm1959g" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口並

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>90euya83v4g5vdg41dnnpxr2bm1959g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75371</id>
      <parentid>75370</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:01:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5673" sha1="5xa7tgbo0bpzpgfgit1b8wvqfym7jtk" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人口

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>5xa7tgbo0bpzpgfgit1b8wvqfym7jtk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75372</id>
      <parentid>75371</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:01:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5670" sha1="or5xi3508hzd2b45iytamtwhrh7qd9r" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外人

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>or5xi3508hzd2b45iytamtwhrh7qd9r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75373</id>
      <parentid>75372</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:01:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5667" sha1="c5q3y3wsyqxihs5lhdrrhjspvw7yczp" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞外

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>c5q3y3wsyqxihs5lhdrrhjspvw7yczp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75374</id>
      <parentid>75373</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:01:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5664" sha1="frbz0p2512sg9qdglssfdokuhdzxqr6" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比亞

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>frbz0p2512sg9qdglssfdokuhdzxqr6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75375</id>
      <parentid>75374</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:01:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5661" sha1="ba9qk87xvlid944mgv9y1y95agds6gy" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落比

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>ba9qk87xvlid944mgv9y1y95agds6gy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75376</id>
      <parentid>75375</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:01:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5658" sha1="5m2r4haenm9qvw71qckoo176tf8ki9u" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>5m2r4haenm9qvw71qckoo176tf8ki9u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75377</id>
      <parentid>75376</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:01:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5655" sha1="pu3gcclau7d89cbkqyrj440g6enryk4" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>pu3gcclau7d89cbkqyrj440g6enryk4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75378</id>
      <parentid>75377</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:02:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5658" sha1="5m2r4haenm9qvw71qckoo176tf8ki9u" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部落

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>5m2r4haenm9qvw71qckoo176tf8ki9u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75379</id>
      <parentid>75378</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:02:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5655" sha1="jfh3v3bs5qmnom7v83ngrwngsofkef7" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的部

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>jfh3v3bs5qmnom7v83ngrwngsofkef7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75380</id>
      <parentid>75379</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:02:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5652" sha1="oujgbjkk4j9rvk85sq5jwqusd2el892" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我的

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>oujgbjkk4j9rvk85sq5jwqusd2el892</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75381</id>
      <parentid>75380</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:02:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5649" sha1="4kgxb29ou4629un2qnmve08b0ek0hu9" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。我

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>4kgxb29ou4629un2qnmve08b0ek0hu9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75382</id>
      <parentid>75381</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:02:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sabi Nobu</username>
        <id>1832</id>
      </contributor>
      <comment>/* yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 */</comment>
      <origin>75382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5646" sha1="b8no1xrpdikggv45xmypwopjxvmwpmi" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:比亞外部落2.png|縮圖|qalang Pyaway]]

== yani qalang ru cyux te inu 部落概況位置 ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.726583&quot; longitude=&quot;121.3556&quot; zoom=&quot;17&quot; text=&quot;qalang Pyaway&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;qalang maku ga Pyaway. cyux maki squ llyung na Gogan, syaw nqu Pyaway ga Kgiran. musa yatux cikay lga Qwilan, qsiyaq na qalang Pyaway ga Sbunaw. qalang mu Pyaway ga ini ktwa iyal blihun nqu ngasal.  

我的部落是Pyaway。它位於大嵙崁溪上流，Pyaway的旁邊是榮華部落，再往上一些是卡維蘭，在Pyaway部落的對面是雪霧鬧部落。

== cinllwan lalu qalang 地名由來 ==
san mha squ Pyaway ga, maki squ qutux pinkyalan nha. maki qutux bnkis na qalang qani. lalu nya ga Yaway. ssquliq musa squ yatux na qalang ini ga hugal siki mhkangi kakay sraral. tehuk qalang ni yaki Yaway lga, mwah mhngaw qalang kwara. yaki Yaway qani ga, pngsa kwara pinbahuw nya. mi_yan nqu ngahi, sehuy, bonaw ini ga bitak, biwa... suruw nya lga wal klhun Utux Kayal qu bnkis Yaway lga, khmay balay squ qalang nqu aring yatux. s’inu nha kwara pngsa ni k’aki Yaway qasa. nanu yasa syun nha lalu qalang mha Pyaway la.

為何稱為Pyaway？有一此說法。部落有一位老婦人名叫Yaway。以前人們要到後山的部落或是前山部落必須徒步走路。到了Yaway老婦人的部落，他們都會到部落來。Yaway老婦人都會分享她所種的農作物。像是地瓜、芋頭、花生或是柑橘、枇杷...Yaway老婦人過世之後，許多來自山上部落的族人他們感念Yaway老婦人所奉獻付出的一切。所以他們便將那部落命名為Pyaway。

== innwahan na tuqi qalang 部落如何遷徙 ==
rgyax Pyaway ga baqun musa mqbuyang mlikuy tayal uzi. yan na musa smi mrusa baq ciriq squ bzyok qnhyun, para, yapit, mit kruma laqung uzi. sraral ga blaq nha niqun laqung qani, ana ga ini kmsyam hi nya laqung ru blaq balay ktan kinryasan nya. nanu yasa t’aring magu squ laqung qalang Pyaway qani. nanu qalang Pyaway lga s’agal naha squ kinryasan laqung syun nha syaw na blihun tuqi, kruma kmal mha Pyaway ga qalang na laqung.

== piyang na rgyax qalang 部落主要的山脈 ==
trang saku laqi cipuq ga tehuk ‘bagan lga musa sami lmngyaq bih Gongrawan. musa m'zi qsya, qziqun sami lukus myam ru tpa sami te krahu na btunux. mtgayaw ru mhngaw sami kya, mugi sami gwagi ru yupan behuy rqyas myan, blaq balay qsliq wah! kzyay lukus sami lga msbzinah sami qalang Pyaway. m'uzyay sami lga hmkangi sami t'lwi ini ga biluk niqun sami ru mtngi sami uzi la.

== piyang na llyung qalang 部落主要的河川溪流 ==
yani qani lga pssi sami inlungan ita qalang Pyaway qani. ana bnkis mrkyas ru lelaqi si myan pcqun kmagaw qalang Pyaway qutux byacing ga mintxal kmagaw. ru tmuya myan pphpah ru qqhuniq uzi, nanu yasa blaq balay ktan qalang Pyaway qani, yani balay nyux pkusan squ giqas na llukus. nanu yasa khmay balay kmukan mwah qalang Pyaway. baha hmswa ungat qutux squ s’syang nqu basu ru baq tnglang squ inlungan nha. qalang Pyaway ga baq sbasaw inlungan squliq.

== smural tuqi qalang 部落的古道 ==

== smural kki'an qalang 部落的舊社 ==

== minknalay ru pinqzyuaw na qalang 部落古蹟與歷史事件 ==

== Gaga na qalang 部落的文化 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

== kyoha na qalang 部落的宗教 ==
qalang Pyaway ga qutux balay squ kyoha ru kyokay, nanak qutux cyoro kyokay, aring squ bnkis myan tehuk kinbahan ga, te zmagal ray nqu kuriscyang, kwara qalang ga, si squtux skura Utux Kayal kwara.

我們Pyaway部落沒有分很多教派，大家都屬於長老教會，整個部落也只有一間台灣基督長老教會。從我們的老人家，到孩子的孩子，一家人已經信主信了五代。部落裡的每一個人，都是同心倚靠、仰望同一位神。

== ssquliq na qalang 部落的人口 ==
kwara ssquliq ga musa kbhun mzimal msyaw, blihun ngasal ga musa mpusal msyaw cikay, qalang Pyaway qani ga, pssi balay inlungan, yani balay qutux nqu blihun ngasal, tayal ru tayal ga yani balay squ mtswe qutux blihun qu ngasal.

Pyaway部落約有一百五十多人，家戶約二十幾戶。Pyaway部落是一個非常同心的部落。就像是一家人一樣。

== kinryasan na qalang 部落意象 ==

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==

== pinbahuw na qalang 部落的農作物 ==
qalang Pyaway ga, blaq balay qu uraw ru rhiyal nya, ana nanu pinbahuw tmhyun ga blaq balay kwara, mi_yan squ qwirux, nasi, qruhaw, biwa, bitak, guquh,  nobu, ngahi,sehuy, bonaw, tbana, thbu, qabang… kwara pinbahuw kinkrahu ru kinsbing balay.

Pyaway部落的土質非常好，不論種植任何農作物都生長的特別好。像水蜜桃、水梨、田柿、枇杷、香蕉、奇異果、地瓜、芋頭、花生、高麗菜、胡瓜、南瓜...等。所有的農作物都非常大又鮮美。

== qalang na misuw babaw nya 部落現況與未來 ==
babaw nya lga. aring squ kyokay ru qalang qani nyux smungus mha musa spwah squ renki na wagi. renki na qsya. renki na behuy mwah squ mqcbaq qpzing nqu kinbleqan na Yaba Utux Kayal. aring gwagi behuy qsya’ musa mwah phtuw squ renki. ya qani ga nyux myan sngusun, maha qani ga aki lmeliq lozi qu sinrxan na qalang Pyaway.

未來教會與部落的願景是一起朝向太陽能發電、水力發電及風力發電。將神的創造透過綠能發電永續經營在Pyaway部落。藉此提升Pyaway部落的經濟。

== syasing na qalang 部落圖片 ==
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>b8no1xrpdikggv45xmypwopjxvmwpmi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>rqyas yaki maku</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3420</id>
    <revision>
      <id>75383</id>
      <parentid>74340</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:17:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <origin>75383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11158" sha1="2i8hm8b1bhvu0kkh6wtgwsn7mlgqdww" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。但
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>2i8hm8b1bhvu0kkh6wtgwsn7mlgqdww</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75384</id>
      <parentid>75383</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:17:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11158" sha1="92ul29241qurw8zcz09pzoldmygpa1s" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>92ul29241qurw8zcz09pzoldmygpa1s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75385</id>
      <parentid>75384</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:17:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11161" sha1="nxs1flx6lgpcm03gh6wmbabi01nt75u" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>nxs1flx6lgpcm03gh6wmbabi01nt75u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75386</id>
      <parentid>75385</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:17:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11164" sha1="b3mzx6km5tsxacl2gd2muap6to67n38" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>b3mzx6km5tsxacl2gd2muap6to67n38</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75387</id>
      <parentid>75386</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:18:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11167" sha1="tqekf77s1gjlawcxwo659umsnj6oimf" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>tqekf77s1gjlawcxwo659umsnj6oimf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75388</id>
      <parentid>75387</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:18:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11170" sha1="muhu94r22yq5ppq1hjv8h6klkymg9am" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此依
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>muhu94r22yq5ppq1hjv8h6klkymg9am</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75389</id>
      <parentid>75388</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:18:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11173" sha1="14p7sutcmmu8f8n4azzmi7cy3b5leoo" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>14p7sutcmmu8f8n4azzmi7cy3b5leoo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75390</id>
      <parentid>75389</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:18:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11176" sha1="33dlhe8qgtzvwlz73ftfg765hrsolck" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>33dlhe8qgtzvwlz73ftfg765hrsolck</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75391</id>
      <parentid>75390</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:18:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11179" sha1="e87g0acwuicx5iic9emcdiv4bg802ul" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然有
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>e87g0acwuicx5iic9emcdiv4bg802ul</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75392</id>
      <parentid>75391</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:18:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11182" sha1="sutuwqha9i8fajs4m1f4p17ayucefju" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然有許
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>sutuwqha9i8fajs4m1f4p17ayucefju</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75393</id>
      <parentid>75392</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:19:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11185" sha1="m33173bwff8dkj4g8c78txqp8lgxtkh" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然有許多
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>m33173bwff8dkj4g8c78txqp8lgxtkh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75394</id>
      <parentid>75393</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:19:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11188" sha1="033y5e2io7ggdbhlxloh9ecyd1sj39r" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然有許多人
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>033y5e2io7ggdbhlxloh9ecyd1sj39r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75395</id>
      <parentid>75394</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:19:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11191" sha1="0p7dbnmqb0hya89dnqvnlmommfctw8t" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然有許多人堅
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>0p7dbnmqb0hya89dnqvnlmommfctw8t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75396</id>
      <parentid>75395</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:19:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11194" sha1="b6jlys427gsitlh1fwpwz6ng3wtifvv" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然有許多人堅持
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>b6jlys427gsitlh1fwpwz6ng3wtifvv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75397</id>
      <parentid>75396</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:19:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11197" sha1="6rse5zczz8wvxnv3grdgki74yiywzmz" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然有許多人堅持走
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>6rse5zczz8wvxnv3grdgki74yiywzmz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75398</id>
      <parentid>75397</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:19:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11200" sha1="mtrnai7mo037tjj1i9a64byheojeamp" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然有許多人堅持走在
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>mtrnai7mo037tjj1i9a64byheojeamp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75399</id>
      <parentid>75398</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:20:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11203" sha1="ss3au2ymzuulvduxftttyt46ryyjxci" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然有許多人堅持走在學
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>ss3au2ymzuulvduxftttyt46ryyjxci</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75400</id>
      <parentid>75399</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:20:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11206" sha1="kyruk0zxghqceao629r0ehnwua3w09a" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然有許多人堅持走在學習
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>kyruk0zxghqceao629r0ehnwua3w09a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75401</id>
      <parentid>75400</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:20:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11209" sha1="1h9d2k69uixyoy4jh4a7vtoxvftky8d" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然有許多人堅持走在學習族
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>1h9d2k69uixyoy4jh4a7vtoxvftky8d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75402</id>
      <parentid>75401</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:20:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11212" sha1="7m9ea76lk7js3w8omr3knuqzdkqre7w" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然有許多人堅持走在學習族語
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>7m9ea76lk7js3w8omr3knuqzdkqre7w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75403</id>
      <parentid>75402</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:20:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11215" sha1="c92ekggj5pw2s8tkrr9y7fawyp3vm58" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然有許多人堅持走在學習族語這
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>c92ekggj5pw2s8tkrr9y7fawyp3vm58</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75404</id>
      <parentid>75403</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:21:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11218" sha1="1xvv7mi3uvjtptl34667kl7d68rquon" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然有許多人堅持走在學習族語這條
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>1xvv7mi3uvjtptl34667kl7d68rquon</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75405</id>
      <parentid>75404</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:21:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11221" sha1="m8c51z5wmsyq431ky9q48v2nna9sfxp" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然有許多人堅持走在學習族語這條路
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>m8c51z5wmsyq431ky9q48v2nna9sfxp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75406</id>
      <parentid>75405</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:21:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11224" sha1="4kwz1uofi76inlhv7rgds0lj0lsetfv" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然有許多人堅持走在學習族語這條路上
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>4kwz1uofi76inlhv7rgds0lj0lsetfv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75407</id>
      <parentid>75406</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:21:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maya Yuri lalu mu</username>
        <id>1830</id>
      </contributor>
      <comment>/* rqyas yaki maku. 外婆的臉 */</comment>
      <origin>75407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11227" sha1="iklpnc56baseogmmzpgpvhnejglbwzs" xml:space="preserve">== '''rqyas yaki maku. 外婆的臉''' ==
spqzyu: Yuri Amuy 

講述者：王秀玲 Yuri Amuy 

trang saku laqi cikuy lga, smoya ku balay mluw k’aki maku, Yobaw Longu lalu nya ru cyux ptasan qu rqyas nya. blaq balay inlungan nya ru ini nbah hopa qu hngzyang kmal uzi. kruma ini sami baqi kmal lga, hopa cikay hngzyang nya ru cyux siy tnaq lmuhuw kmal mha, ” swa simu ini baqi kmal pi? ” kyalun ku muwah ngasal Amuy kira. yasa simu nya sm’ang. baqun kira ru cyux nya tongan kmal mha, ” swa simu tnaq nanu ga, cyux siy nun nun kmalnanak.” 

我小時候最喜歡待在外婆身邊，她叫做Yobaw Longu，她的臉上有紋面。她的個性很好也總是輕聲細語。當偶爾我們聽不懂她在說甚麼的時候，她才會稍微大聲地說話，在說話時彷彿有音調一樣的說:「為甚麼你們不知道我在說甚麼呢？」告訴我她等一下要去Amuy (Yobaw之女，口述者的媽媽)家。她這樣罵我們。她又說:「為甚麼你們都一樣，總是一直像在碎碎念的講話。」

mtswe yaya maku ga, mpitu kwara nha. zmagal mlikuy ru sazing kneril. mnaki qu Pyaway raral ha ru muwah mluw yaya maku yome qu qalang Tuba kwara, ru tngasal sobeh yaya maku maki kwara mama ru yutas yaki mu. hopa balay rhzyal ki’an nha. pongan mu pqzyu na qbsuyan maku mha. rhzyal qani mga.bniq na yutas nya yaba maku ma. yasa ’san sami.

媽媽的兄弟姊妹一共有七位，五男二女。從前都住在Pyaway (現桃園市復興區比亞外部落)，媽媽結婚後大家都跟隨她移往Tuba (現桃園市復興區基國派部落)住，而且我的舅舅、外公、外婆都住在媽媽的附近。他們居住在一片很大的土地上。我曾聽過我的哥哥說過，這一片土地是祖父的父親所給予的，才使我們能居住在這裡。

blaq balay qsliq ku gmluw hiya mqyanux. kneril balay yaki i Yobaw hiya. baha hmswa qnzyat balay mtzyaw zyaw ngasal. qutux qutux ryax ga, mzibuq balay mtuliq ru ’san na pnahu puniq hka ru musa qmihuy ngahi ru abaw ngahi. wahan nya tmahuk ru s’an na uzyuk bzyok ru kwara ngta ru gacyo uzi. suqun nya kwara zyaw na ngasal lga, tehuk qu babaw kinryaxan la. ini tgayaw ana cikay ru musa smsum qu qeqaya na tminun.ktan maku ga, siy giroh mtama rhzyal, cyux smyuw qu wayay nuka nya ru mcira wayay nya. ana ga, cyux saku nya quriq mita uzi ki.

我跟著她總是生活無虞，她是一位傳統的泰雅族女生。因為她非常勤勞的處理家務，每一天，她都很早起床到灶生火(準備煮飯)，去挖地瓜及地瓜葉。煮好後她又去餵小豬和所有的雞、鵝。家務忙到一個段落後，上午的時間也差不多過去了。沒有休息多久她又去拿織布的工具，我看到她席地而坐，在捻苧麻線和集線。可是我都是偷偷的在看她呦！

minxal ryax nasa, trang zmagal kawas maku, musa ku mluw yaki ru yaya mnwah sami mluw toraq thoki kbalay ocya, twahyaq balay rgyax qasa. maki qalang Bnka ru sqlyan nasa ga kmyut ocya kwara kneril kmukan kwara maki kya ru nanak yaki ru yaya maku tayal. mtzyaw kwara qlyan ru tehuk lhngan lga, msli tatak kwara. m’abi kya kwara.maki qutux ryax yaki maku ga, mhmut balay ru psazyux qu yaki kmukan ktan lga, cyux nyu tnuxun qu yaki kmukan qasa. mnkux balay inlungan yaya maku musa qmroq, baha hmswa ini nbah sm’ang squliq qu yaki maku yasa pqutan thoki mha, ” nanu cyux simu tringan qani ga?” smyuk qu yaki maku mha, ” yaqeh balay nqwaq nha kwara, si giway mqeri Tayal ru psyaqan nha qu rqyas maku ha ku ini tbuki cikay lpi? iwal nya mnguciq ta Tayal.”

過了一陣子，當我五歲時，我開始跟著她還有媽媽去找老闆製茶，那裡離我們住的地方非常遠。採茶的地方在台北，天剛剛亮時，部落所有的女生(漢人)還有我跟外婆、媽媽就要準備出發採茶了。從早到晚我們都聚集在工寮工作，也在那裡小憩。有一天我的外婆看到有一個人態度隨便和不知羞恥，她就跟人家發生爭執。我的媽媽(聽到消息後)十分擔憂，便趕緊去了解情況，原來是因為那個人謾罵她，老闆說：「你們為何事而吵架?」我的外婆對老闆說：「他們的嘴巴不好，一直揶揄原住民和嘲笑我的臉。為什麼不修理他？把我們原住民當作傻瓜。」

yaqeh balay ktan mha, nanu yasa ini ku soya musa te tanux, cqryal saku nha. syukun maku kmal yaki mu mha, ” aki hasu ptasan rqyas su pi?” tuliq ku ru musa tmring rqyas nya ru kyalun ku mha, ” ini xal rqyas su?” kmal yaki mu mha, ” ay! mxal balay ki.” mnkux inlungan maku mung ru musa ku magal iyu ru aki ku syun rqyas nya ru cyux ku nya psyaqan mha, ” ay! ay! laqi qani nogun misu, ana ga, trang ku mkrakis mopuw msyaw kawas lga, ptasan rqyas mu la.” ngungu balay ru musa ku mlqing te suruw ngasal maku. te cyugal ryax lga, muzyay balay ktu maku ru aki musa quriq magal cikay ngahi te ngasal ru hnglan saku yaba ru qsuyan maku mlikuy. yasa qu ptasan rqyas maku la. pqutan maku lozi yaki mha, ” ini xal pi? ha ini kxal lpi? ” smyuk ku yaki. trang ku ptasan ga siy ku lqing sakaw ini thoyay htuw tanux. b’ba’ kwara rqyas maku ana tuqi ini baqi mita la. siy nbuw ayang ru qsya. ini baqi kmat g’nux maku uzi. tehuk qutux byacing maki ku sakaw. baha hmswa kmal qu bnkis mha, ” t'aring ptasan mga, ini pkita squliq qu rqyas ta. ana ngasal uzi, siy kaki sakaw nanak .” psaniq son nha gaga ta ita Tayal. talagay muci inlungan ku mnglung nanak.

他們都說我的臉看起來很醜，所以我討厭出門，我不想被取笑。我又問我的外婆:「那妳為甚麼要在臉上紋面?」我邊問邊起身去撫摸她的臉頰，我又對她說:「妳的臉不會痛嗎?」她回答我:「唉！非常痛。」我聽了內心非常的擔憂趕快去拿藥想要幫她擦藥，她笑著對我講:「哎呀！哎呀！這個已經過去很久了，從我十歲左右的時候，我就有紋面了。」那一陣子我很害怕，我都躲在房間裡。到了第三天，我的肚子實在餓得受不了了，我很想去偷拿一些地瓜和看看我的爸爸及兄長們。我又問我的外婆:「紋面的時候會痛嗎?」她回答我，當我紋面時我一直跑到床底下去躲起來不願意出來外面。我的臉全部都腫起來，腫到我都看不清楚腳下的路了。我一直喝湯還有水，但其實我也不知道我口中在咀嚼甚麼食物。我在房間整整待了一個月，因為長輩對我說：「當妳剛開始紋面時，先不能給其他人看到妳的臉。在家的時候，也只能待在房間裡。」這就是我們泰雅族的傳統規範與禁忌，讓我心中感到一陣驚訝。

kmal lozi qu yaki maku mha, ” ita kneril na Tayal raral hya ga, t’aring zmagal kawas lga, mluw qu yaya ru yaki mqbaq kwara pcyagun na zyaw kneril. kahul musa qmayah hmkangi yaya na kgiy ru wahan muya tlingay ngasal ru masoq su mqbaq kwara zyaw tminun lga, tehuk mopuw cyugal kawas lga, ptasan nha rqyas su lga, yasa son nha kneril balay Tayal ma.” cyux siy mqwas nanak mha, ” rimuy rimuy la.” balay mtlubuw qu yaki maku, ana musa inu ga, ini tehuk ngasal nga, cyux pongan qu hngzyang na tlubuw nya la.siy na gasil h_winuk qu tlubuw nya.

我的外婆又說：「在傳統中我們女生從五歲開始的時候，就要跟著外婆或媽媽學習女生的責任。從去農田尋找苧麻，將它種在家裡的周圍，接著就要開始學習織布的事務了。當十三歲時，妳的臉上有紋面的時候，就可以稱為真正的泰雅族女人了。」她邊唱著：「里慕依 里慕依⋯」我的外婆也非常擅長吹奏口簧琴，不管在哪裡，還沒有到家就可以聽到她在吹奏口簧琴的聲音。她總是將口簧琴綁在腰上。

minnxan ga trang nyux mcira wayay uka yaki maku ga, pqutan saku mha, ” babaw nya lga, ki’a baqun su mnglung qu ptasan rqyas maku nya pi?” aki su ini baqi mlung lki.baha hmswa tehuk qu yaya maku lga, ini ptasiy qu ptasan kwara na mrkyas Tayal la. baqun nya nanak mha baq mng_yut mng_yut qu konga kwara ptasan na ita Tayal.

我記得，有一次她在紡線的時候，突然對我說：「你長大後還會記得我臉上的這個嗎？」那一瞬間，我好像感覺到她眼神裡有一點點不確定。或許她知道，這樣的紋面，在我們這一代已經不再延續，也可能會慢慢被遺忘。

yaki mu ga, ini cingay ke nya,si tmlux mtzyaw ru sami llaqi hiya lga.si sami mgluw turu na yaki ru mslung hiya mtzyaw.ini sami nya kyali ana nanu.ana ga, baqun sami nanak muci nanu mtzyaw uzi. smoya sami maki beh na yaki maku.szyon ku balay mita cyux mtama rhzyal ru tminun qongu yaki maku.betunux balay qu tminun na pala uzi.tong!tong!tong!cyux pongan qu hngzyag na tminun la!cyux si cipoq balay hngzyang na kmal mha, ”ita Tayal hiya ga, siki qnzyat musa mtzyaw qu qmayah, ana ungat niqun raral ini uzyay ktu ta.” kmal lozi yaki maku, niqun raral Tayal ga, qulih ru kwara qsinuw, tmmyan nha mami, ana ungat niqun raral ga, ini uzyay ktu ta.

外婆不常直接教我什麼大道理，她是用做的給我看。她每天很早起床，挑水、生火、煮飯，然後坐下來織布，一直到天黑。我童年最安心的時光，就是窩在她的織布機旁邊，她織出來的布匹非常漂亮。咚！咚！咚！聽到織布的聲音了！彷彿一直有微小的聲音在說：「我們泰雅族人，必須非常勤勞，否則就沒有食物可以充飢了。」我的外婆曾經也有說過，泰雅族所有的食物(魚或是獵物，還是用米飯醃漬的肉)，不會讓我們餓到。

obih tehuk mtzyu pgan kawas maku.mqas ku balay muci thuzyay ku miru qu zyaw na k’aki ru qnxan maku raral. ru baqun kwara squliq misuw qani. lungun maku qnxan ku mluw yaki maku ga, blaq balay qsliq maku, ptasan na Tayal raral qani ga, Gaga na ita Tayal, ana ini baqi qu kwara kinbahan na misuw ga, spqzyu maku kwara, ana nha psyaqan raral. ini ku nbah zngi qu yasa balay qu kinhulan ta ru kneril balay qu k'aki maku, Yobaw Longu.

年近六十，我非常開心可以寫我與外婆的故事，讓現今更多的人看到。回想起那一段與外婆一起生活的時光時，我內心感到萬分喜悅。傳統泰雅族的紋面文化，現今大多人都已經不熟悉(其細節)了。臉上有紋面的人，在以前社會大多會被其他族群的人所嘲笑。但我不曾遺忘那一段記憶以及真正的女人—我的外婆，Yobaw Longu。

備註：以上為2026的訪談內容，受訪者回憶童年的記憶。內容包含泰雅族的紋面文化，而桃園市復興區三民里的地理位置剛好位處都市與偏鄉的交界處，也因交通便利的原因，里內部落呈現泰雅族、閩南人、客家人混居的生活狀態。正因如此，基國派部落（口述者的部落）文化流失速度相當快。大多年輕人也因不同的因素而搬到都市居住，其實這也會造成學習泰雅語的斷層。導致目前部落中還能說一口流利泰雅族語的人非常少，語言流失速度讓部落青年在學習族語上感到陌生，因爲族語不是日常生活中會使用到的語言。雖然如此，依然有許多人堅持走在學習族語這條路上。
[[zyuwaw na:Squliq Atayal]]</text>
      <sha1>iklpnc56baseogmmzpgpvhnejglbwzs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qalang Pyanan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3506</id>
    <revision>
      <id>75610</id>
      <parentid>75122</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:41:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1282" sha1="bpvp5nmn335b4srkkkla1aaahnv0mex" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang</text>
      <sha1>bpvp5nmn335b4srkkkla1aaahnv0mex</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75611</id>
      <parentid>75610</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:41:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1283" sha1="3nyxh7apnv3f1vaoe35fl03w43vmx31" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,</text>
      <sha1>3nyxh7apnv3f1vaoe35fl03w43vmx31</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75612</id>
      <parentid>75611</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:41:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1284" sha1="apyknvlxf0hhleb665vcufxib8zogef" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,p</text>
      <sha1>apyknvlxf0hhleb665vcufxib8zogef</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75613</id>
      <parentid>75612</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:42:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1285" sha1="frhmj0l4i3jpbx3jsu52i0mvv51bx7l" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,py</text>
      <sha1>frhmj0l4i3jpbx3jsu52i0mvv51bx7l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75614</id>
      <parentid>75613</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:42:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1286" sha1="tfaftq6kte8ogzy900lmz3zwca244tn" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pya</text>
      <sha1>tfaftq6kte8ogzy900lmz3zwca244tn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75615</id>
      <parentid>75614</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:42:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1287" sha1="qzbtvpl2wdadt6blrwfjeq70w4l3wyi" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyan</text>
      <sha1>qzbtvpl2wdadt6blrwfjeq70w4l3wyi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75616</id>
      <parentid>75615</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:42:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1288" sha1="0502m3q4kbow3086psdaifpnd6iw1c6" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyana</text>
      <sha1>0502m3q4kbow3086psdaifpnd6iw1c6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75617</id>
      <parentid>75616</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:42:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1289" sha1="qeiqh6of4358b29kyb2sgk83hz4y5og" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay</text>
      <sha1>qeiqh6of4358b29kyb2sgk83hz4y5og</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75618</id>
      <parentid>75617</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:42:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1291" sha1="blp0gbbqtltufurrkcnf40xeqsbfmcr" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay m</text>
      <sha1>blp0gbbqtltufurrkcnf40xeqsbfmcr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75619</id>
      <parentid>75618</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:42:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1292" sha1="frv00a59g55p4gkp5c31mnbxrteipxk" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay mi</text>
      <sha1>frv00a59g55p4gkp5c31mnbxrteipxk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75620</id>
      <parentid>75619</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:43:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1293" sha1="bq2ddpv7wp0fq1bxxxyhvf41in7ox0b" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay mis</text>
      <sha1>bq2ddpv7wp0fq1bxxxyhvf41in7ox0b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75621</id>
      <parentid>75620</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:43:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1294" sha1="5qxqad5yl73n41gm73x0bgktt1m4ep0" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu</text>
      <sha1>5qxqad5yl73n41gm73x0bgktt1m4ep0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75622</id>
      <parentid>75621</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:43:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1296" sha1="6b8kdk2uzsqrjvsf0p0od4ngw4td6kw" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu c</text>
      <sha1>6b8kdk2uzsqrjvsf0p0od4ngw4td6kw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75623</id>
      <parentid>75622</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:43:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1297" sha1="4wy8lnljfz1e0sy1hhr8vs16o09quqi" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu ci</text>
      <sha1>4wy8lnljfz1e0sy1hhr8vs16o09quqi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75624</id>
      <parentid>75623</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:43:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1298" sha1="aljolgfv1q3x77sbhzbj4wrr6m4za8c" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cik</text>
      <sha1>aljolgfv1q3x77sbhzbj4wrr6m4za8c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75625</id>
      <parentid>75624</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:43:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1299" sha1="ei10xjljmybl3v5ek8yc1dvx39fhja4" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cika</text>
      <sha1>ei10xjljmybl3v5ek8yc1dvx39fhja4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75626</id>
      <parentid>75625</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:43:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1300" sha1="5bsx2xm234u9z8is2c5s5bxpojzijhf" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah</text>
      <sha1>5bsx2xm234u9z8is2c5s5bxpojzijhf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75627</id>
      <parentid>75626</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:43:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1301" sha1="b59dhruomts94s25dc3qj559zgomrnr" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,</text>
      <sha1>b59dhruomts94s25dc3qj559zgomrnr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75628</id>
      <parentid>75627</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:44:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1302" sha1="g2ikod2r3w13643t7kdqhfquw0tq561" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,w</text>
      <sha1>g2ikod2r3w13643t7kdqhfquw0tq561</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75629</id>
      <parentid>75628</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:44:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1303" sha1="if1uv0rzvdirox0k5xmlqql5vh476y9" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,wa</text>
      <sha1>if1uv0rzvdirox0k5xmlqql5vh476y9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75630</id>
      <parentid>75629</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:44:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1304" sha1="d3lype3z10ue5dnc1nylsl3syd85b1l" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,wal</text>
      <sha1>d3lype3z10ue5dnc1nylsl3syd85b1l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75631</id>
      <parentid>75630</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:44:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1306" sha1="tn8m8xcvh2wfbyue97dengbpd4x8zqa" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,wal p</text>
      <sha1>tn8m8xcvh2wfbyue97dengbpd4x8zqa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75632</id>
      <parentid>75631</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:44:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1307" sha1="cuutpqorjiilwz0id980r07o8s50u61" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,wal po</text>
      <sha1>cuutpqorjiilwz0id980r07o8s50u61</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75633</id>
      <parentid>75632</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:44:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1308" sha1="8e5v0j6d0tlq2tul88cjarvlzon6my1" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,wal pon</text>
      <sha1>8e5v0j6d0tlq2tul88cjarvlzon6my1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75634</id>
      <parentid>75633</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:44:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1309" sha1="mx5ceaolauqopiquy6oi7m2rn9ntnox" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,wal pong</text>
      <sha1>mx5ceaolauqopiquy6oi7m2rn9ntnox</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75635</id>
      <parentid>75634</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:44:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1310" sha1="d6kh42uzwbdwtmvbg0dqm4q3oqptd8e" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,wal ponga</text>
      <sha1>d6kh42uzwbdwtmvbg0dqm4q3oqptd8e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75636</id>
      <parentid>75635</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:44:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1311" sha1="037v34664wiu3f11w3vylgim8yy08fh" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,wal pongan</text>
      <sha1>037v34664wiu3f11w3vylgim8yy08fh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75637</id>
      <parentid>75636</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:45:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1313" sha1="gcfzsxe9onalhcwkv2obztzzunuaqov" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,wal pongan s</text>
      <sha1>gcfzsxe9onalhcwkv2obztzzunuaqov</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75638</id>
      <parentid>75637</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:45:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1314" sha1="394cawxy2gw7d8mhwyfm3n2noa4kehn" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,wal pongan sq</text>
      <sha1>394cawxy2gw7d8mhwyfm3n2noa4kehn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75639</id>
      <parentid>75638</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:45:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1315" sha1="trwzaq4pjx29n4hlgu3u99204weutfy" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,wal pongan squ</text>
      <sha1>trwzaq4pjx29n4hlgu3u99204weutfy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75640</id>
      <parentid>75639</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:45:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1316" sha1="8s06efx1iykpim5cykjkae0y4ks2s6s" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,wal pongan squl</text>
      <sha1>8s06efx1iykpim5cykjkae0y4ks2s6s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75641</id>
      <parentid>75640</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:45:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1317" sha1="bwcervb5yt83lde1apc596xgzzrxiyc" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,wal pongan squli</text>
      <sha1>bwcervb5yt83lde1apc596xgzzrxiyc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75642</id>
      <parentid>75641</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:45:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1318" sha1="2o6isphgvicj5mu2anqtb14m99n08qh" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,wal pongan squliq</text>
      <sha1>2o6isphgvicj5mu2anqtb14m99n08qh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75643</id>
      <parentid>75642</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:45:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1320" sha1="8gl66gwuud9stshudb7pj0wep4hlou4" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,wal pongan squliq l</text>
      <sha1>8gl66gwuud9stshudb7pj0wep4hlou4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75644</id>
      <parentid>75643</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:45:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1321" sha1="gm6094thn1l42ay4uhcam3wrd5uxocx" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,wal pongan squliq lg</text>
      <sha1>gm6094thn1l42ay4uhcam3wrd5uxocx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75645</id>
      <parentid>75644</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T06:46:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zujunzhang591</username>
        <id>2771</id>
      </contributor>
      <comment>/* sinllwan lalu */</comment>
      <origin>75645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1322" sha1="80pcefvozov1hp8wr575yb3fydjp47s" xml:space="preserve">[[biru’ na zayzyuwaw:Pyanan.png|縮圖|qalang Pyanan]]

== Cyux inu? ==
qalang Pyanan ga, cyux maki kyahu na Quri Sqabu, cyux maki squ Girang geng llyung Mnibu,kinwagiq nya qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.ru,lingay nya ga maki sazing qalang,qutux ga,maki squ wagiq nya qalang Sqoyaw,qutux ga,maki squ kyahu nya qalang Skikun.

kinwagiq nya qalang qani hiya ga,qutux seng payat kbhul meta kinwagiq nya.

sazing kbhul ru pitu pgal payat muyaw maki qalang Pyanan,ru,spat kbhul ru pitu pgal tzyu hi maki qalang Pyanan.

sraral ga,qalang Pyanan ga,cyux muya trakis/sehuy/qetun,ana ga,mwani lga,cyux muya tmana.

Spzyang balay na rgyax:

B'bu Bayu,ru,Quri Hagay,B'bu qba

qalang Pyanan ga,cyux maki kyahu na Quri Sqabu,qalang ta' qani ga,cyux muya tmana,ru,gong-Bkanbilaq qani ga,maki qutux qulih,lalu qulih qani ga,mnbang son myan.

== sinllwan lalu ==
&lt;mapframe latitude=&quot;24.4358&quot; longitude=&quot;121.379154&quot; zoom=&quot;15&quot; width=&quot;400&quot; height=&quot;300&quot; /&gt;pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,pyanay misu cikay,biqay misu nniqun.

Pyanan qani ga,kahul ke pyanay qani,imi nya ga,raral ga,qalang Sqoyaw ga,ini ga,qalang Skikun,trang hnasun qalang Pyanan ga,ktan nha kwara lpyung ga,musa simu thzyaq,uwah hngaw cikah,ini ga,uwah maniq cikah,nway simu lokah musa qeqalang,pyanay misu cikah,wal pongan squliq lga</text>
      <sha1>80pcefvozov1hp8wr575yb3fydjp47s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>kingiwan ke bnkis sraral</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3514</id>
    <revision>
      <id>75123</id>
      <parentid>74366</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:35:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? */</comment>
      <origin>75123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2485" sha1="b6kezm5mbl9d5evzxfwizi8ae3uhxk8" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini 


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>b6kezm5mbl9d5evzxfwizi8ae3uhxk8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75124</id>
      <parentid>75123</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:35:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? */</comment>
      <origin>75124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2491" sha1="o3sm3kvmf2nfwauj2h03ehj3epgwa20" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha  


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>o3sm3kvmf2nfwauj2h03ehj3epgwa20</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75125</id>
      <parentid>75124</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:36:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? */</comment>
      <origin>75125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2499" sha1="l75erc1ytao03uuzjvsslps63nucwof" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy   


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>l75erc1ytao03uuzjvsslps63nucwof</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75126</id>
      <parentid>75125</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:36:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? */</comment>
      <origin>75126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2509" sha1="pgyia4zsj2f7y8roohj7cnqqpuswzc7" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq    


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>pgyia4zsj2f7y8roohj7cnqqpuswzc7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75127</id>
      <parentid>75126</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:36:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? */</comment>
      <origin>75127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2516" sha1="eer8l0ppb9zxtj5iwac6jwgq6weycnb" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk    


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>eer8l0ppb9zxtj5iwac6jwgq6weycnb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75128</id>
      <parentid>75127</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:36:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? */</comment>
      <origin>75128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2521" sha1="q4q2w59btq2wzw70z9t3m5bs049wwog" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na     


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>q4q2w59btq2wzw70z9t3m5bs049wwog</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75129</id>
      <parentid>75128</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:37:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? */</comment>
      <origin>75129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2530" sha1="ngibnunwd7fp31zoac2dy86ttoblg2h" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>ngibnunwd7fp31zoac2dy86ttoblg2h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75130</id>
      <parentid>75129</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:37:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? */</comment>
      <origin>75130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2572" sha1="hyxvsud4fv293q28d1wdgcyl1m892j0" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要.     


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>hyxvsud4fv293q28d1wdgcyl1m892j0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75131</id>
      <parentid>75130</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:37:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? */</comment>
      <origin>75131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2615" sha1="enk1lva3t9x7o33y2oxyr678tuzocki" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要. (失了貞操的女人沒人要的意思)     


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>enk1lva3t9x7o33y2oxyr678tuzocki</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75132</id>
      <parentid>75131</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:38:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? */</comment>
      <origin>75132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2626" sha1="gljplzxtnmnrwtx2ajg8btqha3mxen1" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要. (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut 


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>gljplzxtnmnrwtx2ajg8btqha3mxen1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75134</id>
      <parentid>75132</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:38:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? */</comment>
      <origin>75134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2633" sha1="knf8babp9ju1qq5q8usjbadnqps4cbk" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要. (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>knf8babp9ju1qq5q8usjbadnqps4cbk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75137</id>
      <parentid>75134</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:38:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut */</comment>
      <origin>75137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2636" sha1="8aqrnkacexp4ne16vrss7zc9q2naar6" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要. (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>8aqrnkacexp4ne16vrss7zc9q2naar6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75139</id>
      <parentid>75137</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:39:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta */</comment>
      <origin>75139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2640" sha1="8ub4jklzr9pbsuso79810z06r4ve7wo" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要. (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>8ub4jklzr9pbsuso79810z06r4ve7wo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75141</id>
      <parentid>75139</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:39:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, */</comment>
      <origin>75141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2645" sha1="4jkfursr1pc0zsnz98rlqgua7uojzkh" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要. (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>4jkfursr1pc0zsnz98rlqgua7uojzkh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75143</id>
      <parentid>75141</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:39:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa */</comment>
      <origin>75143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2651" sha1="96zcmek6wrfhc1ohz4ybyuqdb9axs35" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要. (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>96zcmek6wrfhc1ohz4ybyuqdb9axs35</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75146</id>
      <parentid>75143</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:39:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang */</comment>
      <origin>75146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2657" sha1="47uf14tql0cqek9e7nfaeeaqnqtq8so" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要. (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>47uf14tql0cqek9e7nfaeeaqnqtq8so</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75148</id>
      <parentid>75146</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:39:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay */</comment>
      <origin>75148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2662" sha1="psg6uxkonynjka2c83554h581mjj7e8" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要. (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>psg6uxkonynjka2c83554h581mjj7e8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75150</id>
      <parentid>75148</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:40:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux */</comment>
      <origin>75150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2665" sha1="3dx3xrxquu8y3dwo8tyagwj9l6y38jb" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要. (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>3dx3xrxquu8y3dwo8tyagwj9l6y38jb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75152</id>
      <parentid>75150</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:40:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta */</comment>
      <origin>75152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2669" sha1="8z3eyjddo1hgz4o74dil7p6n9fwyxzf" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要. (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>8z3eyjddo1hgz4o74dil7p6n9fwyxzf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75154</id>
      <parentid>75152</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:40:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha */</comment>
      <origin>75154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2676" sha1="8dc95fxahwcqfo89p77lvff1tzro2t5" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要. (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>8dc95fxahwcqfo89p77lvff1tzro2t5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75157</id>
      <parentid>75154</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:40:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal */</comment>
      <origin>75157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2684" sha1="643lfnnc1fb7h48kbg4tmfneduk9wq1" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要. (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>643lfnnc1fb7h48kbg4tmfneduk9wq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75160</id>
      <parentid>75157</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:41:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. */</comment>
      <origin>75160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2693" sha1="6av811pxjb9wlvrvzd8mmjpmaiw9jnv" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要. (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. ===

打噴嚏


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>6av811pxjb9wlvrvzd8mmjpmaiw9jnv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75161</id>
      <parentid>75160</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:41:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. */</comment>
      <origin>75161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2718" sha1="kuk8uqhsfm33p4h0d2jbknpqnzijocg" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要. (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. ===

打噴嚏 ,是有人在說及你.


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>kuk8uqhsfm33p4h0d2jbknpqnzijocg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75166</id>
      <parentid>75161</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:41:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. */</comment>
      <origin>75166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2720" sha1="dz6pyl5w161ejnper2o547xydz0iqp7" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要. (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. ===

打噴嚏，是有人在說及你.


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>dz6pyl5w161ejnper2o547xydz0iqp7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75169</id>
      <parentid>75166</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:42:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. */</comment>
      <origin>75169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2722" sha1="e9dexxet01m1v2pz36ysgn88sitwj68" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. ===

打噴嚏，是有人在說及你.


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>e9dexxet01m1v2pz36ysgn88sitwj68</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75171</id>
      <parentid>75169</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:42:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. */</comment>
      <origin>75171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2725" sha1="3vl0w18qtkw8wsyihgxxcfgv5af19qe" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. ===

打噴嚏，是有人在說及你。


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>3vl0w18qtkw8wsyihgxxcfgv5af19qe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75646</id>
      <parentid>75171</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:05:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. */</comment>
      <origin>75646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2735" sha1="9xixrbjh4vezlhtd9j4zhk3xjif1qc5" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. ===

打噴嚏，是有人在說及你。23.(buw- buw )


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>9xixrbjh4vezlhtd9j4zhk3xjif1qc5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75647</id>
      <parentid>75646</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:05:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. */</comment>
      <origin>75647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2738" sha1="b7zm4d6fihbvgc5bvo3lx3vvzibr75b" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. ===

打噴嚏，是有人在說及你。

23.(buw- buw )


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>b7zm4d6fihbvgc5bvo3lx3vvzibr75b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75648</id>
      <parentid>75647</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:06:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. */</comment>
      <origin>75648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2746" sha1="pq7bclxynq03ffuxvfalb3wl5a8qoo2" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. ===

打噴嚏，是有人在說及你。

23.(buw- buw ) mzyuy 


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>pq7bclxynq03ffuxvfalb3wl5a8qoo2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75649</id>
      <parentid>75648</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:06:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. */</comment>
      <origin>75649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2754" sha1="eefj6y7n5822k8at52zjpecqhyhwxug" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. ===

打噴嚏，是有人在說及你。

23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq  


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>eefj6y7n5822k8at52zjpecqhyhwxug</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75650</id>
      <parentid>75649</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:06:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. */</comment>
      <origin>75650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2761" sha1="aavvmw4tgvajldjoybdp8ghqheb6yt1" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. ===

打噴嚏，是有人在說及你。

23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi   


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>aavvmw4tgvajldjoybdp8ghqheb6yt1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75651</id>
      <parentid>75650</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:07:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. */</comment>
      <origin>75651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2769" sha1="bgqdcsygzt1c0nfsbw8yizo4l9uml4g" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. ===

打噴嚏，是有人在說及你。

23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku,    


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>bgqdcsygzt1c0nfsbw8yizo4l9uml4g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75652</id>
      <parentid>75651</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:07:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. */</comment>
      <origin>75652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2776" sha1="ks2fba23b7g0s1b6iwitmve05n3muri" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. ===

打噴嚏，是有人在說及你。

23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax 
    

&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>ks2fba23b7g0s1b6iwitmve05n3muri</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75653</id>
      <parentid>75652</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:07:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. */</comment>
      <origin>75653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2783" sha1="h56fyo93wck7uogggid04jdfxpqqnt1" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

=== 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. ===

打噴嚏，是有人在說及你。

23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. 


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>h56fyo93wck7uogggid04jdfxpqqnt1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75654</id>
      <parentid>75653</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:08:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal. */</comment>
      <origin>75654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2782" sha1="mojs6cjq4dqol2h70gitqtyw2ev4k8p" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

=== 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? ===

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>mojs6cjq4dqol2h70gitqtyw2ev4k8p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75655</id>
      <parentid>75654</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:08:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 19.pepuyuw utux, maki skayal su na? */</comment>
      <origin>75655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2774" sha1="pmwsklrl65pzs7als5ak0frlzdmmhb2" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

=== 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. ===

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>pmwsklrl65pzs7als5ak0frlzdmmhb2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75656</id>
      <parentid>75655</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:08:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak. */</comment>
      <origin>75656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2766" sha1="aeg93jqurl8pw46mx68r52538dtfbh4" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>aeg93jqurl8pw46mx68r52538dtfbh4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75657</id>
      <parentid>75656</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:09:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2883" sha1="66ijkzrxjyoz66a95p52mrloom1dglp" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

嬰兒口作buw buw聲

24.kbihan magal qu bniq, khngtan hi.

已經給了人家的東西,如再討回,便會生疣.


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>66ijkzrxjyoz66a95p52mrloom1dglp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75658</id>
      <parentid>75657</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:09:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2886" sha1="mjydqeim4txauk8hxe4jmtsri63bm2s" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

嬰兒口作buw buw聲，

24.kbihan magal qu bniq, khngtan hi.

已經給了人家的東西,如再討回,便會生疣.


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>mjydqeim4txauk8hxe4jmtsri63bm2s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75659</id>
      <parentid>75658</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:09:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2793" sha1="hxg1fzowfpcwsjw54dgb18nlhtsxsr7" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

嬰兒口作buw buw聲，


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>hxg1fzowfpcwsjw54dgb18nlhtsxsr7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75660</id>
      <parentid>75659</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:10:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2812" sha1="b48bdja2ejucsduekmh2oo2kearmt7o" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

嬰兒口作buw buw聲，是降雨的前兆


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>b48bdja2ejucsduekmh2oo2kearmt7o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75661</id>
      <parentid>75660</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:10:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2815" sha1="aqz8e4d1a0pl1hgjb0lsbd1gug778fo" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

嬰兒口作buw buw聲，是降雨的前兆。


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>aqz8e4d1a0pl1hgjb0lsbd1gug778fo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75662</id>
      <parentid>75661</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:11:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2825" sha1="dhijfcy29ed1drhi5yl33ccjuycggx0" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

嬰兒口作buw buw聲，是降雨的前兆。

24.kbihan 


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>dhijfcy29ed1drhi5yl33ccjuycggx0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75663</id>
      <parentid>75662</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:11:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2833" sha1="c7zlvbjrdzf2mun3lnce1l6uzrllm4b" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

嬰兒口作buw buw聲，是降雨的前兆。

24.kbihan magal  


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>c7zlvbjrdzf2mun3lnce1l6uzrllm4b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75664</id>
      <parentid>75663</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:11:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2894" sha1="frhmbpa4qupw9jib8nyc3pk4mbc00zd" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

嬰兒口作buw buw聲，是降雨的前兆。

24.kbihan magal qu   

已經給了人家的東西,如再討回,便會生疣.


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>frhmbpa4qupw9jib8nyc3pk4mbc00zd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75665</id>
      <parentid>75664</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:12:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2846" sha1="k3uyx8ldwzoa687nuinhpklwrogmyto" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

嬰兒口作buw buw聲，是降雨的前兆。

24.kbihan magal qu bniq,    


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>k3uyx8ldwzoa687nuinhpklwrogmyto</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75666</id>
      <parentid>75665</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:12:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2856" sha1="8xvtpk1t9szm16x8gnetvwwi02uhmbq" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

嬰兒口作buw buw聲，是降雨的前兆。

24.kbihan magal qu bniq, khngtan     


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>8xvtpk1t9szm16x8gnetvwwi02uhmbq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75667</id>
      <parentid>75666</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:12:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2861" sha1="jd62w3ncc7p0cifpchi8hfc3fx16ibs" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

嬰兒口作buw buw聲，是降雨的前兆。

24.kbihan magal qu bniq, khngtan hi.     


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>jd62w3ncc7p0cifpchi8hfc3fx16ibs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75668</id>
      <parentid>75667</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:13:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2894" sha1="7qe7ltbz5gsl7nrsgxstwcrw8m25kvl" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

嬰兒口作buw buw聲，是降雨的前兆。

24.kbihan magal qu bniq, khngtan hi.     

已經給了人家的東西
     

&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>7qe7ltbz5gsl7nrsgxstwcrw8m25kvl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75669</id>
      <parentid>75668</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:13:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2897" sha1="a3naakco34kwi7mp9sxhe28nnoajgi8" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

，嬰兒口作buw buw聲，是降雨的前兆。

24.kbihan magal qu bniq, khngtan hi.     

已經給了人家的東西
     

&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>a3naakco34kwi7mp9sxhe28nnoajgi8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75670</id>
      <parentid>75669</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:13:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2900" sha1="dorcxd0nzqxi04es86b0gsyoc0zt1um" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

，嬰兒口作buw buw聲，是降雨的前兆。

24.kbihan magal qu bniq, khngtan hi.     

已經給了人家的東西，
     

&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>dorcxd0nzqxi04es86b0gsyoc0zt1um</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75671</id>
      <parentid>75670</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:13:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2913" sha1="mp1r24wpcf5almg7bo2v1epgd0jtdzu" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

，嬰兒口作buw buw聲，是降雨的前兆。

24.kbihan magal qu bniq, khngtan hi.     

已經給了人家的東西，如再討回

     
&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>mp1r24wpcf5almg7bo2v1epgd0jtdzu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75672</id>
      <parentid>75671</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:14:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2916" sha1="sdx9da0ykfzkq525bpoyupx9l7ttoxs" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

，嬰兒口作buw buw聲，是降雨的前兆。

24.kbihan magal qu bniq, khngtan hi.     

已經給了人家的東西，如再討回，

     
&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>sdx9da0ykfzkq525bpoyupx9l7ttoxs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75673</id>
      <parentid>75672</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:14:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2929" sha1="mvyqugztya7tec1yamrwdsmucz87gyo" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

，嬰兒口作buw buw聲，是降雨的前兆。

24.kbihan magal qu bniq, khngtan hi.     

已經給了人家的東西，如再討回，便會生疣


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>mvyqugztya7tec1yamrwdsmucz87gyo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75674</id>
      <parentid>75673</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:14:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2935" sha1="agk5ebh5h83s46ipst46j1h6r88dyvr" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

。，嬰兒口作buw buw聲，是降雨的前兆。

24.kbihan magal qu bniq, khngtan hi.     

已經給了人家的東西，如再討回，便會生疣。


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>agk5ebh5h83s46ipst46j1h6r88dyvr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75675</id>
      <parentid>75674</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T08:14:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hayung722</username>
        <id>1685</id>
      </contributor>
      <comment>/* 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. */</comment>
      <origin>75675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2929" sha1="s3bvezehe8wfx6cms2ynuf0v2l8iqez" xml:space="preserve">bnru:  Taya. Maray

kingiwan ke bnkis sraral  諺語

1.msli ru mkkayal ita ssquliq ga, swa baq qelang qyanux lpiy.

人們如相聚，則不感寂寞。(人是不能孤獨的,要互助纔能生活下去)

2.betunux na laqi kneril, ini kl’ux, skrwak tninun son nha uzi.

漂亮的女性，他們稱之為不會長壽。(美人短壽)

3.huzil mbakoh, ana ga maki insuna nya uzi.

癩皮狗，亦自有牠的生命。

4.cintpaqan na zngli, blaq nha glgan mangay. (nyux lawn snglyan la wiy!)

蒼蠅停止的地方，他們喜歡觀看。

(根據傳說，在太古的時候，男女不知道交接之道，他們作種種無益的嘗試後，忽然因蒼蠅停止的地方，而意識到性器的所在，因而發生這種欣喜的聲音)

5.tmanguw raga, ’ringan htgan na lequn tunux.

楓樹發芽，精神病開始出現。

6.kiyupan kbabuy zik ngasal, iyat pkgwiy kawas hnyal.

鍬螂入屋，則為豐年。

7.maki yama tngsyuk mtama beh ta, ini ta bihiy huzil qnyatan.

在贅婿的面前不打狗。(贅婿究竟不是親骨肉，事事要客氣)

8.szyuwaw kaway, ryax sm’atu’.

李熟則播種。

9.mbrus, ’ringan na baq mquriq.

說謊是盜竊的開始。

10.nguciq, ingat iyu niqun baq pkblaq.

白癡無藥醫。

11.ana hswa’un qmwax qu cyaqung, yat nbah kiyan skela mplqwi.

烏鴉怎麼洗，亦不會變成白鷺。(這是對皮膚黝黑的人開玩笑的話)

12.msazyu qutux tnuxan, ana huzil ini kruyu’ mangay.

夫妻鬧架，狗亦不理。

13.srpus ta qnaniq, bun balay na bisuw.

糟蹋米栗，必遭雷擊。

14.sqzinut bnkis, pzitan kwi.

不孝父母親， 糞蟲會穿身。(死後屍首將生滿蛆蟲)

15.pkita huzil pila su, ini kktay na huzil.

示犬以錢，犬不會理。

16.smyus ta squliq, giwan nyux smyus nanak.

咒人即咒己。

17.ingat pgyaran qoli, ana ngyaw ka phiyaw katun nya. 

老鼠如果沒有可逃的地方，便會咬起貓來。

18.ini pung kyalun(sqizyu), mtnaq nyux sina mhuqil. 

不聽話的，是欲求死。(他們相信過分倔強的，長命不了，所以母親們每用這話來矯正孩子們的惡僻。) 

19.pepuyuw utux, maki skayal su na?

對著神明，還說什麼。

(老人們每以正色的顏面，向青年們說這句話，意思是叫他們不要看輕年長者)

20.yat ta utux, maki qnqwan ta.     

人非神仙。(人非神仙，所以有時免不了錯誤)

21.ini nha galiy qqhuniq natuk na pyahoq.     

被啄木鳥啄過的樹沒人要。 (失了貞操的女人沒人要的意思)     

22.cbingut ta ga, yasa trang balay nyux ta nha skayal mcisal.

打噴嚏，是有人在說及你。

=== 23.(buw- buw ) mzyuy tuyoq laqi hbku, pqwlax skira. ===

嬰兒口作buw buw聲，是降雨的前兆。

24.kbihan magal qu bniq, khngtan hi.     

已經給了人家的東西，如再討回，便會生疣。


&lt;nowiki&gt;[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]&lt;/nowiki&gt;</text>
      <sha1>s3bvezehe8wfx6cms2ynuf0v2l8iqez</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>insa na Plngawan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3558</id>
    <revision>
      <id>75284</id>
      <parentid>74921</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:10:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>75284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="707" sha1="efd8ep08ve0uxc52guxf5tap2o1p5oh" xml:space="preserve">== luling napakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na Plngawan，yona minki morow liwas ka nabkis rali'，tinralu’ na tanah tunux ka  alang banray alang Plngwan micuw la，

masu' kohuku taywan，ini' usa guluw cunbu’  ci tanax tunux ka Plngawan，tinralu sehu ga aska makinbale’  lu mala’alu kora' tinralu

ni tanah tunux ka alang lunlung ci insa na babuw ni，maha ramas kora ka ci'uli' na alang la.

kumaral  ci  insa’  ka nabkis ，minki Hori' rali' hang，manahang ci a’usa’ na na’ni’un  lu pimuhi’ ，kani ga masigal nanahi'， moh maki luling</text>
      <sha1>efd8ep08ve0uxc52guxf5tap2o1p5oh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75285</id>
      <parentid>75284</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:10:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>75285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="710" sha1="0zjg3obz9wlic4hcn8j16g6twj7n6o2" xml:space="preserve">== luling napakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na Plngawan，yona minki morow liwas ka nabkis rali'，tinralu’ na tanah tunux ka  alang banray alang Plngwan micuw la，

masu' kohuku taywan，ini' usa guluw cunbu’  ci tanax tunux ka Plngawan，tinralu sehu ga aska makinbale’  lu mala’alu kora' tinralu

ni tanah tunux ka alang lunlung ci insa na babuw ni，maha ramas kora ka ci'uli' na alang la.

kumaral  ci  insa’  ka nabkis ，minki Hori' rali' hang，manahang ci a’usa’ na na’ni’un  lu pimuhi’ ，kani ga masigal nanahi'， moh maki luling na</text>
      <sha1>0zjg3obz9wlic4hcn8j16g6twj7n6o2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75286</id>
      <parentid>75285</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:10:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>75286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="714" sha1="i6angv0y8nrnx8bjryh28matk7ela57" xml:space="preserve">== luling napakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na Plngawan，yona minki morow liwas ka nabkis rali'，tinralu’ na tanah tunux ka  alang banray alang Plngwan micuw la，

masu' kohuku taywan，ini' usa guluw cunbu’  ci tanax tunux ka Plngawan，tinralu sehu ga aska makinbale’  lu mala’alu kora' tinralu

ni tanah tunux ka alang lunlung ci insa na babuw ni，maha ramas kora ka ci'uli' na alang la.

kumaral  ci  insa’  ka nabkis ，minki Hori' rali' hang，manahang ci a’usa’ na na’ni’un  lu pimuhi’ ，kani ga masigal nanahi'， moh maki luling na ita</text>
      <sha1>i6angv0y8nrnx8bjryh28matk7ela57</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75287</id>
      <parentid>75286</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:11:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Temician</username>
        <id>2877</id>
      </contributor>
      <origin>75287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="715" sha1="hze2zjh0psxf1yecmum167cj9xx2b5b" xml:space="preserve">== luling napakaral ta ci insa na Plngawan ==
sa'aring cu yuyuk maki ci alang  Plngawan，ba'un mu ini pintana hari ka ke ta'，maha cu manahang ci yaki lu yutas，ye naha ba'un

cika insa na Plngawan，yona minki morow liwas ka nabkis rali'，tinralu’ na tanah tunux ka  alang banray alang Plngwan micuw la，

masu' kohuku taywan，ini' usa guluw cunbu’  ci tanax tunux ka Plngawan，tinralu sehu ga aska makinbale’  lu mala’alu kora' tinralu

ni tanah tunux ka alang lunlung ci insa na babuw ni，maha ramas kora ka ci'uli' na alang la.

kumaral  ci  insa’  ka nabkis ，minki Hori' rali' hang，manahang ci a’usa’ na na’ni’un  lu pimuhi’ ，kani ga masigal nanahi'， moh maki luling na ita'</text>
      <sha1>hze2zjh0psxf1yecmum167cj9xx2b5b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nniqun bniq na Utux kayal 上帝的食物</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3565</id>
    <revision>
      <id>75189</id>
      <parentid>74407</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:45:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>75189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1362" sha1="fppyl8n2owcxbbkxo2ynxmyt4dixzir" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi 
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>fppyl8n2owcxbbkxo2ynxmyt4dixzir</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75192</id>
      <parentid>75189</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:45:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1373" sha1="gpw8sysa6ubpuy9p46i7hxnn5xijoem" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun  
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>gpw8sysa6ubpuy9p46i7hxnn5xijoem</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75194</id>
      <parentid>75192</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:45:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1380" sha1="13re5omuo9o2jstm9g0tu2nlaw6vm88" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa,   
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>13re5omuo9o2jstm9g0tu2nlaw6vm88</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75196</id>
      <parentid>75194</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:46:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1389" sha1="p8x6zik7s8wu3xsp85b5qeondjg2a6l" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga,    
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>p8x6zik7s8wu3xsp85b5qeondjg2a6l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75199</id>
      <parentid>75196</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:46:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1403" sha1="23pxrdvf2mx8g81abxzupaya0httk31" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal     
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>23pxrdvf2mx8g81abxzupaya0httk31</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75201</id>
      <parentid>75199</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:46:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1413" sha1="ktrbotksvv9rkwf2h92l1mt4z5rl911" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi      
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>ktrbotksvv9rkwf2h92l1mt4z5rl911</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75204</id>
      <parentid>75201</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:46:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1418" sha1="0zs29gxkhbbugnnlawh4zi5iczr54gu" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:      
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>0zs29gxkhbbugnnlawh4zi5iczr54gu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75207</id>
      <parentid>75204</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:47:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1429" sha1="kb0bk33et10c2eoea58t4xzwz1fem7y" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku       
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>kb0bk33et10c2eoea58t4xzwz1fem7y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75209</id>
      <parentid>75207</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:47:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1445" sha1="2vpwg8yg4tn7s33y4ukv6yq7f3z9838" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na        
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>2vpwg8yg4tn7s33y4ukv6yq7f3z9838</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75210</id>
      <parentid>75209</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:47:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1452" sha1="kscwmslx42u1ivld349p5oozdros7om" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw         
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>kscwmslx42u1ivld349p5oozdros7om</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75212</id>
      <parentid>75210</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:47:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1467" sha1="00lgk8kig0ix7bvpykricw48t687l11" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la.          
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>00lgk8kig0ix7bvpykricw48t687l11</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75215</id>
      <parentid>75212</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:47:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1473" sha1="mq33a0ye2oxhikuzfepnuyagzgroo80" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux           
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>mq33a0ye2oxhikuzfepnuyagzgroo80</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75217</id>
      <parentid>75215</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:48:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1480" sha1="gjsqitn47i3kiyj9vg5odk5afm28a6z" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal            
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>gjsqitn47i3kiyj9vg5odk5afm28a6z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75219</id>
      <parentid>75217</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:48:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1486" sha1="hnk2iz0rkzepc7mczbn21z9loind8tj" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux             
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>hnk2iz0rkzepc7mczbn21z9loind8tj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75222</id>
      <parentid>75219</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:48:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1496" sha1="r51ogjxmw4nmcx4jweyijfodl6u5ohq" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’              
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>r51ogjxmw4nmcx4jweyijfodl6u5ohq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75224</id>
      <parentid>75222</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:48:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1503" sha1="9nd5r97ritjc0ryx4vc0xm5bdd9xzue" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya               
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>9nd5r97ritjc0ryx4vc0xm5bdd9xzue</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75226</id>
      <parentid>75224</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:49:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1507" sha1="d94uluo2t8bluryx5823k7ojzolio2s" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na                
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>d94uluo2t8bluryx5823k7ojzolio2s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75227</id>
      <parentid>75226</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:49:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1514" sha1="ouspk5g0fcqa59phkar3xa1py1a5x9f" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi                 
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>ouspk5g0fcqa59phkar3xa1py1a5x9f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75228</id>
      <parentid>75227</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:49:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1520" sha1="ikkjxayay3ht4b8kkr84d6kx0mx420c" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku                  
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>ikkjxayay3ht4b8kkr84d6kx0mx420c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75229</id>
      <parentid>75228</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:49:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1527" sha1="56q8v8z10np3furjno4yxwmc36uiqr0" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal                  
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>56q8v8z10np3furjno4yxwmc36uiqr0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75230</id>
      <parentid>75229</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:50:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1537" sha1="4uajkwfu4cd1gq7r84j327gsx8ymc3r" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal  qani la.                  
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>4uajkwfu4cd1gq7r84j327gsx8ymc3r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75231</id>
      <parentid>75230</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:50:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1536" sha1="l3h7i7vmbynydvvar9c1i3ta9f4sare" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

=== Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la. ===
biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la.                  
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>l3h7i7vmbynydvvar9c1i3ta9f4sare</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75232</id>
      <parentid>75231</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:50:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina  */</comment>
      <origin>75232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1519" sha1="477i06fmxa1tup9q86y34styy6h9nyi" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>477i06fmxa1tup9q86y34styy6h9nyi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75676</id>
      <parentid>75232</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:21:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. */</comment>
      <origin>75676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1538" sha1="q83zszdws3l1iltele82h7jhi0ufplq" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>q83zszdws3l1iltele82h7jhi0ufplq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75677</id>
      <parentid>75676</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:21:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, */</comment>
      <origin>75677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1550" sha1="pb156cewbc9ztst67woyua7nh77d8j4" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>pb156cewbc9ztst67woyua7nh77d8j4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75678</id>
      <parentid>75677</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:22:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan */</comment>
      <origin>75678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1555" sha1="hteubj137zc1qbuzjlcbrw6jjx0dknn" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>hteubj137zc1qbuzjlcbrw6jjx0dknn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75679</id>
      <parentid>75678</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:22:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux */</comment>
      <origin>75679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1561" sha1="9urna4bp2l8vh6odsn4aqt66lca19vw" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>9urna4bp2l8vh6odsn4aqt66lca19vw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75680</id>
      <parentid>75679</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:22:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal */</comment>
      <origin>75680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1570" sha1="ai1lcotwdkoxpoytxr6c8hi599omfmu" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>ai1lcotwdkoxpoytxr6c8hi599omfmu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75681</id>
      <parentid>75680</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:23:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… */</comment>
      <origin>75681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1581" sha1="3yzawzi60nvhtk3p84xqestnjz29gmi" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>3yzawzi60nvhtk3p84xqestnjz29gmi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75682</id>
      <parentid>75681</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:23:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal */</comment>
      <origin>75682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1595" sha1="qwjr369v9b9su82p9wyel3dvujvpvwo" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>qwjr369v9b9su82p9wyel3dvujvpvwo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75683</id>
      <parentid>75682</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:23:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, */</comment>
      <origin>75683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1609" sha1="0rwc8c4ts8jyizondb17ys5hl9kbjfj" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, mskyut insuna ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>0rwc8c4ts8jyizondb17ys5hl9kbjfj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75684</id>
      <parentid>75683</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:23:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, m */</comment>
      <origin>75684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1620" sha1="l2bw788fz2zz4h5n1l42zijkq3p5sap" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, mskyut insuna na laqi ka ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>l2bw788fz2zz4h5n1l42zijkq3p5sap</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75685</id>
      <parentid>75684</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:23:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, m */</comment>
      <origin>75685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1639" sha1="ar6axha4tg4a7ccq584x21gc06qldod" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, mskyut insuna na laqi ka nyux ggbon sazing. ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>ar6axha4tg4a7ccq584x21gc06qldod</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75686</id>
      <parentid>75685</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:24:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, m */</comment>
      <origin>75686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1651" sha1="nku6835yepjflj5bngq0rzle1lblc0k" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, mskyut insuna na laqi ka nyux ggbon sazing. mtnaq balay ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>nku6835yepjflj5bngq0rzle1lblc0k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75687</id>
      <parentid>75686</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:24:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, m */</comment>
      <origin>75687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1666" sha1="5zlqk76mkixj62gddm7krleg586gx7t" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, mskyut insuna na laqi ka nyux ggbon sazing. mtnaq balay sa nyux mkhgah ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>5zlqk76mkixj62gddm7krleg586gx7t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75688</id>
      <parentid>75687</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:24:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, m */</comment>
      <origin>75688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1675" sha1="b3k1ynlj9z02sclauamzgnbo8nig571" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, mskyut insuna na laqi ka nyux ggbon sazing. mtnaq balay sa nyux mkhgah stmah qu ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>b3k1ynlj9z02sclauamzgnbo8nig571</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75689</id>
      <parentid>75688</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:25:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, m */</comment>
      <origin>75689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1687" sha1="dzqrzdrtriyw515sesxr8htji31m6l7" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, mskyut insuna na laqi ka nyux ggbon sazing. mtnaq balay sa nyux mkhgah stmah qu inlungan na ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>dzqrzdrtriyw515sesxr8htji31m6l7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75690</id>
      <parentid>75689</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:25:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, m */</comment>
      <origin>75690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1694" sha1="8gcagoygnjoilcit24xfovpbwogfbfe" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, mskyut insuna na laqi ka nyux ggbon sazing. mtnaq balay sa nyux mkhgah stmah qu inlungan na swagi, ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>8gcagoygnjoilcit24xfovpbwogfbfe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75691</id>
      <parentid>75690</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:25:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, m */</comment>
      <origin>75691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1708" sha1="71yuqav7fixienjk4b1di22byfeloz8" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, mskyut insuna na laqi ka nyux ggbon sazing. mtnaq balay sa nyux mkhgah stmah qu inlungan na swagi, mtakuy syahaw ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>71yuqav7fixienjk4b1di22byfeloz8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75692</id>
      <parentid>75691</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:25:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, m */</comment>
      <origin>75692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1720" sha1="bgoegi26qa10vz05hzu0lve2z0c1k8b" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, mskyut insuna na laqi ka nyux ggbon sazing. mtnaq balay sa nyux mkhgah stmah qu inlungan na swagi, mtakuy syahaw wayal mgluw ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>bgoegi26qa10vz05hzu0lve2z0c1k8b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75693</id>
      <parentid>75692</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:25:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, m */</comment>
      <origin>75693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1733" sha1="p60s2smqnllqypif92e3mzj3r2axidd" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, mskyut insuna na laqi ka nyux ggbon sazing. mtnaq balay sa nyux mkhgah stmah qu inlungan na swagi, mtakuy syahaw wayal mgluw llaqi mskyut ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>p60s2smqnllqypif92e3mzj3r2axidd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75694</id>
      <parentid>75693</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:26:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, m */</comment>
      <origin>75694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1747" sha1="ahcotrhwd2tz18anbek5j9swh9bcypy" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

=== biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, mskyut insuna na laqi ka nyux ggbon sazing. mtnaq balay sa nyux mkhgah stmah qu inlungan na swagi, mtakuy syahaw wayal mgluw llaqi mskyut mhuqil la…. ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>ahcotrhwd2tz18anbek5j9swh9bcypy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75695</id>
      <parentid>75694</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:26:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>/* biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, m */</comment>
      <origin>75695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1739" sha1="2dsl473oejc6cknufe0da6yqykwzhgp" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

sraral ga, maki sazing mtswe kneril, qutux ga, ini baq mlaqi, ana ga tmuyaw balay, qutux ga, zmagal hi qu llaqi nya, ana ga ingat likuy nya la. (kneril phgan) mqzinut balay qnxan nha, ana nanu ini l’uluw uzi.          

kangi nniqun krryax, ingat balay qbaqan lga, maki qutux ryax, mhtuw ngasal na qsuyan nya kneril, pzimu tgalu kmayal mha, cyux m’uyay balay kwara llaqi maku sngasal, tmuyaw su balay qsuyan. biqiy sami cikay nniqun mugi pinlhwa ma? ...ini hetiy qu qsuyan qasa ru mskitu lungan nya smyuk smazyu’ sswe nya kneril mha, nyux sami ini tehok mmaniq uzi, tmwang cqeri sa sswe nya ru swagan nya posa tanux ngasal qu sswe nya….                                                                                                                                

Ini kbsyaq, nyal mhtuw ngasal qu mlikuy nya tmuyaw ru aki nyux gmalu swagi qu inlungan, hmihit buli pcka mugi pinlhwa, wal qu buli hmihit, msramu qu mugi pinlhwa knutan la…qala mnkux qu qsuyan kneril, tbah pngsa nya qu zyuwaw na minnuwah msina nniqun qu sswe nanak soni misan wayal…mlikuy na tmuyaw qani, qzinah hmiyaw tehok blihun ngasal na swagi, cyux trang pzimu Utux kayal qu swagi…sazing yabut nyux ggbon sa zik skutaw na yaya, cyugal syagaw krahu cikay na llaqi ga, nyux mrema mhuqil sa sakaw innbyan la.

biq nya swagi qu nniqun qasa, ana ga, smyuk kmayal qu swagi mha:  ini saku soya nniqun na babaw cinbwanan la. Utux kayal nyux ptngi’ snoya na llaqi maku cyugal qani la. pinzimwan myan ga, cyux pongan Utux kayal kwara… masoq kmal qu swagi lga, mskyut insuna na laqi ka nyux ggbon sazing. mtnaq balay sa nyux mkhgah stmah qu inlungan na swagi, mtakuy syahaw wayal mgluw llaqi mskyut mhuqil la….
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>2dsl473oejc6cknufe0da6yqykwzhgp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>qalang Tayax／四季中部落</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3609</id>
    <revision>
      <id>75408</id>
      <parentid>74774</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:52:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <origin>75408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9124" sha1="j2bs5vm00x4qvzio315vf9yl3wuy2lb" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Tayax.png|縮圖|qalang Tayax]]
qalang Tayax／四季中部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Tayax hiya ga mwani na qalang cka cqa qalang Skikun. ini ptnaq ki qalang C’ux ro qalang Iyik, qalang Tayax hiya ga ini kpiyux cinmuyax nya,cqani hiya ga qsahuy pinslyan ro kbalay yaw na qalang. qalang Tayax hiya ga maki cikay muyax nanak, ro cpiyang nya ga maki pqwasan biru llaqi na Skikun, kbalay yaw na qalang, ro ppghupan,ro kinblayan nqa pkbalay yaw qalang, hasisyo, psatu trgami, ro kyokay Tensinkyo, qani hiya ga qsahuy ptyawan na qalang Skikun. mwani hiya ga ana kekong ana nanu yaw na tyaba ga, musa ta kbalay maki cqa qalang Tayax cqani, baha hmcwa qalang Tayax, roq nya ga mglabang ro heci calay. ro nanu mica si ta kaki kya kbalay piyux tyaba na yaw la.

qalang Tayax 為今日四季中部落，主要位於第五鄰。與上、下部落不同，中部落並非以大量住宅為主要特色，而是四季村行政與公共設施較集中的區域。中部落除少數家戶外，主要有四季國小、村辦公處、衛生相關設施、社區發展協會、派出所、郵政代辦處、天主堂等，是四季重要的公共生活中心。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu “Tayax” qani hiya ga cpiyang na lalu cyunga Skikun. glasu uka lalu “Skikun” hiya ga, bnheci qalang Skikun ga pucing na kbalay na qalang cyunga hiya ga qalang Skikun qani.skahul pinqyuwan na bnheci ga,Tmarong ki Kmyucun mnsqun mqyanux maki cqani. mwani ga ini ta qbaqi maha spuwah inu qa imi nqa “Tayax” qani,nanu mica bniru qani ga, biru yaw na pnhknyan na qalang Tayax nanak,ini kayal imi nya. kruma cquliq kmayal maha qutux lalu Tayax qani, imi nya ga bhciy na roq ma, ana ga kruma kmayal bnheci ga glabang na roq ma, nanu mica cyunga hiya ga q’su maki kya kbalay qalang ro.

Tayax 是四季非常重要的舊地名。Skikun 名稱普遍使用以前，四季祖先早期最後建立聚落的重要地點即為 Tayax。長者口述中，Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此。目前並未完全確定 tayax 一詞本身的詞源，因此本條目只保留其作為祖居地與中部落地名的歷史意義，不自行補造。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
qalang Tayax ro qalang C’ux, qalang Iyik, ciyang na ini ptnaq nya ga, si say maha qalang Tayax ga glasu na ki’an saying qalang qani. bnheci qalang Skikun skahul cyunga na pnhknyan naha ga m_ngyut musa miyup cqa bawiq na llyung Mnibu lro,kotas Tmarong ki Kmyucun naha qani ga tmqalang maki cqa Tayax, ro aki pucing na mpux pitu siki tehuk mpux spat siki lga, wal hirun qutux tyaba na behuy qa muyax,ssyakaw, ro kho, nanu cquliq qalang m_ngyut mshyi cqa qalang mwani na qalang C’ux ro qalang Iyik.tehuk ’ringan minkok ku lga, baha hmcwa uka hayi kki’an na qalang C’ux lro,maki saying qutux glux na cinmuyax musa shyi cqa qalang Skikun,qabax naha ga payat muyax ro mpux payat cquliq. nanu mica qalang Tayax hiya ga “puqing kki’an bnheci → msgagay cqa horun behuy → mwani na qsahuy qalang ro maki cikay muyax”.Tayax 與上、下部落最大的不同，在於它是兩者共同的歷史前身。祖先從更早的遷徙路線逐步進入蘭陽溪上游後，Tmarong 與 Kmyucun 在 Tayax 建立聚落。約十七世紀末至十八世紀初，強烈風災破壞住家、瞭望台與穀倉，族人逐漸移往今日 qalang C'ux 與 qalang Iyik。到了民國時期，因上部落居住空間縮小，又有兩批同一家戶族人移居中部落，合計四戶十四人。因此 Tayax 經歷了「早期共同祖居地 → 風災後人口分散 → 近現代行政中心與少數家戶再居住」的變化。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qalang Tayax hiya ga maki cqa qsahuy na qalang Skikun. qalang Skikun hiya ga maki cqa rrgyax Hagay ro rrgyax Turu Taywang,ro llyung Mnibu hiya ga skahul byaqan wagi hrhuk kya skura htgan wagi ghyaq kya,ro gong Siyu hiya ga cpiyang na qara llyung nya uyi. Tayax maki cqa yaw na qalang bawiq ro qalang Iyik, ki’an nya qani ga m_ngyut alan na cquliq qalang musa kbalay yaw.

qalang Tayax 位於四季整體山河環境的中心地帶。四季村位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪由西南向東北流經，四重溪也是重要支流之一。Tayax 位在上、下部落之間，其地理位置使它逐漸成為族人往返不同聚落與使用公共設施的重要中心。

== '''smuran tuqiy qalang 部落的古道''' ==
uka qutux aro ni qlaang Tayax na ryaniq cyunga,nanu mica bniru qani ga ini twang nanak.Tayax maki cqa cka qalang C’ux ro qalang Iiyk,cyunga bnheci musar o msbinah qlaang, pnqmahan,ro rgyax siga musa hminas piyux tuqiy rgyax,ryaniq cyunga,mwani ryaniq Taycicya hiya ga cpiyang tyaba na ryaniq qalang la.ana ta musa qmayah muya ramat, ini ga musa ta ana n’inu,si puwah ryaniq qani la.

沒有一條專屬 Tayax 的傳統古道，因此本條目不自行增列。Tayax 位於上、下部落之間，早期祖先往返聚落、耕地與山區時必須經由各種山徑與傳統道路；今日台七甲線及通往上、下部落的道路也與此區密切相關。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga psyan naha ki’an pkbalay yaw,qani ga iyat musa qmalup,uka qyunam nya.ro qyunam cyunga si ga baqun ta maha qabax qalang skikun ga msqutux qyunam ta, iyat ta pslungi maha ryaniq te magan qani musa qmasux qyunam,ini ptnaq uyi.cyunga cquliq Tayal ga spuwah glux ro Gaga musa ktayux inu qyunam,mehong nya lga kruma qalang ga maki nanak msqun qyunam naha.qutux qtux qyunam na glux Tayax,siga musa ta maqut loyi.

Tayax 今日主要是行政與公共設施區，並非以狩獵活動為主要特色。傳統獵場應理解為整個 Skikun 共同生活領域的一部分，而不能以今日第五鄰行政界線切割。族人過去依家族與 Gaga 關係使用山林，後來部分區域逐漸形成共同獵場。個別 Tayax 家戶的傳統獵區仍需訪談確認。

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
skura qalang Tayax ga, cpiyang nya ga si say maha hiya ga smuran na qalang Skikun.cyunga Tmarong ro Kmyucun hiya ga mnqyanux maki cqani,wal horun behuy lro nanu msgagay naha ski mwani na qalang C’ux,qalang Iiyk.nanu mica iyat qalang Tayax qani nanak,cqani ga trang cami nyan hmkangi knholan myan ga ini myan nbah mingi.

對 qalang Tayax 而言，最特別的是 Tayax 本身就是四季歷史上的重要舊聚落。早期 Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此，風災後才逐漸分散至今日上、下部落。因此 Tayax 不只是今天的「中部落」，也是四季人追溯部落形成史時不可忽略的祖居中心。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
ziray na Ipun lga,Tayax hiya ga nyan naha alan smi ki’an na kbalay yaw qalang,psyan naha qmayat kuy, ro hasisyo,gako,patus,sinsya ro ’byan na cquliq Ipun.nanu qani lga si ta qbaqun maha aring knholan qalang musa m’iyux cqa pinslyan na bbinah mwah na sexu la. ziray klhangan na Cyunghwaminkok lga,cnlalu naha qalang Tayax qani ga “和勳巷”, mehong nya lga syan naha kblayan na qabax qalang la.

日治時期，Tayax 一帶逐漸成為行政管理的重要空間，曾設置養蠶相關設施、駐在所、蕃童教育所、砲台、神社及日人宿舍等。這使 Tayax 從早期祖居地，逐步轉變為外來政權治理下的行政與教育中心。國民政府時期，中部落稱「和勳巷」，後來成為四季村第五鄰及公共設施集中處。

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qalang Tayax hiya ga maki calay Gaga imi nya,qutux ga smku kntayux na bnheci,qutux ga nyan nya ktalan qalang Skikun skahul Gaga cyunga ro musa miyup cqa Gaga mwani qani.mwani ga pqwasan biru, kyokay,pinslyan qalang ga msli maki cqani,nanu Tayax qani ga piyux cquliq ana kahul qalang C’ux,qalang Iyik,si naha uwah cqani mcisal.

Tayax 的文化意義很特殊：一方面保存祖先共同生活的記憶，另一方面也見證四季由傳統 Gaga 社會進入現代行政制度的過程。今天學校、教會、村辦公處及公共活動場所集中在此，使 Tayax 成為上、下部落不同家族經常共同活動與交流的空間。

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
puqing pnqyuwan na qalang Tayax hiya ga “mnglux mqyanux maki cqani qa cquliq qalang Skikun.” nyan inu kalay qalang C’ux,qalang Iyik mwani na ga,lkotas Tmarong ki lkotas Kmyucun naha ga,msqun mqyanux maki cqani,mehong nya lga baha hmcwa wayal horun behuy ro wayal mhsyi qalang lro nanu mica,ktalan ta mwani ga maki qutux qutux kki’an naha.nanu mica qa si say maha cqani ga tnaqan na qalang C’ux ki qalang Iyik.

Tayax 最核心的故事是「四季人原本曾經一起住在這裡」。Tmarong 與 Kmyucun 在尚未形成今日上、下部落以前，共同生活於 Tayax。後來因風災、聚落移動及 Gaga 的發展，才逐漸形成今天不同的居住區。因此 Tayax 可以視為 qalang C'ux 與 qalang Iyik 共同歷史的交會點。

== saniq na qalang ==</text>
      <sha1>j2bs5vm00x4qvzio315vf9yl3wuy2lb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75409</id>
      <parentid>75408</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:53:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang */</comment>
      <origin>75409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9140" sha1="3qaupq40rzhep2acq99m3gfjoe710a9" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Tayax.png|縮圖|qalang Tayax]]
qalang Tayax／四季中部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Tayax hiya ga mwani na qalang cka cqa qalang Skikun. ini ptnaq ki qalang C’ux ro qalang Iyik, qalang Tayax hiya ga ini kpiyux cinmuyax nya,cqani hiya ga qsahuy pinslyan ro kbalay yaw na qalang. qalang Tayax hiya ga maki cikay muyax nanak, ro cpiyang nya ga maki pqwasan biru llaqi na Skikun, kbalay yaw na qalang, ro ppghupan,ro kinblayan nqa pkbalay yaw qalang, hasisyo, psatu trgami, ro kyokay Tensinkyo, qani hiya ga qsahuy ptyawan na qalang Skikun. mwani hiya ga ana kekong ana nanu yaw na tyaba ga, musa ta kbalay maki cqa qalang Tayax cqani, baha hmcwa qalang Tayax, roq nya ga mglabang ro heci calay. ro nanu mica si ta kaki kya kbalay piyux tyaba na yaw la.

qalang Tayax 為今日四季中部落，主要位於第五鄰。與上、下部落不同，中部落並非以大量住宅為主要特色，而是四季村行政與公共設施較集中的區域。中部落除少數家戶外，主要有四季國小、村辦公處、衛生相關設施、社區發展協會、派出所、郵政代辦處、天主堂等，是四季重要的公共生活中心。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu “Tayax” qani hiya ga cpiyang na lalu cyunga Skikun. glasu uka lalu “Skikun” hiya ga, bnheci qalang Skikun ga pucing na kbalay na qalang cyunga hiya ga qalang Skikun qani.skahul pinqyuwan na bnheci ga,Tmarong ki Kmyucun mnsqun mqyanux maki cqani. mwani ga ini ta qbaqi maha spuwah inu qa imi nqa “Tayax” qani,nanu mica bniru qani ga, biru yaw na pnhknyan na qalang Tayax nanak,ini kayal imi nya. kruma cquliq kmayal maha qutux lalu Tayax qani, imi nya ga bhciy na roq ma, ana ga kruma kmayal bnheci ga glabang na roq ma, nanu mica cyunga hiya ga q’su maki kya kbalay qalang ro.

Tayax 是四季非常重要的舊地名。Skikun 名稱普遍使用以前，四季祖先早期最後建立聚落的重要地點即為 Tayax。長者口述中，Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此。目前並未完全確定 tayax 一詞本身的詞源，因此本條目只保留其作為祖居地與中部落地名的歷史意義，不自行補造。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
qalang Tayax ro qalang C’ux, qalang Iyik, ciyang na ini ptnaq nya ga, si say maha qalang Tayax ga glasu na ki’an saying qalang qani. bnheci qalang Skikun skahul cyunga na pnhknyan naha ga m_ngyut musa miyup cqa bawiq na llyung Mnibu lro,kotas Tmarong ki Kmyucun naha qani ga tmqalang maki cqa Tayax, ro aki pucing na mpux pitu siki tehuk mpux spat siki lga, wal hirun qutux tyaba na behuy qa muyax,ssyakaw, ro kho, nanu cquliq qalang m_ngyut mshyi cqa qalang mwani na qalang C’ux ro qalang Iyik.tehuk ’ringan minkok ku lga, baha hmcwa uka hayi kki’an na qalang C’ux lro,maki saying qutux glux na cinmuyax musa shyi cqa qalang Skikun,qabax naha ga payat muyax ro mpux payat cquliq. nanu mica qalang Tayax hiya ga “puqing kki’an bnheci → msgagay cqa horun behuy → mwani na qsahuy qalang ro maki cikay muyax”.Tayax 與上、下部落最大的不同，在於它是兩者共同的歷史前身。祖先從更早的遷徙路線逐步進入蘭陽溪上游後，Tmarong 與 Kmyucun 在 Tayax 建立聚落。約十七世紀末至十八世紀初，強烈風災破壞住家、瞭望台與穀倉，族人逐漸移往今日 qalang C'ux 與 qalang Iyik。到了民國時期，因上部落居住空間縮小，又有兩批同一家戶族人移居中部落，合計四戶十四人。因此 Tayax 經歷了「早期共同祖居地 → 風災後人口分散 → 近現代行政中心與少數家戶再居住」的變化。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qalang Tayax hiya ga maki cqa qsahuy na qalang Skikun. qalang Skikun hiya ga maki cqa rrgyax Hagay ro rrgyax Turu Taywang,ro llyung Mnibu hiya ga skahul byaqan wagi hrhuk kya skura htgan wagi ghyaq kya,ro gong Siyu hiya ga cpiyang na qara llyung nya uyi. Tayax maki cqa yaw na qalang bawiq ro qalang Iyik, ki’an nya qani ga m_ngyut alan na cquliq qalang musa kbalay yaw.

qalang Tayax 位於四季整體山河環境的中心地帶。四季村位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪由西南向東北流經，四重溪也是重要支流之一。Tayax 位在上、下部落之間，其地理位置使它逐漸成為族人往返不同聚落與使用公共設施的重要中心。

== '''smuran tuqiy qalang 部落的古道''' ==
uka qutux aro ni qlaang Tayax na ryaniq cyunga,nanu mica bniru qani ga ini twang nanak.Tayax maki cqa cka qalang C’ux ro qalang Iiyk,cyunga bnheci musar o msbinah qlaang, pnqmahan,ro rgyax siga musa hminas piyux tuqiy rgyax,ryaniq cyunga,mwani ryaniq Taycicya hiya ga cpiyang tyaba na ryaniq qalang la.ana ta musa qmayah muya ramat, ini ga musa ta ana n’inu,si puwah ryaniq qani la.

沒有一條專屬 Tayax 的傳統古道，因此本條目不自行增列。Tayax 位於上、下部落之間，早期祖先往返聚落、耕地與山區時必須經由各種山徑與傳統道路；今日台七甲線及通往上、下部落的道路也與此區密切相關。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga psyan naha ki’an pkbalay yaw,qani ga iyat musa qmalup,uka qyunam nya.ro qyunam cyunga si ga baqun ta maha qabax qalang skikun ga msqutux qyunam ta, iyat ta pslungi maha ryaniq te magan qani musa qmasux qyunam,ini ptnaq uyi.cyunga cquliq Tayal ga spuwah glux ro Gaga musa ktayux inu qyunam,mehong nya lga kruma qalang ga maki nanak msqun qyunam naha.qutux qtux qyunam na glux Tayax,siga musa ta maqut loyi.

Tayax 今日主要是行政與公共設施區，並非以狩獵活動為主要特色。傳統獵場應理解為整個 Skikun 共同生活領域的一部分，而不能以今日第五鄰行政界線切割。族人過去依家族與 Gaga 關係使用山林，後來部分區域逐漸形成共同獵場。個別 Tayax 家戶的傳統獵區仍需訪談確認。

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
skura qalang Tayax ga, cpiyang nya ga si say maha hiya ga smuran na qalang Skikun.cyunga Tmarong ro Kmyucun hiya ga mnqyanux maki cqani,wal horun behuy lro nanu msgagay naha ski mwani na qalang C’ux,qalang Iiyk.nanu mica iyat qalang Tayax qani nanak,cqani ga trang cami nyan hmkangi knholan myan ga ini myan nbah mingi.

對 qalang Tayax 而言，最特別的是 Tayax 本身就是四季歷史上的重要舊聚落。早期 Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此，風災後才逐漸分散至今日上、下部落。因此 Tayax 不只是今天的「中部落」，也是四季人追溯部落形成史時不可忽略的祖居中心。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
ziray na Ipun lga,Tayax hiya ga nyan naha alan smi ki’an na kbalay yaw qalang,psyan naha qmayat kuy, ro hasisyo,gako,patus,sinsya ro ’byan na cquliq Ipun.nanu qani lga si ta qbaqun maha aring knholan qalang musa m’iyux cqa pinslyan na bbinah mwah na sexu la. ziray klhangan na Cyunghwaminkok lga,cnlalu naha qalang Tayax qani ga “和勳巷”, mehong nya lga syan naha kblayan na qabax qalang la.

日治時期，Tayax 一帶逐漸成為行政管理的重要空間，曾設置養蠶相關設施、駐在所、蕃童教育所、砲台、神社及日人宿舍等。這使 Tayax 從早期祖居地，逐步轉變為外來政權治理下的行政與教育中心。國民政府時期，中部落稱「和勳巷」，後來成為四季村第五鄰及公共設施集中處。

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qalang Tayax hiya ga maki calay Gaga imi nya,qutux ga smku kntayux na bnheci,qutux ga nyan nya ktalan qalang Skikun skahul Gaga cyunga ro musa miyup cqa Gaga mwani qani.mwani ga pqwasan biru, kyokay,pinslyan qalang ga msli maki cqani,nanu Tayax qani ga piyux cquliq ana kahul qalang C’ux,qalang Iyik,si naha uwah cqani mcisal.

Tayax 的文化意義很特殊：一方面保存祖先共同生活的記憶，另一方面也見證四季由傳統 Gaga 社會進入現代行政制度的過程。今天學校、教會、村辦公處及公共活動場所集中在此，使 Tayax 成為上、下部落不同家族經常共同活動與交流的空間。

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
puqing pnqyuwan na qalang Tayax hiya ga “mnglux mqyanux maki cqani qa cquliq qalang Skikun.” nyan inu kalay qalang C’ux,qalang Iyik mwani na ga,lkotas Tmarong ki lkotas Kmyucun naha ga,msqun mqyanux maki cqani,mehong nya lga baha hmcwa wayal horun behuy ro wayal mhsyi qalang lro nanu mica,ktalan ta mwani ga maki qutux qutux kki’an naha.nanu mica qa si say maha cqani ga tnaqan na qalang C’ux ki qalang Iyik.

Tayax 最核心的故事是「四季人原本曾經一起住在這裡」。Tmarong 與 Kmyucun 在尚未形成今日上、下部落以前，共同生活於 Tayax。後來因風災、聚落移動及 Gaga 的發展，才逐漸形成今天不同的居住區。因此 Tayax 可以視為 qalang C'ux 與 qalang Iyik 共同歷史的交會點。

== saniq na qalang 部落的禁忌 ==</text>
      <sha1>3qaupq40rzhep2acq99m3gfjoe710a9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75410</id>
      <parentid>75409</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:53:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>75410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9146" sha1="rexc79v7egeuc0vceb6pcgtzlaii7z7" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Tayax.png|縮圖|qalang Tayax]]
qalang Tayax／四季中部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Tayax hiya ga mwani na qalang cka cqa qalang Skikun. ini ptnaq ki qalang C’ux ro qalang Iyik, qalang Tayax hiya ga ini kpiyux cinmuyax nya,cqani hiya ga qsahuy pinslyan ro kbalay yaw na qalang. qalang Tayax hiya ga maki cikay muyax nanak, ro cpiyang nya ga maki pqwasan biru llaqi na Skikun, kbalay yaw na qalang, ro ppghupan,ro kinblayan nqa pkbalay yaw qalang, hasisyo, psatu trgami, ro kyokay Tensinkyo, qani hiya ga qsahuy ptyawan na qalang Skikun. mwani hiya ga ana kekong ana nanu yaw na tyaba ga, musa ta kbalay maki cqa qalang Tayax cqani, baha hmcwa qalang Tayax, roq nya ga mglabang ro heci calay. ro nanu mica si ta kaki kya kbalay piyux tyaba na yaw la.

qalang Tayax 為今日四季中部落，主要位於第五鄰。與上、下部落不同，中部落並非以大量住宅為主要特色，而是四季村行政與公共設施較集中的區域。中部落除少數家戶外，主要有四季國小、村辦公處、衛生相關設施、社區發展協會、派出所、郵政代辦處、天主堂等，是四季重要的公共生活中心。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu “Tayax” qani hiya ga cpiyang na lalu cyunga Skikun. glasu uka lalu “Skikun” hiya ga, bnheci qalang Skikun ga pucing na kbalay na qalang cyunga hiya ga qalang Skikun qani.skahul pinqyuwan na bnheci ga,Tmarong ki Kmyucun mnsqun mqyanux maki cqani. mwani ga ini ta qbaqi maha spuwah inu qa imi nqa “Tayax” qani,nanu mica bniru qani ga, biru yaw na pnhknyan na qalang Tayax nanak,ini kayal imi nya. kruma cquliq kmayal maha qutux lalu Tayax qani, imi nya ga bhciy na roq ma, ana ga kruma kmayal bnheci ga glabang na roq ma, nanu mica cyunga hiya ga q’su maki kya kbalay qalang ro.

Tayax 是四季非常重要的舊地名。Skikun 名稱普遍使用以前，四季祖先早期最後建立聚落的重要地點即為 Tayax。長者口述中，Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此。目前並未完全確定 tayax 一詞本身的詞源，因此本條目只保留其作為祖居地與中部落地名的歷史意義，不自行補造。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
qalang Tayax ro qalang C’ux, qalang Iyik, ciyang na ini ptnaq nya ga, si say maha qalang Tayax ga glasu na ki’an saying qalang qani. bnheci qalang Skikun skahul cyunga na pnhknyan naha ga m_ngyut musa miyup cqa bawiq na llyung Mnibu lro,kotas Tmarong ki Kmyucun naha qani ga tmqalang maki cqa Tayax, ro aki pucing na mpux pitu siki tehuk mpux spat siki lga, wal hirun qutux tyaba na behuy qa muyax,ssyakaw, ro kho, nanu cquliq qalang m_ngyut mshyi cqa qalang mwani na qalang C’ux ro qalang Iyik.tehuk ’ringan minkok ku lga, baha hmcwa uka hayi kki’an na qalang C’ux lro,maki saying qutux glux na cinmuyax musa shyi cqa qalang Skikun,qabax naha ga payat muyax ro mpux payat cquliq. nanu mica qalang Tayax hiya ga “puqing kki’an bnheci → msgagay cqa horun behuy → mwani na qsahuy qalang ro maki cikay muyax”.Tayax 與上、下部落最大的不同，在於它是兩者共同的歷史前身。祖先從更早的遷徙路線逐步進入蘭陽溪上游後，Tmarong 與 Kmyucun 在 Tayax 建立聚落。約十七世紀末至十八世紀初，強烈風災破壞住家、瞭望台與穀倉，族人逐漸移往今日 qalang C'ux 與 qalang Iyik。到了民國時期，因上部落居住空間縮小，又有兩批同一家戶族人移居中部落，合計四戶十四人。因此 Tayax 經歷了「早期共同祖居地 → 風災後人口分散 → 近現代行政中心與少數家戶再居住」的變化。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qalang Tayax hiya ga maki cqa qsahuy na qalang Skikun. qalang Skikun hiya ga maki cqa rrgyax Hagay ro rrgyax Turu Taywang,ro llyung Mnibu hiya ga skahul byaqan wagi hrhuk kya skura htgan wagi ghyaq kya,ro gong Siyu hiya ga cpiyang na qara llyung nya uyi. Tayax maki cqa yaw na qalang bawiq ro qalang Iyik, ki’an nya qani ga m_ngyut alan na cquliq qalang musa kbalay yaw.

qalang Tayax 位於四季整體山河環境的中心地帶。四季村位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪由西南向東北流經，四重溪也是重要支流之一。Tayax 位在上、下部落之間，其地理位置使它逐漸成為族人往返不同聚落與使用公共設施的重要中心。

== '''smuran tuqiy qalang 部落的古道''' ==
uka qutux aro ni qlaang Tayax na ryaniq cyunga,nanu mica bniru qani ga ini twang nanak.Tayax maki cqa cka qalang C’ux ro qalang Iiyk,cyunga bnheci musar o msbinah qlaang, pnqmahan,ro rgyax siga musa hminas piyux tuqiy rgyax,ryaniq cyunga,mwani ryaniq Taycicya hiya ga cpiyang tyaba na ryaniq qalang la.ana ta musa qmayah muya ramat, ini ga musa ta ana n’inu,si puwah ryaniq qani la.

沒有一條專屬 Tayax 的傳統古道，因此本條目不自行增列。Tayax 位於上、下部落之間，早期祖先往返聚落、耕地與山區時必須經由各種山徑與傳統道路；今日台七甲線及通往上、下部落的道路也與此區密切相關。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga psyan naha ki’an pkbalay yaw,qani ga iyat musa qmalup,uka qyunam nya.ro qyunam cyunga si ga baqun ta maha qabax qalang skikun ga msqutux qyunam ta, iyat ta pslungi maha ryaniq te magan qani musa qmasux qyunam,ini ptnaq uyi.cyunga cquliq Tayal ga spuwah glux ro Gaga musa ktayux inu qyunam,mehong nya lga kruma qalang ga maki nanak msqun qyunam naha.qutux qtux qyunam na glux Tayax,siga musa ta maqut loyi.

Tayax 今日主要是行政與公共設施區，並非以狩獵活動為主要特色。傳統獵場應理解為整個 Skikun 共同生活領域的一部分，而不能以今日第五鄰行政界線切割。族人過去依家族與 Gaga 關係使用山林，後來部分區域逐漸形成共同獵場。個別 Tayax 家戶的傳統獵區仍需訪談確認。

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
skura qalang Tayax ga, cpiyang nya ga si say maha hiya ga smuran na qalang Skikun.cyunga Tmarong ro Kmyucun hiya ga mnqyanux maki cqani,wal horun behuy lro nanu msgagay naha ski mwani na qalang C’ux,qalang Iiyk.nanu mica iyat qalang Tayax qani nanak,cqani ga trang cami nyan hmkangi knholan myan ga ini myan nbah mingi.

對 qalang Tayax 而言，最特別的是 Tayax 本身就是四季歷史上的重要舊聚落。早期 Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此，風災後才逐漸分散至今日上、下部落。因此 Tayax 不只是今天的「中部落」，也是四季人追溯部落形成史時不可忽略的祖居中心。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
ziray na Ipun lga,Tayax hiya ga nyan naha alan smi ki’an na kbalay yaw qalang,psyan naha qmayat kuy, ro hasisyo,gako,patus,sinsya ro ’byan na cquliq Ipun.nanu qani lga si ta qbaqun maha aring knholan qalang musa m’iyux cqa pinslyan na bbinah mwah na sexu la. ziray klhangan na Cyunghwaminkok lga,cnlalu naha qalang Tayax qani ga “和勳巷”, mehong nya lga syan naha kblayan na qabax qalang la.

日治時期，Tayax 一帶逐漸成為行政管理的重要空間，曾設置養蠶相關設施、駐在所、蕃童教育所、砲台、神社及日人宿舍等。這使 Tayax 從早期祖居地，逐步轉變為外來政權治理下的行政與教育中心。國民政府時期，中部落稱「和勳巷」，後來成為四季村第五鄰及公共設施集中處。

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qalang Tayax hiya ga maki calay Gaga imi nya,qutux ga smku kntayux na bnheci,qutux ga nyan nya ktalan qalang Skikun skahul Gaga cyunga ro musa miyup cqa Gaga mwani qani.mwani ga pqwasan biru, kyokay,pinslyan qalang ga msli maki cqani,nanu Tayax qani ga piyux cquliq ana kahul qalang C’ux,qalang Iyik,si naha uwah cqani mcisal.

Tayax 的文化意義很特殊：一方面保存祖先共同生活的記憶，另一方面也見證四季由傳統 Gaga 社會進入現代行政制度的過程。今天學校、教會、村辦公處及公共活動場所集中在此，使 Tayax 成為上、下部落不同家族經常共同活動與交流的空間。

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
puqing pnqyuwan na qalang Tayax hiya ga “mnglux mqyanux maki cqani qa cquliq qalang Skikun.” nyan inu kalay qalang C’ux,qalang Iyik mwani na ga,lkotas Tmarong ki lkotas Kmyucun naha ga,msqun mqyanux maki cqani,mehong nya lga baha hmcwa wayal horun behuy ro wayal mhsyi qalang lro nanu mica,ktalan ta mwani ga maki qutux qutux kki’an naha.nanu mica qa si say maha cqani ga tnaqan na qalang C’ux ki qalang Iyik.

Tayax 最核心的故事是「四季人原本曾經一起住在這裡」。Tmarong 與 Kmyucun 在尚未形成今日上、下部落以前，共同生活於 Tayax。後來因風災、聚落移動及 Gaga 的發展，才逐漸形成今天不同的居住區。因此 Tayax 可以視為 qalang C'ux 與 qalang Iyik 共同歷史的交會點。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==</text>
      <sha1>rexc79v7egeuc0vceb6pcgtzlaii7z7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75411</id>
      <parentid>75410</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:55:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>75411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9281" sha1="mvl7i07n4ozl05r6o1pzzskuhxat62q" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Tayax.png|縮圖|qalang Tayax]]
qalang Tayax／四季中部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Tayax hiya ga mwani na qalang cka cqa qalang Skikun. ini ptnaq ki qalang C’ux ro qalang Iyik, qalang Tayax hiya ga ini kpiyux cinmuyax nya,cqani hiya ga qsahuy pinslyan ro kbalay yaw na qalang. qalang Tayax hiya ga maki cikay muyax nanak, ro cpiyang nya ga maki pqwasan biru llaqi na Skikun, kbalay yaw na qalang, ro ppghupan,ro kinblayan nqa pkbalay yaw qalang, hasisyo, psatu trgami, ro kyokay Tensinkyo, qani hiya ga qsahuy ptyawan na qalang Skikun. mwani hiya ga ana kekong ana nanu yaw na tyaba ga, musa ta kbalay maki cqa qalang Tayax cqani, baha hmcwa qalang Tayax, roq nya ga mglabang ro heci calay. ro nanu mica si ta kaki kya kbalay piyux tyaba na yaw la.

qalang Tayax 為今日四季中部落，主要位於第五鄰。與上、下部落不同，中部落並非以大量住宅為主要特色，而是四季村行政與公共設施較集中的區域。中部落除少數家戶外，主要有四季國小、村辦公處、衛生相關設施、社區發展協會、派出所、郵政代辦處、天主堂等，是四季重要的公共生活中心。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu “Tayax” qani hiya ga cpiyang na lalu cyunga Skikun. glasu uka lalu “Skikun” hiya ga, bnheci qalang Skikun ga pucing na kbalay na qalang cyunga hiya ga qalang Skikun qani.skahul pinqyuwan na bnheci ga,Tmarong ki Kmyucun mnsqun mqyanux maki cqani. mwani ga ini ta qbaqi maha spuwah inu qa imi nqa “Tayax” qani,nanu mica bniru qani ga, biru yaw na pnhknyan na qalang Tayax nanak,ini kayal imi nya. kruma cquliq kmayal maha qutux lalu Tayax qani, imi nya ga bhciy na roq ma, ana ga kruma kmayal bnheci ga glabang na roq ma, nanu mica cyunga hiya ga q’su maki kya kbalay qalang ro.

Tayax 是四季非常重要的舊地名。Skikun 名稱普遍使用以前，四季祖先早期最後建立聚落的重要地點即為 Tayax。長者口述中，Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此。目前並未完全確定 tayax 一詞本身的詞源，因此本條目只保留其作為祖居地與中部落地名的歷史意義，不自行補造。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
qalang Tayax ro qalang C’ux, qalang Iyik, ciyang na ini ptnaq nya ga, si say maha qalang Tayax ga glasu na ki’an saying qalang qani. bnheci qalang Skikun skahul cyunga na pnhknyan naha ga m_ngyut musa miyup cqa bawiq na llyung Mnibu lro,kotas Tmarong ki Kmyucun naha qani ga tmqalang maki cqa Tayax, ro aki pucing na mpux pitu siki tehuk mpux spat siki lga, wal hirun qutux tyaba na behuy qa muyax,ssyakaw, ro kho, nanu cquliq qalang m_ngyut mshyi cqa qalang mwani na qalang C’ux ro qalang Iyik.tehuk ’ringan minkok ku lga, baha hmcwa uka hayi kki’an na qalang C’ux lro,maki saying qutux glux na cinmuyax musa shyi cqa qalang Skikun,qabax naha ga payat muyax ro mpux payat cquliq. nanu mica qalang Tayax hiya ga “puqing kki’an bnheci → msgagay cqa horun behuy → mwani na qsahuy qalang ro maki cikay muyax”.Tayax 與上、下部落最大的不同，在於它是兩者共同的歷史前身。祖先從更早的遷徙路線逐步進入蘭陽溪上游後，Tmarong 與 Kmyucun 在 Tayax 建立聚落。約十七世紀末至十八世紀初，強烈風災破壞住家、瞭望台與穀倉，族人逐漸移往今日 qalang C'ux 與 qalang Iyik。到了民國時期，因上部落居住空間縮小，又有兩批同一家戶族人移居中部落，合計四戶十四人。因此 Tayax 經歷了「早期共同祖居地 → 風災後人口分散 → 近現代行政中心與少數家戶再居住」的變化。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qalang Tayax hiya ga maki cqa qsahuy na qalang Skikun. qalang Skikun hiya ga maki cqa rrgyax Hagay ro rrgyax Turu Taywang,ro llyung Mnibu hiya ga skahul byaqan wagi hrhuk kya skura htgan wagi ghyaq kya,ro gong Siyu hiya ga cpiyang na qara llyung nya uyi. Tayax maki cqa yaw na qalang bawiq ro qalang Iyik, ki’an nya qani ga m_ngyut alan na cquliq qalang musa kbalay yaw.

qalang Tayax 位於四季整體山河環境的中心地帶。四季村位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪由西南向東北流經，四重溪也是重要支流之一。Tayax 位在上、下部落之間，其地理位置使它逐漸成為族人往返不同聚落與使用公共設施的重要中心。

== '''smuran tuqiy qalang 部落的古道''' ==
uka qutux aro ni qlaang Tayax na ryaniq cyunga,nanu mica bniru qani ga ini twang nanak.Tayax maki cqa cka qalang C’ux ro qalang Iiyk,cyunga bnheci musar o msbinah qlaang, pnqmahan,ro rgyax siga musa hminas piyux tuqiy rgyax,ryaniq cyunga,mwani ryaniq Taycicya hiya ga cpiyang tyaba na ryaniq qalang la.ana ta musa qmayah muya ramat, ini ga musa ta ana n’inu,si puwah ryaniq qani la.

沒有一條專屬 Tayax 的傳統古道，因此本條目不自行增列。Tayax 位於上、下部落之間，早期祖先往返聚落、耕地與山區時必須經由各種山徑與傳統道路；今日台七甲線及通往上、下部落的道路也與此區密切相關。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga psyan naha ki’an pkbalay yaw,qani ga iyat musa qmalup,uka qyunam nya.ro qyunam cyunga si ga baqun ta maha qabax qalang skikun ga msqutux qyunam ta, iyat ta pslungi maha ryaniq te magan qani musa qmasux qyunam,ini ptnaq uyi.cyunga cquliq Tayal ga spuwah glux ro Gaga musa ktayux inu qyunam,mehong nya lga kruma qalang ga maki nanak msqun qyunam naha.qutux qtux qyunam na glux Tayax,siga musa ta maqut loyi.

Tayax 今日主要是行政與公共設施區，並非以狩獵活動為主要特色。傳統獵場應理解為整個 Skikun 共同生活領域的一部分，而不能以今日第五鄰行政界線切割。族人過去依家族與 Gaga 關係使用山林，後來部分區域逐漸形成共同獵場。個別 Tayax 家戶的傳統獵區仍需訪談確認。

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
skura qalang Tayax ga, cpiyang nya ga si say maha hiya ga smuran na qalang Skikun.cyunga Tmarong ro Kmyucun hiya ga mnqyanux maki cqani,wal horun behuy lro nanu msgagay naha ski mwani na qalang C’ux,qalang Iiyk.nanu mica iyat qalang Tayax qani nanak,cqani ga trang cami nyan hmkangi knholan myan ga ini myan nbah mingi.

對 qalang Tayax 而言，最特別的是 Tayax 本身就是四季歷史上的重要舊聚落。早期 Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此，風災後才逐漸分散至今日上、下部落。因此 Tayax 不只是今天的「中部落」，也是四季人追溯部落形成史時不可忽略的祖居中心。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
ziray na Ipun lga,Tayax hiya ga nyan naha alan smi ki’an na kbalay yaw qalang,psyan naha qmayat kuy, ro hasisyo,gako,patus,sinsya ro ’byan na cquliq Ipun.nanu qani lga si ta qbaqun maha aring knholan qalang musa m’iyux cqa pinslyan na bbinah mwah na sexu la. ziray klhangan na Cyunghwaminkok lga,cnlalu naha qalang Tayax qani ga “和勳巷”, mehong nya lga syan naha kblayan na qabax qalang la.

日治時期，Tayax 一帶逐漸成為行政管理的重要空間，曾設置養蠶相關設施、駐在所、蕃童教育所、砲台、神社及日人宿舍等。這使 Tayax 從早期祖居地，逐步轉變為外來政權治理下的行政與教育中心。國民政府時期，中部落稱「和勳巷」，後來成為四季村第五鄰及公共設施集中處。

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qalang Tayax hiya ga maki calay Gaga imi nya,qutux ga smku kntayux na bnheci,qutux ga nyan nya ktalan qalang Skikun skahul Gaga cyunga ro musa miyup cqa Gaga mwani qani.mwani ga pqwasan biru, kyokay,pinslyan qalang ga msli maki cqani,nanu Tayax qani ga piyux cquliq ana kahul qalang C’ux,qalang Iyik,si naha uwah cqani mcisal.

Tayax 的文化意義很特殊：一方面保存祖先共同生活的記憶，另一方面也見證四季由傳統 Gaga 社會進入現代行政制度的過程。今天學校、教會、村辦公處及公共活動場所集中在此，使 Tayax 成為上、下部落不同家族經常共同活動與交流的空間。

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
puqing pnqyuwan na qalang Tayax hiya ga “mnglux mqyanux maki cqani qa cquliq qalang Skikun.” nyan inu kalay qalang C’ux,qalang Iyik mwani na ga,lkotas Tmarong ki lkotas Kmyucun naha ga,msqun mqyanux maki cqani,mehong nya lga baha hmcwa wayal horun behuy ro wayal mhsyi qalang lro nanu mica,ktalan ta mwani ga maki qutux qutux kki’an naha.nanu mica qa si say maha cqani ga tnaqan na qalang C’ux ki qalang Iyik.

Tayax 最核心的故事是「四季人原本曾經一起住在這裡」。Tmarong 與 Kmyucun 在尚未形成今日上、下部落以前，共同生活於 Tayax。後來因風災、聚落移動及 Gaga 的發展，才逐漸形成今天不同的居住區。因此 Tayax 可以視為 qalang C'ux 與 qalang Iyik 共同歷史的交會點。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
mwani ga uka cquliq bniru maha maki mnanak na Gaga qa qalang Tayax, nanu mica bniru ta qani ga spuwah ta mglux Gaga nqa qalang Skikun,</text>
      <sha1>mvl7i07n4ozl05r6o1pzzskuhxat62q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75412</id>
      <parentid>75411</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:55:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>75412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9382" sha1="32sjioribflirs49kqihhnfw21l0dpn" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Tayax.png|縮圖|qalang Tayax]]
qalang Tayax／四季中部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Tayax hiya ga mwani na qalang cka cqa qalang Skikun. ini ptnaq ki qalang C’ux ro qalang Iyik, qalang Tayax hiya ga ini kpiyux cinmuyax nya,cqani hiya ga qsahuy pinslyan ro kbalay yaw na qalang. qalang Tayax hiya ga maki cikay muyax nanak, ro cpiyang nya ga maki pqwasan biru llaqi na Skikun, kbalay yaw na qalang, ro ppghupan,ro kinblayan nqa pkbalay yaw qalang, hasisyo, psatu trgami, ro kyokay Tensinkyo, qani hiya ga qsahuy ptyawan na qalang Skikun. mwani hiya ga ana kekong ana nanu yaw na tyaba ga, musa ta kbalay maki cqa qalang Tayax cqani, baha hmcwa qalang Tayax, roq nya ga mglabang ro heci calay. ro nanu mica si ta kaki kya kbalay piyux tyaba na yaw la.

qalang Tayax 為今日四季中部落，主要位於第五鄰。與上、下部落不同，中部落並非以大量住宅為主要特色，而是四季村行政與公共設施較集中的區域。中部落除少數家戶外，主要有四季國小、村辦公處、衛生相關設施、社區發展協會、派出所、郵政代辦處、天主堂等，是四季重要的公共生活中心。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu “Tayax” qani hiya ga cpiyang na lalu cyunga Skikun. glasu uka lalu “Skikun” hiya ga, bnheci qalang Skikun ga pucing na kbalay na qalang cyunga hiya ga qalang Skikun qani.skahul pinqyuwan na bnheci ga,Tmarong ki Kmyucun mnsqun mqyanux maki cqani. mwani ga ini ta qbaqi maha spuwah inu qa imi nqa “Tayax” qani,nanu mica bniru qani ga, biru yaw na pnhknyan na qalang Tayax nanak,ini kayal imi nya. kruma cquliq kmayal maha qutux lalu Tayax qani, imi nya ga bhciy na roq ma, ana ga kruma kmayal bnheci ga glabang na roq ma, nanu mica cyunga hiya ga q’su maki kya kbalay qalang ro.

Tayax 是四季非常重要的舊地名。Skikun 名稱普遍使用以前，四季祖先早期最後建立聚落的重要地點即為 Tayax。長者口述中，Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此。目前並未完全確定 tayax 一詞本身的詞源，因此本條目只保留其作為祖居地與中部落地名的歷史意義，不自行補造。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
qalang Tayax ro qalang C’ux, qalang Iyik, ciyang na ini ptnaq nya ga, si say maha qalang Tayax ga glasu na ki’an saying qalang qani. bnheci qalang Skikun skahul cyunga na pnhknyan naha ga m_ngyut musa miyup cqa bawiq na llyung Mnibu lro,kotas Tmarong ki Kmyucun naha qani ga tmqalang maki cqa Tayax, ro aki pucing na mpux pitu siki tehuk mpux spat siki lga, wal hirun qutux tyaba na behuy qa muyax,ssyakaw, ro kho, nanu cquliq qalang m_ngyut mshyi cqa qalang mwani na qalang C’ux ro qalang Iyik.tehuk ’ringan minkok ku lga, baha hmcwa uka hayi kki’an na qalang C’ux lro,maki saying qutux glux na cinmuyax musa shyi cqa qalang Skikun,qabax naha ga payat muyax ro mpux payat cquliq. nanu mica qalang Tayax hiya ga “puqing kki’an bnheci → msgagay cqa horun behuy → mwani na qsahuy qalang ro maki cikay muyax”.Tayax 與上、下部落最大的不同，在於它是兩者共同的歷史前身。祖先從更早的遷徙路線逐步進入蘭陽溪上游後，Tmarong 與 Kmyucun 在 Tayax 建立聚落。約十七世紀末至十八世紀初，強烈風災破壞住家、瞭望台與穀倉，族人逐漸移往今日 qalang C'ux 與 qalang Iyik。到了民國時期，因上部落居住空間縮小，又有兩批同一家戶族人移居中部落，合計四戶十四人。因此 Tayax 經歷了「早期共同祖居地 → 風災後人口分散 → 近現代行政中心與少數家戶再居住」的變化。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qalang Tayax hiya ga maki cqa qsahuy na qalang Skikun. qalang Skikun hiya ga maki cqa rrgyax Hagay ro rrgyax Turu Taywang,ro llyung Mnibu hiya ga skahul byaqan wagi hrhuk kya skura htgan wagi ghyaq kya,ro gong Siyu hiya ga cpiyang na qara llyung nya uyi. Tayax maki cqa yaw na qalang bawiq ro qalang Iyik, ki’an nya qani ga m_ngyut alan na cquliq qalang musa kbalay yaw.

qalang Tayax 位於四季整體山河環境的中心地帶。四季村位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪由西南向東北流經，四重溪也是重要支流之一。Tayax 位在上、下部落之間，其地理位置使它逐漸成為族人往返不同聚落與使用公共設施的重要中心。

== '''smuran tuqiy qalang 部落的古道''' ==
uka qutux aro ni qlaang Tayax na ryaniq cyunga,nanu mica bniru qani ga ini twang nanak.Tayax maki cqa cka qalang C’ux ro qalang Iiyk,cyunga bnheci musar o msbinah qlaang, pnqmahan,ro rgyax siga musa hminas piyux tuqiy rgyax,ryaniq cyunga,mwani ryaniq Taycicya hiya ga cpiyang tyaba na ryaniq qalang la.ana ta musa qmayah muya ramat, ini ga musa ta ana n’inu,si puwah ryaniq qani la.

沒有一條專屬 Tayax 的傳統古道，因此本條目不自行增列。Tayax 位於上、下部落之間，早期祖先往返聚落、耕地與山區時必須經由各種山徑與傳統道路；今日台七甲線及通往上、下部落的道路也與此區密切相關。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga psyan naha ki’an pkbalay yaw,qani ga iyat musa qmalup,uka qyunam nya.ro qyunam cyunga si ga baqun ta maha qabax qalang skikun ga msqutux qyunam ta, iyat ta pslungi maha ryaniq te magan qani musa qmasux qyunam,ini ptnaq uyi.cyunga cquliq Tayal ga spuwah glux ro Gaga musa ktayux inu qyunam,mehong nya lga kruma qalang ga maki nanak msqun qyunam naha.qutux qtux qyunam na glux Tayax,siga musa ta maqut loyi.

Tayax 今日主要是行政與公共設施區，並非以狩獵活動為主要特色。傳統獵場應理解為整個 Skikun 共同生活領域的一部分，而不能以今日第五鄰行政界線切割。族人過去依家族與 Gaga 關係使用山林，後來部分區域逐漸形成共同獵場。個別 Tayax 家戶的傳統獵區仍需訪談確認。

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
skura qalang Tayax ga, cpiyang nya ga si say maha hiya ga smuran na qalang Skikun.cyunga Tmarong ro Kmyucun hiya ga mnqyanux maki cqani,wal horun behuy lro nanu msgagay naha ski mwani na qalang C’ux,qalang Iiyk.nanu mica iyat qalang Tayax qani nanak,cqani ga trang cami nyan hmkangi knholan myan ga ini myan nbah mingi.

對 qalang Tayax 而言，最特別的是 Tayax 本身就是四季歷史上的重要舊聚落。早期 Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此，風災後才逐漸分散至今日上、下部落。因此 Tayax 不只是今天的「中部落」，也是四季人追溯部落形成史時不可忽略的祖居中心。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
ziray na Ipun lga,Tayax hiya ga nyan naha alan smi ki’an na kbalay yaw qalang,psyan naha qmayat kuy, ro hasisyo,gako,patus,sinsya ro ’byan na cquliq Ipun.nanu qani lga si ta qbaqun maha aring knholan qalang musa m’iyux cqa pinslyan na bbinah mwah na sexu la. ziray klhangan na Cyunghwaminkok lga,cnlalu naha qalang Tayax qani ga “和勳巷”, mehong nya lga syan naha kblayan na qabax qalang la.

日治時期，Tayax 一帶逐漸成為行政管理的重要空間，曾設置養蠶相關設施、駐在所、蕃童教育所、砲台、神社及日人宿舍等。這使 Tayax 從早期祖居地，逐步轉變為外來政權治理下的行政與教育中心。國民政府時期，中部落稱「和勳巷」，後來成為四季村第五鄰及公共設施集中處。

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qalang Tayax hiya ga maki calay Gaga imi nya,qutux ga smku kntayux na bnheci,qutux ga nyan nya ktalan qalang Skikun skahul Gaga cyunga ro musa miyup cqa Gaga mwani qani.mwani ga pqwasan biru, kyokay,pinslyan qalang ga msli maki cqani,nanu Tayax qani ga piyux cquliq ana kahul qalang C’ux,qalang Iyik,si naha uwah cqani mcisal.

Tayax 的文化意義很特殊：一方面保存祖先共同生活的記憶，另一方面也見證四季由傳統 Gaga 社會進入現代行政制度的過程。今天學校、教會、村辦公處及公共活動場所集中在此，使 Tayax 成為上、下部落不同家族經常共同活動與交流的空間。

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
puqing pnqyuwan na qalang Tayax hiya ga “mnglux mqyanux maki cqani qa cquliq qalang Skikun.” nyan inu kalay qalang C’ux,qalang Iyik mwani na ga,lkotas Tmarong ki lkotas Kmyucun naha ga,msqun mqyanux maki cqani,mehong nya lga baha hmcwa wayal horun behuy ro wayal mhsyi qalang lro nanu mica,ktalan ta mwani ga maki qutux qutux kki’an naha.nanu mica qa si say maha cqani ga tnaqan na qalang C’ux ki qalang Iyik.

Tayax 最核心的故事是「四季人原本曾經一起住在這裡」。Tmarong 與 Kmyucun 在尚未形成今日上、下部落以前，共同生活於 Tayax。後來因風災、聚落移動及 Gaga 的發展，才逐漸形成今天不同的居住區。因此 Tayax 可以視為 qalang C'ux 與 qalang Iyik 共同歷史的交會點。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
mwani ga uka cquliq bniru maha maki mnanak na Gaga qa qalang Tayax, nanu mica bniru ta qani ga spuwah ta mglux Gaga nqa qalang Skikun,maki mrroq inlungan skura lpyung, bnheci, rroq, ro Gaga qnxan. maha ni Tayax hiya maki qalang cyunga,</text>
      <sha1>32sjioribflirs49kqihhnfw21l0dpn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75413</id>
      <parentid>75412</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:55:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>75413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9434" sha1="20ts7j09c8qlgguwcbyi123ai3yksp9" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Tayax.png|縮圖|qalang Tayax]]
qalang Tayax／四季中部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Tayax hiya ga mwani na qalang cka cqa qalang Skikun. ini ptnaq ki qalang C’ux ro qalang Iyik, qalang Tayax hiya ga ini kpiyux cinmuyax nya,cqani hiya ga qsahuy pinslyan ro kbalay yaw na qalang. qalang Tayax hiya ga maki cikay muyax nanak, ro cpiyang nya ga maki pqwasan biru llaqi na Skikun, kbalay yaw na qalang, ro ppghupan,ro kinblayan nqa pkbalay yaw qalang, hasisyo, psatu trgami, ro kyokay Tensinkyo, qani hiya ga qsahuy ptyawan na qalang Skikun. mwani hiya ga ana kekong ana nanu yaw na tyaba ga, musa ta kbalay maki cqa qalang Tayax cqani, baha hmcwa qalang Tayax, roq nya ga mglabang ro heci calay. ro nanu mica si ta kaki kya kbalay piyux tyaba na yaw la.

qalang Tayax 為今日四季中部落，主要位於第五鄰。與上、下部落不同，中部落並非以大量住宅為主要特色，而是四季村行政與公共設施較集中的區域。中部落除少數家戶外，主要有四季國小、村辦公處、衛生相關設施、社區發展協會、派出所、郵政代辦處、天主堂等，是四季重要的公共生活中心。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu “Tayax” qani hiya ga cpiyang na lalu cyunga Skikun. glasu uka lalu “Skikun” hiya ga, bnheci qalang Skikun ga pucing na kbalay na qalang cyunga hiya ga qalang Skikun qani.skahul pinqyuwan na bnheci ga,Tmarong ki Kmyucun mnsqun mqyanux maki cqani. mwani ga ini ta qbaqi maha spuwah inu qa imi nqa “Tayax” qani,nanu mica bniru qani ga, biru yaw na pnhknyan na qalang Tayax nanak,ini kayal imi nya. kruma cquliq kmayal maha qutux lalu Tayax qani, imi nya ga bhciy na roq ma, ana ga kruma kmayal bnheci ga glabang na roq ma, nanu mica cyunga hiya ga q’su maki kya kbalay qalang ro.

Tayax 是四季非常重要的舊地名。Skikun 名稱普遍使用以前，四季祖先早期最後建立聚落的重要地點即為 Tayax。長者口述中，Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此。目前並未完全確定 tayax 一詞本身的詞源，因此本條目只保留其作為祖居地與中部落地名的歷史意義，不自行補造。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
qalang Tayax ro qalang C’ux, qalang Iyik, ciyang na ini ptnaq nya ga, si say maha qalang Tayax ga glasu na ki’an saying qalang qani. bnheci qalang Skikun skahul cyunga na pnhknyan naha ga m_ngyut musa miyup cqa bawiq na llyung Mnibu lro,kotas Tmarong ki Kmyucun naha qani ga tmqalang maki cqa Tayax, ro aki pucing na mpux pitu siki tehuk mpux spat siki lga, wal hirun qutux tyaba na behuy qa muyax,ssyakaw, ro kho, nanu cquliq qalang m_ngyut mshyi cqa qalang mwani na qalang C’ux ro qalang Iyik.tehuk ’ringan minkok ku lga, baha hmcwa uka hayi kki’an na qalang C’ux lro,maki saying qutux glux na cinmuyax musa shyi cqa qalang Skikun,qabax naha ga payat muyax ro mpux payat cquliq. nanu mica qalang Tayax hiya ga “puqing kki’an bnheci → msgagay cqa horun behuy → mwani na qsahuy qalang ro maki cikay muyax”.Tayax 與上、下部落最大的不同，在於它是兩者共同的歷史前身。祖先從更早的遷徙路線逐步進入蘭陽溪上游後，Tmarong 與 Kmyucun 在 Tayax 建立聚落。約十七世紀末至十八世紀初，強烈風災破壞住家、瞭望台與穀倉，族人逐漸移往今日 qalang C'ux 與 qalang Iyik。到了民國時期，因上部落居住空間縮小，又有兩批同一家戶族人移居中部落，合計四戶十四人。因此 Tayax 經歷了「早期共同祖居地 → 風災後人口分散 → 近現代行政中心與少數家戶再居住」的變化。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qalang Tayax hiya ga maki cqa qsahuy na qalang Skikun. qalang Skikun hiya ga maki cqa rrgyax Hagay ro rrgyax Turu Taywang,ro llyung Mnibu hiya ga skahul byaqan wagi hrhuk kya skura htgan wagi ghyaq kya,ro gong Siyu hiya ga cpiyang na qara llyung nya uyi. Tayax maki cqa yaw na qalang bawiq ro qalang Iyik, ki’an nya qani ga m_ngyut alan na cquliq qalang musa kbalay yaw.

qalang Tayax 位於四季整體山河環境的中心地帶。四季村位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪由西南向東北流經，四重溪也是重要支流之一。Tayax 位在上、下部落之間，其地理位置使它逐漸成為族人往返不同聚落與使用公共設施的重要中心。

== '''smuran tuqiy qalang 部落的古道''' ==
uka qutux aro ni qlaang Tayax na ryaniq cyunga,nanu mica bniru qani ga ini twang nanak.Tayax maki cqa cka qalang C’ux ro qalang Iiyk,cyunga bnheci musar o msbinah qlaang, pnqmahan,ro rgyax siga musa hminas piyux tuqiy rgyax,ryaniq cyunga,mwani ryaniq Taycicya hiya ga cpiyang tyaba na ryaniq qalang la.ana ta musa qmayah muya ramat, ini ga musa ta ana n’inu,si puwah ryaniq qani la.

沒有一條專屬 Tayax 的傳統古道，因此本條目不自行增列。Tayax 位於上、下部落之間，早期祖先往返聚落、耕地與山區時必須經由各種山徑與傳統道路；今日台七甲線及通往上、下部落的道路也與此區密切相關。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga psyan naha ki’an pkbalay yaw,qani ga iyat musa qmalup,uka qyunam nya.ro qyunam cyunga si ga baqun ta maha qabax qalang skikun ga msqutux qyunam ta, iyat ta pslungi maha ryaniq te magan qani musa qmasux qyunam,ini ptnaq uyi.cyunga cquliq Tayal ga spuwah glux ro Gaga musa ktayux inu qyunam,mehong nya lga kruma qalang ga maki nanak msqun qyunam naha.qutux qtux qyunam na glux Tayax,siga musa ta maqut loyi.

Tayax 今日主要是行政與公共設施區，並非以狩獵活動為主要特色。傳統獵場應理解為整個 Skikun 共同生活領域的一部分，而不能以今日第五鄰行政界線切割。族人過去依家族與 Gaga 關係使用山林，後來部分區域逐漸形成共同獵場。個別 Tayax 家戶的傳統獵區仍需訪談確認。

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
skura qalang Tayax ga, cpiyang nya ga si say maha hiya ga smuran na qalang Skikun.cyunga Tmarong ro Kmyucun hiya ga mnqyanux maki cqani,wal horun behuy lro nanu msgagay naha ski mwani na qalang C’ux,qalang Iiyk.nanu mica iyat qalang Tayax qani nanak,cqani ga trang cami nyan hmkangi knholan myan ga ini myan nbah mingi.

對 qalang Tayax 而言，最特別的是 Tayax 本身就是四季歷史上的重要舊聚落。早期 Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此，風災後才逐漸分散至今日上、下部落。因此 Tayax 不只是今天的「中部落」，也是四季人追溯部落形成史時不可忽略的祖居中心。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
ziray na Ipun lga,Tayax hiya ga nyan naha alan smi ki’an na kbalay yaw qalang,psyan naha qmayat kuy, ro hasisyo,gako,patus,sinsya ro ’byan na cquliq Ipun.nanu qani lga si ta qbaqun maha aring knholan qalang musa m’iyux cqa pinslyan na bbinah mwah na sexu la. ziray klhangan na Cyunghwaminkok lga,cnlalu naha qalang Tayax qani ga “和勳巷”, mehong nya lga syan naha kblayan na qabax qalang la.

日治時期，Tayax 一帶逐漸成為行政管理的重要空間，曾設置養蠶相關設施、駐在所、蕃童教育所、砲台、神社及日人宿舍等。這使 Tayax 從早期祖居地，逐步轉變為外來政權治理下的行政與教育中心。國民政府時期，中部落稱「和勳巷」，後來成為四季村第五鄰及公共設施集中處。

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qalang Tayax hiya ga maki calay Gaga imi nya,qutux ga smku kntayux na bnheci,qutux ga nyan nya ktalan qalang Skikun skahul Gaga cyunga ro musa miyup cqa Gaga mwani qani.mwani ga pqwasan biru, kyokay,pinslyan qalang ga msli maki cqani,nanu Tayax qani ga piyux cquliq ana kahul qalang C’ux,qalang Iyik,si naha uwah cqani mcisal.

Tayax 的文化意義很特殊：一方面保存祖先共同生活的記憶，另一方面也見證四季由傳統 Gaga 社會進入現代行政制度的過程。今天學校、教會、村辦公處及公共活動場所集中在此，使 Tayax 成為上、下部落不同家族經常共同活動與交流的空間。

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
puqing pnqyuwan na qalang Tayax hiya ga “mnglux mqyanux maki cqani qa cquliq qalang Skikun.” nyan inu kalay qalang C’ux,qalang Iyik mwani na ga,lkotas Tmarong ki lkotas Kmyucun naha ga,msqun mqyanux maki cqani,mehong nya lga baha hmcwa wayal horun behuy ro wayal mhsyi qalang lro nanu mica,ktalan ta mwani ga maki qutux qutux kki’an naha.nanu mica qa si say maha cqani ga tnaqan na qalang C’ux ki qalang Iyik.

Tayax 最核心的故事是「四季人原本曾經一起住在這裡」。Tmarong 與 Kmyucun 在尚未形成今日上、下部落以前，共同生活於 Tayax。後來因風災、聚落移動及 Gaga 的發展，才逐漸形成今天不同的居住區。因此 Tayax 可以視為 qalang C'ux 與 qalang Iyik 共同歷史的交會點。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
mwani ga uka cquliq bniru maha maki mnanak na Gaga qa qalang Tayax, nanu mica bniru ta qani ga spuwah ta mglux Gaga nqa qalang Skikun,maki mrroq inlungan skura lpyung, bnheci, rroq, ro Gaga qnxan. maha ni Tayax hiya maki qalang cyunga, ini ga n’nanu yaw ga siga paqutay ta bnheci loyi.</text>
      <sha1>20ts7j09c8qlgguwcbyi123ai3yksp9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75414</id>
      <parentid>75413</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:55:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>75414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9433" sha1="ptffndqm15lnvxugmibtiwfybotazxz" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Tayax.png|縮圖|qalang Tayax]]
qalang Tayax／四季中部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Tayax hiya ga mwani na qalang cka cqa qalang Skikun. ini ptnaq ki qalang C’ux ro qalang Iyik, qalang Tayax hiya ga ini kpiyux cinmuyax nya,cqani hiya ga qsahuy pinslyan ro kbalay yaw na qalang. qalang Tayax hiya ga maki cikay muyax nanak, ro cpiyang nya ga maki pqwasan biru llaqi na Skikun, kbalay yaw na qalang, ro ppghupan,ro kinblayan nqa pkbalay yaw qalang, hasisyo, psatu trgami, ro kyokay Tensinkyo, qani hiya ga qsahuy ptyawan na qalang Skikun. mwani hiya ga ana kekong ana nanu yaw na tyaba ga, musa ta kbalay maki cqa qalang Tayax cqani, baha hmcwa qalang Tayax, roq nya ga mglabang ro heci calay. ro nanu mica si ta kaki kya kbalay piyux tyaba na yaw la.

qalang Tayax 為今日四季中部落，主要位於第五鄰。與上、下部落不同，中部落並非以大量住宅為主要特色，而是四季村行政與公共設施較集中的區域。中部落除少數家戶外，主要有四季國小、村辦公處、衛生相關設施、社區發展協會、派出所、郵政代辦處、天主堂等，是四季重要的公共生活中心。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu “Tayax” qani hiya ga cpiyang na lalu cyunga Skikun. glasu uka lalu “Skikun” hiya ga, bnheci qalang Skikun ga pucing na kbalay na qalang cyunga hiya ga qalang Skikun qani.skahul pinqyuwan na bnheci ga,Tmarong ki Kmyucun mnsqun mqyanux maki cqani. mwani ga ini ta qbaqi maha spuwah inu qa imi nqa “Tayax” qani,nanu mica bniru qani ga, biru yaw na pnhknyan na qalang Tayax nanak,ini kayal imi nya. kruma cquliq kmayal maha qutux lalu Tayax qani, imi nya ga bhciy na roq ma, ana ga kruma kmayal bnheci ga glabang na roq ma, nanu mica cyunga hiya ga q’su maki kya kbalay qalang ro.

Tayax 是四季非常重要的舊地名。Skikun 名稱普遍使用以前，四季祖先早期最後建立聚落的重要地點即為 Tayax。長者口述中，Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此。目前並未完全確定 tayax 一詞本身的詞源，因此本條目只保留其作為祖居地與中部落地名的歷史意義，不自行補造。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
qalang Tayax ro qalang C’ux, qalang Iyik, ciyang na ini ptnaq nya ga, si say maha qalang Tayax ga glasu na ki’an saying qalang qani. bnheci qalang Skikun skahul cyunga na pnhknyan naha ga m_ngyut musa miyup cqa bawiq na llyung Mnibu lro,kotas Tmarong ki Kmyucun naha qani ga tmqalang maki cqa Tayax, ro aki pucing na mpux pitu siki tehuk mpux spat siki lga, wal hirun qutux tyaba na behuy qa muyax,ssyakaw, ro kho, nanu cquliq qalang m_ngyut mshyi cqa qalang mwani na qalang C’ux ro qalang Iyik.tehuk ’ringan minkok ku lga, baha hmcwa uka hayi kki’an na qalang C’ux lro,maki saying qutux glux na cinmuyax musa shyi cqa qalang Skikun,qabax naha ga payat muyax ro mpux payat cquliq. nanu mica qalang Tayax hiya ga “puqing kki’an bnheci → msgagay cqa horun behuy → mwani na qsahuy qalang ro maki cikay muyax”.Tayax 與上、下部落最大的不同，在於它是兩者共同的歷史前身。祖先從更早的遷徙路線逐步進入蘭陽溪上游後，Tmarong 與 Kmyucun 在 Tayax 建立聚落。約十七世紀末至十八世紀初，強烈風災破壞住家、瞭望台與穀倉，族人逐漸移往今日 qalang C'ux 與 qalang Iyik。到了民國時期，因上部落居住空間縮小，又有兩批同一家戶族人移居中部落，合計四戶十四人。因此 Tayax 經歷了「早期共同祖居地 → 風災後人口分散 → 近現代行政中心與少數家戶再居住」的變化。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qalang Tayax hiya ga maki cqa qsahuy na qalang Skikun. qalang Skikun hiya ga maki cqa rrgyax Hagay ro rrgyax Turu Taywang,ro llyung Mnibu hiya ga skahul byaqan wagi hrhuk kya skura htgan wagi ghyaq kya,ro gong Siyu hiya ga cpiyang na qara llyung nya uyi. Tayax maki cqa yaw na qalang bawiq ro qalang Iyik, ki’an nya qani ga m_ngyut alan na cquliq qalang musa kbalay yaw.

qalang Tayax 位於四季整體山河環境的中心地帶。四季村位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪由西南向東北流經，四重溪也是重要支流之一。Tayax 位在上、下部落之間，其地理位置使它逐漸成為族人往返不同聚落與使用公共設施的重要中心。

== '''smuran tuqiy qalang 部落的古道''' ==
uka qutux aro ni qlaang Tayax na ryaniq cyunga,nanu mica bniru qani ga ini twang nanak.Tayax maki cqa cka qalang C’ux ro qalang Iiyk,cyunga bnheci musar o msbinah qlaang, pnqmahan,ro rgyax siga musa hminas piyux tuqiy rgyax,ryaniq cyunga,mwani ryaniq Taycicya hiya ga cpiyang tyaba na ryaniq qalang la.ana ta musa qmayah muya ramat, ini ga musa ta ana n’inu,si puwah ryaniq qani la.

沒有一條專屬 Tayax 的傳統古道，因此本條目不自行增列。Tayax 位於上、下部落之間，早期祖先往返聚落、耕地與山區時必須經由各種山徑與傳統道路；今日台七甲線及通往上、下部落的道路也與此區密切相關。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga psyan naha ki’an pkbalay yaw,qani ga iyat musa qmalup,uka qyunam nya.ro qyunam cyunga si ga baqun ta maha qabax qalang skikun ga msqutux qyunam ta, iyat ta pslungi maha ryaniq te magan qani musa qmasux qyunam,ini ptnaq uyi.cyunga cquliq Tayal ga spuwah glux ro Gaga musa ktayux inu qyunam,mehong nya lga kruma qalang ga maki nanak msqun qyunam naha.qutux qtux qyunam na glux Tayax,siga musa ta maqut loyi.

Tayax 今日主要是行政與公共設施區，並非以狩獵活動為主要特色。傳統獵場應理解為整個 Skikun 共同生活領域的一部分，而不能以今日第五鄰行政界線切割。族人過去依家族與 Gaga 關係使用山林，後來部分區域逐漸形成共同獵場。個別 Tayax 家戶的傳統獵區仍需訪談確認。

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
skura qalang Tayax ga, cpiyang nya ga si say maha hiya ga smuran na qalang Skikun.cyunga Tmarong ro Kmyucun hiya ga mnqyanux maki cqani,wal horun behuy lro nanu msgagay naha ski mwani na qalang C’ux,qalang Iiyk.nanu mica iyat qalang Tayax qani nanak,cqani ga trang cami nyan hmkangi knholan myan ga ini myan nbah mingi.

對 qalang Tayax 而言，最特別的是 Tayax 本身就是四季歷史上的重要舊聚落。早期 Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此，風災後才逐漸分散至今日上、下部落。因此 Tayax 不只是今天的「中部落」，也是四季人追溯部落形成史時不可忽略的祖居中心。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
ziray na Ipun lga,Tayax hiya ga nyan naha alan smi ki’an na kbalay yaw qalang,psyan naha qmayat kuy, ro hasisyo,gako,patus,sinsya ro ’byan na cquliq Ipun.nanu qani lga si ta qbaqun maha aring knholan qalang musa m’iyux cqa pinslyan na bbinah mwah na sexu la. ziray klhangan na Cyunghwaminkok lga,cnlalu naha qalang Tayax qani ga “和勳巷”, mehong nya lga syan naha kblayan na qabax qalang la.

日治時期，Tayax 一帶逐漸成為行政管理的重要空間，曾設置養蠶相關設施、駐在所、蕃童教育所、砲台、神社及日人宿舍等。這使 Tayax 從早期祖居地，逐步轉變為外來政權治理下的行政與教育中心。國民政府時期，中部落稱「和勳巷」，後來成為四季村第五鄰及公共設施集中處。

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qalang Tayax hiya ga maki calay Gaga imi nya,qutux ga smku kntayux na bnheci,qutux ga nyan nya ktalan qalang Skikun skahul Gaga cyunga ro musa miyup cqa Gaga mwani qani.mwani ga pqwasan biru, kyokay,pinslyan qalang ga msli maki cqani,nanu Tayax qani ga piyux cquliq ana kahul qalang C’ux,qalang Iyik,si naha uwah cqani mcisal.

Tayax 的文化意義很特殊：一方面保存祖先共同生活的記憶，另一方面也見證四季由傳統 Gaga 社會進入現代行政制度的過程。今天學校、教會、村辦公處及公共活動場所集中在此，使 Tayax 成為上、下部落不同家族經常共同活動與交流的空間。

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
puqing pnqyuwan na qalang Tayax hiya ga “mnglux mqyanux maki cqani qa cquliq qalang Skikun.” nyan inu kalay qalang C’ux,qalang Iyik mwani na ga,lkotas Tmarong ki lkotas Kmyucun naha ga,msqun mqyanux maki cqani,mehong nya lga baha hmcwa wayal horun behuy ro wayal mhsyi qalang lro nanu mica,ktalan ta mwani ga maki qutux qutux kki’an naha.nanu mica qa si say maha cqani ga tnaqan na qalang C’ux ki qalang Iyik.

Tayax 最核心的故事是「四季人原本曾經一起住在這裡」。Tmarong 與 Kmyucun 在尚未形成今日上、下部落以前，共同生活於 Tayax。後來因風災、聚落移動及 Gaga 的發展，才逐漸形成今天不同的居住區。因此 Tayax 可以視為 qalang C'ux 與 qalang Iyik 共同歷史的交會點。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
mwani ga uka cquliq bniru maha maki mnanak na Gaga qa qalang Tayax, nanu mica bniru ta qani ga spuwah ta mglux Gaga nqa qalang Skikun,maki mrroq inlungan skura lpyung, bnheci, rroq, ro Gaga qnxan. maha ni Tayax hiya maki qalang cyunga,ini ga n’nanu yaw ga siga paqutay ta bnheci loyi.</text>
      <sha1>ptffndqm15lnvxugmibtiwfybotazxz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75415</id>
      <parentid>75414</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:56:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>75415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9592" sha1="l50g9eie6xyxu7jxesqs0vsbp7tpkzr" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Tayax.png|縮圖|qalang Tayax]]
qalang Tayax／四季中部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Tayax hiya ga mwani na qalang cka cqa qalang Skikun. ini ptnaq ki qalang C’ux ro qalang Iyik, qalang Tayax hiya ga ini kpiyux cinmuyax nya,cqani hiya ga qsahuy pinslyan ro kbalay yaw na qalang. qalang Tayax hiya ga maki cikay muyax nanak, ro cpiyang nya ga maki pqwasan biru llaqi na Skikun, kbalay yaw na qalang, ro ppghupan,ro kinblayan nqa pkbalay yaw qalang, hasisyo, psatu trgami, ro kyokay Tensinkyo, qani hiya ga qsahuy ptyawan na qalang Skikun. mwani hiya ga ana kekong ana nanu yaw na tyaba ga, musa ta kbalay maki cqa qalang Tayax cqani, baha hmcwa qalang Tayax, roq nya ga mglabang ro heci calay. ro nanu mica si ta kaki kya kbalay piyux tyaba na yaw la.

qalang Tayax 為今日四季中部落，主要位於第五鄰。與上、下部落不同，中部落並非以大量住宅為主要特色，而是四季村行政與公共設施較集中的區域。中部落除少數家戶外，主要有四季國小、村辦公處、衛生相關設施、社區發展協會、派出所、郵政代辦處、天主堂等，是四季重要的公共生活中心。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu “Tayax” qani hiya ga cpiyang na lalu cyunga Skikun. glasu uka lalu “Skikun” hiya ga, bnheci qalang Skikun ga pucing na kbalay na qalang cyunga hiya ga qalang Skikun qani.skahul pinqyuwan na bnheci ga,Tmarong ki Kmyucun mnsqun mqyanux maki cqani. mwani ga ini ta qbaqi maha spuwah inu qa imi nqa “Tayax” qani,nanu mica bniru qani ga, biru yaw na pnhknyan na qalang Tayax nanak,ini kayal imi nya. kruma cquliq kmayal maha qutux lalu Tayax qani, imi nya ga bhciy na roq ma, ana ga kruma kmayal bnheci ga glabang na roq ma, nanu mica cyunga hiya ga q’su maki kya kbalay qalang ro.

Tayax 是四季非常重要的舊地名。Skikun 名稱普遍使用以前，四季祖先早期最後建立聚落的重要地點即為 Tayax。長者口述中，Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此。目前並未完全確定 tayax 一詞本身的詞源，因此本條目只保留其作為祖居地與中部落地名的歷史意義，不自行補造。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
qalang Tayax ro qalang C’ux, qalang Iyik, ciyang na ini ptnaq nya ga, si say maha qalang Tayax ga glasu na ki’an saying qalang qani. bnheci qalang Skikun skahul cyunga na pnhknyan naha ga m_ngyut musa miyup cqa bawiq na llyung Mnibu lro,kotas Tmarong ki Kmyucun naha qani ga tmqalang maki cqa Tayax, ro aki pucing na mpux pitu siki tehuk mpux spat siki lga, wal hirun qutux tyaba na behuy qa muyax,ssyakaw, ro kho, nanu cquliq qalang m_ngyut mshyi cqa qalang mwani na qalang C’ux ro qalang Iyik.tehuk ’ringan minkok ku lga, baha hmcwa uka hayi kki’an na qalang C’ux lro,maki saying qutux glux na cinmuyax musa shyi cqa qalang Skikun,qabax naha ga payat muyax ro mpux payat cquliq. nanu mica qalang Tayax hiya ga “puqing kki’an bnheci → msgagay cqa horun behuy → mwani na qsahuy qalang ro maki cikay muyax”.Tayax 與上、下部落最大的不同，在於它是兩者共同的歷史前身。祖先從更早的遷徙路線逐步進入蘭陽溪上游後，Tmarong 與 Kmyucun 在 Tayax 建立聚落。約十七世紀末至十八世紀初，強烈風災破壞住家、瞭望台與穀倉，族人逐漸移往今日 qalang C'ux 與 qalang Iyik。到了民國時期，因上部落居住空間縮小，又有兩批同一家戶族人移居中部落，合計四戶十四人。因此 Tayax 經歷了「早期共同祖居地 → 風災後人口分散 → 近現代行政中心與少數家戶再居住」的變化。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qalang Tayax hiya ga maki cqa qsahuy na qalang Skikun. qalang Skikun hiya ga maki cqa rrgyax Hagay ro rrgyax Turu Taywang,ro llyung Mnibu hiya ga skahul byaqan wagi hrhuk kya skura htgan wagi ghyaq kya,ro gong Siyu hiya ga cpiyang na qara llyung nya uyi. Tayax maki cqa yaw na qalang bawiq ro qalang Iyik, ki’an nya qani ga m_ngyut alan na cquliq qalang musa kbalay yaw.

qalang Tayax 位於四季整體山河環境的中心地帶。四季村位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪由西南向東北流經，四重溪也是重要支流之一。Tayax 位在上、下部落之間，其地理位置使它逐漸成為族人往返不同聚落與使用公共設施的重要中心。

== '''smuran tuqiy qalang 部落的古道''' ==
uka qutux aro ni qlaang Tayax na ryaniq cyunga,nanu mica bniru qani ga ini twang nanak.Tayax maki cqa cka qalang C’ux ro qalang Iiyk,cyunga bnheci musar o msbinah qlaang, pnqmahan,ro rgyax siga musa hminas piyux tuqiy rgyax,ryaniq cyunga,mwani ryaniq Taycicya hiya ga cpiyang tyaba na ryaniq qalang la.ana ta musa qmayah muya ramat, ini ga musa ta ana n’inu,si puwah ryaniq qani la.

沒有一條專屬 Tayax 的傳統古道，因此本條目不自行增列。Tayax 位於上、下部落之間，早期祖先往返聚落、耕地與山區時必須經由各種山徑與傳統道路；今日台七甲線及通往上、下部落的道路也與此區密切相關。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga psyan naha ki’an pkbalay yaw,qani ga iyat musa qmalup,uka qyunam nya.ro qyunam cyunga si ga baqun ta maha qabax qalang skikun ga msqutux qyunam ta, iyat ta pslungi maha ryaniq te magan qani musa qmasux qyunam,ini ptnaq uyi.cyunga cquliq Tayal ga spuwah glux ro Gaga musa ktayux inu qyunam,mehong nya lga kruma qalang ga maki nanak msqun qyunam naha.qutux qtux qyunam na glux Tayax,siga musa ta maqut loyi.

Tayax 今日主要是行政與公共設施區，並非以狩獵活動為主要特色。傳統獵場應理解為整個 Skikun 共同生活領域的一部分，而不能以今日第五鄰行政界線切割。族人過去依家族與 Gaga 關係使用山林，後來部分區域逐漸形成共同獵場。個別 Tayax 家戶的傳統獵區仍需訪談確認。

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
skura qalang Tayax ga, cpiyang nya ga si say maha hiya ga smuran na qalang Skikun.cyunga Tmarong ro Kmyucun hiya ga mnqyanux maki cqani,wal horun behuy lro nanu msgagay naha ski mwani na qalang C’ux,qalang Iiyk.nanu mica iyat qalang Tayax qani nanak,cqani ga trang cami nyan hmkangi knholan myan ga ini myan nbah mingi.

對 qalang Tayax 而言，最特別的是 Tayax 本身就是四季歷史上的重要舊聚落。早期 Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此，風災後才逐漸分散至今日上、下部落。因此 Tayax 不只是今天的「中部落」，也是四季人追溯部落形成史時不可忽略的祖居中心。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
ziray na Ipun lga,Tayax hiya ga nyan naha alan smi ki’an na kbalay yaw qalang,psyan naha qmayat kuy, ro hasisyo,gako,patus,sinsya ro ’byan na cquliq Ipun.nanu qani lga si ta qbaqun maha aring knholan qalang musa m’iyux cqa pinslyan na bbinah mwah na sexu la. ziray klhangan na Cyunghwaminkok lga,cnlalu naha qalang Tayax qani ga “和勳巷”, mehong nya lga syan naha kblayan na qabax qalang la.

日治時期，Tayax 一帶逐漸成為行政管理的重要空間，曾設置養蠶相關設施、駐在所、蕃童教育所、砲台、神社及日人宿舍等。這使 Tayax 從早期祖居地，逐步轉變為外來政權治理下的行政與教育中心。國民政府時期，中部落稱「和勳巷」，後來成為四季村第五鄰及公共設施集中處。

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qalang Tayax hiya ga maki calay Gaga imi nya,qutux ga smku kntayux na bnheci,qutux ga nyan nya ktalan qalang Skikun skahul Gaga cyunga ro musa miyup cqa Gaga mwani qani.mwani ga pqwasan biru, kyokay,pinslyan qalang ga msli maki cqani,nanu Tayax qani ga piyux cquliq ana kahul qalang C’ux,qalang Iyik,si naha uwah cqani mcisal.

Tayax 的文化意義很特殊：一方面保存祖先共同生活的記憶，另一方面也見證四季由傳統 Gaga 社會進入現代行政制度的過程。今天學校、教會、村辦公處及公共活動場所集中在此，使 Tayax 成為上、下部落不同家族經常共同活動與交流的空間。

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
puqing pnqyuwan na qalang Tayax hiya ga “mnglux mqyanux maki cqani qa cquliq qalang Skikun.” nyan inu kalay qalang C’ux,qalang Iyik mwani na ga,lkotas Tmarong ki lkotas Kmyucun naha ga,msqun mqyanux maki cqani,mehong nya lga baha hmcwa wayal horun behuy ro wayal mhsyi qalang lro nanu mica,ktalan ta mwani ga maki qutux qutux kki’an naha.nanu mica qa si say maha cqani ga tnaqan na qalang C’ux ki qalang Iyik.

Tayax 最核心的故事是「四季人原本曾經一起住在這裡」。Tmarong 與 Kmyucun 在尚未形成今日上、下部落以前，共同生活於 Tayax。後來因風災、聚落移動及 Gaga 的發展，才逐漸形成今天不同的居住區。因此 Tayax 可以視為 qalang C'ux 與 qalang Iyik 共同歷史的交會點。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
mwani ga uka cquliq bniru maha maki mnanak na Gaga qa qalang Tayax, nanu mica bniru ta qani ga spuwah ta mglux Gaga nqa qalang Skikun,maki mrroq inlungan skura lpyung, bnheci, rroq, ro Gaga qnxan. maha ni Tayax hiya maki qalang cyunga,ini ga n’nanu yaw ga siga paqutay ta bnheci loyi.

目前沒有記載 Tayax 專有的禁忌，因此本條目以四季共同 Gaga 為主，包含尊重親族、長者、土地、祖先與共同生活規範。</text>
      <sha1>l50g9eie6xyxu7jxesqs0vsbp7tpkzr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75416</id>
      <parentid>75415</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:56:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>75416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9700" sha1="bozrdw602bbqlpcjncv61ncg45mzuc4" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Tayax.png|縮圖|qalang Tayax]]
qalang Tayax／四季中部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Tayax hiya ga mwani na qalang cka cqa qalang Skikun. ini ptnaq ki qalang C’ux ro qalang Iyik, qalang Tayax hiya ga ini kpiyux cinmuyax nya,cqani hiya ga qsahuy pinslyan ro kbalay yaw na qalang. qalang Tayax hiya ga maki cikay muyax nanak, ro cpiyang nya ga maki pqwasan biru llaqi na Skikun, kbalay yaw na qalang, ro ppghupan,ro kinblayan nqa pkbalay yaw qalang, hasisyo, psatu trgami, ro kyokay Tensinkyo, qani hiya ga qsahuy ptyawan na qalang Skikun. mwani hiya ga ana kekong ana nanu yaw na tyaba ga, musa ta kbalay maki cqa qalang Tayax cqani, baha hmcwa qalang Tayax, roq nya ga mglabang ro heci calay. ro nanu mica si ta kaki kya kbalay piyux tyaba na yaw la.

qalang Tayax 為今日四季中部落，主要位於第五鄰。與上、下部落不同，中部落並非以大量住宅為主要特色，而是四季村行政與公共設施較集中的區域。中部落除少數家戶外，主要有四季國小、村辦公處、衛生相關設施、社區發展協會、派出所、郵政代辦處、天主堂等，是四季重要的公共生活中心。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu “Tayax” qani hiya ga cpiyang na lalu cyunga Skikun. glasu uka lalu “Skikun” hiya ga, bnheci qalang Skikun ga pucing na kbalay na qalang cyunga hiya ga qalang Skikun qani.skahul pinqyuwan na bnheci ga,Tmarong ki Kmyucun mnsqun mqyanux maki cqani. mwani ga ini ta qbaqi maha spuwah inu qa imi nqa “Tayax” qani,nanu mica bniru qani ga, biru yaw na pnhknyan na qalang Tayax nanak,ini kayal imi nya. kruma cquliq kmayal maha qutux lalu Tayax qani, imi nya ga bhciy na roq ma, ana ga kruma kmayal bnheci ga glabang na roq ma, nanu mica cyunga hiya ga q’su maki kya kbalay qalang ro.

Tayax 是四季非常重要的舊地名。Skikun 名稱普遍使用以前，四季祖先早期最後建立聚落的重要地點即為 Tayax。長者口述中，Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此。目前並未完全確定 tayax 一詞本身的詞源，因此本條目只保留其作為祖居地與中部落地名的歷史意義，不自行補造。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
qalang Tayax ro qalang C’ux, qalang Iyik, ciyang na ini ptnaq nya ga, si say maha qalang Tayax ga glasu na ki’an saying qalang qani. bnheci qalang Skikun skahul cyunga na pnhknyan naha ga m_ngyut musa miyup cqa bawiq na llyung Mnibu lro,kotas Tmarong ki Kmyucun naha qani ga tmqalang maki cqa Tayax, ro aki pucing na mpux pitu siki tehuk mpux spat siki lga, wal hirun qutux tyaba na behuy qa muyax,ssyakaw, ro kho, nanu cquliq qalang m_ngyut mshyi cqa qalang mwani na qalang C’ux ro qalang Iyik.tehuk ’ringan minkok ku lga, baha hmcwa uka hayi kki’an na qalang C’ux lro,maki saying qutux glux na cinmuyax musa shyi cqa qalang Skikun,qabax naha ga payat muyax ro mpux payat cquliq. nanu mica qalang Tayax hiya ga “puqing kki’an bnheci → msgagay cqa horun behuy → mwani na qsahuy qalang ro maki cikay muyax”.Tayax 與上、下部落最大的不同，在於它是兩者共同的歷史前身。祖先從更早的遷徙路線逐步進入蘭陽溪上游後，Tmarong 與 Kmyucun 在 Tayax 建立聚落。約十七世紀末至十八世紀初，強烈風災破壞住家、瞭望台與穀倉，族人逐漸移往今日 qalang C'ux 與 qalang Iyik。到了民國時期，因上部落居住空間縮小，又有兩批同一家戶族人移居中部落，合計四戶十四人。因此 Tayax 經歷了「早期共同祖居地 → 風災後人口分散 → 近現代行政中心與少數家戶再居住」的變化。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qalang Tayax hiya ga maki cqa qsahuy na qalang Skikun. qalang Skikun hiya ga maki cqa rrgyax Hagay ro rrgyax Turu Taywang,ro llyung Mnibu hiya ga skahul byaqan wagi hrhuk kya skura htgan wagi ghyaq kya,ro gong Siyu hiya ga cpiyang na qara llyung nya uyi. Tayax maki cqa yaw na qalang bawiq ro qalang Iyik, ki’an nya qani ga m_ngyut alan na cquliq qalang musa kbalay yaw.

qalang Tayax 位於四季整體山河環境的中心地帶。四季村位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪由西南向東北流經，四重溪也是重要支流之一。Tayax 位在上、下部落之間，其地理位置使它逐漸成為族人往返不同聚落與使用公共設施的重要中心。

== '''smuran tuqiy qalang 部落的古道''' ==
uka qutux aro ni qlaang Tayax na ryaniq cyunga,nanu mica bniru qani ga ini twang nanak.Tayax maki cqa cka qalang C’ux ro qalang Iiyk,cyunga bnheci musar o msbinah qlaang, pnqmahan,ro rgyax siga musa hminas piyux tuqiy rgyax,ryaniq cyunga,mwani ryaniq Taycicya hiya ga cpiyang tyaba na ryaniq qalang la.ana ta musa qmayah muya ramat, ini ga musa ta ana n’inu,si puwah ryaniq qani la.

沒有一條專屬 Tayax 的傳統古道，因此本條目不自行增列。Tayax 位於上、下部落之間，早期祖先往返聚落、耕地與山區時必須經由各種山徑與傳統道路；今日台七甲線及通往上、下部落的道路也與此區密切相關。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga psyan naha ki’an pkbalay yaw,qani ga iyat musa qmalup,uka qyunam nya.ro qyunam cyunga si ga baqun ta maha qabax qalang skikun ga msqutux qyunam ta, iyat ta pslungi maha ryaniq te magan qani musa qmasux qyunam,ini ptnaq uyi.cyunga cquliq Tayal ga spuwah glux ro Gaga musa ktayux inu qyunam,mehong nya lga kruma qalang ga maki nanak msqun qyunam naha.qutux qtux qyunam na glux Tayax,siga musa ta maqut loyi.

Tayax 今日主要是行政與公共設施區，並非以狩獵活動為主要特色。傳統獵場應理解為整個 Skikun 共同生活領域的一部分，而不能以今日第五鄰行政界線切割。族人過去依家族與 Gaga 關係使用山林，後來部分區域逐漸形成共同獵場。個別 Tayax 家戶的傳統獵區仍需訪談確認。

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
skura qalang Tayax ga, cpiyang nya ga si say maha hiya ga smuran na qalang Skikun.cyunga Tmarong ro Kmyucun hiya ga mnqyanux maki cqani,wal horun behuy lro nanu msgagay naha ski mwani na qalang C’ux,qalang Iiyk.nanu mica iyat qalang Tayax qani nanak,cqani ga trang cami nyan hmkangi knholan myan ga ini myan nbah mingi.

對 qalang Tayax 而言，最特別的是 Tayax 本身就是四季歷史上的重要舊聚落。早期 Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此，風災後才逐漸分散至今日上、下部落。因此 Tayax 不只是今天的「中部落」，也是四季人追溯部落形成史時不可忽略的祖居中心。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
ziray na Ipun lga,Tayax hiya ga nyan naha alan smi ki’an na kbalay yaw qalang,psyan naha qmayat kuy, ro hasisyo,gako,patus,sinsya ro ’byan na cquliq Ipun.nanu qani lga si ta qbaqun maha aring knholan qalang musa m’iyux cqa pinslyan na bbinah mwah na sexu la. ziray klhangan na Cyunghwaminkok lga,cnlalu naha qalang Tayax qani ga “和勳巷”, mehong nya lga syan naha kblayan na qabax qalang la.

日治時期，Tayax 一帶逐漸成為行政管理的重要空間，曾設置養蠶相關設施、駐在所、蕃童教育所、砲台、神社及日人宿舍等。這使 Tayax 從早期祖居地，逐步轉變為外來政權治理下的行政與教育中心。國民政府時期，中部落稱「和勳巷」，後來成為四季村第五鄰及公共設施集中處。

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qalang Tayax hiya ga maki calay Gaga imi nya,qutux ga smku kntayux na bnheci,qutux ga nyan nya ktalan qalang Skikun skahul Gaga cyunga ro musa miyup cqa Gaga mwani qani.mwani ga pqwasan biru, kyokay,pinslyan qalang ga msli maki cqani,nanu Tayax qani ga piyux cquliq ana kahul qalang C’ux,qalang Iyik,si naha uwah cqani mcisal.

Tayax 的文化意義很特殊：一方面保存祖先共同生活的記憶，另一方面也見證四季由傳統 Gaga 社會進入現代行政制度的過程。今天學校、教會、村辦公處及公共活動場所集中在此，使 Tayax 成為上、下部落不同家族經常共同活動與交流的空間。

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
puqing pnqyuwan na qalang Tayax hiya ga “mnglux mqyanux maki cqani qa cquliq qalang Skikun.” nyan inu kalay qalang C’ux,qalang Iyik mwani na ga,lkotas Tmarong ki lkotas Kmyucun naha ga,msqun mqyanux maki cqani,mehong nya lga baha hmcwa wayal horun behuy ro wayal mhsyi qalang lro nanu mica,ktalan ta mwani ga maki qutux qutux kki’an naha.nanu mica qa si say maha cqani ga tnaqan na qalang C’ux ki qalang Iyik.

Tayax 最核心的故事是「四季人原本曾經一起住在這裡」。Tmarong 與 Kmyucun 在尚未形成今日上、下部落以前，共同生活於 Tayax。後來因風災、聚落移動及 Gaga 的發展，才逐漸形成今天不同的居住區。因此 Tayax 可以視為 qalang C'ux 與 qalang Iyik 共同歷史的交會點。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
mwani ga uka cquliq bniru maha maki mnanak na Gaga qa qalang Tayax, nanu mica bniru ta qani ga spuwah ta mglux Gaga nqa qalang Skikun,maki mrroq inlungan skura lpyung, bnheci, rroq, ro Gaga qnxan. maha ni Tayax hiya maki qalang cyunga,ini ga n’nanu yaw ga siga paqutay ta bnheci loyi.

目前沒有記載 Tayax 專有的禁忌，因此本條目以四季共同 Gaga 為主，包含尊重親族、長者、土地、祖先與共同生活規範。Tayax 若另有與舊社、公共空間或特定地點有關的禁忌，應透過耆老訪談後再補入。</text>
      <sha1>bozrdw602bbqlpcjncv61ncg45mzuc4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75417</id>
      <parentid>75416</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:56:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* saniq na qalang 部落的禁忌 */</comment>
      <origin>75417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9735" sha1="iwteyigbfa5z1ks9w5fd2lvo23u974d" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Tayax.png|縮圖|qalang Tayax]]
qalang Tayax／四季中部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Tayax hiya ga mwani na qalang cka cqa qalang Skikun. ini ptnaq ki qalang C’ux ro qalang Iyik, qalang Tayax hiya ga ini kpiyux cinmuyax nya,cqani hiya ga qsahuy pinslyan ro kbalay yaw na qalang. qalang Tayax hiya ga maki cikay muyax nanak, ro cpiyang nya ga maki pqwasan biru llaqi na Skikun, kbalay yaw na qalang, ro ppghupan,ro kinblayan nqa pkbalay yaw qalang, hasisyo, psatu trgami, ro kyokay Tensinkyo, qani hiya ga qsahuy ptyawan na qalang Skikun. mwani hiya ga ana kekong ana nanu yaw na tyaba ga, musa ta kbalay maki cqa qalang Tayax cqani, baha hmcwa qalang Tayax, roq nya ga mglabang ro heci calay. ro nanu mica si ta kaki kya kbalay piyux tyaba na yaw la.

qalang Tayax 為今日四季中部落，主要位於第五鄰。與上、下部落不同，中部落並非以大量住宅為主要特色，而是四季村行政與公共設施較集中的區域。中部落除少數家戶外，主要有四季國小、村辦公處、衛生相關設施、社區發展協會、派出所、郵政代辦處、天主堂等，是四季重要的公共生活中心。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu “Tayax” qani hiya ga cpiyang na lalu cyunga Skikun. glasu uka lalu “Skikun” hiya ga, bnheci qalang Skikun ga pucing na kbalay na qalang cyunga hiya ga qalang Skikun qani.skahul pinqyuwan na bnheci ga,Tmarong ki Kmyucun mnsqun mqyanux maki cqani. mwani ga ini ta qbaqi maha spuwah inu qa imi nqa “Tayax” qani,nanu mica bniru qani ga, biru yaw na pnhknyan na qalang Tayax nanak,ini kayal imi nya. kruma cquliq kmayal maha qutux lalu Tayax qani, imi nya ga bhciy na roq ma, ana ga kruma kmayal bnheci ga glabang na roq ma, nanu mica cyunga hiya ga q’su maki kya kbalay qalang ro.

Tayax 是四季非常重要的舊地名。Skikun 名稱普遍使用以前，四季祖先早期最後建立聚落的重要地點即為 Tayax。長者口述中，Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此。目前並未完全確定 tayax 一詞本身的詞源，因此本條目只保留其作為祖居地與中部落地名的歷史意義，不自行補造。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
qalang Tayax ro qalang C’ux, qalang Iyik, ciyang na ini ptnaq nya ga, si say maha qalang Tayax ga glasu na ki’an saying qalang qani. bnheci qalang Skikun skahul cyunga na pnhknyan naha ga m_ngyut musa miyup cqa bawiq na llyung Mnibu lro,kotas Tmarong ki Kmyucun naha qani ga tmqalang maki cqa Tayax, ro aki pucing na mpux pitu siki tehuk mpux spat siki lga, wal hirun qutux tyaba na behuy qa muyax,ssyakaw, ro kho, nanu cquliq qalang m_ngyut mshyi cqa qalang mwani na qalang C’ux ro qalang Iyik.tehuk ’ringan minkok ku lga, baha hmcwa uka hayi kki’an na qalang C’ux lro,maki saying qutux glux na cinmuyax musa shyi cqa qalang Skikun,qabax naha ga payat muyax ro mpux payat cquliq. nanu mica qalang Tayax hiya ga “puqing kki’an bnheci → msgagay cqa horun behuy → mwani na qsahuy qalang ro maki cikay muyax”.Tayax 與上、下部落最大的不同，在於它是兩者共同的歷史前身。祖先從更早的遷徙路線逐步進入蘭陽溪上游後，Tmarong 與 Kmyucun 在 Tayax 建立聚落。約十七世紀末至十八世紀初，強烈風災破壞住家、瞭望台與穀倉，族人逐漸移往今日 qalang C'ux 與 qalang Iyik。到了民國時期，因上部落居住空間縮小，又有兩批同一家戶族人移居中部落，合計四戶十四人。因此 Tayax 經歷了「早期共同祖居地 → 風災後人口分散 → 近現代行政中心與少數家戶再居住」的變化。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qalang Tayax hiya ga maki cqa qsahuy na qalang Skikun. qalang Skikun hiya ga maki cqa rrgyax Hagay ro rrgyax Turu Taywang,ro llyung Mnibu hiya ga skahul byaqan wagi hrhuk kya skura htgan wagi ghyaq kya,ro gong Siyu hiya ga cpiyang na qara llyung nya uyi. Tayax maki cqa yaw na qalang bawiq ro qalang Iyik, ki’an nya qani ga m_ngyut alan na cquliq qalang musa kbalay yaw.

qalang Tayax 位於四季整體山河環境的中心地帶。四季村位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪由西南向東北流經，四重溪也是重要支流之一。Tayax 位在上、下部落之間，其地理位置使它逐漸成為族人往返不同聚落與使用公共設施的重要中心。

== '''smuran tuqiy qalang 部落的古道''' ==
uka qutux aro ni qlaang Tayax na ryaniq cyunga,nanu mica bniru qani ga ini twang nanak.Tayax maki cqa cka qalang C’ux ro qalang Iiyk,cyunga bnheci musar o msbinah qlaang, pnqmahan,ro rgyax siga musa hminas piyux tuqiy rgyax,ryaniq cyunga,mwani ryaniq Taycicya hiya ga cpiyang tyaba na ryaniq qalang la.ana ta musa qmayah muya ramat, ini ga musa ta ana n’inu,si puwah ryaniq qani la.

沒有一條專屬 Tayax 的傳統古道，因此本條目不自行增列。Tayax 位於上、下部落之間，早期祖先往返聚落、耕地與山區時必須經由各種山徑與傳統道路；今日台七甲線及通往上、下部落的道路也與此區密切相關。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga psyan naha ki’an pkbalay yaw,qani ga iyat musa qmalup,uka qyunam nya.ro qyunam cyunga si ga baqun ta maha qabax qalang skikun ga msqutux qyunam ta, iyat ta pslungi maha ryaniq te magan qani musa qmasux qyunam,ini ptnaq uyi.cyunga cquliq Tayal ga spuwah glux ro Gaga musa ktayux inu qyunam,mehong nya lga kruma qalang ga maki nanak msqun qyunam naha.qutux qtux qyunam na glux Tayax,siga musa ta maqut loyi.

Tayax 今日主要是行政與公共設施區，並非以狩獵活動為主要特色。傳統獵場應理解為整個 Skikun 共同生活領域的一部分，而不能以今日第五鄰行政界線切割。族人過去依家族與 Gaga 關係使用山林，後來部分區域逐漸形成共同獵場。個別 Tayax 家戶的傳統獵區仍需訪談確認。

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
skura qalang Tayax ga, cpiyang nya ga si say maha hiya ga smuran na qalang Skikun.cyunga Tmarong ro Kmyucun hiya ga mnqyanux maki cqani,wal horun behuy lro nanu msgagay naha ski mwani na qalang C’ux,qalang Iiyk.nanu mica iyat qalang Tayax qani nanak,cqani ga trang cami nyan hmkangi knholan myan ga ini myan nbah mingi.

對 qalang Tayax 而言，最特別的是 Tayax 本身就是四季歷史上的重要舊聚落。早期 Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此，風災後才逐漸分散至今日上、下部落。因此 Tayax 不只是今天的「中部落」，也是四季人追溯部落形成史時不可忽略的祖居中心。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
ziray na Ipun lga,Tayax hiya ga nyan naha alan smi ki’an na kbalay yaw qalang,psyan naha qmayat kuy, ro hasisyo,gako,patus,sinsya ro ’byan na cquliq Ipun.nanu qani lga si ta qbaqun maha aring knholan qalang musa m’iyux cqa pinslyan na bbinah mwah na sexu la. ziray klhangan na Cyunghwaminkok lga,cnlalu naha qalang Tayax qani ga “和勳巷”, mehong nya lga syan naha kblayan na qabax qalang la.

日治時期，Tayax 一帶逐漸成為行政管理的重要空間，曾設置養蠶相關設施、駐在所、蕃童教育所、砲台、神社及日人宿舍等。這使 Tayax 從早期祖居地，逐步轉變為外來政權治理下的行政與教育中心。國民政府時期，中部落稱「和勳巷」，後來成為四季村第五鄰及公共設施集中處。

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qalang Tayax hiya ga maki calay Gaga imi nya,qutux ga smku kntayux na bnheci,qutux ga nyan nya ktalan qalang Skikun skahul Gaga cyunga ro musa miyup cqa Gaga mwani qani.mwani ga pqwasan biru, kyokay,pinslyan qalang ga msli maki cqani,nanu Tayax qani ga piyux cquliq ana kahul qalang C’ux,qalang Iyik,si naha uwah cqani mcisal.

Tayax 的文化意義很特殊：一方面保存祖先共同生活的記憶，另一方面也見證四季由傳統 Gaga 社會進入現代行政制度的過程。今天學校、教會、村辦公處及公共活動場所集中在此，使 Tayax 成為上、下部落不同家族經常共同活動與交流的空間。

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
puqing pnqyuwan na qalang Tayax hiya ga “mnglux mqyanux maki cqani qa cquliq qalang Skikun.” nyan inu kalay qalang C’ux,qalang Iyik mwani na ga,lkotas Tmarong ki lkotas Kmyucun naha ga,msqun mqyanux maki cqani,mehong nya lga baha hmcwa wayal horun behuy ro wayal mhsyi qalang lro nanu mica,ktalan ta mwani ga maki qutux qutux kki’an naha.nanu mica qa si say maha cqani ga tnaqan na qalang C’ux ki qalang Iyik.

Tayax 最核心的故事是「四季人原本曾經一起住在這裡」。Tmarong 與 Kmyucun 在尚未形成今日上、下部落以前，共同生活於 Tayax。後來因風災、聚落移動及 Gaga 的發展，才逐漸形成今天不同的居住區。因此 Tayax 可以視為 qalang C'ux 與 qalang Iyik 共同歷史的交會點。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
mwani ga uka cquliq bniru maha maki mnanak na Gaga qa qalang Tayax, nanu mica bniru ta qani ga spuwah ta mglux Gaga nqa qalang Skikun,maki mrroq inlungan skura lpyung, bnheci, rroq, ro Gaga qnxan. maha ni Tayax hiya maki qalang cyunga,ini ga n’nanu yaw ga siga paqutay ta bnheci loyi.

目前沒有記載 Tayax 專有的禁忌，因此本條目以四季共同 Gaga 為主，包含尊重親族、長者、土地、祖先與共同生活規範。Tayax 若另有與舊社、公共空間或特定地點有關的禁忌，應透過耆老訪談後再補入。

== qalang na misu ru babaw nya ==</text>
      <sha1>iwteyigbfa5z1ks9w5fd2lvo23u974d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75418</id>
      <parentid>75417</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:56:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya */</comment>
      <origin>75418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9757" sha1="57uy9v0mifsxdpcep0xz31cr3xymc7l" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Tayax.png|縮圖|qalang Tayax]]
qalang Tayax／四季中部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Tayax hiya ga mwani na qalang cka cqa qalang Skikun. ini ptnaq ki qalang C’ux ro qalang Iyik, qalang Tayax hiya ga ini kpiyux cinmuyax nya,cqani hiya ga qsahuy pinslyan ro kbalay yaw na qalang. qalang Tayax hiya ga maki cikay muyax nanak, ro cpiyang nya ga maki pqwasan biru llaqi na Skikun, kbalay yaw na qalang, ro ppghupan,ro kinblayan nqa pkbalay yaw qalang, hasisyo, psatu trgami, ro kyokay Tensinkyo, qani hiya ga qsahuy ptyawan na qalang Skikun. mwani hiya ga ana kekong ana nanu yaw na tyaba ga, musa ta kbalay maki cqa qalang Tayax cqani, baha hmcwa qalang Tayax, roq nya ga mglabang ro heci calay. ro nanu mica si ta kaki kya kbalay piyux tyaba na yaw la.

qalang Tayax 為今日四季中部落，主要位於第五鄰。與上、下部落不同，中部落並非以大量住宅為主要特色，而是四季村行政與公共設施較集中的區域。中部落除少數家戶外，主要有四季國小、村辦公處、衛生相關設施、社區發展協會、派出所、郵政代辦處、天主堂等，是四季重要的公共生活中心。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu “Tayax” qani hiya ga cpiyang na lalu cyunga Skikun. glasu uka lalu “Skikun” hiya ga, bnheci qalang Skikun ga pucing na kbalay na qalang cyunga hiya ga qalang Skikun qani.skahul pinqyuwan na bnheci ga,Tmarong ki Kmyucun mnsqun mqyanux maki cqani. mwani ga ini ta qbaqi maha spuwah inu qa imi nqa “Tayax” qani,nanu mica bniru qani ga, biru yaw na pnhknyan na qalang Tayax nanak,ini kayal imi nya. kruma cquliq kmayal maha qutux lalu Tayax qani, imi nya ga bhciy na roq ma, ana ga kruma kmayal bnheci ga glabang na roq ma, nanu mica cyunga hiya ga q’su maki kya kbalay qalang ro.

Tayax 是四季非常重要的舊地名。Skikun 名稱普遍使用以前，四季祖先早期最後建立聚落的重要地點即為 Tayax。長者口述中，Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此。目前並未完全確定 tayax 一詞本身的詞源，因此本條目只保留其作為祖居地與中部落地名的歷史意義，不自行補造。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
qalang Tayax ro qalang C’ux, qalang Iyik, ciyang na ini ptnaq nya ga, si say maha qalang Tayax ga glasu na ki’an saying qalang qani. bnheci qalang Skikun skahul cyunga na pnhknyan naha ga m_ngyut musa miyup cqa bawiq na llyung Mnibu lro,kotas Tmarong ki Kmyucun naha qani ga tmqalang maki cqa Tayax, ro aki pucing na mpux pitu siki tehuk mpux spat siki lga, wal hirun qutux tyaba na behuy qa muyax,ssyakaw, ro kho, nanu cquliq qalang m_ngyut mshyi cqa qalang mwani na qalang C’ux ro qalang Iyik.tehuk ’ringan minkok ku lga, baha hmcwa uka hayi kki’an na qalang C’ux lro,maki saying qutux glux na cinmuyax musa shyi cqa qalang Skikun,qabax naha ga payat muyax ro mpux payat cquliq. nanu mica qalang Tayax hiya ga “puqing kki’an bnheci → msgagay cqa horun behuy → mwani na qsahuy qalang ro maki cikay muyax”.Tayax 與上、下部落最大的不同，在於它是兩者共同的歷史前身。祖先從更早的遷徙路線逐步進入蘭陽溪上游後，Tmarong 與 Kmyucun 在 Tayax 建立聚落。約十七世紀末至十八世紀初，強烈風災破壞住家、瞭望台與穀倉，族人逐漸移往今日 qalang C'ux 與 qalang Iyik。到了民國時期，因上部落居住空間縮小，又有兩批同一家戶族人移居中部落，合計四戶十四人。因此 Tayax 經歷了「早期共同祖居地 → 風災後人口分散 → 近現代行政中心與少數家戶再居住」的變化。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qalang Tayax hiya ga maki cqa qsahuy na qalang Skikun. qalang Skikun hiya ga maki cqa rrgyax Hagay ro rrgyax Turu Taywang,ro llyung Mnibu hiya ga skahul byaqan wagi hrhuk kya skura htgan wagi ghyaq kya,ro gong Siyu hiya ga cpiyang na qara llyung nya uyi. Tayax maki cqa yaw na qalang bawiq ro qalang Iyik, ki’an nya qani ga m_ngyut alan na cquliq qalang musa kbalay yaw.

qalang Tayax 位於四季整體山河環境的中心地帶。四季村位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪由西南向東北流經，四重溪也是重要支流之一。Tayax 位在上、下部落之間，其地理位置使它逐漸成為族人往返不同聚落與使用公共設施的重要中心。

== '''smuran tuqiy qalang 部落的古道''' ==
uka qutux aro ni qlaang Tayax na ryaniq cyunga,nanu mica bniru qani ga ini twang nanak.Tayax maki cqa cka qalang C’ux ro qalang Iiyk,cyunga bnheci musar o msbinah qlaang, pnqmahan,ro rgyax siga musa hminas piyux tuqiy rgyax,ryaniq cyunga,mwani ryaniq Taycicya hiya ga cpiyang tyaba na ryaniq qalang la.ana ta musa qmayah muya ramat, ini ga musa ta ana n’inu,si puwah ryaniq qani la.

沒有一條專屬 Tayax 的傳統古道，因此本條目不自行增列。Tayax 位於上、下部落之間，早期祖先往返聚落、耕地與山區時必須經由各種山徑與傳統道路；今日台七甲線及通往上、下部落的道路也與此區密切相關。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga psyan naha ki’an pkbalay yaw,qani ga iyat musa qmalup,uka qyunam nya.ro qyunam cyunga si ga baqun ta maha qabax qalang skikun ga msqutux qyunam ta, iyat ta pslungi maha ryaniq te magan qani musa qmasux qyunam,ini ptnaq uyi.cyunga cquliq Tayal ga spuwah glux ro Gaga musa ktayux inu qyunam,mehong nya lga kruma qalang ga maki nanak msqun qyunam naha.qutux qtux qyunam na glux Tayax,siga musa ta maqut loyi.

Tayax 今日主要是行政與公共設施區，並非以狩獵活動為主要特色。傳統獵場應理解為整個 Skikun 共同生活領域的一部分，而不能以今日第五鄰行政界線切割。族人過去依家族與 Gaga 關係使用山林，後來部分區域逐漸形成共同獵場。個別 Tayax 家戶的傳統獵區仍需訪談確認。

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
skura qalang Tayax ga, cpiyang nya ga si say maha hiya ga smuran na qalang Skikun.cyunga Tmarong ro Kmyucun hiya ga mnqyanux maki cqani,wal horun behuy lro nanu msgagay naha ski mwani na qalang C’ux,qalang Iiyk.nanu mica iyat qalang Tayax qani nanak,cqani ga trang cami nyan hmkangi knholan myan ga ini myan nbah mingi.

對 qalang Tayax 而言，最特別的是 Tayax 本身就是四季歷史上的重要舊聚落。早期 Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此，風災後才逐漸分散至今日上、下部落。因此 Tayax 不只是今天的「中部落」，也是四季人追溯部落形成史時不可忽略的祖居中心。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
ziray na Ipun lga,Tayax hiya ga nyan naha alan smi ki’an na kbalay yaw qalang,psyan naha qmayat kuy, ro hasisyo,gako,patus,sinsya ro ’byan na cquliq Ipun.nanu qani lga si ta qbaqun maha aring knholan qalang musa m’iyux cqa pinslyan na bbinah mwah na sexu la. ziray klhangan na Cyunghwaminkok lga,cnlalu naha qalang Tayax qani ga “和勳巷”, mehong nya lga syan naha kblayan na qabax qalang la.

日治時期，Tayax 一帶逐漸成為行政管理的重要空間，曾設置養蠶相關設施、駐在所、蕃童教育所、砲台、神社及日人宿舍等。這使 Tayax 從早期祖居地，逐步轉變為外來政權治理下的行政與教育中心。國民政府時期，中部落稱「和勳巷」，後來成為四季村第五鄰及公共設施集中處。

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qalang Tayax hiya ga maki calay Gaga imi nya,qutux ga smku kntayux na bnheci,qutux ga nyan nya ktalan qalang Skikun skahul Gaga cyunga ro musa miyup cqa Gaga mwani qani.mwani ga pqwasan biru, kyokay,pinslyan qalang ga msli maki cqani,nanu Tayax qani ga piyux cquliq ana kahul qalang C’ux,qalang Iyik,si naha uwah cqani mcisal.

Tayax 的文化意義很特殊：一方面保存祖先共同生活的記憶，另一方面也見證四季由傳統 Gaga 社會進入現代行政制度的過程。今天學校、教會、村辦公處及公共活動場所集中在此，使 Tayax 成為上、下部落不同家族經常共同活動與交流的空間。

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
puqing pnqyuwan na qalang Tayax hiya ga “mnglux mqyanux maki cqani qa cquliq qalang Skikun.” nyan inu kalay qalang C’ux,qalang Iyik mwani na ga,lkotas Tmarong ki lkotas Kmyucun naha ga,msqun mqyanux maki cqani,mehong nya lga baha hmcwa wayal horun behuy ro wayal mhsyi qalang lro nanu mica,ktalan ta mwani ga maki qutux qutux kki’an naha.nanu mica qa si say maha cqani ga tnaqan na qalang C’ux ki qalang Iyik.

Tayax 最核心的故事是「四季人原本曾經一起住在這裡」。Tmarong 與 Kmyucun 在尚未形成今日上、下部落以前，共同生活於 Tayax。後來因風災、聚落移動及 Gaga 的發展，才逐漸形成今天不同的居住區。因此 Tayax 可以視為 qalang C'ux 與 qalang Iyik 共同歷史的交會點。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
mwani ga uka cquliq bniru maha maki mnanak na Gaga qa qalang Tayax, nanu mica bniru ta qani ga spuwah ta mglux Gaga nqa qalang Skikun,maki mrroq inlungan skura lpyung, bnheci, rroq, ro Gaga qnxan. maha ni Tayax hiya maki qalang cyunga,ini ga n’nanu yaw ga siga paqutay ta bnheci loyi.

目前沒有記載 Tayax 專有的禁忌，因此本條目以四季共同 Gaga 為主，包含尊重親族、長者、土地、祖先與共同生活規範。Tayax 若另有與舊社、公共空間或特定地點有關的禁忌，應透過耆老訪談後再補入。

== qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 ==</text>
      <sha1>57uy9v0mifsxdpcep0xz31cr3xymc7l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75419</id>
      <parentid>75418</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:56:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 */</comment>
      <origin>75419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9763" sha1="5vb8cd5fqn24lpe4ur11cxhy8sx77hz" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Tayax.png|縮圖|qalang Tayax]]
qalang Tayax／四季中部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Tayax hiya ga mwani na qalang cka cqa qalang Skikun. ini ptnaq ki qalang C’ux ro qalang Iyik, qalang Tayax hiya ga ini kpiyux cinmuyax nya,cqani hiya ga qsahuy pinslyan ro kbalay yaw na qalang. qalang Tayax hiya ga maki cikay muyax nanak, ro cpiyang nya ga maki pqwasan biru llaqi na Skikun, kbalay yaw na qalang, ro ppghupan,ro kinblayan nqa pkbalay yaw qalang, hasisyo, psatu trgami, ro kyokay Tensinkyo, qani hiya ga qsahuy ptyawan na qalang Skikun. mwani hiya ga ana kekong ana nanu yaw na tyaba ga, musa ta kbalay maki cqa qalang Tayax cqani, baha hmcwa qalang Tayax, roq nya ga mglabang ro heci calay. ro nanu mica si ta kaki kya kbalay piyux tyaba na yaw la.

qalang Tayax 為今日四季中部落，主要位於第五鄰。與上、下部落不同，中部落並非以大量住宅為主要特色，而是四季村行政與公共設施較集中的區域。中部落除少數家戶外，主要有四季國小、村辦公處、衛生相關設施、社區發展協會、派出所、郵政代辦處、天主堂等，是四季重要的公共生活中心。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu “Tayax” qani hiya ga cpiyang na lalu cyunga Skikun. glasu uka lalu “Skikun” hiya ga, bnheci qalang Skikun ga pucing na kbalay na qalang cyunga hiya ga qalang Skikun qani.skahul pinqyuwan na bnheci ga,Tmarong ki Kmyucun mnsqun mqyanux maki cqani. mwani ga ini ta qbaqi maha spuwah inu qa imi nqa “Tayax” qani,nanu mica bniru qani ga, biru yaw na pnhknyan na qalang Tayax nanak,ini kayal imi nya. kruma cquliq kmayal maha qutux lalu Tayax qani, imi nya ga bhciy na roq ma, ana ga kruma kmayal bnheci ga glabang na roq ma, nanu mica cyunga hiya ga q’su maki kya kbalay qalang ro.

Tayax 是四季非常重要的舊地名。Skikun 名稱普遍使用以前，四季祖先早期最後建立聚落的重要地點即為 Tayax。長者口述中，Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此。目前並未完全確定 tayax 一詞本身的詞源，因此本條目只保留其作為祖居地與中部落地名的歷史意義，不自行補造。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
qalang Tayax ro qalang C’ux, qalang Iyik, ciyang na ini ptnaq nya ga, si say maha qalang Tayax ga glasu na ki’an saying qalang qani. bnheci qalang Skikun skahul cyunga na pnhknyan naha ga m_ngyut musa miyup cqa bawiq na llyung Mnibu lro,kotas Tmarong ki Kmyucun naha qani ga tmqalang maki cqa Tayax, ro aki pucing na mpux pitu siki tehuk mpux spat siki lga, wal hirun qutux tyaba na behuy qa muyax,ssyakaw, ro kho, nanu cquliq qalang m_ngyut mshyi cqa qalang mwani na qalang C’ux ro qalang Iyik.tehuk ’ringan minkok ku lga, baha hmcwa uka hayi kki’an na qalang C’ux lro,maki saying qutux glux na cinmuyax musa shyi cqa qalang Skikun,qabax naha ga payat muyax ro mpux payat cquliq. nanu mica qalang Tayax hiya ga “puqing kki’an bnheci → msgagay cqa horun behuy → mwani na qsahuy qalang ro maki cikay muyax”.Tayax 與上、下部落最大的不同，在於它是兩者共同的歷史前身。祖先從更早的遷徙路線逐步進入蘭陽溪上游後，Tmarong 與 Kmyucun 在 Tayax 建立聚落。約十七世紀末至十八世紀初，強烈風災破壞住家、瞭望台與穀倉，族人逐漸移往今日 qalang C'ux 與 qalang Iyik。到了民國時期，因上部落居住空間縮小，又有兩批同一家戶族人移居中部落，合計四戶十四人。因此 Tayax 經歷了「早期共同祖居地 → 風災後人口分散 → 近現代行政中心與少數家戶再居住」的變化。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qalang Tayax hiya ga maki cqa qsahuy na qalang Skikun. qalang Skikun hiya ga maki cqa rrgyax Hagay ro rrgyax Turu Taywang,ro llyung Mnibu hiya ga skahul byaqan wagi hrhuk kya skura htgan wagi ghyaq kya,ro gong Siyu hiya ga cpiyang na qara llyung nya uyi. Tayax maki cqa yaw na qalang bawiq ro qalang Iyik, ki’an nya qani ga m_ngyut alan na cquliq qalang musa kbalay yaw.

qalang Tayax 位於四季整體山河環境的中心地帶。四季村位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪由西南向東北流經，四重溪也是重要支流之一。Tayax 位在上、下部落之間，其地理位置使它逐漸成為族人往返不同聚落與使用公共設施的重要中心。

== '''smuran tuqiy qalang 部落的古道''' ==
uka qutux aro ni qlaang Tayax na ryaniq cyunga,nanu mica bniru qani ga ini twang nanak.Tayax maki cqa cka qalang C’ux ro qalang Iiyk,cyunga bnheci musar o msbinah qlaang, pnqmahan,ro rgyax siga musa hminas piyux tuqiy rgyax,ryaniq cyunga,mwani ryaniq Taycicya hiya ga cpiyang tyaba na ryaniq qalang la.ana ta musa qmayah muya ramat, ini ga musa ta ana n’inu,si puwah ryaniq qani la.

沒有一條專屬 Tayax 的傳統古道，因此本條目不自行增列。Tayax 位於上、下部落之間，早期祖先往返聚落、耕地與山區時必須經由各種山徑與傳統道路；今日台七甲線及通往上、下部落的道路也與此區密切相關。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga psyan naha ki’an pkbalay yaw,qani ga iyat musa qmalup,uka qyunam nya.ro qyunam cyunga si ga baqun ta maha qabax qalang skikun ga msqutux qyunam ta, iyat ta pslungi maha ryaniq te magan qani musa qmasux qyunam,ini ptnaq uyi.cyunga cquliq Tayal ga spuwah glux ro Gaga musa ktayux inu qyunam,mehong nya lga kruma qalang ga maki nanak msqun qyunam naha.qutux qtux qyunam na glux Tayax,siga musa ta maqut loyi.

Tayax 今日主要是行政與公共設施區，並非以狩獵活動為主要特色。傳統獵場應理解為整個 Skikun 共同生活領域的一部分，而不能以今日第五鄰行政界線切割。族人過去依家族與 Gaga 關係使用山林，後來部分區域逐漸形成共同獵場。個別 Tayax 家戶的傳統獵區仍需訪談確認。

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
skura qalang Tayax ga, cpiyang nya ga si say maha hiya ga smuran na qalang Skikun.cyunga Tmarong ro Kmyucun hiya ga mnqyanux maki cqani,wal horun behuy lro nanu msgagay naha ski mwani na qalang C’ux,qalang Iiyk.nanu mica iyat qalang Tayax qani nanak,cqani ga trang cami nyan hmkangi knholan myan ga ini myan nbah mingi.

對 qalang Tayax 而言，最特別的是 Tayax 本身就是四季歷史上的重要舊聚落。早期 Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此，風災後才逐漸分散至今日上、下部落。因此 Tayax 不只是今天的「中部落」，也是四季人追溯部落形成史時不可忽略的祖居中心。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
ziray na Ipun lga,Tayax hiya ga nyan naha alan smi ki’an na kbalay yaw qalang,psyan naha qmayat kuy, ro hasisyo,gako,patus,sinsya ro ’byan na cquliq Ipun.nanu qani lga si ta qbaqun maha aring knholan qalang musa m’iyux cqa pinslyan na bbinah mwah na sexu la. ziray klhangan na Cyunghwaminkok lga,cnlalu naha qalang Tayax qani ga “和勳巷”, mehong nya lga syan naha kblayan na qabax qalang la.

日治時期，Tayax 一帶逐漸成為行政管理的重要空間，曾設置養蠶相關設施、駐在所、蕃童教育所、砲台、神社及日人宿舍等。這使 Tayax 從早期祖居地，逐步轉變為外來政權治理下的行政與教育中心。國民政府時期，中部落稱「和勳巷」，後來成為四季村第五鄰及公共設施集中處。

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qalang Tayax hiya ga maki calay Gaga imi nya,qutux ga smku kntayux na bnheci,qutux ga nyan nya ktalan qalang Skikun skahul Gaga cyunga ro musa miyup cqa Gaga mwani qani.mwani ga pqwasan biru, kyokay,pinslyan qalang ga msli maki cqani,nanu Tayax qani ga piyux cquliq ana kahul qalang C’ux,qalang Iyik,si naha uwah cqani mcisal.

Tayax 的文化意義很特殊：一方面保存祖先共同生活的記憶，另一方面也見證四季由傳統 Gaga 社會進入現代行政制度的過程。今天學校、教會、村辦公處及公共活動場所集中在此，使 Tayax 成為上、下部落不同家族經常共同活動與交流的空間。

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
puqing pnqyuwan na qalang Tayax hiya ga “mnglux mqyanux maki cqani qa cquliq qalang Skikun.” nyan inu kalay qalang C’ux,qalang Iyik mwani na ga,lkotas Tmarong ki lkotas Kmyucun naha ga,msqun mqyanux maki cqani,mehong nya lga baha hmcwa wayal horun behuy ro wayal mhsyi qalang lro nanu mica,ktalan ta mwani ga maki qutux qutux kki’an naha.nanu mica qa si say maha cqani ga tnaqan na qalang C’ux ki qalang Iyik.

Tayax 最核心的故事是「四季人原本曾經一起住在這裡」。Tmarong 與 Kmyucun 在尚未形成今日上、下部落以前，共同生活於 Tayax。後來因風災、聚落移動及 Gaga 的發展，才逐漸形成今天不同的居住區。因此 Tayax 可以視為 qalang C'ux 與 qalang Iyik 共同歷史的交會點。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
mwani ga uka cquliq bniru maha maki mnanak na Gaga qa qalang Tayax, nanu mica bniru ta qani ga spuwah ta mglux Gaga nqa qalang Skikun,maki mrroq inlungan skura lpyung, bnheci, rroq, ro Gaga qnxan. maha ni Tayax hiya maki qalang cyunga,ini ga n’nanu yaw ga siga paqutay ta bnheci loyi.

目前沒有記載 Tayax 專有的禁忌，因此本條目以四季共同 Gaga 為主，包含尊重親族、長者、土地、祖先與共同生活規範。Tayax 若另有與舊社、公共空間或特定地點有關的禁忌，應透過耆老訪談後再補入。

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==</text>
      <sha1>5vb8cd5fqn24lpe4ur11cxhy8sx77hz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75423</id>
      <parentid>75419</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:57:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 */</comment>
      <origin>75423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9864" sha1="jxpj3x9dmqzou2co2f9ub18anwto9li" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Tayax.png|縮圖|qalang Tayax]]
qalang Tayax／四季中部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Tayax hiya ga mwani na qalang cka cqa qalang Skikun. ini ptnaq ki qalang C’ux ro qalang Iyik, qalang Tayax hiya ga ini kpiyux cinmuyax nya,cqani hiya ga qsahuy pinslyan ro kbalay yaw na qalang. qalang Tayax hiya ga maki cikay muyax nanak, ro cpiyang nya ga maki pqwasan biru llaqi na Skikun, kbalay yaw na qalang, ro ppghupan,ro kinblayan nqa pkbalay yaw qalang, hasisyo, psatu trgami, ro kyokay Tensinkyo, qani hiya ga qsahuy ptyawan na qalang Skikun. mwani hiya ga ana kekong ana nanu yaw na tyaba ga, musa ta kbalay maki cqa qalang Tayax cqani, baha hmcwa qalang Tayax, roq nya ga mglabang ro heci calay. ro nanu mica si ta kaki kya kbalay piyux tyaba na yaw la.

qalang Tayax 為今日四季中部落，主要位於第五鄰。與上、下部落不同，中部落並非以大量住宅為主要特色，而是四季村行政與公共設施較集中的區域。中部落除少數家戶外，主要有四季國小、村辦公處、衛生相關設施、社區發展協會、派出所、郵政代辦處、天主堂等，是四季重要的公共生活中心。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu “Tayax” qani hiya ga cpiyang na lalu cyunga Skikun. glasu uka lalu “Skikun” hiya ga, bnheci qalang Skikun ga pucing na kbalay na qalang cyunga hiya ga qalang Skikun qani.skahul pinqyuwan na bnheci ga,Tmarong ki Kmyucun mnsqun mqyanux maki cqani. mwani ga ini ta qbaqi maha spuwah inu qa imi nqa “Tayax” qani,nanu mica bniru qani ga, biru yaw na pnhknyan na qalang Tayax nanak,ini kayal imi nya. kruma cquliq kmayal maha qutux lalu Tayax qani, imi nya ga bhciy na roq ma, ana ga kruma kmayal bnheci ga glabang na roq ma, nanu mica cyunga hiya ga q’su maki kya kbalay qalang ro.

Tayax 是四季非常重要的舊地名。Skikun 名稱普遍使用以前，四季祖先早期最後建立聚落的重要地點即為 Tayax。長者口述中，Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此。目前並未完全確定 tayax 一詞本身的詞源，因此本條目只保留其作為祖居地與中部落地名的歷史意義，不自行補造。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
qalang Tayax ro qalang C’ux, qalang Iyik, ciyang na ini ptnaq nya ga, si say maha qalang Tayax ga glasu na ki’an saying qalang qani. bnheci qalang Skikun skahul cyunga na pnhknyan naha ga m_ngyut musa miyup cqa bawiq na llyung Mnibu lro,kotas Tmarong ki Kmyucun naha qani ga tmqalang maki cqa Tayax, ro aki pucing na mpux pitu siki tehuk mpux spat siki lga, wal hirun qutux tyaba na behuy qa muyax,ssyakaw, ro kho, nanu cquliq qalang m_ngyut mshyi cqa qalang mwani na qalang C’ux ro qalang Iyik.tehuk ’ringan minkok ku lga, baha hmcwa uka hayi kki’an na qalang C’ux lro,maki saying qutux glux na cinmuyax musa shyi cqa qalang Skikun,qabax naha ga payat muyax ro mpux payat cquliq. nanu mica qalang Tayax hiya ga “puqing kki’an bnheci → msgagay cqa horun behuy → mwani na qsahuy qalang ro maki cikay muyax”.Tayax 與上、下部落最大的不同，在於它是兩者共同的歷史前身。祖先從更早的遷徙路線逐步進入蘭陽溪上游後，Tmarong 與 Kmyucun 在 Tayax 建立聚落。約十七世紀末至十八世紀初，強烈風災破壞住家、瞭望台與穀倉，族人逐漸移往今日 qalang C'ux 與 qalang Iyik。到了民國時期，因上部落居住空間縮小，又有兩批同一家戶族人移居中部落，合計四戶十四人。因此 Tayax 經歷了「早期共同祖居地 → 風災後人口分散 → 近現代行政中心與少數家戶再居住」的變化。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qalang Tayax hiya ga maki cqa qsahuy na qalang Skikun. qalang Skikun hiya ga maki cqa rrgyax Hagay ro rrgyax Turu Taywang,ro llyung Mnibu hiya ga skahul byaqan wagi hrhuk kya skura htgan wagi ghyaq kya,ro gong Siyu hiya ga cpiyang na qara llyung nya uyi. Tayax maki cqa yaw na qalang bawiq ro qalang Iyik, ki’an nya qani ga m_ngyut alan na cquliq qalang musa kbalay yaw.

qalang Tayax 位於四季整體山河環境的中心地帶。四季村位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪由西南向東北流經，四重溪也是重要支流之一。Tayax 位在上、下部落之間，其地理位置使它逐漸成為族人往返不同聚落與使用公共設施的重要中心。

== '''smuran tuqiy qalang 部落的古道''' ==
uka qutux aro ni qlaang Tayax na ryaniq cyunga,nanu mica bniru qani ga ini twang nanak.Tayax maki cqa cka qalang C’ux ro qalang Iiyk,cyunga bnheci musar o msbinah qlaang, pnqmahan,ro rgyax siga musa hminas piyux tuqiy rgyax,ryaniq cyunga,mwani ryaniq Taycicya hiya ga cpiyang tyaba na ryaniq qalang la.ana ta musa qmayah muya ramat, ini ga musa ta ana n’inu,si puwah ryaniq qani la.

沒有一條專屬 Tayax 的傳統古道，因此本條目不自行增列。Tayax 位於上、下部落之間，早期祖先往返聚落、耕地與山區時必須經由各種山徑與傳統道路；今日台七甲線及通往上、下部落的道路也與此區密切相關。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga psyan naha ki’an pkbalay yaw,qani ga iyat musa qmalup,uka qyunam nya.ro qyunam cyunga si ga baqun ta maha qabax qalang skikun ga msqutux qyunam ta, iyat ta pslungi maha ryaniq te magan qani musa qmasux qyunam,ini ptnaq uyi.cyunga cquliq Tayal ga spuwah glux ro Gaga musa ktayux inu qyunam,mehong nya lga kruma qalang ga maki nanak msqun qyunam naha.qutux qtux qyunam na glux Tayax,siga musa ta maqut loyi.

Tayax 今日主要是行政與公共設施區，並非以狩獵活動為主要特色。傳統獵場應理解為整個 Skikun 共同生活領域的一部分，而不能以今日第五鄰行政界線切割。族人過去依家族與 Gaga 關係使用山林，後來部分區域逐漸形成共同獵場。個別 Tayax 家戶的傳統獵區仍需訪談確認。

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
skura qalang Tayax ga, cpiyang nya ga si say maha hiya ga smuran na qalang Skikun.cyunga Tmarong ro Kmyucun hiya ga mnqyanux maki cqani,wal horun behuy lro nanu msgagay naha ski mwani na qalang C’ux,qalang Iiyk.nanu mica iyat qalang Tayax qani nanak,cqani ga trang cami nyan hmkangi knholan myan ga ini myan nbah mingi.

對 qalang Tayax 而言，最特別的是 Tayax 本身就是四季歷史上的重要舊聚落。早期 Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此，風災後才逐漸分散至今日上、下部落。因此 Tayax 不只是今天的「中部落」，也是四季人追溯部落形成史時不可忽略的祖居中心。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
ziray na Ipun lga,Tayax hiya ga nyan naha alan smi ki’an na kbalay yaw qalang,psyan naha qmayat kuy, ro hasisyo,gako,patus,sinsya ro ’byan na cquliq Ipun.nanu qani lga si ta qbaqun maha aring knholan qalang musa m’iyux cqa pinslyan na bbinah mwah na sexu la. ziray klhangan na Cyunghwaminkok lga,cnlalu naha qalang Tayax qani ga “和勳巷”, mehong nya lga syan naha kblayan na qabax qalang la.

日治時期，Tayax 一帶逐漸成為行政管理的重要空間，曾設置養蠶相關設施、駐在所、蕃童教育所、砲台、神社及日人宿舍等。這使 Tayax 從早期祖居地，逐步轉變為外來政權治理下的行政與教育中心。國民政府時期，中部落稱「和勳巷」，後來成為四季村第五鄰及公共設施集中處。

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qalang Tayax hiya ga maki calay Gaga imi nya,qutux ga smku kntayux na bnheci,qutux ga nyan nya ktalan qalang Skikun skahul Gaga cyunga ro musa miyup cqa Gaga mwani qani.mwani ga pqwasan biru, kyokay,pinslyan qalang ga msli maki cqani,nanu Tayax qani ga piyux cquliq ana kahul qalang C’ux,qalang Iyik,si naha uwah cqani mcisal.

Tayax 的文化意義很特殊：一方面保存祖先共同生活的記憶，另一方面也見證四季由傳統 Gaga 社會進入現代行政制度的過程。今天學校、教會、村辦公處及公共活動場所集中在此，使 Tayax 成為上、下部落不同家族經常共同活動與交流的空間。

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
puqing pnqyuwan na qalang Tayax hiya ga “mnglux mqyanux maki cqani qa cquliq qalang Skikun.” nyan inu kalay qalang C’ux,qalang Iyik mwani na ga,lkotas Tmarong ki lkotas Kmyucun naha ga,msqun mqyanux maki cqani,mehong nya lga baha hmcwa wayal horun behuy ro wayal mhsyi qalang lro nanu mica,ktalan ta mwani ga maki qutux qutux kki’an naha.nanu mica qa si say maha cqani ga tnaqan na qalang C’ux ki qalang Iyik.

Tayax 最核心的故事是「四季人原本曾經一起住在這裡」。Tmarong 與 Kmyucun 在尚未形成今日上、下部落以前，共同生活於 Tayax。後來因風災、聚落移動及 Gaga 的發展，才逐漸形成今天不同的居住區。因此 Tayax 可以視為 qalang C'ux 與 qalang Iyik 共同歷史的交會點。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
mwani ga uka cquliq bniru maha maki mnanak na Gaga qa qalang Tayax, nanu mica bniru ta qani ga spuwah ta mglux Gaga nqa qalang Skikun,maki mrroq inlungan skura lpyung, bnheci, rroq, ro Gaga qnxan. maha ni Tayax hiya maki qalang cyunga,ini ga n’nanu yaw ga siga paqutay ta bnheci loyi.

目前沒有記載 Tayax 專有的禁忌，因此本條目以四季共同 Gaga 為主，包含尊重親族、長者、土地、祖先與共同生活規範。Tayax 若另有與舊社、公共空間或特定地點有關的禁忌，應透過耆老訪談後再補入。

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga wayal naha alan ptiyaw kbalay yaw na qalang, psbaqan, snhyan, ro pnslyan.</text>
      <sha1>jxpj3x9dmqzou2co2f9ub18anwto9li</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75425</id>
      <parentid>75423</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:57:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 */</comment>
      <origin>75425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10051" sha1="39e2rkxgahj258q19chxghxc3hpchgd" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Tayax.png|縮圖|qalang Tayax]]
qalang Tayax／四季中部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Tayax hiya ga mwani na qalang cka cqa qalang Skikun. ini ptnaq ki qalang C’ux ro qalang Iyik, qalang Tayax hiya ga ini kpiyux cinmuyax nya,cqani hiya ga qsahuy pinslyan ro kbalay yaw na qalang. qalang Tayax hiya ga maki cikay muyax nanak, ro cpiyang nya ga maki pqwasan biru llaqi na Skikun, kbalay yaw na qalang, ro ppghupan,ro kinblayan nqa pkbalay yaw qalang, hasisyo, psatu trgami, ro kyokay Tensinkyo, qani hiya ga qsahuy ptyawan na qalang Skikun. mwani hiya ga ana kekong ana nanu yaw na tyaba ga, musa ta kbalay maki cqa qalang Tayax cqani, baha hmcwa qalang Tayax, roq nya ga mglabang ro heci calay. ro nanu mica si ta kaki kya kbalay piyux tyaba na yaw la.

qalang Tayax 為今日四季中部落，主要位於第五鄰。與上、下部落不同，中部落並非以大量住宅為主要特色，而是四季村行政與公共設施較集中的區域。中部落除少數家戶外，主要有四季國小、村辦公處、衛生相關設施、社區發展協會、派出所、郵政代辦處、天主堂等，是四季重要的公共生活中心。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu “Tayax” qani hiya ga cpiyang na lalu cyunga Skikun. glasu uka lalu “Skikun” hiya ga, bnheci qalang Skikun ga pucing na kbalay na qalang cyunga hiya ga qalang Skikun qani.skahul pinqyuwan na bnheci ga,Tmarong ki Kmyucun mnsqun mqyanux maki cqani. mwani ga ini ta qbaqi maha spuwah inu qa imi nqa “Tayax” qani,nanu mica bniru qani ga, biru yaw na pnhknyan na qalang Tayax nanak,ini kayal imi nya. kruma cquliq kmayal maha qutux lalu Tayax qani, imi nya ga bhciy na roq ma, ana ga kruma kmayal bnheci ga glabang na roq ma, nanu mica cyunga hiya ga q’su maki kya kbalay qalang ro.

Tayax 是四季非常重要的舊地名。Skikun 名稱普遍使用以前，四季祖先早期最後建立聚落的重要地點即為 Tayax。長者口述中，Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此。目前並未完全確定 tayax 一詞本身的詞源，因此本條目只保留其作為祖居地與中部落地名的歷史意義，不自行補造。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
qalang Tayax ro qalang C’ux, qalang Iyik, ciyang na ini ptnaq nya ga, si say maha qalang Tayax ga glasu na ki’an saying qalang qani. bnheci qalang Skikun skahul cyunga na pnhknyan naha ga m_ngyut musa miyup cqa bawiq na llyung Mnibu lro,kotas Tmarong ki Kmyucun naha qani ga tmqalang maki cqa Tayax, ro aki pucing na mpux pitu siki tehuk mpux spat siki lga, wal hirun qutux tyaba na behuy qa muyax,ssyakaw, ro kho, nanu cquliq qalang m_ngyut mshyi cqa qalang mwani na qalang C’ux ro qalang Iyik.tehuk ’ringan minkok ku lga, baha hmcwa uka hayi kki’an na qalang C’ux lro,maki saying qutux glux na cinmuyax musa shyi cqa qalang Skikun,qabax naha ga payat muyax ro mpux payat cquliq. nanu mica qalang Tayax hiya ga “puqing kki’an bnheci → msgagay cqa horun behuy → mwani na qsahuy qalang ro maki cikay muyax”.Tayax 與上、下部落最大的不同，在於它是兩者共同的歷史前身。祖先從更早的遷徙路線逐步進入蘭陽溪上游後，Tmarong 與 Kmyucun 在 Tayax 建立聚落。約十七世紀末至十八世紀初，強烈風災破壞住家、瞭望台與穀倉，族人逐漸移往今日 qalang C'ux 與 qalang Iyik。到了民國時期，因上部落居住空間縮小，又有兩批同一家戶族人移居中部落，合計四戶十四人。因此 Tayax 經歷了「早期共同祖居地 → 風災後人口分散 → 近現代行政中心與少數家戶再居住」的變化。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qalang Tayax hiya ga maki cqa qsahuy na qalang Skikun. qalang Skikun hiya ga maki cqa rrgyax Hagay ro rrgyax Turu Taywang,ro llyung Mnibu hiya ga skahul byaqan wagi hrhuk kya skura htgan wagi ghyaq kya,ro gong Siyu hiya ga cpiyang na qara llyung nya uyi. Tayax maki cqa yaw na qalang bawiq ro qalang Iyik, ki’an nya qani ga m_ngyut alan na cquliq qalang musa kbalay yaw.

qalang Tayax 位於四季整體山河環境的中心地帶。四季村位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪由西南向東北流經，四重溪也是重要支流之一。Tayax 位在上、下部落之間，其地理位置使它逐漸成為族人往返不同聚落與使用公共設施的重要中心。

== '''smuran tuqiy qalang 部落的古道''' ==
uka qutux aro ni qlaang Tayax na ryaniq cyunga,nanu mica bniru qani ga ini twang nanak.Tayax maki cqa cka qalang C’ux ro qalang Iiyk,cyunga bnheci musar o msbinah qlaang, pnqmahan,ro rgyax siga musa hminas piyux tuqiy rgyax,ryaniq cyunga,mwani ryaniq Taycicya hiya ga cpiyang tyaba na ryaniq qalang la.ana ta musa qmayah muya ramat, ini ga musa ta ana n’inu,si puwah ryaniq qani la.

沒有一條專屬 Tayax 的傳統古道，因此本條目不自行增列。Tayax 位於上、下部落之間，早期祖先往返聚落、耕地與山區時必須經由各種山徑與傳統道路；今日台七甲線及通往上、下部落的道路也與此區密切相關。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga psyan naha ki’an pkbalay yaw,qani ga iyat musa qmalup,uka qyunam nya.ro qyunam cyunga si ga baqun ta maha qabax qalang skikun ga msqutux qyunam ta, iyat ta pslungi maha ryaniq te magan qani musa qmasux qyunam,ini ptnaq uyi.cyunga cquliq Tayal ga spuwah glux ro Gaga musa ktayux inu qyunam,mehong nya lga kruma qalang ga maki nanak msqun qyunam naha.qutux qtux qyunam na glux Tayax,siga musa ta maqut loyi.

Tayax 今日主要是行政與公共設施區，並非以狩獵活動為主要特色。傳統獵場應理解為整個 Skikun 共同生活領域的一部分，而不能以今日第五鄰行政界線切割。族人過去依家族與 Gaga 關係使用山林，後來部分區域逐漸形成共同獵場。個別 Tayax 家戶的傳統獵區仍需訪談確認。

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
skura qalang Tayax ga, cpiyang nya ga si say maha hiya ga smuran na qalang Skikun.cyunga Tmarong ro Kmyucun hiya ga mnqyanux maki cqani,wal horun behuy lro nanu msgagay naha ski mwani na qalang C’ux,qalang Iiyk.nanu mica iyat qalang Tayax qani nanak,cqani ga trang cami nyan hmkangi knholan myan ga ini myan nbah mingi.

對 qalang Tayax 而言，最特別的是 Tayax 本身就是四季歷史上的重要舊聚落。早期 Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此，風災後才逐漸分散至今日上、下部落。因此 Tayax 不只是今天的「中部落」，也是四季人追溯部落形成史時不可忽略的祖居中心。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
ziray na Ipun lga,Tayax hiya ga nyan naha alan smi ki’an na kbalay yaw qalang,psyan naha qmayat kuy, ro hasisyo,gako,patus,sinsya ro ’byan na cquliq Ipun.nanu qani lga si ta qbaqun maha aring knholan qalang musa m’iyux cqa pinslyan na bbinah mwah na sexu la. ziray klhangan na Cyunghwaminkok lga,cnlalu naha qalang Tayax qani ga “和勳巷”, mehong nya lga syan naha kblayan na qabax qalang la.

日治時期，Tayax 一帶逐漸成為行政管理的重要空間，曾設置養蠶相關設施、駐在所、蕃童教育所、砲台、神社及日人宿舍等。這使 Tayax 從早期祖居地，逐步轉變為外來政權治理下的行政與教育中心。國民政府時期，中部落稱「和勳巷」，後來成為四季村第五鄰及公共設施集中處。

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qalang Tayax hiya ga maki calay Gaga imi nya,qutux ga smku kntayux na bnheci,qutux ga nyan nya ktalan qalang Skikun skahul Gaga cyunga ro musa miyup cqa Gaga mwani qani.mwani ga pqwasan biru, kyokay,pinslyan qalang ga msli maki cqani,nanu Tayax qani ga piyux cquliq ana kahul qalang C’ux,qalang Iyik,si naha uwah cqani mcisal.

Tayax 的文化意義很特殊：一方面保存祖先共同生活的記憶，另一方面也見證四季由傳統 Gaga 社會進入現代行政制度的過程。今天學校、教會、村辦公處及公共活動場所集中在此，使 Tayax 成為上、下部落不同家族經常共同活動與交流的空間。

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
puqing pnqyuwan na qalang Tayax hiya ga “mnglux mqyanux maki cqani qa cquliq qalang Skikun.” nyan inu kalay qalang C’ux,qalang Iyik mwani na ga,lkotas Tmarong ki lkotas Kmyucun naha ga,msqun mqyanux maki cqani,mehong nya lga baha hmcwa wayal horun behuy ro wayal mhsyi qalang lro nanu mica,ktalan ta mwani ga maki qutux qutux kki’an naha.nanu mica qa si say maha cqani ga tnaqan na qalang C’ux ki qalang Iyik.

Tayax 最核心的故事是「四季人原本曾經一起住在這裡」。Tmarong 與 Kmyucun 在尚未形成今日上、下部落以前，共同生活於 Tayax。後來因風災、聚落移動及 Gaga 的發展，才逐漸形成今天不同的居住區。因此 Tayax 可以視為 qalang C'ux 與 qalang Iyik 共同歷史的交會點。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
mwani ga uka cquliq bniru maha maki mnanak na Gaga qa qalang Tayax, nanu mica bniru ta qani ga spuwah ta mglux Gaga nqa qalang Skikun,maki mrroq inlungan skura lpyung, bnheci, rroq, ro Gaga qnxan. maha ni Tayax hiya maki qalang cyunga,ini ga n’nanu yaw ga siga paqutay ta bnheci loyi.

目前沒有記載 Tayax 專有的禁忌，因此本條目以四季共同 Gaga 為主，包含尊重親族、長者、土地、祖先與共同生活規範。Tayax 若另有與舊社、公共空間或特定地點有關的禁忌，應透過耆老訪談後再補入。

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga wayal naha alan ptiyaw kbalay yaw na qalang, psbaqan, snhyan, ro pnslyan.babaw nya lga musa ta hkangi loyi qa lalu cyunga na qalang Tayax, ro ki’an cyunga na ziray Ipun, ro ki’an muyax cyunga, ro musa ta hkhangi loyi inu qa qalang na ini wayal hori cyunga,</text>
      <sha1>39e2rkxgahj258q19chxghxc3hpchgd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75428</id>
      <parentid>75425</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:57:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 */</comment>
      <origin>75428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10199" sha1="drl2wz580iuav7rq1fhkjteiqjawbmb" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Tayax.png|縮圖|qalang Tayax]]
qalang Tayax／四季中部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Tayax hiya ga mwani na qalang cka cqa qalang Skikun. ini ptnaq ki qalang C’ux ro qalang Iyik, qalang Tayax hiya ga ini kpiyux cinmuyax nya,cqani hiya ga qsahuy pinslyan ro kbalay yaw na qalang. qalang Tayax hiya ga maki cikay muyax nanak, ro cpiyang nya ga maki pqwasan biru llaqi na Skikun, kbalay yaw na qalang, ro ppghupan,ro kinblayan nqa pkbalay yaw qalang, hasisyo, psatu trgami, ro kyokay Tensinkyo, qani hiya ga qsahuy ptyawan na qalang Skikun. mwani hiya ga ana kekong ana nanu yaw na tyaba ga, musa ta kbalay maki cqa qalang Tayax cqani, baha hmcwa qalang Tayax, roq nya ga mglabang ro heci calay. ro nanu mica si ta kaki kya kbalay piyux tyaba na yaw la.

qalang Tayax 為今日四季中部落，主要位於第五鄰。與上、下部落不同，中部落並非以大量住宅為主要特色，而是四季村行政與公共設施較集中的區域。中部落除少數家戶外，主要有四季國小、村辦公處、衛生相關設施、社區發展協會、派出所、郵政代辦處、天主堂等，是四季重要的公共生活中心。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu “Tayax” qani hiya ga cpiyang na lalu cyunga Skikun. glasu uka lalu “Skikun” hiya ga, bnheci qalang Skikun ga pucing na kbalay na qalang cyunga hiya ga qalang Skikun qani.skahul pinqyuwan na bnheci ga,Tmarong ki Kmyucun mnsqun mqyanux maki cqani. mwani ga ini ta qbaqi maha spuwah inu qa imi nqa “Tayax” qani,nanu mica bniru qani ga, biru yaw na pnhknyan na qalang Tayax nanak,ini kayal imi nya. kruma cquliq kmayal maha qutux lalu Tayax qani, imi nya ga bhciy na roq ma, ana ga kruma kmayal bnheci ga glabang na roq ma, nanu mica cyunga hiya ga q’su maki kya kbalay qalang ro.

Tayax 是四季非常重要的舊地名。Skikun 名稱普遍使用以前，四季祖先早期最後建立聚落的重要地點即為 Tayax。長者口述中，Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此。目前並未完全確定 tayax 一詞本身的詞源，因此本條目只保留其作為祖居地與中部落地名的歷史意義，不自行補造。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
qalang Tayax ro qalang C’ux, qalang Iyik, ciyang na ini ptnaq nya ga, si say maha qalang Tayax ga glasu na ki’an saying qalang qani. bnheci qalang Skikun skahul cyunga na pnhknyan naha ga m_ngyut musa miyup cqa bawiq na llyung Mnibu lro,kotas Tmarong ki Kmyucun naha qani ga tmqalang maki cqa Tayax, ro aki pucing na mpux pitu siki tehuk mpux spat siki lga, wal hirun qutux tyaba na behuy qa muyax,ssyakaw, ro kho, nanu cquliq qalang m_ngyut mshyi cqa qalang mwani na qalang C’ux ro qalang Iyik.tehuk ’ringan minkok ku lga, baha hmcwa uka hayi kki’an na qalang C’ux lro,maki saying qutux glux na cinmuyax musa shyi cqa qalang Skikun,qabax naha ga payat muyax ro mpux payat cquliq. nanu mica qalang Tayax hiya ga “puqing kki’an bnheci → msgagay cqa horun behuy → mwani na qsahuy qalang ro maki cikay muyax”.Tayax 與上、下部落最大的不同，在於它是兩者共同的歷史前身。祖先從更早的遷徙路線逐步進入蘭陽溪上游後，Tmarong 與 Kmyucun 在 Tayax 建立聚落。約十七世紀末至十八世紀初，強烈風災破壞住家、瞭望台與穀倉，族人逐漸移往今日 qalang C'ux 與 qalang Iyik。到了民國時期，因上部落居住空間縮小，又有兩批同一家戶族人移居中部落，合計四戶十四人。因此 Tayax 經歷了「早期共同祖居地 → 風災後人口分散 → 近現代行政中心與少數家戶再居住」的變化。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qalang Tayax hiya ga maki cqa qsahuy na qalang Skikun. qalang Skikun hiya ga maki cqa rrgyax Hagay ro rrgyax Turu Taywang,ro llyung Mnibu hiya ga skahul byaqan wagi hrhuk kya skura htgan wagi ghyaq kya,ro gong Siyu hiya ga cpiyang na qara llyung nya uyi. Tayax maki cqa yaw na qalang bawiq ro qalang Iyik, ki’an nya qani ga m_ngyut alan na cquliq qalang musa kbalay yaw.

qalang Tayax 位於四季整體山河環境的中心地帶。四季村位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪由西南向東北流經，四重溪也是重要支流之一。Tayax 位在上、下部落之間，其地理位置使它逐漸成為族人往返不同聚落與使用公共設施的重要中心。

== '''smuran tuqiy qalang 部落的古道''' ==
uka qutux aro ni qlaang Tayax na ryaniq cyunga,nanu mica bniru qani ga ini twang nanak.Tayax maki cqa cka qalang C’ux ro qalang Iiyk,cyunga bnheci musar o msbinah qlaang, pnqmahan,ro rgyax siga musa hminas piyux tuqiy rgyax,ryaniq cyunga,mwani ryaniq Taycicya hiya ga cpiyang tyaba na ryaniq qalang la.ana ta musa qmayah muya ramat, ini ga musa ta ana n’inu,si puwah ryaniq qani la.

沒有一條專屬 Tayax 的傳統古道，因此本條目不自行增列。Tayax 位於上、下部落之間，早期祖先往返聚落、耕地與山區時必須經由各種山徑與傳統道路；今日台七甲線及通往上、下部落的道路也與此區密切相關。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga psyan naha ki’an pkbalay yaw,qani ga iyat musa qmalup,uka qyunam nya.ro qyunam cyunga si ga baqun ta maha qabax qalang skikun ga msqutux qyunam ta, iyat ta pslungi maha ryaniq te magan qani musa qmasux qyunam,ini ptnaq uyi.cyunga cquliq Tayal ga spuwah glux ro Gaga musa ktayux inu qyunam,mehong nya lga kruma qalang ga maki nanak msqun qyunam naha.qutux qtux qyunam na glux Tayax,siga musa ta maqut loyi.

Tayax 今日主要是行政與公共設施區，並非以狩獵活動為主要特色。傳統獵場應理解為整個 Skikun 共同生活領域的一部分，而不能以今日第五鄰行政界線切割。族人過去依家族與 Gaga 關係使用山林，後來部分區域逐漸形成共同獵場。個別 Tayax 家戶的傳統獵區仍需訪談確認。

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
skura qalang Tayax ga, cpiyang nya ga si say maha hiya ga smuran na qalang Skikun.cyunga Tmarong ro Kmyucun hiya ga mnqyanux maki cqani,wal horun behuy lro nanu msgagay naha ski mwani na qalang C’ux,qalang Iiyk.nanu mica iyat qalang Tayax qani nanak,cqani ga trang cami nyan hmkangi knholan myan ga ini myan nbah mingi.

對 qalang Tayax 而言，最特別的是 Tayax 本身就是四季歷史上的重要舊聚落。早期 Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此，風災後才逐漸分散至今日上、下部落。因此 Tayax 不只是今天的「中部落」，也是四季人追溯部落形成史時不可忽略的祖居中心。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
ziray na Ipun lga,Tayax hiya ga nyan naha alan smi ki’an na kbalay yaw qalang,psyan naha qmayat kuy, ro hasisyo,gako,patus,sinsya ro ’byan na cquliq Ipun.nanu qani lga si ta qbaqun maha aring knholan qalang musa m’iyux cqa pinslyan na bbinah mwah na sexu la. ziray klhangan na Cyunghwaminkok lga,cnlalu naha qalang Tayax qani ga “和勳巷”, mehong nya lga syan naha kblayan na qabax qalang la.

日治時期，Tayax 一帶逐漸成為行政管理的重要空間，曾設置養蠶相關設施、駐在所、蕃童教育所、砲台、神社及日人宿舍等。這使 Tayax 從早期祖居地，逐步轉變為外來政權治理下的行政與教育中心。國民政府時期，中部落稱「和勳巷」，後來成為四季村第五鄰及公共設施集中處。

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qalang Tayax hiya ga maki calay Gaga imi nya,qutux ga smku kntayux na bnheci,qutux ga nyan nya ktalan qalang Skikun skahul Gaga cyunga ro musa miyup cqa Gaga mwani qani.mwani ga pqwasan biru, kyokay,pinslyan qalang ga msli maki cqani,nanu Tayax qani ga piyux cquliq ana kahul qalang C’ux,qalang Iyik,si naha uwah cqani mcisal.

Tayax 的文化意義很特殊：一方面保存祖先共同生活的記憶，另一方面也見證四季由傳統 Gaga 社會進入現代行政制度的過程。今天學校、教會、村辦公處及公共活動場所集中在此，使 Tayax 成為上、下部落不同家族經常共同活動與交流的空間。

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
puqing pnqyuwan na qalang Tayax hiya ga “mnglux mqyanux maki cqani qa cquliq qalang Skikun.” nyan inu kalay qalang C’ux,qalang Iyik mwani na ga,lkotas Tmarong ki lkotas Kmyucun naha ga,msqun mqyanux maki cqani,mehong nya lga baha hmcwa wayal horun behuy ro wayal mhsyi qalang lro nanu mica,ktalan ta mwani ga maki qutux qutux kki’an naha.nanu mica qa si say maha cqani ga tnaqan na qalang C’ux ki qalang Iyik.

Tayax 最核心的故事是「四季人原本曾經一起住在這裡」。Tmarong 與 Kmyucun 在尚未形成今日上、下部落以前，共同生活於 Tayax。後來因風災、聚落移動及 Gaga 的發展，才逐漸形成今天不同的居住區。因此 Tayax 可以視為 qalang C'ux 與 qalang Iyik 共同歷史的交會點。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
mwani ga uka cquliq bniru maha maki mnanak na Gaga qa qalang Tayax, nanu mica bniru ta qani ga spuwah ta mglux Gaga nqa qalang Skikun,maki mrroq inlungan skura lpyung, bnheci, rroq, ro Gaga qnxan. maha ni Tayax hiya maki qalang cyunga,ini ga n’nanu yaw ga siga paqutay ta bnheci loyi.

目前沒有記載 Tayax 專有的禁忌，因此本條目以四季共同 Gaga 為主，包含尊重親族、長者、土地、祖先與共同生活規範。Tayax 若另有與舊社、公共空間或特定地點有關的禁忌，應透過耆老訪談後再補入。

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga wayal naha alan ptiyaw kbalay yaw na qalang, psbaqan, snhyan, ro pnslyan.babaw nya lga musa ta hkangi loyi qa lalu cyunga na qalang Tayax, ro ki’an cyunga na ziray Ipun, ro ki’an muyax cyunga, ro musa ta hkhangi loyi inu qa qalang na ini wayal hori cyunga, teta mrkyas ta baqun maha qalang Tayax qani ga iyat te payat ryaniq nanak, cqani hiya ga qutux cpiyang cbalay na pnhkngyan na kbalay qalang Skikun.</text>
      <sha1>drl2wz580iuav7rq1fhkjteiqjawbmb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75430</id>
      <parentid>75428</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:58:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 */</comment>
      <origin>75430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10317" sha1="2re6kj8xj3oz0rwrkarkht2uxi27ftz" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Tayax.png|縮圖|qalang Tayax]]
qalang Tayax／四季中部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Tayax hiya ga mwani na qalang cka cqa qalang Skikun. ini ptnaq ki qalang C’ux ro qalang Iyik, qalang Tayax hiya ga ini kpiyux cinmuyax nya,cqani hiya ga qsahuy pinslyan ro kbalay yaw na qalang. qalang Tayax hiya ga maki cikay muyax nanak, ro cpiyang nya ga maki pqwasan biru llaqi na Skikun, kbalay yaw na qalang, ro ppghupan,ro kinblayan nqa pkbalay yaw qalang, hasisyo, psatu trgami, ro kyokay Tensinkyo, qani hiya ga qsahuy ptyawan na qalang Skikun. mwani hiya ga ana kekong ana nanu yaw na tyaba ga, musa ta kbalay maki cqa qalang Tayax cqani, baha hmcwa qalang Tayax, roq nya ga mglabang ro heci calay. ro nanu mica si ta kaki kya kbalay piyux tyaba na yaw la.

qalang Tayax 為今日四季中部落，主要位於第五鄰。與上、下部落不同，中部落並非以大量住宅為主要特色，而是四季村行政與公共設施較集中的區域。中部落除少數家戶外，主要有四季國小、村辦公處、衛生相關設施、社區發展協會、派出所、郵政代辦處、天主堂等，是四季重要的公共生活中心。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu “Tayax” qani hiya ga cpiyang na lalu cyunga Skikun. glasu uka lalu “Skikun” hiya ga, bnheci qalang Skikun ga pucing na kbalay na qalang cyunga hiya ga qalang Skikun qani.skahul pinqyuwan na bnheci ga,Tmarong ki Kmyucun mnsqun mqyanux maki cqani. mwani ga ini ta qbaqi maha spuwah inu qa imi nqa “Tayax” qani,nanu mica bniru qani ga, biru yaw na pnhknyan na qalang Tayax nanak,ini kayal imi nya. kruma cquliq kmayal maha qutux lalu Tayax qani, imi nya ga bhciy na roq ma, ana ga kruma kmayal bnheci ga glabang na roq ma, nanu mica cyunga hiya ga q’su maki kya kbalay qalang ro.

Tayax 是四季非常重要的舊地名。Skikun 名稱普遍使用以前，四季祖先早期最後建立聚落的重要地點即為 Tayax。長者口述中，Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此。目前並未完全確定 tayax 一詞本身的詞源，因此本條目只保留其作為祖居地與中部落地名的歷史意義，不自行補造。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
qalang Tayax ro qalang C’ux, qalang Iyik, ciyang na ini ptnaq nya ga, si say maha qalang Tayax ga glasu na ki’an saying qalang qani. bnheci qalang Skikun skahul cyunga na pnhknyan naha ga m_ngyut musa miyup cqa bawiq na llyung Mnibu lro,kotas Tmarong ki Kmyucun naha qani ga tmqalang maki cqa Tayax, ro aki pucing na mpux pitu siki tehuk mpux spat siki lga, wal hirun qutux tyaba na behuy qa muyax,ssyakaw, ro kho, nanu cquliq qalang m_ngyut mshyi cqa qalang mwani na qalang C’ux ro qalang Iyik.tehuk ’ringan minkok ku lga, baha hmcwa uka hayi kki’an na qalang C’ux lro,maki saying qutux glux na cinmuyax musa shyi cqa qalang Skikun,qabax naha ga payat muyax ro mpux payat cquliq. nanu mica qalang Tayax hiya ga “puqing kki’an bnheci → msgagay cqa horun behuy → mwani na qsahuy qalang ro maki cikay muyax”.Tayax 與上、下部落最大的不同，在於它是兩者共同的歷史前身。祖先從更早的遷徙路線逐步進入蘭陽溪上游後，Tmarong 與 Kmyucun 在 Tayax 建立聚落。約十七世紀末至十八世紀初，強烈風災破壞住家、瞭望台與穀倉，族人逐漸移往今日 qalang C'ux 與 qalang Iyik。到了民國時期，因上部落居住空間縮小，又有兩批同一家戶族人移居中部落，合計四戶十四人。因此 Tayax 經歷了「早期共同祖居地 → 風災後人口分散 → 近現代行政中心與少數家戶再居住」的變化。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qalang Tayax hiya ga maki cqa qsahuy na qalang Skikun. qalang Skikun hiya ga maki cqa rrgyax Hagay ro rrgyax Turu Taywang,ro llyung Mnibu hiya ga skahul byaqan wagi hrhuk kya skura htgan wagi ghyaq kya,ro gong Siyu hiya ga cpiyang na qara llyung nya uyi. Tayax maki cqa yaw na qalang bawiq ro qalang Iyik, ki’an nya qani ga m_ngyut alan na cquliq qalang musa kbalay yaw.

qalang Tayax 位於四季整體山河環境的中心地帶。四季村位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪由西南向東北流經，四重溪也是重要支流之一。Tayax 位在上、下部落之間，其地理位置使它逐漸成為族人往返不同聚落與使用公共設施的重要中心。

== '''smuran tuqiy qalang 部落的古道''' ==
uka qutux aro ni qlaang Tayax na ryaniq cyunga,nanu mica bniru qani ga ini twang nanak.Tayax maki cqa cka qalang C’ux ro qalang Iiyk,cyunga bnheci musar o msbinah qlaang, pnqmahan,ro rgyax siga musa hminas piyux tuqiy rgyax,ryaniq cyunga,mwani ryaniq Taycicya hiya ga cpiyang tyaba na ryaniq qalang la.ana ta musa qmayah muya ramat, ini ga musa ta ana n’inu,si puwah ryaniq qani la.

沒有一條專屬 Tayax 的傳統古道，因此本條目不自行增列。Tayax 位於上、下部落之間，早期祖先往返聚落、耕地與山區時必須經由各種山徑與傳統道路；今日台七甲線及通往上、下部落的道路也與此區密切相關。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga psyan naha ki’an pkbalay yaw,qani ga iyat musa qmalup,uka qyunam nya.ro qyunam cyunga si ga baqun ta maha qabax qalang skikun ga msqutux qyunam ta, iyat ta pslungi maha ryaniq te magan qani musa qmasux qyunam,ini ptnaq uyi.cyunga cquliq Tayal ga spuwah glux ro Gaga musa ktayux inu qyunam,mehong nya lga kruma qalang ga maki nanak msqun qyunam naha.qutux qtux qyunam na glux Tayax,siga musa ta maqut loyi.

Tayax 今日主要是行政與公共設施區，並非以狩獵活動為主要特色。傳統獵場應理解為整個 Skikun 共同生活領域的一部分，而不能以今日第五鄰行政界線切割。族人過去依家族與 Gaga 關係使用山林，後來部分區域逐漸形成共同獵場。個別 Tayax 家戶的傳統獵區仍需訪談確認。

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
skura qalang Tayax ga, cpiyang nya ga si say maha hiya ga smuran na qalang Skikun.cyunga Tmarong ro Kmyucun hiya ga mnqyanux maki cqani,wal horun behuy lro nanu msgagay naha ski mwani na qalang C’ux,qalang Iiyk.nanu mica iyat qalang Tayax qani nanak,cqani ga trang cami nyan hmkangi knholan myan ga ini myan nbah mingi.

對 qalang Tayax 而言，最特別的是 Tayax 本身就是四季歷史上的重要舊聚落。早期 Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此，風災後才逐漸分散至今日上、下部落。因此 Tayax 不只是今天的「中部落」，也是四季人追溯部落形成史時不可忽略的祖居中心。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
ziray na Ipun lga,Tayax hiya ga nyan naha alan smi ki’an na kbalay yaw qalang,psyan naha qmayat kuy, ro hasisyo,gako,patus,sinsya ro ’byan na cquliq Ipun.nanu qani lga si ta qbaqun maha aring knholan qalang musa m’iyux cqa pinslyan na bbinah mwah na sexu la. ziray klhangan na Cyunghwaminkok lga,cnlalu naha qalang Tayax qani ga “和勳巷”, mehong nya lga syan naha kblayan na qabax qalang la.

日治時期，Tayax 一帶逐漸成為行政管理的重要空間，曾設置養蠶相關設施、駐在所、蕃童教育所、砲台、神社及日人宿舍等。這使 Tayax 從早期祖居地，逐步轉變為外來政權治理下的行政與教育中心。國民政府時期，中部落稱「和勳巷」，後來成為四季村第五鄰及公共設施集中處。

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qalang Tayax hiya ga maki calay Gaga imi nya,qutux ga smku kntayux na bnheci,qutux ga nyan nya ktalan qalang Skikun skahul Gaga cyunga ro musa miyup cqa Gaga mwani qani.mwani ga pqwasan biru, kyokay,pinslyan qalang ga msli maki cqani,nanu Tayax qani ga piyux cquliq ana kahul qalang C’ux,qalang Iyik,si naha uwah cqani mcisal.

Tayax 的文化意義很特殊：一方面保存祖先共同生活的記憶，另一方面也見證四季由傳統 Gaga 社會進入現代行政制度的過程。今天學校、教會、村辦公處及公共活動場所集中在此，使 Tayax 成為上、下部落不同家族經常共同活動與交流的空間。

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
puqing pnqyuwan na qalang Tayax hiya ga “mnglux mqyanux maki cqani qa cquliq qalang Skikun.” nyan inu kalay qalang C’ux,qalang Iyik mwani na ga,lkotas Tmarong ki lkotas Kmyucun naha ga,msqun mqyanux maki cqani,mehong nya lga baha hmcwa wayal horun behuy ro wayal mhsyi qalang lro nanu mica,ktalan ta mwani ga maki qutux qutux kki’an naha.nanu mica qa si say maha cqani ga tnaqan na qalang C’ux ki qalang Iyik.

Tayax 最核心的故事是「四季人原本曾經一起住在這裡」。Tmarong 與 Kmyucun 在尚未形成今日上、下部落以前，共同生活於 Tayax。後來因風災、聚落移動及 Gaga 的發展，才逐漸形成今天不同的居住區。因此 Tayax 可以視為 qalang C'ux 與 qalang Iyik 共同歷史的交會點。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
mwani ga uka cquliq bniru maha maki mnanak na Gaga qa qalang Tayax, nanu mica bniru ta qani ga spuwah ta mglux Gaga nqa qalang Skikun,maki mrroq inlungan skura lpyung, bnheci, rroq, ro Gaga qnxan. maha ni Tayax hiya maki qalang cyunga,ini ga n’nanu yaw ga siga paqutay ta bnheci loyi.

目前沒有記載 Tayax 專有的禁忌，因此本條目以四季共同 Gaga 為主，包含尊重親族、長者、土地、祖先與共同生活規範。Tayax 若另有與舊社、公共空間或特定地點有關的禁忌，應透過耆老訪談後再補入。

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga wayal naha alan ptiyaw kbalay yaw na qalang, psbaqan, snhyan, ro pnslyan.babaw nya lga musa ta hkangi loyi qa lalu cyunga na qalang Tayax, ro ki’an cyunga na ziray Ipun, ro ki’an muyax cyunga, ro musa ta hkhangi loyi inu qa qalang na ini wayal hori cyunga, teta mrkyas ta baqun maha qalang Tayax qani ga iyat te payat ryaniq nanak, cqani hiya ga qutux cpiyang cbalay na pnhkngyan na kbalay qalang Skikun.

今日 qalang Tayax 已從早期祖居地轉變為四季村主要的行政、教育、宗教與公共活動中心。</text>
      <sha1>2re6kj8xj3oz0rwrkarkht2uxi27ftz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75431</id>
      <parentid>75430</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rukun Ipin</username>
        <id>2884</id>
      </contributor>
      <comment>/* qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來 */</comment>
      <origin>75431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10558" sha1="rgqt7uzke0h9ow53wwk8vuf22cu6s7m" xml:space="preserve">== '''cinllwan qalang 部落名稱''' ==
[[biru’ na zayzyuwaw:Qalang Tayax.png|縮圖|qalang Tayax]]
qalang Tayax／四季中部落

== '''pqyu kmal yuwaw na qalang 部落概況與位置''' ==
qalang Tayax hiya ga mwani na qalang cka cqa qalang Skikun. ini ptnaq ki qalang C’ux ro qalang Iyik, qalang Tayax hiya ga ini kpiyux cinmuyax nya,cqani hiya ga qsahuy pinslyan ro kbalay yaw na qalang. qalang Tayax hiya ga maki cikay muyax nanak, ro cpiyang nya ga maki pqwasan biru llaqi na Skikun, kbalay yaw na qalang, ro ppghupan,ro kinblayan nqa pkbalay yaw qalang, hasisyo, psatu trgami, ro kyokay Tensinkyo, qani hiya ga qsahuy ptyawan na qalang Skikun. mwani hiya ga ana kekong ana nanu yaw na tyaba ga, musa ta kbalay maki cqa qalang Tayax cqani, baha hmcwa qalang Tayax, roq nya ga mglabang ro heci calay. ro nanu mica si ta kaki kya kbalay piyux tyaba na yaw la.

qalang Tayax 為今日四季中部落，主要位於第五鄰。與上、下部落不同，中部落並非以大量住宅為主要特色，而是四季村行政與公共設施較集中的區域。中部落除少數家戶外，主要有四季國小、村辦公處、衛生相關設施、社區發展協會、派出所、郵政代辦處、天主堂等，是四季重要的公共生活中心。

== '''sinllwan lalu qalang 部落地名由來''' ==
lalu “Tayax” qani hiya ga cpiyang na lalu cyunga Skikun. glasu uka lalu “Skikun” hiya ga, bnheci qalang Skikun ga pucing na kbalay na qalang cyunga hiya ga qalang Skikun qani.skahul pinqyuwan na bnheci ga,Tmarong ki Kmyucun mnsqun mqyanux maki cqani. mwani ga ini ta qbaqi maha spuwah inu qa imi nqa “Tayax” qani,nanu mica bniru qani ga, biru yaw na pnhknyan na qalang Tayax nanak,ini kayal imi nya. kruma cquliq kmayal maha qutux lalu Tayax qani, imi nya ga bhciy na roq ma, ana ga kruma kmayal bnheci ga glabang na roq ma, nanu mica cyunga hiya ga q’su maki kya kbalay qalang ro.

Tayax 是四季非常重要的舊地名。Skikun 名稱普遍使用以前，四季祖先早期最後建立聚落的重要地點即為 Tayax。長者口述中，Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此。目前並未完全確定 tayax 一詞本身的詞源，因此本條目只保留其作為祖居地與中部落地名的歷史意義，不自行補造。

== '''inwahan na tuqiy qalang 部落如何遷徙''' ==
qalang Tayax ro qalang C’ux, qalang Iyik, ciyang na ini ptnaq nya ga, si say maha qalang Tayax ga glasu na ki’an saying qalang qani. bnheci qalang Skikun skahul cyunga na pnhknyan naha ga m_ngyut musa miyup cqa bawiq na llyung Mnibu lro,kotas Tmarong ki Kmyucun naha qani ga tmqalang maki cqa Tayax, ro aki pucing na mpux pitu siki tehuk mpux spat siki lga, wal hirun qutux tyaba na behuy qa muyax,ssyakaw, ro kho, nanu cquliq qalang m_ngyut mshyi cqa qalang mwani na qalang C’ux ro qalang Iyik.tehuk ’ringan minkok ku lga, baha hmcwa uka hayi kki’an na qalang C’ux lro,maki saying qutux glux na cinmuyax musa shyi cqa qalang Skikun,qabax naha ga payat muyax ro mpux payat cquliq. nanu mica qalang Tayax hiya ga “puqing kki’an bnheci → msgagay cqa horun behuy → mwani na qsahuy qalang ro maki cikay muyax”.Tayax 與上、下部落最大的不同，在於它是兩者共同的歷史前身。祖先從更早的遷徙路線逐步進入蘭陽溪上游後，Tmarong 與 Kmyucun 在 Tayax 建立聚落。約十七世紀末至十八世紀初，強烈風災破壞住家、瞭望台與穀倉，族人逐漸移往今日 qalang C'ux 與 qalang Iyik。到了民國時期，因上部落居住空間縮小，又有兩批同一家戶族人移居中部落，合計四戶十四人。因此 Tayax 經歷了「早期共同祖居地 → 風災後人口分散 → 近現代行政中心與少數家戶再居住」的變化。

== '''rrgyax ru llyung 部落主要的山脈河川溪流''' ==
qalang Tayax hiya ga maki cqa qsahuy na qalang Skikun. qalang Skikun hiya ga maki cqa rrgyax Hagay ro rrgyax Turu Taywang,ro llyung Mnibu hiya ga skahul byaqan wagi hrhuk kya skura htgan wagi ghyaq kya,ro gong Siyu hiya ga cpiyang na qara llyung nya uyi. Tayax maki cqa yaw na qalang bawiq ro qalang Iyik, ki’an nya qani ga m_ngyut alan na cquliq qalang musa kbalay yaw.

qalang Tayax 位於四季整體山河環境的中心地帶。四季村位於雪山山脈與中央山脈之間，蘭陽溪由西南向東北流經，四重溪也是重要支流之一。Tayax 位在上、下部落之間，其地理位置使它逐漸成為族人往返不同聚落與使用公共設施的重要中心。

== '''smuran tuqiy qalang 部落的古道''' ==
uka qutux aro ni qlaang Tayax na ryaniq cyunga,nanu mica bniru qani ga ini twang nanak.Tayax maki cqa cka qalang C’ux ro qalang Iiyk,cyunga bnheci musar o msbinah qlaang, pnqmahan,ro rgyax siga musa hminas piyux tuqiy rgyax,ryaniq cyunga,mwani ryaniq Taycicya hiya ga cpiyang tyaba na ryaniq qalang la.ana ta musa qmayah muya ramat, ini ga musa ta ana n’inu,si puwah ryaniq qani la.

沒有一條專屬 Tayax 的傳統古道，因此本條目不自行增列。Tayax 位於上、下部落之間，早期祖先往返聚落、耕地與山區時必須經由各種山徑與傳統道路；今日台七甲線及通往上、下部落的道路也與此區密切相關。

== '''qzyunam na qalang 部落的獵場''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga psyan naha ki’an pkbalay yaw,qani ga iyat musa qmalup,uka qyunam nya.ro qyunam cyunga si ga baqun ta maha qabax qalang skikun ga msqutux qyunam ta, iyat ta pslungi maha ryaniq te magan qani musa qmasux qyunam,ini ptnaq uyi.cyunga cquliq Tayal ga spuwah glux ro Gaga musa ktayux inu qyunam,mehong nya lga kruma qalang ga maki nanak msqun qyunam naha.qutux qtux qyunam na glux Tayax,siga musa ta maqut loyi.

Tayax 今日主要是行政與公共設施區，並非以狩獵活動為主要特色。傳統獵場應理解為整個 Skikun 共同生活領域的一部分，而不能以今日第五鄰行政界線切割。族人過去依家族與 Gaga 關係使用山林，後來部分區域逐漸形成共同獵場。個別 Tayax 家戶的傳統獵區仍需訪談確認。

== '''smura kki'an qalang 部落的舊社''' ==
skura qalang Tayax ga, cpiyang nya ga si say maha hiya ga smuran na qalang Skikun.cyunga Tmarong ro Kmyucun hiya ga mnqyanux maki cqani,wal horun behuy lro nanu msgagay naha ski mwani na qalang C’ux,qalang Iiyk.nanu mica iyat qalang Tayax qani nanak,cqani ga trang cami nyan hmkangi knholan myan ga ini myan nbah mingi.

對 qalang Tayax 而言，最特別的是 Tayax 本身就是四季歷史上的重要舊聚落。早期 Tmarong 與 Kmyucun 曾共同居住於此，風災後才逐漸分散至今日上、下部落。因此 Tayax 不只是今天的「中部落」，也是四季人追溯部落形成史時不可忽略的祖居中心。

== '''minknalay ru pinqyuan ka qalang 部落古蹟與歷史事件''' ==
ziray na Ipun lga,Tayax hiya ga nyan naha alan smi ki’an na kbalay yaw qalang,psyan naha qmayat kuy, ro hasisyo,gako,patus,sinsya ro ’byan na cquliq Ipun.nanu qani lga si ta qbaqun maha aring knholan qalang musa m’iyux cqa pinslyan na bbinah mwah na sexu la. ziray klhangan na Cyunghwaminkok lga,cnlalu naha qalang Tayax qani ga “和勳巷”, mehong nya lga syan naha kblayan na qabax qalang la.

日治時期，Tayax 一帶逐漸成為行政管理的重要空間，曾設置養蠶相關設施、駐在所、蕃童教育所、砲台、神社及日人宿舍等。這使 Tayax 從早期祖居地，逐步轉變為外來政權治理下的行政與教育中心。國民政府時期，中部落稱「和勳巷」，後來成為四季村第五鄰及公共設施集中處。

== '''gaga na qalang 部落的文化''' ==
qalang Tayax hiya ga maki calay Gaga imi nya,qutux ga smku kntayux na bnheci,qutux ga nyan nya ktalan qalang Skikun skahul Gaga cyunga ro musa miyup cqa Gaga mwani qani.mwani ga pqwasan biru, kyokay,pinslyan qalang ga msli maki cqani,nanu Tayax qani ga piyux cquliq ana kahul qalang C’ux,qalang Iyik,si naha uwah cqani mcisal.

Tayax 的文化意義很特殊：一方面保存祖先共同生活的記憶，另一方面也見證四季由傳統 Gaga 社會進入現代行政制度的過程。今天學校、教會、村辦公處及公共活動場所集中在此，使 Tayax 成為上、下部落不同家族經常共同活動與交流的空間。

== '''pinqzyuwan na qalang 部落的故事''' ==
puqing pnqyuwan na qalang Tayax hiya ga “mnglux mqyanux maki cqani qa cquliq qalang Skikun.” nyan inu kalay qalang C’ux,qalang Iyik mwani na ga,lkotas Tmarong ki lkotas Kmyucun naha ga,msqun mqyanux maki cqani,mehong nya lga baha hmcwa wayal horun behuy ro wayal mhsyi qalang lro nanu mica,ktalan ta mwani ga maki qutux qutux kki’an naha.nanu mica qa si say maha cqani ga tnaqan na qalang C’ux ki qalang Iyik.

Tayax 最核心的故事是「四季人原本曾經一起住在這裡」。Tmarong 與 Kmyucun 在尚未形成今日上、下部落以前，共同生活於 Tayax。後來因風災、聚落移動及 Gaga 的發展，才逐漸形成今天不同的居住區。因此 Tayax 可以視為 qalang C'ux 與 qalang Iyik 共同歷史的交會點。

== '''saniq na qalang 部落的禁忌''' ==
mwani ga uka cquliq bniru maha maki mnanak na Gaga qa qalang Tayax, nanu mica bniru ta qani ga spuwah ta mglux Gaga nqa qalang Skikun,maki mrroq inlungan skura lpyung, bnheci, rroq, ro Gaga qnxan. maha ni Tayax hiya maki qalang cyunga,ini ga n’nanu yaw ga siga paqutay ta bnheci loyi.

目前沒有記載 Tayax 專有的禁忌，因此本條目以四季共同 Gaga 為主，包含尊重親族、長者、土地、祖先與共同生活規範。Tayax 若另有與舊社、公共空間或特定地點有關的禁忌，應透過耆老訪談後再補入。

== '''qalang na misu ru babaw nya 部落現況與未來''' ==
qalang Tayax hiya mwani ga wayal naha alan ptiyaw kbalay yaw na qalang, psbaqan, snhyan, ro pnslyan.babaw nya lga musa ta hkangi loyi qa lalu cyunga na qalang Tayax, ro ki’an cyunga na ziray Ipun, ro ki’an muyax cyunga, ro musa ta hkhangi loyi inu qa qalang na ini wayal hori cyunga, teta mrkyas ta baqun maha qalang Tayax qani ga iyat te payat ryaniq nanak, cqani hiya ga qutux cpiyang cbalay na pnhkngyan na kbalay qalang Skikun.

今日 qalang Tayax 已從早期祖居地轉變為四季村主要的行政、教育、宗教與公共活動中心。未來值得進一步整理 Tayax 的舊地名、日治時期遺址、早期家戶位置，以及風災前後的聚落範圍，讓年輕人理解「中部落」不只是第五鄰，而是整個四季部落形成史中非常關鍵的地方。</text>
      <sha1>rgqt7uzke0h9ow53wwk8vuf22cu6s7m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>cnbwanan na qnxan ta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3610</id>
    <revision>
      <id>75133</id>
      <parentid>74876</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:38:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1018" sha1="qw0xo74qbrtdzfrnwgcer1b0g318s3z" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>qw0xo74qbrtdzfrnwgcer1b0g318s3z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75135</id>
      <parentid>75133</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:38:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1025" sha1="gn802i759sbu1im9nl2w4nj25pvvs0d" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>gn802i759sbu1im9nl2w4nj25pvvs0d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75136</id>
      <parentid>75135</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:38:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1027" sha1="nkwkyjod85qtwyai6rfpcej1p6f1tba" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>nkwkyjod85qtwyai6rfpcej1p6f1tba</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75138</id>
      <parentid>75136</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:38:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1032" sha1="ckgdaqmnmms5y3cg6hozxlxcp712t66" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ckgdaqmnmms5y3cg6hozxlxcp712t66</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75140</id>
      <parentid>75138</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:39:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1039" sha1="8pjp7b8glgcv5ewlsexrj0hz7ekv6lm" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga,


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>8pjp7b8glgcv5ewlsexrj0hz7ekv6lm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75142</id>
      <parentid>75140</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:39:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1042" sha1="6edt82fngngqqs5l8hodl0wajr901qg" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>6edt82fngngqqs5l8hodl0wajr901qg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75144</id>
      <parentid>75142</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:39:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1052" sha1="07590h6v4nmhlomhj0sam59lsxro1re" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>07590h6v4nmhlomhj0sam59lsxro1re</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75145</id>
      <parentid>75144</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:39:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1054" sha1="0mj0ryx68cdvuurn59bawkrgfhg6j66" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>0mj0ryx68cdvuurn59bawkrgfhg6j66</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75147</id>
      <parentid>75145</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:39:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1058" sha1="1bkrs21yr4nyhjsoqwiqjyzic47hv4r" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>1bkrs21yr4nyhjsoqwiqjyzic47hv4r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75149</id>
      <parentid>75147</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:40:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1065" sha1="5npljy6ivtaeo85x403zg4x3rpnz7k1" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq,


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>5npljy6ivtaeo85x403zg4x3rpnz7k1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75151</id>
      <parentid>75149</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:40:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1077" sha1="a71ixvjp2ahl8gvwd5tqkhp5a7hi1jj" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>a71ixvjp2ahl8gvwd5tqkhp5a7hi1jj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75153</id>
      <parentid>75151</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:40:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1081" sha1="athe0g8977qtrmpnb64gx6gyf0nnxh4" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>athe0g8977qtrmpnb64gx6gyf0nnxh4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75155</id>
      <parentid>75153</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:40:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1083" sha1="99ls07eduz4j4hx3qyhbjhumtrcpkm5" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>99ls07eduz4j4hx3qyhbjhumtrcpkm5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75156</id>
      <parentid>75155</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:40:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1088" sha1="lac576jnec7ixuvl7fmge73pp2pjc13" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>lac576jnec7ixuvl7fmge73pp2pjc13</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75158</id>
      <parentid>75156</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:40:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1097" sha1="sw3otyo99fgbotp5bs6t4kj5ceazk62" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>sw3otyo99fgbotp5bs6t4kj5ceazk62</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75159</id>
      <parentid>75158</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:40:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1101" sha1="p1xrabdm9wht6dvpnj0n5xm3d1kmkll" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>p1xrabdm9wht6dvpnj0n5xm3d1kmkll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75162</id>
      <parentid>75159</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:41:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1109" sha1="8itlgsw8haclhm24a2r8j1758qyxtck" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>8itlgsw8haclhm24a2r8j1758qyxtck</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75163</id>
      <parentid>75162</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:41:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1111" sha1="bmb5x2exu93q04qk14kb4fu0lqs9nhd" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>bmb5x2exu93q04qk14kb4fu0lqs9nhd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75164</id>
      <parentid>75163</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:41:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1118" sha1="kd9sw80vljj98h5lcgzx73gysw4uns5" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>kd9sw80vljj98h5lcgzx73gysw4uns5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75165</id>
      <parentid>75164</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:41:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1122" sha1="skzbva0of22ibdkx0ltjp6cvsl55hht" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>skzbva0of22ibdkx0ltjp6cvsl55hht</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75167</id>
      <parentid>75165</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:41:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1130" sha1="bh6f2sz2198l6ftwdkop5um5oxn1ceo" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>bh6f2sz2198l6ftwdkop5um5oxn1ceo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75168</id>
      <parentid>75167</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:42:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1137" sha1="jjezd6w93sdx350b4fsdqc644urc0m8" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>jjezd6w93sdx350b4fsdqc644urc0m8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75170</id>
      <parentid>75168</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:42:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1142" sha1="jo7screqerjkzhf6ydy8r8gf7qvp3zj" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>jo7screqerjkzhf6ydy8r8gf7qvp3zj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75172</id>
      <parentid>75170</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:42:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1151" sha1="t2p5m057m16zwx9kxh8jpjenwcbw4lh" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>t2p5m057m16zwx9kxh8jpjenwcbw4lh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75173</id>
      <parentid>75172</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:42:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1156" sha1="gelblav7c2oh53kh6hcvh3ja2v5919c" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga,

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>gelblav7c2oh53kh6hcvh3ja2v5919c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75174</id>
      <parentid>75173</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:42:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1164" sha1="8oqh33d6t7oltiuwd5h219lemqc85qx" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>8oqh33d6t7oltiuwd5h219lemqc85qx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75175</id>
      <parentid>75174</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:43:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1171" sha1="2rcv3pntlpv0d5ylkanqez8753y58de" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>2rcv3pntlpv0d5ylkanqez8753y58de</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75176</id>
      <parentid>75175</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:43:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1178" sha1="l0c536zi645v5kdccs6kel5gp9pljmw" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>l0c536zi645v5kdccs6kel5gp9pljmw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75177</id>
      <parentid>75176</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:43:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1186" sha1="aodosq9e393vkr8ryljsqfiw05kt2nj" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>aodosq9e393vkr8ryljsqfiw05kt2nj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75178</id>
      <parentid>75177</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:43:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1192" sha1="87fq9gu8l533q64wydrnh7z44j672ry" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>87fq9gu8l533q64wydrnh7z44j672ry</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75179</id>
      <parentid>75178</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:43:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1195" sha1="j4mu5ix2z917yiy4s16rl8o3uzea8k5" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>j4mu5ix2z917yiy4s16rl8o3uzea8k5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75180</id>
      <parentid>75179</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:43:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1201" sha1="glle0blfyrjovm1dsma0kh4m1m8fqzq" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>glle0blfyrjovm1dsma0kh4m1m8fqzq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75181</id>
      <parentid>75180</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:44:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1207" sha1="qh0p18btlxfv0ileaygnpql2tu40qem" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>qh0p18btlxfv0ileaygnpql2tu40qem</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75182</id>
      <parentid>75181</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:44:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1217" sha1="hanta6zlfyv66541s3vugz5oyx1vf91" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>hanta6zlfyv66541s3vugz5oyx1vf91</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75183</id>
      <parentid>75182</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:44:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1219" sha1="cr3ok0adlv61lfljn8bba3lxxfvl15s" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa 
[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>cr3ok0adlv61lfljn8bba3lxxfvl15s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75184</id>
      <parentid>75183</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:44:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1227" sha1="p99y9cxo4gqg49ytf2fpx0q63ehex2f" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>p99y9cxo4gqg49ytf2fpx0q63ehex2f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75185</id>
      <parentid>75184</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:44:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1230" sha1="j6ekwmncwwicriq7ti7ci2repc28ih6" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>j6ekwmncwwicriq7ti7ci2repc28ih6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75186</id>
      <parentid>75185</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:44:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1239" sha1="fq2i7w9q9qrfrpnqux8tamoi06mfh86" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>fq2i7w9q9qrfrpnqux8tamoi06mfh86</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75187</id>
      <parentid>75186</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:45:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1246" sha1="fx1h06ii5kn6uja66nv2z9fz9j3jtqo" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>fx1h06ii5kn6uja66nv2z9fz9j3jtqo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75188</id>
      <parentid>75187</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:45:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1250" sha1="p6yd4bh3yozey3fms5nznrjqr2s5378" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>p6yd4bh3yozey3fms5nznrjqr2s5378</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75190</id>
      <parentid>75188</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:45:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1259" sha1="sxluj7h5f1h72a9i2xxsegxfzclm9as" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>sxluj7h5f1h72a9i2xxsegxfzclm9as</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75191</id>
      <parentid>75190</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:45:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1262" sha1="he97hs6s0vywj1dwz4pti5rvq8kqye9" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>he97hs6s0vywj1dwz4pti5rvq8kqye9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75193</id>
      <parentid>75191</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:45:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1266" sha1="8q8vyqdwusjq7wtnzz19ynnggrravtp" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>8q8vyqdwusjq7wtnzz19ynnggrravtp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75195</id>
      <parentid>75193</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:46:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1272" sha1="arrl79i40apwxjd4fh6cqmihowtypa4" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>arrl79i40apwxjd4fh6cqmihowtypa4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75197</id>
      <parentid>75195</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:46:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1277" sha1="s8tj7jtb2089z5ylz7oipqjlrboc7bu" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>s8tj7jtb2089z5ylz7oipqjlrboc7bu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75198</id>
      <parentid>75197</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:46:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1283" sha1="3bzokcn0fyqa3gydubcbjt6gyxsdm3j" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>3bzokcn0fyqa3gydubcbjt6gyxsdm3j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75200</id>
      <parentid>75198</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:46:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1289" sha1="t72d8ghlz10hjhutjh1qgqeq3d86pl4" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>t72d8ghlz10hjhutjh1qgqeq3d86pl4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75202</id>
      <parentid>75200</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:46:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1296" sha1="3jgiilhl6l9g5idrm6kvv78b1mkjyfi" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>3jgiilhl6l9g5idrm6kvv78b1mkjyfi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75203</id>
      <parentid>75202</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:46:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1302" sha1="5ls6pcta4xbl903y1p6z6op8umcfzl3" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>5ls6pcta4xbl903y1p6z6op8umcfzl3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75205</id>
      <parentid>75203</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:46:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1308" sha1="cv4ay5wf9asqwd6d2pxfiksprg5eigk" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>cv4ay5wf9asqwd6d2pxfiksprg5eigk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75206</id>
      <parentid>75205</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:47:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1312" sha1="fesmdf9dixvforcuukoaymnub4szpyb" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>fesmdf9dixvforcuukoaymnub4szpyb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75208</id>
      <parentid>75206</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:47:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1316" sha1="bczffcau59e12hqqi7u637gw50icu2u" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>bczffcau59e12hqqi7u637gw50icu2u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75211</id>
      <parentid>75208</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:47:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1323" sha1="m2vi1acdcqyuv80xnr0v7uir47dtpcx" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>m2vi1acdcqyuv80xnr0v7uir47dtpcx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75213</id>
      <parentid>75211</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:47:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1328" sha1="fkes4vo7x2zmlsereqg6mhghfq9cn9o" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>fkes4vo7x2zmlsereqg6mhghfq9cn9o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75214</id>
      <parentid>75213</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:47:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1332" sha1="t1jvvyoe6h0rdihisudj3sjtjthzelf" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>t1jvvyoe6h0rdihisudj3sjtjthzelf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75216</id>
      <parentid>75214</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:48:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1341" sha1="c7gnq2ojwbswg6lhgmnx4hwsr4n1amw" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>c7gnq2ojwbswg6lhgmnx4hwsr4n1amw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75218</id>
      <parentid>75216</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:48:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1344" sha1="gjrpie5dg5479uvdevcywtldnbcksoo" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>gjrpie5dg5479uvdevcywtldnbcksoo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75220</id>
      <parentid>75218</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:48:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1349" sha1="q7rfdoumc29nlm4ax4ag6y9xdkdzjh4" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>q7rfdoumc29nlm4ax4ag6y9xdkdzjh4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75221</id>
      <parentid>75220</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:48:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1352" sha1="hwqg6g5xz31f1dwu8fkqbamoh32lnqp" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>hwqg6g5xz31f1dwu8fkqbamoh32lnqp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75223</id>
      <parentid>75221</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:48:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1359" sha1="9r5civi7ju4xiv4u4m6nsw2rffu52lp" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>9r5civi7ju4xiv4u4m6nsw2rffu52lp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75225</id>
      <parentid>75223</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T13:48:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1366" sha1="srpd1ttsl2eyc9k3r8fnmawgyb86aeb" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>srpd1ttsl2eyc9k3r8fnmawgyb86aeb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75233</id>
      <parentid>75225</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:18:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1371" sha1="akp8cnsfmuijuff2kjw0l76yl9i26vv" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>akp8cnsfmuijuff2kjw0l76yl9i26vv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75234</id>
      <parentid>75233</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:18:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1375" sha1="m30ojsvowfa8l50cvs3bbi4fuvx6ayk" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>m30ojsvowfa8l50cvs3bbi4fuvx6ayk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75235</id>
      <parentid>75234</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:18:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1376" sha1="bikckj2p4g2z69xv65rm98ffip4kx2g" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>bikckj2p4g2z69xv65rm98ffip4kx2g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75236</id>
      <parentid>75235</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:19:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1382" sha1="fgdy4g7crst66tjxvjey2yeiehvb5l5" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>fgdy4g7crst66tjxvjey2yeiehvb5l5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75237</id>
      <parentid>75236</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:19:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1385" sha1="nw7zbexqtolsgurb34ia4a7of647n0j" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>nw7zbexqtolsgurb34ia4a7of647n0j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75238</id>
      <parentid>75237</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:19:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1392" sha1="dul7nmjsul8d0ked5c3belol7h47faf" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>dul7nmjsul8d0ked5c3belol7h47faf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75239</id>
      <parentid>75238</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:19:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1395" sha1="pf5czvrl0p8rgs44xonjo0m1vy79ptj" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>pf5czvrl0p8rgs44xonjo0m1vy79ptj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75240</id>
      <parentid>75239</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:19:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1399" sha1="m0hyczmvi9xzyxgbk77jqioan5jbtbo" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>m0hyczmvi9xzyxgbk77jqioan5jbtbo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75241</id>
      <parentid>75240</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:20:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1404" sha1="r45drru0kmib4cop4gpbbhhg0bo0cc9" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>r45drru0kmib4cop4gpbbhhg0bo0cc9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75242</id>
      <parentid>75241</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:20:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1410" sha1="pet8t529cdp287az6sbqf0dfod0k8om" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh,


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>pet8t529cdp287az6sbqf0dfod0k8om</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75243</id>
      <parentid>75242</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:20:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1418" sha1="rrjsptmz46fd0tkpg6dntxw7rrrvl6m" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>rrjsptmz46fd0tkpg6dntxw7rrrvl6m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75244</id>
      <parentid>75243</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:20:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1426" sha1="j8788t5uzg9giuc451o9yyvneev5574" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>j8788t5uzg9giuc451o9yyvneev5574</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75245</id>
      <parentid>75244</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:20:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1432" sha1="slntnwc28fezaeb8cnht8k4cxhjowc9" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>slntnwc28fezaeb8cnht8k4cxhjowc9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75246</id>
      <parentid>75245</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:21:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1435" sha1="4me91275zskc31ogrp18l5wr1d54jsz" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>4me91275zskc31ogrp18l5wr1d54jsz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75247</id>
      <parentid>75246</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:21:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1441" sha1="06j627iudlr3d2nuyi3ypzf6qqhel8s" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>06j627iudlr3d2nuyi3ypzf6qqhel8s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75248</id>
      <parentid>75247</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:21:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1446" sha1="o4px6vm9ynyivxxvmeqllaibd30pxdm" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>o4px6vm9ynyivxxvmeqllaibd30pxdm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75249</id>
      <parentid>75248</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:21:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1451" sha1="g9li0uk2fxzeqms7qzu7nnoa9uzvxw3" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>g9li0uk2fxzeqms7qzu7nnoa9uzvxw3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75250</id>
      <parentid>75249</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:21:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1457" sha1="bhikfb9gsn060zcxt6yn90smzzglu1x" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>bhikfb9gsn060zcxt6yn90smzzglu1x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75251</id>
      <parentid>75250</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:22:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1465" sha1="f1jj1f0jrmebahxqh8rbj7svutgubbx" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>f1jj1f0jrmebahxqh8rbj7svutgubbx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75252</id>
      <parentid>75251</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:22:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1468" sha1="3tn9vm0774rvv2vw86ukdr8fv2duwhy" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>3tn9vm0774rvv2vw86ukdr8fv2duwhy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75253</id>
      <parentid>75252</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:22:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1471" sha1="ighkdjy16g129ctw19pdsvvkut1oqao" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ighkdjy16g129ctw19pdsvvkut1oqao</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75254</id>
      <parentid>75253</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:22:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1476" sha1="l0wnr58duc3n3wkxtga1fn1kjbmsx52" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>l0wnr58duc3n3wkxtga1fn1kjbmsx52</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75255</id>
      <parentid>75254</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:22:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1485" sha1="5gaglqgfwk2kkc5pn209yju6xafefpp" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>5gaglqgfwk2kkc5pn209yju6xafefpp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75256</id>
      <parentid>75255</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:23:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1489" sha1="7mhp6m206ejmxgr0ae9skhw4i3dpbdl" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>7mhp6m206ejmxgr0ae9skhw4i3dpbdl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75257</id>
      <parentid>75256</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:23:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1495" sha1="ls5obh7w0fokgv5eaojyldxsc52pfyz" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ls5obh7w0fokgv5eaojyldxsc52pfyz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75258</id>
      <parentid>75257</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:23:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1498" sha1="nocdojl6hnzcz1s9zuj9ijioht7rbhd" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>nocdojl6hnzcz1s9zuj9ijioht7rbhd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75259</id>
      <parentid>75258</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:23:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1504" sha1="qi9adxsj1xba4btxvw37edls3jjklpd" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>qi9adxsj1xba4btxvw37edls3jjklpd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75260</id>
      <parentid>75259</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:23:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1511" sha1="s9hkyrdodxpfv69da199xmji4ajmq6f" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>s9hkyrdodxpfv69da199xmji4ajmq6f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75261</id>
      <parentid>75260</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:24:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75261</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1516" sha1="oeqi3uarumuatvo7a0fnfke0a9atn7d" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>oeqi3uarumuatvo7a0fnfke0a9atn7d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75262</id>
      <parentid>75261</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:24:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75262</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1519" sha1="tf033tketdzrw2atkpnhyz1owyhtmu8" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>tf033tketdzrw2atkpnhyz1owyhtmu8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75263</id>
      <parentid>75262</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:24:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1524" sha1="juzo7gigb1lmo7qki9x6ym6xrq55hm3" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>juzo7gigb1lmo7qki9x6ym6xrq55hm3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75264</id>
      <parentid>75263</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:24:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1529" sha1="1heowc5tk5a3u4wkzek4g60jh2tz14t" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>1heowc5tk5a3u4wkzek4g60jh2tz14t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75265</id>
      <parentid>75264</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:25:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1534" sha1="kpoj6aednpkm4zob0rwnm7mbk182yzp" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga,

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>kpoj6aednpkm4zob0rwnm7mbk182yzp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75420</id>
      <parentid>75265</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:56:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1543" sha1="gtq2lbi5rbofy6eou2djcnc3q1wrj5t" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>gtq2lbi5rbofy6eou2djcnc3q1wrj5t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75421</id>
      <parentid>75420</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:57:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1550" sha1="pm7w4t6q52yvzcvj4zwdlcsevk0w9yb" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>pm7w4t6q52yvzcvj4zwdlcsevk0w9yb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75422</id>
      <parentid>75421</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:57:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1556" sha1="tjifqov6cjt9x9knm1uesruhjknb7br" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>tjifqov6cjt9x9knm1uesruhjknb7br</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75424</id>
      <parentid>75422</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:57:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1559" sha1="5944p699832ljb0t3wtbpd3l87epcys" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>5944p699832ljb0t3wtbpd3l87epcys</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75426</id>
      <parentid>75424</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:57:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1567" sha1="99q1oo45g5q9uc2e84k3dr0vsc8ec73" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq,


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>99q1oo45g5q9uc2e84k3dr0vsc8ec73</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75427</id>
      <parentid>75426</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:57:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1571" sha1="hqe5dpnb0z03zlt8tgbmo261oceankk" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq, ana


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>hqe5dpnb0z03zlt8tgbmo261oceankk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75429</id>
      <parentid>75427</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:57:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1579" sha1="9w4dy5xwm1ujoc66ffudqp7o4ekqdsk" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq, ana qsinux,


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>9w4dy5xwm1ujoc66ffudqp7o4ekqdsk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75432</id>
      <parentid>75429</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T02:59:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1569" sha1="nm5lji579klhq1bkp5p310vr0pi4szu" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>nm5lji579klhq1bkp5p310vr0pi4szu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75433</id>
      <parentid>75432</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:00:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1575" sha1="d2wils0wrcydmkfmy2yaq00tr9jk3zo" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>d2wils0wrcydmkfmy2yaq00tr9jk3zo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75434</id>
      <parentid>75433</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:00:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1579" sha1="n80br8j472i0u4qkyjhtxtwqthh0st5" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>n80br8j472i0u4qkyjhtxtwqthh0st5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75435</id>
      <parentid>75434</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:00:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1585" sha1="12kaj39a9vt4jsu1tcn5dlps3qshv6i" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>12kaj39a9vt4jsu1tcn5dlps3qshv6i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75436</id>
      <parentid>75435</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:00:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1590" sha1="8olx5z9ag0kjubwfkf5owisb8qfie79" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>8olx5z9ag0kjubwfkf5owisb8qfie79</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75437</id>
      <parentid>75436</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:00:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1592" sha1="eiydca5xr8yi076q0mwl3qxfdogzc5v" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>eiydca5xr8yi076q0mwl3qxfdogzc5v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75438</id>
      <parentid>75437</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:00:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1598" sha1="ioio5yvdl4w42cx66vauksxnyx6ysa1" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ioio5yvdl4w42cx66vauksxnyx6ysa1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75439</id>
      <parentid>75438</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:01:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1605" sha1="o955kdo5o0y3cusow7b1odan3ukczd9" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>o955kdo5o0y3cusow7b1odan3ukczd9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75440</id>
      <parentid>75439</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:01:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75440</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1612" sha1="lhdl0xd4zeost7cb08bik0f70ba2io4" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>lhdl0xd4zeost7cb08bik0f70ba2io4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75441</id>
      <parentid>75440</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:01:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1617" sha1="qagguptstclo2ph6vsz2hxfxopd0lfy" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>qagguptstclo2ph6vsz2hxfxopd0lfy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75443</id>
      <parentid>75441</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:01:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1623" sha1="gdcl2fbqtrc3dk3z5aryu1hpdieedya" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>gdcl2fbqtrc3dk3z5aryu1hpdieedya</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75444</id>
      <parentid>75443</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:02:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1628" sha1="qyyvjpqdqmg0unr6f9vxxna3ee6tgjk" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>qyyvjpqdqmg0unr6f9vxxna3ee6tgjk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75446</id>
      <parentid>75444</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:02:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1633" sha1="k0rlkkwu7olquxp20btqkxhs2360guq" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>k0rlkkwu7olquxp20btqkxhs2360guq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75447</id>
      <parentid>75446</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:02:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1636" sha1="mm6if5153w1jxh7adk9wihopzd19zwh" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>mm6if5153w1jxh7adk9wihopzd19zwh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75449</id>
      <parentid>75447</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:02:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1644" sha1="n9bd31u41ywojsq8y7hqpzjnnnjdb0b" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>n9bd31u41ywojsq8y7hqpzjnnnjdb0b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75451</id>
      <parentid>75449</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:02:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1649" sha1="6rvtx8ehjgo55ts5il9x5ny4vkzd3vc" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>6rvtx8ehjgo55ts5il9x5ny4vkzd3vc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75452</id>
      <parentid>75451</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:02:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1656" sha1="snw4v5ffvlf5qctk7p4ogffzrtb6ng3" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>snw4v5ffvlf5qctk7p4ogffzrtb6ng3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75454</id>
      <parentid>75452</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:02:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1661" sha1="p2ie9s1thzvl1ojm5phcazbsh6eh1gq" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>p2ie9s1thzvl1ojm5phcazbsh6eh1gq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75455</id>
      <parentid>75454</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:03:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1667" sha1="07p1f551zknp3ud1j4v1249y0rvzxgs" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>07p1f551zknp3ud1j4v1249y0rvzxgs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75456</id>
      <parentid>75455</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:03:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1673" sha1="ktdu9e9uzdj0yuual20i5dajbiv8bbc" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ktdu9e9uzdj0yuual20i5dajbiv8bbc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75457</id>
      <parentid>75456</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:03:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1677" sha1="7yiceb589mwjbsnrtsb7r7yvm5wm2lh" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>7yiceb589mwjbsnrtsb7r7yvm5wm2lh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75458</id>
      <parentid>75457</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:03:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1683" sha1="d9cv183uzbdimhrqlhebo7fk4zae29i" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>d9cv183uzbdimhrqlhebo7fk4zae29i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75460</id>
      <parentid>75458</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:03:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1689" sha1="lvtalzs2ry74c2qm8cmnncwui1uyooe" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>lvtalzs2ry74c2qm8cmnncwui1uyooe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75462</id>
      <parentid>75460</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:04:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1694" sha1="n6dn9ffnv3gzb8zt1th0fgt3ytvxa9s" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>n6dn9ffnv3gzb8zt1th0fgt3ytvxa9s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75463</id>
      <parentid>75462</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1699" sha1="90i1qpoe43dy5xjdt6mt30b7xyd5bzq" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>90i1qpoe43dy5xjdt6mt30b7xyd5bzq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75465</id>
      <parentid>75463</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:04:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1703" sha1="bfs5eiz9mb9bqmusi69q2oneij52qoe" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>bfs5eiz9mb9bqmusi69q2oneij52qoe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75466</id>
      <parentid>75465</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:04:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1704" sha1="kkw28ya6ono7sxuea5n9wwu63quyhoq" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>kkw28ya6ono7sxuea5n9wwu63quyhoq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75468</id>
      <parentid>75466</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:04:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1712" sha1="gwccesj0go8u1jf39uqkoii6kr9a6eu" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>gwccesj0go8u1jf39uqkoii6kr9a6eu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75469</id>
      <parentid>75468</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:04:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1715" sha1="mpi4hghhp0wxile3fen3wv99n2rjo8o" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>mpi4hghhp0wxile3fen3wv99n2rjo8o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75471</id>
      <parentid>75469</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:04:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1720" sha1="4lsdn25uuyrzuplctdjjmjm9svaxh28" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>4lsdn25uuyrzuplctdjjmjm9svaxh28</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75472</id>
      <parentid>75471</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:05:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1726" sha1="ob1mjtbqi3vbno6hqbqlrs5x1uvkmo9" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ob1mjtbqi3vbno6hqbqlrs5x1uvkmo9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75473</id>
      <parentid>75472</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:05:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1734" sha1="kceouusgkto702qehrjtu7hm68mtvic" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>kceouusgkto702qehrjtu7hm68mtvic</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75475</id>
      <parentid>75473</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:05:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1737" sha1="lvsnb1xpo59fqq1x46ivadrdw1mmdwn" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>lvsnb1xpo59fqq1x46ivadrdw1mmdwn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75476</id>
      <parentid>75475</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:05:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1743" sha1="c5d71dbaxclrevefb7b31locua9euzb" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>c5d71dbaxclrevefb7b31locua9euzb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75478</id>
      <parentid>75476</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:05:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1753" sha1="rstav4hr3zgke655ffjbnobbrdv4n2r" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>rstav4hr3zgke655ffjbnobbrdv4n2r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75480</id>
      <parentid>75478</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:06:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1757" sha1="16r4j90o64u4qd8keuof1lojvk2rd65" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>16r4j90o64u4qd8keuof1lojvk2rd65</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75481</id>
      <parentid>75480</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:06:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1764" sha1="qw8m005oyz8dft905hcdzv33zj8reqi" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>qw8m005oyz8dft905hcdzv33zj8reqi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75482</id>
      <parentid>75481</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:06:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1769" sha1="dnbfk5dvis4v5lwow7tfrshmnb7e08t" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>dnbfk5dvis4v5lwow7tfrshmnb7e08t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75484</id>
      <parentid>75482</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:06:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1776" sha1="1m6tb2vidas807loot0jztoysu8igyg" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>1m6tb2vidas807loot0jztoysu8igyg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75486</id>
      <parentid>75484</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:06:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1779" sha1="3e36hjjwggwm5rqivxten1m10b87353" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>3e36hjjwggwm5rqivxten1m10b87353</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75487</id>
      <parentid>75486</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:06:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1786" sha1="938urpunyj5jgzduy1mt4ghhhyiqjd4" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>938urpunyj5jgzduy1mt4ghhhyiqjd4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75489</id>
      <parentid>75487</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:07:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1789" sha1="0pcts8ldxksq58ropvu0qptxm6fpsc9" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>0pcts8ldxksq58ropvu0qptxm6fpsc9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75490</id>
      <parentid>75489</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:07:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1795" sha1="lhh5xtrak3tydp5qlfecdx15a87303i" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>lhh5xtrak3tydp5qlfecdx15a87303i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75491</id>
      <parentid>75490</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:07:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1800" sha1="5f42pdnk56l32lr14o6iy29eet0mjaw" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>5f42pdnk56l32lr14o6iy29eet0mjaw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75492</id>
      <parentid>75491</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:07:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1803" sha1="8wkp5xan8dev09wkxbhe2ysjq0y6oqe" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>8wkp5xan8dev09wkxbhe2ysjq0y6oqe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75493</id>
      <parentid>75492</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:07:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1808" sha1="0fzqzro9l230ieb4j4zb9e91t0qqrlr" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>0fzqzro9l230ieb4j4zb9e91t0qqrlr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75494</id>
      <parentid>75493</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:07:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1811" sha1="ru31ezzroq44fypan77dzkkr03shc0k" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ru31ezzroq44fypan77dzkkr03shc0k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75495</id>
      <parentid>75494</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:08:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1820" sha1="2bsz6tv2m59vop5pcb6rm3zun6d9w16" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>2bsz6tv2m59vop5pcb6rm3zun6d9w16</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75497</id>
      <parentid>75495</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:08:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1826" sha1="ed1muv6akk6680y8t2pkvsafatqqczh" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ed1muv6akk6680y8t2pkvsafatqqczh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75498</id>
      <parentid>75497</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:08:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1833" sha1="r6cnlprzj7iwwx2cp5ot8lcoq2wj8ja" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>r6cnlprzj7iwwx2cp5ot8lcoq2wj8ja</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75500</id>
      <parentid>75498</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:08:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1837" sha1="9e29hkt0ld55wqqn76xqefuurzyu1nz" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>9e29hkt0ld55wqqn76xqefuurzyu1nz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75501</id>
      <parentid>75500</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:08:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1844" sha1="muqqyiwg5brg3g5c8qiwtbcwxsvgkjd" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>muqqyiwg5brg3g5c8qiwtbcwxsvgkjd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75502</id>
      <parentid>75501</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:08:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1853" sha1="53h86mu0n1alr4iavewaeoplrbg48oh" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>53h86mu0n1alr4iavewaeoplrbg48oh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75503</id>
      <parentid>75502</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:09:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1857" sha1="ebxib3016idu2k091nvanbozydprjw6" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ebxib3016idu2k091nvanbozydprjw6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75505</id>
      <parentid>75503</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:09:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1864" sha1="f6lypec7xnjj35bvt33aifuppyi0jnw" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>f6lypec7xnjj35bvt33aifuppyi0jnw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75506</id>
      <parentid>75505</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:09:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1867" sha1="3wczjkpthhb2nlkwvnbo6m764ogad0i" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>3wczjkpthhb2nlkwvnbo6m764ogad0i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75507</id>
      <parentid>75506</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:09:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1873" sha1="ftbcf8yqm386dhmiljrp1eetotemkqr" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ftbcf8yqm386dhmiljrp1eetotemkqr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75509</id>
      <parentid>75507</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:09:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1875" sha1="7gja7jzkbg14rb2go68rqqwiln7bjbh" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>7gja7jzkbg14rb2go68rqqwiln7bjbh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75510</id>
      <parentid>75509</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:10:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1879" sha1="jdyfudqqecbmq9454xjqh9jp31o9cyt" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>jdyfudqqecbmq9454xjqh9jp31o9cyt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75512</id>
      <parentid>75510</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:10:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1885" sha1="kxq1hesrdqtga3ypz563sfke8ijec26" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>kxq1hesrdqtga3ypz563sfke8ijec26</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75513</id>
      <parentid>75512</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:10:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1891" sha1="fb4n4yjwaqomy81fihscc9aamx1jtll" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>fb4n4yjwaqomy81fihscc9aamx1jtll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75514</id>
      <parentid>75513</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:10:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1894" sha1="n31omdg19ckbtwsuyriknoqappxc3g0" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>n31omdg19ckbtwsuyriknoqappxc3g0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75516</id>
      <parentid>75514</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:10:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1901" sha1="lj7i14wemlzvmf47khi5wz9fi4loev2" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>lj7i14wemlzvmf47khi5wz9fi4loev2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75518</id>
      <parentid>75516</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:10:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1904" sha1="qcsrokoi09xs0ekyhfpiau8uxrb4ng0" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>qcsrokoi09xs0ekyhfpiau8uxrb4ng0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75519</id>
      <parentid>75518</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:10:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1910" sha1="gbj9wky2wfx0mnkdg8j7z2lrbhijtn1" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>gbj9wky2wfx0mnkdg8j7z2lrbhijtn1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75520</id>
      <parentid>75519</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:11:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1915" sha1="ozo91jdmktdn132wanc7oqt54fz32pt" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ozo91jdmktdn132wanc7oqt54fz32pt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75522</id>
      <parentid>75520</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:11:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1922" sha1="7jo6dl3gh68s8t94b0sf061krxde20g" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>7jo6dl3gh68s8t94b0sf061krxde20g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75524</id>
      <parentid>75522</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:11:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1926" sha1="p6diz396k9bpnpecnbqyzkc4eikw1tu" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana 

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>p6diz396k9bpnpecnbqyzkc4eikw1tu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75526</id>
      <parentid>75524</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:11:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1932" sha1="tignmio60zb2fo6ovp020d7uyh154dy" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>tignmio60zb2fo6ovp020d7uyh154dy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75527</id>
      <parentid>75526</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:11:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1935" sha1="cjmsr3hdjan1240jfrpq1t2cf3ss53t" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>cjmsr3hdjan1240jfrpq1t2cf3ss53t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75528</id>
      <parentid>75527</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:12:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1939" sha1="spw6o91dgivu34wxssj9ymllrq5iily" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>spw6o91dgivu34wxssj9ymllrq5iily</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75530</id>
      <parentid>75528</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:12:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1942" sha1="jh8nik9y6ax3u0hf317cp5ubpqz7rni" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>jh8nik9y6ax3u0hf317cp5ubpqz7rni</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75531</id>
      <parentid>75530</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:12:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1947" sha1="l23hmdwv6p6lyhs2s7bhtnmpgoa9eby" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray

[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>l23hmdwv6p6lyhs2s7bhtnmpgoa9eby</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75533</id>
      <parentid>75531</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:12:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1951" sha1="4crvp37lkhk23o7hy05mq9v1ubfztwx" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>4crvp37lkhk23o7hy05mq9v1ubfztwx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75534</id>
      <parentid>75533</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:12:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1958" sha1="2w8b3rhrxx5ks8j6k35npzsjkng5xfy" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>2w8b3rhrxx5ks8j6k35npzsjkng5xfy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75535</id>
      <parentid>75534</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:12:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1966" sha1="83r2ygvhi9rh3hwphzibw20n49dsyd9" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>83r2ygvhi9rh3hwphzibw20n49dsyd9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75536</id>
      <parentid>75535</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:13:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1970" sha1="l0hmz4t09l7dsgaenytyuk96fspxzrf" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>l0hmz4t09l7dsgaenytyuk96fspxzrf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75539</id>
      <parentid>75536</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:13:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1978" sha1="49vmicrzebnt8t8zoik4923y53pw2qv" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>49vmicrzebnt8t8zoik4923y53pw2qv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75540</id>
      <parentid>75539</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:13:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1981" sha1="p7r9jmh498cm9lsir7az487btfktj55" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>p7r9jmh498cm9lsir7az487btfktj55</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75542</id>
      <parentid>75540</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:13:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1987" sha1="coee9kgttdlvb1x0phaitdj9p1bsul6" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>coee9kgttdlvb1x0phaitdj9p1bsul6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75543</id>
      <parentid>75542</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:13:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1991" sha1="83t0gaaomfpia64j4dyqhtbtggx48jd" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>83t0gaaomfpia64j4dyqhtbtggx48jd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75545</id>
      <parentid>75543</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:13:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1993" sha1="1fw1txykfpvng3b4oghsh3w2yir0xxr" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>1fw1txykfpvng3b4oghsh3w2yir0xxr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75546</id>
      <parentid>75545</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:14:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1999" sha1="fisfnov60l9q59qm1d6e0b5dyxxjgb5" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>fisfnov60l9q59qm1d6e0b5dyxxjgb5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75547</id>
      <parentid>75546</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:14:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2005" sha1="t8cmnpjaw018m1m37pxguvcd1zcmx64" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>t8cmnpjaw018m1m37pxguvcd1zcmx64</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75548</id>
      <parentid>75547</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:14:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2014" sha1="ozj2det05s1o2tfn6k4355z5kkvk8ev" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>ozj2det05s1o2tfn6k4355z5kkvk8ev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75551</id>
      <parentid>75548</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:17:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2021" sha1="dx9wz0kdvs44zt53weg2fh2mt8b2mzn" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>dx9wz0kdvs44zt53weg2fh2mt8b2mzn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75552</id>
      <parentid>75551</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:18:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2028" sha1="0z1wj1bjhpcmlregu7913l5vt404mod" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma saniq 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>0z1wj1bjhpcmlregu7913l5vt404mod</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75553</id>
      <parentid>75552</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:18:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2031" sha1="7bhk5yfs1153012t3lfg4b06e7886a9" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma saniq ga 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>7bhk5yfs1153012t3lfg4b06e7886a9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75554</id>
      <parentid>75553</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:18:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2036" sha1="5rgabbmbc4vwkw5ezdxn9db90i93ycv" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma saniq ga mhtux


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>5rgabbmbc4vwkw5ezdxn9db90i93ycv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75555</id>
      <parentid>75554</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:18:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2040" sha1="1d2waiea815jj39hfxwqiqqel7xgd9i" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma saniq ga mhtux qa 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>1d2waiea815jj39hfxwqiqqel7xgd9i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75556</id>
      <parentid>75555</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:18:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2045" sha1="tt87kouzugtsfgh1f4zgwnkp7nemrdk" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma saniq ga mhtux qa wagi 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>tt87kouzugtsfgh1f4zgwnkp7nemrdk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75557</id>
      <parentid>75556</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:18:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2049" sha1="b8q5kadcq4hjj2lpjf5r0gxnydrbscr" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma saniq ga mhtux qa wagi ana 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>b8q5kadcq4hjj2lpjf5r0gxnydrbscr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75558</id>
      <parentid>75557</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:19:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2052" sha1="bykrmh9pz1msccmwrb8fqoh6etldybu" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma saniq ga mhtux qa wagi ana ga 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>bykrmh9pz1msccmwrb8fqoh6etldybu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75559</id>
      <parentid>75558</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:19:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2055" sha1="3c1eeudkc2irw5u2pxiothhpfwepply" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma saniq ga mhtux qa wagi ana ga ini


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>3c1eeudkc2irw5u2pxiothhpfwepply</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75560</id>
      <parentid>75559</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:19:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2062" sha1="q9z63abnx5duu2b4v47dz5wu6so6y1h" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma saniq ga mhtux qa wagi ana ga ini qbsyaq


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>q9z63abnx5duu2b4v47dz5wu6so6y1h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75561</id>
      <parentid>75560</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:19:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2066" sha1="a9cye7miqhzjyg0qz5cw2so4r8g7k3t" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma saniq ga mhtux qa wagi ana ga ini qbsyaq ru 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>a9cye7miqhzjyg0qz5cw2so4r8g7k3t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75562</id>
      <parentid>75561</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:19:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2070" sha1="2e385nrpxuj9nevm4jqm3p4laqyu3w0" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma saniq ga mhtux qa wagi ana ga ini qbsyaq ru nyan


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>2e385nrpxuj9nevm4jqm3p4laqyu3w0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75563</id>
      <parentid>75562</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:19:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2077" sha1="6db840mtsjudeh1r909x8tey7xr3klx" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma saniq ga mhtux qa wagi ana ga ini qbsyaq ru nyan memaw 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>6db840mtsjudeh1r909x8tey7xr3klx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75564</id>
      <parentid>75563</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:19:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2086" sha1="5pt02m8kjjwsnxq6khcqy69q7dfai48" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma saniq ga mhtux qa wagi ana ga ini qbsyaq ru nyan memaw s’unan 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>5pt02m8kjjwsnxq6khcqy69q7dfai48</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75565</id>
      <parentid>75564</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:20:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2091" sha1="8yb0z9029q81w82r2v4ptg61i18w5y7" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma saniq ga mhtux qa wagi ana ga ini qbsyaq ru nyan memaw s’unan tlaka


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>8yb0z9029q81w82r2v4ptg61i18w5y7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75566</id>
      <parentid>75565</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:20:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2094" sha1="edstt3autzpg5hibdhdqmsziky1d0f7" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma saniq ga mhtux qa wagi ana ga ini qbsyaq ru nyan memaw s’unan tlaka ro


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>edstt3autzpg5hibdhdqmsziky1d0f7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75567</id>
      <parentid>75566</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:20:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2100" sha1="tbbyouyzmskl09vurnzednoffvzd98k" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma saniq ga mhtux qa wagi ana ga ini qbsyaq ru nyan memaw s’unan tlaka ro tltu 


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>tbbyouyzmskl09vurnzednoffvzd98k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75568</id>
      <parentid>75567</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T03:20:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yukan Toli</username>
        <id>2882</id>
      </contributor>
      <origin>75568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2107" sha1="3slsw041xs09kw5t34l1hs0iqzg0mz7" xml:space="preserve">qabax cquliq Tayal ga msgagay pgayan mqyanux maki kya llyung na Taywan,

ana ini ptnaq qabax qalang naha, ana ga, mtnaq qabax kkyan naha, qalang ga nyan si kaki lingay Turu na rrgyax.

qutux llyung rrgyax ga maki ini ptnaq qabax kki’an naha:

maki qa roq ro qmayah baqun mqumah,maki uyi qa ptqway hlahuy memaw miq tturu ini ksluy mbu na wagi,

maki uyi qa msbtunux na roq ki qmayah,

ro sig lux rrgyax hmkangi glax bwanan na wagi, maki uyi qa ini ksluy na wagi memaw mnkum,

ana k’man memaw s’unan wahuy ro bngciq, ana mlamu na k’man ro qhoniq ga nyan hbku kya,

ini ga s’unan llkus ru qabax qqesing ro ggipun nyan sihmut t’ubu kya uyi.

knaki nha kya qalang na ita Tayal ga, baqun nha calay kiyaya qa mha nanu m’iyux qa kayal,

tehok ryax tmangux-abax lga, qabax qhoniq, phpah ru k’man ga nyan memaw tgaring tmangux abax;

qabax kuy, qpiray, uying ru qbhniq ga mhtux tanux hkangi nniqun;

’ana qulih na gong llyung ru qsinux ga mwah hmkangi nniqun qabax.

mtgaring hlhun qa kayal lga, ana mqwalax ga ini kbsyaq, ’qwalax qani ga mwah hmhoyiq pqsya cikay qa 
pinnya nha qmayah.

tehok ryax ’bagan lga, mbhoyax mrkyas qabax pinnuya Tayal ru piyux calay kinbwayan qa mkbway na 
khoniq.

qwalax na ’bagan ga baq maray hopa qsya, memaw mutung mbung kayal nya uyi,

memaw hmol ru mu’ang qa gong ki llyung,

tehok ryax na kkluh na trakis ga ini suki kmluh, bahamcwa slngan tyaba na qwalax si ckay malax,

nahani qa si hmut m’iyux na kayal son Tayal.

tehok ryax na mhuq abax lga, mnuqlil qabax bbway na qhoniq ana qsinux na rgyax uyi ga mwah hkangi nniqun naha,

rayx qani uyi qa tgaring qmalup qutux kawas ita mlikuy na Tayal,

tehok ryax qani lga myulung ru helax snhuy mbiyaq qa kayal,

qmwalax lga garing tltu ghiyaq qa kayal, ru ngyut mhoq qa abax la.

tehok ryax qmisan lga, qabax kni’an nha qalang na Tayal ga si nryax tlaka ru mkiyay qa qabax abax qhoniq,

ana nanu na kuy ru qpiray ga mngyut mnuqil la, mqwalax qa qmisan ga si aray hlaqi qa kayal,

kruma saniq ga mhtux qa wagi ana ga ini qbsyaq ru nyan memaw s’unan tlaka ro tltu ghiyaq.


[[zyuwaw na:ke na cquliq Tayal]]</text>
      <sha1>3slsw041xs09kw5t34l1hs0iqzg0mz7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>qalang Cinaw 智腦部落</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3611</id>
    <revision>
      <id>75288</id>
      <parentid>75052</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:47:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6739" sha1="375lbt4kf4sxpodgtoevjui59nxjb5b" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|
|（一）其他口傳故事
|-
|
|
|
|}</text>
      <sha1>375lbt4kf4sxpodgtoevjui59nxjb5b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75289</id>
      <parentid>75288</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:47:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6754" sha1="iayw1jk80gjqp060qzah6oaqx2w3qa5" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|
|
|}</text>
      <sha1>iayw1jk80gjqp060qzah6oaqx2w3qa5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75290</id>
      <parentid>75289</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:48:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6769" sha1="blmpoll8x82vz30su73ts5obbcypoy8" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|
|}</text>
      <sha1>blmpoll8x82vz30su73ts5obbcypoy8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75291</id>
      <parentid>75290</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:48:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75291</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6799" sha1="1t7gvzjxziza00fn2on5dxysv4itkq1" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
|}</text>
      <sha1>1t7gvzjxziza00fn2on5dxysv4itkq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75292</id>
      <parentid>75291</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:48:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6824" sha1="k7bdbjzodhqkiwwa9cpq404dwjmu4vd" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, 
|}</text>
      <sha1>k7bdbjzodhqkiwwa9cpq404dwjmu4vd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75293</id>
      <parentid>75292</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:49:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6863" sha1="mdoyxjtt1mhvv23qkej7pb7vo92cket" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi,  
|}</text>
      <sha1>mdoyxjtt1mhvv23qkej7pb7vo92cket</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75294</id>
      <parentid>75293</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:49:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6914" sha1="26ccvmttbms6vopt2wfj8eh3pg9hkfl" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi,   
|}</text>
      <sha1>26ccvmttbms6vopt2wfj8eh3pg9hkfl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75295</id>
      <parentid>75294</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:49:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6956" sha1="sachqk8282wbnhfgowwxntcmtne72yt" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la,    
|}</text>
      <sha1>sachqk8282wbnhfgowwxntcmtne72yt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75296</id>
      <parentid>75295</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:49:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7005" sha1="5qsqntzyh03ihckjt7v5k29kgua3t5p" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la,     
|}</text>
      <sha1>5qsqntzyh03ihckjt7v5k29kgua3t5p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75297</id>
      <parentid>75296</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:50:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75297</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7045" sha1="3ya6z6vs9623e44ghlko85bnng83qkr" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu,      
|}</text>
      <sha1>3ya6z6vs9623e44ghlko85bnng83qkr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75298</id>
      <parentid>75297</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:51:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75298</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7093" sha1="buf2b0epj2tlbv6uqo88lhu2okh16kw" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta,      
|}</text>
      <sha1>buf2b0epj2tlbv6uqo88lhu2okh16kw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75299</id>
      <parentid>75298</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:51:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75299</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7146" sha1="5byo03qk1xg5pryklgh4qy5yplcolgk" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta, laxi hmut kmayal ma, wal su kyalun yaqih na ke lga,       
|}</text>
      <sha1>5byo03qk1xg5pryklgh4qy5yplcolgk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75300</id>
      <parentid>75299</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:51:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75300</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7173" sha1="l47ppo36fcb60wiboag3y7wjtz2ui9r" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta, laxi hmut kmayal ma, wal su kyalun yaqih na ke lga, musa yaqih qalang ta lma,        
|}</text>
      <sha1>l47ppo36fcb60wiboag3y7wjtz2ui9r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75301</id>
      <parentid>75300</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:51:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75301</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7215" sha1="9op1b6a2vv6raokw41tqecpejvxvx3i" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta, laxi hmut kmayal ma, wal su kyalun yaqih na ke lga, musa yaqih qalang ta lma, ana ga mwani lga ini kblayi yaw hani la,         
|}</text>
      <sha1>9op1b6a2vv6raokw41tqecpejvxvx3i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75302</id>
      <parentid>75301</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:52:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7277" sha1="3u97qhze1ar2ohu5p8279qio1bkuij1" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta, laxi hmut kmayal ma, wal su kyalun yaqih na ke lga, musa yaqih qalang ta lma, ana ga mwani lga ini kblayi yaw hani la, baha hmswa ga ini tnaq ziray ru wal ta yugun snhyan ta uy la.         
|}</text>
      <sha1>3u97qhze1ar2ohu5p8279qio1bkuij1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75303</id>
      <parentid>75302</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:54:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7307" sha1="l2hu7flpuu2c7qjqmewfzk0pfgrtxy7" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta, laxi hmut kmayal ma, wal su kyalun yaqih na ke lga, musa yaqih qalang ta lma, ana ga mwani lga ini kblayi yaw hani la, baha hmswa ga ini tnaq ziray ru wal ta yugun snhyan ta uy la.         
|-
|
|部落現況與未來
|
|}</text>
      <sha1>l2hu7flpuu2c7qjqmewfzk0pfgrtxy7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75304</id>
      <parentid>75303</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:55:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7404" sha1="3o13cr5x6v54fudxb5h30y6up04ezzu" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta, laxi hmut kmayal ma, wal su kyalun yaqih na ke lga, musa yaqih qalang ta lma, ana ga mwani lga ini kblayi yaw hani la, baha hmswa ga ini tnaq ziray ru wal ta yugun snhyan ta uy la.         
|-
|
|部落現況與未來
|1.目前部落面臨哪些問題？
2.青年返鄉情況如何？

3.文化傳承情況如何？

|}</text>
      <sha1>3o13cr5x6v54fudxb5h30y6up04ezzu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75305</id>
      <parentid>75304</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:55:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7500" sha1="dme1r91ebudf1srnm4j6arjmcnsjs3j" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta, laxi hmut kmayal ma, wal su kyalun yaqih na ke lga, musa yaqih qalang ta lma, ana ga mwani lga ini kblayi yaw hani la, baha hmswa ga ini tnaq ziray ru wal ta yugun snhyan ta uy la.         
|-
|
|部落現況與未來
|1.目前部落面臨哪些問題？
2.青年返鄉情況如何？

3.文化傳承情況如何？

4.語言使用現況如何？

5.未來最期待改善什麼？

6.對下一代有何期待？

|}</text>
      <sha1>dme1r91ebudf1srnm4j6arjmcnsjs3j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75306</id>
      <parentid>75305</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:55:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7546" sha1="1daz65fxlsmfdtegtvxtqudavx68kyw" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta, laxi hmut kmayal ma, wal su kyalun yaqih na ke lga, musa yaqih qalang ta lma, ana ga mwani lga ini kblayi yaw hani la, baha hmswa ga ini tnaq ziray ru wal ta yugun snhyan ta uy la.         
|-
|
|部落現況與未來
|1.目前部落面臨哪些問題？
2.青年返鄉情況如何？

3.文化傳承情況如何？

4.語言使用現況如何？

5.未來最期待改善什麼？

6.對下一代有何期待？

qalang mwani ga kwara mkryas ru mkrakis ga, 

|}</text>
      <sha1>1daz65fxlsmfdtegtvxtqudavx68kyw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75307</id>
      <parentid>75306</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:55:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7606" sha1="fcgfqeliiehzjv4r5zes4y3gpqjhldx" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta, laxi hmut kmayal ma, wal su kyalun yaqih na ke lga, musa yaqih qalang ta lma, ana ga mwani lga ini kblayi yaw hani la, baha hmswa ga ini tnaq ziray ru wal ta yugun snhyan ta uy la.         
|-
|
|部落現況與未來
|1.目前部落面臨哪些問題？
2.青年返鄉情況如何？

3.文化傳承情況如何？

4.語言使用現況如何？

5.未來最期待改善什麼？

6.對下一代有何期待？

qalang mwani ga kwara mkryas ru mkrakis ga, ini ta baqi gaga ta nanak lru ini ta qbaq kmayal ke ta la,  

|}</text>
      <sha1>fcgfqeliiehzjv4r5zes4y3gpqjhldx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75308</id>
      <parentid>75307</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:55:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7659" sha1="ra4w7zt64t93ozhz4rhyj5bnvcx3ah3" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta, laxi hmut kmayal ma, wal su kyalun yaqih na ke lga, musa yaqih qalang ta lma, ana ga mwani lga ini kblayi yaw hani la, baha hmswa ga ini tnaq ziray ru wal ta yugun snhyan ta uy la.         
|-
|
|部落現況與未來
|1.目前部落面臨哪些問題？
2.青年返鄉情況如何？

3.文化傳承情況如何？

4.語言使用現況如何？

5.未來最期待改善什麼？

6.對下一代有何期待？

qalang mwani ga kwara mkryas ru mkrakis ga, ini ta baqi gaga ta nanak lru ini ta qbaq kmayal ke ta la, ru kwara syenen cyux mtiyaw ru mqyanux bih heci la.   

|}</text>
      <sha1>ra4w7zt64t93ozhz4rhyj5bnvcx3ah3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75309</id>
      <parentid>75308</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:56:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7848" sha1="aorec12mb5i5ts1il8zu2q1043zqa38" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta, laxi hmut kmayal ma, wal su kyalun yaqih na ke lga, musa yaqih qalang ta lma, ana ga mwani lga ini kblayi yaw hani la, baha hmswa ga ini tnaq ziray ru wal ta yugun snhyan ta uy la.         
|-
|
|部落現況與未來
|1.目前部落面臨哪些問題？
2.青年返鄉情況如何？

3.文化傳承情況如何？

4.語言使用現況如何？

5.未來最期待改善什麼？

6.對下一代有何期待？

qalang mwani ga kwara mkryas ru mkrakis ga, ini ta baqi gaga ta nanak lru ini ta qbaq kmayal ke ta la, ru kwara syenen cyux mtiyaw ru mqyanux bih heci la. sinnonan ta qani ga kwara syenen ga laxi rngi qalang ta ru lokah ta tqbaq ke ta ru lokah ta tqbaq mha nanu muya pagay mha nanu kbalay qaya Tayal ru mha nanu mubuy pinqbaqan na binheci ta,    

|}</text>
      <sha1>aorec12mb5i5ts1il8zu2q1043zqa38</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75310</id>
      <parentid>75309</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:56:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7908" sha1="503ass24ijzo2jfwk05kcdx81yhk1qj" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta, laxi hmut kmayal ma, wal su kyalun yaqih na ke lga, musa yaqih qalang ta lma, ana ga mwani lga ini kblayi yaw hani la, baha hmswa ga ini tnaq ziray ru wal ta yugun snhyan ta uy la.         
|-
|
|部落現況與未來
|1.目前部落面臨哪些問題？
2.青年返鄉情況如何？

3.文化傳承情況如何？

4.語言使用現況如何？

5.未來最期待改善什麼？

6.對下一代有何期待？

qalang mwani ga kwara mkryas ru mkrakis ga, ini ta baqi gaga ta nanak lru ini ta qbaq kmayal ke ta la, ru kwara syenen cyux mtiyaw ru mqyanux bih heci la. sinnonan ta qani ga kwara syenen ga laxi rngi qalang ta ru lokah ta tqbaq ke ta ru lokah ta tqbaq mha nanu muya pagay mha nanu kbalay qaya Tayal ru mha nanu mubuy pinqbaqan na binheci ta, nanu ini ta lgi gaga ta lga uangt balay Tayal babaw nyala,     

|}</text>
      <sha1>503ass24ijzo2jfwk05kcdx81yhk1qj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75311</id>
      <parentid>75310</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:56:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7973" sha1="d6z64cicuqqeg8wlvmmpjp45nokxcsy" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
|泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta, laxi hmut kmayal ma, wal su kyalun yaqih na ke lga, musa yaqih qalang ta lma, ana ga mwani lga ini kblayi yaw hani la, baha hmswa ga ini tnaq ziray ru wal ta yugun snhyan ta uy la.         
|-
|
|部落現況與未來
|1.目前部落面臨哪些問題？
2.青年返鄉情況如何？

3.文化傳承情況如何？

4.語言使用現況如何？

5.未來最期待改善什麼？

6.對下一代有何期待？

qalang mwani ga kwara mkryas ru mkrakis ga, ini ta baqi gaga ta nanak lru ini ta qbaq kmayal ke ta la, ru kwara syenen cyux mtiyaw ru mqyanux bih heci la. sinnonan ta qani ga kwara syenen ga laxi rngi qalang ta ru lokah ta tqbaq ke ta ru lokah ta tqbaq mha nanu muya pagay mha nanu kbalay qaya Tayal ru mha nanu mubuy pinqbaqan na binheci ta, nanu ini ta lgi gaga ta lga uangt balay Tayal babaw nyala, nanu yasa lokah muwah qalang ru lokah msulung hmali na bnkis ta.     

|}</text>
      <sha1>d6z64cicuqqeg8wlvmmpjp45nokxcsy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75312</id>
      <parentid>75311</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:57:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7977" sha1="5dtbwsv41w426iqtubcjlhk4jwxiqla" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
| rowspan=&quot;6&quot; |泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta, laxi hmut kmayal ma, wal su kyalun yaqih na ke lga, musa yaqih qalang ta lma, ana ga mwani lga ini kblayi yaw hani la, baha hmswa ga ini tnaq ziray ru wal ta yugun snhyan ta uy la.         
|-
|
|部落現況與未來
|1.目前部落面臨哪些問題？
2.青年返鄉情況如何？

3.文化傳承情況如何？

4.語言使用現況如何？

5.未來最期待改善什麼？

6.對下一代有何期待？

qalang mwani ga kwara mkryas ru mkrakis ga, ini ta baqi gaga ta nanak lru ini ta qbaq kmayal ke ta la, ru kwara syenen cyux mtiyaw ru mqyanux bih heci la. sinnonan ta qani ga kwara syenen ga laxi rngi qalang ta ru lokah ta tqbaq ke ta ru lokah ta tqbaq mha nanu muya pagay mha nanu kbalay qaya Tayal ru mha nanu mubuy pinqbaqan na binheci ta, nanu ini ta lgi gaga ta lga uangt balay Tayal babaw nyala, nanu yasa lokah muwah qalang ru lokah msulung hmali na bnkis ta.     

|}</text>
      <sha1>5dtbwsv41w426iqtubcjlhk4jwxiqla</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75313</id>
      <parentid>75312</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:57:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7973" sha1="ge41sqk8a9zwkxney6wnr7bpqvtd0du" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta, laxi hmut kmayal ma, wal su kyalun yaqih na ke lga, musa yaqih qalang ta lma, ana ga mwani lga ini kblayi yaw hani la, baha hmswa ga ini tnaq ziray ru wal ta yugun snhyan ta uy la.         
|-
|
|部落現況與未來
|1.目前部落面臨哪些問題？
2.青年返鄉情況如何？

3.文化傳承情況如何？

4.語言使用現況如何？

5.未來最期待改善什麼？

6.對下一代有何期待？

qalang mwani ga kwara mkryas ru mkrakis ga, ini ta baqi gaga ta nanak lru ini ta qbaq kmayal ke ta la, ru kwara syenen cyux mtiyaw ru mqyanux bih heci la. sinnonan ta qani ga kwara syenen ga laxi rngi qalang ta ru lokah ta tqbaq ke ta ru lokah ta tqbaq mha nanu muya pagay mha nanu kbalay qaya Tayal ru mha nanu mubuy pinqbaqan na binheci ta, nanu ini ta lgi gaga ta lga uangt balay Tayal babaw nyala, nanu yasa lokah muwah qalang ru lokah msulung hmali na bnkis ta.     

|}</text>
      <sha1>ge41sqk8a9zwkxney6wnr7bpqvtd0du</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75314</id>
      <parentid>75313</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7966" sha1="9r9h6wogwn4bkhib275qwn6imr3u71f" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
| rowspan=&quot;12&quot; |泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta, laxi hmut kmayal ma, wal su kyalun yaqih na ke lga, musa yaqih qalang ta lma, ana ga mwani lga ini kblayi yaw hani la, baha hmswa ga ini tnaq ziray ru wal ta yugun snhyan ta uy la.         
|-
|部落現況與未來
|1.目前部落面臨哪些問題？
2.青年返鄉情況如何？

3.文化傳承情況如何？

4.語言使用現況如何？

5.未來最期待改善什麼？

6.對下一代有何期待？

qalang mwani ga kwara mkryas ru mkrakis ga, ini ta baqi gaga ta nanak lru ini ta qbaq kmayal ke ta la, ru kwara syenen cyux mtiyaw ru mqyanux bih heci la. sinnonan ta qani ga kwara syenen ga laxi rngi qalang ta ru lokah ta tqbaq ke ta ru lokah ta tqbaq mha nanu muya pagay mha nanu kbalay qaya Tayal ru mha nanu mubuy pinqbaqan na binheci ta, nanu ini ta lgi gaga ta lga uangt balay Tayal babaw nyala, nanu yasa lokah muwah qalang ru lokah msulung hmali na bnkis ta.     

|}</text>
      <sha1>9r9h6wogwn4bkhib275qwn6imr3u71f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75315</id>
      <parentid>75314</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T00:58:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amuy Syongnga</username>
        <id>2892</id>
      </contributor>
      <origin>75315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7986" sha1="ialikfm3l6torbzz8h4p0rr6hkbzb6c" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!語言
!部落名稱
cinllwan qalang
!qalang Cinaw
|-
| rowspan=&quot;12&quot; |泰雅語
|mwani misuw qalang ru cyux te inu
部落概況與位置
|
# 部落位於哪一條流域？ qalang Cinaw qani hya ga, cyux maki te Girang keng cka i llyung na Knibu qani.
# 部落海拔高度約多少公尺？  qalang qani ga kinwagiq nya ganya ga cyugal kbhul pusal msyaw, qyunam nya ru hlahuy nya ga tehuk spat kbhul msyaw.
# 部落周邊有哪些部落或聚落？  lingay nya ga cyux magal qalang, kinsobih qalang ga Kbanun,qutux ga Toruy, qutux ga Roba, qciyap nya ga sazing qalang, qutux ga Pekus qutux loyi ga Bongbong.
# 目前約有多少戶、多少人口？ mpusal msyaw ngasal nha ru mzimal msyaw hi nha.
# 部落主要產業為何？ trakis, pagay, mikang ru kaway, qani hya ga pinbahuw nha.
# 部落的重要地標有哪些？qalang Liyaq;gong Hbangan; Thukuy
# 請簡述部落位置與自然環境特色。 cipaq balay ru kinbetunux qalang Cinaw qani,kngcyunga ga Gipun ziray ga cyux kisya,nanu yasa qalang qani ga cyux qutux bling kisya, te spat bling son myan,ru aring ungat kisya lga ini cukaw tuqiy kisya qani la, memaw qutux minnanak na kyabil cyux mqyanux bih bling hacya la,bling hacya lga kni'an nha la.
|-
|sinllwan 
lalu qalang

部落地名由來
|
# 部落名稱的原意為何？qalang Cinaw qani hiya ga imi nya ga kahul qa biru na Gipun, nanu yasa Cinaw qani ga sinllwan na Gipun.
# 部落名稱如何形成？ qalang Cinaw ga pongan maha cyunga ga maki qalang Elisyuw. ru muwah Gipun lga, ktalan nha qalang Elisyuw lga yaqih khangan maha,nanu yasa qa Gipun lga maras qalang Elisyuw smhzi qalang mwani la, ru qalang Elisyuw qani hiya ga blaq kyalan ru ini pciriq uyi, blaq balay tunux qalang Elisyuw ma, nanu si swe 智腦 la.

|-
|部落如何遷徙
|（一）日治時期以前

# 祖先最早從哪裡遷來？ binheci nha ga kahul sqa Nanto qalang pinsbkan. 
# 途中經過哪些地方？  qalang Sqoyaw ru piyux pinhkngyan nha, ru pinsgayun nha quri Sqabu ru musa qalang Skikun la.
# 曾居住過哪些舊社？ cyunga qalang nha ga, cyux maki qalang Elisyuw, cyux maki syaw na gong Hbangan kraya cikay.
（二）近代發展

# 目前部落如何形成？qalang mwani ga mpusal msyaw ngasal nha, raral ga kahul sqa qalang Skikun ru muwah smhzi tani la, ru mrkyas ru krakis ga mtiyaw ru mqyanux bih hogan kwara, qalang mwani ga bnkis kwara la.
# 重要家族如何遷入？ Pasang Mbing曾家 Takun Neban游家 Takun Pusin 楊家
（五）遷徙路徑圖

起點 →經過 →終點

piyux balay pinkyalan na snhzi nha, kinhulan ga qalang Pinsbkan, ru tehuk Sbayan la, khmay Tayal lga musa           smhzi la, hminas qalang Slamaw, qalang Sqoyaw, tehuk quri Sqabu lga psgayun nha la, Kotas nha ga hminas qalang Pyanan, qalang Mnoyan ru qalang Skikun, minnaki nha qalang Libu, qalang Libu ga cyux maki lingay na 太平山森林園區的大門口, ini kbsyaq lga musa qalang Elisyuw la,muwah mlahang ita Gipun qani lga muwah qalang Cinaw mwani la. 
|-
|部落主要的山脈
|
# 主要山脈名稱 南湖大山/雪山/桃山。
# 泰雅語名稱 Bbu Topuk; Bbu Hagay
# 名稱意義 Bbu Topuk qani ga imi nya ga mstoput ma, baha hmswa ga psgagay qa Kotas myan lga qutux ga mkura Sinci ru Toyan la qutux ga biyaq llyung Knibu la, ato qutux ga musa Klesan la, tehuk rgyax Topuk qani ga yaqih tuqiy nya ru guy hmkangi ru guy mstoput pinhkngyan nha ma ga nanu yasa si swe Bbu Topuk lma.Bbu Hagay qani hiya ga piyux balay hagay ma nanu yasa ga si swe bbu Hagay la.
# 與部落的關係
# 是否有相關傳說、故事或禁忌？
|-
|部落主要的河川溪流
|溪流中文名稱：蘭陽溪//土場溪/智腦二號橋無名溪/田古爾溪/田古爾溪小支流
溪流泰雅語名稱：llyung Knibu; gong Roba; gong Lisiy; gong Hbangan; gong Atyaw

請描述：

發源地 →流經部落 →匯入溪流 →最終流向

llyung Knibu qani hya ga piyang tyaba na llyung qani hya puqing nya ga kahul sqa qalang na Pyanan ru ita qalang na Cinaw ga lingay na gong ga ga maki gong Roba, gong Lisiy, gong Hbangan ru gong Atyaw, kwara qani hya ga cipaq gong qani hya, piyux balay pinqzyuwan uzi.    

記錄：    

1.傳統取水地

cyunga raral ga hmaw qsya ru mahuq lukus ga qalang ta Cinaw ga musa bih gong Hbangan ru ini llyung Knibu.

2.捕魚區域

3.農耕灌溉用途

4.相關故事

gong Lisiy qani hya ga cyux maki mwani 智腦二號橋下的小支流, pongan ma ga cyunga raral ga cyux qutux mlikuy lalu nya ga Lisiy, maki qutux ryax ga, suqun nya smi rusa lga, musa mhngaw gong hacya la, ru hyuci hayi syaw gong, cyux mtakuy Lisiy la, ru wayal babaw kayal la, suruw lga cukaw myan lalu nya Lisiy qani, si swe gong Lisiy la.     

gong Atyaw ga baha hmswa ga gong na lingay hacya ga maki qutux ngasal, hacya ga ngasal i Atyaw , gong hacya ga sobih balay ngasal nya nanu yasa si swe gong Atyaw la.      

5.相關禁忌      

|-
|部落的古道
|古道名稱：埤雅南警備道(埤雅南古道)
1.起點

2.途中經過哪些地方？

3.終點

4.古道長度（約）

5.主要用途

□遷徙

□狩獵

□交易

□探親

□聯姻

□其他

6.古道相關故事

7.目前是否仍有人使用？
|-
|部落的獵場
|1.傳統主要獵場在哪裡？
2.現今主要獵場在哪裡？

qyunam ta cyunga raral ru qyunam mwani ga ini iyuw, qyunam Cinaw ga qes nha ga cyux maki gong Hbangan kraya cikay, hminas qes hacya lga qyunam na qalang Lmwan la.  

|-
|部落的舊社
|舊社名稱：
泰雅語名稱：

1.舊社位於何處？

2.曾有哪些家族居住？

3.遷離原因為何？

4.目前是否仍有遺跡？

5.是否有相關故事、傳說或歷史事件？

qalang na cyunga raral ga Elisyuw, qalang hacya cyux maki lingay na gong Hbangan kraya cikay, Pasang Mbing(曾家) ru Takun Neban(游家) ru Takun Pusin (楊家) minnaki nha tacya cyunga raral, ru muwah Gipun lga musa smhzi qalang mwani la, qalang Elisyuw ga ungat kako nya la.    

|-
|部落的文化
|重要文化特色   
spiyang na gaga qalang Cinaw hani ga, piyux balay pinbahuw nha, cyux pagay, mikang, kaway ru bway, nanu yasa raral ga kwara qalang Tayal ga baq kmraw, soni ga musa ku rmaw ngasal su, cugan lga lha muwah rmaw mtiyaw ngasal myan, yaw qani hiya ga “pcyukan ryax” qani ga kinbetunux na gaga qalang ta. ru qalang na Cinaw qani hiya uyi ga cyux hmgup uyi, raral hiya ga mnbu squliq lga ini ga tringan behuy lga musa myan hmkangi phgup, hbgan sami nya lga, musa blaq hi ta la, mwani lga ungat phgup la, ru raral uy ga cyux mhoni uyi, honi ga yaqih hacya ya, kyalun ku nya yaya mu ga, musa ta ana inu qalang ga, cyux muwah mcisal isu bnkis ga ini su baqi hiya ga laxi hmci smyuk ke ma, wal su syukun lga, hnyan su nya la.              
|-
|部落的故事
|（一）其他口傳故事
|-
|部落的禁忌
|現今仍遵守哪些禁忌？
mwani qani ga tnaq uyi, qaya na kneril ga mlikuy laxi tringi, patus ru lalaw qani uy ga kneril laxi tringi uyi, wal su tringan lga hmiriq gaga Tayal la, ru mwani lga cyux kbalay gaga ta cyunga uyi la, giwan mha lmagu byacing ini ga smgatu, ryax na qasa ga si ta glgan gaga na binheci ta, laxi hmut kmayal ma, wal su kyalun yaqih na ke lga, musa yaqih qalang ta lma, ana ga mwani lga ini kblayi yaw hani la, baha hmswa ga ini tnaq ziray ru wal ta yugun snhyan ta uy la.         
|-
|部落現況與未來
|1.目前部落面臨哪些問題？
2.青年返鄉情況如何？

3.文化傳承情況如何？

4.語言使用現況如何？

5.未來最期待改善什麼？

6.對下一代有何期待？

qalang mwani ga kwara mkryas ru mkrakis ga, ini ta baqi gaga ta nanak lru ini ta qbaq kmayal ke ta la, ru kwara syenen cyux mtiyaw ru mqyanux bih heci la. sinnonan ta qani ga kwara syenen ga laxi rngi qalang ta ru lokah ta tqbaq ke ta ru lokah ta tqbaq mha nanu muya pagay mha nanu kbalay qaya Tayal ru mha nanu mubuy pinqbaqan na binheci ta, nanu ini ta lgi gaga ta lga uangt balay Tayal babaw nyala, nanu yasa lokah muwah qalang ru lokah msulung hmali na bnkis ta.     
|-
|
|部落圖片
|
|}</text>
      <sha1>ialikfm3l6torbzz8h4p0rr6hkbzb6c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ke zmihung na hi 身體的隱喻</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3617</id>
    <revision>
      <id>75266</id>
      <parentid>74575</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:57:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* roziq 眼睛 */</comment>
      <origin>75266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2077" sha1="7oerakcbvnui1skerkx8qyumuv5g6xw" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

=== '''roziq 眼睛''' ===
1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

'''kawin 眉毛'''
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>7oerakcbvnui1skerkx8qyumuv5g6xw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75267</id>
      <parentid>75266</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:57:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* roziq 眼睛 */</comment>
      <origin>75267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2078" sha1="0kvktxkyqn7sp6svhx3ieyvknmja5c7" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

'''roziq 眼睛'''

1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

=== '''kawin 眉毛''' ===
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>0kvktxkyqn7sp6svhx3ieyvknmja5c7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75268</id>
      <parentid>75267</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:58:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawin 眉毛 */</comment>
      <origin>75268</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2088" sha1="77u1lbxztg12os2qt4ar792qajkj2bk" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

'''roziq 眼睛'''

1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

=== '''kawin 眉毛''' ===
1. sobeh 
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>77u1lbxztg12os2qt4ar792qajkj2bk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75269</id>
      <parentid>75268</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawin 眉毛 */</comment>
      <origin>75269</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2095" sha1="rvn9ouck7cyvt30fuyias9uhlsso14e" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

'''roziq 眼睛'''

1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

=== '''kawin 眉毛''' ===
1. sobeh balay  
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>rvn9ouck7cyvt30fuyias9uhlsso14e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75270</id>
      <parentid>75269</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:58:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawin 眉毛 */</comment>
      <origin>75270</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2102" sha1="kpapkozaqxjvikzakjjjw1k8wrr6aiv" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

'''roziq 眼睛'''

1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

=== '''kawin 眉毛''' ===
1. sobeh balay kawin   
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>kpapkozaqxjvikzakjjjw1k8wrr6aiv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75271</id>
      <parentid>75270</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:58:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawin 眉毛 */</comment>
      <origin>75271</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2107" sha1="hhclf4c2e6o7heau4s9n1n5eb0ff5so" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

'''roziq 眼睛'''

1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

=== '''kawin 眉毛''' ===
1. sobeh balay kawin nya    
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>hhclf4c2e6o7heau4s9n1n5eb0ff5so</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75272</id>
      <parentid>75271</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:58:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawin 眉毛 */</comment>
      <origin>75272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2113" sha1="dsis3bl3cnfu9gx9poyw57b6tzzp2nd" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

'''roziq 眼睛'''

1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

=== '''kawin 眉毛''' ===
1. sobeh balay kawin nya Umas     
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>dsis3bl3cnfu9gx9poyw57b6tzzp2nd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75273</id>
      <parentid>75272</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:59:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawin 眉毛 */</comment>
      <origin>75273</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2119" sha1="iwlfx5mu1qufwrwpjti82pywodhs056" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

'''roziq 眼睛'''

1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

=== '''kawin 眉毛''' ===
1. sobeh balay kawin nya Umas qasa.     
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>iwlfx5mu1qufwrwpjti82pywodhs056</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75274</id>
      <parentid>75273</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:59:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawin 眉毛 */</comment>
      <origin>75274</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2154" sha1="jln02vjlnoaefmxyisc8629t89588jb" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

'''roziq 眼睛'''

1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

=== '''kawin 眉毛''' ===
1. sobeh balay kawin nya Umas qasa.     

那個Umas的眉毛很近。     
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>jln02vjlnoaefmxyisc8629t89588jb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75275</id>
      <parentid>75274</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T14:59:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawin 眉毛 */</comment>
      <origin>75275</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2198" sha1="6uoyyq5im1aljhjumd0tzqz1l7fbupz" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

'''roziq 眼睛'''

1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

=== '''kawin 眉毛''' ===
1. sobeh balay kawin nya Umas qasa.     

那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)'''      
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>6uoyyq5im1aljhjumd0tzqz1l7fbupz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75276</id>
      <parentid>75275</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:00:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawin 眉毛 */</comment>
      <origin>75276</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2209" sha1="f03seazpmgsedwl3byf52xqoj4ss2h0" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

'''roziq 眼睛'''

1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

=== '''kawin 眉毛''' ===
1. sobeh balay kawin nya Umas qasa.     

那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)'''

2. twahiq      
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>f03seazpmgsedwl3byf52xqoj4ss2h0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75277</id>
      <parentid>75276</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:00:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawin 眉毛 */</comment>
      <origin>75277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2216" sha1="rh7ggk1tu6sel0gg4mrts7s28amithf" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

'''roziq 眼睛'''

1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

=== '''kawin 眉毛''' ===
1. sobeh balay kawin nya Umas qasa.     

那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)'''

2. twahiq balay       
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>rh7ggk1tu6sel0gg4mrts7s28amithf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75278</id>
      <parentid>75277</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:00:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawin 眉毛 */</comment>
      <origin>75278</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2223" sha1="pw3ub843795a8fyz68y8skml20qer5b" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

'''roziq 眼睛'''

1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

=== '''kawin 眉毛''' ===
1. sobeh balay kawin nya Umas qasa.     

那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)'''

2. twahiq balay kawin        
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>pw3ub843795a8fyz68y8skml20qer5b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75279</id>
      <parentid>75278</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:01:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawin 眉毛 */</comment>
      <origin>75279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2228" sha1="qdula39oefvnuwrjxgg33ayrlthkhry" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

'''roziq 眼睛'''

1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

=== '''kawin 眉毛''' ===
1. sobeh balay kawin nya Umas qasa.     

那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)'''

2. twahiq balay kawin nya         
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>qdula39oefvnuwrjxgg33ayrlthkhry</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75280</id>
      <parentid>75279</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:01:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawin 眉毛 */</comment>
      <origin>75280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2234" sha1="muowf5w167au6iow2dah1g8p83wg39x" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

'''roziq 眼睛'''

1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

=== '''kawin 眉毛''' ===
1. sobeh balay kawin nya Umas qasa.     

那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)'''

2. twahiq balay kawin nya Umas          
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>muowf5w167au6iow2dah1g8p83wg39x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75281</id>
      <parentid>75280</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:01:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawin 眉毛 */</comment>
      <origin>75281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2240" sha1="p6lrb80l2j81u3rombbvq4i0mcfflki" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

'''roziq 眼睛'''

1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

=== '''kawin 眉毛''' ===
1. sobeh balay kawin nya Umas qasa.     

那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)'''

2. twahiq balay kawin nya Umas qasa.          
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>p6lrb80l2j81u3rombbvq4i0mcfflki</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75282</id>
      <parentid>75281</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:01:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawin 眉毛 */</comment>
      <origin>75282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2288" sha1="g5m9rh3nxxgzr44lxfw9ltqt01v2pa5" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

'''roziq 眼睛'''

1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

=== '''kawin 眉毛''' ===
1. sobeh balay kawin nya Umas qasa.     

那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)'''

2. twahiq balay kawin nya Umas qasa.          

   那個Umas她的眉毛很遠。          
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>g5m9rh3nxxgzr44lxfw9ltqt01v2pa5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75283</id>
      <parentid>75282</parentid>
      <timestamp>2026-11-02T15:02:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sugiy-tosi</username>
        <id>71</id>
      </contributor>
      <comment>/* kawin 眉毛 */</comment>
      <origin>75283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2331" sha1="duji140nexsn1g1zgmlzmkzo1nv3e3b" xml:space="preserve">bniru: Hoki ru Sugiy 

'''tunux ru snonux 頭與頭髮'''  

1. hopa yal tunux su la. 

    你的頭太大了。(='''你想太多了，表示異想天開''')

2.hopa balay tunux nya qutux squliq qasa.

   那個人的頭很大。('''=那個人很聰明''')

3.yaba balay tunux nya qutux squliq qasa.

  那個人的頭很大。(='''那個人的身分地位高''')

4.swa su yan tunux tuku.

  你為什麼像斑紋松鼠的頭。'''(=是指人容易健忘或是形容性格不穩定之人。)'''

5.talah tunux qasa qu yama nya.

   他的那個女婿紅頭。'''(=是指他的女婿是外國人。)'''

6.yan tunux mhetu ini tcyazi masing qu tunux nya.

 他的頭像石頭一樣硬不能敲擊。'''(=表示人的頭腦很剛硬)'''

7.yan balay kacing qu tunux nya.

  他的頭真的像牛一樣。'''(=表示他頑固不通)'''

8.cyux mhebung snonux nya squliq qasa la.

  那個人的頭髮變黃了。'''(=表示那個人生病了)'''

9.cyux memaw  msurux snonux nya.

   他的頭髮甚至豎立起來。'''(=形容他非常的害怕)'''

'''kawin 眉毛'''

1.sobeh balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)''' 

2.twahiq balay kawin nya Umas qasa.

 那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''

'''roziq 眼睛'''

1.hopa balay qu roziq nya.

  他的眼睛很大。(='''他做事精明又準確''')

2.cipok balay qu roziq nya.

  他的眼睛很小。﹙'''=他的心眼很小'''﹚

3.tumaw balay qu roziq nya.

  他的眼睛很圓。'''(=表示他處事圓融)'''

4.cyux memaw mkbway roziq su.

   你的眼睛甚至睜大。('''=形容氣到眼睛睜大''')

5.cyux memw sheloq roziq nya.

   他的眼睛甚至在冒煙。(=表示'''他氣到冒煙/冒火''')

6.cyux memaw mtalah roziq nya mita squliq.

   他的眼睛甚至紅到看人。(=表示'''他憤怒到要打人''')

7.roziq nya ga  yan puniq smyax balay ay.

  他的眼睛像火很明亮。'''(=表示他的精神很好)'''

=== '''kawin 眉毛''' ===
1. sobeh balay kawin nya Umas qasa.     

那個Umas的眉毛很近。'''(=Umas會嫁到離家較近的地方)'''

2. twahiq balay kawin nya Umas qasa.          

   那個Umas她的眉毛很遠。'''(=Umas會嫁到離家較遠的地方)'''          
[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>duji140nexsn1g1zgmlzmkzo1nv3e3b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>pinzmwan Utux wagiq na hetay pgleng Mc Arthur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3619</id>
    <revision>
      <id>75696</id>
      <timestamp>2026-11-03T10:30:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <comment>建立內容為「bniru: Taya Maray    [[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]」的新頁面</comment>
      <origin>75696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="ru2vldas1mqukiddpetmqqnribfi9ps" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>ru2vldas1mqukiddpetmqqnribfi9ps</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75697</id>
      <parentid>75696</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:31:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>75697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="63" sha1="f7wuxsafybd0x6ll3ythgzsyvqvube3" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

Yaba Utux, 


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>f7wuxsafybd0x6ll3ythgzsyvqvube3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75698</id>
      <parentid>75697</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:31:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>75698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72" sha1="n34fn9buecp4oa03ot8wu9o6zrkj1ly" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

Yaba Utux, shwaziy  


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>n34fn9buecp4oa03ot8wu9o6zrkj1ly</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75699</id>
      <parentid>75698</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:32:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>75699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79" sha1="p0fr3enj798biodc795lc8lili2n90o" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

Yaba Utux, shwaziy pcbaq   


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>p0fr3enj798biodc795lc8lili2n90o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75700</id>
      <parentid>75699</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:32:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>75700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89" sha1="paqcxl5fatphxrozz3oxwuq7i80it5e" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

Yaba Utux, shwaziy pcbaq inlungan    


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>paqcxl5fatphxrozz3oxwuq7i80it5e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75701</id>
      <parentid>75700</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:32:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>75701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95" sha1="gfjgqiupzpniz3v3k9vcwcwjxz4lmu4" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

Yaba Utux, shwaziy pcbaq inlungan laqi     


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>gfjgqiupzpniz3v3k9vcwcwjxz4lmu4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>75702</id>
      <parentid>75701</parentid>
      <timestamp>2026-11-03T10:32:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Watan Pyasan</username>
        <id>1497</id>
      </contributor>
      <origin>75702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="101" sha1="to2tgf9s0yb2dlnfk7d773iio27de99" xml:space="preserve">bniru: Taya Maray

Yaba Utux, shwaziy pcbaq inlungan laqi qani,     


[[zyuwaw na:Squliq Atayal| ]]</text>
      <sha1>to2tgf9s0yb2dlnfk7d773iio27de99</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>