ವಿಕಿಪೀಡಿಯ tcywiki https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter ಮಾದ್ಯಮೊ ವಿಸೇಸೊ ಪಾತೆರ ಬಳಕೆದಾರೆ ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ ಫೈಲ್ ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ ಸಕಾಯೊ ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ ವರ್ಗೊ ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ ತಡ್ಯ ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ ಕರಡು ಕರಡು ಪಾತೆರ TimedText TimedText talk ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ Event Event talk 0 9661 362255 280756 2026-06-30T16:20:56Z ChiK 1136 /* */ 362255 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ | image = | image_alt = | caption = ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಪುರ | map_type = | map_caption = ಕರ್ನಾಟಕದ ನಕ್ಷೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಜಾಗೆ | coordinates = | other_names = | native_name = ಕಟೀಲು | country = {{flag|India}} | state = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | district = [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] | website = | locale = [[ನಂದಿನಿ]] ಸುದೆತ್ತ ಬರಿಟ್ಟ್ | elevation_m = | deity = ದುಂಬಿರೂಪಿ ಬ್ರಹ್ಮರಿ | festivals = | architecture = | temple_quantity = | monument_quantity = | inscriptions = | established = | creator = | architecture_style = ಕರ್ನಾಟಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ }} [[File:ಕಟೀಲ್ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ.jpg|thumb|ಕಟೀಲ್ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ]] [[Image:Kateel Durga Parameshwari 0145.JPG|thumb|250px|ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ ದೇವಸ್ಥಾನ]] [[File:Kateel.jpg|thumb|ಕಟೀಲು]] ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಟೀಲ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಂಗಳೂರು ನಗರ‌ರ್‌ದ್ ೨೯ ಕಿ.ಮೀ ದೂರಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಓಂಜಿ ಹಿಂದುಲೆನಾ ದೇವಿನ್ ಆರಾಧನೆ ಮಾನ್ಪುನ ದೇವಸ್ಥಾನ. == ಇತಿಹಾಸೊ == ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪುದರ್‌ಡ್ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ಉಂಡು. [[ದುರ್ಗೆ]] ಶುಂಭ ಬುಕ್ಕೊ ನಿಶುಂಭ ಪನ್ಪುನ ರಾಕ್ಷಸೆರೆನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕ್‌ಲೆನ ಮಂತ್ರಿಯಾಯಿನ ಅರುಣಾಸುರೆ ಯುದ್ಧದ ಜಾಗೆಡ್ದ್ ಬಲಿಪುವೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣೊಡ್ ಈ ಅರುಣಾಸುರೆ ರಾಕ್ಷಸೆರ್‌ನಕುಲೆನ ನಾಯಕ ಆದ್ ಋಷಿಮುನಿಕುಲೆನ ತಪಸ್ಸು, ಯಾಗ ಬುಕ್ಕೊ ಯಜ್ಞಾದಿಲೆನ್ ನಾಶ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆ. ಋಷಿ ಮುನಿಕುಲು ಯಾಗ ಮಲ್ಪೆರಾವಂದಿ ನಪಗ ದೇವತೆರ್‌ನಕುಲು ಕೋಪೊಡು ಭೂಲೋಕಗ್ ಬರ್ಸ ಬರ್ಪುನೆನ್ ಉಂತಾಯೆರ್. ಬರ್ಸ ಇಜ್ಜಾಂದೆ ಭೂಲೋಕೊಡ್ ನೀರ್, ತೆನಸ್ ವನಸ್‌ಗ್ ಭಾರೀ ಕೊರತೆ ಆಂಡ್. ಜನಕುಲೆನ ಈ ಭಂಗ ತೂಯೆರಾವಂದೆ ಜಾಬಾಲಿ ಮಹರ್ಷಿಲು ದೇವತೆನಕುಲೆನ್ ಖುಷಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಡಾದ್ ಒಂಜಿ ಯಜ್ಞೊನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಕ್ ಬೊಡಾದ್ ದೇವಲೋಕೊಗ್ ಪೋದ್ ಯಜ್ಞ ಮಲ್ಪೆರೆ ತಂಕ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಕಾಮಧೇನುನ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರೆ ಜಾಬಾಲಿ ಋಷಿ ದೇವೇಂದ್ರಡ ಕೇ‌ನೊನ್‌ವೆರ್. ಆ ಪೊರ್ತುಗ್ ಕಾಮಧೇನು ವರುಣ ಲೋಕೊಡ್ ಇತ್ತಿನೆರ್ದ್ ದೇವೇಂದ್ರೆ ಕಾಮಧೇನುನ ಮಗಳಾಯಿನ ನಂದಿನ್‌ನ್ ಜಾಬಾಲಿ ಋಷಿನ ಯಜ್ಞೊಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಕಡಪುಡ್ದು ಕೊರ್ಪೆರ್.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://metrosaga.com/kateel-durga-parameshwari-temple/ |access-date=2020-03-27 |archive-date=2020-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327175452/https://metrosaga.com/kateel-durga-parameshwari-temple/ |url-status=dead }}</ref> ಮಹರ್ಷಿಲು ನಂದಿನಿನ ಕೈತಲ್ ಪೋದ್ ಭೂಲೋಕೊಗ್ ಬರಿಯೆರೆ ಪನ್ನಾಗ ನಂದಿನಿ ಋಷಿ ಮುನಿಕುಲೆನ ಪಾತೆರನ್ ತಿರಸ್ಕಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಭೂಲೋಕದ ಜನಕುಲೆನ್ ನಿಂದನೆ‌ ಮಲ್ತಾಲ್. ಮಹರ್ಷಿಲು ನಂದಿನಿಗ್ ಭೂಲೋಕೊಡ್ ಸುಧೆತ್ತ ಲೆಕೊ ಪರತೊಂದು ಪೋವೊಡು ಪಂಡ್ಂದ್ ಶಾಪ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಕೇಂಡ್‌ದ್ ನಂದಿನಿ ಮಹರ್ಷಿಲೆಡ ತನ್ನ ತಪ್ಪುನು ಮಾಪು ಮಲ್ಪೆರೆ ನಟ್ಟುವಾಲ್. ಕರುಣಾಮಯಿಯಾಯಿನ ಮಹರ್ಷಿಲು ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆಗಾದ್ ಆದಿಶಕ್ತಿನ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪನ್ಪೆರ್. ನಂದಿನಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗ್ ಮೆಚ್ಚಿನ ಆದಿಶಕ್ತಿ ಋಷಿವಾಕ್ಯೊನು ಅಸಾಧ್ಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಪುಜಿ ಅಂಚಾದ್ ಸುಧೆಯಾದೇ ಪರಪೊಡು, ದುಂಬಾಗ್ ನಂದಿನಿನ ಮಗಳಾದೇ ಆದಿಶಕ್ತಿ ಪುಟುದು ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಅಭಯ ಕೊರ್ಪೆರ್. ನಂದಿನಿ ಈ ಅಭಯೊಡ್ದ್ ಸಮಾಧಾನ ಆದ್ ಕನಕಗಿರಿಡ್ದ್ ಸುಧೆ ಆದ್ ಪರತೊಂದು ಉಪ್ಪುನಿ. ಅಂಚಾದ್ ಭೂಮಿ ಪಿರ ಪಚ್ಚೆ ಪೈರ್ಡ್ದ್ ಜಿಂಜಿಡ್.<ref>{{Cite web|url=https://www.tripadvisor.in/ShowUserReviews-g297630-d3187111-r458414300-Kateel_Shri_Durgaparameshwari_Temple-Mangalore_Dakshina_Kannada_District_Karnata.html|title=About Kateel Durga Parameshwari Temple, Kateel (Dakshina Kannada ) - Reviews, Photos - Kateel Shri Durgaparameshwari Temple - Tripadvisor|website=Tripadvisor}}</ref> ಅರುಣಾಸುರೆ ಬ್ರಹ್ಮೊನು ನೆನೆತ್‌ದ್ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಲೆಡ್ದ್ ಆವಡ್, ದೇವತೆಲೆಡ್ದ್ ಆವಡ್, ಅಂಜೊವ್‌ಲೆಡ್ದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪೊಂಜೊವ್‌ಲೆಡ್ದ್ ಆವಡ್, ನಾಲ್ ಕೈತಕುಲಾವಡ್, ಆಜಿ ಭುಜದಕುಲಾವಡ್ ಏರೆಡ್ದ್‌ಲಾ ಸಾವು ಬರಿಯೆರೆಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪುನ ವರೊನ್ ಪಡೆಯೊನ್‌ವೆ. ಸರಸ್ವತೀ ದೇವಿಲಾ ಅಯಗ್ ಗಾಯತ್ರೀ ಮಂತ್ರೊನು ಅನುಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಾತ ವರೊಡ್ದ್‌ಲಾ ಬಲಿಷ್ಠೆ ಆಯಿನ ಅರುಣಾಸುರೆ ದೇವಲೋಕೊನ್ ತನ್ನ ಕೈಟ್ ದೆತೊನುವೆ. ಅಕ್ಲೆನ ನೆಲೆನ್ ಕಳೆಯೊನಿನ ದೇವತೆಲ್ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಲೆನ ಜೊತೆಯಾದ್ ಸ್ವರ್ಗ ಲೋಕನ್ ಪಿರ ಕೊರ್ಪುಲಕ ಆದಿಶಕ್ತಿನ ಮೊರೆ ಪೋಯೆರ್. ಅಪಗ ದೇವಿ ಪನ್ಪಲ್ ಯೇಪ ಮುಟ ಅರುನಾಸುರೆ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದ ಪಠನೆ ಮಲ್ಪುವೆನ ಯೆಂಕ್ ಆಯೆನ ವಧೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಪುಜಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪಲ್, ಅಂಚಾದ್ ಉಪ್ಪುನಗ ದೇವಗುರು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಯೆಂಚಾಂಡಲ ಅಯೆನ ಪಠನೆನ್ ಉಂತಾವೊಡು ಪಂದ್ ಪನ್ಪಲ್. ಅಪ್ಪೆನ ಪಾತೆರದಂಚೆನೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿಲು ಉಪಾಯ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅರುನಾಸುರೆ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರ ಪಠನೆ ಮಲ್ಪುನೇನ್ ಉಂತಾವೆರ್. ನೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರುನಾಸುರೆ ದೇವೆರೆರ್ದ್‌ಲಾ ಮಲ್ಲ ಪಂದ್ ಯೆನ್ಯೊನುವೆ, ಪೂರೆರ್‌ಲಾ ತನ್ನನೆ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಆಜ್ಞೆ ಮಲ್ಪುವೆ. ಇಂಚೆನೆ ಅರುನನ ಅಟ್ಟಹಾಸ ಮಿತಿಮೀರ್‌ನಗ ದೇವತೆಲೆಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಪಾತೆರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಆದಿಶಕ್ತಿ ಮೋಹಿನಿನ ರೂಪ ತಾಳ್‌ದ್ ಅರುನನ ಅರೆಮನೆ ದಲ್ಪ ಸುತ್ತೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವಲ್. ಅರುನಾಸುರೆನ ಮಂತ್ರಿಲು ಆಯಿನ ಚಂಡ ಪ್ರಚಂಡೆರ್ ಮೋಹಿನಿನ್ ತೂದು ಅಲೆನ ಪೊರ್ಲುನು ಅರುನಡ ಪನ್‌ಪೆರ್. ಅರುನೆ ಅಲೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆವೊದುಂದು ಅಲೆನ ಕೈತಲ್ ಪೋನಗ, ಶುಂಭ ಬುಕ್ಕೊ ನಿಶುಂಭನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ದಿನಿ ಆಲೆ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತಾದ್ ಅರುನೆ ಅಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ಪುವೆ.ಅಪಗ ದೇವಿ ಅಲ್ಪನೆ ಉಪ್ಪುನ ಬಂಡೆದುಲಾಯಿ ಮಾಯೆ ಆಪಲ್. ಅರುನಾಸುರೆ ಕೋಪಡ್ ಆ ಬಂಡೆನ್ ತನ್ನ ಖಡ್ಗಡ್ ಆಕ್‌ದ್ ಅಯಿನ್ ಪುಡಪುನಗ ಅಯಿತ ಉಲಾಯಿರ್ದ್ ಸಾರ ದುಂಬಿಲು ಪಿದಯಿ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಯೆಗ್ ಚುಚ್ಚೆರ್ ಸುರು ಮಲ್ಪುಂಡು. ದೇವಿ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ದುಂಬಿದ ರೂಪೊನು ತಾಳೊಂದು ಅರುನಾಸುರನ್ ಚುಚಿದ್ ಕೆರ್ಪಲ್. ಭ್ರಮರದ ರೂಪೊನು ತಾಳಿನೆರ್ದ್‌ದಾವೆರೆ ಅಲೆಗ್ ಭ್ರಾಮರಿ ಪನ್‌ಪುನ ಪುದರ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ದೇವತೆಲು, ಜಾಬಾಲಿ ಮಹರ್ಷಿಲು ದೇವಲೋಕದ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಡ್‌ದ್ ಕನದಿನ ಬೊಂಡದ ನೀರ್‌ಡ್ ರೌದ್ರ ರೂಪೊಡು ಇತ್ತಿನ ದೇವಿಗ್ ಅಭಿಶೇಕ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಶಾಂತ ಆವೊಡು ಪಂದ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪಂಡಿ ಪಾತೆರೆದಲಕನೆ ದೇವಿ ನಂದಿನಿ ಸುದೆತ ನಡುಟ್ ಲಿಂಗ ರೂಪೊಡು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ ಯಾದ್ ನೆಲೆ ಆಪೆರ್. ನಂದಿನಿನ ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆ ಆಪುಂಡು. ನಂದಿನಿನ ಕಟಿ(ಸೊಂಟ/ನಡು) ಭಾಗದ ಭೂಮಿಡ್ ದೇವಿ ಉದ್ಭವ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಗ್ ಕಟೀಲ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬರ್ಪುಂಡು.<ref>http://shivallibrahmins.com/tulunaadu-temples/mangalore-taluk/kateel-shri-durga-parameshwari-temple/</ref> == ಕಲ್ಲ್‌ದ ರೂಪ == ಈ ಕಥೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ಅಪ್ಪೆನ ದರುಶನಗ್ ಪೋಪುನೆರ್ದ್ ದುಂಬು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕಲ್ಲ್ ತೋಜ್‌ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಆ ಕಲ್ಲ್‌ನ್ ಅಪ್ಪೆ ರಕ್ಕಸೆರೆನ್ ಕೆರ್ಪುನೆರ್ದ್ ದುಂಬು ಕಲ್ಲ್‌ದ ರೂಪೊಡು ಉಂತುವಲ್ ಅತ ಅವ್ವೆ ಕಲ್ಲ್ ಉಂದು ಪಂದ್ ನಂಬುವೆರ್. ಸಂಕ್ರಮಣದ ದಿನತಾನಿ ಈ ಕಲ್ಲ್‌ಗ್ ವಿಷೇಶ ಪೂಜೆ ಸಂದಾಯಿತ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ಯಕ್ಷಗಾನ == ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಸಂಗೀತ,ನೃತ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಿಯ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ಇಡೆಗ್ ಯಕ್ಷಗಾನದಲಾ ಪರಕೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಶ್ರೀ ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಲಿ ಪನ್ಪಿನ [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಮೇಳಲ ಉಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ - ೨೦೨೦]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್‍ದ ದೇವತಾರಾಧನೆ]] e2r08i8cjx5xg06v3ofro0morrrf7wx 362256 362255 2026-06-30T16:32:34Z ChiK 1136 /* */ 362256 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ | image = Kateel.jpg | image_alt = | caption = ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗೋಪುರ | map_type = | map_caption = ಕರ್ನಾಟಕದ ನಕ್ಷೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಜಾಗೆ | coordinates = | other_names = | native_name = ಕಟೀಲು | country = {{flag|India}} | state = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | district = [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] | website = | locale = [[ನಂದಿನಿ]] ಸುದೆತ್ತ ಬರಿಟ್ಟ್ | elevation_m = | deity = ದುಂಬಿರೂಪಿ ಬ್ರಹ್ಮರಿ | festivals = | architecture = | temple_quantity = | monument_quantity = | inscriptions = | established = | creator = | architecture_style = ಕರ್ನಾಟಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ }} [[File:ಕಟೀಲ್ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ.jpg|thumb|ಕಟೀಲ್ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ]] [[Image:Kateel Durga Parameshwari 0145.JPG|thumb|250px|ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ ದೇವಸ್ಥಾನ]] [[File:Kateel.jpg|thumb|ಕಟೀಲು]] ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಟೀಲ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆದ ಮಂಗಳೂರು ನಗರ‌ರ್‌ದ್ ೨೯ ಕಿ.ಮೀ ದೂರಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಓಂಜಿ ಹಿಂದುಲೆನಾ ದೇವಿನ್ ಆರಾಧನೆ ಮಾನ್ಪುನ ದೇವಸ್ಥಾನ. == ಇತಿಹಾಸೊ == ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪುದರ್‌ಡ್ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ಉಂಡು. [[ದುರ್ಗೆ]] ಶುಂಭ ಬುಕ್ಕೊ ನಿಶುಂಭ ಪನ್ಪುನ ರಾಕ್ಷಸೆರೆನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕ್‌ಲೆನ ಮಂತ್ರಿಯಾಯಿನ ಅರುಣಾಸುರೆ ಯುದ್ಧದ ಜಾಗೆಡ್ದ್ ಬಲಿಪುವೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣೊಡ್ ಈ ಅರುಣಾಸುರೆ ರಾಕ್ಷಸೆರ್‌ನಕುಲೆನ ನಾಯಕ ಆದ್ ಋಷಿಮುನಿಕುಲೆನ ತಪಸ್ಸು, ಯಾಗ ಬುಕ್ಕೊ ಯಜ್ಞಾದಿಲೆನ್ ನಾಶ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆ. ಋಷಿ ಮುನಿಕುಲು ಯಾಗ ಮಲ್ಪೆರಾವಂದಿ ನಪಗ ದೇವತೆರ್‌ನಕುಲು ಕೋಪೊಡು ಭೂಲೋಕಗ್ ಬರ್ಸ ಬರ್ಪುನೆನ್ ಉಂತಾಯೆರ್. ಬರ್ಸ ಇಜ್ಜಾಂದೆ ಭೂಲೋಕೊಡ್ ನೀರ್, ತೆನಸ್ ವನಸ್‌ಗ್ ಭಾರೀ ಕೊರತೆ ಆಂಡ್. ಜನಕುಲೆನ ಈ ಭಂಗ ತೂಯೆರಾವಂದೆ ಜಾಬಾಲಿ ಮಹರ್ಷಿಲು ದೇವತೆನಕುಲೆನ್ ಖುಷಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಡಾದ್ ಒಂಜಿ ಯಜ್ಞೊನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಕ್ ಬೊಡಾದ್ ದೇವಲೋಕೊಗ್ ಪೋದ್ ಯಜ್ಞ ಮಲ್ಪೆರೆ ತಂಕ್ ಬೋಡಾಯಿನ ಕಾಮಧೇನುನ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಲೆತೊಂದು ಪೋಯೆರೆ ಜಾಬಾಲಿ ಋಷಿ ದೇವೇಂದ್ರಡ ಕೇ‌ನೊನ್‌ವೆರ್. ಆ ಪೊರ್ತುಗ್ ಕಾಮಧೇನು ವರುಣ ಲೋಕೊಡ್ ಇತ್ತಿನೆರ್ದ್ ದೇವೇಂದ್ರೆ ಕಾಮಧೇನುನ ಮಗಳಾಯಿನ ನಂದಿನ್‌ನ್ ಜಾಬಾಲಿ ಋಷಿನ ಯಜ್ಞೊಗ್ ಬೋಡಾದ್ ಕಡಪುಡ್ದು ಕೊರ್ಪೆರ್.<ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=https://metrosaga.com/kateel-durga-parameshwari-temple/ |access-date=2020-03-27 |archive-date=2020-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200327175452/https://metrosaga.com/kateel-durga-parameshwari-temple/ |url-status=dead }}</ref> ಮಹರ್ಷಿಲು ನಂದಿನಿನ ಕೈತಲ್ ಪೋದ್ ಭೂಲೋಕೊಗ್ ಬರಿಯೆರೆ ಪನ್ನಾಗ ನಂದಿನಿ ಋಷಿ ಮುನಿಕುಲೆನ ಪಾತೆರನ್ ತಿರಸ್ಕಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಭೂಲೋಕದ ಜನಕುಲೆನ್ ನಿಂದನೆ‌ ಮಲ್ತಾಲ್. ಮಹರ್ಷಿಲು ನಂದಿನಿಗ್ ಭೂಲೋಕೊಡ್ ಸುಧೆತ್ತ ಲೆಕೊ ಪರತೊಂದು ಪೋವೊಡು ಪಂಡ್ಂದ್ ಶಾಪ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಕೇಂಡ್‌ದ್ ನಂದಿನಿ ಮಹರ್ಷಿಲೆಡ ತನ್ನ ತಪ್ಪುನು ಮಾಪು ಮಲ್ಪೆರೆ ನಟ್ಟುವಾಲ್. ಕರುಣಾಮಯಿಯಾಯಿನ ಮಹರ್ಷಿಲು ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆಗಾದ್ ಆದಿಶಕ್ತಿನ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪನ್ಪೆರ್. ನಂದಿನಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗ್ ಮೆಚ್ಚಿನ ಆದಿಶಕ್ತಿ ಋಷಿವಾಕ್ಯೊನು ಅಸಾಧ್ಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಆಪುಜಿ ಅಂಚಾದ್ ಸುಧೆಯಾದೇ ಪರಪೊಡು, ದುಂಬಾಗ್ ನಂದಿನಿನ ಮಗಳಾದೇ ಆದಿಶಕ್ತಿ ಪುಟುದು ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಅಭಯ ಕೊರ್ಪೆರ್. ನಂದಿನಿ ಈ ಅಭಯೊಡ್ದ್ ಸಮಾಧಾನ ಆದ್ ಕನಕಗಿರಿಡ್ದ್ ಸುಧೆ ಆದ್ ಪರತೊಂದು ಉಪ್ಪುನಿ. ಅಂಚಾದ್ ಭೂಮಿ ಪಿರ ಪಚ್ಚೆ ಪೈರ್ಡ್ದ್ ಜಿಂಜಿಡ್.<ref>{{Cite web|url=https://www.tripadvisor.in/ShowUserReviews-g297630-d3187111-r458414300-Kateel_Shri_Durgaparameshwari_Temple-Mangalore_Dakshina_Kannada_District_Karnata.html|title=About Kateel Durga Parameshwari Temple, Kateel (Dakshina Kannada ) - Reviews, Photos - Kateel Shri Durgaparameshwari Temple - Tripadvisor|website=Tripadvisor}}</ref> ಅರುಣಾಸುರೆ ಬ್ರಹ್ಮೊನು ನೆನೆತ್‌ದ್ ತಪಸ್ಸ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಲೆಡ್ದ್ ಆವಡ್, ದೇವತೆಲೆಡ್ದ್ ಆವಡ್, ಅಂಜೊವ್‌ಲೆಡ್ದ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪೊಂಜೊವ್‌ಲೆಡ್ದ್ ಆವಡ್, ನಾಲ್ ಕೈತಕುಲಾವಡ್, ಆಜಿ ಭುಜದಕುಲಾವಡ್ ಏರೆಡ್ದ್‌ಲಾ ಸಾವು ಬರಿಯೆರೆಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪುನ ವರೊನ್ ಪಡೆಯೊನ್‌ವೆ. ಸರಸ್ವತೀ ದೇವಿಲಾ ಅಯಗ್ ಗಾಯತ್ರೀ ಮಂತ್ರೊನು ಅನುಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಾತ ವರೊಡ್ದ್‌ಲಾ ಬಲಿಷ್ಠೆ ಆಯಿನ ಅರುಣಾಸುರೆ ದೇವಲೋಕೊನ್ ತನ್ನ ಕೈಟ್ ದೆತೊನುವೆ. ಅಕ್ಲೆನ ನೆಲೆನ್ ಕಳೆಯೊನಿನ ದೇವತೆಲ್ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಲೆನ ಜೊತೆಯಾದ್ ಸ್ವರ್ಗ ಲೋಕನ್ ಪಿರ ಕೊರ್ಪುಲಕ ಆದಿಶಕ್ತಿನ ಮೊರೆ ಪೋಯೆರ್. ಅಪಗ ದೇವಿ ಪನ್ಪಲ್ ಯೇಪ ಮುಟ ಅರುನಾಸುರೆ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರದ ಪಠನೆ ಮಲ್ಪುವೆನ ಯೆಂಕ್ ಆಯೆನ ವಧೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಪುಜಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪಲ್, ಅಂಚಾದ್ ಉಪ್ಪುನಗ ದೇವಗುರು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಯೆಂಚಾಂಡಲ ಅಯೆನ ಪಠನೆನ್ ಉಂತಾವೊಡು ಪಂದ್ ಪನ್ಪಲ್. ಅಪ್ಪೆನ ಪಾತೆರದಂಚೆನೆ ಬೃಹಸ್ಪತಿಲು ಉಪಾಯ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಅರುನಾಸುರೆ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರ ಪಠನೆ ಮಲ್ಪುನೇನ್ ಉಂತಾವೆರ್. ನೆರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರುನಾಸುರೆ ದೇವೆರೆರ್ದ್‌ಲಾ ಮಲ್ಲ ಪಂದ್ ಯೆನ್ಯೊನುವೆ, ಪೂರೆರ್‌ಲಾ ತನ್ನನೆ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಆಜ್ಞೆ ಮಲ್ಪುವೆ. ಇಂಚೆನೆ ಅರುನನ ಅಟ್ಟಹಾಸ ಮಿತಿಮೀರ್‌ನಗ ದೇವತೆಲೆಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಪಾತೆರೆದ ಪ್ರಕಾರ ಆದಿಶಕ್ತಿ ಮೋಹಿನಿನ ರೂಪ ತಾಳ್‌ದ್ ಅರುನನ ಅರೆಮನೆ ದಲ್ಪ ಸುತ್ತೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವಲ್. ಅರುನಾಸುರೆನ ಮಂತ್ರಿಲು ಆಯಿನ ಚಂಡ ಪ್ರಚಂಡೆರ್ ಮೋಹಿನಿನ್ ತೂದು ಅಲೆನ ಪೊರ್ಲುನು ಅರುನಡ ಪನ್‌ಪೆರ್. ಅರುನೆ ಅಲೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆವೊದುಂದು ಅಲೆನ ಕೈತಲ್ ಪೋನಗ, ಶುಂಭ ಬುಕ್ಕೊ ನಿಶುಂಭನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ದಿನಿ ಆಲೆ ಪಂದ್ ಗೊತ್ತಾದ್ ಅರುನೆ ಅಲೆನ ಮಿತ್ತ್ ದಾಳಿ ಮಲ್ಪುವೆ.ಅಪಗ ದೇವಿ ಅಲ್ಪನೆ ಉಪ್ಪುನ ಬಂಡೆದುಲಾಯಿ ಮಾಯೆ ಆಪಲ್. ಅರುನಾಸುರೆ ಕೋಪಡ್ ಆ ಬಂಡೆನ್ ತನ್ನ ಖಡ್ಗಡ್ ಆಕ್‌ದ್ ಅಯಿನ್ ಪುಡಪುನಗ ಅಯಿತ ಉಲಾಯಿರ್ದ್ ಸಾರ ದುಂಬಿಲು ಪಿದಯಿ ಬತ್ತ್‌ದ್ ಅಯೆಗ್ ಚುಚ್ಚೆರ್ ಸುರು ಮಲ್ಪುಂಡು. ದೇವಿ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ದುಂಬಿದ ರೂಪೊನು ತಾಳೊಂದು ಅರುನಾಸುರನ್ ಚುಚಿದ್ ಕೆರ್ಪಲ್. ಭ್ರಮರದ ರೂಪೊನು ತಾಳಿನೆರ್ದ್‌ದಾವೆರೆ ಅಲೆಗ್ ಭ್ರಾಮರಿ ಪನ್‌ಪುನ ಪುದರ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ದೇವತೆಲು, ಜಾಬಾಲಿ ಮಹರ್ಷಿಲು ದೇವಲೋಕದ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಡ್‌ದ್ ಕನದಿನ ಬೊಂಡದ ನೀರ್‌ಡ್ ರೌದ್ರ ರೂಪೊಡು ಇತ್ತಿನ ದೇವಿಗ್ ಅಭಿಶೇಕ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಶಾಂತ ಆವೊಡು ಪಂದ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪಂಡಿ ಪಾತೆರೆದಲಕನೆ ದೇವಿ ನಂದಿನಿ ಸುದೆತ ನಡುಟ್ ಲಿಂಗ ರೂಪೊಡು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ ಯಾದ್ ನೆಲೆ ಆಪೆರ್. ನಂದಿನಿನ ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆ ಆಪುಂಡು. ನಂದಿನಿನ ಕಟಿ(ಸೊಂಟ/ನಡು) ಭಾಗದ ಭೂಮಿಡ್ ದೇವಿ ಉದ್ಭವ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಗ್ ಕಟೀಲ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬರ್ಪುಂಡು.<ref>http://shivallibrahmins.com/tulunaadu-temples/mangalore-taluk/kateel-shri-durga-parameshwari-temple/</ref> == ಕಲ್ಲ್‌ದ ರೂಪ == ಈ ಕಥೆಗ್ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ್ ಅಪ್ಪೆನ ದರುಶನಗ್ ಪೋಪುನೆರ್ದ್ ದುಂಬು ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಕಲ್ಲ್ ತೋಜ್‌ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಆ ಕಲ್ಲ್‌ನ್ ಅಪ್ಪೆ ರಕ್ಕಸೆರೆನ್ ಕೆರ್ಪುನೆರ್ದ್ ದುಂಬು ಕಲ್ಲ್‌ದ ರೂಪೊಡು ಉಂತುವಲ್ ಅತ ಅವ್ವೆ ಕಲ್ಲ್ ಉಂದು ಪಂದ್ ನಂಬುವೆರ್. ಸಂಕ್ರಮಣದ ದಿನತಾನಿ ಈ ಕಲ್ಲ್‌ಗ್ ವಿಷೇಶ ಪೂಜೆ ಸಂದಾಯಿತ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ಯಕ್ಷಗಾನ == ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಸಂಗೀತ,ನೃತ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಿಯ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ಇಡೆಗ್ ಯಕ್ಷಗಾನದಲಾ ಪರಕೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಶ್ರೀ ಕಟೀಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಲಿ ಪನ್ಪಿನ [[ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಮೇಳಲ ಉಂಡು. == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ಸೌತ್ ಏಶಿಯಾ - ೨೦೨೦]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್‍ದ ದೇವತಾರಾಧನೆ]] mregwxhmlt3s0fl4m212wzf69etkpqz 0 27375 362236 362152 2026-06-30T13:46:06Z Mahaveer Indra 1023 ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ತಗೆಯುತ್ತಿರುವೆ 362236 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 362237 362236 2026-06-30T15:12:27Z Mahaveer Indra 1023 362237 wikitext text/x-wiki ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಕೇರಳದ ತ್ರಿಶೂರುಡು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಕಹೇರಿ ಉಂಡು. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ 26 ರಾಜ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ 4 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಟ್ಟು 955 ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರ ಕೇಂದ್ರೊಲೆನ್ (954 ಶಾಖೆಲು ಬೊಕ್ಕ 1 ಸೇವಾ ಶಾಖೆ) ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ದೇಸೊರ್ಮೆ ಒಟ್ಟು 1,290 ಎಟಿಎಂ/ಸಿಆರ್‌ಎಂ (1,159 ಎಟಿಎಂಲು ಬೊಕ್ಕ 131 ಕ್ಯಾಶ್ ರಿಸೈಕ್ಲರ್ ಯಂತ್ರೊಲು)ಲೆನ್ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳದ ಪ್ರಕಾರ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಲಯಡ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧೫ನೇ ಸ್ಥಾನಡ್ ಉಂಡು.<ref name="History of SIB">{{cite web |title=About SIB |url=https://www.southindianbank.bank.in/about-us/about-sib |website=southindianbank.bank.in |publisher=SIB |access-date=30 June 2026}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಕೇರಳದ ತೃಶೂರ್‌ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ ಪಿರಾಕ್ದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ತೃಶೂರ್‌ದ 44 ಜನ ಉದ್ಯಮಿಲು ಒಟ್ಟಾದ್ ಜನವರಿ 29, 1929ಕ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆರಂಭಡ್ ತೃಶೂರ್‌ದ 'ರೌಂಡ್ ಸೌತ್‌'ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬಿಷಪ್ ಮೆನಾಚೆರಿ ಕಟ್ಟಡಡ್ ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಫೆಬ್ರವರಿ 12, 1932 ಕ್ 'ವಡಕ್ಕಂಚೇರಿ'ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸುರುತ ಶಾಖೆನ್ ದೆತ್ತೆರ್. ಆಗಸ್ಟ್ 11, 1939 ಕ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ 'ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿ'ಯಾದ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಗಸ್ಟ್ 7, 1946 ಕ್ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆದಡಿ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗ್ 'ಷೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಸ್ಥಾನಮಾನನ್ ತಿಕ್ಕಿಂಡ್. ಈ ಪರವಾನಗಿ ತಿಕ್ಕಿನ ಕೇರಳದ ಸುರುತ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪುಗರ್ತೆ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗ್ ಉಂಡು.<ref name="History of SIB"ref/> ಏಪ್ರಿಲ್ 1992 ಡ್ ಆರ್‌ಬಿಐ ಪರವಾದ್ 'ದುಡ್ಡುದ ಉಗ್ರಾಣ' ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುಗರ್ತೆಗ್ ಉಂದು ಪಾತ್ರ ಆಂಡ್. ಅಂಚೆನೆ ಆ ವರ್ಷದ ನವೆಂಬರ್‌ಡ್ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರೆಗಾದ್ ಬೇತೆನೆ ಎನ್‌ಆರ್‌ಐ ಶಾಖೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಬಂಡವಾಳ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪೆಗಾದ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1998 ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೇರು ವಿತರಣೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ 1998 ಡ್ ಬಿಎಸ್‌ಇ ಬೊಕ್ಕ ಎನ್‌ಎಸ್‌ಇ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲೆಡ್ ಉಂದೆತ್ತ ಶೇರುಲು ನೋಂದಾವಣೆ ಆಂಡ್. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಗಲಸುನಾ ದುಂಬುದ ಹಂತವಾದ್, 2001 ಡ್ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ದ ಫಿನಾಕಲ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಆಧಾರಿತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನನ್ ಜಾರಿಗ್ ಕನತ್ತೆರ್. ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರೆಗ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯನ್ ಕೊರಿಯೆಗಾದ್ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆಪ್‌ಲೆನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 2018 ಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದುಬೈಡ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಚೇರಿನ್ ದೆತ್ತ್ಂಡ್. == ಸ್ವಾಧೀನ == === ೧೬೩ಡ್ === 1963 ತ ಪೊರ್ತುಡು ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೇರಳದ ರಡ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್- ಕ್ಷೇಮವಿಲಾಸಂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಂಬಾಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಚಿತ್ತೂರು- ಖರೀದಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> === ೧೯೬೪ಡ್ === 1964 ತ ಒಂಜೇ ವರ್ಷಡ್ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು 10 ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೊಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> ಅವು- # ಪಬ್ಲಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಸಬರ್ಬನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಚಾಲಕುಡಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಮುಕ್ಕಾಟ್ಟುಕರ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಅಸಿರಿಯನ್ ಚಾರಿಟೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಮಲಬಾರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಭಾರತ ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಕೊಝುವನಾಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ == ಉಲ್ಲೇಖ == {{reflist}} qeix3gknyqya2n6e1kf56i56axhqc2s 362238 362237 2026-06-30T15:13:09Z Mahaveer Indra 1023 Mahaveer Indra, ಪುಟೊ [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Mahaveer Indra/ಕಲ್ಪುನಕಳ1]] ನ್ [[ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್: ಪೊಸ ಬರವು 362237 wikitext text/x-wiki ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಕೇರಳದ ತ್ರಿಶೂರುಡು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಕಹೇರಿ ಉಂಡು. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ 26 ರಾಜ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ 4 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಟ್ಟು 955 ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರ ಕೇಂದ್ರೊಲೆನ್ (954 ಶಾಖೆಲು ಬೊಕ್ಕ 1 ಸೇವಾ ಶಾಖೆ) ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ದೇಸೊರ್ಮೆ ಒಟ್ಟು 1,290 ಎಟಿಎಂ/ಸಿಆರ್‌ಎಂ (1,159 ಎಟಿಎಂಲು ಬೊಕ್ಕ 131 ಕ್ಯಾಶ್ ರಿಸೈಕ್ಲರ್ ಯಂತ್ರೊಲು)ಲೆನ್ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳದ ಪ್ರಕಾರ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಲಯಡ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧೫ನೇ ಸ್ಥಾನಡ್ ಉಂಡು.<ref name="History of SIB">{{cite web |title=About SIB |url=https://www.southindianbank.bank.in/about-us/about-sib |website=southindianbank.bank.in |publisher=SIB |access-date=30 June 2026}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಕೇರಳದ ತೃಶೂರ್‌ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ ಪಿರಾಕ್ದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ತೃಶೂರ್‌ದ 44 ಜನ ಉದ್ಯಮಿಲು ಒಟ್ಟಾದ್ ಜನವರಿ 29, 1929ಕ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆರಂಭಡ್ ತೃಶೂರ್‌ದ 'ರೌಂಡ್ ಸೌತ್‌'ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬಿಷಪ್ ಮೆನಾಚೆರಿ ಕಟ್ಟಡಡ್ ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಫೆಬ್ರವರಿ 12, 1932 ಕ್ 'ವಡಕ್ಕಂಚೇರಿ'ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸುರುತ ಶಾಖೆನ್ ದೆತ್ತೆರ್. ಆಗಸ್ಟ್ 11, 1939 ಕ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ 'ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿ'ಯಾದ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಗಸ್ಟ್ 7, 1946 ಕ್ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆದಡಿ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗ್ 'ಷೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಸ್ಥಾನಮಾನನ್ ತಿಕ್ಕಿಂಡ್. ಈ ಪರವಾನಗಿ ತಿಕ್ಕಿನ ಕೇರಳದ ಸುರುತ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪುಗರ್ತೆ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗ್ ಉಂಡು.<ref name="History of SIB"ref/> ಏಪ್ರಿಲ್ 1992 ಡ್ ಆರ್‌ಬಿಐ ಪರವಾದ್ 'ದುಡ್ಡುದ ಉಗ್ರಾಣ' ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುಗರ್ತೆಗ್ ಉಂದು ಪಾತ್ರ ಆಂಡ್. ಅಂಚೆನೆ ಆ ವರ್ಷದ ನವೆಂಬರ್‌ಡ್ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರೆಗಾದ್ ಬೇತೆನೆ ಎನ್‌ಆರ್‌ಐ ಶಾಖೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಬಂಡವಾಳ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪೆಗಾದ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1998 ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೇರು ವಿತರಣೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ 1998 ಡ್ ಬಿಎಸ್‌ಇ ಬೊಕ್ಕ ಎನ್‌ಎಸ್‌ಇ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲೆಡ್ ಉಂದೆತ್ತ ಶೇರುಲು ನೋಂದಾವಣೆ ಆಂಡ್. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಗಲಸುನಾ ದುಂಬುದ ಹಂತವಾದ್, 2001 ಡ್ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ದ ಫಿನಾಕಲ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಆಧಾರಿತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನನ್ ಜಾರಿಗ್ ಕನತ್ತೆರ್. ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರೆಗ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯನ್ ಕೊರಿಯೆಗಾದ್ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆಪ್‌ಲೆನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 2018 ಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದುಬೈಡ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಚೇರಿನ್ ದೆತ್ತ್ಂಡ್. == ಸ್ವಾಧೀನ == === ೧೬೩ಡ್ === 1963 ತ ಪೊರ್ತುಡು ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೇರಳದ ರಡ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್- ಕ್ಷೇಮವಿಲಾಸಂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಂಬಾಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಚಿತ್ತೂರು- ಖರೀದಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> === ೧೯೬೪ಡ್ === 1964 ತ ಒಂಜೇ ವರ್ಷಡ್ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು 10 ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೊಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> ಅವು- # ಪಬ್ಲಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಸಬರ್ಬನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಚಾಲಕುಡಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಮುಕ್ಕಾಟ್ಟುಕರ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಅಸಿರಿಯನ್ ಚಾರಿಟೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಮಲಬಾರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಭಾರತ ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಕೊಝುವನಾಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ == ಉಲ್ಲೇಖ == {{reflist}} qeix3gknyqya2n6e1kf56i56axhqc2s 362240 362238 2026-06-30T15:29:57Z Mahaveer Indra 1023 362240 wikitext text/x-wiki ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಕೇರಳದ ತ್ರಿಶೂರುಡು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಕಹೇರಿ ಉಂಡು. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ 26 ರಾಜ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ 4 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಟ್ಟು 955 ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರ ಕೇಂದ್ರೊಲೆನ್ (954 ಶಾಖೆಲು ಬೊಕ್ಕ 1 ಸೇವಾ ಶಾಖೆ) ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ದೇಸೊರ್ಮೆ ಒಟ್ಟು 1,290 ಎಟಿಎಂ/ಸಿಆರ್‌ಎಂ (1,159 ಎಟಿಎಂಲು ಬೊಕ್ಕ 131 ಕ್ಯಾಶ್ ರಿಸೈಕ್ಲರ್ ಯಂತ್ರೊಲು)ಲೆನ್ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳದ ಪ್ರಕಾರ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಲಯಡ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧೫ನೇ ಸ್ಥಾನಡ್ ಉಂಡು.<ref name="HistoryOfSIB">{{cite web |title=About SIB |url=https://www.southindianbank.bank.in/about-us/about-sib |website=South Indian Bank |publisher=South Indian Bank |access-date=30 June 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಕೇರಳದ ತೃಶೂರ್‌ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ ಪಿರಾಕ್ದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ತೃಶೂರ್‌ದ 44 ಜನ ಉದ್ಯಮಿಲು ಒಟ್ಟಾದ್ ಜನವರಿ 29, 1929ಕ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆರಂಭಡ್ ತೃಶೂರ್‌ದ 'ರೌಂಡ್ ಸೌತ್‌'ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬಿಷಪ್ ಮೆನಾಚೆರಿ ಕಟ್ಟಡಡ್ ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಫೆಬ್ರವರಿ 12, 1932 ಕ್ 'ವಡಕ್ಕಂಚೇರಿ'ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸುರುತ ಶಾಖೆನ್ ದೆತ್ತೆರ್. ಆಗಸ್ಟ್ 11, 1939 ಕ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ 'ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿ'ಯಾದ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಗಸ್ಟ್ 7, 1946 ಕ್ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆದಡಿ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗ್ 'ಷೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಸ್ಥಾನಮಾನನ್ ತಿಕ್ಕಿಂಡ್. ಈ ಪರವಾನಗಿ ತಿಕ್ಕಿನ ಕೇರಳದ ಸುರುತ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪುಗರ್ತೆ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗ್ ಉಂಡು.<ref name="HistoryOfSIB"ref/> ಏಪ್ರಿಲ್ 1992 ಡ್ ಆರ್‌ಬಿಐ ಪರವಾದ್ 'ದುಡ್ಡುದ ಉಗ್ರಾಣ' ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುಗರ್ತೆಗ್ ಉಂದು ಪಾತ್ರ ಆಂಡ್. ಅಂಚೆನೆ ಆ ವರ್ಷದ ನವೆಂಬರ್‌ಡ್ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರೆಗಾದ್ ಬೇತೆನೆ ಎನ್‌ಆರ್‌ಐ ಶಾಖೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಬಂಡವಾಳ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪೆಗಾದ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1998 ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೇರು ವಿತರಣೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ 1998 ಡ್ ಬಿಎಸ್‌ಇ ಬೊಕ್ಕ ಎನ್‌ಎಸ್‌ಇ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲೆಡ್ ಉಂದೆತ್ತ ಶೇರುಲು ನೋಂದಾವಣೆ ಆಂಡ್. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಗಲಸುನಾ ದುಂಬುದ ಹಂತವಾದ್, 2001 ಡ್ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ದ ಫಿನಾಕಲ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಆಧಾರಿತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನನ್ ಜಾರಿಗ್ ಕನತ್ತೆರ್. ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರೆಗ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯನ್ ಕೊರಿಯೆಗಾದ್ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆಪ್‌ಲೆನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 2018 ಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದುಬೈಡ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಚೇರಿನ್ ದೆತ್ತ್ಂಡ್. == ಸ್ವಾಧೀನ == === ೧೬೩ಡ್ === 1963 ತ ಪೊರ್ತುಡು ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೇರಳದ ರಡ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್- ಕ್ಷೇಮವಿಲಾಸಂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಂಬಾಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಚಿತ್ತೂರು- ಖರೀದಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> === ೧೯೬೪ಡ್ === 1964 ತ ಒಂಜೇ ವರ್ಷಡ್ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು 10 ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೊಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> ಅವು- # ಪಬ್ಲಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಸಬರ್ಬನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಚಾಲಕುಡಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಮುಕ್ಕಾಟ್ಟುಕರ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಅಸಿರಿಯನ್ ಚಾರಿಟೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಮಲಬಾರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಭಾರತ ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಕೊಝುವನಾಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ == ಉಲ್ಲೇಖ == {{reflist}} ji52tlgvks87bcsty4t5w6k8qfl3p4i 362241 362240 2026-06-30T15:30:15Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ಬ್ಯಾಂಕುಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 362241 wikitext text/x-wiki ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಕೇರಳದ ತ್ರಿಶೂರುಡು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಕಹೇರಿ ಉಂಡು. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ 26 ರಾಜ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ 4 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಟ್ಟು 955 ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರ ಕೇಂದ್ರೊಲೆನ್ (954 ಶಾಖೆಲು ಬೊಕ್ಕ 1 ಸೇವಾ ಶಾಖೆ) ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ದೇಸೊರ್ಮೆ ಒಟ್ಟು 1,290 ಎಟಿಎಂ/ಸಿಆರ್‌ಎಂ (1,159 ಎಟಿಎಂಲು ಬೊಕ್ಕ 131 ಕ್ಯಾಶ್ ರಿಸೈಕ್ಲರ್ ಯಂತ್ರೊಲು)ಲೆನ್ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳದ ಪ್ರಕಾರ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಲಯಡ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧೫ನೇ ಸ್ಥಾನಡ್ ಉಂಡು.<ref name="HistoryOfSIB">{{cite web |title=About SIB |url=https://www.southindianbank.bank.in/about-us/about-sib |website=South Indian Bank |publisher=South Indian Bank |access-date=30 June 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಕೇರಳದ ತೃಶೂರ್‌ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ ಪಿರಾಕ್ದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ತೃಶೂರ್‌ದ 44 ಜನ ಉದ್ಯಮಿಲು ಒಟ್ಟಾದ್ ಜನವರಿ 29, 1929ಕ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆರಂಭಡ್ ತೃಶೂರ್‌ದ 'ರೌಂಡ್ ಸೌತ್‌'ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬಿಷಪ್ ಮೆನಾಚೆರಿ ಕಟ್ಟಡಡ್ ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಫೆಬ್ರವರಿ 12, 1932 ಕ್ 'ವಡಕ್ಕಂಚೇರಿ'ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸುರುತ ಶಾಖೆನ್ ದೆತ್ತೆರ್. ಆಗಸ್ಟ್ 11, 1939 ಕ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ 'ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿ'ಯಾದ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಗಸ್ಟ್ 7, 1946 ಕ್ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆದಡಿ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗ್ 'ಷೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಸ್ಥಾನಮಾನನ್ ತಿಕ್ಕಿಂಡ್. ಈ ಪರವಾನಗಿ ತಿಕ್ಕಿನ ಕೇರಳದ ಸುರುತ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪುಗರ್ತೆ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗ್ ಉಂಡು.<ref name="HistoryOfSIB"ref/> ಏಪ್ರಿಲ್ 1992 ಡ್ ಆರ್‌ಬಿಐ ಪರವಾದ್ 'ದುಡ್ಡುದ ಉಗ್ರಾಣ' ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುಗರ್ತೆಗ್ ಉಂದು ಪಾತ್ರ ಆಂಡ್. ಅಂಚೆನೆ ಆ ವರ್ಷದ ನವೆಂಬರ್‌ಡ್ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರೆಗಾದ್ ಬೇತೆನೆ ಎನ್‌ಆರ್‌ಐ ಶಾಖೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಬಂಡವಾಳ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪೆಗಾದ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1998 ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೇರು ವಿತರಣೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ 1998 ಡ್ ಬಿಎಸ್‌ಇ ಬೊಕ್ಕ ಎನ್‌ಎಸ್‌ಇ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲೆಡ್ ಉಂದೆತ್ತ ಶೇರುಲು ನೋಂದಾವಣೆ ಆಂಡ್. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಗಲಸುನಾ ದುಂಬುದ ಹಂತವಾದ್, 2001 ಡ್ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ದ ಫಿನಾಕಲ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಆಧಾರಿತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನನ್ ಜಾರಿಗ್ ಕನತ್ತೆರ್. ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರೆಗ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯನ್ ಕೊರಿಯೆಗಾದ್ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆಪ್‌ಲೆನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 2018 ಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದುಬೈಡ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಚೇರಿನ್ ದೆತ್ತ್ಂಡ್. == ಸ್ವಾಧೀನ == === ೧೬೩ಡ್ === 1963 ತ ಪೊರ್ತುಡು ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೇರಳದ ರಡ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್- ಕ್ಷೇಮವಿಲಾಸಂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಂಬಾಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಚಿತ್ತೂರು- ಖರೀದಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> === ೧೯೬೪ಡ್ === 1964 ತ ಒಂಜೇ ವರ್ಷಡ್ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು 10 ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೊಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> ಅವು- # ಪಬ್ಲಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಸಬರ್ಬನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಚಾಲಕುಡಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಮುಕ್ಕಾಟ್ಟುಕರ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಅಸಿರಿಯನ್ ಚಾರಿಟೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಮಲಬಾರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಭಾರತ ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಕೊಝುವನಾಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ == ಉಲ್ಲೇಖ == {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಬ್ಯಾಂಕುಲು]] 77rnkht6eu0iyydgeqic919ksmv2r3h 362242 362241 2026-06-30T15:30:29Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ಭಾರತೊದ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 362242 wikitext text/x-wiki ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಕೇರಳದ ತ್ರಿಶೂರುಡು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಕಹೇರಿ ಉಂಡು. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ 26 ರಾಜ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ 4 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಟ್ಟು 955 ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರ ಕೇಂದ್ರೊಲೆನ್ (954 ಶಾಖೆಲು ಬೊಕ್ಕ 1 ಸೇವಾ ಶಾಖೆ) ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ದೇಸೊರ್ಮೆ ಒಟ್ಟು 1,290 ಎಟಿಎಂ/ಸಿಆರ್‌ಎಂ (1,159 ಎಟಿಎಂಲು ಬೊಕ್ಕ 131 ಕ್ಯಾಶ್ ರಿಸೈಕ್ಲರ್ ಯಂತ್ರೊಲು)ಲೆನ್ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳದ ಪ್ರಕಾರ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಲಯಡ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧೫ನೇ ಸ್ಥಾನಡ್ ಉಂಡು.<ref name="HistoryOfSIB">{{cite web |title=About SIB |url=https://www.southindianbank.bank.in/about-us/about-sib |website=South Indian Bank |publisher=South Indian Bank |access-date=30 June 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಕೇರಳದ ತೃಶೂರ್‌ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ ಪಿರಾಕ್ದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ತೃಶೂರ್‌ದ 44 ಜನ ಉದ್ಯಮಿಲು ಒಟ್ಟಾದ್ ಜನವರಿ 29, 1929ಕ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆರಂಭಡ್ ತೃಶೂರ್‌ದ 'ರೌಂಡ್ ಸೌತ್‌'ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬಿಷಪ್ ಮೆನಾಚೆರಿ ಕಟ್ಟಡಡ್ ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಫೆಬ್ರವರಿ 12, 1932 ಕ್ 'ವಡಕ್ಕಂಚೇರಿ'ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸುರುತ ಶಾಖೆನ್ ದೆತ್ತೆರ್. ಆಗಸ್ಟ್ 11, 1939 ಕ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ 'ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿ'ಯಾದ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಗಸ್ಟ್ 7, 1946 ಕ್ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆದಡಿ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗ್ 'ಷೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಸ್ಥಾನಮಾನನ್ ತಿಕ್ಕಿಂಡ್. ಈ ಪರವಾನಗಿ ತಿಕ್ಕಿನ ಕೇರಳದ ಸುರುತ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪುಗರ್ತೆ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗ್ ಉಂಡು.<ref name="HistoryOfSIB"ref/> ಏಪ್ರಿಲ್ 1992 ಡ್ ಆರ್‌ಬಿಐ ಪರವಾದ್ 'ದುಡ್ಡುದ ಉಗ್ರಾಣ' ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುಗರ್ತೆಗ್ ಉಂದು ಪಾತ್ರ ಆಂಡ್. ಅಂಚೆನೆ ಆ ವರ್ಷದ ನವೆಂಬರ್‌ಡ್ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರೆಗಾದ್ ಬೇತೆನೆ ಎನ್‌ಆರ್‌ಐ ಶಾಖೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಬಂಡವಾಳ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪೆಗಾದ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1998 ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೇರು ವಿತರಣೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ 1998 ಡ್ ಬಿಎಸ್‌ಇ ಬೊಕ್ಕ ಎನ್‌ಎಸ್‌ಇ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲೆಡ್ ಉಂದೆತ್ತ ಶೇರುಲು ನೋಂದಾವಣೆ ಆಂಡ್. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಗಲಸುನಾ ದುಂಬುದ ಹಂತವಾದ್, 2001 ಡ್ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ದ ಫಿನಾಕಲ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಆಧಾರಿತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನನ್ ಜಾರಿಗ್ ಕನತ್ತೆರ್. ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರೆಗ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯನ್ ಕೊರಿಯೆಗಾದ್ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆಪ್‌ಲೆನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 2018 ಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದುಬೈಡ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಚೇರಿನ್ ದೆತ್ತ್ಂಡ್. == ಸ್ವಾಧೀನ == === ೧೬೩ಡ್ === 1963 ತ ಪೊರ್ತುಡು ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೇರಳದ ರಡ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್- ಕ್ಷೇಮವಿಲಾಸಂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಂಬಾಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಚಿತ್ತೂರು- ಖರೀದಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> === ೧೯೬೪ಡ್ === 1964 ತ ಒಂಜೇ ವರ್ಷಡ್ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು 10 ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೊಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> ಅವು- # ಪಬ್ಲಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಸಬರ್ಬನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಚಾಲಕುಡಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಮುಕ್ಕಾಟ್ಟುಕರ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಅಸಿರಿಯನ್ ಚಾರಿಟೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಮಲಬಾರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಭಾರತ ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಕೊಝುವನಾಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ == ಉಲ್ಲೇಖ == {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಬ್ಯಾಂಕುಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಲು]] 6yv0tv0lb40vp1xpk788rq8vlcmwab9 362243 362242 2026-06-30T15:30:50Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಾಂತ್ಯೊ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 362243 wikitext text/x-wiki ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಕೇರಳದ ತ್ರಿಶೂರುಡು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಮುಖ್ಯ ಕಹೇರಿ ಉಂಡು. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ 26 ರಾಜ್ಯೊಲು ಬೊಕ್ಕ 4 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಟ್ಟು 955 ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರ ಕೇಂದ್ರೊಲೆನ್ (954 ಶಾಖೆಲು ಬೊಕ್ಕ 1 ಸೇವಾ ಶಾಖೆ) ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ದೇಸೊರ್ಮೆ ಒಟ್ಟು 1,290 ಎಟಿಎಂ/ಸಿಆರ್‌ಎಂ (1,159 ಎಟಿಎಂಲು ಬೊಕ್ಕ 131 ಕ್ಯಾಶ್ ರಿಸೈಕ್ಲರ್ ಯಂತ್ರೊಲು)ಲೆನ್ ಹೊಂದ್‌ದ್ ಉಂಡು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳದ ಪ್ರಕಾರ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಲಯಡ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧೫ನೇ ಸ್ಥಾನಡ್ ಉಂಡು.<ref name="HistoryOfSIB">{{cite web |title=About SIB |url=https://www.southindianbank.bank.in/about-us/about-sib |website=South Indian Bank |publisher=South Indian Bank |access-date=30 June 2026 }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಕೇರಳದ ತೃಶೂರ್‌ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ ಪಿರಾಕ್ದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆತ್ಂಡ್. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ತೃಶೂರ್‌ದ 44 ಜನ ಉದ್ಯಮಿಲು ಒಟ್ಟಾದ್ ಜನವರಿ 29, 1929ಕ್ ಆರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆರಂಭಡ್ ತೃಶೂರ್‌ದ 'ರೌಂಡ್ ಸೌತ್‌'ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬಿಷಪ್ ಮೆನಾಚೆರಿ ಕಟ್ಟಡಡ್ ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಫೆಬ್ರವರಿ 12, 1932 ಕ್ 'ವಡಕ್ಕಂಚೇರಿ'ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸುರುತ ಶಾಖೆನ್ ದೆತ್ತೆರ್. ಆಗಸ್ಟ್ 11, 1939 ಕ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ 'ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿ'ಯಾದ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಗಸ್ಟ್ 7, 1946 ಕ್ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆದಡಿ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗ್ 'ಷೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಸ್ಥಾನಮಾನನ್ ತಿಕ್ಕಿಂಡ್. ಈ ಪರವಾನಗಿ ತಿಕ್ಕಿನ ಕೇರಳದ ಸುರುತ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪುಗರ್ತೆ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗ್ ಉಂಡು.<ref name="HistoryOfSIB"ref/> ಏಪ್ರಿಲ್ 1992 ಡ್ ಆರ್‌ಬಿಐ ಪರವಾದ್ 'ದುಡ್ಡುದ ಉಗ್ರಾಣ' ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುಗರ್ತೆಗ್ ಉಂದು ಪಾತ್ರ ಆಂಡ್. ಅಂಚೆನೆ ಆ ವರ್ಷದ ನವೆಂಬರ್‌ಡ್ ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರೆಗಾದ್ ಬೇತೆನೆ ಎನ್‌ಆರ್‌ಐ ಶಾಖೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಬಂಡವಾಳ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪೆಗಾದ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1998 ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೇರು ವಿತರಣೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಡಿಸೆಂಬರ್ 1998 ಡ್ ಬಿಎಸ್‌ಇ ಬೊಕ್ಕ ಎನ್‌ಎಸ್‌ಇ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲೆಡ್ ಉಂದೆತ್ತ ಶೇರುಲು ನೋಂದಾವಣೆ ಆಂಡ್. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಗಲಸುನಾ ದುಂಬುದ ಹಂತವಾದ್, 2001 ಡ್ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್‌ದ ಫಿನಾಕಲ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಆಧಾರಿತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನನ್ ಜಾರಿಗ್ ಕನತ್ತೆರ್. ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರೆಗ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯನ್ ಕೊರಿಯೆಗಾದ್ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಆಪ್‌ಲೆನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 25, 2018 ಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದುಬೈಡ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಚೇರಿನ್ ದೆತ್ತ್ಂಡ್. == ಸ್ವಾಧೀನ == === ೧೬೩ಡ್ === 1963 ತ ಪೊರ್ತುಡು ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೇರಳದ ರಡ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್- ಕ್ಷೇಮವಿಲಾಸಂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಂಬಾಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಚಿತ್ತೂರು- ಖರೀದಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> === ೧೯೬೪ಡ್ === 1964 ತ ಒಂಜೇ ವರ್ಷಡ್ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು 10 ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ತೊಂಡ್.<ref>{{cite web |title=COMPANY INFO |url=https://stocksandsecurities.adityabirlacapital.com/markets/company-snapshot/6263#:~:text=The%20year%201964%20was%20notable,Company%20Ltd%2C%20The%20Catholic%20Syrian |website=stocksandsecurities.adityabirlacapital.com |publisher=Aditya Birla Capital Ltd |access-date=30 June 2026}}</ref> ಅವು- # ಪಬ್ಲಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಸಬರ್ಬನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಚಾಲಕುಡಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಮುಕ್ಕಾಟ್ಟುಕರ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಅಸಿರಿಯನ್ ಚಾರಿಟೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಮಲಬಾರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಭಾರತ ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ # ಕೊಝುವನಾಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ == ಉಲ್ಲೇಖ == {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಬ್ಯಾಂಕುಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಾಂತ್ಯೊ]] crisfmls8z1j5w2j6qn8uc380tczars 0 27391 362234 362233 2026-06-30T11:59:44Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ದಂತಕಥೆ */ 362234 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ | image = Swami_Machindranath_Mitmita_Mandir.gif | alt = ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ | caption = ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆನ ಚಿತ್ರ | native_name = ಮಚ್ಚಿಂದ್ರನಾಥ, ಮೀನನಾಥ | birth_date = ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦ನೇ ಶತಮಾನ | birth_place = [[ಕಾಮರೂಪ]] | death_date = | death_place = | occupation = ಯೋಗಿ, ಸಂತ, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ | known_for = [[ಹಠಯೋಗ]], [[ತಂತ್ರ]], ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯ }} '''ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ''', '''ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ''', '''ಮಚ್ಚಿಂದ್ರನಾಥ''' ಅತ್ತುಡ '''ಮೀನನಾಥ''' (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦ನೇ ಶತಮಾನ) ಬೌದ್ಧ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಗಿ, ಸಂತ ಬೊಕ್ಕ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ. ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಚಾರ್ಯೆರ್ ಆಪಿನ ಮೇರ್, ಹಠಯೋಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಡ್ ಮಲ್ಲ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿವನ್ಡ್ ಯೋಗದ ರಹಸ್ಯೋಪದೇಶ ಪತ್ತುದು ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸ್ಥಾಪಕೆರಾದ್ ಮೆರೆನ್ ಗೌರವಿಸಾವೆರ್.<ref>Feuerstein, Georg (2013). ''The Yoga Tradition: Its History, Literature, Philosophy and Practice''. Hohm Press.</ref> ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆರ್ ವಿಶೇಷಾದ್ ಕೌಲ ಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಡನೆ ಸಂಬಂಧ ಉಳ್ಳೆರ್. ಮೇರ್ ಎನ್ಪತ್ತನಾಲ್ ಮಹಾಸಿದ್ಧೆರ್‌ಲೆ ಒರಿ ಆದು ಉಲ್ಲೆರ್. ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಇನಿತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಗಿಯಾದ ಗೋರಕ್ಷನಾಥರೆನ ಗುರು ಆಪಿನೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಹಿಂದೂಲೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೌದ್ಧೆರ್ ಮೆರೆನ್ ಸಮಾನ ಗೌರವಾದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವ್ ಬೌದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆಡ್ ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆನ್ ಅವಲೋಕಿತೇಶ್ವರನ ಅವತಾರ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆನ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಖಚಿತ ಮಾಹಿತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಂತೆನೆ ಲಭಿಸುನ. ಮೆರೆನ'''ಮೀನನಾಥ''' ಪಂದ್ ಲಾ ಪುದರ್‌ಡ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. "ಮೀನನಾಥ" ಪಂದ್ ಪುದರ್ದ ಅರ್ಥ "ಮೀನುಲೆನ ಅಧಿಪತಿ" ಪಂದ್ ಆಪುಂಡು. ಮೆರೆನ ಜನ್ಮಸ್ಥಾನೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಐತಿಹ್ಯೊಲು ಉಂಡು. ಕೆಲವ್ ಮೂಲೊಲೆದ ಪ್ರಕಾರ ಮೇರ್ ಕಾಮರೂಪ (ಇಂದಿನ ಅಸ್ಸಾಂ) ಪ್ರದೇಶದ್ ಜನ್ಮ ತೊನ್ದಿನೆರ್. ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕೆಲವ್ ಗ್ರಂಥೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆರ್ ಕಾಮರೂಪದ ಮೀನುಗಾರ ಕುಟುಂಬದ್ ಜನ್ಮ ದೆತ್ತೊಂದೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪುಂಡು.<ref>{{Cite journal|title=Journal and Proceedings of the Asiatic Society of Bengal|volume=XXVI|year=1930|pages=133–141}}</ref><ref>Kamrupa Anusandhana Samiti (1984), ''Readings in the History & Culture of Assam''.</ref> ಇನಿತ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಇರೆನ ಜನ್ಮ ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳೊಡ್ ಆಯಿನೆ ಪಂದ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಉಂಡು. [[ನೇಪಾಳ]]ಡ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಕೆಲವು ಶಾಸನೊಲು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆನ ಆರಾಧನೆ [[ಅಸ್ಸಾಂ]]ದ್ [[ನೇಪಾಳ]]ಗ್ ಬತ್ತೆ ಪಂದ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಶೈವ, ಕೌಲ ಬೊಕ್ಕ ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ಬೆಳವಣಿಗೆಡ್ ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆನ ಪಾತ್ರೊ ಮಸ್ತ್ ಮಹತ್ವೊಡ್ದಾದ್ ಆಪುಂಡು. ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನೆ, ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಸಾರಡ್ ಮೇರ್ ಪ್ರಮುಖ ಗುರುಲೆಡ್ ಒರಿಯೆರ್ ಪಂದ್ ಗೌರವಿಸಾವೆರ್. == ದಂತಕಥೆ == ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆನ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಐತಿಹ್ಯೊಲು ಉಂಡು. ಅವುಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಮೇರ್ ಪುಟ್ಟುದಿನಿ ಪೊರ್ತುಡ್ ಅಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರಡ್ ಜನ್ಮ ತೊನ್ದಿನೆರ್. ಅತ್ತಂದ್ ಕುಟುಂಬದವ್ ಬಾಲೆನ್ ಸಮುದ್ರಗ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಆ ಪೊರ್ತುಡ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಮೀನ್ದ್ ಆ ಬಾಲೆನ್ ನುಂಗುಂಡು. ಆ ಮೀನ್ದ ಉಲಯಿ ಆ ಬಾಲೆ ಮಸ್ತ್ ವರ್ಷ ಬದುಕುದು ಇತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ಐತಿಹ್ಯ ಪನ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ದಿನ ಆ ಮೀನ್ ಸಮುದ್ರದ ಆಳೊಡ್ ಈಜಂದ್ ಪೊಂಡ್. ಆ ಜಾಗೆಡ್ ಪರಮಶಿವ ಪಾರ್ವತಿದೆರೆಗ್ ಯೋಗದ ಬೊಕ್ಕ ಅಮರತ್ವದ ರಹಸ್ಯೊಲೆನ್ ಉಪದೇಶ ಮಲ್ಪೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಆ ಮೀನಿನ ಉಲಾಯಿಡ್ ಇತ್ತಿನ ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ್ ಆ ಉಪದೇಶ ಸಂಪೂರ್ಣಾದ್ ಕೇನ್ವೆರ್. ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹದ್ ಯೋಗಸಾಧನೆ ಮಲ್ತ್ ಮಹಾಸಿದ್ಧರಾದೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು.<ref>Feuerstein, Georg (2013). ''The Yoga Tradition: Its History, Literature, Philosophy and Practice''. Hohm Press.</ref> ಇಂಚಿನ ದಂತಕಥೆದ ಕಾರಣೊಡ್ ಮೆರೆನ್ "ಮೀನನಾಥ" ಬೊಕ್ಕ "ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ" ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. "ಮತ್ಸ್ಯ" ಪಂಡ ಮೀನ್, "ಇಂದ್ರ" ಪಂಡ ಅಧಿಪತಿ, "ನಾಥ" ಪಂಡ ಸ್ವಾಮಿ ಅತ್ತುಡ ಗುರು ಪಂದ್ ಅರ್ಥ ಆಪುಂಡು. ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಕುಡೊಂಜಿ ಕಥೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೀನ ಪಂದ್ ಪುದರ್‌ದ ಒಂಜಿ ಮೀನುಗಾರೆ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಡ್ ಮೀನ್ ಹಿಡ್ಪುನ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುತ್ತುಂಡೆರ್. ಒಂಜಿ ದಿನ ಮಲ್ಲ ಮೀನ್ ಆರೆನ್ ನುಂಗುಂಡು. ಆ ಮೀನ್ ದ ಬಂಜಿದುಲಯಿ ಯೋಗಧ್ಯಾನ ಮಲ್ತೊಂದು ಆರ್ ಮಹಾಸಿದ್ಧರಾಯೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪುಂಡು.<ref>Feuerstein, Georg (2013). ''The Yoga Tradition''. Hohm Press.</ref> ಕುಡೊಂಜಿ [[ನೇಪಾಳ]]ದ ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಗೋರಕ್ಷನಾಥ್ [[ನೇಪಾಳ]]ದ ಪಟ್ಟನ್‌ಗ್ ಬತ್ತಿನೆರ್. ಅಲ್ಪದ ಜನ ಆರೆಗ್ ಭಿಕ್ಷೆ ಕೊರಂದಿನ ಕಾರಣ ಆರ್ ಬರ್ಸ ಸುರಿಪುನ ನಾಗಲೆನ್ ತನ್ನ ಯೋಗಶಕ್ತಿದ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಅತ್ತಂದ್ ದೇಶೊಡ್ ಬರಗಾಲ ಬಂತೆರ್. ಪಿರ ರಾಜನ ಸಲಹೆದ ಪ್ರಕಾರ ಗೋರಕ್ಷನಾಥರೆನ ಗುರು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆನ್ ಪಟ್ಟನ್‌ಗ್ ಲೆತ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಗುರು ಬತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ತೆರಿದು ಗೋರಕ್ಷನಾಥ್ ನಾಗಲೆನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅತ್ತಂದ್ ಬರ್ಸಲಾ ಸುರಿಂಡು. ಈ ಕಾರಣಡ್ ನೇಪಾಳಡ್ ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆನ್ ಬರ್ಸದ ದೇವೆರ್ ಪಂದ್ ಗೌರವಾದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref>{{Cite web|url=http://exoticbuddha.com/when-to-go/festivals/when-does-the-procession-of-rato-machhendranath-take-place|title=Rato Machhendranath Festival}}</ref> ಕುಡೊಂಜಿ ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಕಥೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ರಹ್ಮದ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿದ್ ಒಂಜಿ ಮೀನು ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಮಲ್ತ್ ತೆತ್ತಿ ದೀಪುಂಡು. ಆ ತೆತ್ತಿದುಲಯಿ ಜನ್ಮ ಬತ್ತಿನ ಬಾಲೆ ಪಿರ ಮೀನುಗಾರೆ ದಂಪತಿದೆರೆನ ಸಾಕಣೆಡ್ ಬುಲೆಂಡ್. ಆ ಬಾಲೆಗ್ "ಮಚ್ಚಿಂದ್ರನಾಥ" ಪಂದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಬಾಲ್ಯಂದೇ ಜೀವಹಿಂಸೆಗ್ ವಿರೋಧಿಯಾದ್ ಆರೆರ್ ಮೀನುಲೆನ್ ಮರ್ಲ ಸಮುದ್ರಗ್ ಬಿಡುತ್ತುಂಡೆರ್. ಪಿರ ಇಲ್ಲ ಬುಡ್ದು ಬದ್ರಿನಾಥಗ್ ಪೋಯೆರ್. ಅಲ್ಪ ಪದಿರಡ್ ವರ್ಷೊ ತಪಸ್ಸು ಮಲ್ತ್ ಶಿವ ಬೊಕ್ಕ ದತ್ತಾತ್ರೇಯರೆನ ಅನುಗ್ರಹ ಪಡೆದ್ ಮಹಾಸಿದ್ಧರಾಯೆರ್ ಪಂದ್ ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಐತಿಹ್ಯ ಪನ್ಪುಂಡು. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== qvva2rud521mdh4qso0wrs7drx109qp 362235 362234 2026-06-30T12:00:09Z Hariprasad Shetty10 6127 362235 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ | image = Swami_Machindranath_Mitmita_Mandir.gif | alt = ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ | caption = ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆನ ಚಿತ್ರ | native_name = ಮಚ್ಚಿಂದ್ರನಾಥ, ಮೀನನಾಥ | birth_date = ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦ನೇ ಶತಮಾನ | birth_place = ಕಾಮರೂಪ | death_date = | death_place = | occupation = ಯೋಗಿ, ಸಂತ, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ | known_for = ಹಠಯೋಗ, ತಂತ್ರ, ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯ }} '''ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ''', '''ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರ''', '''ಮಚ್ಚಿಂದ್ರನಾಥ''' ಅತ್ತುಡ '''ಮೀನನಾಥ''' (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦ನೇ ಶತಮಾನ) ಬೌದ್ಧ ಬೊಕ್ಕ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಗಿ, ಸಂತ ಬೊಕ್ಕ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ. ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಚಾರ್ಯೆರ್ ಆಪಿನ ಮೇರ್, ಹಠಯೋಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಡ್ ಮಲ್ಲ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿವನ್ಡ್ ಯೋಗದ ರಹಸ್ಯೋಪದೇಶ ಪತ್ತುದು ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸ್ಥಾಪಕೆರಾದ್ ಮೆರೆನ್ ಗೌರವಿಸಾವೆರ್.<ref>Feuerstein, Georg (2013). ''The Yoga Tradition: Its History, Literature, Philosophy and Practice''. Hohm Press.</ref> ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆರ್ ವಿಶೇಷಾದ್ ಕೌಲ ಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಡನೆ ಸಂಬಂಧ ಉಳ್ಳೆರ್. ಮೇರ್ ಎನ್ಪತ್ತನಾಲ್ ಮಹಾಸಿದ್ಧೆರ್‌ಲೆ ಒರಿ ಆದು ಉಲ್ಲೆರ್. ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಇನಿತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಗಿಯಾದ ಗೋರಕ್ಷನಾಥರೆನ ಗುರು ಆಪಿನೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಹಿಂದೂಲೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೌದ್ಧೆರ್ ಮೆರೆನ್ ಸಮಾನ ಗೌರವಾದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವ್ ಬೌದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆಡ್ ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆನ್ ಅವಲೋಕಿತೇಶ್ವರನ ಅವತಾರ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆನ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಖಚಿತ ಮಾಹಿತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಒಂತೆನೆ ಲಭಿಸುನ. ಮೆರೆನ'''ಮೀನನಾಥ''' ಪಂದ್ ಲಾ ಪುದರ್‌ಡ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. "ಮೀನನಾಥ" ಪಂದ್ ಪುದರ್ದ ಅರ್ಥ "ಮೀನುಲೆನ ಅಧಿಪತಿ" ಪಂದ್ ಆಪುಂಡು. ಮೆರೆನ ಜನ್ಮಸ್ಥಾನೊದ ಬಗ್ಗೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಐತಿಹ್ಯೊಲು ಉಂಡು. ಕೆಲವ್ ಮೂಲೊಲೆದ ಪ್ರಕಾರ ಮೇರ್ ಕಾಮರೂಪ (ಇಂದಿನ ಅಸ್ಸಾಂ) ಪ್ರದೇಶದ್ ಜನ್ಮ ತೊನ್ದಿನೆರ್. ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕೆಲವ್ ಗ್ರಂಥೊಲೆನ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆರ್ ಕಾಮರೂಪದ ಮೀನುಗಾರ ಕುಟುಂಬದ್ ಜನ್ಮ ದೆತ್ತೊಂದೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪುಂಡು.<ref>{{Cite journal|title=Journal and Proceedings of the Asiatic Society of Bengal|volume=XXVI|year=1930|pages=133–141}}</ref><ref>Kamrupa Anusandhana Samiti (1984), ''Readings in the History & Culture of Assam''.</ref> ಇನಿತ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಇರೆನ ಜನ್ಮ ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳೊಡ್ ಆಯಿನೆ ಪಂದ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಉಂಡು. [[ನೇಪಾಳ]]ಡ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಕೆಲವು ಶಾಸನೊಲು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆನ ಆರಾಧನೆ [[ಅಸ್ಸಾಂ]]ದ್ [[ನೇಪಾಳ]]ಗ್ ಬತ್ತೆ ಪಂದ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಶೈವ, ಕೌಲ ಬೊಕ್ಕ ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆನ ಬೆಳವಣಿಗೆಡ್ ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆನ ಪಾತ್ರೊ ಮಸ್ತ್ ಮಹತ್ವೊಡ್ದಾದ್ ಆಪುಂಡು. ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನೆ, ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ ಬೊಕ್ಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಸಾರಡ್ ಮೇರ್ ಪ್ರಮುಖ ಗುರುಲೆಡ್ ಒರಿಯೆರ್ ಪಂದ್ ಗೌರವಿಸಾವೆರ್. == ದಂತಕಥೆ == ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆನ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಐತಿಹ್ಯೊಲು ಉಂಡು. ಅವುಲೆನ ಪ್ರಕಾರ, ಮೇರ್ ಪುಟ್ಟುದಿನಿ ಪೊರ್ತುಡ್ ಅಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರಡ್ ಜನ್ಮ ತೊನ್ದಿನೆರ್. ಅತ್ತಂದ್ ಕುಟುಂಬದವ್ ಬಾಲೆನ್ ಸಮುದ್ರಗ್ ಬುಡ್ಪೆರ್. ಆ ಪೊರ್ತುಡ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಮೀನ್ದ್ ಆ ಬಾಲೆನ್ ನುಂಗುಂಡು. ಆ ಮೀನ್ದ ಉಲಯಿ ಆ ಬಾಲೆ ಮಸ್ತ್ ವರ್ಷ ಬದುಕುದು ಇತ್ತುಂಡು ಪಂದ್ ಐತಿಹ್ಯ ಪನ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ದಿನ ಆ ಮೀನ್ ಸಮುದ್ರದ ಆಳೊಡ್ ಈಜಂದ್ ಪೊಂಡ್. ಆ ಜಾಗೆಡ್ ಪರಮಶಿವ ಪಾರ್ವತಿದೆರೆಗ್ ಯೋಗದ ಬೊಕ್ಕ ಅಮರತ್ವದ ರಹಸ್ಯೊಲೆನ್ ಉಪದೇಶ ಮಲ್ಪೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಆ ಮೀನಿನ ಉಲಾಯಿಡ್ ಇತ್ತಿನ ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ್ ಆ ಉಪದೇಶ ಸಂಪೂರ್ಣಾದ್ ಕೇನ್ವೆರ್. ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹದ್ ಯೋಗಸಾಧನೆ ಮಲ್ತ್ ಮಹಾಸಿದ್ಧರಾದೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು.<ref>Feuerstein, Georg (2013). ''The Yoga Tradition: Its History, Literature, Philosophy and Practice''. Hohm Press.</ref> ಇಂಚಿನ ದಂತಕಥೆದ ಕಾರಣೊಡ್ ಮೆರೆನ್ "ಮೀನನಾಥ" ಬೊಕ್ಕ "ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ" ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. "ಮತ್ಸ್ಯ" ಪಂಡ ಮೀನ್, "ಇಂದ್ರ" ಪಂಡ ಅಧಿಪತಿ, "ನಾಥ" ಪಂಡ ಸ್ವಾಮಿ ಅತ್ತುಡ ಗುರು ಪಂದ್ ಅರ್ಥ ಆಪುಂಡು. ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಕುಡೊಂಜಿ ಕಥೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೀನ ಪಂದ್ ಪುದರ್‌ದ ಒಂಜಿ ಮೀನುಗಾರೆ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಡ್ ಮೀನ್ ಹಿಡ್ಪುನ ಕೆಲಸ ಮಲ್ಪುತ್ತುಂಡೆರ್. ಒಂಜಿ ದಿನ ಮಲ್ಲ ಮೀನ್ ಆರೆನ್ ನುಂಗುಂಡು. ಆ ಮೀನ್ ದ ಬಂಜಿದುಲಯಿ ಯೋಗಧ್ಯಾನ ಮಲ್ತೊಂದು ಆರ್ ಮಹಾಸಿದ್ಧರಾಯೆರ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪುಂಡು.<ref>Feuerstein, Georg (2013). ''The Yoga Tradition''. Hohm Press.</ref> ಕುಡೊಂಜಿ [[ನೇಪಾಳ]]ದ ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಗೋರಕ್ಷನಾಥ್ [[ನೇಪಾಳ]]ದ ಪಟ್ಟನ್‌ಗ್ ಬತ್ತಿನೆರ್. ಅಲ್ಪದ ಜನ ಆರೆಗ್ ಭಿಕ್ಷೆ ಕೊರಂದಿನ ಕಾರಣ ಆರ್ ಬರ್ಸ ಸುರಿಪುನ ನಾಗಲೆನ್ ತನ್ನ ಯೋಗಶಕ್ತಿದ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಅತ್ತಂದ್ ದೇಶೊಡ್ ಬರಗಾಲ ಬಂತೆರ್. ಪಿರ ರಾಜನ ಸಲಹೆದ ಪ್ರಕಾರ ಗೋರಕ್ಷನಾಥರೆನ ಗುರು ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆನ್ ಪಟ್ಟನ್‌ಗ್ ಲೆತ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಗುರು ಬತ್ತೆರ್ ಪಂದ್ ತೆರಿದು ಗೋರಕ್ಷನಾಥ್ ನಾಗಲೆನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅತ್ತಂದ್ ಬರ್ಸಲಾ ಸುರಿಂಡು. ಈ ಕಾರಣಡ್ ನೇಪಾಳಡ್ ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥರೆನ್ ಬರ್ಸದ ದೇವೆರ್ ಪಂದ್ ಗೌರವಾದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref>{{Cite web|url=http://exoticbuddha.com/when-to-go/festivals/when-does-the-procession-of-rato-machhendranath-take-place|title=Rato Machhendranath Festival}}</ref> ಕುಡೊಂಜಿ ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಕಥೆದ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ರಹ್ಮದ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿದ್ ಒಂಜಿ ಮೀನು ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಮಲ್ತ್ ತೆತ್ತಿ ದೀಪುಂಡು. ಆ ತೆತ್ತಿದುಲಯಿ ಜನ್ಮ ಬತ್ತಿನ ಬಾಲೆ ಪಿರ ಮೀನುಗಾರೆ ದಂಪತಿದೆರೆನ ಸಾಕಣೆಡ್ ಬುಲೆಂಡ್. ಆ ಬಾಲೆಗ್ "ಮಚ್ಚಿಂದ್ರನಾಥ" ಪಂದ್ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ಬಾಲ್ಯಂದೇ ಜೀವಹಿಂಸೆಗ್ ವಿರೋಧಿಯಾದ್ ಆರೆರ್ ಮೀನುಲೆನ್ ಮರ್ಲ ಸಮುದ್ರಗ್ ಬಿಡುತ್ತುಂಡೆರ್. ಪಿರ ಇಲ್ಲ ಬುಡ್ದು ಬದ್ರಿನಾಥಗ್ ಪೋಯೆರ್. ಅಲ್ಪ ಪದಿರಡ್ ವರ್ಷೊ ತಪಸ್ಸು ಮಲ್ತ್ ಶಿವ ಬೊಕ್ಕ ದತ್ತಾತ್ರೇಯರೆನ ಅನುಗ್ರಹ ಪಡೆದ್ ಮಹಾಸಿದ್ಧರಾಯೆರ್ ಪಂದ್ ನಾಥ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಐತಿಹ್ಯ ಪನ್ಪುಂಡು. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== 6ifca9ef84ygpqiruvkyp3fy8r0sg1j 0 27393 362239 2026-06-30T15:13:09Z Mahaveer Indra 1023 Mahaveer Indra, ಪುಟೊ [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Mahaveer Indra/ಕಲ್ಪುನಕಳ1]] ನ್ [[ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್: ಪೊಸ ಬರವು 362239 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] o50z9ondamv6jf6bkxj05nebdfnaxng 1 27394 362244 2026-06-30T15:36:12Z Mahaveer Indra 1023 https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy 362244 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm 0 27395 362245 2026-06-30T15:36:40Z VASANTH S.N. 157 ಪೊಸ ಲೇಖನೊ 362245 wikitext text/x-wiki '''ತೋನ್ಸೆ ಮಾಧವ ಅನಂತ್ ಪೈ''' (30 ಏಪ್ರಿಲ್ 1898 - 29 ಮೇ 1979), ಒರಿ ವೈದ್ಯೆರ್, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞೆರ್, ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ, ಮಣಿಪಾಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಊರುನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನೆಕ್ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನಾರ್. ==ಬಾಲ್ಯೋ ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಇಂಬೆರ್ ಎಪ್ರಿಲ್ ೩೦,೧೮೯೮ ದಾನಿ ಒಂಜಿ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಸಾರಸ್ವತ ಕುಟುಂಬಡ್ ತೋನ್ಸೆಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಭಾರತೊಡು ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ, ಸ್ವಯಂ-ಹಣಕಾಸು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜ್ ನ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆರ್. ಪೈ 1953ಡ್ [[ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್]] ನ್ ಬೊಕ್ಕ 1957ಡ್ [[ಮಣಿಪಾಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]]ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಣಿಪಾಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಡೆಂಟಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ಮಣಿಪಾಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಣಿಪಾಲ್ ಪ್ರಿ-ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಸೇರ್ದ್ ಬೇತೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಮೆಗ್ಯೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈನೊಟ್ಟುಗು, ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿಡ್ [[ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ನ್ ಲಾ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆತ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಇತ್ತೆ ಮಣಿಪಾಲ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಂಗಳೂರುಡ್ ಉಂಡು. ಅಯಿತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪಿಗ್ಮಿ ಠೇವಣಿ ಯೋಜನೆಗ್ ಆರ್ ಜವಾಬ್ದಾರೆರ್. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು== ಪೈಗ್ ೧೯೬೫ಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಕೊರ್ತುಂಡು.[೨] ಆರ್ ಡಿ.ಲಿಟ್ ಪದವಿನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡ ೧೯೭೩ಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ೧೯೭೫ಡ್ ಮಲ್ತೆರ್. ==ಭಾರತದ ಟಿ ಎಂ ಎ ಪೈ ೧೯೯೯ ಚೀಟಿ== ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯ಡ್ ಪೈನ್ ನೆನಪು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೈನ್ ರಿಪ್ಲೆನ ಬಿಲೀವ್ ಇಟ್ ಆರ್ ನಾಟ್ ಡ್ ತನ್ನ ಜೀವನೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಯೆರ್. 4r1uaki9xs80zr6jf80v627e4hdihcj 362246 362245 2026-06-30T15:53:14Z VASANTH S.N. 157 ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 362246 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ತೋನ್ಸೆ ಮಾಧವ ಅನಂತ ಪೈ | image = T. M. A. Pai bust.jpg | caption = Bust of T. M. A. Pai at the Manipal Centre for Philosophy and Humanities, Manipal | birth_date = {{Birth date|df=yes|1898|04|30}} | birth_place = [[Udupi]], [[Madras Presidency]], [[British Raj|British India]]<br>(present day [[Karnataka]], India) | death_date = {{Death date and age|1979|05|29|1898|04|30|df=yes}} | death_place = [[Manipal]], [[Karnataka]], India | alma_mater = {{ubl |[[Stanley Medical College|Stanley Medical College, Chennai]]| [[Karnataka University|Karnataka University, Dharwad]]| [[Andhra University|Andhra University, Visakhapatnam]]}} | spouse = Sharada Pai | children = [[T. Mohandas Pai]], [[Ramdas Pai]], Panduranga Pai, Malathi Shenoy, Suneethi Nayak, Narayana Pai, Vasanthi Shenai, Jayanthi Pai, Ashok Pai, Indumathi Pai, Asha Pai | relatives = {{ubl|[[T. A. Pai]] (Nephew)|[[Tonse Ramesh Upendra Pai|Ramesh Pai]] (Nephew)}} | awards = [[Padma Shri]] (1972) | image_size = 200 }} [[file:Smriti '''ತೋನ್ಸೆ ಮಾಧವ ಅನಂತ್ ಪೈ''' (30 ಏಪ್ರಿಲ್ 1898 - 29 ಮೇ 1979), ಒರಿ ವೈದ್ಯೆರ್, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞೆರ್, ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ, ಮಣಿಪಾಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಊರುನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನೆಕ್ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನಾರ್. ==ಬಾಲ್ಯೋ ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಇಂಬೆರ್ ಎಪ್ರಿಲ್ ೩೦,೧೮೯೮ ದಾನಿ ಒಂಜಿ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಸಾರಸ್ವತ ಕುಟುಂಬಡ್ ತೋನ್ಸೆಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್<ref>{{Cite web|last=Mohandas|first=Poornima|date=2008-08-01|title=The Pais of Manipal -- from village to overseas education|url=https://www.livemint.com/Companies/uGbtNgT2rsuI4X3DTjhJiN/The-Pais-of-Manipal--from-village-to-overseas-education.html|access-date=2022-01-12|website=mint|language=en}}</ref> .ಮದ್ರಾಸ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಎಮ್.ಬಿ.ಬಿ.ಎಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಅಪ್ಪೆನ ಪ್ರಭಾವಡ್‍ದ್ ಊರುಗು ಬತ್ತ್‍ದ್ ವೈದ್ಯ ವೃತ್ತಿ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಬೇಗ ಮೆರೆಗ್ ಜನಕುಲೆನ ರೋಗೊಗು ಅಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಬಡತನ ಕಾರಣ ಪಂಡ್‍ದ್ ತೆರಿಂಡ್.ಉಂದುವೇ ಆರೆನ ದುಂಬುದ ಸಾಧನೆಗ್ ತಳಹದಿ ಆಂಡ್. ==ಸಾಧನೆಲು== ಭಾರತೊಡು ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ, ಸ್ವಯಂ-ಹಣಕಾಸು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜ್ ನ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆರ್. ಪೈ 1953ಡ್ [[ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್]] ನ್ ಬೊಕ್ಕ 1957ಡ್ [[ಮಣಿಪಾಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]]ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಣಿಪಾಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಡೆಂಟಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ಮಣಿಪಾಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಣಿಪಾಲ್ ಪ್ರಿ-ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಸೇರ್ದ್ ಬೇತೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಮೆಗ್ಯೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈನೊಟ್ಟುಗು, ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿಡ್ [[ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ನ್ ಲಾ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆತ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಇತ್ತೆ ಮಣಿಪಾಲ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಂಗಳೂರುಡ್ ಉಂಡು. ಅಯಿತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪಿಗ್ಮಿ ಠೇವಣಿ ಯೋಜನೆಗ್ ಆರ್ ಜವಾಬ್ದಾರೆರ್. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು== ಪೈಗ್ ೧೯೬೫ಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಕೊರ್ತುಂಡು.<ref name="Padma Awards">{{cite web | url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | title=Padma Awards | publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India | date=2015 | accessdate=21 July 2015 | archive-date=15 October 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | url-status=dead }}</ref> ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡ ೧೯೭೩ಡ್ ಆರ್ ಡಿ.ಲಿಟ್ ಪದವಿನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ೧೯೭೫ಡ್ ಡಿ.ಲಿಟ್ ಪದವಿನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ==ಭಾರತದ ಟಿ ಎಂ ಎ ಪೈ ೧೯೯೯ ಚೀಟಿ== [[File:TMA Pai 1999 stamp of India.jpg|thumb|250px|TMA Pai 1999 stamp of India]] ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯ಡ್ ಪೈನ್ ನೆನಪು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೈನ್ ರಿಪ್ಲೆನ ಬಿಲೀವ್ ಇಟ್ ಆರ್ ನಾಟ್ ಡ್ ತನ್ನ ಜೀವನೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಯೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== bvpa8l4hzz0wufc1g9vf4qc4c8b47pw 362247 362246 2026-06-30T15:53:40Z VASANTH S.N. 157 added [[Category:ಸಾಧಕೆರ್]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 362247 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ತೋನ್ಸೆ ಮಾಧವ ಅನಂತ ಪೈ | image = T. M. A. Pai bust.jpg | caption = Bust of T. M. A. Pai at the Manipal Centre for Philosophy and Humanities, Manipal | birth_date = {{Birth date|df=yes|1898|04|30}} | birth_place = [[Udupi]], [[Madras Presidency]], [[British Raj|British India]]<br>(present day [[Karnataka]], India) | death_date = {{Death date and age|1979|05|29|1898|04|30|df=yes}} | death_place = [[Manipal]], [[Karnataka]], India | alma_mater = {{ubl |[[Stanley Medical College|Stanley Medical College, Chennai]]| [[Karnataka University|Karnataka University, Dharwad]]| [[Andhra University|Andhra University, Visakhapatnam]]}} | spouse = Sharada Pai | children = [[T. Mohandas Pai]], [[Ramdas Pai]], Panduranga Pai, Malathi Shenoy, Suneethi Nayak, Narayana Pai, Vasanthi Shenai, Jayanthi Pai, Ashok Pai, Indumathi Pai, Asha Pai | relatives = {{ubl|[[T. A. Pai]] (Nephew)|[[Tonse Ramesh Upendra Pai|Ramesh Pai]] (Nephew)}} | awards = [[Padma Shri]] (1972) | image_size = 200 }} [[file:Smriti '''ತೋನ್ಸೆ ಮಾಧವ ಅನಂತ್ ಪೈ''' (30 ಏಪ್ರಿಲ್ 1898 - 29 ಮೇ 1979), ಒರಿ ವೈದ್ಯೆರ್, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞೆರ್, ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ, ಮಣಿಪಾಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಊರುನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನೆಕ್ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನಾರ್. ==ಬಾಲ್ಯೋ ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಇಂಬೆರ್ ಎಪ್ರಿಲ್ ೩೦,೧೮೯೮ ದಾನಿ ಒಂಜಿ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಸಾರಸ್ವತ ಕುಟುಂಬಡ್ ತೋನ್ಸೆಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್<ref>{{Cite web|last=Mohandas|first=Poornima|date=2008-08-01|title=The Pais of Manipal -- from village to overseas education|url=https://www.livemint.com/Companies/uGbtNgT2rsuI4X3DTjhJiN/The-Pais-of-Manipal--from-village-to-overseas-education.html|access-date=2022-01-12|website=mint|language=en}}</ref> .ಮದ್ರಾಸ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಎಮ್.ಬಿ.ಬಿ.ಎಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಅಪ್ಪೆನ ಪ್ರಭಾವಡ್‍ದ್ ಊರುಗು ಬತ್ತ್‍ದ್ ವೈದ್ಯ ವೃತ್ತಿ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಬೇಗ ಮೆರೆಗ್ ಜನಕುಲೆನ ರೋಗೊಗು ಅಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಬಡತನ ಕಾರಣ ಪಂಡ್‍ದ್ ತೆರಿಂಡ್.ಉಂದುವೇ ಆರೆನ ದುಂಬುದ ಸಾಧನೆಗ್ ತಳಹದಿ ಆಂಡ್. ==ಸಾಧನೆಲು== ಭಾರತೊಡು ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ, ಸ್ವಯಂ-ಹಣಕಾಸು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜ್ ನ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆರ್. ಪೈ 1953ಡ್ [[ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್]] ನ್ ಬೊಕ್ಕ 1957ಡ್ [[ಮಣಿಪಾಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]]ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಣಿಪಾಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಡೆಂಟಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ಮಣಿಪಾಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಣಿಪಾಲ್ ಪ್ರಿ-ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಸೇರ್ದ್ ಬೇತೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಮೆಗ್ಯೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈನೊಟ್ಟುಗು, ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿಡ್ [[ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ನ್ ಲಾ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆತ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಇತ್ತೆ ಮಣಿಪಾಲ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಂಗಳೂರುಡ್ ಉಂಡು. ಅಯಿತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪಿಗ್ಮಿ ಠೇವಣಿ ಯೋಜನೆಗ್ ಆರ್ ಜವಾಬ್ದಾರೆರ್. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು== ಪೈಗ್ ೧೯೬೫ಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಕೊರ್ತುಂಡು.<ref name="Padma Awards">{{cite web | url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | title=Padma Awards | publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India | date=2015 | accessdate=21 July 2015 | archive-date=15 October 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | url-status=dead }}</ref> ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡ ೧೯೭೩ಡ್ ಆರ್ ಡಿ.ಲಿಟ್ ಪದವಿನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ೧೯೭೫ಡ್ ಡಿ.ಲಿಟ್ ಪದವಿನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ==ಭಾರತದ ಟಿ ಎಂ ಎ ಪೈ ೧೯೯೯ ಚೀಟಿ== [[File:TMA Pai 1999 stamp of India.jpg|thumb|250px|TMA Pai 1999 stamp of India]] ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯ಡ್ ಪೈನ್ ನೆನಪು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೈನ್ ರಿಪ್ಲೆನ ಬಿಲೀವ್ ಇಟ್ ಆರ್ ನಾಟ್ ಡ್ ತನ್ನ ಜೀವನೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಯೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಸಾಧಕೆರ್]] 8hfj7vbfojqum1u18z7j2eut2jspgvc 362248 362247 2026-06-30T15:53:58Z VASANTH S.N. 157 added [[Category:ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ ಪರಿಚಯೊ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 362248 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ತೋನ್ಸೆ ಮಾಧವ ಅನಂತ ಪೈ | image = T. M. A. Pai bust.jpg | caption = Bust of T. M. A. Pai at the Manipal Centre for Philosophy and Humanities, Manipal | birth_date = {{Birth date|df=yes|1898|04|30}} | birth_place = [[Udupi]], [[Madras Presidency]], [[British Raj|British India]]<br>(present day [[Karnataka]], India) | death_date = {{Death date and age|1979|05|29|1898|04|30|df=yes}} | death_place = [[Manipal]], [[Karnataka]], India | alma_mater = {{ubl |[[Stanley Medical College|Stanley Medical College, Chennai]]| [[Karnataka University|Karnataka University, Dharwad]]| [[Andhra University|Andhra University, Visakhapatnam]]}} | spouse = Sharada Pai | children = [[T. Mohandas Pai]], [[Ramdas Pai]], Panduranga Pai, Malathi Shenoy, Suneethi Nayak, Narayana Pai, Vasanthi Shenai, Jayanthi Pai, Ashok Pai, Indumathi Pai, Asha Pai | relatives = {{ubl|[[T. A. Pai]] (Nephew)|[[Tonse Ramesh Upendra Pai|Ramesh Pai]] (Nephew)}} | awards = [[Padma Shri]] (1972) | image_size = 200 }} [[file:Smriti '''ತೋನ್ಸೆ ಮಾಧವ ಅನಂತ್ ಪೈ''' (30 ಏಪ್ರಿಲ್ 1898 - 29 ಮೇ 1979), ಒರಿ ವೈದ್ಯೆರ್, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞೆರ್, ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ, ಮಣಿಪಾಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಊರುನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನೆಕ್ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನಾರ್. ==ಬಾಲ್ಯೋ ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಇಂಬೆರ್ ಎಪ್ರಿಲ್ ೩೦,೧೮೯೮ ದಾನಿ ಒಂಜಿ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಸಾರಸ್ವತ ಕುಟುಂಬಡ್ ತೋನ್ಸೆಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್<ref>{{Cite web|last=Mohandas|first=Poornima|date=2008-08-01|title=The Pais of Manipal -- from village to overseas education|url=https://www.livemint.com/Companies/uGbtNgT2rsuI4X3DTjhJiN/The-Pais-of-Manipal--from-village-to-overseas-education.html|access-date=2022-01-12|website=mint|language=en}}</ref> .ಮದ್ರಾಸ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಎಮ್.ಬಿ.ಬಿ.ಎಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಅಪ್ಪೆನ ಪ್ರಭಾವಡ್‍ದ್ ಊರುಗು ಬತ್ತ್‍ದ್ ವೈದ್ಯ ವೃತ್ತಿ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಬೇಗ ಮೆರೆಗ್ ಜನಕುಲೆನ ರೋಗೊಗು ಅಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಬಡತನ ಕಾರಣ ಪಂಡ್‍ದ್ ತೆರಿಂಡ್.ಉಂದುವೇ ಆರೆನ ದುಂಬುದ ಸಾಧನೆಗ್ ತಳಹದಿ ಆಂಡ್. ==ಸಾಧನೆಲು== ಭಾರತೊಡು ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ, ಸ್ವಯಂ-ಹಣಕಾಸು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜ್ ನ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆರ್. ಪೈ 1953ಡ್ [[ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್]] ನ್ ಬೊಕ್ಕ 1957ಡ್ [[ಮಣಿಪಾಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]]ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಣಿಪಾಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಡೆಂಟಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ಮಣಿಪಾಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಣಿಪಾಲ್ ಪ್ರಿ-ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಸೇರ್ದ್ ಬೇತೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಮೆಗ್ಯೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈನೊಟ್ಟುಗು, ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿಡ್ [[ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ನ್ ಲಾ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆತ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಇತ್ತೆ ಮಣಿಪಾಲ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಂಗಳೂರುಡ್ ಉಂಡು. ಅಯಿತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪಿಗ್ಮಿ ಠೇವಣಿ ಯೋಜನೆಗ್ ಆರ್ ಜವಾಬ್ದಾರೆರ್. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು== ಪೈಗ್ ೧೯೬೫ಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಕೊರ್ತುಂಡು.<ref name="Padma Awards">{{cite web | url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | title=Padma Awards | publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India | date=2015 | accessdate=21 July 2015 | archive-date=15 October 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | url-status=dead }}</ref> ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡ ೧೯೭೩ಡ್ ಆರ್ ಡಿ.ಲಿಟ್ ಪದವಿನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ೧೯೭೫ಡ್ ಡಿ.ಲಿಟ್ ಪದವಿನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ==ಭಾರತದ ಟಿ ಎಂ ಎ ಪೈ ೧೯೯೯ ಚೀಟಿ== [[File:TMA Pai 1999 stamp of India.jpg|thumb|250px|TMA Pai 1999 stamp of India]] ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯ಡ್ ಪೈನ್ ನೆನಪು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೈನ್ ರಿಪ್ಲೆನ ಬಿಲೀವ್ ಇಟ್ ಆರ್ ನಾಟ್ ಡ್ ತನ್ನ ಜೀವನೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಯೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಸಾಧಕೆರ್]] [[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ ಪರಿಚಯೊ]] h5uvodmddlhjw1csa7qqedcszsga29q 362249 362248 2026-06-30T15:54:26Z VASANTH S.N. 157 362249 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ತೋನ್ಸೆ ಮಾಧವ ಅನಂತ ಪೈ | image = T. M. A. Pai bust.jpg | caption = Bust of T. M. A. Pai at the Manipal Centre for Philosophy and Humanities, Manipal | birth_date = {{Birth date|df=yes|1898|04|30}} | birth_place = [[Udupi]], [[Madras Presidency]], [[British Raj|British India]]<br>(present day [[Karnataka]], India) | death_date = {{Death date and age|1979|05|29|1898|04|30|df=yes}} | death_place = [[Manipal]], [[Karnataka]], India | alma_mater = {{ubl |[[Stanley Medical College|Stanley Medical College, Chennai]]| [[Karnataka University|Karnataka University, Dharwad]]| [[Andhra University|Andhra University, Visakhapatnam]]}} | spouse = Sharada Pai | children = [[T. Mohandas Pai]], [[Ramdas Pai]], Panduranga Pai, Malathi Shenoy, Suneethi Nayak, Narayana Pai, Vasanthi Shenai, Jayanthi Pai, Ashok Pai, Indumathi Pai, Asha Pai | relatives = {{ubl|[[T. A. Pai]] (Nephew)|[[Tonse Ramesh Upendra Pai|Ramesh Pai]] (Nephew)}} | awards = [[Padma Shri]] (1972) | image_size = 200 }} '''ತೋನ್ಸೆ ಮಾಧವ ಅನಂತ್ ಪೈ''' (30 ಏಪ್ರಿಲ್ 1898 - 29 ಮೇ 1979), ಒರಿ ವೈದ್ಯೆರ್, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞೆರ್, ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ, ಮಣಿಪಾಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಊರುನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನೆಕ್ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನಾರ್. ==ಬಾಲ್ಯೋ ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಇಂಬೆರ್ ಎಪ್ರಿಲ್ ೩೦,೧೮೯೮ ದಾನಿ ಒಂಜಿ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಸಾರಸ್ವತ ಕುಟುಂಬಡ್ ತೋನ್ಸೆಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್<ref>{{Cite web|last=Mohandas|first=Poornima|date=2008-08-01|title=The Pais of Manipal -- from village to overseas education|url=https://www.livemint.com/Companies/uGbtNgT2rsuI4X3DTjhJiN/The-Pais-of-Manipal--from-village-to-overseas-education.html|access-date=2022-01-12|website=mint|language=en}}</ref> .ಮದ್ರಾಸ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಎಮ್.ಬಿ.ಬಿ.ಎಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಅಪ್ಪೆನ ಪ್ರಭಾವಡ್‍ದ್ ಊರುಗು ಬತ್ತ್‍ದ್ ವೈದ್ಯ ವೃತ್ತಿ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಬೇಗ ಮೆರೆಗ್ ಜನಕುಲೆನ ರೋಗೊಗು ಅಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಬಡತನ ಕಾರಣ ಪಂಡ್‍ದ್ ತೆರಿಂಡ್.ಉಂದುವೇ ಆರೆನ ದುಂಬುದ ಸಾಧನೆಗ್ ತಳಹದಿ ಆಂಡ್. ==ಸಾಧನೆಲು== ಭಾರತೊಡು ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ, ಸ್ವಯಂ-ಹಣಕಾಸು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜ್ ನ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆರ್. ಪೈ 1953ಡ್ [[ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್]] ನ್ ಬೊಕ್ಕ 1957ಡ್ [[ಮಣಿಪಾಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]]ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಣಿಪಾಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಡೆಂಟಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ಮಣಿಪಾಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಣಿಪಾಲ್ ಪ್ರಿ-ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಸೇರ್ದ್ ಬೇತೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಮೆಗ್ಯೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈನೊಟ್ಟುಗು, ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿಡ್ [[ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ನ್ ಲಾ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆತ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಇತ್ತೆ ಮಣಿಪಾಲ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಂಗಳೂರುಡ್ ಉಂಡು. ಅಯಿತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪಿಗ್ಮಿ ಠೇವಣಿ ಯೋಜನೆಗ್ ಆರ್ ಜವಾಬ್ದಾರೆರ್. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು== ಪೈಗ್ ೧೯೬೫ಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಕೊರ್ತುಂಡು.<ref name="Padma Awards">{{cite web | url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | title=Padma Awards | publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India | date=2015 | accessdate=21 July 2015 | archive-date=15 October 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | url-status=dead }}</ref> ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡ ೧೯೭೩ಡ್ ಆರ್ ಡಿ.ಲಿಟ್ ಪದವಿನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ೧೯೭೫ಡ್ ಡಿ.ಲಿಟ್ ಪದವಿನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ==ಭಾರತದ ಟಿ ಎಂ ಎ ಪೈ ೧೯೯೯ ಚೀಟಿ== [[File:TMA Pai 1999 stamp of India.jpg|thumb|250px|TMA Pai 1999 stamp of India]] ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯ಡ್ ಪೈನ್ ನೆನಪು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೈನ್ ರಿಪ್ಲೆನ ಬಿಲೀವ್ ಇಟ್ ಆರ್ ನಾಟ್ ಡ್ ತನ್ನ ಜೀವನೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಯೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಸಾಧಕೆರ್]] [[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ ಪರಿಚಯೊ]] 64n1vm6etagtf3pye1tollso6shxw1x 362251 362249 2026-06-30T16:05:12Z ChiK 1136 ChiK, ಪುಟೊ [[ಟಿ.ಎಮ್.ಎ.ಪೈ]] ನ್ [[ಟಿ. ಎಮ್. ಎ. ಪೈ]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್ 362249 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ತೋನ್ಸೆ ಮಾಧವ ಅನಂತ ಪೈ | image = T. M. A. Pai bust.jpg | caption = Bust of T. M. A. Pai at the Manipal Centre for Philosophy and Humanities, Manipal | birth_date = {{Birth date|df=yes|1898|04|30}} | birth_place = [[Udupi]], [[Madras Presidency]], [[British Raj|British India]]<br>(present day [[Karnataka]], India) | death_date = {{Death date and age|1979|05|29|1898|04|30|df=yes}} | death_place = [[Manipal]], [[Karnataka]], India | alma_mater = {{ubl |[[Stanley Medical College|Stanley Medical College, Chennai]]| [[Karnataka University|Karnataka University, Dharwad]]| [[Andhra University|Andhra University, Visakhapatnam]]}} | spouse = Sharada Pai | children = [[T. Mohandas Pai]], [[Ramdas Pai]], Panduranga Pai, Malathi Shenoy, Suneethi Nayak, Narayana Pai, Vasanthi Shenai, Jayanthi Pai, Ashok Pai, Indumathi Pai, Asha Pai | relatives = {{ubl|[[T. A. Pai]] (Nephew)|[[Tonse Ramesh Upendra Pai|Ramesh Pai]] (Nephew)}} | awards = [[Padma Shri]] (1972) | image_size = 200 }} '''ತೋನ್ಸೆ ಮಾಧವ ಅನಂತ್ ಪೈ''' (30 ಏಪ್ರಿಲ್ 1898 - 29 ಮೇ 1979), ಒರಿ ವೈದ್ಯೆರ್, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞೆರ್, ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಬೊಕ್ಕ ಲೋಕೋಪಕಾರಿ, ಮಣಿಪಾಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಊರುನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತಿನೆಕ್ ಮಸ್ತ್ ಪುದರ್ ಪೋಯಿನಾರ್. ==ಬಾಲ್ಯೋ ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ== ಇಂಬೆರ್ ಎಪ್ರಿಲ್ ೩೦,೧೮೯೮ ದಾನಿ ಒಂಜಿ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಸಾರಸ್ವತ ಕುಟುಂಬಡ್ ತೋನ್ಸೆಡ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್<ref>{{Cite web|last=Mohandas|first=Poornima|date=2008-08-01|title=The Pais of Manipal -- from village to overseas education|url=https://www.livemint.com/Companies/uGbtNgT2rsuI4X3DTjhJiN/The-Pais-of-Manipal--from-village-to-overseas-education.html|access-date=2022-01-12|website=mint|language=en}}</ref> .ಮದ್ರಾಸ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಎಮ್.ಬಿ.ಬಿ.ಎಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್. ಅಪ್ಪೆನ ಪ್ರಭಾವಡ್‍ದ್ ಊರುಗು ಬತ್ತ್‍ದ್ ವೈದ್ಯ ವೃತ್ತಿ ಸುರುಮಲ್ತೆರ್. ಬೇಗ ಮೆರೆಗ್ ಜನಕುಲೆನ ರೋಗೊಗು ಅಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಬಡತನ ಕಾರಣ ಪಂಡ್‍ದ್ ತೆರಿಂಡ್.ಉಂದುವೇ ಆರೆನ ದುಂಬುದ ಸಾಧನೆಗ್ ತಳಹದಿ ಆಂಡ್. ==ಸಾಧನೆಲು== ಭಾರತೊಡು ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಖಾಸಗಿ, ಸ್ವಯಂ-ಹಣಕಾಸು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜ್ ನ್ ಸುರು ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆರ್. ಪೈ 1953ಡ್ [[ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್]] ನ್ ಬೊಕ್ಕ 1957ಡ್ [[ಮಣಿಪಾಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]]ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಣಿಪಾಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಡೆಂಟಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ಮಣಿಪಾಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಣಿಪಾಲ್ ಪ್ರಿ-ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಸೇರ್ದ್ ಬೇತೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅರೆನ ಮೆಗ್ಯೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಅನಂತ್ ಪೈನೊಟ್ಟುಗು, ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿಡ್ [[ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ನ್ ಲಾ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆತ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ಇತ್ತೆ ಮಣಿಪಾಲ ಬೊಕ್ಕ ಬೆಂಗಳೂರುಡ್ ಉಂಡು. ಅಯಿತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪಿಗ್ಮಿ ಠೇವಣಿ ಯೋಜನೆಗ್ ಆರ್ ಜವಾಬ್ದಾರೆರ್. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು== ಪೈಗ್ ೧೯೬೫ಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿನ್ ಕೊರ್ತುಂಡು.<ref name="Padma Awards">{{cite web | url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | title=Padma Awards | publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India | date=2015 | accessdate=21 July 2015 | archive-date=15 October 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | url-status=dead }}</ref> ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡ ೧೯೭೩ಡ್ ಆರ್ ಡಿ.ಲಿಟ್ ಪದವಿನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ೧೯೭೫ಡ್ ಡಿ.ಲಿಟ್ ಪದವಿನ್ ಕೊರ್ತೆರ್. ==ಭಾರತದ ಟಿ ಎಂ ಎ ಪೈ ೧೯೯೯ ಚೀಟಿ== [[File:TMA Pai 1999 stamp of India.jpg|thumb|250px|TMA Pai 1999 stamp of India]] ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯ಡ್ ಪೈನ್ ನೆನಪು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿನ್ ಬುಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಪೈನ್ ರಿಪ್ಲೆನ ಬಿಲೀವ್ ಇಟ್ ಆರ್ ನಾಟ್ ಡ್ ತನ್ನ ಜೀವನೊಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಯೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಸಾಧಕೆರ್]] [[ವರ್ಗೊ:ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ ಪರಿಚಯೊ]] 64n1vm6etagtf3pye1tollso6shxw1x 1 27396 362250 2026-06-30T15:57:05Z VASANTH S.N. 157 https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy 362250 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm 362253 362250 2026-06-30T16:05:13Z ChiK 1136 ChiK, ಪುಟೊ [[ಪಾತೆರ:ಟಿ.ಎಮ್.ಎ.ಪೈ]] ನ್ [[ಪಾತೆರ:ಟಿ. ಎಮ್. ಎ. ಪೈ]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್ 362250 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm 0 27397 362252 2026-06-30T16:05:13Z ChiK 1136 ChiK, ಪುಟೊ [[ಟಿ.ಎಮ್.ಎ.ಪೈ]] ನ್ [[ಟಿ. ಎಮ್. ಎ. ಪೈ]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್ 362252 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಟಿ. ಎಮ್. ಎ. ಪೈ]] f22lg0yc3vzqky1fh56w5oh71urhram 1 27398 362254 2026-06-30T16:05:13Z ChiK 1136 ChiK, ಪುಟೊ [[ಪಾತೆರ:ಟಿ.ಎಮ್.ಎ.ಪೈ]] ನ್ [[ಪಾತೆರ:ಟಿ. ಎಮ್. ಎ. ಪೈ]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್ 362254 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಪಾತೆರ:ಟಿ. ಎಮ್. ಎ. ಪೈ]] nrscpctcvd91xeko1psez87nd8bjvig 0 27399 362257 2026-07-01T03:04:38Z Hariprasad Shetty10 6127 ಹೊಸ ಪುಟ: '''ದೇವಾಡಿಗ''' ಒಂಜಿ [[ಹಿಂದೂ]] ಜಾತಿ '''ಮೊಯ್ಲಿ''', '''ಮೊಯ್ಲಿನಕುಲು''', '''ಸೇರಿಗಾರ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಈ ಜಾತಿಗು ಸೇರುದಿನಕಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್... 362257 wikitext text/x-wiki '''ದೇವಾಡಿಗ''' ಒಂಜಿ [[ಹಿಂದೂ]] ಜಾತಿ '''ಮೊಯ್ಲಿ''', '''ಮೊಯ್ಲಿನಕುಲು''', '''ಸೇರಿಗಾರ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಈ ಜಾತಿಗು ಸೇರುದಿನಕಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಡ್ದ್ ಭಾರತೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಕೇರಳ]]ದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಅಂಚನೆ ಈ ಜಾತಿದ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡುಲಾ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ''ಅಂಬಲವಾಸಿ'' (ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್) ಡ್ದ್ ಬೇತೆ. ಮೊಕುಲು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಬೊಕ್ಕ ''ತುಳು ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಉಪಜಾತಿಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪೆರ್. ದುಂಬು, ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಅಂತರಜಾತಿದಕುಲು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Jw9uAAAAMAAJ&q=Devadiga|title=India's Communities|last=Singh|first=K. S.|date=1998|publisher=[[Anthropological Survey of India]]|isbn=978-0-19-563354-2|volume=6|pages=786–787|language=en|author-link=Kumar Suresh Singh}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false|title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography|last=Singh|first=Nagendra Kr|date=2006|publisher=Global Vision Publishing House|isbn=978-81-8220-167-5|language=en}}</ref> at225yn0mr9kslew4z6rf80mhhxzs7p 362258 362257 2026-07-01T03:04:49Z Hariprasad Shetty10 6127 362258 wikitext text/x-wiki '''ದೇವಾಡಿಗ''' ಒಂಜಿ [[ಹಿಂದೂ]] ಜಾತಿ '''ಮೊಯ್ಲಿ''', '''ಮೊಯ್ಲಿನಕುಲು''', '''ಸೇರಿಗಾರ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಈ ಜಾತಿಗು ಸೇರುದಿನಕಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಡ್ದ್ ಭಾರತೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಕೇರಳ]]ದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಅಂಚನೆ ಈ ಜಾತಿದ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡುಲಾ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ''ಅಂಬಲವಾಸಿ'' (ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್) ಡ್ದ್ ಬೇತೆ. ಮೊಕುಲು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಬೊಕ್ಕ ''ತುಳು ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಉಪಜಾತಿಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪೆರ್. ದುಂಬು, ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಅಂತರಜಾತಿದಕುಲು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Jw9uAAAAMAAJ&q=Devadiga|title=India's Communities|last=Singh|first=K. S.|date=1998|publisher=[[Anthropological Survey of India]]|isbn=978-0-19-563354-2|volume=6|pages=786–787|language=en|author-link=Kumar Suresh Singh}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false|title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography|last=Singh|first=Nagendra Kr|date=2006|publisher=Global Vision Publishing House|isbn=978-81-8220-167-5|language=en}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಡ್ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತುಳು ಪಾತೆರುನಗ, ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತನ್ಕುಲೆನ ಕುಟುಮದ ಉಲಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮ್ಮಂದದ ಗುಂಪುಡು ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲಾ ಒಂಜೊಂಜಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಪಿದಯಿದಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಲಯಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ರಡ್ಡ್ ಲಿಪಿಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. 3xe3ad8abzh6dpo97255c028kh0mk46 362259 362258 2026-07-01T03:05:00Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ */ 362259 wikitext text/x-wiki '''ದೇವಾಡಿಗ''' ಒಂಜಿ [[ಹಿಂದೂ]] ಜಾತಿ '''ಮೊಯ್ಲಿ''', '''ಮೊಯ್ಲಿನಕುಲು''', '''ಸೇರಿಗಾರ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಈ ಜಾತಿಗು ಸೇರುದಿನಕಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಡ್ದ್ ಭಾರತೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಕೇರಳ]]ದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಅಂಚನೆ ಈ ಜಾತಿದ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡುಲಾ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ''ಅಂಬಲವಾಸಿ'' (ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್) ಡ್ದ್ ಬೇತೆ. ಮೊಕುಲು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಬೊಕ್ಕ ''ತುಳು ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಉಪಜಾತಿಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪೆರ್. ದುಂಬು, ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಅಂತರಜಾತಿದಕುಲು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Jw9uAAAAMAAJ&q=Devadiga|title=India's Communities|last=Singh|first=K. S.|date=1998|publisher=[[Anthropological Survey of India]]|isbn=978-0-19-563354-2|volume=6|pages=786–787|language=en|author-link=Kumar Suresh Singh}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false|title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography|last=Singh|first=Nagendra Kr|date=2006|publisher=Global Vision Publishing House|isbn=978-81-8220-167-5|language=en}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಡ್ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತುಳು ಪಾತೆರುನಗ, ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತನ್ಕುಲೆನ ಕುಟುಮದ ಉಲಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮ್ಮಂದದ ಗುಂಪುಡು ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲಾ ಒಂಜೊಂಜಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಪಿದಯಿದಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಲಯಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ರಡ್ಡ್ ಲಿಪಿಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ವ್ಯಾಕರಣ == ''ದೇವಾಡಿಗ'' ಪನ್ಪುನ ಪದ ''ದೇವ'' (ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇವ), ಬೊಕ್ಕ ''ಅಡಿಗ'' (ಸೇವಕೆರ್) ಪಂಡ ''ದೇವೆರೆನ ಸೇವಕೆರ್'' ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಬತ್ತುದುಂಡು.<ref name=":3"/> ffy5mfjszr3fjmxatracyjkd049utqz 362260 362259 2026-07-01T03:05:10Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ವ್ಯಾಕರಣ */ 362260 wikitext text/x-wiki '''ದೇವಾಡಿಗ''' ಒಂಜಿ [[ಹಿಂದೂ]] ಜಾತಿ '''ಮೊಯ್ಲಿ''', '''ಮೊಯ್ಲಿನಕುಲು''', '''ಸೇರಿಗಾರ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಈ ಜಾತಿಗು ಸೇರುದಿನಕಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಡ್ದ್ ಭಾರತೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಕೇರಳ]]ದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಅಂಚನೆ ಈ ಜಾತಿದ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡುಲಾ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ''ಅಂಬಲವಾಸಿ'' (ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್) ಡ್ದ್ ಬೇತೆ. ಮೊಕುಲು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಬೊಕ್ಕ ''ತುಳು ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಉಪಜಾತಿಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪೆರ್. ದುಂಬು, ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಅಂತರಜಾತಿದಕುಲು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Jw9uAAAAMAAJ&q=Devadiga|title=India's Communities|last=Singh|first=K. S.|date=1998|publisher=[[Anthropological Survey of India]]|isbn=978-0-19-563354-2|volume=6|pages=786–787|language=en|author-link=Kumar Suresh Singh}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false|title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography|last=Singh|first=Nagendra Kr|date=2006|publisher=Global Vision Publishing House|isbn=978-81-8220-167-5|language=en}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಡ್ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತುಳು ಪಾತೆರುನಗ, ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತನ್ಕುಲೆನ ಕುಟುಮದ ಉಲಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮ್ಮಂದದ ಗುಂಪುಡು ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲಾ ಒಂಜೊಂಜಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಪಿದಯಿದಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಲಯಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ರಡ್ಡ್ ಲಿಪಿಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ವ್ಯಾಕರಣ == ''ದೇವಾಡಿಗ'' ಪನ್ಪುನ ಪದ ''ದೇವ'' (ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇವ), ಬೊಕ್ಕ ''ಅಡಿಗ'' (ಸೇವಕೆರ್) ಪಂಡ ''ದೇವೆರೆನ ಸೇವಕೆರ್'' ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಬತ್ತುದುಂಡು.<ref name=":3"/> == ಇತಿಹಾಸ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕನ್ನಡ,ತುಳು ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಸೇವಕೆರ್. "ಉಂದು ಒಂಜಿ ವರ್ಗದ ಸೇವಕೆರ್, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್" ಪಂದ್ ಶ್ರೀ ಎಚ್. ಎ. ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಪೊಸ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟುನ ಮಯೂರ ವರ್ಮನ ಕಾಲೊಡು ಬ್ರಾಣೆರ್ ಪೂರ ಸೇವೆಲಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ತೆರಿಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಪೂಜೆನ್ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಮಾತ್ರ ಮಲ್ಪೊಡು, ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಸೇವೆಲೆನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Citation|last=Thurston|first=Edgar|title=Dēvādiga|url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga|journal=Castes and Tribes of Southern India|access-date=2023-11-06}}</ref><ref>{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> qep6np5x6vkwr9bnfn2dp0x6cpfilj7 362261 362260 2026-07-01T03:05:20Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಇತಿಹಾಸ */ 362261 wikitext text/x-wiki '''ದೇವಾಡಿಗ''' ಒಂಜಿ [[ಹಿಂದೂ]] ಜಾತಿ '''ಮೊಯ್ಲಿ''', '''ಮೊಯ್ಲಿನಕುಲು''', '''ಸೇರಿಗಾರ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಈ ಜಾತಿಗು ಸೇರುದಿನಕಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಡ್ದ್ ಭಾರತೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಕೇರಳ]]ದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಅಂಚನೆ ಈ ಜಾತಿದ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡುಲಾ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ''ಅಂಬಲವಾಸಿ'' (ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್) ಡ್ದ್ ಬೇತೆ. ಮೊಕುಲು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಬೊಕ್ಕ ''ತುಳು ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಉಪಜಾತಿಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪೆರ್. ದುಂಬು, ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಅಂತರಜಾತಿದಕುಲು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Jw9uAAAAMAAJ&q=Devadiga|title=India's Communities|last=Singh|first=K. S.|date=1998|publisher=[[Anthropological Survey of India]]|isbn=978-0-19-563354-2|volume=6|pages=786–787|language=en|author-link=Kumar Suresh Singh}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false|title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography|last=Singh|first=Nagendra Kr|date=2006|publisher=Global Vision Publishing House|isbn=978-81-8220-167-5|language=en}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಡ್ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತುಳು ಪಾತೆರುನಗ, ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತನ್ಕುಲೆನ ಕುಟುಮದ ಉಲಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮ್ಮಂದದ ಗುಂಪುಡು ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲಾ ಒಂಜೊಂಜಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಪಿದಯಿದಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಲಯಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ರಡ್ಡ್ ಲಿಪಿಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ವ್ಯಾಕರಣ == ''ದೇವಾಡಿಗ'' ಪನ್ಪುನ ಪದ ''ದೇವ'' (ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇವ), ಬೊಕ್ಕ ''ಅಡಿಗ'' (ಸೇವಕೆರ್) ಪಂಡ ''ದೇವೆರೆನ ಸೇವಕೆರ್'' ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಬತ್ತುದುಂಡು.<ref name=":3"/> == ಇತಿಹಾಸ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕನ್ನಡ,ತುಳು ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಸೇವಕೆರ್. "ಉಂದು ಒಂಜಿ ವರ್ಗದ ಸೇವಕೆರ್, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್" ಪಂದ್ ಶ್ರೀ ಎಚ್. ಎ. ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಪೊಸ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟುನ ಮಯೂರ ವರ್ಮನ ಕಾಲೊಡು ಬ್ರಾಣೆರ್ ಪೂರ ಸೇವೆಲಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ತೆರಿಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಪೂಜೆನ್ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಮಾತ್ರ ಮಲ್ಪೊಡು, ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಸೇವೆಲೆನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Citation|last=Thurston|first=Edgar|title=Dēvādiga|url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga|journal=Castes and Tribes of Southern India|access-date=2023-11-06}}</ref><ref>{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಾತೆರುನ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆ ಆದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತುಳು ಮಾತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಅಳಿಯ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೊಂದು ಬಂಟರಂಚಿನ ಮದಿಮೆ ಆಚರಣೆಲು ಉಂಡು. ಕರುನಾಡ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ (ಉತ್ತರಗನ್ನಡ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಇತ್ಯಾದಿ) ಬತ್ತಿನ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರೊಂದು ತನ್ಕುಲೆನ್ ತನ್ಕುಲೆನ್ ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಾದ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ಪಿತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಜೋಕುಲೆನ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೆರ್. ಅಂಚನೆ ಬ್ರಾಣೆರ್ನಲೆಕನೆ ಮದಿಮೆದ ಕ್ರಮ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name=":1">{{Citation |last=Thurston |first=Edgar |title=Dēvādiga |journal=Castes and Tribes of Southern India |url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga |access-date=2023-11-06}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> 77lnwgtucpxip63vipofpvwe5d5fwn3 362262 362261 2026-07-01T03:05:31Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಇತಿಹಾಸ */ 362262 wikitext text/x-wiki '''ದೇವಾಡಿಗ''' ಒಂಜಿ [[ಹಿಂದೂ]] ಜಾತಿ '''ಮೊಯ್ಲಿ''', '''ಮೊಯ್ಲಿನಕುಲು''', '''ಸೇರಿಗಾರ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಈ ಜಾತಿಗು ಸೇರುದಿನಕಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಡ್ದ್ ಭಾರತೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಕೇರಳ]]ದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಅಂಚನೆ ಈ ಜಾತಿದ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡುಲಾ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ''ಅಂಬಲವಾಸಿ'' (ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್) ಡ್ದ್ ಬೇತೆ. ಮೊಕುಲು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಬೊಕ್ಕ ''ತುಳು ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಉಪಜಾತಿಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪೆರ್. ದುಂಬು, ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಅಂತರಜಾತಿದಕುಲು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Jw9uAAAAMAAJ&q=Devadiga|title=India's Communities|last=Singh|first=K. S.|date=1998|publisher=[[Anthropological Survey of India]]|isbn=978-0-19-563354-2|volume=6|pages=786–787|language=en|author-link=Kumar Suresh Singh}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false|title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography|last=Singh|first=Nagendra Kr|date=2006|publisher=Global Vision Publishing House|isbn=978-81-8220-167-5|language=en}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಡ್ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತುಳು ಪಾತೆರುನಗ, ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತನ್ಕುಲೆನ ಕುಟುಮದ ಉಲಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮ್ಮಂದದ ಗುಂಪುಡು ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲಾ ಒಂಜೊಂಜಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಪಿದಯಿದಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಲಯಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ರಡ್ಡ್ ಲಿಪಿಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ವ್ಯಾಕರಣ == ''ದೇವಾಡಿಗ'' ಪನ್ಪುನ ಪದ ''ದೇವ'' (ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇವ), ಬೊಕ್ಕ ''ಅಡಿಗ'' (ಸೇವಕೆರ್) ಪಂಡ ''ದೇವೆರೆನ ಸೇವಕೆರ್'' ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಬತ್ತುದುಂಡು.<ref name=":3"/> == ಇತಿಹಾಸ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕನ್ನಡ,ತುಳು ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಸೇವಕೆರ್. "ಉಂದು ಒಂಜಿ ವರ್ಗದ ಸೇವಕೆರ್, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್" ಪಂದ್ ಶ್ರೀ ಎಚ್. ಎ. ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಪೊಸ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟುನ ಮಯೂರ ವರ್ಮನ ಕಾಲೊಡು ಬ್ರಾಣೆರ್ ಪೂರ ಸೇವೆಲಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ತೆರಿಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಪೂಜೆನ್ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಮಾತ್ರ ಮಲ್ಪೊಡು, ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಸೇವೆಲೆನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Citation|last=Thurston|first=Edgar|title=Dēvādiga|url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga|journal=Castes and Tribes of Southern India|access-date=2023-11-06}}</ref><ref>{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಾತೆರುನ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆ ಆದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತುಳು ಮಾತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಅಳಿಯ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೊಂದು ಬಂಟರಂಚಿನ ಮದಿಮೆ ಆಚರಣೆಲು ಉಂಡು. ಕರುನಾಡ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ (ಉತ್ತರಗನ್ನಡ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಇತ್ಯಾದಿ) ಬತ್ತಿನ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರೊಂದು ತನ್ಕುಲೆನ್ ತನ್ಕುಲೆನ್ ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಾದ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ಪಿತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಜೋಕುಲೆನ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೆರ್. ಅಂಚನೆ ಬ್ರಾಣೆರ್ನಲೆಕನೆ ಮದಿಮೆದ ಕ್ರಮ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name=":1">{{Citation |last=Thurston |first=Edgar |title=Dēvādiga |journal=Castes and Tribes of Southern India |url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga |access-date=2023-11-06}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> == ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == '''''ರಕ್ತವಂಶ/ಬರಿ:''' '' ''ಕುಂದರಣ್ಣಾಯ, ಸಾಲಿಯನಾಯ, ಬಂಗೇರಣ್ಣಾಯ, ಕಜ್ಜಣ್ಣಾಯ, ಕರಿಯನಾಯ, ಭೂತೀಯನಾಯ, ಗುಜ್ಜರಣ್ಣಾಯ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚತಬೆತ್ತನಾಯ ಈ ಎಡ್ಮ ಮಾತೃವಂಶದ ಕುಲೊಕುಲು (ಬರಿ).'' ಮದಿಮೆದ ಮೈತ್ರಿನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಈ ವಿಚಿತ್ರವಾದ್ ''ಬನ್'' (ವಂಶಾವಳಿಲು) ಉಂಡು. ''ಬಾರಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್'' : ''ಬಂಗೇರ, ಶಾಲಿಯನ್, ಗುಜಾರನ್, ಸೇರಿಯನ್, ಅಡ್ಡಿಯಾರ್, ಗುಂಡ್ರಣ್ಣ, ಉಪ್ಪಯನ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು.'' ವಂಶಾವಳಿ ಆಧಾರೊಡು ಉಪನಾಮೊಲು ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು. ''ಅಕುಲು ''ಗಣಿಗೆರ್, ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್, ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್, ಮರಾಠಿ, ಪಂಬದೆರ್'' ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ''ಎಸ್ ಸಿ'' ಬೊಕ್ಕ ''ಎಸ್ ಟಿ'' ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ದ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್. ''ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್, ನಾಯರ್'' ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಉಂಡು.<ref name=":3"/> 2ku63vl5kv70wnq4e04dm9xv5th1ynj 362263 362262 2026-07-01T03:05:42Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ */ 362263 wikitext text/x-wiki '''ದೇವಾಡಿಗ''' ಒಂಜಿ [[ಹಿಂದೂ]] ಜಾತಿ '''ಮೊಯ್ಲಿ''', '''ಮೊಯ್ಲಿನಕುಲು''', '''ಸೇರಿಗಾರ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಈ ಜಾತಿಗು ಸೇರುದಿನಕಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಡ್ದ್ ಭಾರತೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಕೇರಳ]]ದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಅಂಚನೆ ಈ ಜಾತಿದ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡುಲಾ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ''ಅಂಬಲವಾಸಿ'' (ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್) ಡ್ದ್ ಬೇತೆ. ಮೊಕುಲು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಬೊಕ್ಕ ''ತುಳು ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಉಪಜಾತಿಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪೆರ್. ದುಂಬು, ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಅಂತರಜಾತಿದಕುಲು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Jw9uAAAAMAAJ&q=Devadiga|title=India's Communities|last=Singh|first=K. S.|date=1998|publisher=[[Anthropological Survey of India]]|isbn=978-0-19-563354-2|volume=6|pages=786–787|language=en|author-link=Kumar Suresh Singh}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false|title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography|last=Singh|first=Nagendra Kr|date=2006|publisher=Global Vision Publishing House|isbn=978-81-8220-167-5|language=en}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಡ್ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತುಳು ಪಾತೆರುನಗ, ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತನ್ಕುಲೆನ ಕುಟುಮದ ಉಲಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮ್ಮಂದದ ಗುಂಪುಡು ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲಾ ಒಂಜೊಂಜಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಪಿದಯಿದಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಲಯಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ರಡ್ಡ್ ಲಿಪಿಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ವ್ಯಾಕರಣ == ''ದೇವಾಡಿಗ'' ಪನ್ಪುನ ಪದ ''ದೇವ'' (ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇವ), ಬೊಕ್ಕ ''ಅಡಿಗ'' (ಸೇವಕೆರ್) ಪಂಡ ''ದೇವೆರೆನ ಸೇವಕೆರ್'' ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಬತ್ತುದುಂಡು.<ref name=":3"/> == ಇತಿಹಾಸ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕನ್ನಡ,ತುಳು ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಸೇವಕೆರ್. "ಉಂದು ಒಂಜಿ ವರ್ಗದ ಸೇವಕೆರ್, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್" ಪಂದ್ ಶ್ರೀ ಎಚ್. ಎ. ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಪೊಸ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟುನ ಮಯೂರ ವರ್ಮನ ಕಾಲೊಡು ಬ್ರಾಣೆರ್ ಪೂರ ಸೇವೆಲಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ತೆರಿಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಪೂಜೆನ್ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಮಾತ್ರ ಮಲ್ಪೊಡು, ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಸೇವೆಲೆನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Citation|last=Thurston|first=Edgar|title=Dēvādiga|url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga|journal=Castes and Tribes of Southern India|access-date=2023-11-06}}</ref><ref>{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಾತೆರುನ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆ ಆದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತುಳು ಮಾತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಅಳಿಯ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೊಂದು ಬಂಟರಂಚಿನ ಮದಿಮೆ ಆಚರಣೆಲು ಉಂಡು. ಕರುನಾಡ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ (ಉತ್ತರಗನ್ನಡ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಇತ್ಯಾದಿ) ಬತ್ತಿನ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರೊಂದು ತನ್ಕುಲೆನ್ ತನ್ಕುಲೆನ್ ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಾದ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ಪಿತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಜೋಕುಲೆನ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೆರ್. ಅಂಚನೆ ಬ್ರಾಣೆರ್ನಲೆಕನೆ ಮದಿಮೆದ ಕ್ರಮ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name=":1">{{Citation |last=Thurston |first=Edgar |title=Dēvādiga |journal=Castes and Tribes of Southern India |url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga |access-date=2023-11-06}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> == ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == '''''ರಕ್ತವಂಶ/ಬರಿ:''' '' ''ಕುಂದರಣ್ಣಾಯ, ಸಾಲಿಯನಾಯ, ಬಂಗೇರಣ್ಣಾಯ, ಕಜ್ಜಣ್ಣಾಯ, ಕರಿಯನಾಯ, ಭೂತೀಯನಾಯ, ಗುಜ್ಜರಣ್ಣಾಯ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚತಬೆತ್ತನಾಯ ಈ ಎಡ್ಮ ಮಾತೃವಂಶದ ಕುಲೊಕುಲು (ಬರಿ).'' ಮದಿಮೆದ ಮೈತ್ರಿನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಈ ವಿಚಿತ್ರವಾದ್ ''ಬನ್'' (ವಂಶಾವಳಿಲು) ಉಂಡು. ''ಬಾರಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್'' : ''ಬಂಗೇರ, ಶಾಲಿಯನ್, ಗುಜಾರನ್, ಸೇರಿಯನ್, ಅಡ್ಡಿಯಾರ್, ಗುಂಡ್ರಣ್ಣ, ಉಪ್ಪಯನ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು.'' ವಂಶಾವಳಿ ಆಧಾರೊಡು ಉಪನಾಮೊಲು ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು. ''ಅಕುಲು ''ಗಣಿಗೆರ್, ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್, ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್, ಮರಾಠಿ, ಪಂಬದೆರ್'' ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ''ಎಸ್ ಸಿ'' ಬೊಕ್ಕ ''ಎಸ್ ಟಿ'' ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ದ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್. ''ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್, ನಾಯರ್'' ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಉಂಡು.<ref name=":3"/> == ಆಡಳಿತ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯಾಯ == ''ದೇವಾಡಿಗ''ದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾತಿ ಸಮಿತಿ ಅಕುಲೆನ ನಡುಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿವಾದೊಲೆನ್ ಪರಿಹಾರ ಮಲ್ಪುಂಡು. ''ಗುರಿಕಾರ ಈ'' ಪಂಡ ಜಾತಿ ಪರಿಷತ್‌ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ. ಜಾತಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಲ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ದಂಡ ಪಾಡ್ದ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಆರ್ '''ದೇವಾಡಿಗ ಸುಧಾರಕ ಸಂಘ''' ಪನ್ಪಿ ಜಾತಿ ಸಂಘೊನು ಕೂಟೊದ ಕಲ್ಯಾಣೊನ್ ತೂವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಂಚಾಯತ್ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಕುಡಿಯೆರೆ ನೀರ್, ರಸ್ತೆ ಇಂಚಿನ ಕಲ್ಯಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ್ ಯೋಜಿಸವುಂಡು.<ref name=":3">{{Cite book |last=Singh |first=Nagendra Kr |url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false |title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography |date=2006 |publisher=Global Vision Publishing House |isbn=978-81-8220-167-5 |language=en}}</ref> 6563pwkmx1k08azgs1ggwybwo32ai7b 362264 362263 2026-07-01T03:05:54Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಆಡಳಿತ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯಾಯ */ 362264 wikitext text/x-wiki '''ದೇವಾಡಿಗ''' ಒಂಜಿ [[ಹಿಂದೂ]] ಜಾತಿ '''ಮೊಯ್ಲಿ''', '''ಮೊಯ್ಲಿನಕುಲು''', '''ಸೇರಿಗಾರ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಈ ಜಾತಿಗು ಸೇರುದಿನಕಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಡ್ದ್ ಭಾರತೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಕೇರಳ]]ದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಅಂಚನೆ ಈ ಜಾತಿದ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡುಲಾ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ''ಅಂಬಲವಾಸಿ'' (ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್) ಡ್ದ್ ಬೇತೆ. ಮೊಕುಲು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಬೊಕ್ಕ ''ತುಳು ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಉಪಜಾತಿಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪೆರ್. ದುಂಬು, ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಅಂತರಜಾತಿದಕುಲು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Jw9uAAAAMAAJ&q=Devadiga|title=India's Communities|last=Singh|first=K. S.|date=1998|publisher=[[Anthropological Survey of India]]|isbn=978-0-19-563354-2|volume=6|pages=786–787|language=en|author-link=Kumar Suresh Singh}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false|title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography|last=Singh|first=Nagendra Kr|date=2006|publisher=Global Vision Publishing House|isbn=978-81-8220-167-5|language=en}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಡ್ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತುಳು ಪಾತೆರುನಗ, ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತನ್ಕುಲೆನ ಕುಟುಮದ ಉಲಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮ್ಮಂದದ ಗುಂಪುಡು ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲಾ ಒಂಜೊಂಜಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಪಿದಯಿದಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಲಯಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ರಡ್ಡ್ ಲಿಪಿಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ವ್ಯಾಕರಣ == ''ದೇವಾಡಿಗ'' ಪನ್ಪುನ ಪದ ''ದೇವ'' (ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇವ), ಬೊಕ್ಕ ''ಅಡಿಗ'' (ಸೇವಕೆರ್) ಪಂಡ ''ದೇವೆರೆನ ಸೇವಕೆರ್'' ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಬತ್ತುದುಂಡು.<ref name=":3"/> == ಇತಿಹಾಸ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕನ್ನಡ,ತುಳು ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಸೇವಕೆರ್. "ಉಂದು ಒಂಜಿ ವರ್ಗದ ಸೇವಕೆರ್, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್" ಪಂದ್ ಶ್ರೀ ಎಚ್. ಎ. ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಪೊಸ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟುನ ಮಯೂರ ವರ್ಮನ ಕಾಲೊಡು ಬ್ರಾಣೆರ್ ಪೂರ ಸೇವೆಲಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ತೆರಿಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಪೂಜೆನ್ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಮಾತ್ರ ಮಲ್ಪೊಡು, ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಸೇವೆಲೆನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Citation|last=Thurston|first=Edgar|title=Dēvādiga|url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga|journal=Castes and Tribes of Southern India|access-date=2023-11-06}}</ref><ref>{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಾತೆರುನ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆ ಆದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತುಳು ಮಾತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಅಳಿಯ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೊಂದು ಬಂಟರಂಚಿನ ಮದಿಮೆ ಆಚರಣೆಲು ಉಂಡು. ಕರುನಾಡ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ (ಉತ್ತರಗನ್ನಡ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಇತ್ಯಾದಿ) ಬತ್ತಿನ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರೊಂದು ತನ್ಕುಲೆನ್ ತನ್ಕುಲೆನ್ ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಾದ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ಪಿತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಜೋಕುಲೆನ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೆರ್. ಅಂಚನೆ ಬ್ರಾಣೆರ್ನಲೆಕನೆ ಮದಿಮೆದ ಕ್ರಮ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name=":1">{{Citation |last=Thurston |first=Edgar |title=Dēvādiga |journal=Castes and Tribes of Southern India |url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga |access-date=2023-11-06}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> == ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == '''''ರಕ್ತವಂಶ/ಬರಿ:''' '' ''ಕುಂದರಣ್ಣಾಯ, ಸಾಲಿಯನಾಯ, ಬಂಗೇರಣ್ಣಾಯ, ಕಜ್ಜಣ್ಣಾಯ, ಕರಿಯನಾಯ, ಭೂತೀಯನಾಯ, ಗುಜ್ಜರಣ್ಣಾಯ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚತಬೆತ್ತನಾಯ ಈ ಎಡ್ಮ ಮಾತೃವಂಶದ ಕುಲೊಕುಲು (ಬರಿ).'' ಮದಿಮೆದ ಮೈತ್ರಿನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಈ ವಿಚಿತ್ರವಾದ್ ''ಬನ್'' (ವಂಶಾವಳಿಲು) ಉಂಡು. ''ಬಾರಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್'' : ''ಬಂಗೇರ, ಶಾಲಿಯನ್, ಗುಜಾರನ್, ಸೇರಿಯನ್, ಅಡ್ಡಿಯಾರ್, ಗುಂಡ್ರಣ್ಣ, ಉಪ್ಪಯನ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು.'' ವಂಶಾವಳಿ ಆಧಾರೊಡು ಉಪನಾಮೊಲು ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು. ''ಅಕುಲು ''ಗಣಿಗೆರ್, ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್, ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್, ಮರಾಠಿ, ಪಂಬದೆರ್'' ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ''ಎಸ್ ಸಿ'' ಬೊಕ್ಕ ''ಎಸ್ ಟಿ'' ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ದ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್. ''ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್, ನಾಯರ್'' ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಉಂಡು.<ref name=":3"/> == ಆಡಳಿತ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯಾಯ == ''ದೇವಾಡಿಗ''ದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾತಿ ಸಮಿತಿ ಅಕುಲೆನ ನಡುಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿವಾದೊಲೆನ್ ಪರಿಹಾರ ಮಲ್ಪುಂಡು. ''ಗುರಿಕಾರ ಈ'' ಪಂಡ ಜಾತಿ ಪರಿಷತ್‌ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ. ಜಾತಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಲ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ದಂಡ ಪಾಡ್ದ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಆರ್ '''ದೇವಾಡಿಗ ಸುಧಾರಕ ಸಂಘ''' ಪನ್ಪಿ ಜಾತಿ ಸಂಘೊನು ಕೂಟೊದ ಕಲ್ಯಾಣೊನ್ ತೂವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಂಚಾಯತ್ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಕುಡಿಯೆರೆ ನೀರ್, ರಸ್ತೆ ಇಂಚಿನ ಕಲ್ಯಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ್ ಯೋಜಿಸವುಂಡು.<ref name=":3">{{Cite book |last=Singh |first=Nagendra Kr |url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false |title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography |date=2006 |publisher=Global Vision Publishing House |isbn=978-81-8220-167-5 |language=en}}</ref> == ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ == ''ದೇವಾಡಿಗ'' ''[[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.]]'' ಅಕುಲು ''ಕಲ್ಲುಟ್ಟಿ, ಗುಳಿಗ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಬರಿರೆ ಜಾರಂದಾಯ, ರಾಹು ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಕುಟುಮದ ದೈವೊಲಾದ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ''ಅರಸು ಮಂಜೋಷ್ಣವ'' ಗ್ರಾಮದೈವ ಆದ್ ಲಾ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ''ವೆಂಕಟರಮಣ, ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ, ಶಿವ, ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿನ್ ಲಾ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.'' ಅವೆತ ಪ್ರಮುಖ ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರೊಲು ''ಕಾಶಿ, ತಿರುಪತಿ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಶೃಂಗೇರಿ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು'' <ref name=":3"/> ದೇವಾಡಿಗೆರೆನ ಕುಲದೈವ ''[[ಬಾರ್ಕೂರು]]''ದ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಏಕನಾಥೇಶ್ವರಿ'' ಅಲುಪ ಆಳ್ವಿಕೆ. ಪರಿವಾರ ದೇವತೆಲೆನ್ ದೀತಿನ ಪಿರಾಕ್ ದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಜನವರಿ ೨೦೧೭ಡ್ದ್ ನವೀಕರಣ ಆವೊಂದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಹ್ಮ ಕಲಸೋತ್ಸವದ ವಿಧಿವಿಧಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಸಮಾರಂಭೊಲು ೨೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೮ ಮುಟ್ಟ ನಡದುಂಡು.<ref>{{Cite web |date=2019-02-20 |title=First Annual Vardhunsava Of Sri Ekanatheshwari Temple Held At Barkur {{!}} News Karnataka |url=https://newskarnataka.com/karnataka/coastal/udupi/first-annual-vardhunsava-of-sri-ekanatheshwari-temple-held-at-barkur/20022019 |access-date=2023-11-10 |website=newskarnataka.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Udupi: Palimar Swamiji lays foundation for temple, hails Devadiga community |url=https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=377533 |access-date=2023-11-10 |website=www.daijiworld.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-05 |title=Foundation Stone Laying Ceremony of Shri Ekanatheshwari Temple {{!}} |url=https://www.barkuronline.com/news/post/top-news/foundation-stone-laying-ceremony-of-shri-ekanatheshwari-temple |access-date=2023-11-10 |website=www.barkuronline.com |language=en-US}}</ref> fti4rrcr5sc1gcexmsbphkh94c962ov 362265 362264 2026-07-01T03:06:05Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ */ 362265 wikitext text/x-wiki '''ದೇವಾಡಿಗ''' ಒಂಜಿ [[ಹಿಂದೂ]] ಜಾತಿ '''ಮೊಯ್ಲಿ''', '''ಮೊಯ್ಲಿನಕುಲು''', '''ಸೇರಿಗಾರ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಈ ಜಾತಿಗು ಸೇರುದಿನಕಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಡ್ದ್ ಭಾರತೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಕೇರಳ]]ದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಅಂಚನೆ ಈ ಜಾತಿದ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡುಲಾ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ''ಅಂಬಲವಾಸಿ'' (ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್) ಡ್ದ್ ಬೇತೆ. ಮೊಕುಲು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಬೊಕ್ಕ ''ತುಳು ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಉಪಜಾತಿಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪೆರ್. ದುಂಬು, ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಅಂತರಜಾತಿದಕುಲು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Jw9uAAAAMAAJ&q=Devadiga|title=India's Communities|last=Singh|first=K. S.|date=1998|publisher=[[Anthropological Survey of India]]|isbn=978-0-19-563354-2|volume=6|pages=786–787|language=en|author-link=Kumar Suresh Singh}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false|title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography|last=Singh|first=Nagendra Kr|date=2006|publisher=Global Vision Publishing House|isbn=978-81-8220-167-5|language=en}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಡ್ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತುಳು ಪಾತೆರುನಗ, ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತನ್ಕುಲೆನ ಕುಟುಮದ ಉಲಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮ್ಮಂದದ ಗುಂಪುಡು ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲಾ ಒಂಜೊಂಜಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಪಿದಯಿದಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಲಯಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ರಡ್ಡ್ ಲಿಪಿಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ವ್ಯಾಕರಣ == ''ದೇವಾಡಿಗ'' ಪನ್ಪುನ ಪದ ''ದೇವ'' (ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇವ), ಬೊಕ್ಕ ''ಅಡಿಗ'' (ಸೇವಕೆರ್) ಪಂಡ ''ದೇವೆರೆನ ಸೇವಕೆರ್'' ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಬತ್ತುದುಂಡು.<ref name=":3"/> == ಇತಿಹಾಸ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕನ್ನಡ,ತುಳು ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಸೇವಕೆರ್. "ಉಂದು ಒಂಜಿ ವರ್ಗದ ಸೇವಕೆರ್, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್" ಪಂದ್ ಶ್ರೀ ಎಚ್. ಎ. ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಪೊಸ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟುನ ಮಯೂರ ವರ್ಮನ ಕಾಲೊಡು ಬ್ರಾಣೆರ್ ಪೂರ ಸೇವೆಲಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ತೆರಿಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಪೂಜೆನ್ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಮಾತ್ರ ಮಲ್ಪೊಡು, ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಸೇವೆಲೆನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Citation|last=Thurston|first=Edgar|title=Dēvādiga|url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga|journal=Castes and Tribes of Southern India|access-date=2023-11-06}}</ref><ref>{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಾತೆರುನ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆ ಆದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತುಳು ಮಾತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಅಳಿಯ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೊಂದು ಬಂಟರಂಚಿನ ಮದಿಮೆ ಆಚರಣೆಲು ಉಂಡು. ಕರುನಾಡ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ (ಉತ್ತರಗನ್ನಡ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಇತ್ಯಾದಿ) ಬತ್ತಿನ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರೊಂದು ತನ್ಕುಲೆನ್ ತನ್ಕುಲೆನ್ ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಾದ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ಪಿತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಜೋಕುಲೆನ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೆರ್. ಅಂಚನೆ ಬ್ರಾಣೆರ್ನಲೆಕನೆ ಮದಿಮೆದ ಕ್ರಮ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name=":1">{{Citation |last=Thurston |first=Edgar |title=Dēvādiga |journal=Castes and Tribes of Southern India |url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga |access-date=2023-11-06}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> == ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == '''''ರಕ್ತವಂಶ/ಬರಿ:''' '' ''ಕುಂದರಣ್ಣಾಯ, ಸಾಲಿಯನಾಯ, ಬಂಗೇರಣ್ಣಾಯ, ಕಜ್ಜಣ್ಣಾಯ, ಕರಿಯನಾಯ, ಭೂತೀಯನಾಯ, ಗುಜ್ಜರಣ್ಣಾಯ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚತಬೆತ್ತನಾಯ ಈ ಎಡ್ಮ ಮಾತೃವಂಶದ ಕುಲೊಕುಲು (ಬರಿ).'' ಮದಿಮೆದ ಮೈತ್ರಿನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಈ ವಿಚಿತ್ರವಾದ್ ''ಬನ್'' (ವಂಶಾವಳಿಲು) ಉಂಡು. ''ಬಾರಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್'' : ''ಬಂಗೇರ, ಶಾಲಿಯನ್, ಗುಜಾರನ್, ಸೇರಿಯನ್, ಅಡ್ಡಿಯಾರ್, ಗುಂಡ್ರಣ್ಣ, ಉಪ್ಪಯನ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು.'' ವಂಶಾವಳಿ ಆಧಾರೊಡು ಉಪನಾಮೊಲು ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು. ''ಅಕುಲು ''ಗಣಿಗೆರ್, ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್, ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್, ಮರಾಠಿ, ಪಂಬದೆರ್'' ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ''ಎಸ್ ಸಿ'' ಬೊಕ್ಕ ''ಎಸ್ ಟಿ'' ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ದ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್. ''ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್, ನಾಯರ್'' ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಉಂಡು.<ref name=":3"/> == ಆಡಳಿತ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯಾಯ == ''ದೇವಾಡಿಗ''ದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾತಿ ಸಮಿತಿ ಅಕುಲೆನ ನಡುಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿವಾದೊಲೆನ್ ಪರಿಹಾರ ಮಲ್ಪುಂಡು. ''ಗುರಿಕಾರ ಈ'' ಪಂಡ ಜಾತಿ ಪರಿಷತ್‌ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ. ಜಾತಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಲ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ದಂಡ ಪಾಡ್ದ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಆರ್ '''ದೇವಾಡಿಗ ಸುಧಾರಕ ಸಂಘ''' ಪನ್ಪಿ ಜಾತಿ ಸಂಘೊನು ಕೂಟೊದ ಕಲ್ಯಾಣೊನ್ ತೂವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಂಚಾಯತ್ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಕುಡಿಯೆರೆ ನೀರ್, ರಸ್ತೆ ಇಂಚಿನ ಕಲ್ಯಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ್ ಯೋಜಿಸವುಂಡು.<ref name=":3">{{Cite book |last=Singh |first=Nagendra Kr |url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false |title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography |date=2006 |publisher=Global Vision Publishing House |isbn=978-81-8220-167-5 |language=en}}</ref> == ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ == ''ದೇವಾಡಿಗ'' ''[[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.]]'' ಅಕುಲು ''ಕಲ್ಲುಟ್ಟಿ, ಗುಳಿಗ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಬರಿರೆ ಜಾರಂದಾಯ, ರಾಹು ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಕುಟುಮದ ದೈವೊಲಾದ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ''ಅರಸು ಮಂಜೋಷ್ಣವ'' ಗ್ರಾಮದೈವ ಆದ್ ಲಾ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ''ವೆಂಕಟರಮಣ, ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ, ಶಿವ, ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿನ್ ಲಾ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.'' ಅವೆತ ಪ್ರಮುಖ ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರೊಲು ''ಕಾಶಿ, ತಿರುಪತಿ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಶೃಂಗೇರಿ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು'' <ref name=":3"/> ದೇವಾಡಿಗೆರೆನ ಕುಲದೈವ ''[[ಬಾರ್ಕೂರು]]''ದ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಏಕನಾಥೇಶ್ವರಿ'' ಅಲುಪ ಆಳ್ವಿಕೆ. ಪರಿವಾರ ದೇವತೆಲೆನ್ ದೀತಿನ ಪಿರಾಕ್ ದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಜನವರಿ ೨೦೧೭ಡ್ದ್ ನವೀಕರಣ ಆವೊಂದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಹ್ಮ ಕಲಸೋತ್ಸವದ ವಿಧಿವಿಧಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಸಮಾರಂಭೊಲು ೨೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೮ ಮುಟ್ಟ ನಡದುಂಡು.<ref>{{Cite web |date=2019-02-20 |title=First Annual Vardhunsava Of Sri Ekanatheshwari Temple Held At Barkur {{!}} News Karnataka |url=https://newskarnataka.com/karnataka/coastal/udupi/first-annual-vardhunsava-of-sri-ekanatheshwari-temple-held-at-barkur/20022019 |access-date=2023-11-10 |website=newskarnataka.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Udupi: Palimar Swamiji lays foundation for temple, hails Devadiga community |url=https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=377533 |access-date=2023-11-10 |website=www.daijiworld.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-05 |title=Foundation Stone Laying Ceremony of Shri Ekanatheshwari Temple {{!}} |url=https://www.barkuronline.com/news/post/top-news/foundation-stone-laying-ceremony-of-shri-ekanatheshwari-temple |access-date=2023-11-10 |website=www.barkuronline.com |language=en-US}}</ref> ದುಂಬು ಪವಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆಡ್ ''ಗುರಿಕಾರ'' (ಜಾತಿ ಪರಿಷತ್‌ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ) ಪಾತ್ರ ಇತ್ತುಂಡ ಇತ್ತೆ ಅವೆತ ಜಾಗೆನ್ ''ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್'' ಪತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಮದಿಮೆ, ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ಪಾತ್ರ ಪವಿತ್ರ ತಜ್ಞೆರೆನ ಪಾತ್ರ. ''ಕೃಷ್ಣ ಅಷ್ಟಮಿ, ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ, ಶಿವರಾತ್ರಿ, ವಿಷ್ಣು ಬೊಕ್ಕ ದೀಪಾವಳಿ'' ಇಂಚಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವೊದ ಹಿಂದೂ ಪರ್ಬೊಲೆನ್ ಅಕುಲು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಬೇತೆ ಧರ್ಮೊಗು ಮತಾಂತರ ಇಜ್ಜಿ.<ref name=":3"/>.ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ ಬೊಕ್ಕ ತುಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್ ಅಕಲೆನ ಪುರೋಹಿತೆರ್.<ref name=":1"/><ref name=":2"/> ಈ ಉಪನಯನ ಆಚರಣೆ ಸಮುದಾಯೊದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆಡ್ ನಡಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ವರದಿ ಉಂಡು. ಮಸ್ತ್ ಸಂದರ್ಬೊಡು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಆನುವಂಶಿಕ) ಕುಟುಮೊಲು ಮದಿಮೆಡ್ದ್ ಉಪನಾಯನ ಪಾಡೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಕೆಲವೆರ್ ಮದಿಮೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ದೆತ್ತ್ ದ್ ಕೆಲವೆರ್ ತುತ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. 5ydb3hrep44jbvktgdwff36cui9sh9b 362266 362265 2026-07-01T03:06:19Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ */ 362266 wikitext text/x-wiki '''ದೇವಾಡಿಗ''' ಒಂಜಿ [[ಹಿಂದೂ]] ಜಾತಿ '''ಮೊಯ್ಲಿ''', '''ಮೊಯ್ಲಿನಕುಲು''', '''ಸೇರಿಗಾರ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಈ ಜಾತಿಗು ಸೇರುದಿನಕಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಡ್ದ್ ಭಾರತೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಕೇರಳ]]ದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಅಂಚನೆ ಈ ಜಾತಿದ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡುಲಾ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ''ಅಂಬಲವಾಸಿ'' (ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್) ಡ್ದ್ ಬೇತೆ. ಮೊಕುಲು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಬೊಕ್ಕ ''ತುಳು ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಉಪಜಾತಿಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪೆರ್. ದುಂಬು, ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಅಂತರಜಾತಿದಕುಲು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Jw9uAAAAMAAJ&q=Devadiga|title=India's Communities|last=Singh|first=K. S.|date=1998|publisher=[[Anthropological Survey of India]]|isbn=978-0-19-563354-2|volume=6|pages=786–787|language=en|author-link=Kumar Suresh Singh}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false|title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography|last=Singh|first=Nagendra Kr|date=2006|publisher=Global Vision Publishing House|isbn=978-81-8220-167-5|language=en}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಡ್ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತುಳು ಪಾತೆರುನಗ, ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತನ್ಕುಲೆನ ಕುಟುಮದ ಉಲಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮ್ಮಂದದ ಗುಂಪುಡು ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲಾ ಒಂಜೊಂಜಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಪಿದಯಿದಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಲಯಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ರಡ್ಡ್ ಲಿಪಿಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ವ್ಯಾಕರಣ == ''ದೇವಾಡಿಗ'' ಪನ್ಪುನ ಪದ ''ದೇವ'' (ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇವ), ಬೊಕ್ಕ ''ಅಡಿಗ'' (ಸೇವಕೆರ್) ಪಂಡ ''ದೇವೆರೆನ ಸೇವಕೆರ್'' ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಬತ್ತುದುಂಡು.<ref name=":3"/> == ಇತಿಹಾಸ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕನ್ನಡ,ತುಳು ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಸೇವಕೆರ್. "ಉಂದು ಒಂಜಿ ವರ್ಗದ ಸೇವಕೆರ್, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್" ಪಂದ್ ಶ್ರೀ ಎಚ್. ಎ. ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಪೊಸ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟುನ ಮಯೂರ ವರ್ಮನ ಕಾಲೊಡು ಬ್ರಾಣೆರ್ ಪೂರ ಸೇವೆಲಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ತೆರಿಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಪೂಜೆನ್ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಮಾತ್ರ ಮಲ್ಪೊಡು, ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಸೇವೆಲೆನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Citation|last=Thurston|first=Edgar|title=Dēvādiga|url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga|journal=Castes and Tribes of Southern India|access-date=2023-11-06}}</ref><ref>{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಾತೆರುನ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆ ಆದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತುಳು ಮಾತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಅಳಿಯ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೊಂದು ಬಂಟರಂಚಿನ ಮದಿಮೆ ಆಚರಣೆಲು ಉಂಡು. ಕರುನಾಡ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ (ಉತ್ತರಗನ್ನಡ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಇತ್ಯಾದಿ) ಬತ್ತಿನ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರೊಂದು ತನ್ಕುಲೆನ್ ತನ್ಕುಲೆನ್ ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಾದ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ಪಿತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಜೋಕುಲೆನ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೆರ್. ಅಂಚನೆ ಬ್ರಾಣೆರ್ನಲೆಕನೆ ಮದಿಮೆದ ಕ್ರಮ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name=":1">{{Citation |last=Thurston |first=Edgar |title=Dēvādiga |journal=Castes and Tribes of Southern India |url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga |access-date=2023-11-06}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> == ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == '''''ರಕ್ತವಂಶ/ಬರಿ:''' '' ''ಕುಂದರಣ್ಣಾಯ, ಸಾಲಿಯನಾಯ, ಬಂಗೇರಣ್ಣಾಯ, ಕಜ್ಜಣ್ಣಾಯ, ಕರಿಯನಾಯ, ಭೂತೀಯನಾಯ, ಗುಜ್ಜರಣ್ಣಾಯ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚತಬೆತ್ತನಾಯ ಈ ಎಡ್ಮ ಮಾತೃವಂಶದ ಕುಲೊಕುಲು (ಬರಿ).'' ಮದಿಮೆದ ಮೈತ್ರಿನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಈ ವಿಚಿತ್ರವಾದ್ ''ಬನ್'' (ವಂಶಾವಳಿಲು) ಉಂಡು. ''ಬಾರಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್'' : ''ಬಂಗೇರ, ಶಾಲಿಯನ್, ಗುಜಾರನ್, ಸೇರಿಯನ್, ಅಡ್ಡಿಯಾರ್, ಗುಂಡ್ರಣ್ಣ, ಉಪ್ಪಯನ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು.'' ವಂಶಾವಳಿ ಆಧಾರೊಡು ಉಪನಾಮೊಲು ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು. ''ಅಕುಲು ''ಗಣಿಗೆರ್, ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್, ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್, ಮರಾಠಿ, ಪಂಬದೆರ್'' ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ''ಎಸ್ ಸಿ'' ಬೊಕ್ಕ ''ಎಸ್ ಟಿ'' ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ದ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್. ''ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್, ನಾಯರ್'' ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಉಂಡು.<ref name=":3"/> == ಆಡಳಿತ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯಾಯ == ''ದೇವಾಡಿಗ''ದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾತಿ ಸಮಿತಿ ಅಕುಲೆನ ನಡುಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿವಾದೊಲೆನ್ ಪರಿಹಾರ ಮಲ್ಪುಂಡು. ''ಗುರಿಕಾರ ಈ'' ಪಂಡ ಜಾತಿ ಪರಿಷತ್‌ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ. ಜಾತಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಲ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ದಂಡ ಪಾಡ್ದ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಆರ್ '''ದೇವಾಡಿಗ ಸುಧಾರಕ ಸಂಘ''' ಪನ್ಪಿ ಜಾತಿ ಸಂಘೊನು ಕೂಟೊದ ಕಲ್ಯಾಣೊನ್ ತೂವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಂಚಾಯತ್ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಕುಡಿಯೆರೆ ನೀರ್, ರಸ್ತೆ ಇಂಚಿನ ಕಲ್ಯಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ್ ಯೋಜಿಸವುಂಡು.<ref name=":3">{{Cite book |last=Singh |first=Nagendra Kr |url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false |title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography |date=2006 |publisher=Global Vision Publishing House |isbn=978-81-8220-167-5 |language=en}}</ref> == ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ == ''ದೇವಾಡಿಗ'' ''[[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.]]'' ಅಕುಲು ''ಕಲ್ಲುಟ್ಟಿ, ಗುಳಿಗ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಬರಿರೆ ಜಾರಂದಾಯ, ರಾಹು ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಕುಟುಮದ ದೈವೊಲಾದ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ''ಅರಸು ಮಂಜೋಷ್ಣವ'' ಗ್ರಾಮದೈವ ಆದ್ ಲಾ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ''ವೆಂಕಟರಮಣ, ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ, ಶಿವ, ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿನ್ ಲಾ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.'' ಅವೆತ ಪ್ರಮುಖ ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರೊಲು ''ಕಾಶಿ, ತಿರುಪತಿ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಶೃಂಗೇರಿ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು'' <ref name=":3"/> ದೇವಾಡಿಗೆರೆನ ಕುಲದೈವ ''[[ಬಾರ್ಕೂರು]]''ದ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಏಕನಾಥೇಶ್ವರಿ'' ಅಲುಪ ಆಳ್ವಿಕೆ. ಪರಿವಾರ ದೇವತೆಲೆನ್ ದೀತಿನ ಪಿರಾಕ್ ದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಜನವರಿ ೨೦೧೭ಡ್ದ್ ನವೀಕರಣ ಆವೊಂದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಹ್ಮ ಕಲಸೋತ್ಸವದ ವಿಧಿವಿಧಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಸಮಾರಂಭೊಲು ೨೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೮ ಮುಟ್ಟ ನಡದುಂಡು.<ref>{{Cite web |date=2019-02-20 |title=First Annual Vardhunsava Of Sri Ekanatheshwari Temple Held At Barkur {{!}} News Karnataka |url=https://newskarnataka.com/karnataka/coastal/udupi/first-annual-vardhunsava-of-sri-ekanatheshwari-temple-held-at-barkur/20022019 |access-date=2023-11-10 |website=newskarnataka.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Udupi: Palimar Swamiji lays foundation for temple, hails Devadiga community |url=https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=377533 |access-date=2023-11-10 |website=www.daijiworld.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-05 |title=Foundation Stone Laying Ceremony of Shri Ekanatheshwari Temple {{!}} |url=https://www.barkuronline.com/news/post/top-news/foundation-stone-laying-ceremony-of-shri-ekanatheshwari-temple |access-date=2023-11-10 |website=www.barkuronline.com |language=en-US}}</ref> ದುಂಬು ಪವಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆಡ್ ''ಗುರಿಕಾರ'' (ಜಾತಿ ಪರಿಷತ್‌ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ) ಪಾತ್ರ ಇತ್ತುಂಡ ಇತ್ತೆ ಅವೆತ ಜಾಗೆನ್ ''ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್'' ಪತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಮದಿಮೆ, ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ಪಾತ್ರ ಪವಿತ್ರ ತಜ್ಞೆರೆನ ಪಾತ್ರ. ''ಕೃಷ್ಣ ಅಷ್ಟಮಿ, ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ, ಶಿವರಾತ್ರಿ, ವಿಷ್ಣು ಬೊಕ್ಕ ದೀಪಾವಳಿ'' ಇಂಚಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವೊದ ಹಿಂದೂ ಪರ್ಬೊಲೆನ್ ಅಕುಲು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಬೇತೆ ಧರ್ಮೊಗು ಮತಾಂತರ ಇಜ್ಜಿ.<ref name=":3"/>.ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ ಬೊಕ್ಕ ತುಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್ ಅಕಲೆನ ಪುರೋಹಿತೆರ್.<ref name=":1"/><ref name=":2"/> ಈ ಉಪನಯನ ಆಚರಣೆ ಸಮುದಾಯೊದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆಡ್ ನಡಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ವರದಿ ಉಂಡು. ಮಸ್ತ್ ಸಂದರ್ಬೊಡು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಆನುವಂಶಿಕ) ಕುಟುಮೊಲು ಮದಿಮೆಡ್ದ್ ಉಪನಾಯನ ಪಾಡೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಕೆಲವೆರ್ ಮದಿಮೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ದೆತ್ತ್ ದ್ ಕೆಲವೆರ್ ತುತ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. == ಅಂತರ ಸಮುದಾಯ ಸಂಬಂಧೊಲು == ದೇಸ್ತಾನೊದ ಸೇವೆಲೆಡ್ ಡೊಲ್ಲುಗಾರೆರ್, ಸಂಗೀತಗಾರೆರಾದ್ ''ದೇವಾಡಿಗ''ನ ಪಾತ್ರೊ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಅಂತರ ಸಮುದಾಯ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನೊನು ಕೊರ್ತುಂಡು. ಅಕುಲು ''ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್, ನಾಯರ್ಲೆಡ ನುಪ್ಪು ನೀರ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್.'' ''ಬಂಟ್, ಬಿಲ್ಲವ, ಕುಲಾಲ್'' ಇಂಚಿತ್ತಿನಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ನುಪ್ಪು ನೀರ್ ದ ವಿನಿಮಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಅಕುಲು ''ಗಾಣಿಗ, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಕ್ರೈಸ್ತ, ಮರಾಠಿ, ಪಂಬದ'' ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಅನುಸೂಚಿತ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅನುಸೂಚಿತ ಪಂಗಡ ಸಮುದಾಯೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ವಿನಿಮಯ ಮಲ್ಪುಜೆರ್. ಅಂತರ ಜಾತಿ ಮದಿಮೆಗ್ ಅಕುಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ಅಕುಲು ಗುವೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ದ ಮೂಲೊಲೆನ್ ಬೇತೆಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಪಾಲ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಅವ್ವೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗರಡಿಲೆಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ ಉಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರ್ಬೊಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಸಂಗೀತಗಾರೆರಾದ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಪಾತ್ರ ಉಂಡು. ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಮುದಾಯೊಡು ಕೃಷಿ-ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್, ಶಿಕ್ಷಕೆರೆನ ವೃತ್ತಿಲು. ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವ ದುರ್ಬಲವಾದುಂಡು.<ref name=":3"/> brawqnpbgo51j7xhrkt0ev3zoi08xsb 362267 362266 2026-07-01T03:06:29Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಅಂತರ ಸಮುದಾಯ ಸಂಬಂಧೊಲು */ 362267 wikitext text/x-wiki '''ದೇವಾಡಿಗ''' ಒಂಜಿ [[ಹಿಂದೂ]] ಜಾತಿ '''ಮೊಯ್ಲಿ''', '''ಮೊಯ್ಲಿನಕುಲು''', '''ಸೇರಿಗಾರ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಈ ಜಾತಿಗು ಸೇರುದಿನಕಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಡ್ದ್ ಭಾರತೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಕೇರಳ]]ದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಅಂಚನೆ ಈ ಜಾತಿದ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡುಲಾ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ''ಅಂಬಲವಾಸಿ'' (ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್) ಡ್ದ್ ಬೇತೆ. ಮೊಕುಲು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಬೊಕ್ಕ ''ತುಳು ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಉಪಜಾತಿಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪೆರ್. ದುಂಬು, ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಅಂತರಜಾತಿದಕುಲು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Jw9uAAAAMAAJ&q=Devadiga|title=India's Communities|last=Singh|first=K. S.|date=1998|publisher=[[Anthropological Survey of India]]|isbn=978-0-19-563354-2|volume=6|pages=786–787|language=en|author-link=Kumar Suresh Singh}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false|title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography|last=Singh|first=Nagendra Kr|date=2006|publisher=Global Vision Publishing House|isbn=978-81-8220-167-5|language=en}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಡ್ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತುಳು ಪಾತೆರುನಗ, ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತನ್ಕುಲೆನ ಕುಟುಮದ ಉಲಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮ್ಮಂದದ ಗುಂಪುಡು ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲಾ ಒಂಜೊಂಜಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಪಿದಯಿದಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಲಯಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ರಡ್ಡ್ ಲಿಪಿಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ವ್ಯಾಕರಣ == ''ದೇವಾಡಿಗ'' ಪನ್ಪುನ ಪದ ''ದೇವ'' (ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇವ), ಬೊಕ್ಕ ''ಅಡಿಗ'' (ಸೇವಕೆರ್) ಪಂಡ ''ದೇವೆರೆನ ಸೇವಕೆರ್'' ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಬತ್ತುದುಂಡು.<ref name=":3"/> == ಇತಿಹಾಸ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕನ್ನಡ,ತುಳು ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಸೇವಕೆರ್. "ಉಂದು ಒಂಜಿ ವರ್ಗದ ಸೇವಕೆರ್, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್" ಪಂದ್ ಶ್ರೀ ಎಚ್. ಎ. ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಪೊಸ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟುನ ಮಯೂರ ವರ್ಮನ ಕಾಲೊಡು ಬ್ರಾಣೆರ್ ಪೂರ ಸೇವೆಲಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ತೆರಿಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಪೂಜೆನ್ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಮಾತ್ರ ಮಲ್ಪೊಡು, ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಸೇವೆಲೆನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Citation|last=Thurston|first=Edgar|title=Dēvādiga|url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga|journal=Castes and Tribes of Southern India|access-date=2023-11-06}}</ref><ref>{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಾತೆರುನ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆ ಆದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತುಳು ಮಾತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಅಳಿಯ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೊಂದು ಬಂಟರಂಚಿನ ಮದಿಮೆ ಆಚರಣೆಲು ಉಂಡು. ಕರುನಾಡ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ (ಉತ್ತರಗನ್ನಡ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಇತ್ಯಾದಿ) ಬತ್ತಿನ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರೊಂದು ತನ್ಕುಲೆನ್ ತನ್ಕುಲೆನ್ ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಾದ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ಪಿತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಜೋಕುಲೆನ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೆರ್. ಅಂಚನೆ ಬ್ರಾಣೆರ್ನಲೆಕನೆ ಮದಿಮೆದ ಕ್ರಮ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name=":1">{{Citation |last=Thurston |first=Edgar |title=Dēvādiga |journal=Castes and Tribes of Southern India |url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga |access-date=2023-11-06}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> == ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == '''''ರಕ್ತವಂಶ/ಬರಿ:''' '' ''ಕುಂದರಣ್ಣಾಯ, ಸಾಲಿಯನಾಯ, ಬಂಗೇರಣ್ಣಾಯ, ಕಜ್ಜಣ್ಣಾಯ, ಕರಿಯನಾಯ, ಭೂತೀಯನಾಯ, ಗುಜ್ಜರಣ್ಣಾಯ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚತಬೆತ್ತನಾಯ ಈ ಎಡ್ಮ ಮಾತೃವಂಶದ ಕುಲೊಕುಲು (ಬರಿ).'' ಮದಿಮೆದ ಮೈತ್ರಿನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಈ ವಿಚಿತ್ರವಾದ್ ''ಬನ್'' (ವಂಶಾವಳಿಲು) ಉಂಡು. ''ಬಾರಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್'' : ''ಬಂಗೇರ, ಶಾಲಿಯನ್, ಗುಜಾರನ್, ಸೇರಿಯನ್, ಅಡ್ಡಿಯಾರ್, ಗುಂಡ್ರಣ್ಣ, ಉಪ್ಪಯನ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು.'' ವಂಶಾವಳಿ ಆಧಾರೊಡು ಉಪನಾಮೊಲು ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು. ''ಅಕುಲು ''ಗಣಿಗೆರ್, ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್, ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್, ಮರಾಠಿ, ಪಂಬದೆರ್'' ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ''ಎಸ್ ಸಿ'' ಬೊಕ್ಕ ''ಎಸ್ ಟಿ'' ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ದ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್. ''ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್, ನಾಯರ್'' ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಉಂಡು.<ref name=":3"/> == ಆಡಳಿತ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯಾಯ == ''ದೇವಾಡಿಗ''ದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾತಿ ಸಮಿತಿ ಅಕುಲೆನ ನಡುಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿವಾದೊಲೆನ್ ಪರಿಹಾರ ಮಲ್ಪುಂಡು. ''ಗುರಿಕಾರ ಈ'' ಪಂಡ ಜಾತಿ ಪರಿಷತ್‌ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ. ಜಾತಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಲ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ದಂಡ ಪಾಡ್ದ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಆರ್ '''ದೇವಾಡಿಗ ಸುಧಾರಕ ಸಂಘ''' ಪನ್ಪಿ ಜಾತಿ ಸಂಘೊನು ಕೂಟೊದ ಕಲ್ಯಾಣೊನ್ ತೂವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಂಚಾಯತ್ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಕುಡಿಯೆರೆ ನೀರ್, ರಸ್ತೆ ಇಂಚಿನ ಕಲ್ಯಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ್ ಯೋಜಿಸವುಂಡು.<ref name=":3">{{Cite book |last=Singh |first=Nagendra Kr |url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false |title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography |date=2006 |publisher=Global Vision Publishing House |isbn=978-81-8220-167-5 |language=en}}</ref> == ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ == ''ದೇವಾಡಿಗ'' ''[[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.]]'' ಅಕುಲು ''ಕಲ್ಲುಟ್ಟಿ, ಗುಳಿಗ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಬರಿರೆ ಜಾರಂದಾಯ, ರಾಹು ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಕುಟುಮದ ದೈವೊಲಾದ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ''ಅರಸು ಮಂಜೋಷ್ಣವ'' ಗ್ರಾಮದೈವ ಆದ್ ಲಾ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ''ವೆಂಕಟರಮಣ, ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ, ಶಿವ, ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿನ್ ಲಾ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.'' ಅವೆತ ಪ್ರಮುಖ ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರೊಲು ''ಕಾಶಿ, ತಿರುಪತಿ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಶೃಂಗೇರಿ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು'' <ref name=":3"/> ದೇವಾಡಿಗೆರೆನ ಕುಲದೈವ ''[[ಬಾರ್ಕೂರು]]''ದ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಏಕನಾಥೇಶ್ವರಿ'' ಅಲುಪ ಆಳ್ವಿಕೆ. ಪರಿವಾರ ದೇವತೆಲೆನ್ ದೀತಿನ ಪಿರಾಕ್ ದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಜನವರಿ ೨೦೧೭ಡ್ದ್ ನವೀಕರಣ ಆವೊಂದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಹ್ಮ ಕಲಸೋತ್ಸವದ ವಿಧಿವಿಧಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಸಮಾರಂಭೊಲು ೨೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೮ ಮುಟ್ಟ ನಡದುಂಡು.<ref>{{Cite web |date=2019-02-20 |title=First Annual Vardhunsava Of Sri Ekanatheshwari Temple Held At Barkur {{!}} News Karnataka |url=https://newskarnataka.com/karnataka/coastal/udupi/first-annual-vardhunsava-of-sri-ekanatheshwari-temple-held-at-barkur/20022019 |access-date=2023-11-10 |website=newskarnataka.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Udupi: Palimar Swamiji lays foundation for temple, hails Devadiga community |url=https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=377533 |access-date=2023-11-10 |website=www.daijiworld.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-05 |title=Foundation Stone Laying Ceremony of Shri Ekanatheshwari Temple {{!}} |url=https://www.barkuronline.com/news/post/top-news/foundation-stone-laying-ceremony-of-shri-ekanatheshwari-temple |access-date=2023-11-10 |website=www.barkuronline.com |language=en-US}}</ref> ದುಂಬು ಪವಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆಡ್ ''ಗುರಿಕಾರ'' (ಜಾತಿ ಪರಿಷತ್‌ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ) ಪಾತ್ರ ಇತ್ತುಂಡ ಇತ್ತೆ ಅವೆತ ಜಾಗೆನ್ ''ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್'' ಪತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಮದಿಮೆ, ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ಪಾತ್ರ ಪವಿತ್ರ ತಜ್ಞೆರೆನ ಪಾತ್ರ. ''ಕೃಷ್ಣ ಅಷ್ಟಮಿ, ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ, ಶಿವರಾತ್ರಿ, ವಿಷ್ಣು ಬೊಕ್ಕ ದೀಪಾವಳಿ'' ಇಂಚಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವೊದ ಹಿಂದೂ ಪರ್ಬೊಲೆನ್ ಅಕುಲು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಬೇತೆ ಧರ್ಮೊಗು ಮತಾಂತರ ಇಜ್ಜಿ.<ref name=":3"/>.ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ ಬೊಕ್ಕ ತುಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್ ಅಕಲೆನ ಪುರೋಹಿತೆರ್.<ref name=":1"/><ref name=":2"/> ಈ ಉಪನಯನ ಆಚರಣೆ ಸಮುದಾಯೊದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆಡ್ ನಡಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ವರದಿ ಉಂಡು. ಮಸ್ತ್ ಸಂದರ್ಬೊಡು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಆನುವಂಶಿಕ) ಕುಟುಮೊಲು ಮದಿಮೆಡ್ದ್ ಉಪನಾಯನ ಪಾಡೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಕೆಲವೆರ್ ಮದಿಮೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ದೆತ್ತ್ ದ್ ಕೆಲವೆರ್ ತುತ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. == ಅಂತರ ಸಮುದಾಯ ಸಂಬಂಧೊಲು == ದೇಸ್ತಾನೊದ ಸೇವೆಲೆಡ್ ಡೊಲ್ಲುಗಾರೆರ್, ಸಂಗೀತಗಾರೆರಾದ್ ''ದೇವಾಡಿಗ''ನ ಪಾತ್ರೊ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಅಂತರ ಸಮುದಾಯ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನೊನು ಕೊರ್ತುಂಡು. ಅಕುಲು ''ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್, ನಾಯರ್ಲೆಡ ನುಪ್ಪು ನೀರ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್.'' ''ಬಂಟ್, ಬಿಲ್ಲವ, ಕುಲಾಲ್'' ಇಂಚಿತ್ತಿನಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ನುಪ್ಪು ನೀರ್ ದ ವಿನಿಮಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಅಕುಲು ''ಗಾಣಿಗ, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಕ್ರೈಸ್ತ, ಮರಾಠಿ, ಪಂಬದ'' ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಅನುಸೂಚಿತ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅನುಸೂಚಿತ ಪಂಗಡ ಸಮುದಾಯೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ವಿನಿಮಯ ಮಲ್ಪುಜೆರ್. ಅಂತರ ಜಾತಿ ಮದಿಮೆಗ್ ಅಕುಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ಅಕುಲು ಗುವೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ದ ಮೂಲೊಲೆನ್ ಬೇತೆಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಪಾಲ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಅವ್ವೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗರಡಿಲೆಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ ಉಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರ್ಬೊಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಸಂಗೀತಗಾರೆರಾದ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಪಾತ್ರ ಉಂಡು. ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಮುದಾಯೊಡು ಕೃಷಿ-ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್, ಶಿಕ್ಷಕೆರೆನ ವೃತ್ತಿಲು. ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವ ದುರ್ಬಲವಾದುಂಡು.<ref name=":3"/> == ವರ್ಣ ವರ್ಗೀಕರಣ == ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವರ್ಣ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ ಪದ್ಧತಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಇಜ್ಜಿ. ''ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥ (ಸುಮಾರ್ ೧೪೮೦ - ಸುಮಾರು ೧೬೦೦)'', ೧೨೦ ವರ್ಸೊ ಬದುಕುದು ಬದುಕುವೆರ್. ಆರ್ ಒರಿ ಮಲ್ಲ ದ್ವಂದ್ವವಾದಿ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ, ಕವಿ, ರಹಸ್ಯವಾದಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಹುಜ್ಞೆರ್. ಆರ್ ''ಬಡಗಿಲೆನ್, ಚಿನ್ನದ ಕಲಾವಿದೆರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ದೇವೆರೆನ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನಗ ಒಂಜಿ ಪವಿತ್ರೀಕರಣದ ಆಚರಣೆನ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕರ್ತವ್ಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಯೆರ್'' ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು.<ref name=":0">{{Cite book |last=Singh |first=K. S. |author-link=Kumar Suresh Singh |url=https://books.google.com/books?id=Jw9uAAAAMAAJ&q=Devadiga |title=India's Communities |date=1998 |publisher=[[Anthropological Survey of India]] |isbn=978-0-19-563354-2 |volume=6 |pages=786–787 |language=en}}</ref> bth58g5pg5bexh7ryp5vo2iw6ldzcal 362268 362267 2026-07-01T03:06:41Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ವರ್ಣ ವರ್ಗೀಕರಣ */ 362268 wikitext text/x-wiki '''ದೇವಾಡಿಗ''' ಒಂಜಿ [[ಹಿಂದೂ]] ಜಾತಿ '''ಮೊಯ್ಲಿ''', '''ಮೊಯ್ಲಿನಕುಲು''', '''ಸೇರಿಗಾರ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಈ ಜಾತಿಗು ಸೇರುದಿನಕಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಡ್ದ್ ಭಾರತೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಕೇರಳ]]ದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಅಂಚನೆ ಈ ಜಾತಿದ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡುಲಾ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ''ಅಂಬಲವಾಸಿ'' (ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್) ಡ್ದ್ ಬೇತೆ. ಮೊಕುಲು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಬೊಕ್ಕ ''ತುಳು ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಉಪಜಾತಿಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪೆರ್. ದುಂಬು, ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಅಂತರಜಾತಿದಕುಲು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Jw9uAAAAMAAJ&q=Devadiga|title=India's Communities|last=Singh|first=K. S.|date=1998|publisher=[[Anthropological Survey of India]]|isbn=978-0-19-563354-2|volume=6|pages=786–787|language=en|author-link=Kumar Suresh Singh}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false|title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography|last=Singh|first=Nagendra Kr|date=2006|publisher=Global Vision Publishing House|isbn=978-81-8220-167-5|language=en}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಡ್ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತುಳು ಪಾತೆರುನಗ, ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತನ್ಕುಲೆನ ಕುಟುಮದ ಉಲಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮ್ಮಂದದ ಗುಂಪುಡು ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲಾ ಒಂಜೊಂಜಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಪಿದಯಿದಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಲಯಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ರಡ್ಡ್ ಲಿಪಿಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ವ್ಯಾಕರಣ == ''ದೇವಾಡಿಗ'' ಪನ್ಪುನ ಪದ ''ದೇವ'' (ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇವ), ಬೊಕ್ಕ ''ಅಡಿಗ'' (ಸೇವಕೆರ್) ಪಂಡ ''ದೇವೆರೆನ ಸೇವಕೆರ್'' ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಬತ್ತುದುಂಡು.<ref name=":3"/> == ಇತಿಹಾಸ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕನ್ನಡ,ತುಳು ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಸೇವಕೆರ್. "ಉಂದು ಒಂಜಿ ವರ್ಗದ ಸೇವಕೆರ್, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್" ಪಂದ್ ಶ್ರೀ ಎಚ್. ಎ. ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಪೊಸ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟುನ ಮಯೂರ ವರ್ಮನ ಕಾಲೊಡು ಬ್ರಾಣೆರ್ ಪೂರ ಸೇವೆಲಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ತೆರಿಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಪೂಜೆನ್ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಮಾತ್ರ ಮಲ್ಪೊಡು, ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಸೇವೆಲೆನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Citation|last=Thurston|first=Edgar|title=Dēvādiga|url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga|journal=Castes and Tribes of Southern India|access-date=2023-11-06}}</ref><ref>{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಾತೆರುನ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆ ಆದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತುಳು ಮಾತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಅಳಿಯ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೊಂದು ಬಂಟರಂಚಿನ ಮದಿಮೆ ಆಚರಣೆಲು ಉಂಡು. ಕರುನಾಡ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ (ಉತ್ತರಗನ್ನಡ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಇತ್ಯಾದಿ) ಬತ್ತಿನ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರೊಂದು ತನ್ಕುಲೆನ್ ತನ್ಕುಲೆನ್ ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಾದ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ಪಿತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಜೋಕುಲೆನ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೆರ್. ಅಂಚನೆ ಬ್ರಾಣೆರ್ನಲೆಕನೆ ಮದಿಮೆದ ಕ್ರಮ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name=":1">{{Citation |last=Thurston |first=Edgar |title=Dēvādiga |journal=Castes and Tribes of Southern India |url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga |access-date=2023-11-06}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> == ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == '''''ರಕ್ತವಂಶ/ಬರಿ:''' '' ''ಕುಂದರಣ್ಣಾಯ, ಸಾಲಿಯನಾಯ, ಬಂಗೇರಣ್ಣಾಯ, ಕಜ್ಜಣ್ಣಾಯ, ಕರಿಯನಾಯ, ಭೂತೀಯನಾಯ, ಗುಜ್ಜರಣ್ಣಾಯ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚತಬೆತ್ತನಾಯ ಈ ಎಡ್ಮ ಮಾತೃವಂಶದ ಕುಲೊಕುಲು (ಬರಿ).'' ಮದಿಮೆದ ಮೈತ್ರಿನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಈ ವಿಚಿತ್ರವಾದ್ ''ಬನ್'' (ವಂಶಾವಳಿಲು) ಉಂಡು. ''ಬಾರಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್'' : ''ಬಂಗೇರ, ಶಾಲಿಯನ್, ಗುಜಾರನ್, ಸೇರಿಯನ್, ಅಡ್ಡಿಯಾರ್, ಗುಂಡ್ರಣ್ಣ, ಉಪ್ಪಯನ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು.'' ವಂಶಾವಳಿ ಆಧಾರೊಡು ಉಪನಾಮೊಲು ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು. ''ಅಕುಲು ''ಗಣಿಗೆರ್, ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್, ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್, ಮರಾಠಿ, ಪಂಬದೆರ್'' ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ''ಎಸ್ ಸಿ'' ಬೊಕ್ಕ ''ಎಸ್ ಟಿ'' ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ದ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್. ''ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್, ನಾಯರ್'' ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಉಂಡು.<ref name=":3"/> == ಆಡಳಿತ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯಾಯ == ''ದೇವಾಡಿಗ''ದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾತಿ ಸಮಿತಿ ಅಕುಲೆನ ನಡುಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿವಾದೊಲೆನ್ ಪರಿಹಾರ ಮಲ್ಪುಂಡು. ''ಗುರಿಕಾರ ಈ'' ಪಂಡ ಜಾತಿ ಪರಿಷತ್‌ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ. ಜಾತಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಲ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ದಂಡ ಪಾಡ್ದ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಆರ್ '''ದೇವಾಡಿಗ ಸುಧಾರಕ ಸಂಘ''' ಪನ್ಪಿ ಜಾತಿ ಸಂಘೊನು ಕೂಟೊದ ಕಲ್ಯಾಣೊನ್ ತೂವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಂಚಾಯತ್ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಕುಡಿಯೆರೆ ನೀರ್, ರಸ್ತೆ ಇಂಚಿನ ಕಲ್ಯಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ್ ಯೋಜಿಸವುಂಡು.<ref name=":3">{{Cite book |last=Singh |first=Nagendra Kr |url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false |title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography |date=2006 |publisher=Global Vision Publishing House |isbn=978-81-8220-167-5 |language=en}}</ref> == ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ == ''ದೇವಾಡಿಗ'' ''[[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.]]'' ಅಕುಲು ''ಕಲ್ಲುಟ್ಟಿ, ಗುಳಿಗ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಬರಿರೆ ಜಾರಂದಾಯ, ರಾಹು ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಕುಟುಮದ ದೈವೊಲಾದ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ''ಅರಸು ಮಂಜೋಷ್ಣವ'' ಗ್ರಾಮದೈವ ಆದ್ ಲಾ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ''ವೆಂಕಟರಮಣ, ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ, ಶಿವ, ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿನ್ ಲಾ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.'' ಅವೆತ ಪ್ರಮುಖ ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರೊಲು ''ಕಾಶಿ, ತಿರುಪತಿ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಶೃಂಗೇರಿ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು'' <ref name=":3"/> ದೇವಾಡಿಗೆರೆನ ಕುಲದೈವ ''[[ಬಾರ್ಕೂರು]]''ದ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಏಕನಾಥೇಶ್ವರಿ'' ಅಲುಪ ಆಳ್ವಿಕೆ. ಪರಿವಾರ ದೇವತೆಲೆನ್ ದೀತಿನ ಪಿರಾಕ್ ದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಜನವರಿ ೨೦೧೭ಡ್ದ್ ನವೀಕರಣ ಆವೊಂದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಹ್ಮ ಕಲಸೋತ್ಸವದ ವಿಧಿವಿಧಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಸಮಾರಂಭೊಲು ೨೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೮ ಮುಟ್ಟ ನಡದುಂಡು.<ref>{{Cite web |date=2019-02-20 |title=First Annual Vardhunsava Of Sri Ekanatheshwari Temple Held At Barkur {{!}} News Karnataka |url=https://newskarnataka.com/karnataka/coastal/udupi/first-annual-vardhunsava-of-sri-ekanatheshwari-temple-held-at-barkur/20022019 |access-date=2023-11-10 |website=newskarnataka.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Udupi: Palimar Swamiji lays foundation for temple, hails Devadiga community |url=https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=377533 |access-date=2023-11-10 |website=www.daijiworld.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-05 |title=Foundation Stone Laying Ceremony of Shri Ekanatheshwari Temple {{!}} |url=https://www.barkuronline.com/news/post/top-news/foundation-stone-laying-ceremony-of-shri-ekanatheshwari-temple |access-date=2023-11-10 |website=www.barkuronline.com |language=en-US}}</ref> ದುಂಬು ಪವಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆಡ್ ''ಗುರಿಕಾರ'' (ಜಾತಿ ಪರಿಷತ್‌ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ) ಪಾತ್ರ ಇತ್ತುಂಡ ಇತ್ತೆ ಅವೆತ ಜಾಗೆನ್ ''ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್'' ಪತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಮದಿಮೆ, ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ಪಾತ್ರ ಪವಿತ್ರ ತಜ್ಞೆರೆನ ಪಾತ್ರ. ''ಕೃಷ್ಣ ಅಷ್ಟಮಿ, ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ, ಶಿವರಾತ್ರಿ, ವಿಷ್ಣು ಬೊಕ್ಕ ದೀಪಾವಳಿ'' ಇಂಚಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವೊದ ಹಿಂದೂ ಪರ್ಬೊಲೆನ್ ಅಕುಲು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಬೇತೆ ಧರ್ಮೊಗು ಮತಾಂತರ ಇಜ್ಜಿ.<ref name=":3"/>.ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ ಬೊಕ್ಕ ತುಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್ ಅಕಲೆನ ಪುರೋಹಿತೆರ್.<ref name=":1"/><ref name=":2"/> ಈ ಉಪನಯನ ಆಚರಣೆ ಸಮುದಾಯೊದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆಡ್ ನಡಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ವರದಿ ಉಂಡು. ಮಸ್ತ್ ಸಂದರ್ಬೊಡು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಆನುವಂಶಿಕ) ಕುಟುಮೊಲು ಮದಿಮೆಡ್ದ್ ಉಪನಾಯನ ಪಾಡೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಕೆಲವೆರ್ ಮದಿಮೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ದೆತ್ತ್ ದ್ ಕೆಲವೆರ್ ತುತ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. == ಅಂತರ ಸಮುದಾಯ ಸಂಬಂಧೊಲು == ದೇಸ್ತಾನೊದ ಸೇವೆಲೆಡ್ ಡೊಲ್ಲುಗಾರೆರ್, ಸಂಗೀತಗಾರೆರಾದ್ ''ದೇವಾಡಿಗ''ನ ಪಾತ್ರೊ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಅಂತರ ಸಮುದಾಯ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನೊನು ಕೊರ್ತುಂಡು. ಅಕುಲು ''ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್, ನಾಯರ್ಲೆಡ ನುಪ್ಪು ನೀರ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್.'' ''ಬಂಟ್, ಬಿಲ್ಲವ, ಕುಲಾಲ್'' ಇಂಚಿತ್ತಿನಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ನುಪ್ಪು ನೀರ್ ದ ವಿನಿಮಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಅಕುಲು ''ಗಾಣಿಗ, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಕ್ರೈಸ್ತ, ಮರಾಠಿ, ಪಂಬದ'' ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಅನುಸೂಚಿತ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅನುಸೂಚಿತ ಪಂಗಡ ಸಮುದಾಯೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ವಿನಿಮಯ ಮಲ್ಪುಜೆರ್. ಅಂತರ ಜಾತಿ ಮದಿಮೆಗ್ ಅಕುಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ಅಕುಲು ಗುವೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ದ ಮೂಲೊಲೆನ್ ಬೇತೆಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಪಾಲ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಅವ್ವೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗರಡಿಲೆಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ ಉಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರ್ಬೊಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಸಂಗೀತಗಾರೆರಾದ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಪಾತ್ರ ಉಂಡು. ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಮುದಾಯೊಡು ಕೃಷಿ-ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್, ಶಿಕ್ಷಕೆರೆನ ವೃತ್ತಿಲು. ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವ ದುರ್ಬಲವಾದುಂಡು.<ref name=":3"/> == ವರ್ಣ ವರ್ಗೀಕರಣ == ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವರ್ಣ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ ಪದ್ಧತಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಇಜ್ಜಿ. ''ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥ (ಸುಮಾರ್ ೧೪೮೦ - ಸುಮಾರು ೧೬೦೦)'', ೧೨೦ ವರ್ಸೊ ಬದುಕುದು ಬದುಕುವೆರ್. ಆರ್ ಒರಿ ಮಲ್ಲ ದ್ವಂದ್ವವಾದಿ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ, ಕವಿ, ರಹಸ್ಯವಾದಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಹುಜ್ಞೆರ್. ಆರ್ ''ಬಡಗಿಲೆನ್, ಚಿನ್ನದ ಕಲಾವಿದೆರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ದೇವೆರೆನ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನಗ ಒಂಜಿ ಪವಿತ್ರೀಕರಣದ ಆಚರಣೆನ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕರ್ತವ್ಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಯೆರ್'' ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು.<ref name=":0">{{Cite book |last=Singh |first=K. S. |author-link=Kumar Suresh Singh |url=https://books.google.com/books?id=Jw9uAAAAMAAJ&q=Devadiga |title=India's Communities |date=1998 |publisher=[[Anthropological Survey of India]] |isbn=978-0-19-563354-2 |volume=6 |pages=786–787 |language=en}}</ref> == ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣೊಲು == ''ದೇವಾಡಿಗ'''ನ್ ''ನಯೀ ಸಮುದಾಯ (ಸವಿತಾ ಸಮಾಜ / ಕ್ಶೌರಿಕಾ / ಮಂಗಳ)'' ಗ್ ಸೇರಿನವು ಪಂದ್ ಕೆಲವೆರ್ ತಪ್ಪು ತೆರಿಪಾವೆರ್. ಆಂಡ ''ದೇವಾಡಿಗ'' ಪಂಡ ''ನಯೀ ಸಮುದಾಯ'' ಅತ್ತ್. ಅಕುಲು ಶೆಹ್ನೈ ಬೊಕ್ಕ ಡ್ರಮ್ಸ್ ನ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮರಣ ಸಮಾರಂಭೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಮಾತ ಕೆಲಸೊಲೆಡ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಜೆರ್. ದೇವಾಡಿಗ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮುದಾಯ. ''ದೇವಾಡಿಗ'' ಪವಿತ್ರವಾಯಿನ ಸಮುದಾಯ. ಈ ರಡ್ಡ್ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ನಡುಟು ದಾಲ ಸಮ್ಮಂದ ಇಜ್ಜಿ. ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಮುದಾಯೊದಕುಲು.<ref name=":1"/><ref name=":2"/><ref>{{Cite web |title=Caste list of Karnataka |url=https://bcw.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/caste%20list.new.pdf |access-date=2023-11-16 |archive-date=2023-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231110113355/https://bcw.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/caste%20list.new.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite book|url=http://www.ncbc.nic.in/Writereaddata/cl/karnataka.pdf|title="Central List of OBCs for the State of Karnataka"|pages=15}}</ref> 41c65ybif5smur5w05vb1b2x5supirp 362269 362268 2026-07-01T03:06:52Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣೊಲು */ 362269 wikitext text/x-wiki '''ದೇವಾಡಿಗ''' ಒಂಜಿ [[ಹಿಂದೂ]] ಜಾತಿ '''ಮೊಯ್ಲಿ''', '''ಮೊಯ್ಲಿನಕುಲು''', '''ಸೇರಿಗಾರ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಈ ಜಾತಿಗು ಸೇರುದಿನಕಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್ ಆದಿತ್ತೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಡ್ದ್ ಭಾರತೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿ ಕರಾವಳಿಡ್ [[ಕೇರಳ]]ದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆ ಮುಟ್ಟ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭೂಮಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಅಂಚನೆ ಈ ಜಾತಿದ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡುಲಾ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಬೇತೆ ಕಡೆಟ್ ಉಪ್ಪುನ ''ಅಂಬಲವಾಸಿ'' (ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ಸೇವಕೆರ್) ಡ್ದ್ ಬೇತೆ. ಮೊಕುಲು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಬೊಕ್ಕ ''ತುಳು ದೇವಾಡಿಗ'' (ಮೊಯ್ಲಿ) ಪನ್ಪಿನ ರಡ್ಡ್ ಉಪಜಾತಿಡ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಆಪೆರ್. ದುಂಬು, ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಅಂತರಜಾತಿದಕುಲು.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Jw9uAAAAMAAJ&q=Devadiga|title=India's Communities|last=Singh|first=K. S.|date=1998|publisher=[[Anthropological Survey of India]]|isbn=978-0-19-563354-2|volume=6|pages=786–787|language=en|author-link=Kumar Suresh Singh}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false|title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography|last=Singh|first=Nagendra Kr|date=2006|publisher=Global Vision Publishing House|isbn=978-81-8220-167-5|language=en}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಾರವಾರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಡ್ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಬೊಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರುಡ್ ವಾಸ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತುಳು ಪಾತೆರುನಗ, ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ತನ್ಕುಲೆನ ಕುಟುಮದ ಉಲಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಮ್ಮಂದದ ಗುಂಪುಡು ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲಾ ಒಂಜೊಂಜಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಕೇರಳೊಡು ಪಿದಯಿದಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮಲಯಾಳ ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರ್ವೆರ್. ಕನ್ನಡ ಬೊಕ್ಕ ಮಲಯಾಳಂ ರಡ್ಡ್ ಲಿಪಿಲೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. == ವ್ಯಾಕರಣ == ''ದೇವಾಡಿಗ'' ಪನ್ಪುನ ಪದ ''ದೇವ'' (ದೇವಸ್ಥಾನದ ದೇವ), ಬೊಕ್ಕ ''ಅಡಿಗ'' (ಸೇವಕೆರ್) ಪಂಡ ''ದೇವೆರೆನ ಸೇವಕೆರ್'' ಪನ್ಪಿನ ಶಬ್ದ ಬತ್ತುದುಂಡು.<ref name=":3"/> == ಇತಿಹಾಸ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಕನ್ನಡ,ತುಳು ಭಾಷೆ ಪಾತೆರುನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಸೇವಕೆರ್. "ಉಂದು ಒಂಜಿ ವರ್ಗದ ಸೇವಕೆರ್, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಸಂಗೀತಗಾರೆರ್" ಪಂದ್ ಶ್ರೀ ಎಚ್. ಎ. ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಪೊಸ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟುನ ಮಯೂರ ವರ್ಮನ ಕಾಲೊಡು ಬ್ರಾಣೆರ್ ಪೂರ ಸೇವೆಲಾ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಇಜ್ಜಿ ಪನ್ಪಿನವು ತೆರಿಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ಪೂಜೆನ್ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಮಾತ್ರ ಮಲ್ಪೊಡು, ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಬೇತೆ ಸೇವೆಲೆನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ರಾಣೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಮಲ್ಪೊಡು ಪಂದ್ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Citation|last=Thurston|first=Edgar|title=Dēvādiga|url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga|journal=Castes and Tribes of Southern India|access-date=2023-11-06}}</ref><ref>{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> ತುಳು ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಾತೆರುನ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆ ಆದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತುಳು ಮಾತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಅಳಿಯ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೊಂದು ಬಂಟರಂಚಿನ ಮದಿಮೆ ಆಚರಣೆಲು ಉಂಡು. ಕರುನಾಡ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ (ಉತ್ತರಗನ್ನಡ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಇತ್ಯಾದಿ) ಬತ್ತಿನ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರೊಂದು ತನ್ಕುಲೆನ್ ತನ್ಕುಲೆನ್ ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಗುರುತಿಸಾದ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ಪಿತೃವಂಶದ ವಂಶಾವಳಿನ್ (ಜೋಕುಲೆನ ಕಟ್ಟು) ಅನುಸರಿಸವೆರ್. ಅಂಚನೆ ಬ್ರಾಣೆರ್ನಲೆಕನೆ ಮದಿಮೆದ ಕ್ರಮ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref name=":1">{{Citation |last=Thurston |first=Edgar |title=Dēvādiga |journal=Castes and Tribes of Southern India |url=https://en.wikisource.org/wiki/Castes_and_Tribes_of_Southern_India/D%C4%93v%C4%81diga |access-date=2023-11-06}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=Castes and Tribes of Southern India Vol. II-C to J |url=http://indianculture.gov.in/rarebooks/castes-and-tribes-southern-india-vol-ii-c-j-0 |access-date=2023-11-09 |website=INDIAN CULTURE |language=en}}</ref> == ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == '''''ರಕ್ತವಂಶ/ಬರಿ:''' '' ''ಕುಂದರಣ್ಣಾಯ, ಸಾಲಿಯನಾಯ, ಬಂಗೇರಣ್ಣಾಯ, ಕಜ್ಜಣ್ಣಾಯ, ಕರಿಯನಾಯ, ಭೂತೀಯನಾಯ, ಗುಜ್ಜರಣ್ಣಾಯ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಚತಬೆತ್ತನಾಯ ಈ ಎಡ್ಮ ಮಾತೃವಂಶದ ಕುಲೊಕುಲು (ಬರಿ).'' ಮದಿಮೆದ ಮೈತ್ರಿನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಈ ವಿಚಿತ್ರವಾದ್ ''ಬನ್'' (ವಂಶಾವಳಿಲು) ಉಂಡು. ''ಬಾರಿಲು ಉಲ್ಲೆರ್'' : ''ಬಂಗೇರ, ಶಾಲಿಯನ್, ಗುಜಾರನ್, ಸೇರಿಯನ್, ಅಡ್ಡಿಯಾರ್, ಗುಂಡ್ರಣ್ಣ, ಉಪ್ಪಯನ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು.'' ವಂಶಾವಳಿ ಆಧಾರೊಡು ಉಪನಾಮೊಲು ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು. ''ಅಕುಲು ''ಗಣಿಗೆರ್, ಕ್ರೈಸ್ತೆರ್, ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್, ಮರಾಠಿ, ಪಂಬದೆರ್'' ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ''ಎಸ್ ಸಿ'' ಬೊಕ್ಕ ''ಎಸ್ ಟಿ'' ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ದ್ ಎಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಉಲ್ಲೆರ್ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸವೆರ್. ''ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್, ನಾಯರ್'' ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಬೇತೆ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ದೇವಾಡಿಗೆರ್ದ್ ಎಚ್ಚ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಉಂಡು.<ref name=":3"/> == ಆಡಳಿತ ಬೊಕ್ಕ ನ್ಯಾಯ == ''ದೇವಾಡಿಗ''ದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾತಿ ಸಮಿತಿ ಅಕುಲೆನ ನಡುಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ವಿವಾದೊಲೆನ್ ಪರಿಹಾರ ಮಲ್ಪುಂಡು. ''ಗುರಿಕಾರ ಈ'' ಪಂಡ ಜಾತಿ ಪರಿಷತ್‌ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ. ಜಾತಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಲ್ಪುನಕ್ಲೆಗ್ ದಂಡ ಪಾಡ್ದ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಆರ್ '''ದೇವಾಡಿಗ ಸುಧಾರಕ ಸಂಘ''' ಪನ್ಪಿ ಜಾತಿ ಸಂಘೊನು ಕೂಟೊದ ಕಲ್ಯಾಣೊನ್ ತೂವೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪಂಚಾಯತ್ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಕುಡಿಯೆರೆ ನೀರ್, ರಸ್ತೆ ಇಂಚಿನ ಕಲ್ಯಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ್ ಯೋಜಿಸವುಂಡು.<ref name=":3">{{Cite book |last=Singh |first=Nagendra Kr |url=https://books.google.com/books?id=Xcpa_T-7oVQC&printsec=frontcover&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y#v=onepage&q=Devadiga&f=false |title=Global Encyclopaedia of the South Indian Dalit's Ethnography |date=2006 |publisher=Global Vision Publishing House |isbn=978-81-8220-167-5 |language=en}}</ref> == ಧರ್ಮ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ == ''ದೇವಾಡಿಗ'' ''[[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.]]'' ಅಕುಲು ''ಕಲ್ಲುಟ್ಟಿ, ಗುಳಿಗ, ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಬರಿರೆ ಜಾರಂದಾಯ, ರಾಹು ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಕುಟುಮದ ದೈವೊಲಾದ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ''ಅರಸು ಮಂಜೋಷ್ಣವ'' ಗ್ರಾಮದೈವ ಆದ್ ಲಾ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ''ವೆಂಕಟರಮಣ, ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ, ಶಿವ, ದುರ್ಗಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿನ್ ಲಾ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.'' ಅವೆತ ಪ್ರಮುಖ ಪವಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರೊಲು ''ಕಾಶಿ, ತಿರುಪತಿ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಶೃಂಗೇರಿ ಇಂಚಿತ್ತಿನವು'' <ref name=":3"/> ದೇವಾಡಿಗೆರೆನ ಕುಲದೈವ ''[[ಬಾರ್ಕೂರು]]''ದ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಏಕನಾಥೇಶ್ವರಿ'' ಅಲುಪ ಆಳ್ವಿಕೆ. ಪರಿವಾರ ದೇವತೆಲೆನ್ ದೀತಿನ ಪಿರಾಕ್ ದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಜನವರಿ ೨೦೧೭ಡ್ದ್ ನವೀಕರಣ ಆವೊಂದುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಕ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಬೊಕ್ಕ ಬ್ರಹ್ಮ ಕಲಸೋತ್ಸವದ ವಿಧಿವಿಧಾನೊಲು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಸಮಾರಂಭೊಲು ೨೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೮ ಮುಟ್ಟ ನಡದುಂಡು.<ref>{{Cite web |date=2019-02-20 |title=First Annual Vardhunsava Of Sri Ekanatheshwari Temple Held At Barkur {{!}} News Karnataka |url=https://newskarnataka.com/karnataka/coastal/udupi/first-annual-vardhunsava-of-sri-ekanatheshwari-temple-held-at-barkur/20022019 |access-date=2023-11-10 |website=newskarnataka.com |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Udupi: Palimar Swamiji lays foundation for temple, hails Devadiga community |url=https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=377533 |access-date=2023-11-10 |website=www.daijiworld.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-11-05 |title=Foundation Stone Laying Ceremony of Shri Ekanatheshwari Temple {{!}} |url=https://www.barkuronline.com/news/post/top-news/foundation-stone-laying-ceremony-of-shri-ekanatheshwari-temple |access-date=2023-11-10 |website=www.barkuronline.com |language=en-US}}</ref> ದುಂಬು ಪವಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲೆಡ್ ''ಗುರಿಕಾರ'' (ಜಾತಿ ಪರಿಷತ್‌ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ) ಪಾತ್ರ ಇತ್ತುಂಡ ಇತ್ತೆ ಅವೆತ ಜಾಗೆನ್ ''ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್'' ಪತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಮದಿಮೆ, ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ಪಾತ್ರ ಪವಿತ್ರ ತಜ್ಞೆರೆನ ಪಾತ್ರ. ''ಕೃಷ್ಣ ಅಷ್ಟಮಿ, ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ, ಶಿವರಾತ್ರಿ, ವಿಷ್ಣು ಬೊಕ್ಕ ದೀಪಾವಳಿ'' ಇಂಚಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವೊದ ಹಿಂದೂ ಪರ್ಬೊಲೆನ್ ಅಕುಲು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಬೇತೆ ಧರ್ಮೊಗು ಮತಾಂತರ ಇಜ್ಜಿ.<ref name=":3"/>.ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥ ಬೊಕ್ಕ ತುಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್ ಅಕಲೆನ ಪುರೋಹಿತೆರ್.<ref name=":1"/><ref name=":2"/> ಈ ಉಪನಯನ ಆಚರಣೆ ಸಮುದಾಯೊದ ಕೆಲವು ಭಾಗೊಲೆಡ್ ನಡಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ವರದಿ ಉಂಡು. ಮಸ್ತ್ ಸಂದರ್ಬೊಡು ''ಕನ್ನಡ ದೇವಾಡಿಗ'' (ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಆನುವಂಶಿಕ) ಕುಟುಮೊಲು ಮದಿಮೆಡ್ದ್ ಉಪನಾಯನ ಪಾಡೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಕೆಲವೆರ್ ಮದಿಮೆ ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ದೆತ್ತ್ ದ್ ಕೆಲವೆರ್ ತುತ್ತೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. == ಅಂತರ ಸಮುದಾಯ ಸಂಬಂಧೊಲು == ದೇಸ್ತಾನೊದ ಸೇವೆಲೆಡ್ ಡೊಲ್ಲುಗಾರೆರ್, ಸಂಗೀತಗಾರೆರಾದ್ ''ದೇವಾಡಿಗ''ನ ಪಾತ್ರೊ ಅಕ್ಲೆಗ್ ಅಂತರ ಸಮುದಾಯ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನೊನು ಕೊರ್ತುಂಡು. ಅಕುಲು ''ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್, ನಾಯರ್ಲೆಡ ನುಪ್ಪು ನೀರ್ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್.'' ''ಬಂಟ್, ಬಿಲ್ಲವ, ಕುಲಾಲ್'' ಇಂಚಿತ್ತಿನಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ನುಪ್ಪು ನೀರ್ ದ ವಿನಿಮಯ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ಅಕುಲು ''ಗಾಣಿಗ, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಕ್ರೈಸ್ತ, ಮರಾಠಿ, ಪಂಬದ'' ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಅನುಸೂಚಿತ ಜಾತಿ ಬೊಕ್ಕ ಅನುಸೂಚಿತ ಪಂಗಡ ಸಮುದಾಯೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ವಿನಿಮಯ ಮಲ್ಪುಜೆರ್. ಅಂತರ ಜಾತಿ ಮದಿಮೆಗ್ ಅಕುಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪುಜೆರ್. ಅಕುಲು ಗುವೆಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ನೀರ್ದ ಮೂಲೊಲೆನ್ ಬೇತೆಕ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಪಾಲ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಅವ್ವೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗರಡಿಲೆಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ ಉಪ್ಪುನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರ್ಬೊಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಸಂಗೀತಗಾರೆರಾದ್ ಅಕ್ಲೆಗ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಯಿನ ಪಾತ್ರ ಉಂಡು. ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಮುದಾಯೊಡು ಕೃಷಿ-ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್, ಶಿಕ್ಷಕೆರೆನ ವೃತ್ತಿಲು. ಅಕ್ಲೆನ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವ ದುರ್ಬಲವಾದುಂಡು.<ref name=":3"/> == ವರ್ಣ ವರ್ಗೀಕರಣ == ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವರ್ಣ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ ಪದ್ಧತಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೊಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಇಜ್ಜಿ. ''ವಾದಿರಾಜ ತೀರ್ಥ (ಸುಮಾರ್ ೧೪೮೦ - ಸುಮಾರು ೧೬೦೦)'', ೧೨೦ ವರ್ಸೊ ಬದುಕುದು ಬದುಕುವೆರ್. ಆರ್ ಒರಿ ಮಲ್ಲ ದ್ವಂದ್ವವಾದಿ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ, ಕವಿ, ರಹಸ್ಯವಾದಿ ಬೊಕ್ಕ ಬಹುಜ್ಞೆರ್. ಆರ್ ''ಬಡಗಿಲೆನ್, ಚಿನ್ನದ ಕಲಾವಿದೆರೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ದೇವೆರೆನ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನಗ ಒಂಜಿ ಪವಿತ್ರೀಕರಣದ ಆಚರಣೆನ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕರ್ತವ್ಯೊಲೆನ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ನೇಮಕ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲೆನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಯೆರ್'' ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು.<ref name=":0">{{Cite book |last=Singh |first=K. S. |author-link=Kumar Suresh Singh |url=https://books.google.com/books?id=Jw9uAAAAMAAJ&q=Devadiga |title=India's Communities |date=1998 |publisher=[[Anthropological Survey of India]] |isbn=978-0-19-563354-2 |volume=6 |pages=786–787 |language=en}}</ref> == ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣೊಲು == ''ದೇವಾಡಿಗ'''ನ್ ''ನಯೀ ಸಮುದಾಯ (ಸವಿತಾ ಸಮಾಜ / ಕ್ಶೌರಿಕಾ / ಮಂಗಳ)'' ಗ್ ಸೇರಿನವು ಪಂದ್ ಕೆಲವೆರ್ ತಪ್ಪು ತೆರಿಪಾವೆರ್. ಆಂಡ ''ದೇವಾಡಿಗ'' ಪಂಡ ''ನಯೀ ಸಮುದಾಯ'' ಅತ್ತ್. ಅಕುಲು ಶೆಹ್ನೈ ಬೊಕ್ಕ ಡ್ರಮ್ಸ್ ನ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮರಣ ಸಮಾರಂಭೊಡು ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಮಾತ ಕೆಲಸೊಲೆಡ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುಜೆರ್. ದೇವಾಡಿಗ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮುದಾಯ. ''ದೇವಾಡಿಗ'' ಪವಿತ್ರವಾಯಿನ ಸಮುದಾಯ. ಈ ರಡ್ಡ್ ಸಮುದಾಯೊಲೆನ ನಡುಟು ದಾಲ ಸಮ್ಮಂದ ಇಜ್ಜಿ. ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಮುದಾಯೊದಕುಲು.<ref name=":1"/><ref name=":2"/><ref>{{Cite web |title=Caste list of Karnataka |url=https://bcw.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/caste%20list.new.pdf |access-date=2023-11-16 |archive-date=2023-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231110113355/https://bcw.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/caste%20list.new.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite book|url=http://www.ncbc.nic.in/Writereaddata/cl/karnataka.pdf|title="Central List of OBCs for the State of Karnataka"|pages=15}}</ref> == ಮೀಸಲಾತಿ ಸ್ಥಿತಿ == ದೇವಾಡಿಗೆರ್ ಕರ್ನಾಟಕೊಡು ಬೇತೆ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗೊಲೆನ (ಒಬಿಸಿ) ಅಡಿಟ್ ಬರ್ಪೆರ್.<ref name=":4">{{Cite book |url=http://www.ncbc.nic.in/Writereaddata/cl/karnataka.pdf |title="Central List of OBCs for the State of Karnataka" |pages=15}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೀಯ ಉಪನಾಮಗಳು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ನಾಡು]] [[ವರ್ಗೊ:ಜಾತಿಗಳು]] 1314xgyxcp0p29eon0md7jdkslwspmh 1 27400 362270 2026-07-01T03:07:37Z Hariprasad Shetty10 6127 https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy 362270 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm 0 27401 362271 2026-07-01T05:20:25Z Hariprasad Shetty10 6127 ಹೊಸ ಪುಟ: ''ಕಟೀಲು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಪ್ರಸಾದಿತ ದಶಾವತಾರ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿ'' ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ದ ಕಟೀಲು ಮೇಳೊಲು ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾ ಮಂಡಳಿಲು. ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಯಾತ್ರಾ... 362271 wikitext text/x-wiki ''ಕಟೀಲು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಪ್ರಸಾದಿತ ದಶಾವತಾರ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿ'' ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ದ ಕಟೀಲು ಮೇಳೊಲು ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾ ಮಂಡಳಿಲು. ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಯಾತ್ರಾ ಜಾಗೆ ಕಟೀಲು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಗು ಈ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿಲು ಸಮ್ಮಂದಪಟ್ಟಿನವು. ಕಟೀಲ್ ಮೇಳೊಡು ಒಟ್ಟು ಏಳ್ ತಂಡೊಲು ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಇತ್ತೆ ನಾಲ್ ನೂದುಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಕಲಾವಿದೆರ್, ಕಲಾವಿದೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಉದ್ಯೋಗಿಲೆನ್ ಮೆಳೊಡು ಸೇವೆ ಮಂತೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. [[File:KATEEL MELA.jpg|thumb|ಮೇಳೊಡು ಪೂಜಿಸುನ ದೇವೆರ್]] ==ಇತಿಹಾಸ== ಸುಮಾರ್ 150 ವರ್ಷದ ಇತಿಹಾಸ ಉಪ್ಪುನ ಕಟೀಲ್ ಮೇಳೊ 1975ಡ್ ರಡ್ಡನೇ ಮೇಳ ಸುರು ಮಲ್ತ್‌ದ್ 1982ಡ್ ಮೂಜಿನೇ ಮೇಳ, 1993ಡ್ ನಾಲ್ನೇ ಮೇಳ, 2010ಡ್ ಐನ್‌ನೇ ಮೇಳ, 2013ಡ್ ಆಜಿನೇ ಮೇಳ ಬೊಕ್ಕ 2025ಡ್ ಏಳನೇ ಮೇಳ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/century-old-kateel-yakshagana-mela-to-launch-its-seventh-performing-troupe-on-november-16/article70120708.ece</ref> ಕಟೀಲ್ ಮೇಳ ದಿನೊಕ್ 4-5 ಹರಕೆಯಾಟೊಗು ಬುಕ್ ಆತ್ಂಡ್. ಕಟೀಲ್ ಮೇಳೊಡು ನಡಪುನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನೊದ ಉದ್ದೇಶ ಕಾಸ್ ಗಳಸೆರೆ ಅತ್ತ್, ಅವು ಕಟೀಲುದ ದೇವಿನ ಪರಕೆ ಸಂದಾವುನ ಅಯಿತ ಒಟ್ಟುಗು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶೊದ ಆರಾಧನಾ ಕಲೆಯಾದ್ ಪುರಾಣ ಕತೆಕುಲೆನ್ ನಡತೊಂದು ಪೋಪಿನವು. ==ನಂಬಿಕೆ== ಯಶಸ್ಸ್ ನ್ ಸಾಧಿಸರೆ, ಜೋಕುಲು, ಬಾಲೆ, ಆರೊಗ್ಯ ಪಂದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಾರಣೊಗು ಪರಕೆ ಪನ್ಪಿನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್, ಊರುದಕುಲು ಊರುಗು ಎಡ್ಡೆ ಆವರೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಡ್ ಪಣವು ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಆಟ ಗೊಬ್ಬವುನಾ ಭಕ್ತೆರುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. ಅವು ಅತ್ತವಂದೆ, ಅಟ ತೂಪಿನ ಪರಕೆ ಪನ್ಪಿನ ಭಕ್ತೆರುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ಯೆರ್ಲ ಪರಕೆ ಗೊಬ್ಬಾವೆರ್. ಕಟೀಲು ಮೇಳದ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಪ್ರಸಂಗ ರಂಗೋಡು ದೇವಿನ ಸಾನಿಧ್ಯನೇ ಕನ್ಪುಂಡು ಪಂದ್ ನಂಬುನ ಭಕ್ತೆರುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. ಒಂಜಿ ತಿರುಗಾಟಡ್ ಒಂಜೋಜಿ ಮೇಳೊಲ್ ೧೦೦ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಪ್ರಸಂಗ ಗೊಬ್ಬವೆರ್. [[File:Rangastala, Stage of Yakshagaana.jpg|thumb|ರಂಗಸ್ಥಳ, (ಯಕ್ಷಗಾನೊದ ವೇದಿಕೆ)]] ==ಮೇಳೊದ ತಿರ್ಗಾಟ== ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಕಾರ್ತಿಕ ದೀಪೋತ್ಸವ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ಆಟೊದ ಪ್ರದರ್ಶನೊಲು ಸುರು ಆಪುಂಡು. ==ಮೇಳೊದ ಬಂಗಾರ್ ಬೊಳ್ಲಿಲು== ಒಂಜೊಜಿ ಮೇಳೊಡ್ ಲಾ ಒಟ್ಟು 20ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಬಂಗಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೊಳ್ಳಿ ಕಿರೀಟೊಲು ಉಂಡು. ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಮೇಳೊಡ್ಲಾ ಒಂಜಿ ಬೊಳ್ಳಿದ ತೊಟ್ಟಿಲುಲು , ಒಂಜಿ ಬೊಳ್ಳಿದ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗಡ, ಬಾಣ, ಬೊಕ್ಕ ಬಿಲ್ಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬರ್ಸದ ಪೊರ್ತು ಪೂರ ವೇಷ ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಬೇಲೆನ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ ಪರವಾದ್ ನಡಪಾವೆರ್. [[File:Aadimaayadevi.jpg|thumb| ಮೇಳೊದ ಚೌಕಿಡ್ ಆದಿಮಾಯ ದೇವಿ ಪಾತ್ರೊಡು ಕಟೀಲ್ ಮೇಳದ ಕಲಾವಿದೆರ್]] [[File:Mahishasura Favourite villon of coastal Karnataka Yakshagaana lovers.jpg|thumb|ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಪಿನ ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ ಪ್ರಸಂಗೊಡು ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪಿನ ಮಹಿಷಾಸುರ]] ==ಕಟೀಲು ಮೇಳೋಡು ಆಪಿನ ಪ್ರಸಂಗೊಳು== #ಶ್ರೀ ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ #ಶ್ರೀ ದೇವೀ ಲಲಿತೋಪಾಖ್ಯಾನ #ಶ್ರೀ ಕಟೀಲು ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಹಾತ್ಮೆ #ತ್ರಿಜನ್ಮ ಮೋಕ್ಷ #ದಶಾವತಾರ <ref>http://bayalata.com/?1~590</ref> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಯಕ್ಷಗಾನ]] 99gzzo7ifesdng513de0y8rxji23fs2 1 27402 362272 2026-07-01T05:20:50Z Hariprasad Shetty10 6127 https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy 362272 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm 0 27403 362273 2026-07-01T05:23:26Z VASANTH S.N. 157 ಪೊಸ ಲೇಖನೊ 362273 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name =ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ಹಳ್ಳಿ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = <!--India Karnataka--> | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Karnataka]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Udupi district|Udupi]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Kannada]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = | website = | footnotes = }} '''ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ''' ಉಂದು ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕುದ ಒಂಜಿ ಗ್ರಾಮ. ವಾರಾಹಿ ಸುದೆತ ಉತ್ತರ ಮೈಟ್ ಉಂಡು. ==ಭೌಗೋಳಿಕ== ಉಂದು ಕುಂದಾಪುರೊಡ್‍ದ್ ಸುಮಾರು ೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರಡ್ ವಾರಾಹಿ ಸುದೆತ ಉತ್ತರ ಮೈಟ್ ಉಂಡು.ಸುತ್ತ ಪಚ್ಚೆ ಪೈರ್‍ದ ತೋಟ ಬೊಕ್ಕ ಸುದೆಡ್‍ದ್ ಸುತ್ತುವರೆಯಿನ ಈ ಜಾಗ ಮಸ್ತ್ ಪೊರ್ಲ್ದ ಜಾಗವಾದ್ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾದ್ ಬೊಳೆವುಂದುಂಡು. ==ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ== ಉಂದು ಒಂಜಿ ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾದ ಮುಖ್ಯವಾನ ಜಾಗ. ಮುಲ್ಪ ೯ನೆ ಶತಮಾನದ, ಅಯಿಡ್‍ದ್ ಬೊಕ್ಕದಲಾ, ಮಸ್ತ್ ದೇವಸ್ಥಾನಲು ಉಂಡು. ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ವಾರಾಹಿದ ದಡೊಟ್ಟು ಇಪ್ಪಿನ ಲೋಕನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಮುಲ್ಪ ೯ನೆ ಶತಮಾನಗ್ ಸೇರಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನಲು ತಿಕ್ಕ್‍‍ದಿಂಡ್. ಒಂಜಿ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ ೯ನೆ ಶತಮಾನಡ್ ಲೋಕಾದಿತ್ಯ ರಾಯೆ ಮೂಲು ಲೋಕನಾಥೇಶ್ವರನ ಲಿಂಗೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆ.ಮೂಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ, ಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ದಧಿವಾಮನನ ವಿಗ್ರಹೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಒಲ್ಲೊ.ಮೂಲು ಇಪ್ಪುನ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಸ್ವಾಮಿ ವಿಗ್ರಹನ್ ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಡ್‍ದ್ ಬತ್ತಿನ ಸ್ವಾಮಿ ಗಂಗಾಧರ ಉಮಾ ವಲ್ಲಭದಾಸ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಇತಿಹಾಸ ಪನ್ಪುನು. ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ ಎ.ಬಿ.ಸಾಲೆತ್ತೂರ್ ಪನ್ಪಿ ಲೆಕ್ಕ ಮುಲ್ಪದ ಬಸದಿಲು ಇತಿಹಾಸೊದ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಮಸ್ತ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು.ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮೀ ಬಸದಿ ಉಂದು ೧೨ನೆ ಶತಮಾನಗ್ ಸೇರಿನವು.ಮುಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನ ಅನಂತನಾಥ ವಿಗ್ರಹದ ಮುದೆಲ್‍ಡ್ ಶಾಸನೊಲು ಉಂಡು. ಬಸದಿಲೆಡ್ ಪಿರವುಡ್‍ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕ್ಶೇತ್ರಪಾಲ ಬಸದಿಡ್‍ಲಾ ೨-೩ ಶಾಸನಲು ಉಲ್ಲೋ. ==ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ== ಮುಲ್ಪದ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇಂಚಿಪ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗ್ ಬೈದ್‍ಂಡ್. ೨.೫ ಫೀಟ್ ಎತ್ತರದ ವಿಗ್ರಹನ್ ಒಂಜೇ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಟ್ ಕೆತ್ತ್‍ದೆರ್.ಮೂಲು ಉಪ್ಪುನ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಇಂಚಿಪ ಜಿರ್ಣೋದ್ದಾರ ಆತ್‍ಂಡ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== q53dvk1i68ueedildnjknz47fef0923 362274 362273 2026-07-01T05:25:57Z VASANTH S.N. 157 362274 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name =ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ಹಳ್ಳಿ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = <!--India Karnataka--> | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | coordinates = 13.64665° N, 74.7327° E | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Karnataka]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Udupi district|Udupi]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Kannada]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = | website = | footnotes = }} '''ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ''' ಉಂದು ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕುದ ಒಂಜಿ ಗ್ರಾಮ. ವಾರಾಹಿ ಸುದೆತ ಉತ್ತರ ಮೈಟ್ ಉಂಡು. ==ಭೌಗೋಳಿಕ== ಉಂದು ಕುಂದಾಪುರೊಡ್‍ದ್ ಸುಮಾರು ೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರಡ್ ವಾರಾಹಿ ಸುದೆತ ಉತ್ತರ ಮೈಟ್ ಉಂಡು.ಸುತ್ತ ಪಚ್ಚೆ ಪೈರ್‍ದ ತೋಟ ಬೊಕ್ಕ ಸುದೆಡ್‍ದ್ ಸುತ್ತುವರೆಯಿನ ಈ ಜಾಗ ಮಸ್ತ್ ಪೊರ್ಲ್ದ ಜಾಗವಾದ್ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾದ್ ಬೊಳೆವುಂದುಂಡು. ==ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ== ಉಂದು ಒಂಜಿ ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾದ ಮುಖ್ಯವಾನ ಜಾಗ. ಮುಲ್ಪ ೯ನೆ ಶತಮಾನದ, ಅಯಿಡ್‍ದ್ ಬೊಕ್ಕದಲಾ, ಮಸ್ತ್ ದೇವಸ್ಥಾನಲು ಉಂಡು. ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ವಾರಾಹಿದ ದಡೊಟ್ಟು ಇಪ್ಪಿನ ಲೋಕನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಮುಲ್ಪ ೯ನೆ ಶತಮಾನಗ್ ಸೇರಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನಲು ತಿಕ್ಕ್‍‍ದಿಂಡ್. ಒಂಜಿ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ ೯ನೆ ಶತಮಾನಡ್ ಲೋಕಾದಿತ್ಯ ರಾಯೆ ಮೂಲು ಲೋಕನಾಥೇಶ್ವರನ ಲಿಂಗೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆ.ಮೂಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ, ಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ದಧಿವಾಮನನ ವಿಗ್ರಹೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಒಲ್ಲೊ.ಮೂಲು ಇಪ್ಪುನ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಸ್ವಾಮಿ ವಿಗ್ರಹನ್ ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಡ್‍ದ್ ಬತ್ತಿನ ಸ್ವಾಮಿ ಗಂಗಾಧರ ಉಮಾ ವಲ್ಲಭದಾಸ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಇತಿಹಾಸ ಪನ್ಪುನು. ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ ಎ.ಬಿ.ಸಾಲೆತ್ತೂರ್ ಪನ್ಪಿ ಲೆಕ್ಕ ಮುಲ್ಪದ ಬಸದಿಲು ಇತಿಹಾಸೊದ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಮಸ್ತ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು.ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮೀ ಬಸದಿ ಉಂದು ೧೨ನೆ ಶತಮಾನಗ್ ಸೇರಿನವು.ಮುಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನ ಅನಂತನಾಥ ವಿಗ್ರಹದ ಮುದೆಲ್‍ಡ್ ಶಾಸನೊಲು ಉಂಡು. ಬಸದಿಲೆಡ್ ಪಿರವುಡ್‍ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕ್ಶೇತ್ರಪಾಲ ಬಸದಿಡ್‍ಲಾ ೨-೩ ಶಾಸನಲು ಉಲ್ಲೋ. ==ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ== ಮುಲ್ಪದ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇಂಚಿಪ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗ್ ಬೈದ್‍ಂಡ್. ೨.೫ ಫೀಟ್ ಎತ್ತರದ ವಿಗ್ರಹನ್ ಒಂಜೇ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಟ್ ಕೆತ್ತ್‍ದೆರ್.ಮೂಲು ಉಪ್ಪುನ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಇಂಚಿಪ ಜಿರ್ಣೋದ್ದಾರ ಆತ್‍ಂಡ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== sjy5tmhtc5w01x6mg0rgitctn0bv1va 362275 362274 2026-07-01T05:26:16Z VASANTH S.N. 157 added [[Category:ಊರುಲು/ದೇವಸ್ಥಾನ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 362275 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name =ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ಹಳ್ಳಿ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = <!--India Karnataka--> | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | coordinates = 13.64665° N, 74.7327° E | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Karnataka]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Udupi district|Udupi]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Kannada]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = | website = | footnotes = }} '''ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ''' ಉಂದು ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕುದ ಒಂಜಿ ಗ್ರಾಮ. ವಾರಾಹಿ ಸುದೆತ ಉತ್ತರ ಮೈಟ್ ಉಂಡು. ==ಭೌಗೋಳಿಕ== ಉಂದು ಕುಂದಾಪುರೊಡ್‍ದ್ ಸುಮಾರು ೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರಡ್ ವಾರಾಹಿ ಸುದೆತ ಉತ್ತರ ಮೈಟ್ ಉಂಡು.ಸುತ್ತ ಪಚ್ಚೆ ಪೈರ್‍ದ ತೋಟ ಬೊಕ್ಕ ಸುದೆಡ್‍ದ್ ಸುತ್ತುವರೆಯಿನ ಈ ಜಾಗ ಮಸ್ತ್ ಪೊರ್ಲ್ದ ಜಾಗವಾದ್ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾದ್ ಬೊಳೆವುಂದುಂಡು. ==ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ== ಉಂದು ಒಂಜಿ ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾದ ಮುಖ್ಯವಾನ ಜಾಗ. ಮುಲ್ಪ ೯ನೆ ಶತಮಾನದ, ಅಯಿಡ್‍ದ್ ಬೊಕ್ಕದಲಾ, ಮಸ್ತ್ ದೇವಸ್ಥಾನಲು ಉಂಡು. ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ವಾರಾಹಿದ ದಡೊಟ್ಟು ಇಪ್ಪಿನ ಲೋಕನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಮುಲ್ಪ ೯ನೆ ಶತಮಾನಗ್ ಸೇರಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನಲು ತಿಕ್ಕ್‍‍ದಿಂಡ್. ಒಂಜಿ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ ೯ನೆ ಶತಮಾನಡ್ ಲೋಕಾದಿತ್ಯ ರಾಯೆ ಮೂಲು ಲೋಕನಾಥೇಶ್ವರನ ಲಿಂಗೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆ.ಮೂಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ, ಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ದಧಿವಾಮನನ ವಿಗ್ರಹೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಒಲ್ಲೊ.ಮೂಲು ಇಪ್ಪುನ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಸ್ವಾಮಿ ವಿಗ್ರಹನ್ ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಡ್‍ದ್ ಬತ್ತಿನ ಸ್ವಾಮಿ ಗಂಗಾಧರ ಉಮಾ ವಲ್ಲಭದಾಸ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಇತಿಹಾಸ ಪನ್ಪುನು. ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ ಎ.ಬಿ.ಸಾಲೆತ್ತೂರ್ ಪನ್ಪಿ ಲೆಕ್ಕ ಮುಲ್ಪದ ಬಸದಿಲು ಇತಿಹಾಸೊದ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಮಸ್ತ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು.ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮೀ ಬಸದಿ ಉಂದು ೧೨ನೆ ಶತಮಾನಗ್ ಸೇರಿನವು.ಮುಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನ ಅನಂತನಾಥ ವಿಗ್ರಹದ ಮುದೆಲ್‍ಡ್ ಶಾಸನೊಲು ಉಂಡು. ಬಸದಿಲೆಡ್ ಪಿರವುಡ್‍ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕ್ಶೇತ್ರಪಾಲ ಬಸದಿಡ್‍ಲಾ ೨-೩ ಶಾಸನಲು ಉಲ್ಲೋ. ==ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ== ಮುಲ್ಪದ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇಂಚಿಪ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗ್ ಬೈದ್‍ಂಡ್. ೨.೫ ಫೀಟ್ ಎತ್ತರದ ವಿಗ್ರಹನ್ ಒಂಜೇ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಟ್ ಕೆತ್ತ್‍ದೆರ್.ಮೂಲು ಉಪ್ಪುನ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಇಂಚಿಪ ಜಿರ್ಣೋದ್ದಾರ ಆತ್‍ಂಡ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು/ದೇವಸ್ಥಾನ]] bfdoz19y9vsbzifavq2j51p8oz5w3r6 362276 362275 2026-07-01T05:27:04Z VASANTH S.N. 157 added [[Category:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 362276 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name =ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ಹಳ್ಳಿ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = <!--India Karnataka--> | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | coordinates = 13.64665° N, 74.7327° E | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Karnataka]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Udupi district|Udupi]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Kannada]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = | website = | footnotes = }} '''ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ''' ಉಂದು ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕುದ ಒಂಜಿ ಗ್ರಾಮ. ವಾರಾಹಿ ಸುದೆತ ಉತ್ತರ ಮೈಟ್ ಉಂಡು. ==ಭೌಗೋಳಿಕ== ಉಂದು ಕುಂದಾಪುರೊಡ್‍ದ್ ಸುಮಾರು ೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರಡ್ ವಾರಾಹಿ ಸುದೆತ ಉತ್ತರ ಮೈಟ್ ಉಂಡು.ಸುತ್ತ ಪಚ್ಚೆ ಪೈರ್‍ದ ತೋಟ ಬೊಕ್ಕ ಸುದೆಡ್‍ದ್ ಸುತ್ತುವರೆಯಿನ ಈ ಜಾಗ ಮಸ್ತ್ ಪೊರ್ಲ್ದ ಜಾಗವಾದ್ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾದ್ ಬೊಳೆವುಂದುಂಡು. ==ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ== ಉಂದು ಒಂಜಿ ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾದ ಮುಖ್ಯವಾನ ಜಾಗ. ಮುಲ್ಪ ೯ನೆ ಶತಮಾನದ, ಅಯಿಡ್‍ದ್ ಬೊಕ್ಕದಲಾ, ಮಸ್ತ್ ದೇವಸ್ಥಾನಲು ಉಂಡು. ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ವಾರಾಹಿದ ದಡೊಟ್ಟು ಇಪ್ಪಿನ ಲೋಕನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಮುಲ್ಪ ೯ನೆ ಶತಮಾನಗ್ ಸೇರಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನಲು ತಿಕ್ಕ್‍‍ದಿಂಡ್. ಒಂಜಿ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ ೯ನೆ ಶತಮಾನಡ್ ಲೋಕಾದಿತ್ಯ ರಾಯೆ ಮೂಲು ಲೋಕನಾಥೇಶ್ವರನ ಲಿಂಗೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆ.ಮೂಲು ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ, ಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ದಧಿವಾಮನನ ವಿಗ್ರಹೊಲು ಇಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಒಲ್ಲೊ.ಮೂಲು ಇಪ್ಪುನ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಸ್ವಾಮಿ ವಿಗ್ರಹನ್ ಗೇರುಸೊಪ್ಪೆಡ್‍ದ್ ಬತ್ತಿನ ಸ್ವಾಮಿ ಗಂಗಾಧರ ಉಮಾ ವಲ್ಲಭದಾಸ ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್ ಪಂಡ್‍ದ್ ಇತಿಹಾಸ ಪನ್ಪುನು. ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ ಎ.ಬಿ.ಸಾಲೆತ್ತೂರ್ ಪನ್ಪಿ ಲೆಕ್ಕ ಮುಲ್ಪದ ಬಸದಿಲು ಇತಿಹಾಸೊದ ದೃಷ್ಟಿಡ್ ಮಸ್ತ್ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನವು.ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮೀ ಬಸದಿ ಉಂದು ೧೨ನೆ ಶತಮಾನಗ್ ಸೇರಿನವು.ಮುಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನ ಅನಂತನಾಥ ವಿಗ್ರಹದ ಮುದೆಲ್‍ಡ್ ಶಾಸನೊಲು ಉಂಡು. ಬಸದಿಲೆಡ್ ಪಿರವುಡ್‍ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕ್ಶೇತ್ರಪಾಲ ಬಸದಿಡ್‍ಲಾ ೨-೩ ಶಾಸನಲು ಉಲ್ಲೋ. ==ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ== ಮುಲ್ಪದ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇಂಚಿಪ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗ್ ಬೈದ್‍ಂಡ್. ೨.೫ ಫೀಟ್ ಎತ್ತರದ ವಿಗ್ರಹನ್ ಒಂಜೇ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಟ್ ಕೆತ್ತ್‍ದೆರ್.ಮೂಲು ಉಪ್ಪುನ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊ ಇಂಚಿಪ ಜಿರ್ಣೋದ್ದಾರ ಆತ್‍ಂಡ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು/ದೇವಸ್ಥಾನ]] [[ವರ್ಗೊ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] cnhosrk9u1y5c9rptl19cuhhvdsptyd 1 27404 362277 2026-07-01T05:29:16Z VASANTH S.N. 157 https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy 362277 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm 0 27405 362278 2026-07-01T06:01:33Z VASANTH S.N. 157 ಪೊಸ ಲೇಖನೊ 362278 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಹೆಬ್ರಿ | native_name = | native_name_lang = | other_name = Hebberi | settlement_type = ಪಟ್ಟಣೊ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Karnataka#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | coordinates = {{coord|13|28|N|74|59|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Karnataka]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 11,071<ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/proposal-to-upgrade-udupi-city-municipal-council/article6589763.ece | title=Proposal to upgrade Udupi City Municipal Council | newspaper=The Hindu | date=12 November 2014 | last1=Prabhu | first1=Ganesh | archive-date=3 December 2014 | access-date=2 August 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141203010815/http://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/proposal-to-upgrade-udupi-city-municipal-council/article6589763.ece | url-status=live }}</ref> | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Local | demographics1_info1 = [[Tulu language|Tulu]], [[Kundagannada dialect|Kundagannada]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> 576112 | postal_code = | registration_plate = KA-20 | blank1_name_sec1 = Nearest city | blank1_info_sec1 = [[Udupi]] | blank2_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank2_info_sec1 = [[Udupi Chikmagalur (Lok Sabha constituency)]] | blank3_name_sec1 = MP | blank3_info_sec1 = [[Kota Srinivas Poojary]] | blank4_name_sec1 = [[Vidhana Sabha]] constituency | blank4_info_sec1 = [[Karkala]] | blank5_name_sec1 = | blank5_info_sec1 = | website = | footnotes = | official_name = | pushpin_image = | imagesize = | leader_name = [[V Sunil Kumar]] | leader_title1 = [[MLA]] | leader_party = [[BJP]] }} '''ಹೆಬ್ರಿ''' [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ]]ದೊ ​​ಪಾದೊಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು ಬೊಕ್ಕ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ. ಹೆಬ್ರಿ ತಾಲೂಕುನ್ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕುಡ್ದ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆದಾಯ ತಾಲೂಕು ಆದ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೦೧೮ಡ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Cite news|date=2018-02-18|title=Hebri taluk inaugurated|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/hebri-taluk-inaugurated/article22787036.ece|access-date=2021-10-09|issn=0971-751X|archive-date=9 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211009053217/https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/hebri-taluk-inaugurated/article22787036.ece|url-status=live}}</ref> ==ಸ್ಥಳೊ== ಉಂದು [[ಕುಡ್ಲ]], [[ಬ್ರಹ್ಮಾವರ]], [[ಕಾರ್ಕಳ]], [[ಕುಂದಾಪುರ]], [[ಆಗುಂಬೆ]], [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಶಿವಮೊಗ್ಗ]], [[ಉಡುಪಿ]]ಗ್ ಪೋಪಿನ ಸಾದಿಲೆನ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು.ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೧೦೭೧. ==ವಿಶೇಷತೆ== ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ವರ್ಸೊದ ಪೂರಾ ಮಸ್ತ್ ಬರ್ಸ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ಸೋಮೇಶ್ವರ]] ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಂಡು, ಉಂದು ಆಗುಂಬೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಮುಟ್ಟದ ಇಡೀ ಮಾರ್ಗೊನು ಒಳಗೊಂಡುಂಡು. ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಡು ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪ ಸೇರ್ದ್ ನಾಶದಂಚಿಡುಪ್ಪುನ ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು<ref>{{Cite web |last=George |date=2017-10-17 |title=Someshwara Wildlife Sanctuary Known for Venomous King Cobras |url=https://touristinindia.com/someshwara-wildlife-sanctuary/ |access-date=2022-07-27 |website=Tourist in India |language=en-US |archive-date=27 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220727152157/https://touristinindia.com/someshwara-wildlife-sanctuary/ |url-status=live }}</ref> .ಮುಲ್ಪದ ಬಾಸೆಲು ಮಸ್ತ್ ಪಾತೆರುನ ತುಳು ಬೊಕ್ಕ ಕುಂದಗನ್ನಡ.ಕೊಂಕಣಿ ಪಾತೆರ್ನಕುಲುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. ==ದುಡ್ಡು-ಕಾಸ್== ಹೆಬ್ರಿದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಕೃಷಿನ್ ಅವಲಂಬಿಸಾಯಿನವು, ಉಂದೆಟ್ ಅರಿ (ಭತ್ತ), ಬಜ್ಜೆಇ, ತಾರಾಯಿ, ಬೊಕ್ಕ ಗೋಡಂಬಿ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ​​ತಳಭಾಗೊಡುಲಾ ರಬ್ಬರ್ ಬುಳೆಪುಂಡು. ಹೆಬ್ರಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಗೋಡಂಬಿ, ತಾರಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರಿನ್ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಲು ಉಂಡು. ಹೆಬ್ರಿಡ್ ಒಂಜಿ ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜು<ref>{{cite web|url=https://www.gfgc.kar.nic.in/hebri|title=COLLEGE PHOTO|access-date=29 April 2023|archive-date=29 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230429050452/https://www.gfgc.kar.nic.in/hebri|url-status=live}}</ref>, ಒಂಜಿ ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ (ಸಿಎಚ್ಸಿ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/a-health-camp-will-be-held-at-bellare-primary-health-centre-and-hebri-community-health-centre-on-saturday-to-identify-and-help-bpl-beneficiaries-avail-medical-benefits-given-by-suvarna-arogya-suraksha-trust-under-the-department-of-health-and-family-welfare-/articleshow/30002358.cms|title=A health camp will be held at Bellare primary health centre ..|access-date=29 April 2023}}</ref>, ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ<ref>{{cite web|url= https://udupipolice.karnataka.gov.in/3448/Hebri%20PS/en|title=Hebri PS|publisher=udupipolice.karnataka.gov.in|access-date=6 June 2026}}</ref>, ಒಂಜಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ ಉಂಡು. ಉಡುಪಿ ಊರುನ್ ಆಗುಂಬೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 169ಎ ಹೆಬ್ರಿ ಮೂಲಕ ಪೋಪುಂಡು. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== jzcxd4ugicc10eqpesw1hi3emcnlcl9 362279 362278 2026-07-01T06:02:52Z VASANTH S.N. 157 added [[Category:ಊರುಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 362279 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಹೆಬ್ರಿ | native_name = | native_name_lang = | other_name = Hebberi | settlement_type = ಪಟ್ಟಣೊ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Karnataka#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | coordinates = {{coord|13|28|N|74|59|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Karnataka]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 11,071<ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/proposal-to-upgrade-udupi-city-municipal-council/article6589763.ece | title=Proposal to upgrade Udupi City Municipal Council | newspaper=The Hindu | date=12 November 2014 | last1=Prabhu | first1=Ganesh | archive-date=3 December 2014 | access-date=2 August 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141203010815/http://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/proposal-to-upgrade-udupi-city-municipal-council/article6589763.ece | url-status=live }}</ref> | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Local | demographics1_info1 = [[Tulu language|Tulu]], [[Kundagannada dialect|Kundagannada]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> 576112 | postal_code = | registration_plate = KA-20 | blank1_name_sec1 = Nearest city | blank1_info_sec1 = [[Udupi]] | blank2_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank2_info_sec1 = [[Udupi Chikmagalur (Lok Sabha constituency)]] | blank3_name_sec1 = MP | blank3_info_sec1 = [[Kota Srinivas Poojary]] | blank4_name_sec1 = [[Vidhana Sabha]] constituency | blank4_info_sec1 = [[Karkala]] | blank5_name_sec1 = | blank5_info_sec1 = | website = | footnotes = | official_name = | pushpin_image = | imagesize = | leader_name = [[V Sunil Kumar]] | leader_title1 = [[MLA]] | leader_party = [[BJP]] }} '''ಹೆಬ್ರಿ''' [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ]]ದೊ ​​ಪಾದೊಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು ಬೊಕ್ಕ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ. ಹೆಬ್ರಿ ತಾಲೂಕುನ್ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕುಡ್ದ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆದಾಯ ತಾಲೂಕು ಆದ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೦೧೮ಡ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Cite news|date=2018-02-18|title=Hebri taluk inaugurated|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/hebri-taluk-inaugurated/article22787036.ece|access-date=2021-10-09|issn=0971-751X|archive-date=9 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211009053217/https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/hebri-taluk-inaugurated/article22787036.ece|url-status=live}}</ref> ==ಸ್ಥಳೊ== ಉಂದು [[ಕುಡ್ಲ]], [[ಬ್ರಹ್ಮಾವರ]], [[ಕಾರ್ಕಳ]], [[ಕುಂದಾಪುರ]], [[ಆಗುಂಬೆ]], [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಶಿವಮೊಗ್ಗ]], [[ಉಡುಪಿ]]ಗ್ ಪೋಪಿನ ಸಾದಿಲೆನ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು.ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೧೦೭೧. ==ವಿಶೇಷತೆ== ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ವರ್ಸೊದ ಪೂರಾ ಮಸ್ತ್ ಬರ್ಸ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ಸೋಮೇಶ್ವರ]] ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಂಡು, ಉಂದು ಆಗುಂಬೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಮುಟ್ಟದ ಇಡೀ ಮಾರ್ಗೊನು ಒಳಗೊಂಡುಂಡು. ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಡು ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪ ಸೇರ್ದ್ ನಾಶದಂಚಿಡುಪ್ಪುನ ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು<ref>{{Cite web |last=George |date=2017-10-17 |title=Someshwara Wildlife Sanctuary Known for Venomous King Cobras |url=https://touristinindia.com/someshwara-wildlife-sanctuary/ |access-date=2022-07-27 |website=Tourist in India |language=en-US |archive-date=27 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220727152157/https://touristinindia.com/someshwara-wildlife-sanctuary/ |url-status=live }}</ref> .ಮುಲ್ಪದ ಬಾಸೆಲು ಮಸ್ತ್ ಪಾತೆರುನ ತುಳು ಬೊಕ್ಕ ಕುಂದಗನ್ನಡ.ಕೊಂಕಣಿ ಪಾತೆರ್ನಕುಲುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. ==ದುಡ್ಡು-ಕಾಸ್== ಹೆಬ್ರಿದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಕೃಷಿನ್ ಅವಲಂಬಿಸಾಯಿನವು, ಉಂದೆಟ್ ಅರಿ (ಭತ್ತ), ಬಜ್ಜೆಇ, ತಾರಾಯಿ, ಬೊಕ್ಕ ಗೋಡಂಬಿ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ​​ತಳಭಾಗೊಡುಲಾ ರಬ್ಬರ್ ಬುಳೆಪುಂಡು. ಹೆಬ್ರಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಗೋಡಂಬಿ, ತಾರಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರಿನ್ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಲು ಉಂಡು. ಹೆಬ್ರಿಡ್ ಒಂಜಿ ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜು<ref>{{cite web|url=https://www.gfgc.kar.nic.in/hebri|title=COLLEGE PHOTO|access-date=29 April 2023|archive-date=29 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230429050452/https://www.gfgc.kar.nic.in/hebri|url-status=live}}</ref>, ಒಂಜಿ ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ (ಸಿಎಚ್ಸಿ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/a-health-camp-will-be-held-at-bellare-primary-health-centre-and-hebri-community-health-centre-on-saturday-to-identify-and-help-bpl-beneficiaries-avail-medical-benefits-given-by-suvarna-arogya-suraksha-trust-under-the-department-of-health-and-family-welfare-/articleshow/30002358.cms|title=A health camp will be held at Bellare primary health centre ..|access-date=29 April 2023}}</ref>, ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ<ref>{{cite web|url= https://udupipolice.karnataka.gov.in/3448/Hebri%20PS/en|title=Hebri PS|publisher=udupipolice.karnataka.gov.in|access-date=6 June 2026}}</ref>, ಒಂಜಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ ಉಂಡು. ಉಡುಪಿ ಊರುನ್ ಆಗುಂಬೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 169ಎ ಹೆಬ್ರಿ ಮೂಲಕ ಪೋಪುಂಡು. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು]] 824o52q8p51sgl1sdpc855tp4lof639 362280 362279 2026-07-01T06:03:23Z VASANTH S.N. 157 added [[Category:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 362280 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ಹೆಬ್ರಿ | native_name = | native_name_lang = | other_name = Hebberi | settlement_type = ಪಟ್ಟಣೊ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Karnataka#India | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | coordinates = {{coord|13|28|N|74|59|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Karnataka]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 11,071<ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/proposal-to-upgrade-udupi-city-municipal-council/article6589763.ece | title=Proposal to upgrade Udupi City Municipal Council | newspaper=The Hindu | date=12 November 2014 | last1=Prabhu | first1=Ganesh | archive-date=3 December 2014 | access-date=2 August 2019 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141203010815/http://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/proposal-to-upgrade-udupi-city-municipal-council/article6589763.ece | url-status=live }}</ref> | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Local | demographics1_info1 = [[Tulu language|Tulu]], [[Kundagannada dialect|Kundagannada]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> 576112 | postal_code = | registration_plate = KA-20 | blank1_name_sec1 = Nearest city | blank1_info_sec1 = [[Udupi]] | blank2_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank2_info_sec1 = [[Udupi Chikmagalur (Lok Sabha constituency)]] | blank3_name_sec1 = MP | blank3_info_sec1 = [[Kota Srinivas Poojary]] | blank4_name_sec1 = [[Vidhana Sabha]] constituency | blank4_info_sec1 = [[Karkala]] | blank5_name_sec1 = | blank5_info_sec1 = | website = | footnotes = | official_name = | pushpin_image = | imagesize = | leader_name = [[V Sunil Kumar]] | leader_title1 = [[MLA]] | leader_party = [[BJP]] }} '''ಹೆಬ್ರಿ''' [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ]]ದೊ ​​ಪಾದೊಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಊರು ಬೊಕ್ಕ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ. ಹೆಬ್ರಿ ತಾಲೂಕುನ್ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕುಡ್ದ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆದಾಯ ತಾಲೂಕು ಆದ್ ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೦೧೮ಡ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Cite news|date=2018-02-18|title=Hebri taluk inaugurated|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/hebri-taluk-inaugurated/article22787036.ece|access-date=2021-10-09|issn=0971-751X|archive-date=9 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211009053217/https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/hebri-taluk-inaugurated/article22787036.ece|url-status=live}}</ref> ==ಸ್ಥಳೊ== ಉಂದು [[ಕುಡ್ಲ]], [[ಬ್ರಹ್ಮಾವರ]], [[ಕಾರ್ಕಳ]], [[ಕುಂದಾಪುರ]], [[ಆಗುಂಬೆ]], [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಶಿವಮೊಗ್ಗ]], [[ಉಡುಪಿ]]ಗ್ ಪೋಪಿನ ಸಾದಿಲೆನ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು.ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೧೦೭೧. ==ವಿಶೇಷತೆ== ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾಡುಲೆಡ್ ವರ್ಸೊದ ಪೂರಾ ಮಸ್ತ್ ಬರ್ಸ ಬರ್ಪುಂಡು. [[ಸೋಮೇಶ್ವರ]] ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಂಡು, ಉಂದು ಆಗುಂಬೆ ಬೊಕ್ಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಮುಟ್ಟದ ಇಡೀ ಮಾರ್ಗೊನು ಒಳಗೊಂಡುಂಡು. ಈ ಅಭಯಾರಣ್ಯೊಡು ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪ ಸೇರ್ದ್ ನಾಶದಂಚಿಡುಪ್ಪುನ ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಲು ಉಂಡು<ref>{{Cite web |last=George |date=2017-10-17 |title=Someshwara Wildlife Sanctuary Known for Venomous King Cobras |url=https://touristinindia.com/someshwara-wildlife-sanctuary/ |access-date=2022-07-27 |website=Tourist in India |language=en-US |archive-date=27 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220727152157/https://touristinindia.com/someshwara-wildlife-sanctuary/ |url-status=live }}</ref> .ಮುಲ್ಪದ ಬಾಸೆಲು ಮಸ್ತ್ ಪಾತೆರುನ ತುಳು ಬೊಕ್ಕ ಕುಂದಗನ್ನಡ.ಕೊಂಕಣಿ ಪಾತೆರ್ನಕುಲುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್. ==ದುಡ್ಡು-ಕಾಸ್== ಹೆಬ್ರಿದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಕೃಷಿನ್ ಅವಲಂಬಿಸಾಯಿನವು, ಉಂದೆಟ್ ಅರಿ (ಭತ್ತ), ಬಜ್ಜೆಇ, ತಾರಾಯಿ, ಬೊಕ್ಕ ಗೋಡಂಬಿ ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆದ ಕಾಲೊಡು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ​​ತಳಭಾಗೊಡುಲಾ ರಬ್ಬರ್ ಬುಳೆಪುಂಡು. ಹೆಬ್ರಿಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಗೋಡಂಬಿ, ತಾರಾಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಅರಿನ್ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಮಸ್ತ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಲು ಉಂಡು. ಹೆಬ್ರಿಡ್ ಒಂಜಿ ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜು<ref>{{cite web|url=https://www.gfgc.kar.nic.in/hebri|title=COLLEGE PHOTO|access-date=29 April 2023|archive-date=29 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230429050452/https://www.gfgc.kar.nic.in/hebri|url-status=live}}</ref>, ಒಂಜಿ ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ (ಸಿಎಚ್ಸಿ)<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/a-health-camp-will-be-held-at-bellare-primary-health-centre-and-hebri-community-health-centre-on-saturday-to-identify-and-help-bpl-beneficiaries-avail-medical-benefits-given-by-suvarna-arogya-suraksha-trust-under-the-department-of-health-and-family-welfare-/articleshow/30002358.cms|title=A health camp will be held at Bellare primary health centre ..|access-date=29 April 2023}}</ref>, ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ<ref>{{cite web|url= https://udupipolice.karnataka.gov.in/3448/Hebri%20PS/en|title=Hebri PS|publisher=udupipolice.karnataka.gov.in|access-date=6 June 2026}}</ref>, ಒಂಜಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ ಉಂಡು. ಉಡುಪಿ ಊರುನ್ ಆಗುಂಬೆಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 169ಎ ಹೆಬ್ರಿ ಮೂಲಕ ಪೋಪುಂಡು. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಊರುಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] ravfiw7kgqhejzw6qv21f3tshi2eiwr 1 27406 362281 2026-07-01T06:04:17Z VASANTH S.N. 157 https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy 362281 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm 0 27407 362282 2026-07-01T11:33:49Z Hariprasad Shetty10 6127 ಹೊಸ ಪುಟ: '''ಢಕ್ಕೆಬಲಿ''' ತುಳುನಾಡ [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರ್]] ಮಲ್ಪುನ ನಾಗಾರಾಧನೆ. ಒಂಜಿ ರೂಪೊ ಆದ್ ''ನಾಗಾರಾಧನೆ'' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯ, ಭಾರತ|ಭಾರತ... 362282 wikitext text/x-wiki '''ಢಕ್ಕೆಬಲಿ''' ತುಳುನಾಡ [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರ್]] ಮಲ್ಪುನ ನಾಗಾರಾಧನೆ. ಒಂಜಿ ರೂಪೊ ಆದ್ ''ನಾಗಾರಾಧನೆ'' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯ, [[ಭಾರತ|ಭಾರತ]] ದ ಪಡುಬಿದ್ರೆ ಊರುಡು ಉಂದೆನ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊಗು ಒರ ಈ ಉತ್ಸವ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಸಮೀಪದ [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] [[ಪರ್ಯಾಯ]] ಪರ್ಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಪರ್ಯಾಯವಾದ್ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ತಂತ್ರಾಡಿ ಬೈರಿ ಬೆಟ್ಟು [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] (ಬ್ರಹ್ಮ ಮಂಡಲ) ಡ್ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಪೂಜೆ ನಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮ, ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ, ನಂದಿಕೋಣ, ಹೈಗುಳ್ಳಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ, ದುರ್ಗಾಪುರ ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಮೋತುಕಲ್ಲು ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಯಕ್ಷಿಯೇವೆರೆಗ್ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಪಂಚ ಶೈವ ಕ್ಷೇತ್ರ. <ref>{{Cite web |last=Prasad |date=25 January 2011 |title=ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಭ್ರಮದ 'ಢಕ್ಕೆಬಲಿ' ನಡಾವಳಿ |trans-title='Dhakkebali' celebration of Tulunad |url=https://kannada.oneindia.com/travel/0125-padubidri-dakke-bali-utsav-aid0038.html |website=[[Oneindia]] |language=kn}}</ref> o6vo8ikfp22d0excgvh4qfehvelzm4q 362283 362282 2026-07-01T11:34:06Z Hariprasad Shetty10 6127 362283 wikitext text/x-wiki '''ಢಕ್ಕೆಬಲಿ''' ತುಳುನಾಡ [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರ್]] ಮಲ್ಪುನ ನಾಗಾರಾಧನೆ. ಒಂಜಿ ರೂಪೊ ಆದ್ ''ನಾಗಾರಾಧನೆ'' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯ, [[ಭಾರತ|ಭಾರತ]] ದ ಪಡುಬಿದ್ರೆ ಊರುಡು ಉಂದೆನ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊಗು ಒರ ಈ ಉತ್ಸವ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಸಮೀಪದ [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] [[ಪರ್ಯಾಯ]] ಪರ್ಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಪರ್ಯಾಯವಾದ್ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ತಂತ್ರಾಡಿ ಬೈರಿ ಬೆಟ್ಟು [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] (ಬ್ರಹ್ಮ ಮಂಡಲ) ಡ್ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಪೂಜೆ ನಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮ, ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ, ನಂದಿಕೋಣ, ಹೈಗುಳ್ಳಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ, ದುರ್ಗಾಪುರ ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಮೋತುಕಲ್ಲು ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಯಕ್ಷಿಯೇವೆರೆಗ್ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಪಂಚ ಶೈವ ಕ್ಷೇತ್ರ. <ref>{{Cite web |last=Prasad |date=25 January 2011 |title=ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಭ್ರಮದ 'ಢಕ್ಕೆಬಲಿ' ನಡಾವಳಿ |trans-title='Dhakkebali' celebration of Tulunad |url=https://kannada.oneindia.com/travel/0125-padubidri-dakke-bali-utsav-aid0038.html |website=[[Oneindia]] |language=kn}}</ref> == ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಬಗ್ಗೆ == ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಮಾತೆರ್ನ ತೀವ್ರ ಭಕ್ತಿದ ಫಲ. ಭಗವಂತೆರೆಗ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ದಾನೊಲೆನ್ ಕೊರ್ದು, ದೀಪೊಲೆನ್, ಮಂಡಲೊಲೆನ್, ಪೂಕುಲೆನ್, ಫಲವಸ್ತುಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಲೆಲೆನ್ ಬೆಳಗಾದ್, ಒಟ್ಟುಗು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಉಂಡು. <ref>{{Cite web |date=17 January 2019 |title=ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿ ಪಡುಬಿದ್ರಿ "ಢಕ್ಕೆಬಲಿ' |trans-title=Padubidri "Dhakkebali" is an eyewitness to nature worship |url=https://www.udayavani.com/district-news/udupi-news/padubidri-dakke-bali |website=Udayavani |language=kn |access-date=21 ಜನವರಿ 2024 |archive-date=21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250221101309/https://www.udayavani.com/district-news/udupi-news/padubidri-dakke-bali |url-status=dead }}</ref> swaxcqdfobtswyd389vortgalpypj3e 362284 362283 2026-07-01T11:34:22Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಬಗ್ಗೆ */ 362284 wikitext text/x-wiki '''ಢಕ್ಕೆಬಲಿ''' ತುಳುನಾಡ [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರ್]] ಮಲ್ಪುನ ನಾಗಾರಾಧನೆ. ಒಂಜಿ ರೂಪೊ ಆದ್ ''ನಾಗಾರಾಧನೆ'' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯ, [[ಭಾರತ|ಭಾರತ]] ದ ಪಡುಬಿದ್ರೆ ಊರುಡು ಉಂದೆನ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊಗು ಒರ ಈ ಉತ್ಸವ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಸಮೀಪದ [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] [[ಪರ್ಯಾಯ]] ಪರ್ಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಪರ್ಯಾಯವಾದ್ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ತಂತ್ರಾಡಿ ಬೈರಿ ಬೆಟ್ಟು [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] (ಬ್ರಹ್ಮ ಮಂಡಲ) ಡ್ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಪೂಜೆ ನಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮ, ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ, ನಂದಿಕೋಣ, ಹೈಗುಳ್ಳಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ, ದುರ್ಗಾಪುರ ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಮೋತುಕಲ್ಲು ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಯಕ್ಷಿಯೇವೆರೆಗ್ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಪಂಚ ಶೈವ ಕ್ಷೇತ್ರ. <ref>{{Cite web |last=Prasad |date=25 January 2011 |title=ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಭ್ರಮದ 'ಢಕ್ಕೆಬಲಿ' ನಡಾವಳಿ |trans-title='Dhakkebali' celebration of Tulunad |url=https://kannada.oneindia.com/travel/0125-padubidri-dakke-bali-utsav-aid0038.html |website=[[Oneindia]] |language=kn}}</ref> == ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಬಗ್ಗೆ == ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಮಾತೆರ್ನ ತೀವ್ರ ಭಕ್ತಿದ ಫಲ. ಭಗವಂತೆರೆಗ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ದಾನೊಲೆನ್ ಕೊರ್ದು, ದೀಪೊಲೆನ್, ಮಂಡಲೊಲೆನ್, ಪೂಕುಲೆನ್, ಫಲವಸ್ತುಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಲೆಲೆನ್ ಬೆಳಗಾದ್, ಒಟ್ಟುಗು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಉಂಡು. <ref>{{Cite web |date=17 January 2019 |title=ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿ ಪಡುಬಿದ್ರಿ "ಢಕ್ಕೆಬಲಿ' |trans-title=Padubidri "Dhakkebali" is an eyewitness to nature worship |url=https://www.udayavani.com/district-news/udupi-news/padubidri-dakke-bali |website=Udayavani |language=kn |access-date=21 ಜನವರಿ 2024 |archive-date=21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250221101309/https://www.udayavani.com/district-news/udupi-news/padubidri-dakke-bali |url-status=dead }}</ref> [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆದ ವೈದ್ಯೆರ್ ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿದ ಭಾರೊನು ದೆರ್ಪುನಕುಲು.ಢಕ್ಕೆ ವಾದ್ಯೊನು ವೈದ್ಯೆರ್ ಆನುವಂಶಿಕ ಕೌಶಲ್ಯೊ ಆದ್ ವಾದನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಉಡುಪಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ ನೆರೆಕರೆತ ಊರು ನಾಲ್ಕೂರುಡು ನೆಲೆಯಾಪೆರ್. ಪೊಂಜೊವುಲು ನಾಗ ಕನ್ನಿಕೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನಂಚಿನ ವೇಷ ಪಾಡುವೆರ್. ನಾಗ ಕನ್ನಿಕಾನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯೆರ್ ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. <ref>{{Cite web |date=15 January 2014 |title=Kundapur: Annual 'Gendaseve' and 'festival Mahotsava' in Maranakatte Shree Brahmalingeshwara temple |url=https://www.kannadigaworld.com/news/karavali/63325.html |website=Kannadiga World}}</ref> ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಕೈಟ್ ಢಕ್ಕೆ ನ್ ವಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಸುರುಕು ಒಂಜಿ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗೆಡ್ ಢಕ್ಕೆನ್ ದೀದ್, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾತ್ರೊಲು ಆಕ್ರೋಶೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಮುಟ್ಟ ವಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆರಾಧನೆದ ಪೊರ್ತುಡು, ಈ ಸ್ವಾಧೀನೊಗು ಕಾರಣವಾದ್ ಆರ್ ಅಪರೂಪೊಡು ಚಲನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. ldxbgljgmb8t6tx6v102kjs7mpas1am 362285 362284 2026-07-01T11:34:37Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಬಗ್ಗೆ */ 362285 wikitext text/x-wiki '''ಢಕ್ಕೆಬಲಿ''' ತುಳುನಾಡ [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರ್]] ಮಲ್ಪುನ ನಾಗಾರಾಧನೆ. ಒಂಜಿ ರೂಪೊ ಆದ್ ''ನಾಗಾರಾಧನೆ'' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯ, [[ಭಾರತ|ಭಾರತ]] ದ ಪಡುಬಿದ್ರೆ ಊರುಡು ಉಂದೆನ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊಗು ಒರ ಈ ಉತ್ಸವ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಸಮೀಪದ [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] [[ಪರ್ಯಾಯ]] ಪರ್ಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಪರ್ಯಾಯವಾದ್ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ತಂತ್ರಾಡಿ ಬೈರಿ ಬೆಟ್ಟು [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] (ಬ್ರಹ್ಮ ಮಂಡಲ) ಡ್ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಪೂಜೆ ನಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮ, ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ, ನಂದಿಕೋಣ, ಹೈಗುಳ್ಳಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ, ದುರ್ಗಾಪುರ ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಮೋತುಕಲ್ಲು ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಯಕ್ಷಿಯೇವೆರೆಗ್ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಪಂಚ ಶೈವ ಕ್ಷೇತ್ರ. <ref>{{Cite web |last=Prasad |date=25 January 2011 |title=ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಭ್ರಮದ 'ಢಕ್ಕೆಬಲಿ' ನಡಾವಳಿ |trans-title='Dhakkebali' celebration of Tulunad |url=https://kannada.oneindia.com/travel/0125-padubidri-dakke-bali-utsav-aid0038.html |website=[[Oneindia]] |language=kn}}</ref> == ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಬಗ್ಗೆ == ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಮಾತೆರ್ನ ತೀವ್ರ ಭಕ್ತಿದ ಫಲ. ಭಗವಂತೆರೆಗ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ದಾನೊಲೆನ್ ಕೊರ್ದು, ದೀಪೊಲೆನ್, ಮಂಡಲೊಲೆನ್, ಪೂಕುಲೆನ್, ಫಲವಸ್ತುಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಲೆಲೆನ್ ಬೆಳಗಾದ್, ಒಟ್ಟುಗು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಉಂಡು. <ref>{{Cite web |date=17 January 2019 |title=ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿ ಪಡುಬಿದ್ರಿ "ಢಕ್ಕೆಬಲಿ' |trans-title=Padubidri "Dhakkebali" is an eyewitness to nature worship |url=https://www.udayavani.com/district-news/udupi-news/padubidri-dakke-bali |website=Udayavani |language=kn |access-date=21 ಜನವರಿ 2024 |archive-date=21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250221101309/https://www.udayavani.com/district-news/udupi-news/padubidri-dakke-bali |url-status=dead }}</ref> [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆದ ವೈದ್ಯೆರ್ ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿದ ಭಾರೊನು ದೆರ್ಪುನಕುಲು.ಢಕ್ಕೆ ವಾದ್ಯೊನು ವೈದ್ಯೆರ್ ಆನುವಂಶಿಕ ಕೌಶಲ್ಯೊ ಆದ್ ವಾದನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಉಡುಪಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ ನೆರೆಕರೆತ ಊರು ನಾಲ್ಕೂರುಡು ನೆಲೆಯಾಪೆರ್. ಪೊಂಜೊವುಲು ನಾಗ ಕನ್ನಿಕೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನಂಚಿನ ವೇಷ ಪಾಡುವೆರ್. ನಾಗ ಕನ್ನಿಕಾನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯೆರ್ ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. <ref>{{Cite web |date=15 January 2014 |title=Kundapur: Annual 'Gendaseve' and 'festival Mahotsava' in Maranakatte Shree Brahmalingeshwara temple |url=https://www.kannadigaworld.com/news/karavali/63325.html |website=Kannadiga World}}</ref> ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಕೈಟ್ ಢಕ್ಕೆ ನ್ ವಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಸುರುಕು ಒಂಜಿ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗೆಡ್ ಢಕ್ಕೆನ್ ದೀದ್, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾತ್ರೊಲು ಆಕ್ರೋಶೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಮುಟ್ಟ ವಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆರಾಧನೆದ ಪೊರ್ತುಡು, ಈ ಸ್ವಾಧೀನೊಗು ಕಾರಣವಾದ್ ಆರ್ ಅಪರೂಪೊಡು ಚಲನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಚಲನೆಡ್ ಆಣ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣು ನಾಗನ ಸಭೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಪಾರಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಮುಡಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಗಂಟುಲು ಪನ್ಪಿನ ಪಾರಿಲೆಡ್ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮೂಲತಃ ಅಕುಲು ನಾಗಕನ್ನಿಕೊನು ಅನುಸರಿಸವುನ ಗಂಡು ಸರ್ಪೊಲು ಪನ್ಪಿನ ಪಾತ್ರಿಲೆನ್ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ಪಾಡ್ದ್ ನಲಿತ್ ದ್ ಆಹ್ವಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅವು ಒಟ್ಟು ಸೇರುನ ಮುಟ್ಟ, ಒಂಜಿ ಗಡಿಯಾರದ ದಿಕ್ಕುದ ವೃತ್ತ ಉಂಡು. ಅಪಗ ಗಡಿಯಾರದ ದಿಕ್ಕ್ ಗ್ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ವಕ್ರರೇಖೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. <ref>{{Cite web |date=3 March 2021 |title=Dakke Bali - A Special Form Of Nagaradhane In Tulunadu Region |url=https://mangaloreheritage.com/bunt-traditions/dakke-bali-nagaradhane/ |website=Mangalore Heritage}}</ref> 7rgg8wx8ept9d6hqj8jyhf7naeoczgr 362286 362285 2026-07-01T11:34:55Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಬಗ್ಗೆ */ 362286 wikitext text/x-wiki '''ಢಕ್ಕೆಬಲಿ''' ತುಳುನಾಡ [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರ್]] ಮಲ್ಪುನ ನಾಗಾರಾಧನೆ. ಒಂಜಿ ರೂಪೊ ಆದ್ ''ನಾಗಾರಾಧನೆ'' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯ, [[ಭಾರತ|ಭಾರತ]] ದ ಪಡುಬಿದ್ರೆ ಊರುಡು ಉಂದೆನ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊಗು ಒರ ಈ ಉತ್ಸವ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಸಮೀಪದ [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] [[ಪರ್ಯಾಯ]] ಪರ್ಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಪರ್ಯಾಯವಾದ್ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ತಂತ್ರಾಡಿ ಬೈರಿ ಬೆಟ್ಟು [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] (ಬ್ರಹ್ಮ ಮಂಡಲ) ಡ್ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಪೂಜೆ ನಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮ, ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ, ನಂದಿಕೋಣ, ಹೈಗುಳ್ಳಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ, ದುರ್ಗಾಪುರ ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಮೋತುಕಲ್ಲು ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಯಕ್ಷಿಯೇವೆರೆಗ್ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಪಂಚ ಶೈವ ಕ್ಷೇತ್ರ. <ref>{{Cite web |last=Prasad |date=25 January 2011 |title=ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಭ್ರಮದ 'ಢಕ್ಕೆಬಲಿ' ನಡಾವಳಿ |trans-title='Dhakkebali' celebration of Tulunad |url=https://kannada.oneindia.com/travel/0125-padubidri-dakke-bali-utsav-aid0038.html |website=[[Oneindia]] |language=kn}}</ref> == ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಬಗ್ಗೆ == ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಮಾತೆರ್ನ ತೀವ್ರ ಭಕ್ತಿದ ಫಲ. ಭಗವಂತೆರೆಗ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ದಾನೊಲೆನ್ ಕೊರ್ದು, ದೀಪೊಲೆನ್, ಮಂಡಲೊಲೆನ್, ಪೂಕುಲೆನ್, ಫಲವಸ್ತುಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಲೆಲೆನ್ ಬೆಳಗಾದ್, ಒಟ್ಟುಗು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಉಂಡು. <ref>{{Cite web |date=17 January 2019 |title=ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿ ಪಡುಬಿದ್ರಿ "ಢಕ್ಕೆಬಲಿ' |trans-title=Padubidri "Dhakkebali" is an eyewitness to nature worship |url=https://www.udayavani.com/district-news/udupi-news/padubidri-dakke-bali |website=Udayavani |language=kn |access-date=21 ಜನವರಿ 2024 |archive-date=21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250221101309/https://www.udayavani.com/district-news/udupi-news/padubidri-dakke-bali |url-status=dead }}</ref> [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆದ ವೈದ್ಯೆರ್ ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿದ ಭಾರೊನು ದೆರ್ಪುನಕುಲು.ಢಕ್ಕೆ ವಾದ್ಯೊನು ವೈದ್ಯೆರ್ ಆನುವಂಶಿಕ ಕೌಶಲ್ಯೊ ಆದ್ ವಾದನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಉಡುಪಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ ನೆರೆಕರೆತ ಊರು ನಾಲ್ಕೂರುಡು ನೆಲೆಯಾಪೆರ್. ಪೊಂಜೊವುಲು ನಾಗ ಕನ್ನಿಕೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನಂಚಿನ ವೇಷ ಪಾಡುವೆರ್. ನಾಗ ಕನ್ನಿಕಾನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯೆರ್ ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. <ref>{{Cite web |date=15 January 2014 |title=Kundapur: Annual 'Gendaseve' and 'festival Mahotsava' in Maranakatte Shree Brahmalingeshwara temple |url=https://www.kannadigaworld.com/news/karavali/63325.html |website=Kannadiga World}}</ref> ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಕೈಟ್ ಢಕ್ಕೆ ನ್ ವಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಸುರುಕು ಒಂಜಿ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗೆಡ್ ಢಕ್ಕೆನ್ ದೀದ್, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾತ್ರೊಲು ಆಕ್ರೋಶೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಮುಟ್ಟ ವಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆರಾಧನೆದ ಪೊರ್ತುಡು, ಈ ಸ್ವಾಧೀನೊಗು ಕಾರಣವಾದ್ ಆರ್ ಅಪರೂಪೊಡು ಚಲನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಚಲನೆಡ್ ಆಣ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣು ನಾಗನ ಸಭೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಪಾರಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಮುಡಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಗಂಟುಲು ಪನ್ಪಿನ ಪಾರಿಲೆಡ್ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮೂಲತಃ ಅಕುಲು ನಾಗಕನ್ನಿಕೊನು ಅನುಸರಿಸವುನ ಗಂಡು ಸರ್ಪೊಲು ಪನ್ಪಿನ ಪಾತ್ರಿಲೆನ್ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ಪಾಡ್ದ್ ನಲಿತ್ ದ್ ಆಹ್ವಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅವು ಒಟ್ಟು ಸೇರುನ ಮುಟ್ಟ, ಒಂಜಿ ಗಡಿಯಾರದ ದಿಕ್ಕುದ ವೃತ್ತ ಉಂಡು. ಅಪಗ ಗಡಿಯಾರದ ದಿಕ್ಕ್ ಗ್ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ವಕ್ರರೇಖೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. <ref>{{Cite web |date=3 March 2021 |title=Dakke Bali - A Special Form Of Nagaradhane In Tulunadu Region |url=https://mangaloreheritage.com/bunt-traditions/dakke-bali-nagaradhane/ |website=Mangalore Heritage}}</ref> == ನರ್ತನ == [[File:Nagapatri.JPG|thumb|ನಾಗಪಾತ್ರಿ]] ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿ ನಲಿಕೆಡ್ ಮೂಜಿ ಪಾತ್ರೆಲು ಉಲ್ಲ. ಒರಿ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ್, ಕಪ್ಪು ಉಲಯಿದ ಉಡುಪು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್ ಪಟ್ಟೆದ ಸೀರೆದ ಕಚ್ಚಾ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ನೀಲಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣದ ಕುಂಟುನ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಆರ್ ಎದೆತ ಮಿತ್ತ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ "ವಿ" ಆಕಾರೊಡು ಶಾಲ್ ಪಾಡ್ದ್ ಸೊಂಟೊಗು ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀಪೆರ್. ಪಗಡಿದ ಮಿತ್ತ್ ಬೊಳ್ಳಿದ ಒಡ್ಯಾನ ಉಂಡು. ತರೆಕ್ ಲೇಸ್ ದ ಪಗಡಿ, ಕಾರ್ಡ್ ಗೆಜೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಕೈಟ್ ಬಂಜಿಲ್ ಪಾಡುವೆರ್, ಕತ್ತಿಟ್ ಸರಪಳಿ ಪಾಡುವೆರ್, ಪೂತ ಮಾಲೆ ಪಾಡುವೆರ್, ಕಿನ್ನಿಡ್ ಕಿವಿಯೋಲೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಯನ ಮೋನೆಗ್ ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣ ಪಾಡ್ದ್ ಉಂಡು. ಕೆಂಪು ಬೊಕ್ಕ ಬೊಲ್ದು ನಾಮೊನು ಮುಂಡಾಸ್ ಪಾಡುವೆರ್, ಕಾರ್ಡ್ ಕಪ್ಪು ಬಿಂದಿ ಪಾಡುವೆರ್. ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಕೈಟ್ ಧಕ್ಕೆ ಪತೊಂದು ಉಲ್ಲೆ. ಈ ಕಂಚಿದ ಧಕ್ಕೆ ಚರ್ಮೊಡು ಮುಚ್ಚುಂಡು. ಬೊಕ್ಕದ ರಡ್ಡ್ ಜನ ಬೊಲ್ದು ಪಗಡಿ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಒರಿ ತನ್ನ ಕೈಟ್ ತಾಲ್ ಪತೊಂದು ಉಲ್ಲೆ. ಮೂಜಿನೆ ಒರಿ ನಾಗಪಾತ್ರಿ. ನಾಗಪಾತ್ರಿ ಮರತ್ತ ಢಕ್ಕೆನ್ ಕೈಟ್ ಪತೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಅರೆನ ಪಿರವುದ ಜನಕುಲು ಗಣಪತಿನ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ್ ನಡುಗೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪಾತ್ರಿಗ್ ಲಾ ದರ್ಶನ ಆಪುಂಡು. ಅಕುಲು ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ನಲಿಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನ್ ಪುಗರ್ತೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ರಡ್ಡ್ ಶ್ರೇಷ್ಠೆರ್ ಪಿರವುಡು ಪನ್ಪೆರ್. ನಲಿಪುನಾಯೆ ಕೈಟ್ ಹಿಂಗಾರ ಪತೊನುವೆ. ನಾಗನ ಸ್ತುತಿನೇ ಸ್ವಾಮಿನ ಸ್ತುತಿ ಆಪುಂಡು. ಹಿಂಗಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನಲಿಪುನಗ ಮೋನೆಗ್ ಒಚ್ಚುವೆರ್. ಬೊಲ್ಪು ಬನ್ನಗ ನಲಿಕೆ ಮುಗಿಪುಂಡು. ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಸಾದ ಕೊರ್ಪೆರ್. 91i537w7966xzkruyxaum8j4x127a02 362287 362286 2026-07-01T11:35:09Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ನರ್ತನ */ 362287 wikitext text/x-wiki '''ಢಕ್ಕೆಬಲಿ''' ತುಳುನಾಡ [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರ್]] ಮಲ್ಪುನ ನಾಗಾರಾಧನೆ. ಒಂಜಿ ರೂಪೊ ಆದ್ ''ನಾಗಾರಾಧನೆ'' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯ, [[ಭಾರತ|ಭಾರತ]] ದ ಪಡುಬಿದ್ರೆ ಊರುಡು ಉಂದೆನ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊಗು ಒರ ಈ ಉತ್ಸವ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಸಮೀಪದ [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] [[ಪರ್ಯಾಯ]] ಪರ್ಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಪರ್ಯಾಯವಾದ್ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ತಂತ್ರಾಡಿ ಬೈರಿ ಬೆಟ್ಟು [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] (ಬ್ರಹ್ಮ ಮಂಡಲ) ಡ್ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಪೂಜೆ ನಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮ, ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ, ನಂದಿಕೋಣ, ಹೈಗುಳ್ಳಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ, ದುರ್ಗಾಪುರ ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಮೋತುಕಲ್ಲು ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಯಕ್ಷಿಯೇವೆರೆಗ್ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಪಂಚ ಶೈವ ಕ್ಷೇತ್ರ. <ref>{{Cite web |last=Prasad |date=25 January 2011 |title=ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಭ್ರಮದ 'ಢಕ್ಕೆಬಲಿ' ನಡಾವಳಿ |trans-title='Dhakkebali' celebration of Tulunad |url=https://kannada.oneindia.com/travel/0125-padubidri-dakke-bali-utsav-aid0038.html |website=[[Oneindia]] |language=kn}}</ref> == ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಬಗ್ಗೆ == ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಮಾತೆರ್ನ ತೀವ್ರ ಭಕ್ತಿದ ಫಲ. ಭಗವಂತೆರೆಗ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ದಾನೊಲೆನ್ ಕೊರ್ದು, ದೀಪೊಲೆನ್, ಮಂಡಲೊಲೆನ್, ಪೂಕುಲೆನ್, ಫಲವಸ್ತುಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಲೆಲೆನ್ ಬೆಳಗಾದ್, ಒಟ್ಟುಗು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಉಂಡು. <ref>{{Cite web |date=17 January 2019 |title=ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿ ಪಡುಬಿದ್ರಿ "ಢಕ್ಕೆಬಲಿ' |trans-title=Padubidri "Dhakkebali" is an eyewitness to nature worship |url=https://www.udayavani.com/district-news/udupi-news/padubidri-dakke-bali |website=Udayavani |language=kn |access-date=21 ಜನವರಿ 2024 |archive-date=21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250221101309/https://www.udayavani.com/district-news/udupi-news/padubidri-dakke-bali |url-status=dead }}</ref> [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆದ ವೈದ್ಯೆರ್ ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿದ ಭಾರೊನು ದೆರ್ಪುನಕುಲು.ಢಕ್ಕೆ ವಾದ್ಯೊನು ವೈದ್ಯೆರ್ ಆನುವಂಶಿಕ ಕೌಶಲ್ಯೊ ಆದ್ ವಾದನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಉಡುಪಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ ನೆರೆಕರೆತ ಊರು ನಾಲ್ಕೂರುಡು ನೆಲೆಯಾಪೆರ್. ಪೊಂಜೊವುಲು ನಾಗ ಕನ್ನಿಕೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನಂಚಿನ ವೇಷ ಪಾಡುವೆರ್. ನಾಗ ಕನ್ನಿಕಾನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯೆರ್ ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. <ref>{{Cite web |date=15 January 2014 |title=Kundapur: Annual 'Gendaseve' and 'festival Mahotsava' in Maranakatte Shree Brahmalingeshwara temple |url=https://www.kannadigaworld.com/news/karavali/63325.html |website=Kannadiga World}}</ref> ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಕೈಟ್ ಢಕ್ಕೆ ನ್ ವಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಸುರುಕು ಒಂಜಿ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗೆಡ್ ಢಕ್ಕೆನ್ ದೀದ್, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾತ್ರೊಲು ಆಕ್ರೋಶೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಮುಟ್ಟ ವಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆರಾಧನೆದ ಪೊರ್ತುಡು, ಈ ಸ್ವಾಧೀನೊಗು ಕಾರಣವಾದ್ ಆರ್ ಅಪರೂಪೊಡು ಚಲನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಚಲನೆಡ್ ಆಣ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣು ನಾಗನ ಸಭೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಪಾರಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಮುಡಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಗಂಟುಲು ಪನ್ಪಿನ ಪಾರಿಲೆಡ್ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮೂಲತಃ ಅಕುಲು ನಾಗಕನ್ನಿಕೊನು ಅನುಸರಿಸವುನ ಗಂಡು ಸರ್ಪೊಲು ಪನ್ಪಿನ ಪಾತ್ರಿಲೆನ್ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ಪಾಡ್ದ್ ನಲಿತ್ ದ್ ಆಹ್ವಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅವು ಒಟ್ಟು ಸೇರುನ ಮುಟ್ಟ, ಒಂಜಿ ಗಡಿಯಾರದ ದಿಕ್ಕುದ ವೃತ್ತ ಉಂಡು. ಅಪಗ ಗಡಿಯಾರದ ದಿಕ್ಕ್ ಗ್ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ವಕ್ರರೇಖೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. <ref>{{Cite web |date=3 March 2021 |title=Dakke Bali - A Special Form Of Nagaradhane In Tulunadu Region |url=https://mangaloreheritage.com/bunt-traditions/dakke-bali-nagaradhane/ |website=Mangalore Heritage}}</ref> == ನರ್ತನ == [[File:Nagapatri.JPG|thumb|ನಾಗಪಾತ್ರಿ]] ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿ ನಲಿಕೆಡ್ ಮೂಜಿ ಪಾತ್ರೆಲು ಉಲ್ಲ. ಒರಿ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ್, ಕಪ್ಪು ಉಲಯಿದ ಉಡುಪು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್ ಪಟ್ಟೆದ ಸೀರೆದ ಕಚ್ಚಾ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ನೀಲಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣದ ಕುಂಟುನ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಆರ್ ಎದೆತ ಮಿತ್ತ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ "ವಿ" ಆಕಾರೊಡು ಶಾಲ್ ಪಾಡ್ದ್ ಸೊಂಟೊಗು ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀಪೆರ್. ಪಗಡಿದ ಮಿತ್ತ್ ಬೊಳ್ಳಿದ ಒಡ್ಯಾನ ಉಂಡು. ತರೆಕ್ ಲೇಸ್ ದ ಪಗಡಿ, ಕಾರ್ಡ್ ಗೆಜೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಕೈಟ್ ಬಂಜಿಲ್ ಪಾಡುವೆರ್, ಕತ್ತಿಟ್ ಸರಪಳಿ ಪಾಡುವೆರ್, ಪೂತ ಮಾಲೆ ಪಾಡುವೆರ್, ಕಿನ್ನಿಡ್ ಕಿವಿಯೋಲೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಯನ ಮೋನೆಗ್ ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣ ಪಾಡ್ದ್ ಉಂಡು. ಕೆಂಪು ಬೊಕ್ಕ ಬೊಲ್ದು ನಾಮೊನು ಮುಂಡಾಸ್ ಪಾಡುವೆರ್, ಕಾರ್ಡ್ ಕಪ್ಪು ಬಿಂದಿ ಪಾಡುವೆರ್. ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಕೈಟ್ ಧಕ್ಕೆ ಪತೊಂದು ಉಲ್ಲೆ. ಈ ಕಂಚಿದ ಧಕ್ಕೆ ಚರ್ಮೊಡು ಮುಚ್ಚುಂಡು. ಬೊಕ್ಕದ ರಡ್ಡ್ ಜನ ಬೊಲ್ದು ಪಗಡಿ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಒರಿ ತನ್ನ ಕೈಟ್ ತಾಲ್ ಪತೊಂದು ಉಲ್ಲೆ. ಮೂಜಿನೆ ಒರಿ ನಾಗಪಾತ್ರಿ. ನಾಗಪಾತ್ರಿ ಮರತ್ತ ಢಕ್ಕೆನ್ ಕೈಟ್ ಪತೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಅರೆನ ಪಿರವುದ ಜನಕುಲು ಗಣಪತಿನ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ್ ನಡುಗೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪಾತ್ರಿಗ್ ಲಾ ದರ್ಶನ ಆಪುಂಡು. ಅಕುಲು ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ನಲಿಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನ್ ಪುಗರ್ತೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ರಡ್ಡ್ ಶ್ರೇಷ್ಠೆರ್ ಪಿರವುಡು ಪನ್ಪೆರ್. ನಲಿಪುನಾಯೆ ಕೈಟ್ ಹಿಂಗಾರ ಪತೊನುವೆ. ನಾಗನ ಸ್ತುತಿನೇ ಸ್ವಾಮಿನ ಸ್ತುತಿ ಆಪುಂಡು. ಹಿಂಗಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನಲಿಪುನಗ ಮೋನೆಗ್ ಒಚ್ಚುವೆರ್. ಬೊಲ್ಪು ಬನ್ನಗ ನಲಿಕೆ ಮುಗಿಪುಂಡು. ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಸಾದ ಕೊರ್ಪೆರ್. == ಮಂಡಲ == ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣೊಡು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಸರ್ಪದ ಆಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಂಡಲ ಅಲಂಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ಆದುಂಡು. ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣೊಲು ಮಂಜಲ್ (ಅರಿಶಿನ), ಕೆಂಪು (ಬಿಳುಪು ಸುಣ್ಣದ ಅರಿಶಿನ), ಬಿಳುಪು (ಬಿಳುಪು ಮಣ್ಣ್), ಪಚ್ಚೆ (ಎಲೆ ಪುಡಿ), ಬೊಕ್ಕ ಕಪ್ಪು (ಹುರಿದ ಅರಿತ ಪುಡಿ). ಈ ಮಂಡಲೊಡು ಆಣ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣು ಸರ್ಪೊಲೆನ ದೈವಿಕ ಒಕ್ಕೂಟೊನು ಚಿತ್ರಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪಾಣಾರ ಸಮುದಾಯೊದಕುಲು ಆಯತಾಕಾರೊಡು ಚಿತ್ರ ಮಲ್ತೆರ್. ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿ, ಭೂತಕೋಲ ಉಂದು [[ತುಳುನಾಡ್|ತುಳುನಾಡ್]]ಡ್ ನಡಪುನ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಲಿಕೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. [[ಯಕ್ಷಗಾನ|ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಅತ್ತಾಂದೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾನಪದ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊಲು ಉಂಡು ಪಂದ್ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಗು ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ. no1it14a1a58opni80a1vr62lfv85g7 362288 362287 2026-07-01T11:35:21Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಮಂಡಲ */ 362288 wikitext text/x-wiki '''ಢಕ್ಕೆಬಲಿ''' ತುಳುನಾಡ [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರ್]] ಮಲ್ಪುನ ನಾಗಾರಾಧನೆ. ಒಂಜಿ ರೂಪೊ ಆದ್ ''ನಾಗಾರಾಧನೆ'' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯ, [[ಭಾರತ|ಭಾರತ]] ದ ಪಡುಬಿದ್ರೆ ಊರುಡು ಉಂದೆನ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊಗು ಒರ ಈ ಉತ್ಸವ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಸಮೀಪದ [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] [[ಪರ್ಯಾಯ]] ಪರ್ಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಪರ್ಯಾಯವಾದ್ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ತಂತ್ರಾಡಿ ಬೈರಿ ಬೆಟ್ಟು [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] (ಬ್ರಹ್ಮ ಮಂಡಲ) ಡ್ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಪೂಜೆ ನಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮ, ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ, ನಂದಿಕೋಣ, ಹೈಗುಳ್ಳಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ, ದುರ್ಗಾಪುರ ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಮೋತುಕಲ್ಲು ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಯಕ್ಷಿಯೇವೆರೆಗ್ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಪಂಚ ಶೈವ ಕ್ಷೇತ್ರ. <ref>{{Cite web |last=Prasad |date=25 January 2011 |title=ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಭ್ರಮದ 'ಢಕ್ಕೆಬಲಿ' ನಡಾವಳಿ |trans-title='Dhakkebali' celebration of Tulunad |url=https://kannada.oneindia.com/travel/0125-padubidri-dakke-bali-utsav-aid0038.html |website=[[Oneindia]] |language=kn}}</ref> == ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಬಗ್ಗೆ == ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಮಾತೆರ್ನ ತೀವ್ರ ಭಕ್ತಿದ ಫಲ. ಭಗವಂತೆರೆಗ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ದಾನೊಲೆನ್ ಕೊರ್ದು, ದೀಪೊಲೆನ್, ಮಂಡಲೊಲೆನ್, ಪೂಕುಲೆನ್, ಫಲವಸ್ತುಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಲೆಲೆನ್ ಬೆಳಗಾದ್, ಒಟ್ಟುಗು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಉಂಡು. <ref>{{Cite web |date=17 January 2019 |title=ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿ ಪಡುಬಿದ್ರಿ "ಢಕ್ಕೆಬಲಿ' |trans-title=Padubidri "Dhakkebali" is an eyewitness to nature worship |url=https://www.udayavani.com/district-news/udupi-news/padubidri-dakke-bali |website=Udayavani |language=kn |access-date=21 ಜನವರಿ 2024 |archive-date=21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250221101309/https://www.udayavani.com/district-news/udupi-news/padubidri-dakke-bali |url-status=dead }}</ref> [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆದ ವೈದ್ಯೆರ್ ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿದ ಭಾರೊನು ದೆರ್ಪುನಕುಲು.ಢಕ್ಕೆ ವಾದ್ಯೊನು ವೈದ್ಯೆರ್ ಆನುವಂಶಿಕ ಕೌಶಲ್ಯೊ ಆದ್ ವಾದನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಉಡುಪಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ ನೆರೆಕರೆತ ಊರು ನಾಲ್ಕೂರುಡು ನೆಲೆಯಾಪೆರ್. ಪೊಂಜೊವುಲು ನಾಗ ಕನ್ನಿಕೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನಂಚಿನ ವೇಷ ಪಾಡುವೆರ್. ನಾಗ ಕನ್ನಿಕಾನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯೆರ್ ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. <ref>{{Cite web |date=15 January 2014 |title=Kundapur: Annual 'Gendaseve' and 'festival Mahotsava' in Maranakatte Shree Brahmalingeshwara temple |url=https://www.kannadigaworld.com/news/karavali/63325.html |website=Kannadiga World}}</ref> ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಕೈಟ್ ಢಕ್ಕೆ ನ್ ವಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಸುರುಕು ಒಂಜಿ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗೆಡ್ ಢಕ್ಕೆನ್ ದೀದ್, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾತ್ರೊಲು ಆಕ್ರೋಶೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಮುಟ್ಟ ವಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆರಾಧನೆದ ಪೊರ್ತುಡು, ಈ ಸ್ವಾಧೀನೊಗು ಕಾರಣವಾದ್ ಆರ್ ಅಪರೂಪೊಡು ಚಲನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಚಲನೆಡ್ ಆಣ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣು ನಾಗನ ಸಭೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಪಾರಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಮುಡಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಗಂಟುಲು ಪನ್ಪಿನ ಪಾರಿಲೆಡ್ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮೂಲತಃ ಅಕುಲು ನಾಗಕನ್ನಿಕೊನು ಅನುಸರಿಸವುನ ಗಂಡು ಸರ್ಪೊಲು ಪನ್ಪಿನ ಪಾತ್ರಿಲೆನ್ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ಪಾಡ್ದ್ ನಲಿತ್ ದ್ ಆಹ್ವಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅವು ಒಟ್ಟು ಸೇರುನ ಮುಟ್ಟ, ಒಂಜಿ ಗಡಿಯಾರದ ದಿಕ್ಕುದ ವೃತ್ತ ಉಂಡು. ಅಪಗ ಗಡಿಯಾರದ ದಿಕ್ಕ್ ಗ್ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ವಕ್ರರೇಖೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. <ref>{{Cite web |date=3 March 2021 |title=Dakke Bali - A Special Form Of Nagaradhane In Tulunadu Region |url=https://mangaloreheritage.com/bunt-traditions/dakke-bali-nagaradhane/ |website=Mangalore Heritage}}</ref> == ನರ್ತನ == [[File:Nagapatri.JPG|thumb|ನಾಗಪಾತ್ರಿ]] ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿ ನಲಿಕೆಡ್ ಮೂಜಿ ಪಾತ್ರೆಲು ಉಲ್ಲ. ಒರಿ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ್, ಕಪ್ಪು ಉಲಯಿದ ಉಡುಪು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್ ಪಟ್ಟೆದ ಸೀರೆದ ಕಚ್ಚಾ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ನೀಲಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣದ ಕುಂಟುನ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಆರ್ ಎದೆತ ಮಿತ್ತ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ "ವಿ" ಆಕಾರೊಡು ಶಾಲ್ ಪಾಡ್ದ್ ಸೊಂಟೊಗು ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀಪೆರ್. ಪಗಡಿದ ಮಿತ್ತ್ ಬೊಳ್ಳಿದ ಒಡ್ಯಾನ ಉಂಡು. ತರೆಕ್ ಲೇಸ್ ದ ಪಗಡಿ, ಕಾರ್ಡ್ ಗೆಜೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಕೈಟ್ ಬಂಜಿಲ್ ಪಾಡುವೆರ್, ಕತ್ತಿಟ್ ಸರಪಳಿ ಪಾಡುವೆರ್, ಪೂತ ಮಾಲೆ ಪಾಡುವೆರ್, ಕಿನ್ನಿಡ್ ಕಿವಿಯೋಲೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಯನ ಮೋನೆಗ್ ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣ ಪಾಡ್ದ್ ಉಂಡು. ಕೆಂಪು ಬೊಕ್ಕ ಬೊಲ್ದು ನಾಮೊನು ಮುಂಡಾಸ್ ಪಾಡುವೆರ್, ಕಾರ್ಡ್ ಕಪ್ಪು ಬಿಂದಿ ಪಾಡುವೆರ್. ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಕೈಟ್ ಧಕ್ಕೆ ಪತೊಂದು ಉಲ್ಲೆ. ಈ ಕಂಚಿದ ಧಕ್ಕೆ ಚರ್ಮೊಡು ಮುಚ್ಚುಂಡು. ಬೊಕ್ಕದ ರಡ್ಡ್ ಜನ ಬೊಲ್ದು ಪಗಡಿ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಒರಿ ತನ್ನ ಕೈಟ್ ತಾಲ್ ಪತೊಂದು ಉಲ್ಲೆ. ಮೂಜಿನೆ ಒರಿ ನಾಗಪಾತ್ರಿ. ನಾಗಪಾತ್ರಿ ಮರತ್ತ ಢಕ್ಕೆನ್ ಕೈಟ್ ಪತೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಅರೆನ ಪಿರವುದ ಜನಕುಲು ಗಣಪತಿನ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ್ ನಡುಗೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪಾತ್ರಿಗ್ ಲಾ ದರ್ಶನ ಆಪುಂಡು. ಅಕುಲು ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ನಲಿಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನ್ ಪುಗರ್ತೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ರಡ್ಡ್ ಶ್ರೇಷ್ಠೆರ್ ಪಿರವುಡು ಪನ್ಪೆರ್. ನಲಿಪುನಾಯೆ ಕೈಟ್ ಹಿಂಗಾರ ಪತೊನುವೆ. ನಾಗನ ಸ್ತುತಿನೇ ಸ್ವಾಮಿನ ಸ್ತುತಿ ಆಪುಂಡು. ಹಿಂಗಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನಲಿಪುನಗ ಮೋನೆಗ್ ಒಚ್ಚುವೆರ್. ಬೊಲ್ಪು ಬನ್ನಗ ನಲಿಕೆ ಮುಗಿಪುಂಡು. ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಸಾದ ಕೊರ್ಪೆರ್. == ಮಂಡಲ == ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣೊಡು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಸರ್ಪದ ಆಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಂಡಲ ಅಲಂಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ಆದುಂಡು. ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣೊಲು ಮಂಜಲ್ (ಅರಿಶಿನ), ಕೆಂಪು (ಬಿಳುಪು ಸುಣ್ಣದ ಅರಿಶಿನ), ಬಿಳುಪು (ಬಿಳುಪು ಮಣ್ಣ್), ಪಚ್ಚೆ (ಎಲೆ ಪುಡಿ), ಬೊಕ್ಕ ಕಪ್ಪು (ಹುರಿದ ಅರಿತ ಪುಡಿ). ಈ ಮಂಡಲೊಡು ಆಣ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣು ಸರ್ಪೊಲೆನ ದೈವಿಕ ಒಕ್ಕೂಟೊನು ಚಿತ್ರಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪಾಣಾರ ಸಮುದಾಯೊದಕುಲು ಆಯತಾಕಾರೊಡು ಚಿತ್ರ ಮಲ್ತೆರ್. ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿ, ಭೂತಕೋಲ ಉಂದು [[ತುಳುನಾಡ್|ತುಳುನಾಡ್]]ಡ್ ನಡಪುನ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಲಿಕೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. [[ಯಕ್ಷಗಾನ|ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಅತ್ತಾಂದೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾನಪದ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊಲು ಉಂಡು ಪಂದ್ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಗು ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [http://www.prithvibhat.com/specialities/nagamandala.html ನಾಗಮಂಡಲವನ್ನು ನೋಡಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230322154911/http://prithvibhat.com/specialities/nagamandala.html |date=2023-03-22 }} * [https://web.archive.org/web/20110717141118/http://udupipages.com/temple/dakke.html ಢಕ್ಕೆಬಲಿ ನೋಡಿ] == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== <references group="" responsive="1"></references> [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡು]] 2rbkm7alruwv1iaqmcexydt9gppthol 362289 362288 2026-07-01T11:35:43Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಬಗ್ಗೆ */ 362289 wikitext text/x-wiki '''ಢಕ್ಕೆಬಲಿ''' ತುಳುನಾಡ [[ತುಳುವೆರ್|ತುಳುವೆರ್]] ಮಲ್ಪುನ ನಾಗಾರಾಧನೆ. ಒಂಜಿ ರೂಪೊ ಆದ್ ''ನಾಗಾರಾಧನೆ'' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯ, [[ಭಾರತ|ಭಾರತ]] ದ ಪಡುಬಿದ್ರೆ ಊರುಡು ಉಂದೆನ್ ವಿಶೇಷವಾದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊಗು ಒರ ಈ ಉತ್ಸವ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಸಮೀಪದ [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] [[ಪರ್ಯಾಯ]] ಪರ್ಬೊದೊಟ್ಟುಗು ಪರ್ಯಾಯವಾದ್ ನಡಪುಂಡು. ಉಂದು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ತಂತ್ರಾಡಿ ಬೈರಿ ಬೆಟ್ಟು [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] (ಬ್ರಹ್ಮ ಮಂಡಲ) ಡ್ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಪೂಜೆ ನಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮ, ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ, ನಂದಿಕೋಣ, ಹೈಗುಳ್ಳಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ, ದುರ್ಗಾಪುರ ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಮೋತುಕಲ್ಲು ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಯಕ್ಷಿಯೇವೆರೆಗ್ ಮನ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ಪಂಚ ಶೈವ ಕ್ಷೇತ್ರ. <ref>{{Cite web |last=Prasad |date=25 January 2011 |title=ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಭ್ರಮದ 'ಢಕ್ಕೆಬಲಿ' ನಡಾವಳಿ |trans-title='Dhakkebali' celebration of Tulunad |url=https://kannada.oneindia.com/travel/0125-padubidri-dakke-bali-utsav-aid0038.html |website=[[Oneindia]] |language=kn}}</ref> == ಢಕ್ಕೆಬಲಿ ಬಗ್ಗೆ == ಢಕ್ಕೆಬಲಿ ಮಾತೆರ್ನ ತೀವ್ರ ಭಕ್ತಿದ ಫಲ. ಭಗವಂತೆರೆಗ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ದಾನೊಲೆನ್ ಕೊರ್ದು, ದೀಪೊಲೆನ್, ಮಂಡಲೊಲೆನ್, ಪೂಕುಲೆನ್, ಫಲವಸ್ತುಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾಲೆಲೆನ್ ಬೆಳಗಾದ್, ಒಟ್ಟುಗು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನ ಲಕ್ಷಣೊಲು ಉಂಡು. <ref>{{Cite web |date=17 January 2019 |title=ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿ ಪಡುಬಿದ್ರಿ "ಢಕ್ಕೆಬಲಿ' |trans-title=Padubidri "Dhakkebali" is an eyewitness to nature worship |url=https://www.udayavani.com/district-news/udupi-news/padubidri-dakke-bali |website=Udayavani |language=kn |access-date=21 ಜನವರಿ 2024 |archive-date=21 ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250221101309/https://www.udayavani.com/district-news/udupi-news/padubidri-dakke-bali |url-status=dead }}</ref> [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆದ ವೈದ್ಯೆರ್ ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿದ ಭಾರೊನು ದೆರ್ಪುನಕುಲು.ಢಕ್ಕೆ ವಾದ್ಯೊನು ವೈದ್ಯೆರ್ ಆನುವಂಶಿಕ ಕೌಶಲ್ಯೊ ಆದ್ ವಾದನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಉಡುಪಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ ನೆರೆಕರೆತ ಊರು ನಾಲ್ಕೂರುಡು ನೆಲೆಯಾಪೆರ್. ಪೊಂಜೊವುಲು ನಾಗ ಕನ್ನಿಕೊನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನಂಚಿನ ವೇಷ ಪಾಡುವೆರ್. ನಾಗ ಕನ್ನಿಕಾನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯೆರ್ ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. <ref>{{Cite web |date=15 January 2014 |title=Kundapur: Annual 'Gendaseve' and 'festival Mahotsava' in Maranakatte Shree Brahmalingeshwara temple |url=https://www.kannadigaworld.com/news/karavali/63325.html |website=Kannadiga World}}</ref> ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಕೈಟ್ ಢಕ್ಕೆ ನ್ ವಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಸುರುಕು ಒಂಜಿ ಪವಿತ್ರ ಜಾಗೆಡ್ ಢಕ್ಕೆನ್ ದೀದ್, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾತ್ರೊಲು ಆಕ್ರೋಶೊಗು ಬರ್ಪಿನ ಮುಟ್ಟ ವಾದನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆರಾಧನೆದ ಪೊರ್ತುಡು, ಈ ಸ್ವಾಧೀನೊಗು ಕಾರಣವಾದ್ ಆರ್ ಅಪರೂಪೊಡು ಚಲನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆನ್ ಧಕ್ಕೆಬಲಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಚಲನೆಡ್ ಆಣ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣು ನಾಗನ ಸಭೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಪಾರಿಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ಮುಡಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಗಂಟುಲು ಪನ್ಪಿನ ಪಾರಿಲೆಡ್ ಲೆಕ್ಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮೂಲತಃ ಅಕುಲು ನಾಗಕನ್ನಿಕೊನು ಅನುಸರಿಸವುನ ಗಂಡು ಸರ್ಪೊಲು ಪನ್ಪಿನ ಪಾತ್ರಿಲೆನ್ ಪಾಡ್ದನೊಲೆನ್ ಪಾಡ್ದ್ ನಲಿತ್ ದ್ ಆಹ್ವಾನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅವು ಒಟ್ಟು ಸೇರುನ ಮುಟ್ಟ, ಒಂಜಿ ಗಡಿಯಾರದ ದಿಕ್ಕುದ ವೃತ್ತ ಉಂಡು. ಅಪಗ ಗಡಿಯಾರದ ದಿಕ್ಕ್ ಗ್ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ವಕ್ರರೇಖೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು. <ref>{{Cite web |date=3 March 2021 |title=Dakke Bali - A Special Form Of Nagaradhane In Tulunadu Region |url=https://mangaloreheritage.com/bunt-traditions/dakke-bali-nagaradhane/ |website=Mangalore Heritage}}</ref> == ನರ್ತನ == [[File:Nagapatri.JPG|thumb|ನಾಗಪಾತ್ರಿ]] ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿ ನಲಿಕೆಡ್ ಮೂಜಿ ಪಾತ್ರೆಲು ಉಲ್ಲ. ಒರಿ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ್, ಕಪ್ಪು ಉಲಯಿದ ಉಡುಪು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್ ಪಟ್ಟೆದ ಸೀರೆದ ಕಚ್ಚಾ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ನೀಲಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪಚ್ಚೆ ಬಣ್ಣದ ಕುಂಟುನ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಆರ್ ಎದೆತ ಮಿತ್ತ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ "ವಿ" ಆಕಾರೊಡು ಶಾಲ್ ಪಾಡ್ದ್ ಸೊಂಟೊಗು ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀಪೆರ್. ಪಗಡಿದ ಮಿತ್ತ್ ಬೊಳ್ಳಿದ ಒಡ್ಯಾನ ಉಂಡು. ತರೆಕ್ ಲೇಸ್ ದ ಪಗಡಿ, ಕಾರ್ಡ್ ಗೆಜೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಕೈಟ್ ಬಂಜಿಲ್ ಪಾಡುವೆರ್, ಕತ್ತಿಟ್ ಸರಪಳಿ ಪಾಡುವೆರ್, ಪೂತ ಮಾಲೆ ಪಾಡುವೆರ್, ಕಿನ್ನಿಡ್ ಕಿವಿಯೋಲೆ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಯನ ಮೋನೆಗ್ ಬೊಲ್ದು ಬಣ್ಣ ಪಾಡ್ದ್ ಉಂಡು. ಕೆಂಪು ಬೊಕ್ಕ ಬೊಲ್ದು ನಾಮೊನು ಮುಂಡಾಸ್ ಪಾಡುವೆರ್, ಕಾರ್ಡ್ ಕಪ್ಪು ಬಿಂದಿ ಪಾಡುವೆರ್. ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಕೈಟ್ ಧಕ್ಕೆ ಪತೊಂದು ಉಲ್ಲೆ. ಈ ಕಂಚಿದ ಧಕ್ಕೆ ಚರ್ಮೊಡು ಮುಚ್ಚುಂಡು. ಬೊಕ್ಕದ ರಡ್ಡ್ ಜನ ಬೊಲ್ದು ಪಗಡಿ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಒರಿ ತನ್ನ ಕೈಟ್ ತಾಲ್ ಪತೊಂದು ಉಲ್ಲೆ. ಮೂಜಿನೆ ಒರಿ ನಾಗಪಾತ್ರಿ. ನಾಗಪಾತ್ರಿ ಮರತ್ತ ಢಕ್ಕೆನ್ ಕೈಟ್ ಪತೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಅರೆನ ಪಿರವುದ ಜನಕುಲು ಗಣಪತಿನ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ್ ನಡುಗೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪಾತ್ರಿಗ್ ಲಾ ದರ್ಶನ ಆಪುಂಡು. ಅಕುಲು ರಡ್ಡ್ ಜನಲಾ ನಲಿಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನ್ ಪುಗರ್ತೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ರಡ್ಡ್ ಶ್ರೇಷ್ಠೆರ್ ಪಿರವುಡು ಪನ್ಪೆರ್. ನಲಿಪುನಾಯೆ ಕೈಟ್ ಹಿಂಗಾರ ಪತೊನುವೆ. ನಾಗನ ಸ್ತುತಿನೇ ಸ್ವಾಮಿನ ಸ್ತುತಿ ಆಪುಂಡು. ಹಿಂಗಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ನಲಿಪುನಗ ಮೋನೆಗ್ ಒಚ್ಚುವೆರ್. ಬೊಲ್ಪು ಬನ್ನಗ ನಲಿಕೆ ಮುಗಿಪುಂಡು. ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಸಾದ ಕೊರ್ಪೆರ್. == ಮಂಡಲ == ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣೊಡು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಸರ್ಪದ ಆಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಂಡಲ ಅಲಂಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ ಆದುಂಡು. ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣೊಲು ಮಂಜಲ್ (ಅರಿಶಿನ), ಕೆಂಪು (ಬಿಳುಪು ಸುಣ್ಣದ ಅರಿಶಿನ), ಬಿಳುಪು (ಬಿಳುಪು ಮಣ್ಣ್), ಪಚ್ಚೆ (ಎಲೆ ಪುಡಿ), ಬೊಕ್ಕ ಕಪ್ಪು (ಹುರಿದ ಅರಿತ ಪುಡಿ). ಈ ಮಂಡಲೊಡು ಆಣ್ ಬೊಕ್ಕ ಪೊಣ್ಣು ಸರ್ಪೊಲೆನ ದೈವಿಕ ಒಕ್ಕೂಟೊನು ಚಿತ್ರಣ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪಾಣಾರ ಸಮುದಾಯೊದಕುಲು ಆಯತಾಕಾರೊಡು ಚಿತ್ರ ಮಲ್ತೆರ್. ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿ, ಭೂತಕೋಲ ಉಂದು [[ತುಳುನಾಡ್|ತುಳುನಾಡ್]]ಡ್ ನಡಪುನ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಲಿಕೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. [[ಯಕ್ಷಗಾನ|ಯಕ್ಷಗಾನ]] ಅತ್ತಾಂದೆ ಈ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾನಪದ ನಲಿಕೆದ ರೂಪೊಲು ಉಂಡು ಪಂದ್ ಮಸ್ತ್ ಜನೊಗು ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಿ. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು == * [http://www.prithvibhat.com/specialities/nagamandala.html ನಾಗಮಂಡಲವನ್ನು ನೋಡಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230322154911/http://prithvibhat.com/specialities/nagamandala.html |date=2023-03-22 }} * [https://web.archive.org/web/20110717141118/http://udupipages.com/temple/dakke.html ಢಕ್ಕೆಬಲಿ ನೋಡಿ] == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== <references group="" responsive="1"></references> [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡು]] 5lacxwg1y20kdhci1vq6zig440ra2qh 1 27408 362290 2026-07-01T11:35:58Z Hariprasad Shetty10 6127 https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy 362290 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm 0 27409 362291 2026-07-01T11:51:20Z Hariprasad Shetty10 6127 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Infobox person | name = ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ | image = | alt = | caption = ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2016 ದಾನಿ ಮುಂಬೈದ ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಆಡಿಟೋರಿಯಂಡ್ ಸೃಜನಶೀಲ ತಂಡದಕುಲು ಆಯೋಜಿಸಾಯಿನ ಪುಸ್ತಕ ಲೋಕಾರ್ಪಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶ... 362291 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ | image = | alt = | caption = ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2016 ದಾನಿ ಮುಂಬೈದ ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಆಡಿಟೋರಿಯಂಡ್ ಸೃಜನಶೀಲ ತಂಡದಕುಲು ಆಯೋಜಿಸಾಯಿನ ಪುಸ್ತಕ ಲೋಕಾರ್ಪಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಉದ್ದೇಶಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್. | birth_name = ಸುನಿತಾ | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --> | birth_place = (27-06-1932) ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಕಳವಾರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ತಂದೆ, ಕುಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ, ಆನಿ ತಾಯಿ, ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | education = ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ.-ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜು, ಎಂ.ಎ.; ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = | other_names = | occupation = ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆರ್, | known_for = ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ವುಮೆನ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಗ್ ಮೆಂಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಫೆಸಿಲಿಟೇಟರ್ | website = }} ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ, ಎಂ (1932). ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೇರ್ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೇಲೆನ್ ಕೈತಲ್ ಮಲ್ತ್‌ಂಡಲಾ, ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಗತಿಗಾದ್ ದೂರದ ಮುಂಬೈಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಒರಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್, ಒಂಜಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿದ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಡ್ ತೊಡಗಿನ ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊಡು ಕನ್ನಡದ ವೈಬ್ ನ್ ಪಸರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಎಂ''', [[ಮುಂಬೈ]] ಊರುದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್, [[ಭಾಷೆ]], ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ, [[ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ]] ಸಮ್ಮೇಳನೊಲು ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಏಪಲಾ ಬಿಜಿ ಉಪ್ಪುನಕುಲೆಡ್ ಒರಿಯೆರ್.<ref>http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=114590{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪುಟ್ಟು, ಬಾಲ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿ== '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''', (27-06-1932) ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್ ಕುಡ್ಲ ತಾಲೂಕುದ ಕಳವಾರ ಗ್ರಾಮೊಡು. ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಕೂಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಲಾವಾರ್ ಡ್, ಅಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಶಾಲೆಡ್ (1ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 5ನೇ ತರಗತಿ) ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ. ಕಳವಾರ ಚರ್ಚ್ ಶಾಲೆ (6ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 8ನೇ ತರಗತಿ) ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಿದ್ಯಾದಾಯಿನಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಸುರತ್ಕಲ್, (9ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 11ನೇ ತರಗತಿ) ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯೆಟ್ ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ. ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜಿನ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಂ.ಎ.ಬೊಕ್ಕ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್. ಶಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ಮುಂಬಯಿದ ಗುರುನಾನಕ್ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್, ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗೊಡು ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಮೂವತ್ತಾಜಿ ವರ್ಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್. bavv5v9a5gq4lbe8ljt7piajq8vl444 362292 362291 2026-07-01T11:51:31Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಪುಟ್ಟು, ಬಾಲ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿ */ 362292 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ | image = | alt = | caption = ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2016 ದಾನಿ ಮುಂಬೈದ ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಆಡಿಟೋರಿಯಂಡ್ ಸೃಜನಶೀಲ ತಂಡದಕುಲು ಆಯೋಜಿಸಾಯಿನ ಪುಸ್ತಕ ಲೋಕಾರ್ಪಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಉದ್ದೇಶಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್. | birth_name = ಸುನಿತಾ | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --> | birth_place = (27-06-1932) ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಕಳವಾರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ತಂದೆ, ಕುಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ, ಆನಿ ತಾಯಿ, ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | education = ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ.-ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜು, ಎಂ.ಎ.; ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = | other_names = | occupation = ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆರ್, | known_for = ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ವುಮೆನ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಗ್ ಮೆಂಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಫೆಸಿಲಿಟೇಟರ್ | website = }} ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ, ಎಂ (1932). ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೇರ್ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೇಲೆನ್ ಕೈತಲ್ ಮಲ್ತ್‌ಂಡಲಾ, ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಗತಿಗಾದ್ ದೂರದ ಮುಂಬೈಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಒರಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್, ಒಂಜಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿದ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಡ್ ತೊಡಗಿನ ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊಡು ಕನ್ನಡದ ವೈಬ್ ನ್ ಪಸರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಎಂ''', [[ಮುಂಬೈ]] ಊರುದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್, [[ಭಾಷೆ]], ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ, [[ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ]] ಸಮ್ಮೇಳನೊಲು ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಏಪಲಾ ಬಿಜಿ ಉಪ್ಪುನಕುಲೆಡ್ ಒರಿಯೆರ್.<ref>http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=114590{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪುಟ್ಟು, ಬಾಲ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿ== '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''', (27-06-1932) ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್ ಕುಡ್ಲ ತಾಲೂಕುದ ಕಳವಾರ ಗ್ರಾಮೊಡು. ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಕೂಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಲಾವಾರ್ ಡ್, ಅಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಶಾಲೆಡ್ (1ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 5ನೇ ತರಗತಿ) ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ. ಕಳವಾರ ಚರ್ಚ್ ಶಾಲೆ (6ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 8ನೇ ತರಗತಿ) ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಿದ್ಯಾದಾಯಿನಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಸುರತ್ಕಲ್, (9ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 11ನೇ ತರಗತಿ) ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯೆಟ್ ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ. ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜಿನ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಂ.ಎ.ಬೊಕ್ಕ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್. ಶಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ಮುಂಬಯಿದ ಗುರುನಾನಕ್ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್, ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗೊಡು ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಮೂವತ್ತಾಜಿ ವರ್ಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್. ==ಮದಿಮೆ== ಸುನಿತಾ ಮಹಾಬಲಶೆಟ್ಟಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಕೋಟೆಕಾರ್ ದ ಆನಂದಶ್ರಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಡ್ ಕೆಲವು ತಿಂಗೊಲು ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 1966 ಮುಟ್ಟ ಮುಂಬೈದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುಂಬೈದ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಲಾ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೬೬ ಡ್ದ್ <ref>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2014-04-01 |archive-date=2014-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140408232111/http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |url-status=dead }}</ref> swk2f7ksc2rw6mpz9531mshxk3lpcg2 362293 362292 2026-07-01T11:51:44Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಮದಿಮೆ */ 362293 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ | image = | alt = | caption = ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2016 ದಾನಿ ಮುಂಬೈದ ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಆಡಿಟೋರಿಯಂಡ್ ಸೃಜನಶೀಲ ತಂಡದಕುಲು ಆಯೋಜಿಸಾಯಿನ ಪುಸ್ತಕ ಲೋಕಾರ್ಪಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಉದ್ದೇಶಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್. | birth_name = ಸುನಿತಾ | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --> | birth_place = (27-06-1932) ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಕಳವಾರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ತಂದೆ, ಕುಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ, ಆನಿ ತಾಯಿ, ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | education = ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ.-ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜು, ಎಂ.ಎ.; ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = | other_names = | occupation = ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆರ್, | known_for = ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ವುಮೆನ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಗ್ ಮೆಂಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಫೆಸಿಲಿಟೇಟರ್ | website = }} ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ, ಎಂ (1932). ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೇರ್ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೇಲೆನ್ ಕೈತಲ್ ಮಲ್ತ್‌ಂಡಲಾ, ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಗತಿಗಾದ್ ದೂರದ ಮುಂಬೈಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಒರಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್, ಒಂಜಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿದ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಡ್ ತೊಡಗಿನ ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊಡು ಕನ್ನಡದ ವೈಬ್ ನ್ ಪಸರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಎಂ''', [[ಮುಂಬೈ]] ಊರುದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್, [[ಭಾಷೆ]], ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ, [[ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ]] ಸಮ್ಮೇಳನೊಲು ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಏಪಲಾ ಬಿಜಿ ಉಪ್ಪುನಕುಲೆಡ್ ಒರಿಯೆರ್.<ref>http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=114590{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪುಟ್ಟು, ಬಾಲ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿ== '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''', (27-06-1932) ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್ ಕುಡ್ಲ ತಾಲೂಕುದ ಕಳವಾರ ಗ್ರಾಮೊಡು. ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಕೂಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಲಾವಾರ್ ಡ್, ಅಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಶಾಲೆಡ್ (1ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 5ನೇ ತರಗತಿ) ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ. ಕಳವಾರ ಚರ್ಚ್ ಶಾಲೆ (6ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 8ನೇ ತರಗತಿ) ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಿದ್ಯಾದಾಯಿನಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಸುರತ್ಕಲ್, (9ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 11ನೇ ತರಗತಿ) ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯೆಟ್ ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ. ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜಿನ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಂ.ಎ.ಬೊಕ್ಕ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್. ಶಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ಮುಂಬಯಿದ ಗುರುನಾನಕ್ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್, ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗೊಡು ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಮೂವತ್ತಾಜಿ ವರ್ಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್. ==ಮದಿಮೆ== ಸುನಿತಾ ಮಹಾಬಲಶೆಟ್ಟಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಕೋಟೆಕಾರ್ ದ ಆನಂದಶ್ರಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಡ್ ಕೆಲವು ತಿಂಗೊಲು ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 1966 ಮುಟ್ಟ ಮುಂಬೈದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುಂಬೈದ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಲಾ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೬೬ ಡ್ದ್ <ref>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2014-04-01 |archive-date=2014-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140408232111/http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |url-status=dead }}</ref> == ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ == ಕನ್ನಡ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಡಾ||ಎಂ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಂಕಣಿ, ತುಳು ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಉಪಭಾಷೆಲೆಡ್ ಸುನಿತಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ `ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಉಡುಪಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ `ಪೊಳಲಿ ಶಿನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಧಾರವಾಡದ `ಪ್ರವಸೀಯ ಪೇಸಾಗಲು`, ಹರವಾಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುತ್ತೂರಿನ ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ `ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಬೊಕ್ಕ ಮುಂಬೈದ `ಗುರು ನಾರಾಯಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`. ಕನಾ೯ಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟೊಡು ನಡತಿನ ಮಸ್ತ್ ಬಹುಭಾಷಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್, ಕಬಿತೆ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಾರ್. ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡತಿನ `ವಿಶ್ವ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ' ದ ಕವಿಗಳಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಒಡೆಯೂರುಡು ನಡತಿನ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಅಮೇರಿಕಾಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಬಂಟ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಆಮಂತ್ರಿತ ಅತಿಥಿ. 2004ಡ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ಮುಂಬೈಡ್ ನಡತಿನ `ಆರನೇ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಡಾ||ಎಂ. ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ರೆನ ಬೇತೆ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಂಡ ಸಮಾಜ ಸೇವೆ. ಈ ದಿಕ್ಕುಡ್ ಪುಣೆರ್ದ್ `ಗುಂಡೂರಾಜ ಶೆಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಬೊಕ್ಕ `ಸಮಾಜ ಭೂಷಣ' ಬಿರುದುನ್ ಪಡೆಯೆರ್. imfh47z8vqazvmaygyi140mmle8yfvz 362294 362293 2026-07-01T11:52:00Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ */ 362294 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ | image = | alt = | caption = ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2016 ದಾನಿ ಮುಂಬೈದ ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಆಡಿಟೋರಿಯಂಡ್ ಸೃಜನಶೀಲ ತಂಡದಕುಲು ಆಯೋಜಿಸಾಯಿನ ಪುಸ್ತಕ ಲೋಕಾರ್ಪಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಉದ್ದೇಶಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್. | birth_name = ಸುನಿತಾ | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --> | birth_place = (27-06-1932) ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಕಳವಾರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ತಂದೆ, ಕುಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ, ಆನಿ ತಾಯಿ, ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | education = ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ.-ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜು, ಎಂ.ಎ.; ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = | other_names = | occupation = ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆರ್, | known_for = ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ವುಮೆನ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಗ್ ಮೆಂಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಫೆಸಿಲಿಟೇಟರ್ | website = }} ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ, ಎಂ (1932). ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೇರ್ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೇಲೆನ್ ಕೈತಲ್ ಮಲ್ತ್‌ಂಡಲಾ, ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಗತಿಗಾದ್ ದೂರದ ಮುಂಬೈಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಒರಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್, ಒಂಜಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿದ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಡ್ ತೊಡಗಿನ ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊಡು ಕನ್ನಡದ ವೈಬ್ ನ್ ಪಸರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಎಂ''', [[ಮುಂಬೈ]] ಊರುದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್, [[ಭಾಷೆ]], ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ, [[ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ]] ಸಮ್ಮೇಳನೊಲು ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಏಪಲಾ ಬಿಜಿ ಉಪ್ಪುನಕುಲೆಡ್ ಒರಿಯೆರ್.<ref>http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=114590{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪುಟ್ಟು, ಬಾಲ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿ== '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''', (27-06-1932) ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್ ಕುಡ್ಲ ತಾಲೂಕುದ ಕಳವಾರ ಗ್ರಾಮೊಡು. ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಕೂಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಲಾವಾರ್ ಡ್, ಅಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಶಾಲೆಡ್ (1ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 5ನೇ ತರಗತಿ) ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ. ಕಳವಾರ ಚರ್ಚ್ ಶಾಲೆ (6ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 8ನೇ ತರಗತಿ) ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಿದ್ಯಾದಾಯಿನಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಸುರತ್ಕಲ್, (9ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 11ನೇ ತರಗತಿ) ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯೆಟ್ ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ. ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜಿನ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಂ.ಎ.ಬೊಕ್ಕ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್. ಶಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ಮುಂಬಯಿದ ಗುರುನಾನಕ್ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್, ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗೊಡು ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಮೂವತ್ತಾಜಿ ವರ್ಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್. ==ಮದಿಮೆ== ಸುನಿತಾ ಮಹಾಬಲಶೆಟ್ಟಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಕೋಟೆಕಾರ್ ದ ಆನಂದಶ್ರಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಡ್ ಕೆಲವು ತಿಂಗೊಲು ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 1966 ಮುಟ್ಟ ಮುಂಬೈದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುಂಬೈದ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಲಾ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೬೬ ಡ್ದ್ <ref>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2014-04-01 |archive-date=2014-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140408232111/http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |url-status=dead }}</ref> == ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ == ಕನ್ನಡ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಡಾ||ಎಂ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಂಕಣಿ, ತುಳು ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಉಪಭಾಷೆಲೆಡ್ ಸುನಿತಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ `ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಉಡುಪಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ `ಪೊಳಲಿ ಶಿನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಧಾರವಾಡದ `ಪ್ರವಸೀಯ ಪೇಸಾಗಲು`, ಹರವಾಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುತ್ತೂರಿನ ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ `ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಬೊಕ್ಕ ಮುಂಬೈದ `ಗುರು ನಾರಾಯಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`. ಕನಾ೯ಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟೊಡು ನಡತಿನ ಮಸ್ತ್ ಬಹುಭಾಷಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್, ಕಬಿತೆ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಾರ್. ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡತಿನ `ವಿಶ್ವ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ' ದ ಕವಿಗಳಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಒಡೆಯೂರುಡು ನಡತಿನ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಅಮೇರಿಕಾಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಬಂಟ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಆಮಂತ್ರಿತ ಅತಿಥಿ. 2004ಡ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ಮುಂಬೈಡ್ ನಡತಿನ `ಆರನೇ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಡಾ||ಎಂ. ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ರೆನ ಬೇತೆ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಂಡ ಸಮಾಜ ಸೇವೆ. ಈ ದಿಕ್ಕುಡ್ ಪುಣೆರ್ದ್ `ಗುಂಡೂರಾಜ ಶೆಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಬೊಕ್ಕ `ಸಮಾಜ ಭೂಷಣ' ಬಿರುದುನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಅರೆನ ಕೊಡುಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ. `ನಿನಡ, `ಅಂತರ್ ಗಂಗೆ, `ಪಾಯನ' ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನ `ಸಾಮಿಕ್ಷ ಲೇಖನ ಸಂಗ್ರಹ, `ಪ್ರವಸಿಯ್ಯ ಪೀಡಿಗಲ್, `ಅಕ್ಷಯ ಸಂಪದ, ಪ್ರಯಾಣ ಕಥೆ. ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಲು `ಬಂಟರು ಕೆಲು ಆದಾನ, ಬೊಕ್ಕ `ಅರವತು ಕಬಿತೆಲು, `ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರೆನ ಕಾದಂಬರಿಲು, ಉಂದೆಕ್ ಆರ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್, `ಸ್ತ್ರೀ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ', ಉಂದು ಮಾತ ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂಡ್. `ಪಿಂಗಾರ `ಸಂಕ್ರಾಂತಿ', `ನಾಗ ಸಂಪಿಗೆಗಳು ತುಳುಟು ಬರೆತಿನ ಗದ್ಯ ಕೃತಿಲು, `ಕಾಲ ತಪಸ್ವಿ-ಕೆ.ಕೆ.ಹೆಬ್ಬಾರ್ ಪಸ್ಚಿ ಚಿತ್ರ' ಇಂಚ ಬೇತೆ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಕೃತಿಲು. ಆರ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತಿನ ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊಲು: ಕೆ. # ಪಿಂಗಾರ, # ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, # ನಾಗ ಸಂಪಿಗೆ , ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊಲು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುನ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ತುಳು ನಾಡ್‌ದ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಭಾವನೆಲೆಗ್ ನೇರವಾದ್ ಸ್ಪಂದನೆ ಕೊರ್ತುಂಡು. ಸುನಿತಾ ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್ `ಡಾಕ್ಟರೇಟ್' ಪಡೆಯೆರ್. `ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರೆನ ಕಾದಂಬರಿಲೆಡ್ ಪೊಣ್ಣುಲು' ಪನ್ಪಿನ ವಿಷಯನ್ ಆರ್ ದೆತೊಂಡೆರ್.<ref>[http://www.kemmannu.com/index.php?action=highlights&type=1608 ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಅನುವಾದಿತ 'ಪೊಣ್ಣ ಉಡಲ್ ಬೆಂಗ್ ದ ಕಡಲ್',ಕೃತಿಬಿಡುಗಡೆ,ಕಡಿವಾಣವಿಲ್ಲದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸರ್ವರಿಗೂ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿರಬೇಕು ಶ್ರೇಣಿಶ್ಯಾಮ ಭಟ್ (ಚಿತ್ರವರದಿ : ರೋನ್ಸ್ ಬಂಟ್ವಾಳ್) ]</ref> 700zd6bthjvdzsi8kpy4w0kha72l4ny 362295 362294 2026-07-01T11:52:15Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ */ 362295 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ | image = | alt = | caption = ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2016 ದಾನಿ ಮುಂಬೈದ ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಆಡಿಟೋರಿಯಂಡ್ ಸೃಜನಶೀಲ ತಂಡದಕುಲು ಆಯೋಜಿಸಾಯಿನ ಪುಸ್ತಕ ಲೋಕಾರ್ಪಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಉದ್ದೇಶಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್. | birth_name = ಸುನಿತಾ | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --> | birth_place = (27-06-1932) ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಕಳವಾರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ತಂದೆ, ಕುಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ, ಆನಿ ತಾಯಿ, ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | education = ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ.-ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜು, ಎಂ.ಎ.; ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = | other_names = | occupation = ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆರ್, | known_for = ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ವುಮೆನ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಗ್ ಮೆಂಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಫೆಸಿಲಿಟೇಟರ್ | website = }} ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ, ಎಂ (1932). ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೇರ್ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೇಲೆನ್ ಕೈತಲ್ ಮಲ್ತ್‌ಂಡಲಾ, ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಗತಿಗಾದ್ ದೂರದ ಮುಂಬೈಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಒರಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್, ಒಂಜಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿದ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಡ್ ತೊಡಗಿನ ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊಡು ಕನ್ನಡದ ವೈಬ್ ನ್ ಪಸರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಎಂ''', [[ಮುಂಬೈ]] ಊರುದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್, [[ಭಾಷೆ]], ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ, [[ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ]] ಸಮ್ಮೇಳನೊಲು ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಏಪಲಾ ಬಿಜಿ ಉಪ್ಪುನಕುಲೆಡ್ ಒರಿಯೆರ್.<ref>http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=114590{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪುಟ್ಟು, ಬಾಲ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿ== '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''', (27-06-1932) ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್ ಕುಡ್ಲ ತಾಲೂಕುದ ಕಳವಾರ ಗ್ರಾಮೊಡು. ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಕೂಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಲಾವಾರ್ ಡ್, ಅಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಶಾಲೆಡ್ (1ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 5ನೇ ತರಗತಿ) ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ. ಕಳವಾರ ಚರ್ಚ್ ಶಾಲೆ (6ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 8ನೇ ತರಗತಿ) ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಿದ್ಯಾದಾಯಿನಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಸುರತ್ಕಲ್, (9ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 11ನೇ ತರಗತಿ) ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯೆಟ್ ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ. ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜಿನ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಂ.ಎ.ಬೊಕ್ಕ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್. ಶಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ಮುಂಬಯಿದ ಗುರುನಾನಕ್ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್, ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗೊಡು ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಮೂವತ್ತಾಜಿ ವರ್ಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್. ==ಮದಿಮೆ== ಸುನಿತಾ ಮಹಾಬಲಶೆಟ್ಟಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಕೋಟೆಕಾರ್ ದ ಆನಂದಶ್ರಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಡ್ ಕೆಲವು ತಿಂಗೊಲು ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 1966 ಮುಟ್ಟ ಮುಂಬೈದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುಂಬೈದ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಲಾ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೬೬ ಡ್ದ್ <ref>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2014-04-01 |archive-date=2014-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140408232111/http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |url-status=dead }}</ref> == ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ == ಕನ್ನಡ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಡಾ||ಎಂ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಂಕಣಿ, ತುಳು ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಉಪಭಾಷೆಲೆಡ್ ಸುನಿತಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ `ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಉಡುಪಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ `ಪೊಳಲಿ ಶಿನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಧಾರವಾಡದ `ಪ್ರವಸೀಯ ಪೇಸಾಗಲು`, ಹರವಾಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುತ್ತೂರಿನ ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ `ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಬೊಕ್ಕ ಮುಂಬೈದ `ಗುರು ನಾರಾಯಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`. ಕನಾ೯ಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟೊಡು ನಡತಿನ ಮಸ್ತ್ ಬಹುಭಾಷಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್, ಕಬಿತೆ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಾರ್. ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡತಿನ `ವಿಶ್ವ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ' ದ ಕವಿಗಳಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಒಡೆಯೂರುಡು ನಡತಿನ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಅಮೇರಿಕಾಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಬಂಟ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಆಮಂತ್ರಿತ ಅತಿಥಿ. 2004ಡ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ಮುಂಬೈಡ್ ನಡತಿನ `ಆರನೇ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಡಾ||ಎಂ. ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ರೆನ ಬೇತೆ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಂಡ ಸಮಾಜ ಸೇವೆ. ಈ ದಿಕ್ಕುಡ್ ಪುಣೆರ್ದ್ `ಗುಂಡೂರಾಜ ಶೆಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಬೊಕ್ಕ `ಸಮಾಜ ಭೂಷಣ' ಬಿರುದುನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಅರೆನ ಕೊಡುಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ. `ನಿನಡ, `ಅಂತರ್ ಗಂಗೆ, `ಪಾಯನ' ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನ `ಸಾಮಿಕ್ಷ ಲೇಖನ ಸಂಗ್ರಹ, `ಪ್ರವಸಿಯ್ಯ ಪೀಡಿಗಲ್, `ಅಕ್ಷಯ ಸಂಪದ, ಪ್ರಯಾಣ ಕಥೆ. ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಲು `ಬಂಟರು ಕೆಲು ಆದಾನ, ಬೊಕ್ಕ `ಅರವತು ಕಬಿತೆಲು, `ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರೆನ ಕಾದಂಬರಿಲು, ಉಂದೆಕ್ ಆರ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್, `ಸ್ತ್ರೀ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ', ಉಂದು ಮಾತ ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂಡ್. `ಪಿಂಗಾರ `ಸಂಕ್ರಾಂತಿ', `ನಾಗ ಸಂಪಿಗೆಗಳು ತುಳುಟು ಬರೆತಿನ ಗದ್ಯ ಕೃತಿಲು, `ಕಾಲ ತಪಸ್ವಿ-ಕೆ.ಕೆ.ಹೆಬ್ಬಾರ್ ಪಸ್ಚಿ ಚಿತ್ರ' ಇಂಚ ಬೇತೆ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಕೃತಿಲು. ಆರ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತಿನ ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊಲು: ಕೆ. # ಪಿಂಗಾರ, # ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, # ನಾಗ ಸಂಪಿಗೆ , ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊಲು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುನ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ತುಳು ನಾಡ್‌ದ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಭಾವನೆಲೆಗ್ ನೇರವಾದ್ ಸ್ಪಂದನೆ ಕೊರ್ತುಂಡು. ಸುನಿತಾ ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್ `ಡಾಕ್ಟರೇಟ್' ಪಡೆಯೆರ್. `ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರೆನ ಕಾದಂಬರಿಲೆಡ್ ಪೊಣ್ಣುಲು' ಪನ್ಪಿನ ವಿಷಯನ್ ಆರ್ ದೆತೊಂಡೆರ್.<ref>[http://www.kemmannu.com/index.php?action=highlights&type=1608 ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಅನುವಾದಿತ 'ಪೊಣ್ಣ ಉಡಲ್ ಬೆಂಗ್ ದ ಕಡಲ್',ಕೃತಿಬಿಡುಗಡೆ,ಕಡಿವಾಣವಿಲ್ಲದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸರ್ವರಿಗೂ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿರಬೇಕು ಶ್ರೇಣಿಶ್ಯಾಮ ಭಟ್ (ಚಿತ್ರವರದಿ : ರೋನ್ಸ್ ಬಂಟ್ವಾಳ್) ]</ref> ==ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವುದಕುಲೆನ ಗುಂಪುಡು== '''ಡಾ. ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''' ಮುಂಬೈ ನಗರ ಸಾಹಿತಿ ಕೂಟದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿತೋಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊಂದುಲ್ಲೆರ್.<ref>[http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=13959&boxid=12594 ೧೫, ಮೇ, ೨೦೧೬, ಪುಟ.೧೩, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾದ ಚೈತ್ರಯಾತ್ರೆ 'ಕವಿ ಶೈಲ'ಕ್ಕೆ, ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಗುಂಪು, ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪುರವರ ಕವಿಶೈಲಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ljban8acycj32qnlsz7ai9opp5ck9jy 362296 362295 2026-07-01T11:52:31Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವುದಕುಲೆನ ಗುಂಪುಡು */ 362296 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ | image = | alt = | caption = ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2016 ದಾನಿ ಮುಂಬೈದ ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಆಡಿಟೋರಿಯಂಡ್ ಸೃಜನಶೀಲ ತಂಡದಕುಲು ಆಯೋಜಿಸಾಯಿನ ಪುಸ್ತಕ ಲೋಕಾರ್ಪಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಉದ್ದೇಶಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್. | birth_name = ಸುನಿತಾ | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --> | birth_place = (27-06-1932) ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಕಳವಾರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟುವೆರ್. ತಂದೆ, ಕುಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ, ಆನಿ ತಾಯಿ, ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | education = ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ.-ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜು, ಎಂ.ಎ.; ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = | other_names = | occupation = ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆರ್, | known_for = ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ವುಮೆನ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಗ್ ಮೆಂಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಫೆಸಿಲಿಟೇಟರ್ | website = }} ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ, ಎಂ (1932). ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೇರ್ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೇಲೆನ್ ಕೈತಲ್ ಮಲ್ತ್‌ಂಡಲಾ, ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಗತಿಗಾದ್ ದೂರದ ಮುಂಬೈಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಒರಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್, ಒಂಜಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿದ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಡ್ ತೊಡಗಿನ ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊಡು ಕನ್ನಡದ ವೈಬ್ ನ್ ಪಸರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಎಂ''', [[ಮುಂಬೈ]] ಊರುದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್, [[ಭಾಷೆ]], ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ, [[ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ]] ಸಮ್ಮೇಳನೊಲು ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಏಪಲಾ ಬಿಜಿ ಉಪ್ಪುನಕುಲೆಡ್ ಒರಿಯೆರ್.<ref>http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=114590{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪುಟ್ಟು, ಬಾಲ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿ== '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''', (27-06-1932) ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್ ಕುಡ್ಲ ತಾಲೂಕುದ ಕಳವಾರ ಗ್ರಾಮೊಡು. ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಕೂಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಲಾವಾರ್ ಡ್, ಅಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಶಾಲೆಡ್ (1ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 5ನೇ ತರಗತಿ) ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ. ಕಳವಾರ ಚರ್ಚ್ ಶಾಲೆ (6ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 8ನೇ ತರಗತಿ) ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಿದ್ಯಾದಾಯಿನಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಸುರತ್ಕಲ್, (9ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 11ನೇ ತರಗತಿ) ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯೆಟ್ ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ. ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜಿನ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಂ.ಎ.ಬೊಕ್ಕ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್. ಶಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ಮುಂಬಯಿದ ಗುರುನಾನಕ್ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್, ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗೊಡು ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಮೂವತ್ತಾಜಿ ವರ್ಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್. ==ಮದಿಮೆ== ಸುನಿತಾ ಮಹಾಬಲಶೆಟ್ಟಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಕೋಟೆಕಾರ್ ದ ಆನಂದಶ್ರಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಡ್ ಕೆಲವು ತಿಂಗೊಲು ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 1966 ಮುಟ್ಟ ಮುಂಬೈದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುಂಬೈದ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಲಾ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೬೬ ಡ್ದ್ <ref>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2014-04-01 |archive-date=2014-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140408232111/http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |url-status=dead }}</ref> == ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ == ಕನ್ನಡ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಡಾ||ಎಂ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಂಕಣಿ, ತುಳು ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಉಪಭಾಷೆಲೆಡ್ ಸುನಿತಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ `ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಉಡುಪಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ `ಪೊಳಲಿ ಶಿನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಧಾರವಾಡದ `ಪ್ರವಸೀಯ ಪೇಸಾಗಲು`, ಹರವಾಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುತ್ತೂರಿನ ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ `ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಬೊಕ್ಕ ಮುಂಬೈದ `ಗುರು ನಾರಾಯಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`. ಕನಾ೯ಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟೊಡು ನಡತಿನ ಮಸ್ತ್ ಬಹುಭಾಷಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್, ಕಬಿತೆ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಾರ್. ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡತಿನ `ವಿಶ್ವ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ' ದ ಕವಿಗಳಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಒಡೆಯೂರುಡು ನಡತಿನ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಅಮೇರಿಕಾಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಬಂಟ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಆಮಂತ್ರಿತ ಅತಿಥಿ. 2004ಡ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ಮುಂಬೈಡ್ ನಡತಿನ `ಆರನೇ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಡಾ||ಎಂ. ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ರೆನ ಬೇತೆ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಂಡ ಸಮಾಜ ಸೇವೆ. ಈ ದಿಕ್ಕುಡ್ ಪುಣೆರ್ದ್ `ಗುಂಡೂರಾಜ ಶೆಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಬೊಕ್ಕ `ಸಮಾಜ ಭೂಷಣ' ಬಿರುದುನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಅರೆನ ಕೊಡುಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ. `ನಿನಡ, `ಅಂತರ್ ಗಂಗೆ, `ಪಾಯನ' ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನ `ಸಾಮಿಕ್ಷ ಲೇಖನ ಸಂಗ್ರಹ, `ಪ್ರವಸಿಯ್ಯ ಪೀಡಿಗಲ್, `ಅಕ್ಷಯ ಸಂಪದ, ಪ್ರಯಾಣ ಕಥೆ. ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಲು `ಬಂಟರು ಕೆಲು ಆದಾನ, ಬೊಕ್ಕ `ಅರವತು ಕಬಿತೆಲು, `ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರೆನ ಕಾದಂಬರಿಲು, ಉಂದೆಕ್ ಆರ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್, `ಸ್ತ್ರೀ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ', ಉಂದು ಮಾತ ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂಡ್. `ಪಿಂಗಾರ `ಸಂಕ್ರಾಂತಿ', `ನಾಗ ಸಂಪಿಗೆಗಳು ತುಳುಟು ಬರೆತಿನ ಗದ್ಯ ಕೃತಿಲು, `ಕಾಲ ತಪಸ್ವಿ-ಕೆ.ಕೆ.ಹೆಬ್ಬಾರ್ ಪಸ್ಚಿ ಚಿತ್ರ' ಇಂಚ ಬೇತೆ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಕೃತಿಲು. ಆರ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತಿನ ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊಲು: ಕೆ. # ಪಿಂಗಾರ, # ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, # ನಾಗ ಸಂಪಿಗೆ , ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊಲು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುನ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ತುಳು ನಾಡ್‌ದ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಭಾವನೆಲೆಗ್ ನೇರವಾದ್ ಸ್ಪಂದನೆ ಕೊರ್ತುಂಡು. ಸುನಿತಾ ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್ `ಡಾಕ್ಟರೇಟ್' ಪಡೆಯೆರ್. `ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರೆನ ಕಾದಂಬರಿಲೆಡ್ ಪೊಣ್ಣುಲು' ಪನ್ಪಿನ ವಿಷಯನ್ ಆರ್ ದೆತೊಂಡೆರ್.<ref>[http://www.kemmannu.com/index.php?action=highlights&type=1608 ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಅನುವಾದಿತ 'ಪೊಣ್ಣ ಉಡಲ್ ಬೆಂಗ್ ದ ಕಡಲ್',ಕೃತಿಬಿಡುಗಡೆ,ಕಡಿವಾಣವಿಲ್ಲದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸರ್ವರಿಗೂ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿರಬೇಕು ಶ್ರೇಣಿಶ್ಯಾಮ ಭಟ್ (ಚಿತ್ರವರದಿ : ರೋನ್ಸ್ ಬಂಟ್ವಾಳ್) ]</ref> ==ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವುದಕುಲೆನ ಗುಂಪುಡು== '''ಡಾ. ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''' ಮುಂಬೈ ನಗರ ಸಾಹಿತಿ ಕೂಟದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿತೋಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊಂದುಲ್ಲೆರ್.<ref>[http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=13959&boxid=12594 ೧೫, ಮೇ, ೨೦೧೬, ಪುಟ.೧೩, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾದ ಚೈತ್ರಯಾತ್ರೆ 'ಕವಿ ಶೈಲ'ಕ್ಕೆ, ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಗುಂಪು, ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪುರವರ ಕವಿಶೈಲಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು== ಕನಾಟಕಡ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಡ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ ತೊಡಗಿನ, ಮುಂಬಯಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಡ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ ತೊಡಾಯಿನ ಎಂ ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಸ್ತ್ ಮಾನಾದಿಗೆ ಪಡೆತೆರ್. #ಕನಾ೯ಟಕ ಸರಕಾರ, 2004ದ ದಾನ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. # ಕನಾ೯ಟಕ ತುಳು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1996-97 ಡ್. # ಯುಎಇ ಬಂಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಂಟ್ ವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2018 ಟ್.<ref>[https://www.kannadigaworld.com/news/topnews/334619.html ಯು.ಎ.ಇ ಬಂಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಂಟ್ ವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಪ್ರದಾನಮಾಡಲಾಯಿತು]</ref> #ಕನಾ೯ಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>{{Cite web |url=http://www.karnatakamalla.com/imageview_25546_14444145_4_137_02-11-2021_0_i_1_sf.html |title=ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಲೆತ್ತಾಡಿ, ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಎಮ್.ಶೆಟ್ಟಿ, ಡಾ.ಸುರೇಶ್ ರಾವ್, ಸಹಿತ ೬೬ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸನ್ಮಾನ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೦೨,೧೧,೨೦೨೧ |access-date=2021-11-14 |archive-date=2021-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211114133916/http://www.karnatakamalla.com/imageview_25546_14444145_4_137_02-11-2021_0_i_1_sf.html |url-status=dead }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== <References/> ==ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕೊಲು== * [http://epaper.udayavani.com/PDF/MUMBAI/2015-10-01/Mum01101512Medn.pdf, ಉದಯವಾಣಿ, ಪು.೧೨, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಾರ್ತೆಗಳು,೧,೧೦,೨೦೧೫,ಕನ್ನಡಿಗ ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಷತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ೮ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಹಾಸಭೆ,"ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮುಂದಾಗೋಣ": ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ] * [http://www.bellevision.com/belle/index.php?action=topnews&type=15593, Bellevision Media Network,By Rons Bantwal, 27 Jun 2016: Dr Sunita Shetty Literary Award conferred on litterateur Dr.Krishna Kolar Kulkarni] * ಶಿಷ್ಯನ ಸಾಧನೆಯೇ ಗುರುವಿಗೆಸಲ್ಲುವ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವ,ಡಾ.ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೦೫,ಮಾರ್ಚ್, ೨೦೧೭,[http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=18671&boxid=14902 ದಿವಂಗತ ವಿದ್ವಾನ್ ರಾಮಚಂದ್ರ ಉಚ್ಚಿಲ್ ಸಂಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂಬಯಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠರಂಗನಟ,ಶಿಮುಂಜೆ ಪರಾರಿ (ಸೀತಾರಾಮಶೆಟ್ಟಿ)ಯವರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=19369&boxid=16387 ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, 21 April, 2017, ಪು.8,ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಡಾ.ಎಸ್.ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ, ಮುಂಬಯಿಯವರಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಭಾಷಣ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://epaper.udayavani.com/articlenew.php?articleid=UVANI_MUM_20171017_10_2 ಉದಯವಾಣಿ, ೧೭,ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೨೦೧೭,ಪು.೧೦,'ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಾಧಕರ ಬದುಕು ಪರಿಚಯ ಅವಶ್ಯ : ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ. ಬಿಲ್ಲವ ಭವನದಲ್ಲಿ 'ಅನನ್ಯ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತ ಮೋಹನ್ ಸಿ.ಪೂಜಾರಿ' ಕೃತಿ ಬಿಡುಗಡೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.karnatakamalla.com/imageview_25683_13160744_4_137_14-11-2021_8_i_1_sf.html "ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ನನಗೆ ಮುಂಬಯಿನೆಲದ ಮಣ್ಣು"-ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಎಂ.ಶೆಟ್ಟಿ,ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೧೪,೧೧,೨೦೨೧,ಪುಟ.೮-ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಜೋಕಟ್ಟೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211114071440/https://www.karnatakamalla.com/imageview_25683_13160744_4_137_14-11-2021_8_i_1_sf.html |date=2021-11-14 }} [[ವರ್ಗೊ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು]] [[ವರ್ಗೊ:ಮುಂಬಯಿನ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು]] [[ವರ್ಗೊ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 3e4ftuleewjm0pwlf65zihvv4dcholb 362297 362296 2026-07-01T11:54:31Z Hariprasad Shetty10 6127 362297 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ | image = | alt = | caption = ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2016 ದಾನಿ ಮುಂಬೈದ ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಆಡಿಟೋರಿಯಂಡ್ ಸೃಜನಶೀಲ ತಂಡದಕುಲು ಆಯೋಜಿಸಾಯಿನ ಪುಸ್ತಕ ಲೋಕಾರ್ಪಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಉದ್ದೇಶಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್. | birth_name = ಸುನಿತಾ | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --> | birth_place = (27-06-1932) ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕುದ ಕಳವಾರು ಗ್ರಾಮೊಡು ಪುಟ್ಟುದೆರ್. ಪೊಪ್ಪ, ಕುಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ, ಬೊಕ್ಕ ಅಪ್ಪೆ, ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | education = ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ.-ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜು, ಎಂ.ಎ.; ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = | other_names = | occupation = ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆರ್, | known_for = ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ವುಮೆನ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಗ್ ಮೆಂಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಫೆಸಿಲಿಟೇಟರ್ | website = }} ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ, ಎಂ (1932). ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೇರ್ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೇಲೆನ್ ಕೈತಲ್ ಮಲ್ತುಂಡಲಾ, ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಗತಿಗಾದ್ ದೂರದ ಮುಂಬೈಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಒರಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್, ಒಂಜಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿದ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಡ್ ತೊಡಗಿನ ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊಡು ಕನ್ನಡದ ವೈಬ್ ನ್ ಪಸರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಎಂ''', ಮುಂಬೈ ಊರುದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್, ಭಾಷೆ, ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲು ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಏಪಲಾ ಬಿಜಿ ಉಪ್ಪುನಕುಲೆಡ್ ಒರಿಯೆರ್.<ref>http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=114590{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪುಟ್ಟು, ಬಾಲ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿ== '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''', (27-06-1932) ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್ ಕುಡ್ಲ ತಾಲೂಕುದ ಕಳವಾರ ಗ್ರಾಮೊಡು. ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಕೂಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಲಾವಾರ್ ಡ್, ಅಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಶಾಲೆಡ್ (1ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 5ನೇ ತರಗತಿ) ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ. ಕಳವಾರ ಚರ್ಚ್ ಶಾಲೆ (6ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 8ನೇ ತರಗತಿ) ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಿದ್ಯಾದಾಯಿನಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಸುರತ್ಕಲ್, (9ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 11ನೇ ತರಗತಿ) ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯೆಟ್ ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ. ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜಿನ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಂ.ಎ.ಬೊಕ್ಕ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್. ಶಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ಮುಂಬಯಿದ ಗುರುನಾನಕ್ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್, ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗೊಡು ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಮೂವತ್ತಾಜಿ ವರ್ಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್. ==ಮದಿಮೆ== ಸುನಿತಾ ಮಹಾಬಲಶೆಟ್ಟಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಕೋಟೆಕಾರ್ ದ ಆನಂದಶ್ರಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಡ್ ಕೆಲವು ತಿಂಗೊಲು ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 1966 ಮುಟ್ಟ ಮುಂಬೈದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುಂಬೈದ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಲಾ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೬೬ ಡ್ದ್ <ref>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2014-04-01 |archive-date=2014-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140408232111/http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |url-status=dead }}</ref> == ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ == ಕನ್ನಡ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಡಾ||ಎಂ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಂಕಣಿ, ತುಳು ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಉಪಭಾಷೆಲೆಡ್ ಸುನಿತಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ `ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಉಡುಪಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ `ಪೊಳಲಿ ಶಿನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಧಾರವಾಡದ `ಪ್ರವಸೀಯ ಪೇಸಾಗಲು`, ಹರವಾಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುತ್ತೂರಿನ ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ `ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಬೊಕ್ಕ ಮುಂಬೈದ `ಗುರು ನಾರಾಯಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`. ಕನಾ೯ಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟೊಡು ನಡತಿನ ಮಸ್ತ್ ಬಹುಭಾಷಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್, ಕಬಿತೆ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಾರ್. ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡತಿನ `ವಿಶ್ವ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ' ದ ಕವಿಗಳಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಒಡೆಯೂರುಡು ನಡತಿನ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಅಮೇರಿಕಾಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಬಂಟ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಆಮಂತ್ರಿತ ಅತಿಥಿ. 2004ಡ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ಮುಂಬೈಡ್ ನಡತಿನ `ಆರನೇ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಡಾ||ಎಂ. ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ರೆನ ಬೇತೆ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಂಡ ಸಮಾಜ ಸೇವೆ. ಈ ದಿಕ್ಕುಡ್ ಪುಣೆರ್ದ್ `ಗುಂಡೂರಾಜ ಶೆಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಬೊಕ್ಕ `ಸಮಾಜ ಭೂಷಣ' ಬಿರುದುನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಅರೆನ ಕೊಡುಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ. `ನಿನಡ, `ಅಂತರ್ ಗಂಗೆ, `ಪಾಯನ' ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನ `ಸಾಮಿಕ್ಷ ಲೇಖನ ಸಂಗ್ರಹ, `ಪ್ರವಸಿಯ್ಯ ಪೀಡಿಗಲ್, `ಅಕ್ಷಯ ಸಂಪದ, ಪ್ರಯಾಣ ಕಥೆ. ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಲು `ಬಂಟರು ಕೆಲು ಆದಾನ, ಬೊಕ್ಕ `ಅರವತು ಕಬಿತೆಲು, `ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರೆನ ಕಾದಂಬರಿಲು, ಉಂದೆಕ್ ಆರ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್, `ಸ್ತ್ರೀ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ', ಉಂದು ಮಾತ ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂಡ್. `ಪಿಂಗಾರ `ಸಂಕ್ರಾಂತಿ', `ನಾಗ ಸಂಪಿಗೆಗಳು ತುಳುಟು ಬರೆತಿನ ಗದ್ಯ ಕೃತಿಲು, `ಕಾಲ ತಪಸ್ವಿ-ಕೆ.ಕೆ.ಹೆಬ್ಬಾರ್ ಪಸ್ಚಿ ಚಿತ್ರ' ಇಂಚ ಬೇತೆ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಕೃತಿಲು. ಆರ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತಿನ ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊಲು: ಕೆ. # ಪಿಂಗಾರ, # ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, # ನಾಗ ಸಂಪಿಗೆ , ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊಲು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುನ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ತುಳು ನಾಡ್‌ದ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಭಾವನೆಲೆಗ್ ನೇರವಾದ್ ಸ್ಪಂದನೆ ಕೊರ್ತುಂಡು. ಸುನಿತಾ ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್ `ಡಾಕ್ಟರೇಟ್' ಪಡೆಯೆರ್. `ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರೆನ ಕಾದಂಬರಿಲೆಡ್ ಪೊಣ್ಣುಲು' ಪನ್ಪಿನ ವಿಷಯನ್ ಆರ್ ದೆತೊಂಡೆರ್.<ref>[http://www.kemmannu.com/index.php?action=highlights&type=1608 ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಅನುವಾದಿತ 'ಪೊಣ್ಣ ಉಡಲ್ ಬೆಂಗ್ ದ ಕಡಲ್',ಕೃತಿಬಿಡುಗಡೆ,ಕಡಿವಾಣವಿಲ್ಲದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸರ್ವರಿಗೂ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿರಬೇಕು ಶ್ರೇಣಿಶ್ಯಾಮ ಭಟ್ (ಚಿತ್ರವರದಿ : ರೋನ್ಸ್ ಬಂಟ್ವಾಳ್) ]</ref> ==ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವುದಕುಲೆನ ಗುಂಪುಡು== '''ಡಾ. ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''' ಮುಂಬೈ ನಗರ ಸಾಹಿತಿ ಕೂಟದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿತೋಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊಂದುಲ್ಲೆರ್.<ref>[http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=13959&boxid=12594 ೧೫, ಮೇ, ೨೦೧೬, ಪುಟ.೧೩, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾದ ಚೈತ್ರಯಾತ್ರೆ 'ಕವಿ ಶೈಲ'ಕ್ಕೆ, ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಗುಂಪು, ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪುರವರ ಕವಿಶೈಲಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು== ಕನಾಟಕಡ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಡ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ ತೊಡಗಿನ, ಮುಂಬಯಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಡ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ ತೊಡಾಯಿನ ಎಂ ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಸ್ತ್ ಮಾನಾದಿಗೆ ಪಡೆತೆರ್. #ಕನಾ೯ಟಕ ಸರಕಾರ, 2004ದ ದಾನ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. # ಕನಾ೯ಟಕ ತುಳು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1996-97 ಡ್. # ಯುಎಇ ಬಂಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಂಟ್ ವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2018 ಟ್.<ref>[https://www.kannadigaworld.com/news/topnews/334619.html ಯು.ಎ.ಇ ಬಂಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಂಟ್ ವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಪ್ರದಾನಮಾಡಲಾಯಿತು]</ref> #ಕನಾ೯ಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>{{Cite web |url=http://www.karnatakamalla.com/imageview_25546_14444145_4_137_02-11-2021_0_i_1_sf.html |title=ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಲೆತ್ತಾಡಿ, ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಎಮ್.ಶೆಟ್ಟಿ, ಡಾ.ಸುರೇಶ್ ರಾವ್, ಸಹಿತ ೬೬ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸನ್ಮಾನ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೦೨,೧೧,೨೦೨೧ |access-date=2021-11-14 |archive-date=2021-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211114133916/http://www.karnatakamalla.com/imageview_25546_14444145_4_137_02-11-2021_0_i_1_sf.html |url-status=dead }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== <References/> ==ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕೊಲು== * [http://epaper.udayavani.com/PDF/MUMBAI/2015-10-01/Mum01101512Medn.pdf, ಉದಯವಾಣಿ, ಪು.೧೨, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಾರ್ತೆಗಳು,೧,೧೦,೨೦೧೫,ಕನ್ನಡಿಗ ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಷತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ೮ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಹಾಸಭೆ,"ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮುಂದಾಗೋಣ": ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ] * [http://www.bellevision.com/belle/index.php?action=topnews&type=15593, Bellevision Media Network,By Rons Bantwal, 27 Jun 2016: Dr Sunita Shetty Literary Award conferred on litterateur Dr.Krishna Kolar Kulkarni] * ಶಿಷ್ಯನ ಸಾಧನೆಯೇ ಗುರುವಿಗೆಸಲ್ಲುವ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವ,ಡಾ.ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೦೫,ಮಾರ್ಚ್, ೨೦೧೭,[http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=18671&boxid=14902 ದಿವಂಗತ ವಿದ್ವಾನ್ ರಾಮಚಂದ್ರ ಉಚ್ಚಿಲ್ ಸಂಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂಬಯಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠರಂಗನಟ,ಶಿಮುಂಜೆ ಪರಾರಿ (ಸೀತಾರಾಮಶೆಟ್ಟಿ)ಯವರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=19369&boxid=16387 ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, 21 April, 2017, ಪು.8,ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಡಾ.ಎಸ್.ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ, ಮುಂಬಯಿಯವರಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಭಾಷಣ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://epaper.udayavani.com/articlenew.php?articleid=UVANI_MUM_20171017_10_2 ಉದಯವಾಣಿ, ೧೭,ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೨೦೧೭,ಪು.೧೦,'ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಾಧಕರ ಬದುಕು ಪರಿಚಯ ಅವಶ್ಯ : ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ. ಬಿಲ್ಲವ ಭವನದಲ್ಲಿ 'ಅನನ್ಯ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತ ಮೋಹನ್ ಸಿ.ಪೂಜಾರಿ' ಕೃತಿ ಬಿಡುಗಡೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.karnatakamalla.com/imageview_25683_13160744_4_137_14-11-2021_8_i_1_sf.html "ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ನನಗೆ ಮುಂಬಯಿನೆಲದ ಮಣ್ಣು"-ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಎಂ.ಶೆಟ್ಟಿ,ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೧೪,೧೧,೨೦೨೧,ಪುಟ.೮-ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಜೋಕಟ್ಟೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211114071440/https://www.karnatakamalla.com/imageview_25683_13160744_4_137_14-11-2021_8_i_1_sf.html |date=2021-11-14 }} [[ವರ್ಗೊ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು]] [[ವರ್ಗೊ:ಮುಂಬಯಿನ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು]] [[ವರ್ಗೊ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] 84kygfp8q2ksucqfzr1l9t0xsbw4hm4 362298 362297 2026-07-01T11:55:38Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಪುಟ್ಟು, ಬಾಲ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿ */ 362298 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ | image = | alt = | caption = ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2016 ದಾನಿ ಮುಂಬೈದ ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಆಡಿಟೋರಿಯಂಡ್ ಸೃಜನಶೀಲ ತಂಡದಕುಲು ಆಯೋಜಿಸಾಯಿನ ಪುಸ್ತಕ ಲೋಕಾರ್ಪಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಉದ್ದೇಶಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್. | birth_name = ಸುನಿತಾ | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --> | birth_place = (27-06-1932) ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕುದ ಕಳವಾರು ಗ್ರಾಮೊಡು ಪುಟ್ಟುದೆರ್. ಪೊಪ್ಪ, ಕುಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ, ಬೊಕ್ಕ ಅಪ್ಪೆ, ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | education = ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ.-ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜು, ಎಂ.ಎ.; ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = | other_names = | occupation = ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆರ್, | known_for = ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ವುಮೆನ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಗ್ ಮೆಂಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಫೆಸಿಲಿಟೇಟರ್ | website = }} ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ, ಎಂ (1932). ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೇರ್ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೇಲೆನ್ ಕೈತಲ್ ಮಲ್ತುಂಡಲಾ, ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಗತಿಗಾದ್ ದೂರದ ಮುಂಬೈಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಒರಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್, ಒಂಜಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿದ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಡ್ ತೊಡಗಿನ ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊಡು ಕನ್ನಡದ ವೈಬ್ ನ್ ಪಸರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಎಂ''', ಮುಂಬೈ ಊರುದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್, ಭಾಷೆ, ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲು ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಏಪಲಾ ಬಿಜಿ ಉಪ್ಪುನಕುಲೆಡ್ ಒರಿಯೆರ್.<ref>http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=114590{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪುಟ್ಟು, ಬಾಲ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿ== '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''', (27-06-1932) ಕುಡ್ಲ ತಾಲೂಕುದ ಕಳವಾರ ಗ್ರಾಮೊಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಕೂಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಳವಾರ್ ಡ್, ಅಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಶಾಲೆಡ್ (1ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 5ನೇ ತರಗತಿ) ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ. ಕಳವಾರ ಚರ್ಚ್ ಶಾಲೆ (6ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 8ನೇ ತರಗತಿ) ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಿದ್ಯಾದಾಯಿನಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಸುರತ್ಕಲ್, (9ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 11ನೇ ತರಗತಿ) ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯೆಟ್ ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ. ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜುದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಂ.ಎ.ಬೊಕ್ಕ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್. ಶಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ಮುಂಬಯಿದ ಗುರುನಾನಕ್ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್, ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗೊಡು ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಮೂವತ್ತಾಜಿ ವರ್ಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್. ==ಮದಿಮೆ== ಸುನಿತಾ ಮಹಾಬಲಶೆಟ್ಟಿನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಕೋಟೆಕಾರ್ ದ ಆನಂದಶ್ರಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಡ್ ಕೆಲವು ತಿಂಗೊಲು ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 1966 ಮುಟ್ಟ ಮುಂಬೈದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುಂಬೈದ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಲಾ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೬೬ ಡ್ದ್ <ref>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2014-04-01 |archive-date=2014-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140408232111/http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |url-status=dead }}</ref> == ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ == ಕನ್ನಡ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಡಾ||ಎಂ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಂಕಣಿ, ತುಳು ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಉಪಭಾಷೆಲೆಡ್ ಸುನಿತಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ `ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಉಡುಪಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ `ಪೊಳಲಿ ಶಿನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಧಾರವಾಡದ `ಪ್ರವಸೀಯ ಪೇಸಾಗಲು`, ಹರವಾಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುತ್ತೂರಿನ ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ `ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಬೊಕ್ಕ ಮುಂಬೈದ `ಗುರು ನಾರಾಯಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`. ಕನಾ೯ಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟೊಡು ನಡತಿನ ಮಸ್ತ್ ಬಹುಭಾಷಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್, ಕಬಿತೆ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಾರ್. ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡತಿನ `ವಿಶ್ವ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ' ದ ಕವಿಗಳಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಒಡೆಯೂರುಡು ನಡತಿನ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಅಮೇರಿಕಾಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಬಂಟ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಆಮಂತ್ರಿತ ಅತಿಥಿ. 2004ಡ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ಮುಂಬೈಡ್ ನಡತಿನ `ಆರನೇ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಡಾ||ಎಂ. ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ರೆನ ಬೇತೆ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಂಡ ಸಮಾಜ ಸೇವೆ. ಈ ದಿಕ್ಕುಡ್ ಪುಣೆರ್ದ್ `ಗುಂಡೂರಾಜ ಶೆಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಬೊಕ್ಕ `ಸಮಾಜ ಭೂಷಣ' ಬಿರುದುನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಅರೆನ ಕೊಡುಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ. `ನಿನಡ, `ಅಂತರ್ ಗಂಗೆ, `ಪಾಯನ' ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನ `ಸಾಮಿಕ್ಷ ಲೇಖನ ಸಂಗ್ರಹ, `ಪ್ರವಸಿಯ್ಯ ಪೀಡಿಗಲ್, `ಅಕ್ಷಯ ಸಂಪದ, ಪ್ರಯಾಣ ಕಥೆ. ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಲು `ಬಂಟರು ಕೆಲು ಆದಾನ, ಬೊಕ್ಕ `ಅರವತು ಕಬಿತೆಲು, `ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರೆನ ಕಾದಂಬರಿಲು, ಉಂದೆಕ್ ಆರ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್, `ಸ್ತ್ರೀ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ', ಉಂದು ಮಾತ ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂಡ್. `ಪಿಂಗಾರ `ಸಂಕ್ರಾಂತಿ', `ನಾಗ ಸಂಪಿಗೆಗಳು ತುಳುಟು ಬರೆತಿನ ಗದ್ಯ ಕೃತಿಲು, `ಕಾಲ ತಪಸ್ವಿ-ಕೆ.ಕೆ.ಹೆಬ್ಬಾರ್ ಪಸ್ಚಿ ಚಿತ್ರ' ಇಂಚ ಬೇತೆ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಕೃತಿಲು. ಆರ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತಿನ ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊಲು: ಕೆ. # ಪಿಂಗಾರ, # ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, # ನಾಗ ಸಂಪಿಗೆ , ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊಲು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುನ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ತುಳು ನಾಡ್‌ದ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಭಾವನೆಲೆಗ್ ನೇರವಾದ್ ಸ್ಪಂದನೆ ಕೊರ್ತುಂಡು. ಸುನಿತಾ ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್ `ಡಾಕ್ಟರೇಟ್' ಪಡೆಯೆರ್. `ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರೆನ ಕಾದಂಬರಿಲೆಡ್ ಪೊಣ್ಣುಲು' ಪನ್ಪಿನ ವಿಷಯನ್ ಆರ್ ದೆತೊಂಡೆರ್.<ref>[http://www.kemmannu.com/index.php?action=highlights&type=1608 ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಅನುವಾದಿತ 'ಪೊಣ್ಣ ಉಡಲ್ ಬೆಂಗ್ ದ ಕಡಲ್',ಕೃತಿಬಿಡುಗಡೆ,ಕಡಿವಾಣವಿಲ್ಲದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸರ್ವರಿಗೂ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿರಬೇಕು ಶ್ರೇಣಿಶ್ಯಾಮ ಭಟ್ (ಚಿತ್ರವರದಿ : ರೋನ್ಸ್ ಬಂಟ್ವಾಳ್) ]</ref> ==ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವುದಕುಲೆನ ಗುಂಪುಡು== '''ಡಾ. ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''' ಮುಂಬೈ ನಗರ ಸಾಹಿತಿ ಕೂಟದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿತೋಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊಂದುಲ್ಲೆರ್.<ref>[http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=13959&boxid=12594 ೧೫, ಮೇ, ೨೦೧೬, ಪುಟ.೧೩, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾದ ಚೈತ್ರಯಾತ್ರೆ 'ಕವಿ ಶೈಲ'ಕ್ಕೆ, ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಗುಂಪು, ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪುರವರ ಕವಿಶೈಲಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು== ಕನಾಟಕಡ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಡ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ ತೊಡಗಿನ, ಮುಂಬಯಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಡ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ ತೊಡಾಯಿನ ಎಂ ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಸ್ತ್ ಮಾನಾದಿಗೆ ಪಡೆತೆರ್. #ಕನಾ೯ಟಕ ಸರಕಾರ, 2004ದ ದಾನ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. # ಕನಾ೯ಟಕ ತುಳು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1996-97 ಡ್. # ಯುಎಇ ಬಂಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಂಟ್ ವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2018 ಟ್.<ref>[https://www.kannadigaworld.com/news/topnews/334619.html ಯು.ಎ.ಇ ಬಂಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಂಟ್ ವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಪ್ರದಾನಮಾಡಲಾಯಿತು]</ref> #ಕನಾ೯ಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>{{Cite web |url=http://www.karnatakamalla.com/imageview_25546_14444145_4_137_02-11-2021_0_i_1_sf.html |title=ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಲೆತ್ತಾಡಿ, ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಎಮ್.ಶೆಟ್ಟಿ, ಡಾ.ಸುರೇಶ್ ರಾವ್, ಸಹಿತ ೬೬ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸನ್ಮಾನ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೦೨,೧೧,೨೦೨೧ |access-date=2021-11-14 |archive-date=2021-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211114133916/http://www.karnatakamalla.com/imageview_25546_14444145_4_137_02-11-2021_0_i_1_sf.html |url-status=dead }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== <References/> ==ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕೊಲು== * [http://epaper.udayavani.com/PDF/MUMBAI/2015-10-01/Mum01101512Medn.pdf, ಉದಯವಾಣಿ, ಪು.೧೨, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಾರ್ತೆಗಳು,೧,೧೦,೨೦೧೫,ಕನ್ನಡಿಗ ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಷತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ೮ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಹಾಸಭೆ,"ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮುಂದಾಗೋಣ": ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ] * [http://www.bellevision.com/belle/index.php?action=topnews&type=15593, Bellevision Media Network,By Rons Bantwal, 27 Jun 2016: Dr Sunita Shetty Literary Award conferred on litterateur Dr.Krishna Kolar Kulkarni] * ಶಿಷ್ಯನ ಸಾಧನೆಯೇ ಗುರುವಿಗೆಸಲ್ಲುವ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವ,ಡಾ.ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೦೫,ಮಾರ್ಚ್, ೨೦೧೭,[http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=18671&boxid=14902 ದಿವಂಗತ ವಿದ್ವಾನ್ ರಾಮಚಂದ್ರ ಉಚ್ಚಿಲ್ ಸಂಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂಬಯಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠರಂಗನಟ,ಶಿಮುಂಜೆ ಪರಾರಿ (ಸೀತಾರಾಮಶೆಟ್ಟಿ)ಯವರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=19369&boxid=16387 ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, 21 April, 2017, ಪು.8,ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಡಾ.ಎಸ್.ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ, ಮುಂಬಯಿಯವರಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಭಾಷಣ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://epaper.udayavani.com/articlenew.php?articleid=UVANI_MUM_20171017_10_2 ಉದಯವಾಣಿ, ೧೭,ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೨೦೧೭,ಪು.೧೦,'ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಾಧಕರ ಬದುಕು ಪರಿಚಯ ಅವಶ್ಯ : ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ. ಬಿಲ್ಲವ ಭವನದಲ್ಲಿ 'ಅನನ್ಯ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತ ಮೋಹನ್ ಸಿ.ಪೂಜಾರಿ' ಕೃತಿ ಬಿಡುಗಡೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.karnatakamalla.com/imageview_25683_13160744_4_137_14-11-2021_8_i_1_sf.html "ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ನನಗೆ ಮುಂಬಯಿನೆಲದ ಮಣ್ಣು"-ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಎಂ.ಶೆಟ್ಟಿ,ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೧೪,೧೧,೨೦೨೧,ಪುಟ.೮-ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಜೋಕಟ್ಟೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211114071440/https://www.karnatakamalla.com/imageview_25683_13160744_4_137_14-11-2021_8_i_1_sf.html |date=2021-11-14 }} [[ವರ್ಗೊ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು]] [[ವರ್ಗೊ:ಮುಂಬಯಿನ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು]] [[ವರ್ಗೊ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] rmdpl3melvslsxhm0m7yi4rxf1edttc 362299 362298 2026-07-01T11:56:01Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಮದಿಮೆ */ 362299 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ | image = | alt = | caption = ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2016 ದಾನಿ ಮುಂಬೈದ ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಆಡಿಟೋರಿಯಂಡ್ ಸೃಜನಶೀಲ ತಂಡದಕುಲು ಆಯೋಜಿಸಾಯಿನ ಪುಸ್ತಕ ಲೋಕಾರ್ಪಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಉದ್ದೇಶಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್. | birth_name = ಸುನಿತಾ | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --> | birth_place = (27-06-1932) ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕುದ ಕಳವಾರು ಗ್ರಾಮೊಡು ಪುಟ್ಟುದೆರ್. ಪೊಪ್ಪ, ಕುಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ, ಬೊಕ್ಕ ಅಪ್ಪೆ, ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | education = ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ.-ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜು, ಎಂ.ಎ.; ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = | other_names = | occupation = ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆರ್, | known_for = ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ವುಮೆನ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಗ್ ಮೆಂಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಫೆಸಿಲಿಟೇಟರ್ | website = }} ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ, ಎಂ (1932). ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೇರ್ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೇಲೆನ್ ಕೈತಲ್ ಮಲ್ತುಂಡಲಾ, ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಗತಿಗಾದ್ ದೂರದ ಮುಂಬೈಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಒರಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್, ಒಂಜಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿದ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಡ್ ತೊಡಗಿನ ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊಡು ಕನ್ನಡದ ವೈಬ್ ನ್ ಪಸರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಎಂ''', ಮುಂಬೈ ಊರುದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್, ಭಾಷೆ, ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲು ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಏಪಲಾ ಬಿಜಿ ಉಪ್ಪುನಕುಲೆಡ್ ಒರಿಯೆರ್.<ref>http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=114590{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪುಟ್ಟು, ಬಾಲ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿ== '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''', (27-06-1932) ಕುಡ್ಲ ತಾಲೂಕುದ ಕಳವಾರ ಗ್ರಾಮೊಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಕೂಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಳವಾರ್ ಡ್, ಅಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಶಾಲೆಡ್ (1ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 5ನೇ ತರಗತಿ) ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ. ಕಳವಾರ ಚರ್ಚ್ ಶಾಲೆ (6ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 8ನೇ ತರಗತಿ) ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಿದ್ಯಾದಾಯಿನಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಸುರತ್ಕಲ್, (9ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 11ನೇ ತರಗತಿ) ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯೆಟ್ ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ. ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜುದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಂ.ಎ.ಬೊಕ್ಕ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್. ಶಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ಮುಂಬಯಿದ ಗುರುನಾನಕ್ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್, ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗೊಡು ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಮೂವತ್ತಾಜಿ ವರ್ಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್. ==ಮದಿಮೆ== ಸುನಿತಾ ಮಹಾಬಲಶೆಟ್ಟಿ ಅರೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಕೋಟೆಕಾರ್ ದ ಆನಂದಶ್ರಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಡ್ ಕೆಲವು ತಿಂಗೊಲು ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 1966 ಮುಟ್ಟ ಮುಂಬೈದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುಂಬೈದ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಲಾ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೬೬ ಡ್ದ್ <ref>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2014-04-01 |archive-date=2014-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140408232111/http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |url-status=dead }}</ref> == ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ == ಕನ್ನಡ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಡಾ||ಎಂ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಂಕಣಿ, ತುಳು ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಉಪಭಾಷೆಲೆಡ್ ಸುನಿತಾನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ `ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಉಡುಪಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ `ಪೊಳಲಿ ಶಿನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಧಾರವಾಡದ `ಪ್ರವಸೀಯ ಪೇಸಾಗಲು`, ಹರವಾಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುತ್ತೂರಿನ ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ `ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`, ಬೊಕ್ಕ ಮುಂಬೈದ `ಗುರು ನಾರಾಯಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`. ಕನಾ೯ಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟೊಡು ನಡತಿನ ಮಸ್ತ್ ಬಹುಭಾಷಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್, ಕಬಿತೆ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಾರ್. ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡತಿನ `ವಿಶ್ವ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ' ದ ಕವಿಗಳಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಒಡೆಯೂರುಡು ನಡತಿನ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಅಮೇರಿಕಾಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಬಂಟ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಆಮಂತ್ರಿತ ಅತಿಥಿ. 2004ಡ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ಮುಂಬೈಡ್ ನಡತಿನ `ಆರನೇ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಡಾ||ಎಂ. ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ರೆನ ಬೇತೆ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಂಡ ಸಮಾಜ ಸೇವೆ. ಈ ದಿಕ್ಕುಡ್ ಪುಣೆರ್ದ್ `ಗುಂಡೂರಾಜ ಶೆಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಬೊಕ್ಕ `ಸಮಾಜ ಭೂಷಣ' ಬಿರುದುನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಅರೆನ ಕೊಡುಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ. `ನಿನಡ, `ಅಂತರ್ ಗಂಗೆ, `ಪಾಯನ' ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನ `ಸಾಮಿಕ್ಷ ಲೇಖನ ಸಂಗ್ರಹ, `ಪ್ರವಸಿಯ್ಯ ಪೀಡಿಗಲ್, `ಅಕ್ಷಯ ಸಂಪದ, ಪ್ರಯಾಣ ಕಥೆ. ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಲು `ಬಂಟರು ಕೆಲು ಆದಾನ, ಬೊಕ್ಕ `ಅರವತು ಕಬಿತೆಲು, `ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರೆನ ಕಾದಂಬರಿಲು, ಉಂದೆಕ್ ಆರ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್, `ಸ್ತ್ರೀ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ', ಉಂದು ಮಾತ ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂಡ್. `ಪಿಂಗಾರ `ಸಂಕ್ರಾಂತಿ', `ನಾಗ ಸಂಪಿಗೆಗಳು ತುಳುಟು ಬರೆತಿನ ಗದ್ಯ ಕೃತಿಲು, `ಕಾಲ ತಪಸ್ವಿ-ಕೆ.ಕೆ.ಹೆಬ್ಬಾರ್ ಪಸ್ಚಿ ಚಿತ್ರ' ಇಂಚ ಬೇತೆ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಕೃತಿಲು. ಆರ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತಿನ ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊಲು: ಕೆ. # ಪಿಂಗಾರ, # ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, # ನಾಗ ಸಂಪಿಗೆ , ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊಲು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುನ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ತುಳು ನಾಡ್‌ದ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಭಾವನೆಲೆಗ್ ನೇರವಾದ್ ಸ್ಪಂದನೆ ಕೊರ್ತುಂಡು. ಸುನಿತಾ ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್ `ಡಾಕ್ಟರೇಟ್' ಪಡೆಯೆರ್. `ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರೆನ ಕಾದಂಬರಿಲೆಡ್ ಪೊಣ್ಣುಲು' ಪನ್ಪಿನ ವಿಷಯನ್ ಆರ್ ದೆತೊಂಡೆರ್.<ref>[http://www.kemmannu.com/index.php?action=highlights&type=1608 ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಅನುವಾದಿತ 'ಪೊಣ್ಣ ಉಡಲ್ ಬೆಂಗ್ ದ ಕಡಲ್',ಕೃತಿಬಿಡುಗಡೆ,ಕಡಿವಾಣವಿಲ್ಲದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸರ್ವರಿಗೂ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿರಬೇಕು ಶ್ರೇಣಿಶ್ಯಾಮ ಭಟ್ (ಚಿತ್ರವರದಿ : ರೋನ್ಸ್ ಬಂಟ್ವಾಳ್) ]</ref> ==ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವುದಕುಲೆನ ಗುಂಪುಡು== '''ಡಾ. ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''' ಮುಂಬೈ ನಗರ ಸಾಹಿತಿ ಕೂಟದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿತೋಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊಂದುಲ್ಲೆರ್.<ref>[http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=13959&boxid=12594 ೧೫, ಮೇ, ೨೦೧೬, ಪುಟ.೧೩, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾದ ಚೈತ್ರಯಾತ್ರೆ 'ಕವಿ ಶೈಲ'ಕ್ಕೆ, ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಗುಂಪು, ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪುರವರ ಕವಿಶೈಲಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು== ಕನಾಟಕಡ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಡ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ ತೊಡಗಿನ, ಮುಂಬಯಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಡ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ ತೊಡಾಯಿನ ಎಂ ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಸ್ತ್ ಮಾನಾದಿಗೆ ಪಡೆತೆರ್. #ಕನಾ೯ಟಕ ಸರಕಾರ, 2004ದ ದಾನ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. # ಕನಾ೯ಟಕ ತುಳು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1996-97 ಡ್. # ಯುಎಇ ಬಂಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಂಟ್ ವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2018 ಟ್.<ref>[https://www.kannadigaworld.com/news/topnews/334619.html ಯು.ಎ.ಇ ಬಂಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಂಟ್ ವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಪ್ರದಾನಮಾಡಲಾಯಿತು]</ref> #ಕನಾ೯ಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>{{Cite web |url=http://www.karnatakamalla.com/imageview_25546_14444145_4_137_02-11-2021_0_i_1_sf.html |title=ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಲೆತ್ತಾಡಿ, ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಎಮ್.ಶೆಟ್ಟಿ, ಡಾ.ಸುರೇಶ್ ರಾವ್, ಸಹಿತ ೬೬ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸನ್ಮಾನ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೦೨,೧೧,೨೦೨೧ |access-date=2021-11-14 |archive-date=2021-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211114133916/http://www.karnatakamalla.com/imageview_25546_14444145_4_137_02-11-2021_0_i_1_sf.html |url-status=dead }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== <References/> ==ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕೊಲು== * [http://epaper.udayavani.com/PDF/MUMBAI/2015-10-01/Mum01101512Medn.pdf, ಉದಯವಾಣಿ, ಪು.೧೨, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಾರ್ತೆಗಳು,೧,೧೦,೨೦೧೫,ಕನ್ನಡಿಗ ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಷತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ೮ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಹಾಸಭೆ,"ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮುಂದಾಗೋಣ": ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ] * [http://www.bellevision.com/belle/index.php?action=topnews&type=15593, Bellevision Media Network,By Rons Bantwal, 27 Jun 2016: Dr Sunita Shetty Literary Award conferred on litterateur Dr.Krishna Kolar Kulkarni] * ಶಿಷ್ಯನ ಸಾಧನೆಯೇ ಗುರುವಿಗೆಸಲ್ಲುವ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವ,ಡಾ.ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೦೫,ಮಾರ್ಚ್, ೨೦೧೭,[http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=18671&boxid=14902 ದಿವಂಗತ ವಿದ್ವಾನ್ ರಾಮಚಂದ್ರ ಉಚ್ಚಿಲ್ ಸಂಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂಬಯಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠರಂಗನಟ,ಶಿಮುಂಜೆ ಪರಾರಿ (ಸೀತಾರಾಮಶೆಟ್ಟಿ)ಯವರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=19369&boxid=16387 ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, 21 April, 2017, ಪು.8,ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಡಾ.ಎಸ್.ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ, ಮುಂಬಯಿಯವರಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಭಾಷಣ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://epaper.udayavani.com/articlenew.php?articleid=UVANI_MUM_20171017_10_2 ಉದಯವಾಣಿ, ೧೭,ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೨೦೧೭,ಪು.೧೦,'ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಾಧಕರ ಬದುಕು ಪರಿಚಯ ಅವಶ್ಯ : ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ. ಬಿಲ್ಲವ ಭವನದಲ್ಲಿ 'ಅನನ್ಯ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತ ಮೋಹನ್ ಸಿ.ಪೂಜಾರಿ' ಕೃತಿ ಬಿಡುಗಡೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.karnatakamalla.com/imageview_25683_13160744_4_137_14-11-2021_8_i_1_sf.html "ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ನನಗೆ ಮುಂಬಯಿನೆಲದ ಮಣ್ಣು"-ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಎಂ.ಶೆಟ್ಟಿ,ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೧೪,೧೧,೨೦೨೧,ಪುಟ.೮-ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಜೋಕಟ್ಟೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211114071440/https://www.karnatakamalla.com/imageview_25683_13160744_4_137_14-11-2021_8_i_1_sf.html |date=2021-11-14 }} [[ವರ್ಗೊ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು]] [[ವರ್ಗೊ:ಮುಂಬಯಿನ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು]] [[ವರ್ಗೊ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] jvarsz4lunnyv176jnqk1f0e9oqoj1c 362300 362299 2026-07-01T11:58:12Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ */ 362300 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ | image = | alt = | caption = ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2016 ದಾನಿ ಮುಂಬೈದ ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಆಡಿಟೋರಿಯಂಡ್ ಸೃಜನಶೀಲ ತಂಡದಕುಲು ಆಯೋಜಿಸಾಯಿನ ಪುಸ್ತಕ ಲೋಕಾರ್ಪಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಉದ್ದೇಶಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್. | birth_name = ಸುನಿತಾ | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --> | birth_place = (27-06-1932) ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕುದ ಕಳವಾರು ಗ್ರಾಮೊಡು ಪುಟ್ಟುದೆರ್. ಪೊಪ್ಪ, ಕುಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ, ಬೊಕ್ಕ ಅಪ್ಪೆ, ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | education = ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ.-ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜು, ಎಂ.ಎ.; ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = | other_names = | occupation = ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆರ್, | known_for = ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ವುಮೆನ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಗ್ ಮೆಂಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಫೆಸಿಲಿಟೇಟರ್ | website = }} ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ, ಎಂ (1932). ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೇರ್ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೇಲೆನ್ ಕೈತಲ್ ಮಲ್ತುಂಡಲಾ, ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಗತಿಗಾದ್ ದೂರದ ಮುಂಬೈಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಒರಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್, ಒಂಜಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿದ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಡ್ ತೊಡಗಿನ ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊಡು ಕನ್ನಡದ ವೈಬ್ ನ್ ಪಸರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಎಂ''', ಮುಂಬೈ ಊರುದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್, ಭಾಷೆ, ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲು ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಏಪಲಾ ಬಿಜಿ ಉಪ್ಪುನಕುಲೆಡ್ ಒರಿಯೆರ್.<ref>http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=114590{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪುಟ್ಟು, ಬಾಲ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿ== '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''', (27-06-1932) ಕುಡ್ಲ ತಾಲೂಕುದ ಕಳವಾರ ಗ್ರಾಮೊಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಕೂಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಳವಾರ್ ಡ್, ಅಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಶಾಲೆಡ್ (1ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 5ನೇ ತರಗತಿ) ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ. ಕಳವಾರ ಚರ್ಚ್ ಶಾಲೆ (6ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 8ನೇ ತರಗತಿ) ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಿದ್ಯಾದಾಯಿನಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಸುರತ್ಕಲ್, (9ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 11ನೇ ತರಗತಿ) ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯೆಟ್ ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ. ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜುದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಂ.ಎ.ಬೊಕ್ಕ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್. ಶಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ಮುಂಬಯಿದ ಗುರುನಾನಕ್ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್, ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗೊಡು ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಮೂವತ್ತಾಜಿ ವರ್ಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್. ==ಮದಿಮೆ== ಸುನಿತಾ ಮಹಾಬಲಶೆಟ್ಟಿ ಅರೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಕೋಟೆಕಾರ್ ದ ಆನಂದಶ್ರಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಡ್ ಕೆಲವು ತಿಂಗೊಲು ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 1966 ಮುಟ್ಟ ಮುಂಬೈದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುಂಬೈದ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಲಾ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೬೬ ಡ್ದ್ <ref>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2014-04-01 |archive-date=2014-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140408232111/http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |url-status=dead }}</ref> == ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ == ಕನ್ನಡ ನ್ ಬುಡ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಂಕಣಿ, ತುಳು ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಉಪಭಾಷೆಲೆಡ್ ಸುನಿತಾರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. #ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ `ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ` # ಉಡುಪಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ `ಪೊಳಲಿ ಶಿನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ` # ಧಾರವಾಡದ `ಪ್ರವಸೀಯ ಪೇಸಾಗಲು`, ಹರವಾಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಪುತ್ತೂರಿನ ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ `ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ` ಬೊಕ್ಕ #ಮುಂಬೈದ `ಗುರು ನಾರಾಯಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`. ಕನಾ೯ಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟೊಡು ನಡತಿನ ಮಸ್ತ್ ಬಹುಭಾಷಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್, ಕಬಿತೆ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಾರ್. ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡತಿನ `ವಿಶ್ವ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ' ದ ಕವಿಗಳಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಒಡೆಯೂರುಡು ನಡತಿನ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಅಮೇರಿಕಾಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಬಂಟ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಆಮಂತ್ರಿತ ಅತಿಥಿ. 2004ಡ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ಮುಂಬೈಡ್ ನಡತಿನ `ಆಜಿನೇ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ==ಸಮಾಜ ಸೇವೆ== ಡಾ||ಎಂ. ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ರೆನ ಬೇತೆ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಂಡ ಸಮಾಜ ಸೇವೆ. ಈ ದಿಕ್ಕುಡ್ ಪುಣೆರ್ದ್ `ಗುಂಡೂರಾಜ ಶೆಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಬೊಕ್ಕ `ಸಮಾಜ ಭೂಷಣ' ಬಿರುದುನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಅರೆನ ಕೊಡುಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ. `ನಿನಡ, `ಅಂತರ್ ಗಂಗೆ, `ಪಾಯನ' ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನ `ಸಾಮಿಕ್ಷ ಲೇಖನ ಸಂಗ್ರಹ, `ಪ್ರವಸಿಯ್ಯ ಪೀಡಿಗಲ್, `ಅಕ್ಷಯ ಸಂಪದ, ಪ್ರಯಾಣ ಕಥೆ. ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಲು `ಬಂಟರು ಕೆಲು ಆದಾನ, ಬೊಕ್ಕ `ಅರವತು ಕಬಿತೆಲು, `ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರೆನ ಕಾದಂಬರಿಲು, ಉಂದೆಕ್ ಆರ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್, `ಸ್ತ್ರೀ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ', ಉಂದು ಮಾತ ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂಡ್. `ಪಿಂಗಾರ `ಸಂಕ್ರಾಂತಿ', `ನಾಗ ಸಂಪಿಗೆಗಳು ತುಳುಟು ಬರೆತಿನ ಗದ್ಯ ಕೃತಿಲು, `ಕಾಲ ತಪಸ್ವಿ-ಕೆ.ಕೆ.ಹೆಬ್ಬಾರ್ ಪಸ್ಚಿ ಚಿತ್ರ' ಇಂಚ ಬೇತೆ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಕೃತಿಲು. ಆರ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತಿನ ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊಲು: ಕೆ. # ಪಿಂಗಾರ, # ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, # ನಾಗ ಸಂಪಿಗೆ , ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊಲು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುನ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ತುಳು ನಾಡ್‌ದ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಭಾವನೆಲೆಗ್ ನೇರವಾದ್ ಸ್ಪಂದನೆ ಕೊರ್ತುಂಡು. ಸುನಿತಾ ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್ `ಡಾಕ್ಟರೇಟ್' ಪಡೆಯೆರ್. `ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರೆನ ಕಾದಂಬರಿಲೆಡ್ ಪೊಣ್ಣುಲು' ಪನ್ಪಿನ ವಿಷಯನ್ ಆರ್ ದೆತೊಂಡೆರ್.<ref>[http://www.kemmannu.com/index.php?action=highlights&type=1608 ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಅನುವಾದಿತ 'ಪೊಣ್ಣ ಉಡಲ್ ಬೆಂಗ್ ದ ಕಡಲ್',ಕೃತಿಬಿಡುಗಡೆ,ಕಡಿವಾಣವಿಲ್ಲದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸರ್ವರಿಗೂ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿರಬೇಕು ಶ್ರೇಣಿಶ್ಯಾಮ ಭಟ್ (ಚಿತ್ರವರದಿ : ರೋನ್ಸ್ ಬಂಟ್ವಾಳ್) ]</ref> ==ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವುದಕುಲೆನ ಗುಂಪುಡು== '''ಡಾ. ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''' ಮುಂಬೈ ನಗರ ಸಾಹಿತಿ ಕೂಟದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿತೋಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊಂದುಲ್ಲೆರ್.<ref>[http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=13959&boxid=12594 ೧೫, ಮೇ, ೨೦೧೬, ಪುಟ.೧೩, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾದ ಚೈತ್ರಯಾತ್ರೆ 'ಕವಿ ಶೈಲ'ಕ್ಕೆ, ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಗುಂಪು, ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪುರವರ ಕವಿಶೈಲಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು== ಕನಾಟಕಡ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಡ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ ತೊಡಗಿನ, ಮುಂಬಯಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಡ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ ತೊಡಾಯಿನ ಎಂ ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಸ್ತ್ ಮಾನಾದಿಗೆ ಪಡೆತೆರ್. #ಕನಾ೯ಟಕ ಸರಕಾರ, 2004ದ ದಾನ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. # ಕನಾ೯ಟಕ ತುಳು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1996-97 ಡ್. # ಯುಎಇ ಬಂಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಂಟ್ ವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2018 ಟ್.<ref>[https://www.kannadigaworld.com/news/topnews/334619.html ಯು.ಎ.ಇ ಬಂಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಂಟ್ ವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಪ್ರದಾನಮಾಡಲಾಯಿತು]</ref> #ಕನಾ೯ಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>{{Cite web |url=http://www.karnatakamalla.com/imageview_25546_14444145_4_137_02-11-2021_0_i_1_sf.html |title=ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಲೆತ್ತಾಡಿ, ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಎಮ್.ಶೆಟ್ಟಿ, ಡಾ.ಸುರೇಶ್ ರಾವ್, ಸಹಿತ ೬೬ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸನ್ಮಾನ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೦೨,೧೧,೨೦೨೧ |access-date=2021-11-14 |archive-date=2021-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211114133916/http://www.karnatakamalla.com/imageview_25546_14444145_4_137_02-11-2021_0_i_1_sf.html |url-status=dead }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== <References/> ==ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕೊಲು== * [http://epaper.udayavani.com/PDF/MUMBAI/2015-10-01/Mum01101512Medn.pdf, ಉದಯವಾಣಿ, ಪು.೧೨, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಾರ್ತೆಗಳು,೧,೧೦,೨೦೧೫,ಕನ್ನಡಿಗ ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಷತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ೮ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಹಾಸಭೆ,"ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮುಂದಾಗೋಣ": ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ] * [http://www.bellevision.com/belle/index.php?action=topnews&type=15593, Bellevision Media Network,By Rons Bantwal, 27 Jun 2016: Dr Sunita Shetty Literary Award conferred on litterateur Dr.Krishna Kolar Kulkarni] * ಶಿಷ್ಯನ ಸಾಧನೆಯೇ ಗುರುವಿಗೆಸಲ್ಲುವ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವ,ಡಾ.ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೦೫,ಮಾರ್ಚ್, ೨೦೧೭,[http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=18671&boxid=14902 ದಿವಂಗತ ವಿದ್ವಾನ್ ರಾಮಚಂದ್ರ ಉಚ್ಚಿಲ್ ಸಂಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂಬಯಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠರಂಗನಟ,ಶಿಮುಂಜೆ ಪರಾರಿ (ಸೀತಾರಾಮಶೆಟ್ಟಿ)ಯವರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=19369&boxid=16387 ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, 21 April, 2017, ಪು.8,ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಡಾ.ಎಸ್.ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ, ಮುಂಬಯಿಯವರಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಭಾಷಣ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://epaper.udayavani.com/articlenew.php?articleid=UVANI_MUM_20171017_10_2 ಉದಯವಾಣಿ, ೧೭,ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೨೦೧೭,ಪು.೧೦,'ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಾಧಕರ ಬದುಕು ಪರಿಚಯ ಅವಶ್ಯ : ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ. ಬಿಲ್ಲವ ಭವನದಲ್ಲಿ 'ಅನನ್ಯ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತ ಮೋಹನ್ ಸಿ.ಪೂಜಾರಿ' ಕೃತಿ ಬಿಡುಗಡೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.karnatakamalla.com/imageview_25683_13160744_4_137_14-11-2021_8_i_1_sf.html "ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ನನಗೆ ಮುಂಬಯಿನೆಲದ ಮಣ್ಣು"-ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಎಂ.ಶೆಟ್ಟಿ,ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೧೪,೧೧,೨೦೨೧,ಪುಟ.೮-ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಜೋಕಟ್ಟೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211114071440/https://www.karnatakamalla.com/imageview_25683_13160744_4_137_14-11-2021_8_i_1_sf.html |date=2021-11-14 }} [[ವರ್ಗೊ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು]] [[ವರ್ಗೊ:ಮುಂಬಯಿನ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು]] [[ವರ್ಗೊ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] pamtp5bdp6l0q8uagv5nuf7zg91jz7u 362301 362300 2026-07-01T11:58:49Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಸಮಾಜ ಸೇವೆ */ 362301 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ | image = | alt = | caption = ಡಿಸೆಂಬರ್ 16, 2016 ದಾನಿ ಮುಂಬೈದ ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಆಡಿಟೋರಿಯಂಡ್ ಸೃಜನಶೀಲ ತಂಡದಕುಲು ಆಯೋಜಿಸಾಯಿನ ಪುಸ್ತಕ ಲೋಕಾರ್ಪಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಡು ಡಾ.ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಉದ್ದೇಶಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್. | birth_name = ಸುನಿತಾ | birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --> | birth_place = (27-06-1932) ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕುದ ಕಳವಾರು ಗ್ರಾಮೊಡು ಪುಟ್ಟುದೆರ್. ಪೊಪ್ಪ, ಕುಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ, ಬೊಕ್ಕ ಅಪ್ಪೆ, ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | education = ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ.-ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜು, ಎಂ.ಎ.; ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಪಿಎಚ್.ಡಿ. | alma_mater = | other_names = | occupation = ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆರ್, | known_for = ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ವುಮೆನ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಗ್ ಮೆಂಟರ್ ಬೊಕ್ಕ ಫೆಸಿಲಿಟೇಟರ್ | website = }} ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ, ಎಂ (1932). ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮೇರ್ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೇಲೆನ್ ಕೈತಲ್ ಮಲ್ತುಂಡಲಾ, ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಗತಿಗಾದ್ ದೂರದ ಮುಂಬೈಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಒರಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾದ್, ಒಂಜಿ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿದ ಸದಸ್ಯೆ ಆದ್, ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಡ್ ತೊಡಗಿನ ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೊಡು ಕನ್ನಡದ ವೈಬ್ ನ್ ಪಸರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಎಂ''', ಮುಂಬೈ ಊರುದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ್, ಭಾಷೆ, ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲು ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉತ್ತೇಜಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಏಪಲಾ ಬಿಜಿ ಉಪ್ಪುನಕುಲೆಡ್ ಒರಿಯೆರ್.<ref>http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=114590{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪುಟ್ಟು, ಬಾಲ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿ== '''ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''', (27-06-1932) ಕುಡ್ಲ ತಾಲೂಕುದ ಕಳವಾರ ಗ್ರಾಮೊಡು ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್. ಅಪ್ಪೆ ಅಮ್ಮೆರ್ ಕೂಕ್ರ ಡಿ.ಶೆಟ್ಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಸುಂದರಿ ಶೆಟ್ಟಿ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಳವಾರ್ ಡ್, ಅಲೆನ ಇಲ್ಲ್ ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಉಪ್ಪುನ ಶಾಲೆಡ್ (1ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 5ನೇ ತರಗತಿ) ಮಲ್ತೆರ್. ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ. ಕಳವಾರ ಚರ್ಚ್ ಶಾಲೆ (6ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 8ನೇ ತರಗತಿ) ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಿದ್ಯಾದಾಯಿನಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಸುರತ್ಕಲ್, (9ನೇ ತರಗತಿಡ್ದ್ 11ನೇ ತರಗತಿ) ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯೆಟ್ ಮಂಗಳೂರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು, ಬಿ.ಟಿ. ಮಂಗಳೂರು ಕಾಲೇಜುದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಂ.ಎ.ಬೊಕ್ಕ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್. ಶಾಲೆದ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ಮುಂಬಯಿದ ಗುರುನಾನಕ್ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್, ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗೊಡು ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಮೂವತ್ತಾಜಿ ವರ್ಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಯೆರ್. ==ಮದಿಮೆ== ಸುನಿತಾ ಮಹಾಬಲಶೆಟ್ಟಿ ಅರೆನ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್. ಕೋಟೆಕಾರ್ ದ ಆನಂದಶ್ರಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಡ್ ಕೆಲವು ತಿಂಗೊಲು ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಬೊಕ್ಕ 1966 ಮುಟ್ಟ ಮುಂಬೈದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ ಶಿಕ್ಷಕೆರಾದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮುಂಬೈದ ಖಾಲ್ಸಾ ಕಾಲೇಜಿಡ್ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕೆರಾದ್ ಲಾ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೬೬ ಡ್ದ್ <ref>{{Cite web |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2014-04-01 |archive-date=2014-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140408232111/http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=140532 |url-status=dead }}</ref> == ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ == ಕನ್ನಡ ನ್ ಬುಡ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಂಕಣಿ, ತುಳು ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಉಪಭಾಷೆಲೆಡ್ ಸುನಿತಾರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. #ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ `ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ` # ಉಡುಪಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ `ಪೊಳಲಿ ಶಿನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ` # ಧಾರವಾಡದ `ಪ್ರವಸೀಯ ಪೇಸಾಗಲು`, ಹರವಾಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಪುತ್ತೂರಿನ ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ `ಕಿಲ್ಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ` ಬೊಕ್ಕ #ಮುಂಬೈದ `ಗುರು ನಾರಾಯಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ`. ಕನಾ೯ಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿದ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟೊಡು ನಡತಿನ ಮಸ್ತ್ ಬಹುಭಾಷಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್, ಕಬಿತೆ ಸಮ್ಮೇಳನೊಲೆಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನಾರ್. ಕುಡ್ಲಡ್ ನಡತಿನ `ವಿಶ್ವ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ' ದ ಕವಿಗಳಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಒಡೆಯೂರುಡು ನಡತಿನ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಅಮೇರಿಕಾಡ್ ನಡತಿನ ವಿಶ್ವ ಬಂಟ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಆಮಂತ್ರಿತ ಅತಿಥಿ. 2004ಡ್ ಮೂಜಿ ದಿನ ಮುಂಬೈಡ್ ನಡತಿನ `ಆಜಿನೇ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ಇಂಚಿತ್ತಿನವುಲೆನ್ ಉಲ್ಲೇಕ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ==ಸಮಾಜ ಸೇವೆ== ಡಾ||ಎಂ. ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ರೆನ ಬೇತೆ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಂಡ ಸಮಾಜ ಸೇವೆ. ಈ ದಿಕ್ಕುಡ್ ಪುಣೆರ್ದ್ `ಗುಂಡೂರಾಜ ಶೆಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಬೊಕ್ಕ `ಸಮಾಜ ಭೂಷಣ' ಬಿರುದುನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಅರೆನ ಕೊಡುಗೆ== ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಅರೆನ ಕೊಡುಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ. `ನಿನಡ, `ಅಂತರ್ ಗಂಗೆ, `ಪಾಯನ' ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನ `ಸಾಮಿಕ್ಷ ಲೇಖನ ಸಂಗ್ರಹ, `ಪ್ರವಸಿಯ್ಯ ಪೀಡಿಗಲ್, `ಅಕ್ಷಯ ಸಂಪದ, ಪ್ರಯಾಣ ಕಥೆ. ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಲು `ಬಂಟರು ಕೆಲು ಆದಾನ, ಬೊಕ್ಕ `ಅರವತು ಕಬಿತೆಲು, `ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರೆನ ಕಾದಂಬರಿಲು, ಉಂದೆಕ್ ಆರ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್, `ಸ್ತ್ರೀ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ', ಉಂದು ಮಾತ ಪ್ರಕಟ ಆತ್ಂಡ್. `ಪಿಂಗಾರ `ಸಂಕ್ರಾಂತಿ', `ನಾಗ ಸಂಪಿಗೆಗಳು ತುಳುಟು ಬರೆತಿನ ಗದ್ಯ ಕೃತಿಲು, `ಕಾಲ ತಪಸ್ವಿ-ಕೆ.ಕೆ.ಹೆಬ್ಬಾರ್ ಪಸ್ಚಿ ಚಿತ್ರ' ಇಂಚ ಬೇತೆ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಕೃತಿಲು. ಆರ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತಿನ ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊಲು: ಕೆ. # ಪಿಂಗಾರ, # ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, # ನಾಗ ಸಂಪಿಗೆ , ಕಬಿತೆ ಸಂಕಲನೊಲು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ಪುನ ಮಾತ್ರ ಅತ್ತ್, ತುಳು ನಾಡ್‌ದ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಭಾವನೆಲೆಗ್ ನೇರವಾದ್ ಸ್ಪಂದನೆ ಕೊರ್ತುಂಡು. ಸುನಿತಾ ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್ `ಡಾಕ್ಟರೇಟ್' ಪಡೆಯೆರ್. `ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತೆರೆನ ಕಾದಂಬರಿಲೆಡ್ ಪೊಣ್ಣುಲು' ಪನ್ಪಿನ ವಿಷಯನ್ ಆರ್ ದೆತೊಂಡೆರ್.<ref>[http://www.kemmannu.com/index.php?action=highlights&type=1608 ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಅನುವಾದಿತ 'ಪೊಣ್ಣ ಉಡಲ್ ಬೆಂಗ್ ದ ಕಡಲ್',ಕೃತಿಬಿಡುಗಡೆ,ಕಡಿವಾಣವಿಲ್ಲದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸರ್ವರಿಗೂ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿರಬೇಕು ಶ್ರೇಣಿಶ್ಯಾಮ ಭಟ್ (ಚಿತ್ರವರದಿ : ರೋನ್ಸ್ ಬಂಟ್ವಾಳ್) ]</ref> ==ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವುದಕುಲೆನ ಗುಂಪುಡು== '''ಡಾ. ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ''' ಮುಂಬೈ ನಗರ ಸಾಹಿತಿ ಕೂಟದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿತೋಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆವೊಂದುಲ್ಲೆರ್.<ref>[http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=13959&boxid=12594 ೧೫, ಮೇ, ೨೦೧೬, ಪುಟ.೧೩, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾದ ಚೈತ್ರಯಾತ್ರೆ 'ಕವಿ ಶೈಲ'ಕ್ಕೆ, ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಗುಂಪು, ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪುರವರ ಕವಿಶೈಲಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು== ಕನಾಟಕಡ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಡ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ ತೊಡಗಿನ, ಮುಂಬಯಿಡ್ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಡ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ್ ತೊಡಾಯಿನ ಎಂ ಸುನಿತಾ ಶೆಟ್ಟಿ ಮಸ್ತ್ ಮಾನಾದಿಗೆ ಪಡೆತೆರ್. #ಕನಾ೯ಟಕ ಸರಕಾರ, 2004ದ ದಾನ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. # ಕನಾ೯ಟಕ ತುಳು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1996-97 ಡ್. # ಯುಎಇ ಬಂಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಂಟ್ ವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2018 ಟ್.<ref>[https://www.kannadigaworld.com/news/topnews/334619.html ಯು.ಎ.ಇ ಬಂಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಂಟ್ ವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಪ್ರದಾನಮಾಡಲಾಯಿತು]</ref> #ಕನಾ೯ಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>{{Cite web |url=http://www.karnatakamalla.com/imageview_25546_14444145_4_137_02-11-2021_0_i_1_sf.html |title=ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಲೆತ್ತಾಡಿ, ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಎಮ್.ಶೆಟ್ಟಿ, ಡಾ.ಸುರೇಶ್ ರಾವ್, ಸಹಿತ ೬೬ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸನ್ಮಾನ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೦೨,೧೧,೨೦೨೧ |access-date=2021-11-14 |archive-date=2021-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211114133916/http://www.karnatakamalla.com/imageview_25546_14444145_4_137_02-11-2021_0_i_1_sf.html |url-status=dead }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== <References/> ==ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕೊಲು== * [http://epaper.udayavani.com/PDF/MUMBAI/2015-10-01/Mum01101512Medn.pdf, ಉದಯವಾಣಿ, ಪು.೧೨, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಾರ್ತೆಗಳು,೧,೧೦,೨೦೧೫,ಕನ್ನಡಿಗ ಕಲಾವಿದರ ಪರಿಷತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ೮ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಹಾಸಭೆ,"ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಮುಂದಾಗೋಣ": ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ] * [http://www.bellevision.com/belle/index.php?action=topnews&type=15593, Bellevision Media Network,By Rons Bantwal, 27 Jun 2016: Dr Sunita Shetty Literary Award conferred on litterateur Dr.Krishna Kolar Kulkarni] * ಶಿಷ್ಯನ ಸಾಧನೆಯೇ ಗುರುವಿಗೆಸಲ್ಲುವ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವ,ಡಾ.ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೦೫,ಮಾರ್ಚ್, ೨೦೧೭,[http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=18671&boxid=14902 ದಿವಂಗತ ವಿದ್ವಾನ್ ರಾಮಚಂದ್ರ ಉಚ್ಚಿಲ್ ಸಂಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂಬಯಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠರಂಗನಟ,ಶಿಮುಂಜೆ ಪರಾರಿ (ಸೀತಾರಾಮಶೆಟ್ಟಿ)ಯವರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.karnatakamalla.com/Details.aspx?id=19369&boxid=16387 ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, 21 April, 2017, ಪು.8,ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಡಾ.ಎಸ್.ಸುನಿತಾಶೆಟ್ಟಿ, ಮುಂಬಯಿಯವರಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಭಾಷಣ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://epaper.udayavani.com/articlenew.php?articleid=UVANI_MUM_20171017_10_2 ಉದಯವಾಣಿ, ೧೭,ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೨೦೧೭,ಪು.೧೦,'ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಾಧಕರ ಬದುಕು ಪರಿಚಯ ಅವಶ್ಯ : ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಶೆಟ್ಟಿ. ಬಿಲ್ಲವ ಭವನದಲ್ಲಿ 'ಅನನ್ಯ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತ ಮೋಹನ್ ಸಿ.ಪೂಜಾರಿ' ಕೃತಿ ಬಿಡುಗಡೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.karnatakamalla.com/imageview_25683_13160744_4_137_14-11-2021_8_i_1_sf.html "ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ನನಗೆ ಮುಂಬಯಿನೆಲದ ಮಣ್ಣು"-ಡಾ.ಸುನೀತಾ ಎಂ.ಶೆಟ್ಟಿ,ಕರ್ನಾಟಕ ಮಲ್ಲ, ೧೪,೧೧,೨೦೨೧,ಪುಟ.೮-ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಜೋಕಟ್ಟೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211114071440/https://www.karnatakamalla.com/imageview_25683_13160744_4_137_14-11-2021_8_i_1_sf.html |date=2021-11-14 }} [[ವರ್ಗೊ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು]] [[ವರ್ಗೊ:ಮುಂಬಯಿನ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು]] [[ವರ್ಗೊ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] n7khxva4grs6haycszy28e01vpv86p5