ವಿಕಿಪೀಡಿಯ tcywiki https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter ಮಾದ್ಯಮೊ ವಿಸೇಸೊ ಪಾತೆರ ಬಳಕೆದಾರೆ ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ ಫೈಲ್ ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ ಸಕಾಯೊ ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ ವರ್ಗೊ ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ ತಡ್ಯ ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ ಕರಡು ಕರಡು ಪಾತೆರ TimedText TimedText talk ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ Event Event talk 0 4543 362336 212670 2026-07-02T12:25:29Z Hariprasad Shetty10 6127 362336 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Jurisdiction | native_name = ಬಾರ್ಕೂರು | type = ಹಳ್ಳಿ| latd = 13.4668 | longd = 74.7498| locator_position = right | state_name = ಕರ್ನಾಟಕ | district = [[ಉಡುಪಿ|ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] | leader_title = | leader_name = | altitude = | population_as_of = | population_total = | population_density = | area_magnitude= | area_total = | area_telephone = | postal_code = | vehicle_code_range = | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = | }} [[File:Kattale basadi.jpg|right|thumb|ಕತ್ತಲೆ ಬಸದಿ]] ==ಇತಿಹಾಸ== <ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/immersed-in-heritage/article3611579.ece</ref> '''ಬಾರ್ಕೂರು''' ಪಂಡ ಅಲುಪ ರಾಜ್ಯದ ಪಿರಾಕ್ದ ರಾಜಧಾನಿ. ಇಂದೆನ್ ಬರಕನ್ಯಾಪುರ ಬೊಕ್ಕ ಕಡೆಕ್ ಬರಕ್ಕನೂರು ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅರಸುಲೆನ್ [[ತುಳುವ]] ಅರಸೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಬಾಸೆದ ಜನಕುಲು [[ತುಳು]] ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಬಾರ್ಕೂರುಡು ತೂಯಿನ ಮಸ್ತ್ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಶಾಸನೊಲು ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಡ್, ಕೆಲವು [[ತುಳು]], [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬಾಸೆಡ್ ಉಂಡು. ಅವು ತುಳುನಾಡ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ. ಬಾರ್ಕೂರು ಅಲುಪ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಂದ್ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನ ಕಾಲ. ಬಾರ್ಕೂರು 14ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಟ್ ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಇಂದ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ತೆರಿದುಂಡು. ಅಲುಪೆ ರಾಜೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಜಯನಗರದ ಕಲೆ ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಕಟ್ಟುನ ರಡ್ಡ್ ಕೋಟೆಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಕಾಲೊಗು ಉಂದು ಹೊಯ್ಸಲ ಅರಸುಲೆನ ಉಪ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. [[ಕೇರಳ]]ದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾರ್ಕೂರು ಭಾರತದ ಉಪಖಂಡೊದ ಪಿರಾಕ್ದ ಮಸೀದಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಚೇರಮನ್ ಪೆರುಮಾಲ್ ನ ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ಚೇರ ವಂಶದ ಕಡೆತ ಅರಸುನ (ಚೇರಮನ್ ಪೆರುಮಾಲ್) ಆದೇಶೊಡು ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರುಡು ಸುರುತ ಭಾರತದ ಮಸೀದಿನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಿಸ್ಸತ್ ಶಕರವತಿ ಫಾರ್ಮದ್ ದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರು, ಕೊಲ್ಲಂ, ಮಡಾಯಿ, ಬಾರ್ಕೂರು, [[ಮಂಗಳೂರು]], ಕಾಸರಗೋಡು, ಕನ್ನೂರು, ಧರ್ಮದಾಂ, ಪಂಥಲಯನಿ (ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ) ಬೊಕ್ಕ ಚಳಿಯಂ ಮಸೀದಿಲು ಮಲಿಕ್ ದಿನಾರ್ ಕಾಲೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಪಿರಾಕ್ ದ ಮಸೀದಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.<ref>https://newskarnataka.com/exclusive/The-ruins-of-a-long-lost-kingdom-of-glory-Barkur</ref> ==ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ== ಬಾರ್ಕೂರುದ ದೈವಸ್ಥಾನೊಲೆಗ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಉಂಡು. ಇಳಿಜಾರುದ ಟೆರಾಕೊಟಾ ಟೈಲ್ಡ್ ಛಾವಣಿಲು ಕೇರಳದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಛಾವಣಿಲೆನ್ ಹೋಲುಂಡು ಆಂಡ ಅವು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಆಯಿನ ಗೋಪುರೊಲೆನ್ ಕಳೆವೊಂದಿಜ್ಜಿ.<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/14th-century-bronze-idols-discovered/article6683438.ece</ref> ===ಚೌಲಿಕೆರೆ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ=== ಚೌಳಿಕೆರೆ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ 900 ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಚೋಳರ ಕಾಲೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್. ಬೈರಗಿ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕೆತ್ತೆದ್ ಇಳಿಜಾರುದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಛಾವಣಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೆತ್ತನೆದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕಂಬೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಗೋಡೆಲು ಪೊರ್ಲುದ [[ಶಿಲ್ಪ]]ಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಈ ಮಲ್ಲ ರಚನೆ ಈ ಜಾಗೆದ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ಪಾತೆರುಂಡು. ಈಶ್ವರ ದೇವೆರೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಾರ್ಕೂರುದ ಮಲ್ಲ ದೇವಸ್ಥಾನ ಆದ್ ಊರುದ ಪಿರಾಕ್ ದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಅಯಿತ ರಡ್ಡ್ ಮಹಡಿದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊನು ಎರಡೂ ಕಡೆಟ್ ಸ್ತಂಭೊಲೆನ ವೆರಾಂಡಾಲೆಡ್ ಅಲಂಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿರವುಡು ಆನೆದ ಬೆನ್ನಿನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗಿನ ರಚನೆ ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರದಕ್ಷಿ ಸಾದಿನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಂಬೊಲೆನ್ ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುನ ಕೆತ್ತನೆಲೆಡ್ ಅಲಂಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು. ==ಕತ್ತಲೆ ಬಸದಿ== ಕತ್ತಲೆ ಬಸದಿದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಡು 20 ಅಡಿ ಏಕಶಿಲೆದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕಂಬೊನು ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀತೆರ್. <ref>https://www.deccanherald.com/supplements/travel/what-s-the-buzz-in-barkur-751508.html</ref> ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕೆತ್ತನೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಲಂಕಾರೊಡು ಪೊರ್ಲುಡು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್ ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಅವಶೇಷ ಆದ್ ಉಲ್ಲ. ಇರ್ವತ್ತನಾಲ್ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರೆರೆನ ಮೂರ್ತಿಲೆನ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಸಾಕ್ಷಿ ಪಂಡ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಇರ್ವತ್ತನಾಲ್ ದಂತೊಲು. ಮಲ್ಲ ಅಂಗಳೊಡು ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಲು ಉಂಡು. ದ್ವಾರೊಡು ಒಂಜಿ ವಿಜಯದ ಸ್ತಂಭ ಉಂಡು. ಉಂದು 8ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ 12ನೇ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟ್ಟು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಲುಪ ಅರಸೆರ್ ಕಟ್ಟಾಯಿನ ಜೈನ ಬಸದಿ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಡ್ ಕಟ್ಟಾಯಿನ ಬಹುತೇಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಟ್ ಗೋಪುರ ಇಜ್ಜಿ. ಗರ್ಭಗುಡಿನ್ ಪ್ರಜ್ಞ ಪನ್ಪಿನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಗೋಡೆಲು ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್ ಇಳಿಜಾರುದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕಂಬೊಲು ಉಂಡು. ಮೂಲ ಮಹಾವೀರ ಮೂರ್ತಿನ್ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್ ಆಂಡ ಅಯಿತ ಬದಲ್ ಕಲ್ಲ್ ದ ಫಲಕೊಲೆನ್ ದೀದ್ ನನ ದುಂಬುಗು ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್. ಕಪ್ಪು ಬಸದಿಡ್ ನಾಗಕಾಳಿ, [[ಶಿವ]], [[ವಿಷ್ಣು]] ಬೊಕ್ಕ ಜೈನ ದೇವತೆಲೆಗ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನವರಂಗ ಉಪ್ಪುಂಡು. ರಾಜಕೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕವಾದ್ ನಗರೊನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಆಡಳಿತೆರ್ನೊಟ್ಟುಗು ಬದಲಾವಣೆ ಆಪಿನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಅಸ್ತಿತ್ವೊನು ಉಂದು ಸಾಬೀತು ಮಲ್ಪುಂಡು. {{commonscat|Kathale Basadi, Barkur}} ===ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆ=== ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆನ್ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕೆರ್ 1ನೇ ಹರಿಹರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆ 20 ಎಕ್ರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು. ಕೋಟೆದ ಉಲಯಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವಶೇಷೊಲು ಉಂಡು. ಸೈನ್ಯೊದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತಿನ ಕುದುರೆ, ಆನೆಲೆನ್ ಕಟ್ಟೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ಕಂಬೊಲು ಉಂಡು. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಕೆಲವು ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಕೆಲವು ಎಕ್ರೆ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಗೆತ್ ದ್ ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ ಆತ್ಂಡ್.<ref>https://www.trayaan.com/2013/01/ruins-of-barkur.html</ref> [[File:Barkur Fort 01.jpg|thumb|ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು]] ==ಭಾಷೆ== ಮುಲ್ಪದ ಮುಖ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಲ ಭಾಷೆ [[ಕನ್ನಡ]]. ಮುಲ್ಪದ ಬಾಸೆಗ್ ತನ್ನವೇ ಆಯಿನ ಶೈಲಿ ಉಂಡು, ಅವೆನ್ ಕುಂದಾಪುರಗನ್ನಡ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್]] [[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] igfls9hizcjtq7pt2dgknoo4h8w2335 362337 362336 2026-07-02T12:25:59Z Hariprasad Shetty10 6127 362337 wikitext text/x-wiki [[File:Kattale basadi.jpg|right|thumb|ಕತ್ತಲೆ ಬಸದಿ]] ==ಇತಿಹಾಸ== <ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/immersed-in-heritage/article3611579.ece</ref> '''ಬಾರ್ಕೂರು''' ಪಂಡ ಅಲುಪ ರಾಜ್ಯದ ಪಿರಾಕ್ದ ರಾಜಧಾನಿ. ಇಂದೆನ್ ಬರಕನ್ಯಾಪುರ ಬೊಕ್ಕ ಕಡೆಕ್ ಬರಕ್ಕನೂರು ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅರಸುಲೆನ್ [[ತುಳುವ]] ಅರಸೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಬಾಸೆದ ಜನಕುಲು [[ತುಳು]] ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಬಾರ್ಕೂರುಡು ತೂಯಿನ ಮಸ್ತ್ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಶಾಸನೊಲು ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಡ್, ಕೆಲವು [[ತುಳು]], [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬಾಸೆಡ್ ಉಂಡು. ಅವು ತುಳುನಾಡ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ. ಬಾರ್ಕೂರು ಅಲುಪ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಂದ್ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನ ಕಾಲ. ಬಾರ್ಕೂರು 14ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಟ್ ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಇಂದ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ತೆರಿದುಂಡು. ಅಲುಪೆ ರಾಜೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಜಯನಗರದ ಕಲೆ ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಕಟ್ಟುನ ರಡ್ಡ್ ಕೋಟೆಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಕಾಲೊಗು ಉಂದು ಹೊಯ್ಸಲ ಅರಸುಲೆನ ಉಪ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. [[ಕೇರಳ]]ದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾರ್ಕೂರು ಭಾರತದ ಉಪಖಂಡೊದ ಪಿರಾಕ್ದ ಮಸೀದಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಚೇರಮನ್ ಪೆರುಮಾಲ್ ನ ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ಚೇರ ವಂಶದ ಕಡೆತ ಅರಸುನ (ಚೇರಮನ್ ಪೆರುಮಾಲ್) ಆದೇಶೊಡು ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರುಡು ಸುರುತ ಭಾರತದ ಮಸೀದಿನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಿಸ್ಸತ್ ಶಕರವತಿ ಫಾರ್ಮದ್ ದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರು, ಕೊಲ್ಲಂ, ಮಡಾಯಿ, ಬಾರ್ಕೂರು, [[ಮಂಗಳೂರು]], ಕಾಸರಗೋಡು, ಕನ್ನೂರು, ಧರ್ಮದಾಂ, ಪಂಥಲಯನಿ (ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ) ಬೊಕ್ಕ ಚಳಿಯಂ ಮಸೀದಿಲು ಮಲಿಕ್ ದಿನಾರ್ ಕಾಲೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಪಿರಾಕ್ ದ ಮಸೀದಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.<ref>https://newskarnataka.com/exclusive/The-ruins-of-a-long-lost-kingdom-of-glory-Barkur</ref> ==ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ== ಬಾರ್ಕೂರುದ ದೈವಸ್ಥಾನೊಲೆಗ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಉಂಡು. ಇಳಿಜಾರುದ ಟೆರಾಕೊಟಾ ಟೈಲ್ಡ್ ಛಾವಣಿಲು ಕೇರಳದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಛಾವಣಿಲೆನ್ ಹೋಲುಂಡು ಆಂಡ ಅವು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಆಯಿನ ಗೋಪುರೊಲೆನ್ ಕಳೆವೊಂದಿಜ್ಜಿ.<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/14th-century-bronze-idols-discovered/article6683438.ece</ref> ===ಚೌಲಿಕೆರೆ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ=== ಚೌಳಿಕೆರೆ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ 900 ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಚೋಳರ ಕಾಲೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್. ಬೈರಗಿ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕೆತ್ತೆದ್ ಇಳಿಜಾರುದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಛಾವಣಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೆತ್ತನೆದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕಂಬೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಗೋಡೆಲು ಪೊರ್ಲುದ [[ಶಿಲ್ಪ]]ಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಈ ಮಲ್ಲ ರಚನೆ ಈ ಜಾಗೆದ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ಪಾತೆರುಂಡು. ಈಶ್ವರ ದೇವೆರೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಾರ್ಕೂರುದ ಮಲ್ಲ ದೇವಸ್ಥಾನ ಆದ್ ಊರುದ ಪಿರಾಕ್ ದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಅಯಿತ ರಡ್ಡ್ ಮಹಡಿದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊನು ಎರಡೂ ಕಡೆಟ್ ಸ್ತಂಭೊಲೆನ ವೆರಾಂಡಾಲೆಡ್ ಅಲಂಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿರವುಡು ಆನೆದ ಬೆನ್ನಿನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗಿನ ರಚನೆ ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರದಕ್ಷಿ ಸಾದಿನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಂಬೊಲೆನ್ ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುನ ಕೆತ್ತನೆಲೆಡ್ ಅಲಂಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು. ==ಕತ್ತಲೆ ಬಸದಿ== ಕತ್ತಲೆ ಬಸದಿದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಡು 20 ಅಡಿ ಏಕಶಿಲೆದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕಂಬೊನು ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀತೆರ್. <ref>https://www.deccanherald.com/supplements/travel/what-s-the-buzz-in-barkur-751508.html</ref> ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕೆತ್ತನೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಲಂಕಾರೊಡು ಪೊರ್ಲುಡು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್ ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಅವಶೇಷ ಆದ್ ಉಲ್ಲ. ಇರ್ವತ್ತನಾಲ್ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರೆರೆನ ಮೂರ್ತಿಲೆನ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಸಾಕ್ಷಿ ಪಂಡ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಇರ್ವತ್ತನಾಲ್ ದಂತೊಲು. ಮಲ್ಲ ಅಂಗಳೊಡು ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಲು ಉಂಡು. ದ್ವಾರೊಡು ಒಂಜಿ ವಿಜಯದ ಸ್ತಂಭ ಉಂಡು. ಉಂದು 8ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ 12ನೇ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟ್ಟು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಲುಪ ಅರಸೆರ್ ಕಟ್ಟಾಯಿನ ಜೈನ ಬಸದಿ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಡ್ ಕಟ್ಟಾಯಿನ ಬಹುತೇಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಟ್ ಗೋಪುರ ಇಜ್ಜಿ. ಗರ್ಭಗುಡಿನ್ ಪ್ರಜ್ಞ ಪನ್ಪಿನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಗೋಡೆಲು ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್ ಇಳಿಜಾರುದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕಂಬೊಲು ಉಂಡು. ಮೂಲ ಮಹಾವೀರ ಮೂರ್ತಿನ್ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್ ಆಂಡ ಅಯಿತ ಬದಲ್ ಕಲ್ಲ್ ದ ಫಲಕೊಲೆನ್ ದೀದ್ ನನ ದುಂಬುಗು ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್. ಕಪ್ಪು ಬಸದಿಡ್ ನಾಗಕಾಳಿ, [[ಶಿವ]], [[ವಿಷ್ಣು]] ಬೊಕ್ಕ ಜೈನ ದೇವತೆಲೆಗ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನವರಂಗ ಉಪ್ಪುಂಡು. ರಾಜಕೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕವಾದ್ ನಗರೊನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಆಡಳಿತೆರ್ನೊಟ್ಟುಗು ಬದಲಾವಣೆ ಆಪಿನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಅಸ್ತಿತ್ವೊನು ಉಂದು ಸಾಬೀತು ಮಲ್ಪುಂಡು. {{commonscat|Kathale Basadi, Barkur}} ===ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆ=== ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆನ್ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕೆರ್ 1ನೇ ಹರಿಹರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆ 20 ಎಕ್ರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು. ಕೋಟೆದ ಉಲಯಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವಶೇಷೊಲು ಉಂಡು. ಸೈನ್ಯೊದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತಿನ ಕುದುರೆ, ಆನೆಲೆನ್ ಕಟ್ಟೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ಕಂಬೊಲು ಉಂಡು. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಕೆಲವು ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಕೆಲವು ಎಕ್ರೆ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಗೆತ್ ದ್ ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ ಆತ್ಂಡ್.<ref>https://www.trayaan.com/2013/01/ruins-of-barkur.html</ref> [[File:Barkur Fort 01.jpg|thumb|ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು]] ==ಭಾಷೆ== ಮುಲ್ಪದ ಮುಖ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಲ ಭಾಷೆ [[ಕನ್ನಡ]]. ಮುಲ್ಪದ ಬಾಸೆಗ್ ತನ್ನವೇ ಆಯಿನ ಶೈಲಿ ಉಂಡು, ಅವೆನ್ ಕುಂದಾಪುರಗನ್ನಡ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್]] [[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] oi9kxkrfzwuc5tpdo3791xg7mf67uhm 362338 362337 2026-07-02T12:26:34Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಚೌಲಿಕೆರೆ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ */ 362338 wikitext text/x-wiki [[File:Kattale basadi.jpg|right|thumb|ಕತ್ತಲೆ ಬಸದಿ]] ==ಇತಿಹಾಸ== <ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/immersed-in-heritage/article3611579.ece</ref> '''ಬಾರ್ಕೂರು''' ಪಂಡ ಅಲುಪ ರಾಜ್ಯದ ಪಿರಾಕ್ದ ರಾಜಧಾನಿ. ಇಂದೆನ್ ಬರಕನ್ಯಾಪುರ ಬೊಕ್ಕ ಕಡೆಕ್ ಬರಕ್ಕನೂರು ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅರಸುಲೆನ್ [[ತುಳುವ]] ಅರಸೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಬಾಸೆದ ಜನಕುಲು [[ತುಳು]] ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಬಾರ್ಕೂರುಡು ತೂಯಿನ ಮಸ್ತ್ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಶಾಸನೊಲು ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಡ್, ಕೆಲವು [[ತುಳು]], [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬಾಸೆಡ್ ಉಂಡು. ಅವು ತುಳುನಾಡ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ. ಬಾರ್ಕೂರು ಅಲುಪ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಂದ್ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನ ಕಾಲ. ಬಾರ್ಕೂರು 14ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಟ್ ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಇಂದ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ತೆರಿದುಂಡು. ಅಲುಪೆ ರಾಜೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಜಯನಗರದ ಕಲೆ ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಕಟ್ಟುನ ರಡ್ಡ್ ಕೋಟೆಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಕಾಲೊಗು ಉಂದು ಹೊಯ್ಸಲ ಅರಸುಲೆನ ಉಪ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. [[ಕೇರಳ]]ದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾರ್ಕೂರು ಭಾರತದ ಉಪಖಂಡೊದ ಪಿರಾಕ್ದ ಮಸೀದಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಚೇರಮನ್ ಪೆರುಮಾಲ್ ನ ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ಚೇರ ವಂಶದ ಕಡೆತ ಅರಸುನ (ಚೇರಮನ್ ಪೆರುಮಾಲ್) ಆದೇಶೊಡು ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರುಡು ಸುರುತ ಭಾರತದ ಮಸೀದಿನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಿಸ್ಸತ್ ಶಕರವತಿ ಫಾರ್ಮದ್ ದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರು, ಕೊಲ್ಲಂ, ಮಡಾಯಿ, ಬಾರ್ಕೂರು, [[ಮಂಗಳೂರು]], ಕಾಸರಗೋಡು, ಕನ್ನೂರು, ಧರ್ಮದಾಂ, ಪಂಥಲಯನಿ (ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ) ಬೊಕ್ಕ ಚಳಿಯಂ ಮಸೀದಿಲು ಮಲಿಕ್ ದಿನಾರ್ ಕಾಲೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಪಿರಾಕ್ ದ ಮಸೀದಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.<ref>https://newskarnataka.com/exclusive/The-ruins-of-a-long-lost-kingdom-of-glory-Barkur</ref> ==ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ== ಬಾರ್ಕೂರುದ ದೈವಸ್ಥಾನೊಲೆಗ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಉಂಡು. ಇಳಿಜಾರುದ ಟೆರಾಕೊಟಾ ಟೈಲ್ಡ್ ಛಾವಣಿಲು ಕೇರಳದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಛಾವಣಿಲೆನ್ ಹೋಲುಂಡು ಆಂಡ ಅವು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಆಯಿನ ಗೋಪುರೊಲೆನ್ ಕಳೆವೊಂದಿಜ್ಜಿ.<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/14th-century-bronze-idols-discovered/article6683438.ece</ref> ===ಚೌಲಿಕೆರೆ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ=== ಚೌಳಿಕೆರೆ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ 900 ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಚೋಳರ ಕಾಲೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್. ಬೈರಗಿ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕೆತ್ತೆದ್ ಇಳಿಜಾರುದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಛಾವಣಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೆತ್ತನೆದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕಂಬೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಗೋಡೆಲು ಪೊರ್ಲುದ ಶಿಲ್ಪಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಈ ಮಲ್ಲ ರಚನೆ ಈ ಜಾಗೆದ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ಪಾತೆರುಂಡು. ಈಶ್ವರ ದೇವೆರೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಾರ್ಕೂರುದ ಮಲ್ಲ ದೇವಸ್ಥಾನ ಆದ್ ಊರುದ ಪಿರಾಕ್ ದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಅಯಿತ ರಡ್ಡ್ ಮಹಡಿದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊನು ಎರಡೂ ಕಡೆಟ್ ಸ್ತಂಭೊಲೆನ ವೆರಾಂಡಾಲೆಡ್ ಅಲಂಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿರವುಡು ಆನೆದ ಬೆನ್ನಿನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗಿನ ರಚನೆ ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರದಕ್ಷಿ ಸಾದಿನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಂಬೊಲೆನ್ ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುನ ಕೆತ್ತನೆಲೆಡ್ ಅಲಂಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು. ==ಕತ್ತಲೆ ಬಸದಿ== ಕತ್ತಲೆ ಬಸದಿದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಡು 20 ಅಡಿ ಏಕಶಿಲೆದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕಂಬೊನು ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀತೆರ್. <ref>https://www.deccanherald.com/supplements/travel/what-s-the-buzz-in-barkur-751508.html</ref> ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕೆತ್ತನೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಲಂಕಾರೊಡು ಪೊರ್ಲುಡು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್ ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಅವಶೇಷ ಆದ್ ಉಲ್ಲ. ಇರ್ವತ್ತನಾಲ್ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರೆರೆನ ಮೂರ್ತಿಲೆನ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಸಾಕ್ಷಿ ಪಂಡ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಇರ್ವತ್ತನಾಲ್ ದಂತೊಲು. ಮಲ್ಲ ಅಂಗಳೊಡು ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಲು ಉಂಡು. ದ್ವಾರೊಡು ಒಂಜಿ ವಿಜಯದ ಸ್ತಂಭ ಉಂಡು. ಉಂದು 8ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ 12ನೇ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟ್ಟು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಲುಪ ಅರಸೆರ್ ಕಟ್ಟಾಯಿನ ಜೈನ ಬಸದಿ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಡ್ ಕಟ್ಟಾಯಿನ ಬಹುತೇಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಟ್ ಗೋಪುರ ಇಜ್ಜಿ. ಗರ್ಭಗುಡಿನ್ ಪ್ರಜ್ಞ ಪನ್ಪಿನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಗೋಡೆಲು ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್ ಇಳಿಜಾರುದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕಂಬೊಲು ಉಂಡು. ಮೂಲ ಮಹಾವೀರ ಮೂರ್ತಿನ್ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್ ಆಂಡ ಅಯಿತ ಬದಲ್ ಕಲ್ಲ್ ದ ಫಲಕೊಲೆನ್ ದೀದ್ ನನ ದುಂಬುಗು ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್. ಕಪ್ಪು ಬಸದಿಡ್ ನಾಗಕಾಳಿ, [[ಶಿವ]], [[ವಿಷ್ಣು]] ಬೊಕ್ಕ ಜೈನ ದೇವತೆಲೆಗ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನವರಂಗ ಉಪ್ಪುಂಡು. ರಾಜಕೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕವಾದ್ ನಗರೊನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಆಡಳಿತೆರ್ನೊಟ್ಟುಗು ಬದಲಾವಣೆ ಆಪಿನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಅಸ್ತಿತ್ವೊನು ಉಂದು ಸಾಬೀತು ಮಲ್ಪುಂಡು. {{commonscat|Kathale Basadi, Barkur}} ===ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆ=== ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆನ್ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕೆರ್ 1ನೇ ಹರಿಹರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆ 20 ಎಕ್ರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು. ಕೋಟೆದ ಉಲಯಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವಶೇಷೊಲು ಉಂಡು. ಸೈನ್ಯೊದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತಿನ ಕುದುರೆ, ಆನೆಲೆನ್ ಕಟ್ಟೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ಕಂಬೊಲು ಉಂಡು. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಕೆಲವು ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಕೆಲವು ಎಕ್ರೆ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಗೆತ್ ದ್ ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ ಆತ್ಂಡ್.<ref>https://www.trayaan.com/2013/01/ruins-of-barkur.html</ref> [[File:Barkur Fort 01.jpg|thumb|ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು]] ==ಭಾಷೆ== ಮುಲ್ಪದ ಮುಖ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಲ ಭಾಷೆ [[ಕನ್ನಡ]]. ಮುಲ್ಪದ ಬಾಸೆಗ್ ತನ್ನವೇ ಆಯಿನ ಶೈಲಿ ಉಂಡು, ಅವೆನ್ ಕುಂದಾಪುರಗನ್ನಡ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್]] [[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] tw40el3qezum7tuu2e6p3bzwxtyw11x 362339 362338 2026-07-02T12:26:54Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಉಲ್ಲೇಕೊಲು */ 362339 wikitext text/x-wiki [[File:Kattale basadi.jpg|right|thumb|ಕತ್ತಲೆ ಬಸದಿ]] ==ಇತಿಹಾಸ== <ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/immersed-in-heritage/article3611579.ece</ref> '''ಬಾರ್ಕೂರು''' ಪಂಡ ಅಲುಪ ರಾಜ್ಯದ ಪಿರಾಕ್ದ ರಾಜಧಾನಿ. ಇಂದೆನ್ ಬರಕನ್ಯಾಪುರ ಬೊಕ್ಕ ಕಡೆಕ್ ಬರಕ್ಕನೂರು ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅರಸುಲೆನ್ [[ತುಳುವ]] ಅರಸೆರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಬಾಸೆದ ಜನಕುಲು [[ತುಳು]] ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಬಾರ್ಕೂರುಡು ತೂಯಿನ ಮಸ್ತ್ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಶಾಸನೊಲು ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆಡ್, ಕೆಲವು [[ತುಳು]], [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಬಾಸೆಡ್ ಉಂಡು. ಅವು ತುಳುನಾಡ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ. ಬಾರ್ಕೂರು ಅಲುಪ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಂದ್ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನ ಕಾಲ. ಬಾರ್ಕೂರು 14ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಟ್ ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಇಂದ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರೊಡು ತೆರಿದುಂಡು. ಅಲುಪೆ ರಾಜೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಜಯನಗರದ ಕಲೆ ಬೊಕ್ಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಕಟ್ಟುನ ರಡ್ಡ್ ಕೋಟೆಲೆನ ಅವಶೇಷೊಲು ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಕಾಲೊಗು ಉಂದು ಹೊಯ್ಸಲ ಅರಸುಲೆನ ಉಪ ರಾಜಧಾನಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. [[ಕೇರಳ]]ದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾರ್ಕೂರು ಭಾರತದ ಉಪಖಂಡೊದ ಪಿರಾಕ್ದ ಮಸೀದಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಚೇರಮನ್ ಪೆರುಮಾಲ್ ನ ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ಚೇರ ವಂಶದ ಕಡೆತ ಅರಸುನ (ಚೇರಮನ್ ಪೆರುಮಾಲ್) ಆದೇಶೊಡು ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರುಡು ಸುರುತ ಭಾರತದ ಮಸೀದಿನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಿಸ್ಸತ್ ಶಕರವತಿ ಫಾರ್ಮದ್ ದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರು, ಕೊಲ್ಲಂ, ಮಡಾಯಿ, ಬಾರ್ಕೂರು, [[ಮಂಗಳೂರು]], ಕಾಸರಗೋಡು, ಕನ್ನೂರು, ಧರ್ಮದಾಂ, ಪಂಥಲಯನಿ (ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ) ಬೊಕ್ಕ ಚಳಿಯಂ ಮಸೀದಿಲು ಮಲಿಕ್ ದಿನಾರ್ ಕಾಲೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯಿನವು ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಪಿರಾಕ್ ದ ಮಸೀದಿಲೆಡ್ ಒಂಜಿ.<ref>https://newskarnataka.com/exclusive/The-ruins-of-a-long-lost-kingdom-of-glory-Barkur</ref> ==ದೇವಸ್ಥಾನೊದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ== ಬಾರ್ಕೂರುದ ದೈವಸ್ಥಾನೊಲೆಗ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಉಂಡು. ಇಳಿಜಾರುದ ಟೆರಾಕೊಟಾ ಟೈಲ್ಡ್ ಛಾವಣಿಲು ಕೇರಳದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಛಾವಣಿಲೆನ್ ಹೋಲುಂಡು ಆಂಡ ಅವು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣ ಆಯಿನ ಗೋಪುರೊಲೆನ್ ಕಳೆವೊಂದಿಜ್ಜಿ.<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/bangalore/14th-century-bronze-idols-discovered/article6683438.ece</ref> ===ಚೌಲಿಕೆರೆ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ=== ಚೌಳಿಕೆರೆ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ 900 ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಚೋಳರ ಕಾಲೊಡು ನಿರ್ಮಾಣ ಆಂಡ್. ಬೈರಗಿ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ್ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಕೆತ್ತೆದ್ ಇಳಿಜಾರುದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಛಾವಣಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೆತ್ತನೆದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕಂಬೊಲೆನ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಗೋಡೆಲು ಪೊರ್ಲುದ ಶಿಲ್ಪಲೆನ್ ತೋಜಾವುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಈ ಮಲ್ಲ ರಚನೆ ಈ ಜಾಗೆದ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮಸ್ತ್ ಪಾತೆರುಂಡು. ಈಶ್ವರ ದೇವೆರೆಗ್ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಾರ್ಕೂರುದ ಮಲ್ಲ ದೇವಸ್ಥಾನ ಆದ್ ಊರುದ ಪಿರಾಕ್ ದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಅಯಿತ ರಡ್ಡ್ ಮಹಡಿದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊನು ಎರಡೂ ಕಡೆಟ್ ಸ್ತಂಭೊಲೆನ ವೆರಾಂಡಾಲೆಡ್ ಅಲಂಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿರವುಡು ಆನೆದ ಬೆನ್ನಿನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗಿನ ರಚನೆ ಉಂಡು. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರದಕ್ಷಿ ಸಾದಿನ್ ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಂಬೊಲೆನ್ ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ತೋಜಾವುನ ಕೆತ್ತನೆಲೆಡ್ ಅಲಂಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು. ==ಕತ್ತಲೆ ಬಸದಿ== ಕತ್ತಲೆ ಬಸದಿದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರೊಡು 20 ಅಡಿ ಏಕಶಿಲೆದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕಂಬೊನು ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀತೆರ್. <ref>https://www.deccanherald.com/supplements/travel/what-s-the-buzz-in-barkur-751508.html</ref> ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆನ್ ಕೆತ್ತನೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಲಂಕಾರೊಡು ಪೊರ್ಲುಡು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್ ಆಂಡ ಇತ್ತೆ ಅವಶೇಷ ಆದ್ ಉಲ್ಲ. ಇರ್ವತ್ತನಾಲ್ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರೆರೆನ ಮೂರ್ತಿಲೆನ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಒಂಜೇ ಒಂಜಿ ಸಾಕ್ಷಿ ಪಂಡ ಕಲ್ಲ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಇರ್ವತ್ತನಾಲ್ ದಂತೊಲು. ಮಲ್ಲ ಅಂಗಳೊಡು ಮೂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆಲು ಉಂಡು. ದ್ವಾರೊಡು ಒಂಜಿ ವಿಜಯದ ಸ್ತಂಭ ಉಂಡು. ಉಂದು 8ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ 12ನೇ ಶತಮಾನೊದ ನಡುಟ್ಟು ಕಟ್ಟ್‌ದ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಲುಪ ಅರಸೆರ್ ಕಟ್ಟಾಯಿನ ಜೈನ ಬಸದಿ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಡ್ ಕಟ್ಟಾಯಿನ ಬಹುತೇಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಉಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅಯಿಟ್ ಗೋಪುರ ಇಜ್ಜಿ. ಗರ್ಭಗುಡಿನ್ ಪ್ರಜ್ಞ ಪನ್ಪಿನ ಕಲ್ಲ್ ದ ಗೋಡೆಲು ಸುತ್ತುವರಿದ್ ಉಂಡು. ಅಯಿತ ಮಿತ್ತ್ ಇಳಿಜಾರುದ ಕಲ್ಲ್ ದ ಕಂಬೊಲು ಉಂಡು. ಮೂಲ ಮಹಾವೀರ ಮೂರ್ತಿನ್ ನಾಶ ಮಲ್ತೆರ್ ಆಂಡ ಅಯಿತ ಬದಲ್ ಕಲ್ಲ್ ದ ಫಲಕೊಲೆನ್ ದೀದ್ ನನ ದುಂಬುಗು ಪ್ರಾಣಿಲೆನ ಚಿತ್ರೊಲೆನ್ ಸೇರ್ಪಾಯೆರ್. ಕಪ್ಪು ಬಸದಿಡ್ ನಾಗಕಾಳಿ, [[ಶಿವ]], [[ವಿಷ್ಣು]] ಬೊಕ್ಕ ಜೈನ ದೇವತೆಲೆಗ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ನವರಂಗ ಉಪ್ಪುಂಡು. ರಾಜಕೀಯ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕವಾದ್ ನಗರೊನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಆಡಳಿತೆರ್ನೊಟ್ಟುಗು ಬದಲಾವಣೆ ಆಪಿನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಅಸ್ತಿತ್ವೊನು ಉಂದು ಸಾಬೀತು ಮಲ್ಪುಂಡು. {{commonscat|Kathale Basadi, Barkur}} ===ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆ=== ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆನ್ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕೆರ್ 1ನೇ ಹರಿಹರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ತೆರ್. ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆ 20 ಎಕ್ರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೊಡು ಉಂಡು. ಕೋಟೆದ ಉಲಯಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವಶೇಷೊಲು ಉಂಡು. ಸೈನ್ಯೊದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತಿನ ಕುದುರೆ, ಆನೆಲೆನ್ ಕಟ್ಟೆರೆ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುನ ಕಂಬೊಲು ಉಂಡು. ಈ ಕೋಟೆನ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಕೆಲವು ವರ್ಸೊಗು ದುಂಬು ಕೆಲವು ಎಕ್ರೆ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಗೆತ್ ದ್ ಇತ್ತೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ ಆತ್ಂಡ್.<ref>https://www.trayaan.com/2013/01/ruins-of-barkur.html</ref> [[File:Barkur Fort 01.jpg|thumb|ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು]] ==ಭಾಷೆ== ಮುಲ್ಪದ ಮುಖ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಮೂಲ ಭಾಷೆ [[ಕನ್ನಡ]]. ಮುಲ್ಪದ ಬಾಸೆಗ್ ತನ್ನವೇ ಆಯಿನ ಶೈಲಿ ಉಂಡು, ಅವೆನ್ ಕುಂದಾಪುರಗನ್ನಡ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] qfdrgzemng2cir0weopskcyusnmey6k 2 24391 362357 362324 2026-07-03T11:33:30Z Hariprasad Shetty10 6127 362357 wikitext text/x-wiki '''ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ''' ತುಳುನಾಡ್ದ [[ಉಳ್ಳಾಲ]] ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಣಿ ಆಂಡ್ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಲು ಧೈರ್ಯೊಡನೆ ಪೋರಾಟ ಮಲ್ಪಿನ ತುಳುವೆರ್ ಅರಸುಲುಲೆ ಒಂಜಿ.<ref>{{cite book|last=Potholm|first=Christian P.|title=Hiding in Plain Sight: Women Warriors Throughout Time and Space|publisher=Rowman & Littlefield|year=2021|page=17|isbn=9781538162729}}</ref> ಆಕೆ [[ಚೌಟ]] ಅರಸು ಮನೆತನದವಳೆ.<ref>{{cite book|last=Nandakumar|first=J.|title=Swa: Struggle for National Selfhood Past, Present and Future|publisher=Indus Scrolls Press|year=2022|page=11}}</ref> ಅಂಚಿನ ಕಾಲೊಡು ಉಳ್ಳಾಲ ಬಂದರು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸೇನೆದ ಗಮನ ಆ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬಂತೆ.<ref>{{cite book|last=Garodia Gupta|first=Archana|title=The Women Who Ruled India|publisher=Hachette India|year=2019|page=312}}</ref> ಪೋರ್ತುಗೀಸರು ಉಳ್ಳಾಲನು ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪುನ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪಿನೆರ್. ಆಂಡುಲೆ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಒರಿಯೊಂದು ದಾಳಿನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಡೆದಿತ್ತೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಭಾರತದೊಲು ಯೂರೋಪಿನ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೊದಲಿನ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮಲ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರೆರ್ಲೆ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|title=Queen Abbakka's Triumph over Western Colonisers|publisher=Press Information Bureau, Government of India|url=https://pib.gov.in}}</ref> feelbym71hjipegemp6hrg1wdejm4sk 362358 362357 2026-07-03T11:33:49Z Hariprasad Shetty10 6127 362358 wikitext text/x-wiki '''ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ''' ತುಳುನಾಡ್ದ [[ಉಳ್ಳಾಲ]] ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಣಿ ಆಂಡ್ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಲು ಧೈರ್ಯೊಡನೆ ಪೋರಾಟ ಮಲ್ಪಿನ ತುಳುವೆರ್ ಅರಸುಲುಲೆ ಒಂಜಿ.<ref>{{cite book|last=Potholm|first=Christian P.|title=Hiding in Plain Sight: Women Warriors Throughout Time and Space|publisher=Rowman & Littlefield|year=2021|page=17|isbn=9781538162729}}</ref> ಆಕೆ [[ಚೌಟ]] ಅರಸು ಮನೆತನದವಳೆ.<ref>{{cite book|last=Nandakumar|first=J.|title=Swa: Struggle for National Selfhood Past, Present and Future|publisher=Indus Scrolls Press|year=2022|page=11}}</ref> ಅಂಚಿನ ಕಾಲೊಡು ಉಳ್ಳಾಲ ಬಂದರು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸೇನೆದ ಗಮನ ಆ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬಂತೆ.<ref>{{cite book|last=Garodia Gupta|first=Archana|title=The Women Who Ruled India|publisher=Hachette India|year=2019|page=312}}</ref> ಪೋರ್ತುಗೀಸರು ಉಳ್ಳಾಲನು ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪುನ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪಿನೆರ್. ಆಂಡುಲೆ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಒರಿಯೊಂದು ದಾಳಿನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಡೆದಿತ್ತೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಭಾರತದೊಲು ಯೂರೋಪಿನ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೊದಲಿನ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮಲ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರೆರ್ಲೆ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|title=Queen Abbakka's Triumph over Western Colonisers|publisher=Press Information Bureau, Government of India|url=https://pib.gov.in}}</ref> ಈ ಮನೆತನೊಲು '''ಅಳಿಯಸಂತಾನ''' ಪದ್ಧತಿ ಆಚರಣೆ ಉಂಡಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Desai|first=P. B.|title=Cultural History of Karnataka|publisher=Karnatak University|year=1970|page=357}}</ref> ಅಬ್ಬಕ್ಕೆನ ಮಾವ ತಿರುಮಲರಾಯ ಚೌಟ ಆಕೆರೆ ಉಳ್ಳಾಲ್ದ ರಾಣಿಯಾಪಾದ್ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Prabhu|first=K. Sanjiva|title=Special Study Report on Bhuta Cult in South Kanara District|publisher=Controller of Publications|year=1977|pages=9–12}}</ref> ಲಕ್ಷ್ಮಪ್ಪ ಅರಸರೊಟ್ಟುಗು ಮದುವೆ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Ponvannan|first=Gayathri|title=Unstoppable: 75 Stories of Trailblazing Indian Women|publisher=Hachette India|year=2019|page=272}}</ref> oc3oipnbstiixrqfwwpmr9udj4csby2 362359 362358 2026-07-03T11:34:04Z Hariprasad Shetty10 6127 362359 wikitext text/x-wiki '''ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ''' ತುಳುನಾಡ್ದ [[ಉಳ್ಳಾಲ]] ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಣಿ ಆಂಡ್ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಲು ಧೈರ್ಯೊಡನೆ ಪೋರಾಟ ಮಲ್ಪಿನ ತುಳುವೆರ್ ಅರಸುಲುಲೆ ಒಂಜಿ.<ref>{{cite book|last=Potholm|first=Christian P.|title=Hiding in Plain Sight: Women Warriors Throughout Time and Space|publisher=Rowman & Littlefield|year=2021|page=17|isbn=9781538162729}}</ref> ಆಕೆ [[ಚೌಟ]] ಅರಸು ಮನೆತನದವಳೆ.<ref>{{cite book|last=Nandakumar|first=J.|title=Swa: Struggle for National Selfhood Past, Present and Future|publisher=Indus Scrolls Press|year=2022|page=11}}</ref> ಅಂಚಿನ ಕಾಲೊಡು ಉಳ್ಳಾಲ ಬಂದರು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸೇನೆದ ಗಮನ ಆ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬಂತೆ.<ref>{{cite book|last=Garodia Gupta|first=Archana|title=The Women Who Ruled India|publisher=Hachette India|year=2019|page=312}}</ref> ಪೋರ್ತುಗೀಸರು ಉಳ್ಳಾಲನು ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪುನ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪಿನೆರ್. ಆಂಡುಲೆ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಒರಿಯೊಂದು ದಾಳಿನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಡೆದಿತ್ತೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಭಾರತದೊಲು ಯೂರೋಪಿನ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೊದಲಿನ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮಲ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರೆರ್ಲೆ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|title=Queen Abbakka's Triumph over Western Colonisers|publisher=Press Information Bureau, Government of India|url=https://pib.gov.in}}</ref> ಈ ಮನೆತನೊಲು '''ಅಳಿಯಸಂತಾನ''' ಪದ್ಧತಿ ಆಚರಣೆ ಉಂಡಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Desai|first=P. B.|title=Cultural History of Karnataka|publisher=Karnatak University|year=1970|page=357}}</ref> ಅಬ್ಬಕ್ಕೆನ ಮಾವ ತಿರುಮಲರಾಯ ಚೌಟ ಆಕೆರೆ ಉಳ್ಳಾಲ್ದ ರಾಣಿಯಾಪಾದ್ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Prabhu|first=K. Sanjiva|title=Special Study Report on Bhuta Cult in South Kanara District|publisher=Controller of Publications|year=1977|pages=9–12}}</ref> ಲಕ್ಷ್ಮಪ್ಪ ಅರಸರೊಟ್ಟುಗು ಮದುವೆ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Ponvannan|first=Gayathri|title=Unstoppable: 75 Stories of Trailblazing Indian Women|publisher=Hachette India|year=2019|page=272}}</ref> 1510ರ ಬಳಿಕ ಪೋರ್ತುಗೀಸರು ಗೋವಾ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref>{{cite book|last=Garodia Gupta|first=Archana|title=The Women Who Ruled India|publisher=Hachette India|year=2019|page=312}}</ref> ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಜೈನ, ಹಿಂದೂ ಆಂಡ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Shintri|first=Sarojini|title=Women Freedom Fighters in Karnataka|publisher=Prasaranga, Karnatak University|year=1983|pages=13–14}}</ref> leb29c1ezsaowjrnbde3otrcssghj2z 362360 362359 2026-07-03T11:34:15Z Hariprasad Shetty10 6127 362360 wikitext text/x-wiki '''ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ''' ತುಳುನಾಡ್ದ [[ಉಳ್ಳಾಲ]] ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಣಿ ಆಂಡ್ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಲು ಧೈರ್ಯೊಡನೆ ಪೋರಾಟ ಮಲ್ಪಿನ ತುಳುವೆರ್ ಅರಸುಲುಲೆ ಒಂಜಿ.<ref>{{cite book|last=Potholm|first=Christian P.|title=Hiding in Plain Sight: Women Warriors Throughout Time and Space|publisher=Rowman & Littlefield|year=2021|page=17|isbn=9781538162729}}</ref> ಆಕೆ [[ಚೌಟ]] ಅರಸು ಮನೆತನದವಳೆ.<ref>{{cite book|last=Nandakumar|first=J.|title=Swa: Struggle for National Selfhood Past, Present and Future|publisher=Indus Scrolls Press|year=2022|page=11}}</ref> ಅಂಚಿನ ಕಾಲೊಡು ಉಳ್ಳಾಲ ಬಂದರು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸೇನೆದ ಗಮನ ಆ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬಂತೆ.<ref>{{cite book|last=Garodia Gupta|first=Archana|title=The Women Who Ruled India|publisher=Hachette India|year=2019|page=312}}</ref> ಪೋರ್ತುಗೀಸರು ಉಳ್ಳಾಲನು ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪುನ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪಿನೆರ್. ಆಂಡುಲೆ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಒರಿಯೊಂದು ದಾಳಿನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಡೆದಿತ್ತೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಭಾರತದೊಲು ಯೂರೋಪಿನ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೊದಲಿನ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮಲ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರೆರ್ಲೆ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|title=Queen Abbakka's Triumph over Western Colonisers|publisher=Press Information Bureau, Government of India|url=https://pib.gov.in}}</ref> ಈ ಮನೆತನೊಲು '''ಅಳಿಯಸಂತಾನ''' ಪದ್ಧತಿ ಆಚರಣೆ ಉಂಡಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Desai|first=P. B.|title=Cultural History of Karnataka|publisher=Karnatak University|year=1970|page=357}}</ref> ಅಬ್ಬಕ್ಕೆನ ಮಾವ ತಿರುಮಲರಾಯ ಚೌಟ ಆಕೆರೆ ಉಳ್ಳಾಲ್ದ ರಾಣಿಯಾಪಾದ್ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Prabhu|first=K. Sanjiva|title=Special Study Report on Bhuta Cult in South Kanara District|publisher=Controller of Publications|year=1977|pages=9–12}}</ref> ಲಕ್ಷ್ಮಪ್ಪ ಅರಸರೊಟ್ಟುಗು ಮದುವೆ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Ponvannan|first=Gayathri|title=Unstoppable: 75 Stories of Trailblazing Indian Women|publisher=Hachette India|year=2019|page=272}}</ref> 1510ರ ಬಳಿಕ ಪೋರ್ತುಗೀಸರು ಗೋವಾ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref>{{cite book|last=Garodia Gupta|first=Archana|title=The Women Who Ruled India|publisher=Hachette India|year=2019|page=312}}</ref> ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಜೈನ, ಹಿಂದೂ ಆಂಡ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Shintri|first=Sarojini|title=Women Freedom Fighters in Karnataka|publisher=Prasaranga, Karnatak University|year=1983|pages=13–14}}</ref> 1555ದ ಪೊರ್ಲು ಡೊಮ್ ಆಲ್ವಾರೊ ಡ ಸಿಲ್ವೇರ ನೇತೃತ್ವದ ದಾಳಿನು ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಸೋಲಿಸಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Kudva|first=V. N.|title=History of the Dakshinatya Saraswats|publisher=Samyukta Gowda Saraswata Sabha|year=1972|pages=107–110}}</ref> 1568ದ ಪೊರ್ಲು ಜೋವೊ ಪೈಶೊಟೊ ನೇತೃತ್ವದ ದಾಳಿಯೂ ವಿಫಲ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಕುಟ್ಟಿ ಪೋಕರ್ ಮರ್ಕಾರ್ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪರ ಪೋರಾಟ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> b7urr60pmn2gks49g80ywmbidbghl13 362361 362360 2026-07-03T11:34:28Z Hariprasad Shetty10 6127 362361 wikitext text/x-wiki '''ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ''' ತುಳುನಾಡ್ದ [[ಉಳ್ಳಾಲ]] ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಣಿ ಆಂಡ್ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಲು ಧೈರ್ಯೊಡನೆ ಪೋರಾಟ ಮಲ್ಪಿನ ತುಳುವೆರ್ ಅರಸುಲುಲೆ ಒಂಜಿ.<ref>{{cite book|last=Potholm|first=Christian P.|title=Hiding in Plain Sight: Women Warriors Throughout Time and Space|publisher=Rowman & Littlefield|year=2021|page=17|isbn=9781538162729}}</ref> ಆಕೆ [[ಚೌಟ]] ಅರಸು ಮನೆತನದವಳೆ.<ref>{{cite book|last=Nandakumar|first=J.|title=Swa: Struggle for National Selfhood Past, Present and Future|publisher=Indus Scrolls Press|year=2022|page=11}}</ref> ಅಂಚಿನ ಕಾಲೊಡು ಉಳ್ಳಾಲ ಬಂದರು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸೇನೆದ ಗಮನ ಆ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬಂತೆ.<ref>{{cite book|last=Garodia Gupta|first=Archana|title=The Women Who Ruled India|publisher=Hachette India|year=2019|page=312}}</ref> ಪೋರ್ತುಗೀಸರು ಉಳ್ಳಾಲನು ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪುನ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪಿನೆರ್. ಆಂಡುಲೆ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಒರಿಯೊಂದು ದಾಳಿನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಡೆದಿತ್ತೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಭಾರತದೊಲು ಯೂರೋಪಿನ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೊದಲಿನ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮಲ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರೆರ್ಲೆ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|title=Queen Abbakka's Triumph over Western Colonisers|publisher=Press Information Bureau, Government of India|url=https://pib.gov.in}}</ref> ಈ ಮನೆತನೊಲು '''ಅಳಿಯಸಂತಾನ''' ಪದ್ಧತಿ ಆಚರಣೆ ಉಂಡಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Desai|first=P. B.|title=Cultural History of Karnataka|publisher=Karnatak University|year=1970|page=357}}</ref> ಅಬ್ಬಕ್ಕೆನ ಮಾವ ತಿರುಮಲರಾಯ ಚೌಟ ಆಕೆರೆ ಉಳ್ಳಾಲ್ದ ರಾಣಿಯಾಪಾದ್ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Prabhu|first=K. Sanjiva|title=Special Study Report on Bhuta Cult in South Kanara District|publisher=Controller of Publications|year=1977|pages=9–12}}</ref> ಲಕ್ಷ್ಮಪ್ಪ ಅರಸರೊಟ್ಟುಗು ಮದುವೆ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Ponvannan|first=Gayathri|title=Unstoppable: 75 Stories of Trailblazing Indian Women|publisher=Hachette India|year=2019|page=272}}</ref> 1510ರ ಬಳಿಕ ಪೋರ್ತುಗೀಸರು ಗೋವಾ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref>{{cite book|last=Garodia Gupta|first=Archana|title=The Women Who Ruled India|publisher=Hachette India|year=2019|page=312}}</ref> ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಜೈನ, ಹಿಂದೂ ಆಂಡ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Shintri|first=Sarojini|title=Women Freedom Fighters in Karnataka|publisher=Prasaranga, Karnatak University|year=1983|pages=13–14}}</ref> 1555ದ ಪೊರ್ಲು ಡೊಮ್ ಆಲ್ವಾರೊ ಡ ಸಿಲ್ವೇರ ನೇತೃತ್ವದ ದಾಳಿನು ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಸೋಲಿಸಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Kudva|first=V. N.|title=History of the Dakshinatya Saraswats|publisher=Samyukta Gowda Saraswata Sabha|year=1972|pages=107–110}}</ref> 1568ದ ಪೊರ್ಲು ಜೋವೊ ಪೈಶೊಟೊ ನೇತೃತ್ವದ ದಾಳಿಯೂ ವಿಫಲ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಕುಟ್ಟಿ ಪೋಕರ್ ಮರ್ಕಾರ್ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪರ ಪೋರಾಟ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಉಳ್ಳಾಲ ಪ್ರಮುಖ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಬಂದರು ಆಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Ramesh|first=K. V.|title=Maritime Trade in Medieval Karnataka|publisher=Karnataka Historical Research Society|year=1975|pages=89–92}}</ref> 9f2s37xyx7lxzlihrd5xdzinhwtsfy3 362362 362361 2026-07-03T11:34:41Z Hariprasad Shetty10 6127 362362 wikitext text/x-wiki '''ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ''' ತುಳುನಾಡ್ದ [[ಉಳ್ಳಾಲ]] ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಣಿ ಆಂಡ್ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಲು ಧೈರ್ಯೊಡನೆ ಪೋರಾಟ ಮಲ್ಪಿನ ತುಳುವೆರ್ ಅರಸುಲುಲೆ ಒಂಜಿ.<ref>{{cite book|last=Potholm|first=Christian P.|title=Hiding in Plain Sight: Women Warriors Throughout Time and Space|publisher=Rowman & Littlefield|year=2021|page=17|isbn=9781538162729}}</ref> ಆಕೆ [[ಚೌಟ]] ಅರಸು ಮನೆತನದವಳೆ.<ref>{{cite book|last=Nandakumar|first=J.|title=Swa: Struggle for National Selfhood Past, Present and Future|publisher=Indus Scrolls Press|year=2022|page=11}}</ref> ಅಂಚಿನ ಕಾಲೊಡು ಉಳ್ಳಾಲ ಬಂದರು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸೇನೆದ ಗಮನ ಆ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬಂತೆ.<ref>{{cite book|last=Garodia Gupta|first=Archana|title=The Women Who Ruled India|publisher=Hachette India|year=2019|page=312}}</ref> ಪೋರ್ತುಗೀಸರು ಉಳ್ಳಾಲನು ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪುನ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪಿನೆರ್. ಆಂಡುಲೆ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಒರಿಯೊಂದು ದಾಳಿನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಡೆದಿತ್ತೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಭಾರತದೊಲು ಯೂರೋಪಿನ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೊದಲಿನ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮಲ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರೆರ್ಲೆ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|title=Queen Abbakka's Triumph over Western Colonisers|publisher=Press Information Bureau, Government of India|url=https://pib.gov.in}}</ref> ಈ ಮನೆತನೊಲು '''ಅಳಿಯಸಂತಾನ''' ಪದ್ಧತಿ ಆಚರಣೆ ಉಂಡಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Desai|first=P. B.|title=Cultural History of Karnataka|publisher=Karnatak University|year=1970|page=357}}</ref> ಅಬ್ಬಕ್ಕೆನ ಮಾವ ತಿರುಮಲರಾಯ ಚೌಟ ಆಕೆರೆ ಉಳ್ಳಾಲ್ದ ರಾಣಿಯಾಪಾದ್ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Prabhu|first=K. Sanjiva|title=Special Study Report on Bhuta Cult in South Kanara District|publisher=Controller of Publications|year=1977|pages=9–12}}</ref> ಲಕ್ಷ್ಮಪ್ಪ ಅರಸರೊಟ್ಟುಗು ಮದುವೆ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Ponvannan|first=Gayathri|title=Unstoppable: 75 Stories of Trailblazing Indian Women|publisher=Hachette India|year=2019|page=272}}</ref> 1510ರ ಬಳಿಕ ಪೋರ್ತುಗೀಸರು ಗೋವಾ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref>{{cite book|last=Garodia Gupta|first=Archana|title=The Women Who Ruled India|publisher=Hachette India|year=2019|page=312}}</ref> ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಜೈನ, ಹಿಂದೂ ಆಂಡ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Shintri|first=Sarojini|title=Women Freedom Fighters in Karnataka|publisher=Prasaranga, Karnatak University|year=1983|pages=13–14}}</ref> 1555ದ ಪೊರ್ಲು ಡೊಮ್ ಆಲ್ವಾರೊ ಡ ಸಿಲ್ವೇರ ನೇತೃತ್ವದ ದಾಳಿನು ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಸೋಲಿಸಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Kudva|first=V. N.|title=History of the Dakshinatya Saraswats|publisher=Samyukta Gowda Saraswata Sabha|year=1972|pages=107–110}}</ref> 1568ದ ಪೊರ್ಲು ಜೋವೊ ಪೈಶೊಟೊ ನೇತೃತ್ವದ ದಾಳಿಯೂ ವಿಫಲ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಕುಟ್ಟಿ ಪೋಕರ್ ಮರ್ಕಾರ್ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪರ ಪೋರಾಟ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಉಳ್ಳಾಲ ಪ್ರಮುಖ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಬಂದರು ಆಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Ramesh|first=K. V.|title=Maritime Trade in Medieval Karnataka|publisher=Karnataka Historical Research Society|year=1975|pages=89–92}}</ref> ಜೈನ ಬಸದಿಲೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಕಲೆ ಆಂಡ್ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Murthy|first=P. N. Narasimha|title=Jainism in Coastal Karnataka|publisher=Manohar Publications|year=1990|pages=145–148}}</ref> f55l1mkwnnh0fj6kq9j1oemqx91vgpu 362363 362362 2026-07-03T11:34:52Z Hariprasad Shetty10 6127 362363 wikitext text/x-wiki '''ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ''' ತುಳುನಾಡ್ದ [[ಉಳ್ಳಾಲ]] ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಣಿ ಆಂಡ್ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಲು ಧೈರ್ಯೊಡನೆ ಪೋರಾಟ ಮಲ್ಪಿನ ತುಳುವೆರ್ ಅರಸುಲುಲೆ ಒಂಜಿ.<ref>{{cite book|last=Potholm|first=Christian P.|title=Hiding in Plain Sight: Women Warriors Throughout Time and Space|publisher=Rowman & Littlefield|year=2021|page=17|isbn=9781538162729}}</ref> ಆಕೆ [[ಚೌಟ]] ಅರಸು ಮನೆತನದವಳೆ.<ref>{{cite book|last=Nandakumar|first=J.|title=Swa: Struggle for National Selfhood Past, Present and Future|publisher=Indus Scrolls Press|year=2022|page=11}}</ref> ಅಂಚಿನ ಕಾಲೊಡು ಉಳ್ಳಾಲ ಬಂದರು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸೇನೆದ ಗಮನ ಆ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬಂತೆ.<ref>{{cite book|last=Garodia Gupta|first=Archana|title=The Women Who Ruled India|publisher=Hachette India|year=2019|page=312}}</ref> ಪೋರ್ತುಗೀಸರು ಉಳ್ಳಾಲನು ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪುನ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪಿನೆರ್. ಆಂಡುಲೆ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಒರಿಯೊಂದು ದಾಳಿನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಡೆದಿತ್ತೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಭಾರತದೊಲು ಯೂರೋಪಿನ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೊದಲಿನ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮಲ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರೆರ್ಲೆ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|title=Queen Abbakka's Triumph over Western Colonisers|publisher=Press Information Bureau, Government of India|url=https://pib.gov.in}}</ref> ಈ ಮನೆತನೊಲು '''ಅಳಿಯಸಂತಾನ''' ಪದ್ಧತಿ ಆಚರಣೆ ಉಂಡಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Desai|first=P. B.|title=Cultural History of Karnataka|publisher=Karnatak University|year=1970|page=357}}</ref> ಅಬ್ಬಕ್ಕೆನ ಮಾವ ತಿರುಮಲರಾಯ ಚೌಟ ಆಕೆರೆ ಉಳ್ಳಾಲ್ದ ರಾಣಿಯಾಪಾದ್ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Prabhu|first=K. Sanjiva|title=Special Study Report on Bhuta Cult in South Kanara District|publisher=Controller of Publications|year=1977|pages=9–12}}</ref> ಲಕ್ಷ್ಮಪ್ಪ ಅರಸರೊಟ್ಟುಗು ಮದುವೆ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Ponvannan|first=Gayathri|title=Unstoppable: 75 Stories of Trailblazing Indian Women|publisher=Hachette India|year=2019|page=272}}</ref> 1510ರ ಬಳಿಕ ಪೋರ್ತುಗೀಸರು ಗೋವಾ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref>{{cite book|last=Garodia Gupta|first=Archana|title=The Women Who Ruled India|publisher=Hachette India|year=2019|page=312}}</ref> ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಜೈನ, ಹಿಂದೂ ಆಂಡ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Shintri|first=Sarojini|title=Women Freedom Fighters in Karnataka|publisher=Prasaranga, Karnatak University|year=1983|pages=13–14}}</ref> 1555ದ ಪೊರ್ಲು ಡೊಮ್ ಆಲ್ವಾರೊ ಡ ಸಿಲ್ವೇರ ನೇತೃತ್ವದ ದಾಳಿನು ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಸೋಲಿಸಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Kudva|first=V. N.|title=History of the Dakshinatya Saraswats|publisher=Samyukta Gowda Saraswata Sabha|year=1972|pages=107–110}}</ref> 1568ದ ಪೊರ್ಲು ಜೋವೊ ಪೈಶೊಟೊ ನೇತೃತ್ವದ ದಾಳಿಯೂ ವಿಫಲ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಕುಟ್ಟಿ ಪೋಕರ್ ಮರ್ಕಾರ್ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪರ ಪೋರಾಟ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಉಳ್ಳಾಲ ಪ್ರಮುಖ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಬಂದರು ಆಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Ramesh|first=K. V.|title=Maritime Trade in Medieval Karnataka|publisher=Karnataka Historical Research Society|year=1975|pages=89–92}}</ref> ಜೈನ ಬಸದಿಲೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಕಲೆ ಆಂಡ್ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Murthy|first=P. N. Narasimha|title=Jainism in Coastal Karnataka|publisher=Manohar Publications|year=1990|pages=145–148}}</ref> ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವೀರ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಉತ್ಸವ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನೆರ್.<ref>{{cite news|title=Abbakka Utsava celebrates legacy of fearless queen|work=The Hindu|date=12 April 2022|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/abbakka-utsava-from-april-15/article65320843.ece}}</ref> 2003ರೊ ವಿಶೇಷ ಅಂಚೆ ಲಕೋಟೆ ಆಂಡ್ 2023ರೊ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Queen Abbakka's Triumph over Western Colonisers|publisher=Press Information Bureau|url=https://pib.gov.in}}</ref> fg32y838et0r553sln4rjfm04gbpghp 362364 362363 2026-07-03T11:35:07Z Hariprasad Shetty10 6127 362364 wikitext text/x-wiki '''ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ''' ತುಳುನಾಡ್ದ [[ಉಳ್ಳಾಲ]] ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಣಿ ಆಂಡ್ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಲು ಧೈರ್ಯೊಡನೆ ಪೋರಾಟ ಮಲ್ಪಿನ ತುಳುವೆರ್ ಅರಸುಲುಲೆ ಒಂಜಿ.<ref>{{cite book|last=Potholm|first=Christian P.|title=Hiding in Plain Sight: Women Warriors Throughout Time and Space|publisher=Rowman & Littlefield|year=2021|page=17|isbn=9781538162729}}</ref> ಆಕೆ [[ಚೌಟ]] ಅರಸು ಮನೆತನದವಳೆ.<ref>{{cite book|last=Nandakumar|first=J.|title=Swa: Struggle for National Selfhood Past, Present and Future|publisher=Indus Scrolls Press|year=2022|page=11}}</ref> ಅಂಚಿನ ಕಾಲೊಡು ಉಳ್ಳಾಲ ಬಂದರು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸೇನೆದ ಗಮನ ಆ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬಂತೆ.<ref>{{cite book|last=Garodia Gupta|first=Archana|title=The Women Who Ruled India|publisher=Hachette India|year=2019|page=312}}</ref> ಪೋರ್ತುಗೀಸರು ಉಳ್ಳಾಲನು ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪುನ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪಿನೆರ್. ಆಂಡುಲೆ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಒರಿಯೊಂದು ದಾಳಿನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಡೆದಿತ್ತೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಭಾರತದೊಲು ಯೂರೋಪಿನ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೊದಲಿನ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮಲ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರೆರ್ಲೆ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|title=Queen Abbakka's Triumph over Western Colonisers|publisher=Press Information Bureau, Government of India|url=https://pib.gov.in}}</ref> ಈ ಮನೆತನೊಲು '''ಅಳಿಯಸಂತಾನ''' ಪದ್ಧತಿ ಆಚರಣೆ ಉಂಡಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Desai|first=P. B.|title=Cultural History of Karnataka|publisher=Karnatak University|year=1970|page=357}}</ref> ಅಬ್ಬಕ್ಕೆನ ಮಾವ ತಿರುಮಲರಾಯ ಚೌಟ ಆಕೆರೆ ಉಳ್ಳಾಲ್ದ ರಾಣಿಯಾಪಾದ್ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Prabhu|first=K. Sanjiva|title=Special Study Report on Bhuta Cult in South Kanara District|publisher=Controller of Publications|year=1977|pages=9–12}}</ref> ಲಕ್ಷ್ಮಪ್ಪ ಅರಸರೊಟ್ಟುಗು ಮದುವೆ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Ponvannan|first=Gayathri|title=Unstoppable: 75 Stories of Trailblazing Indian Women|publisher=Hachette India|year=2019|page=272}}</ref> 1510ರ ಬಳಿಕ ಪೋರ್ತುಗೀಸರು ಗೋವಾ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref>{{cite book|last=Garodia Gupta|first=Archana|title=The Women Who Ruled India|publisher=Hachette India|year=2019|page=312}}</ref> ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಜೈನ, ಹಿಂದೂ ಆಂಡ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Shintri|first=Sarojini|title=Women Freedom Fighters in Karnataka|publisher=Prasaranga, Karnatak University|year=1983|pages=13–14}}</ref> 1555ದ ಪೊರ್ಲು ಡೊಮ್ ಆಲ್ವಾರೊ ಡ ಸಿಲ್ವೇರ ನೇತೃತ್ವದ ದಾಳಿನು ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಸೋಲಿಸಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Kudva|first=V. N.|title=History of the Dakshinatya Saraswats|publisher=Samyukta Gowda Saraswata Sabha|year=1972|pages=107–110}}</ref> 1568ದ ಪೊರ್ಲು ಜೋವೊ ಪೈಶೊಟೊ ನೇತೃತ್ವದ ದಾಳಿಯೂ ವಿಫಲ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಕುಟ್ಟಿ ಪೋಕರ್ ಮರ್ಕಾರ್ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪರ ಪೋರಾಟ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಉಳ್ಳಾಲ ಪ್ರಮುಖ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಬಂದರು ಆಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Ramesh|first=K. V.|title=Maritime Trade in Medieval Karnataka|publisher=Karnataka Historical Research Society|year=1975|pages=89–92}}</ref> ಜೈನ ಬಸದಿಲೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಕಲೆ ಆಂಡ್ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Murthy|first=P. N. Narasimha|title=Jainism in Coastal Karnataka|publisher=Manohar Publications|year=1990|pages=145–148}}</ref> ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವೀರ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಉತ್ಸವ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನೆರ್.<ref>{{cite news|title=Abbakka Utsava celebrates legacy of fearless queen|work=The Hindu|date=12 April 2022|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/abbakka-utsava-from-april-15/article65320843.ece}}</ref> 2003ರೊ ವಿಶೇಷ ಅಂಚೆ ಲಕೋಟೆ ಆಂಡ್ 2023ರೊ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Queen Abbakka's Triumph over Western Colonisers|publisher=Press Information Bureau|url=https://pib.gov.in}}</ref> ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವೀರ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಉತ್ಸವ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನೆರ್.<ref>{{cite news|title=Abbakka Utsava celebrates legacy of fearless queen|work=The Hindu|date=12 April 2022|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/abbakka-utsava-from-april-15/article65320843.ece}}</ref> 2003ರೊ ವಿಶೇಷ ಅಂಚೆ ಲಕೋಟೆ ಆಂಡ್ 2023ರೊ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Queen Abbakka's Triumph over Western Colonisers|publisher=Press Information Bureau|url=https://pib.gov.in}}</ref> 1627t3lww29j5g992cfho0rwbqgw06l 362365 362364 2026-07-03T11:35:35Z Hariprasad Shetty10 6127 362365 wikitext text/x-wiki '''ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ''' ತುಳುನಾಡ್ದ [[ಉಳ್ಳಾಲ]] ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಣಿ ಆಂಡ್ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ 16ನೇ ಶತಮಾನೊಲು ಧೈರ್ಯೊಡನೆ ಪೋರಾಟ ಮಲ್ಪಿನ ತುಳುವೆರ್ ಅರಸುಲುಲೆ ಒಂಜಿ.<ref>{{cite book|last=Potholm|first=Christian P.|title=Hiding in Plain Sight: Women Warriors Throughout Time and Space|publisher=Rowman & Littlefield|year=2021|page=17|isbn=9781538162729}}</ref> ಆಕೆ [[ಚೌಟ]] ಅರಸು ಮನೆತನದವಳೆ.<ref>{{cite book|last=Nandakumar|first=J.|title=Swa: Struggle for National Selfhood Past, Present and Future|publisher=Indus Scrolls Press|year=2022|page=11}}</ref> ಅಂಚಿನ ಕಾಲೊಡು ಉಳ್ಳಾಲ ಬಂದರು ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಆಯಿನ ಕಾರಣ ಪೋರ್ತುಗೀಸ್ ಸೇನೆದ ಗಮನ ಆ ಪ್ರದೇಶೊಗು ಬಂತೆ.<ref>{{cite book|last=Garodia Gupta|first=Archana|title=The Women Who Ruled India|publisher=Hachette India|year=2019|page=312}}</ref> ಪೋರ್ತುಗೀಸರು ಉಳ್ಳಾಲನು ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪುನ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪಿನೆರ್. ಆಂಡುಲೆ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಒರಿಯೊಂದು ದಾಳಿನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಡೆದಿತ್ತೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಭಾರತದೊಲು ಯೂರೋಪಿನ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೊದಲಿನ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮಲ್ಪಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರೆರ್ಲೆ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಚೌಟ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|title=Queen Abbakka's Triumph over Western Colonisers|publisher=Press Information Bureau, Government of India|url=https://pib.gov.in}}</ref> ಈ ಮನೆತನೊಲು '''ಅಳಿಯಸಂತಾನ''' ಪದ್ಧತಿ ಆಚರಣೆ ಉಂಡಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Desai|first=P. B.|title=Cultural History of Karnataka|publisher=Karnatak University|year=1970|page=357}}</ref> ಅಬ್ಬಕ್ಕೆನ ಮಾವ ತಿರುಮಲರಾಯ ಚೌಟ ಆಕೆರೆ ಉಳ್ಳಾಲ್ದ ರಾಣಿಯಾಪಾದ್ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Prabhu|first=K. Sanjiva|title=Special Study Report on Bhuta Cult in South Kanara District|publisher=Controller of Publications|year=1977|pages=9–12}}</ref> ಲಕ್ಷ್ಮಪ್ಪ ಅರಸರೊಟ್ಟುಗು ಮದುವೆ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Ponvannan|first=Gayathri|title=Unstoppable: 75 Stories of Trailblazing Indian Women|publisher=Hachette India|year=2019|page=272}}</ref> 1510ರ ಬಳಿಕ ಪೋರ್ತುಗೀಸರು ಗೋವಾ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಲ್ಪೆರ್.<ref>{{cite book|last=Garodia Gupta|first=Archana|title=The Women Who Ruled India|publisher=Hachette India|year=2019|page=312}}</ref> ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಜೈನ, ಹಿಂದೂ ಆಂಡ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಉಳಿಸಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Shintri|first=Sarojini|title=Women Freedom Fighters in Karnataka|publisher=Prasaranga, Karnatak University|year=1983|pages=13–14}}</ref> 1555ದ ಪೊರ್ಲು ಡೊಮ್ ಆಲ್ವಾರೊ ಡ ಸಿಲ್ವೇರ ನೇತೃತ್ವದ ದಾಳಿನು ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಸೋಲಿಸಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Kudva|first=V. N.|title=History of the Dakshinatya Saraswats|publisher=Samyukta Gowda Saraswata Sabha|year=1972|pages=107–110}}</ref> 1568ದ ಪೊರ್ಲು ಜೋವೊ ಪೈಶೊಟೊ ನೇತೃತ್ವದ ದಾಳಿಯೂ ವಿಫಲ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಕುಟ್ಟಿ ಪೋಕರ್ ಮರ್ಕಾರ್ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಪರ ಪೋರಾಟ ಮಲ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Abbakka Rani: The Unsung Warrior Queen|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|url=http://ignca.gov.in/PDF_data/Abbakka_Rani.pdf}}</ref> ಉಳ್ಳಾಲ ಪ್ರಮುಖ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಬಂದರು ಆಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Ramesh|first=K. V.|title=Maritime Trade in Medieval Karnataka|publisher=Karnataka Historical Research Society|year=1975|pages=89–92}}</ref> ಜೈನ ಬಸದಿಲೆ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಕಲೆ ಆಂಡ್ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪಾಯೆರ್.<ref>{{cite book|last=Murthy|first=P. N. Narasimha|title=Jainism in Coastal Karnataka|publisher=Manohar Publications|year=1990|pages=145–148}}</ref> ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವೀರ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಉತ್ಸವ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನೆರ್.<ref>{{cite news|title=Abbakka Utsava celebrates legacy of fearless queen|work=The Hindu|date=12 April 2022|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/abbakka-utsava-from-april-15/article65320843.ece}}</ref> 2003ರೊ ವಿಶೇಷ ಅಂಚೆ ಲಕೋಟೆ ಆಂಡ್ 2023ರೊ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Queen Abbakka's Triumph over Western Colonisers|publisher=Press Information Bureau|url=https://pib.gov.in}}</ref> ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವೀರ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಉತ್ಸವ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನೆರ್.<ref>{{cite news|title=Abbakka Utsava celebrates legacy of fearless queen|work=The Hindu|date=12 April 2022|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/abbakka-utsava-from-april-15/article65320843.ece}}</ref> 2003ರೊ ವಿಶೇಷ ಅಂಚೆ ಲಕೋಟೆ ಆಂಡ್ 2023ರೊ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯೆರ್.<ref>{{cite web|title=Queen Abbakka's Triumph over Western Colonisers|publisher=Press Information Bureau|url=https://pib.gov.in}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * {{cite book|last=Potholm|first=Christian P.|title=Hiding in Plain Sight: Women Warriors Throughout Time and Space|publisher=Rowman & Littlefield|year=2021|isbn=9781538162729}} * {{cite book|last=Nandakumar|first=J.|title=Swa: Struggle for National Selfhood Past, Present and Future|publisher=Indus Scrolls Press|year=2022}} * {{cite book|last=Desai|first=P. B.|title=Cultural History of Karnataka|publisher=Karnatak University|year=1970}} * {{cite book|last=Garodia Gupta|first=Archana|title=The Women Who Ruled India|publisher=Hachette India|year=2019}} * {{cite book|last=Prabhu|first=K. Sanjiva|title=Special Study Report on Bhuta Cult in South Kanara District|publisher=Controller of Publications|year=1977}} * {{cite book|last=Kudva|first=V. N.|title=History of the Dakshinatya Saraswats|publisher=Samyukta Gowda Saraswata Sabha|year=1972}} * {{cite book|last=Shintri|first=Sarojini|title=Women Freedom Fighters in Karnataka|publisher=Prasaranga, Karnatak University|year=1983}} * {{cite book|last=Ramesh|first=K. V.|title=Maritime Trade in Medieval Karnataka|publisher=Karnataka Historical Research Society|year=1975}} * {{cite book|last=Murthy|first=P. N. Narasimha|title=Jainism in Coastal Karnataka|publisher=Manohar Publications|year=1990}} hxqkr86vhwa203dmpmrl2t8g26n9yng 0 27393 362341 362306 2026-07-02T16:12:51Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ಬ್ಯಾಂಕುಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 362341 wikitext text/x-wiki ತಮಿಳ್ನಾಡ್ ಮರ್ಕೆಂಟೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಭಾರತದ ಖಾಸಗಿ ರಂಗದ ಒಂಜಿ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಉಂದೆನ್ 1921 ಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ತಮಿಳುನಾಡುದ ತೂತುಕುಡಿಟ್ ಉಂದೆತ್ತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ 623 ಶಾಖೆಲು, 262 ನಗದು ಮರುಬಳಕೆ ಯಂತ್ರಲು (ಕ್ಯಾಶ್ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಮೆಷಿನ್) ಬೊಕ್ಕ 1151 ಎಟಿಎ‍ಮ್‌ಲೆನ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೊಂದ್‌ದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Pan India Network |url=https://www.tmb.bank.in/about-tmb#3 |website=tmb.bank.in |publisher=TMB |access-date=1 July 2026}}</ref> ಭಾರತೀಯ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿಪ್ಪುನ ಟಿಎಮ್‌ಬಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳದ ಆಧಾರೊಡು 16ನೇ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು.<ref>{{cite web |title=Private Sector Bank Companies |url=https://www.screener.in/market/IN05/IN0501/IN050102/IN050102002/?sort=market+capitalization&order=desc |website=screener.in |publisher=Mittal Analytics Private Ltd |access-date=1 July 2026}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ನಾಡಾರ್ ಉದ್ಯಮಿಲೆನ ಸಮುದಾಯಗಾದ್ ಒಂಜಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನ ಆಲೋಚನೆನ್ ಸುರುಕು 1920 ಟ್ ತೂತುಕುಡಿಟ್ ನಡತಿನ ನಾಡಾರ್ ಮಹಾಜನ ಸಂಗಮದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆಟ್ಟ್ ದೀಯೆರ್. ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಬೇಗನೆ ಕಾರ್ಯರೂಪೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. 11 ಮೇ 1921 ಟ್ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಲೆನ ಕಾಯ್ದೆ 1913 ದ ಅಡಿಟ್ ದಿ ನಾಡಾರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್‌ದ ಪೊಸ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=Pan India Network |url=https://www.tmb.bank.in/about-tmb#3 |website=tmb.bank.in |publisher=TMB |access-date=1 July 2026}}</ref> ಎಂ. ವಿ. ಷಣ್ಮುಗವೇಲ್ ಮೆರೆನ್ 4 ನವೆಂಬರ್ 1921 ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸುರುತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. 11 ನವೆಂಬರ್ 1921 ಟ್ ತೂತುಕುಡಿದ ಸೌತ್ ರಾಜಾ ರಸ್ತೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಅನಾ ಮಾವಣ್ಣ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ವ್ಯವಹಾರ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite web |title=Pan India Network |url=https://www.tmb.bank.in/about-tmb#3 |website=tmb.bank.in |publisher=TMB |access-date=1 July 2026}}</ref> 1937 ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆನ್ ದೆತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ 1939 ದ ಪೊರ್ತುಗು ಅಯಿನ್ ಮುಚ್ಚೊಡಾಂಡ್.<ref>{{cite web |title=Tamilnad Mercantile Bank Ltd |url=https://www.fortuneindia.com/companies/tamilnad-mercantile-bank-ltd |website=fortuneindia.com |publisher=Fortune India |access-date=1 July 2026}}</ref> 1947 ದ ಪೊರ್ತುಗು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಬರೆ ನಾಲ್ ಶಾಖೆಲು-ತೂತುಕುಡಿ, ಮಧುರೈ, ಶಿವಕಾಶಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿರುದುನಗರಡ್- ಮಾತ್ರ ಇತ್ತ್ಂಡ್. 1976 ಟ್ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಡ್ದು ಪಿದಯಿ ಬೆಂಗಳೂರುಡು ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಶಾಖೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. 1963 ನವೆಂಬರ್‌ಡ್ ನಾಡಾರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಪುದರ್‌ನ್ 'ತಮಿಳ್ನಾಡ್ ಮರ್ಕೆಂಟೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಪಂದ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೊಂಡ್.<ref>{{cite web |title=Pan India Network |url=https://www.tmb.bank.in/about-tmb#3 |website=tmb.bank.in |publisher=TMB |access-date=1 July 2026}}</ref> ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸುರುತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಣಕೀಕೃತ ಶಾಖೆನ್ 9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1984 ಟ್ ತೂತುಕುಡಿದ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಜಿ.ಸಿ ರಸ್ತೆಡ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಎಟಿಎಂ ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ 11 ನವೆಂಬರ್ 2003 ಟ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=Pan India Network |url=https://www.tmb.bank.in/about-tmb#3 |website=tmb.bank.in |publisher=TMB |access-date=1 July 2026}}</ref> 6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 ಟ್ ತಮಿಳ್ನಾಡ್ ಮರ್ಕೆಂಟೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಐಪಿಒ ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೊಡುಗೆ) ಮೂಲಕ ಬಂಡವಾಳ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪೆರೆ ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಬೊಕ್ಕ ವಿನಿಮಯ ಮಂಡಳಿಗ್ ಅರ್ಜಿ ಪಾಡಿಂಡ್. ಸೆಬಿದ ಅನುಮೋದನೆದ ಬೊಕ್ಕ 7 ಜೂನ್ 2022 ಟ್ ಕಂಪನಿ ತನ್ನ ಐಪಿಒಗಾದ್ ಸೆಬಿದ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯಿಂಡ್. 15ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಂಡ್.<ref>{{cite web |title=TMB Get SEBI nod for IPO |url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/tamilnad-mercantile-bank-gets-sebi-nod-for-ipo/articleshow/92045533.cms |website=timesofindia.indiatimes.com |publisher=TOI |access-date=1 July 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Tamilnad Mercantile Bank Ltd. IPO Details |url=https://ticker.finology.in/ipo/tamilnad-mercantile-bank-ltd |website=ticker.finology.in |publisher=FINOLOGY VENTURES PRIVATE LIMITED |access-date=1 July 2026}}</ref> == ವಿವಾದೊಲು== ==ಉಲ್ಲೇಕ== {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಬ್ಯಾಂಕುಲು]] 03uc7wh24mo84ku1asm4ndq92sprxn2 362342 362341 2026-07-02T16:13:25Z Mahaveer Indra 1023 added [[Category:ಭಾರತೊದ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 362342 wikitext text/x-wiki ತಮಿಳ್ನಾಡ್ ಮರ್ಕೆಂಟೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಭಾರತದ ಖಾಸಗಿ ರಂಗದ ಒಂಜಿ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಉಂದೆನ್ 1921 ಟ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. ತಮಿಳುನಾಡುದ ತೂತುಕುಡಿಟ್ ಉಂದೆತ್ತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ 623 ಶಾಖೆಲು, 262 ನಗದು ಮರುಬಳಕೆ ಯಂತ್ರಲು (ಕ್ಯಾಶ್ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಮೆಷಿನ್) ಬೊಕ್ಕ 1151 ಎಟಿಎ‍ಮ್‌ಲೆನ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೊಂದ್‌ದುಂಡು.<ref>{{cite web |title=Pan India Network |url=https://www.tmb.bank.in/about-tmb#3 |website=tmb.bank.in |publisher=TMB |access-date=1 July 2026}}</ref> ಭಾರತೀಯ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿಪ್ಪುನ ಟಿಎಮ್‌ಬಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳದ ಆಧಾರೊಡು 16ನೇ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು.<ref>{{cite web |title=Private Sector Bank Companies |url=https://www.screener.in/market/IN05/IN0501/IN050102/IN050102002/?sort=market+capitalization&order=desc |website=screener.in |publisher=Mittal Analytics Private Ltd |access-date=1 July 2026}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ನಾಡಾರ್ ಉದ್ಯಮಿಲೆನ ಸಮುದಾಯಗಾದ್ ಒಂಜಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನ ಆಲೋಚನೆನ್ ಸುರುಕು 1920 ಟ್ ತೂತುಕುಡಿಟ್ ನಡತಿನ ನಾಡಾರ್ ಮಹಾಜನ ಸಂಗಮದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆಟ್ಟ್ ದೀಯೆರ್. ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಬೇಗನೆ ಕಾರ್ಯರೂಪೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. 11 ಮೇ 1921 ಟ್ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಲೆನ ಕಾಯ್ದೆ 1913 ದ ಅಡಿಟ್ ದಿ ನಾಡಾರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್‌ದ ಪೊಸ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=Pan India Network |url=https://www.tmb.bank.in/about-tmb#3 |website=tmb.bank.in |publisher=TMB |access-date=1 July 2026}}</ref> ಎಂ. ವಿ. ಷಣ್ಮುಗವೇಲ್ ಮೆರೆನ್ 4 ನವೆಂಬರ್ 1921 ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸುರುತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ತ್‌ದೆರ್. 11 ನವೆಂಬರ್ 1921 ಟ್ ತೂತುಕುಡಿದ ಸೌತ್ ರಾಜಾ ರಸ್ತೆಡ್ ಇಪ್ಪುನ ಅನಾ ಮಾವಣ್ಣ ಕಟ್ಟಡೊಡು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ವ್ಯವಹಾರ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite web |title=Pan India Network |url=https://www.tmb.bank.in/about-tmb#3 |website=tmb.bank.in |publisher=TMB |access-date=1 July 2026}}</ref> 1937 ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾಡ್ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆನ್ ದೆತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ 1939 ದ ಪೊರ್ತುಗು ಅಯಿನ್ ಮುಚ್ಚೊಡಾಂಡ್.<ref>{{cite web |title=Tamilnad Mercantile Bank Ltd |url=https://www.fortuneindia.com/companies/tamilnad-mercantile-bank-ltd |website=fortuneindia.com |publisher=Fortune India |access-date=1 July 2026}}</ref> 1947 ದ ಪೊರ್ತುಗು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಬರೆ ನಾಲ್ ಶಾಖೆಲು-ತೂತುಕುಡಿ, ಮಧುರೈ, ಶಿವಕಾಶಿ ಬೊಕ್ಕ ವಿರುದುನಗರಡ್- ಮಾತ್ರ ಇತ್ತ್ಂಡ್. 1976 ಟ್ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಡ್ದು ಪಿದಯಿ ಬೆಂಗಳೂರುಡು ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಶಾಖೆನ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. 1963 ನವೆಂಬರ್‌ಡ್ ನಾಡಾರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಪುದರ್‌ನ್ 'ತಮಿಳ್ನಾಡ್ ಮರ್ಕೆಂಟೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಪಂದ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೊಂಡ್.<ref>{{cite web |title=Pan India Network |url=https://www.tmb.bank.in/about-tmb#3 |website=tmb.bank.in |publisher=TMB |access-date=1 July 2026}}</ref> ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸುರುತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಣಕೀಕೃತ ಶಾಖೆನ್ 9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1984 ಟ್ ತೂತುಕುಡಿದ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಜಿ.ಸಿ ರಸ್ತೆಡ್ ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸುರುತ ಎಟಿಎಂ ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ 11 ನವೆಂಬರ್ 2003 ಟ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=Pan India Network |url=https://www.tmb.bank.in/about-tmb#3 |website=tmb.bank.in |publisher=TMB |access-date=1 July 2026}}</ref> 6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 ಟ್ ತಮಿಳ್ನಾಡ್ ಮರ್ಕೆಂಟೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಐಪಿಒ ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೊಡುಗೆ) ಮೂಲಕ ಬಂಡವಾಳ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪೆರೆ ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಬೊಕ್ಕ ವಿನಿಮಯ ಮಂಡಳಿಗ್ ಅರ್ಜಿ ಪಾಡಿಂಡ್. ಸೆಬಿದ ಅನುಮೋದನೆದ ಬೊಕ್ಕ 7 ಜೂನ್ 2022 ಟ್ ಕಂಪನಿ ತನ್ನ ಐಪಿಒಗಾದ್ ಸೆಬಿದ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯಿಂಡ್. 15ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಂಡ್.<ref>{{cite web |title=TMB Get SEBI nod for IPO |url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/tamilnad-mercantile-bank-gets-sebi-nod-for-ipo/articleshow/92045533.cms |website=timesofindia.indiatimes.com |publisher=TOI |access-date=1 July 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=Tamilnad Mercantile Bank Ltd. IPO Details |url=https://ticker.finology.in/ipo/tamilnad-mercantile-bank-ltd |website=ticker.finology.in |publisher=FINOLOGY VENTURES PRIVATE LIMITED |access-date=1 July 2026}}</ref> == ವಿವಾದೊಲು== ==ಉಲ್ಲೇಕ== {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಬ್ಯಾಂಕುಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಲು]] qglb0bysvz804aqr839t36w4ivgkljo 0 27411 362343 362307 2026-07-02T17:14:04Z Mahaveer Indra 1023 ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ತಗೆಯುತ್ತಿರುವೆ 362343 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 362344 362343 2026-07-02T18:10:45Z Mahaveer Indra 1023 362344 wikitext text/x-wiki ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಂಜಿ ಭಾರತದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಇಂದೆತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಮುಂಬೈಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಚಿಲ್ಲರೆ ಗ್ರಾಹಕರೆಗ್, ಎಂಎಸ್ಎಂಇಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಗ್ರಾಹಕರೆಗ್ ಸೇವೆಲೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ರಾಣಾ ಕಪೂರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಶೋಕ್ ಕಪೂರ್ ಸೇರ್ದ್ 2003ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ದೇಸೊರ್ಮೆ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ 1,198 ಶಾಖೆಲು, 193 ವ್ಯವಹಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಛೇರಿಲು ಬೊಕ್ಕ 1,287ಡು ಎಚ್ಚ ಎಟಿಎಂಲು ಉಲ್ಲ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳದ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇತ್ತೆ ೭ನೇ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು. ==ಇತಿಹಾಸ== 1997–98ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಮುಂಬೈ ಮೂಲದ ಮೂಜಿ ಜನ ಬ್ಯಾಂಕರ್‌ಲಾಯಿನ ರಾಣಾ ಕಪೂರ್, ಅಶೋಕ್ ಕಪೂರ್ ಬೊಕ್ಕ ಹರಕೀರತ್ ಸಿಂಗ್ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ ದೇಶದ ರಾಬೋಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಹಭಾಗಿತ್ವೊಡು 'ರಾಬೋ ಇಂಡಿಯಾ ಫೈನಾನ್ಸ್' ಸಂಸ್ಥೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 2003ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಈ ಮೂಜಿ ಜನ ಬ್ಯಾಂಕರ್‌ಲು ರಾಬೋ ಇಂಡಿಯಾ ಫೈನಾನ್ಸ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಅಕ್ಲೆನ ಪಾಲನ್ ಮಾರ್‌ದ್, ಬತ್ತಿನ ದುಡ್ಡುಡು 'ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಅನ್ನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಮೇ 2004 ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ದ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಪಡೆಯಿಂಡ್. ಸುರುಟು, ರಾಣಾ ಕಪೂರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಶೋಕ್ ಕಪೂರ್ ತಲಾ ಶೇ. 26 ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ ಹೊಂದ್‌ದಿತ್ತೆರ್, ರಾಬೋಬ್ಯಾಂಕ್ ಶೇ. 20 ದಾತ್, ಸುರುಟು ನೇಮಕ ಆಯಿನ ನಿರ್ದೇಶಕರೆಗ್ ಶೇ. 3 ಬೊಕ್ಕ ಒರಿದಿನ ಶೇ. 25 ಪಾಲನ್ ಖಾಸಗಿ ಈಕ್ವಿಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಹೊಂದ್‌ದಿತ್ತ. ಸುರುತ ಶಾಖೆನ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2004 ಡ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಜೂನ್ 2005 ಡ್ ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲೆಡ್ ಸೇರ್ಪಡೆ ಆಂಡ್. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016 ಡ್, ಮಾರುಕಟ್ಟೆದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿದ ಕಾರಣೊಡ್ದು ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ 1 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ಷೇರು ಮಾರಾಟನ್ ರದ್ದು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ, ಹೊಸ ಬ್ಯಾಂಕರ್‌ಲೆನ ತಂಡನ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ತನ್ನ ವಿಫಲ ಆಯಿನ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹದ ಕೆಲಸನ್ ಪಿರ ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. 2020 ರ ಸುರುಕು, ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆವಂದೆ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾತ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಭಾರಿ ಹಾಳಾಂಡ್. ಉಂದು ಸಾಲದ ನಷ್ಟೊಲೆಗ್ ಕಾರಣ ಆದ್, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ರೇಟಿಂಗ್‌ಲು ಕುಸಿದ್ ಪೋಂಡ್, ಹೂಡಿಕೆದಾರೆರ್ ಬಾಂಡ್ ಒಪ್ಪಂದಲೆನ್ ಪಿರ ದೆತೊನಿಯೆರೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಹಕರೆರ್ ಅಕ್ಲೆನ ಠೇವಣಿಲೆನ್ ಪಿರ ದೆಪ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. 5 ಮಾರ್ಚ್ 2020 ದ್, ಆರ್‌ಬಿಐ ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ ದೆತೊಂಡ್. ಆರ್‌ಬಿಐ ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಮಂಡಳಿನ್ ಪುನರ್ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಅಧಿಕಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಉಪ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಕುಮಾರ್ ಮೆರೆನ್ ಎಂಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಿಇಒ ಆದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಮಾಜಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸುನಿಲ್ ಮೆಹ್ತಾ ಮೆರೆನ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆರ್‌ಬಿಐ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮಿತ್ತ್, ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಎಚ್‌ಡಿಎಫ್‌ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಆಕ್ಸಿಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಲು ಪುನರ್ರಚನಾ ಯೋಜನೆದ ಮೂಲಕ ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ==ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ== 'ಯೆಸ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ (ಇಂಡಿಯಾ) ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಉಂದು ಚಿಲ್ಲರೆ ಗ್ರಾಹಕರೆಗ್, ಮಲ್ಲ ಹೂಡಿಕೆದಾರೆರೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಗ್ರಾಹಕರೆಗ್ ಸಂಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಇಕ್ವಿಟಿ ಮಾರಾಟ ಬೊಕ್ಕ ಹೂಡಿಕೆ ಸಲಹೆದಂಚಿನ ಸೇವೆಲೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ==ನಿಷೇಧ== 5 ಮಾರ್ಚ್ 2020 ದ್, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರಾಹಕರೆನ ಬೊಕ್ಕ ಠೇವಣಿದಾರೆರೆನ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಡ್ದು ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿನ್ ಅಮಾನತು ಮಲ್ತ್ದ್ ತನ್ನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ದೆತೊನುವೆ ಬೊಕ್ಕ ಇಂದೆತ್ತ ವಹಿವಾಟುದ ಮಿತ್ತ್ 30 ದಿನತ್ತ ನಿಷೇಧ ಹೇರುವೆ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ನಿಷೇಧದ ಅವಧಿಡ್, ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರಾಹಕರೆಗ್ ಬರ್ಪುನ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮುಟ್ಟ ಅಕ್ಲೆನ ಖಾತೆಡ್ದ್ ಗರಿಷ್ಠ ₹50,000 ಮುಟ್ಟ ಮಾತ್ರ ಪಿರ ದೆಪ್ಪೆರೆ ಅವಕಾಶ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆಂಡ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಲು, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ವೆಚ್ಚ ಬೊಕ್ಕ ಮದ್ಮೆದಂಚಿನ ಕಡ್ಡಾಯ ಸಮಾರಂಭದ ವೆಚ್ಚದಂಚಿನ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಡ್ ಮಾತ್ರ, ಆರ್‌ಬಿಐ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೆತೊಂದು ಹೆಚ್ಚದ ದುಡ್ಡು ದೆಪ್ಪೆರೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಡ್ದ್ ಬಳಕೆದಾರೆರ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಹಿವಾಟು ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಯುಪಿಐ (UPI) ಪಾವತಿ ಸೇವೆಲೆನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೆರೆ ಭಾರಿ ತೊಂದರೆ ಆಂಡ್. ===ನಿಷೇಧ ಮಲ್ತಿನಿ ದಾಯೆ=== ಆರ್‌ಬಿಐ ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಹಿವಾಟುದ ಮಿತ್ತ್ 30 ದಿನದ ನಿಷೇಧ ಹೇರೆರೆ ನಾಲ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಇತ್ತ್ಂಡ್: # ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಆಸ್ತಿಲೆನ ಭಾರಿ ಹೆಚ್ಚಳ- ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೊರ್ತಿನ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಲಲು - ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಅನಿಲ್ ಅಂಬಾನಿ ಗ್ರೂಪ್, ಐಎಲ್&ಎಫ್ಎಸ್, ಡಿಎಚ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್ ನಂಚಿನ ಸಂಕಟಡಿತ್ತಿನ ಮಲ್ಲ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಸಾಲಲು - ಪಿರ ಬರವಂದೆ ವಸೂಲಾಗದ ಬಾಕಿ ದುಡ್ಡಾದ್ ಬದಲಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. # ಪೊಸತ್ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ವಿಫಲ ಆಯಿನ- ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಷ್ಟನ್ ಸರಿದೂಗಿಸೆರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ತುರ್ತಾದ್ ಹೊಸ ಬಂಡವಾಳದ ಅಗತ್ಯ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆದಾರೆರೆಡ್ದ್ ಬಂಡವಾಳ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸೆರೆ ವಿಫಲ ಆಂಡ್. # ತಪ್ಪು ಬೊಕ್ಕ ಸುಳ್ಳು ವರದಿಲು- ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಕೈಟಿತ್ತಿನ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಆಸ್ತಿಲೆನ ನಿಜವಾದ ಮೊತ್ತನ್ ದೆಂಗಾದ್ ದೀದ್, ಆರ್‌ಬಿಐಗೆ ಕಮ್ಮಿ ಪ್ರಮಾಣದ ವರದಿ ಕೊರ್ತಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅತ್ತಂದೆ, ನಮಕ್ ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಪಂದ್ ಹೂಡಿಕೆದಾರೆರೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರೆಗ್ ತಪ್ಪು ಭರವಸೆದ ಹೇಳಿಕೆಲೆನ್ ಕೊರೊಂದು ಬತ್ತ್ಂಡ್. # ಠೇವಣಿಲೆನ್ ಪಿರ ದೆತೊಂಡಿನ ಗ್ರಾಹಕರೆರ್- ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಳಾವೊಂದುಪ್ಪುನ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಾಯಿನ ತಕ್ಷಣ, ಮಲ್ಲ ಗ್ರಾಹಕರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಅಕ್ಲೆನ ಠೇವಣಿಲೆನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ದ್ ಭಾರಿ ಬೇಗ ಪಿರ ದೆಪ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂದೆಡ್ದ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ದೈನಂದಿನ ವಹಿವಾಟುಗ್ ದುಡ್ಡದ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪೂರ ಮುರ್ಕುನೆನ್ ತಡೆಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರೆನ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಡ್ದು ಆರ್‌ಬಿಐ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತ್ದ್, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ತನ್ನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ದೆತೊಂಡ್. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} 9x50lauertlcq841f7lcks4k9jjscwy 362345 362344 2026-07-02T18:11:20Z Mahaveer Indra 1023 Mahaveer Indra, ಪುಟೊ [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Mahaveer Indra/ಕಲ್ಪುನಕಳ1]] ನ್ [[ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್: ಪೊಸ ಬರವು 362344 wikitext text/x-wiki ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಂಜಿ ಭಾರತದ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಇಂದೆತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಮುಂಬೈಡ್ ಉಂಡು. ಉಂದು ಚಿಲ್ಲರೆ ಗ್ರಾಹಕರೆಗ್, ಎಂಎಸ್ಎಂಇಲೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಗ್ರಾಹಕರೆಗ್ ಸೇವೆಲೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ರಾಣಾ ಕಪೂರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಶೋಕ್ ಕಪೂರ್ ಸೇರ್ದ್ 2003ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ದೇಸೊರ್ಮೆ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ 1,198 ಶಾಖೆಲು, 193 ವ್ಯವಹಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಛೇರಿಲು ಬೊಕ್ಕ 1,287ಡು ಎಚ್ಚ ಎಟಿಎಂಲು ಉಲ್ಲ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳದ ಆಧಾರದ ಮಿತ್ತ್ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇತ್ತೆ ೭ನೇ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಂಡು. ==ಇತಿಹಾಸ== 1997–98ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಮುಂಬೈ ಮೂಲದ ಮೂಜಿ ಜನ ಬ್ಯಾಂಕರ್‌ಲಾಯಿನ ರಾಣಾ ಕಪೂರ್, ಅಶೋಕ್ ಕಪೂರ್ ಬೊಕ್ಕ ಹರಕೀರತ್ ಸಿಂಗ್ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ ದೇಶದ ರಾಬೋಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಹಭಾಗಿತ್ವೊಡು 'ರಾಬೋ ಇಂಡಿಯಾ ಫೈನಾನ್ಸ್' ಸಂಸ್ಥೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. 2003ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಈ ಮೂಜಿ ಜನ ಬ್ಯಾಂಕರ್‌ಲು ರಾಬೋ ಇಂಡಿಯಾ ಫೈನಾನ್ಸ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಅಕ್ಲೆನ ಪಾಲನ್ ಮಾರ್‌ದ್, ಬತ್ತಿನ ದುಡ್ಡುಡು 'ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' ಅನ್ನು ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಮೇ 2004 ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ದ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಪಡೆಯಿಂಡ್. ಸುರುಟು, ರಾಣಾ ಕಪೂರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಶೋಕ್ ಕಪೂರ್ ತಲಾ ಶೇ. 26 ರಷ್ಟು ಪಾಲನ್ ಹೊಂದ್‌ದಿತ್ತೆರ್, ರಾಬೋಬ್ಯಾಂಕ್ ಶೇ. 20 ದಾತ್, ಸುರುಟು ನೇಮಕ ಆಯಿನ ನಿರ್ದೇಶಕರೆಗ್ ಶೇ. 3 ಬೊಕ್ಕ ಒರಿದಿನ ಶೇ. 25 ಪಾಲನ್ ಖಾಸಗಿ ಈಕ್ವಿಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಹೊಂದ್‌ದಿತ್ತ. ಸುರುತ ಶಾಖೆನ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2004 ಡ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಜೂನ್ 2005 ಡ್ ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲೆಡ್ ಸೇರ್ಪಡೆ ಆಂಡ್. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016 ಡ್, ಮಾರುಕಟ್ಟೆದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿದ ಕಾರಣೊಡ್ದು ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ 1 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ಷೇರು ಮಾರಾಟನ್ ರದ್ದು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಬೊಕ್ಕ, ಹೊಸ ಬ್ಯಾಂಕರ್‌ಲೆನ ತಂಡನ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತಿನ ಬೊಕ್ಕ ಕಂಪನಿ ತನ್ನ ವಿಫಲ ಆಯಿನ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹದ ಕೆಲಸನ್ ಪಿರ ಸುರು ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. 2020 ರ ಸುರುಕು, ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆವಂದೆ ಇತ್ತಿನೆಡ್ದಾತ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಭಾರಿ ಹಾಳಾಂಡ್. ಉಂದು ಸಾಲದ ನಷ್ಟೊಲೆಗ್ ಕಾರಣ ಆದ್, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ರೇಟಿಂಗ್‌ಲು ಕುಸಿದ್ ಪೋಂಡ್, ಹೂಡಿಕೆದಾರೆರ್ ಬಾಂಡ್ ಒಪ್ಪಂದಲೆನ್ ಪಿರ ದೆತೊನಿಯೆರೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಹಕರೆರ್ ಅಕ್ಲೆನ ಠೇವಣಿಲೆನ್ ಪಿರ ದೆಪ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. 5 ಮಾರ್ಚ್ 2020 ದ್, ಆರ್‌ಬಿಐ ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ ದೆತೊಂಡ್. ಆರ್‌ಬಿಐ ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಮಂಡಳಿನ್ ಪುನರ್ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಅಧಿಕಾರಿ ಬೊಕ್ಕ ಉಪ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ್ ಇತ್ತಿನ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಕುಮಾರ್ ಮೆರೆನ್ ಎಂಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಿಇಒ ಆದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಮಾಜಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸುನಿಲ್ ಮೆಹ್ತಾ ಮೆರೆನ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕೇತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ್ ನೇಮಕ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಆರ್‌ಬಿಐ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮಿತ್ತ್, ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಎಚ್‌ಡಿಎಫ್‌ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಆಕ್ಸಿಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಲು ಪುನರ್ರಚನಾ ಯೋಜನೆದ ಮೂಲಕ ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ==ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ== 'ಯೆಸ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ (ಇಂಡಿಯಾ) ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಉಂದು ಚಿಲ್ಲರೆ ಗ್ರಾಹಕರೆಗ್, ಮಲ್ಲ ಹೂಡಿಕೆದಾರೆರೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಗ್ರಾಹಕರೆಗ್ ಸಂಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಇಕ್ವಿಟಿ ಮಾರಾಟ ಬೊಕ್ಕ ಹೂಡಿಕೆ ಸಲಹೆದಂಚಿನ ಸೇವೆಲೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ==ನಿಷೇಧ== 5 ಮಾರ್ಚ್ 2020 ದ್, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರಾಹಕರೆನ ಬೊಕ್ಕ ಠೇವಣಿದಾರೆರೆನ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಡ್ದು ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿನ್ ಅಮಾನತು ಮಲ್ತ್ದ್ ತನ್ನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ದೆತೊನುವೆ ಬೊಕ್ಕ ಇಂದೆತ್ತ ವಹಿವಾಟುದ ಮಿತ್ತ್ 30 ದಿನತ್ತ ನಿಷೇಧ ಹೇರುವೆ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಈ ನಿಷೇಧದ ಅವಧಿಡ್, ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರಾಹಕರೆಗ್ ಬರ್ಪುನ ಒಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಮುಟ್ಟ ಅಕ್ಲೆನ ಖಾತೆಡ್ದ್ ಗರಿಷ್ಠ ₹50,000 ಮುಟ್ಟ ಮಾತ್ರ ಪಿರ ದೆಪ್ಪೆರೆ ಅವಕಾಶ ಕೊರಿಯೆರ್. ಆಂಡ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಲು, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ವೆಚ್ಚ ಬೊಕ್ಕ ಮದ್ಮೆದಂಚಿನ ಕಡ್ಡಾಯ ಸಮಾರಂಭದ ವೆಚ್ಚದಂಚಿನ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಡ್ ಮಾತ್ರ, ಆರ್‌ಬಿಐ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೆತೊಂದು ಹೆಚ್ಚದ ದುಡ್ಡು ದೆಪ್ಪೆರೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಇಂದೆಡ್ದ್ ಬಳಕೆದಾರೆರ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಹಿವಾಟು ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಯುಪಿಐ (UPI) ಪಾವತಿ ಸೇವೆಲೆನ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪೆರೆ ಭಾರಿ ತೊಂದರೆ ಆಂಡ್. ===ನಿಷೇಧ ಮಲ್ತಿನಿ ದಾಯೆ=== ಆರ್‌ಬಿಐ ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಹಿವಾಟುದ ಮಿತ್ತ್ 30 ದಿನದ ನಿಷೇಧ ಹೇರೆರೆ ನಾಲ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಇತ್ತ್ಂಡ್: # ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಆಸ್ತಿಲೆನ ಭಾರಿ ಹೆಚ್ಚಳ- ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೊರ್ತಿನ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಲಲು - ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಅನಿಲ್ ಅಂಬಾನಿ ಗ್ರೂಪ್, ಐಎಲ್&ಎಫ್ಎಸ್, ಡಿಎಚ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್ ನಂಚಿನ ಸಂಕಟಡಿತ್ತಿನ ಮಲ್ಲ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಗ್ ಕೊರ್ತಿನ ಸಾಲಲು - ಪಿರ ಬರವಂದೆ ವಸೂಲಾಗದ ಬಾಕಿ ದುಡ್ಡಾದ್ ಬದಲಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. # ಪೊಸತ್ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪೆರೆ ವಿಫಲ ಆಯಿನ- ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿನ್ ಸುಧಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಷ್ಟನ್ ಸರಿದೂಗಿಸೆರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ತುರ್ತಾದ್ ಹೊಸ ಬಂಡವಾಳದ ಅಗತ್ಯ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆದಾರೆರೆಡ್ದ್ ಬಂಡವಾಳ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸೆರೆ ವಿಫಲ ಆಂಡ್. # ತಪ್ಪು ಬೊಕ್ಕ ಸುಳ್ಳು ವರದಿಲು- ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಕೈಟಿತ್ತಿನ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಆಸ್ತಿಲೆನ ನಿಜವಾದ ಮೊತ್ತನ್ ದೆಂಗಾದ್ ದೀದ್, ಆರ್‌ಬಿಐಗೆ ಕಮ್ಮಿ ಪ್ರಮಾಣದ ವರದಿ ಕೊರ್ತಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅತ್ತಂದೆ, ನಮಕ್ ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆ ತಿಕ್ಕುಂಡು ಪಂದ್ ಹೂಡಿಕೆದಾರೆರೆಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರೆಗ್ ತಪ್ಪು ಭರವಸೆದ ಹೇಳಿಕೆಲೆನ್ ಕೊರೊಂದು ಬತ್ತ್ಂಡ್. # ಠೇವಣಿಲೆನ್ ಪಿರ ದೆತೊಂಡಿನ ಗ್ರಾಹಕರೆರ್- ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಳಾವೊಂದುಪ್ಪುನ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಾಯಿನ ತಕ್ಷಣ, ಮಲ್ಲ ಗ್ರಾಹಕರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಲು ಅಕ್ಲೆನ ಠೇವಣಿಲೆನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ದ್ ಭಾರಿ ಬೇಗ ಪಿರ ದೆಪ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಇಂದೆಡ್ದ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಡ್ ದೈನಂದಿನ ವಹಿವಾಟುಗ್ ದುಡ್ಡದ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪೂರ ಮುರ್ಕುನೆನ್ ತಡೆಪೆರೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರೆನ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಡ್ದು ಆರ್‌ಬಿಐ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಮಲ್ತ್ದ್, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ್ ತನ್ನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ದೆತೊಂಡ್. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} 9x50lauertlcq841f7lcks4k9jjscwy 0 27418 362330 2026-07-02T12:03:21Z Hariprasad Shetty10 6127 ಹೊಸ ಪುಟ: '''ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪ''' [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ದ [[ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಡ್ [[ಮಲ್ಪೆ]] ಕರಾವಳಿಡ್ದ್ ಕೆಲವು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ [[ದ್ವೀಪ]]. ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪೊನು '''ತಾರಾಯಿ ದ್ವೀಪ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ದ್ವೀಪ ಅಯ... 362330 wikitext text/x-wiki '''ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪ''' [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ದ [[ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಡ್ [[ಮಲ್ಪೆ]] ಕರಾವಳಿಡ್ದ್ ಕೆಲವು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ [[ದ್ವೀಪ]]. ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪೊನು '''ತಾರಾಯಿ ದ್ವೀಪ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ದ್ವೀಪ ಅಯಿತ ಸ್ತಂಭದ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಲಾವಾಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. <ref>{{cite web|url=http://www.portal.gsi.gov.in/portal/page?_pageid=127,529572&_dad=portal&_schema=PORTAL&linkId=1068|title=Columnar Basalt|publisher=Geological Survey of India|accessdate=2008-07-26|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721160132/http://www.portal.gsi.gov.in/portal/page?_pageid=127,529572&_dad=portal&_schema=PORTAL&linkId=1068|url-status=dead}}</ref>. ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ದ್ವೀಪ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ 4 ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಸರ್ವೆ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ದೇಶೊದ 26 ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. == ಇತಿಹಾಸ == ಅಯಿತ ಮೂಲ ಪುದರ್ ''ತೋನ್ಸೆ ಪರ್''. ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ, ೧೪೯೭ಡ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಂಶೋಧಕೆ [[ವಾಸ್ಕೊ ಡಾ ಗಾಮಾ]], [[ಯುರೋಪ್]] ಡ್ದ್ [[ಭಾರತ]] ಗ್ ನೌಕಾಯಾನ ಮಲ್ಪುನಗ, ಈ ದ್ವೀಪೊಡು ಬತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪ ಒಂಜಿ ಕ್ರಾಸ್ ನ್ ನಡ್ತ್ ದ್ ಅಯಿಕ್ "ಎಲ್ ಪ್ಯಾಡ್ರೊನ್ ಡಿ ಸಾಂತಾ ಮಾರಿಯಾ" ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್, ಅರ್ಥ "ಅಮ್ಮೆ ಮೇರಿಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಜಾಗೆ", ಅಂಚಾದ್ ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite news |first=Ganesh |last=Prabhu |title=A beach and an island to relax on |url=http://www.hindu.com/2006/03/31/stories/2006033108730400.htm |work=ದ ಹಿಂದು |date=2006-03-31 |accessdate=2008-10-28 |archive-date=2006-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061213072228/http://www.hindu.com/2006/03/31/stories/2006033108730400.htm |url-status=deviated |archivedate=2006-12-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061213072228/http://www.hindu.com/2006/03/31/stories/2006033108730400.htm }}</ref>. == ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ == ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪ ಪಂಡ 4 ದ್ವೀಪೊಲೆನ ಗುಂಪು. ಉತ್ತರ ದ್ವೀಪ, 4 ದ್ವೀಪೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಬಸಾಲ್ಟಿಕ್-ರೈಯೋಡಾಸಿಟಿಕ್ ಕಲ್ಲುಲೆಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನವು ಬೊಕ್ಕ ಷಟ್ಕೋನ ಕಲ್ಲುಲೆನ ಗುಂಪು. ಈ ಪೊರ್ಲುದ ಷಟ್ಕೋನ ಕಲ್ಲುಲು ದೇಶೊಡು ಒಂಜೇ ಉಂಡು ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಸುಮಾರ್ ೫೦೦ ಮೀ (೧,೬೪೦.೪ ಅಡಿ) ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ ೧೦೦ ಮೀ ಅಗೆಲ ಉಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ತಾರಾಯಿದ ಮರಕುಲು ಉಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ಜನಕುಲು ಇಜ್ಜೆರ್.<ref>{{cite news|title=St Mary’s Island |url=http://www.india9.com/i9show/St-Mary's-Island-34540.htm|accessdate=2009-01-24}}</ref><ref>{{cite news |title=Where rocks tell a tale |url=http://www.thehindubusinessline.com/life/2002/09/16/stories/2002091600170300.htm|work= [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] |date=2002-09-16 |accessdate=2009-01-24}}</ref>. ಬಡಕಾಯಿ-ದೇ‍ಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಡ್ ಪಸರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ದ್ವೀಪಸಮೂಹೊಡು ೪ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಂಡು. ಈ 4 ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊಲು # ನರೀಕೇಳ (ತಾರಾಯಿ) ದ್ವೀಪ # ಉತ್ತರ ದ್ವೀಪ # ದರಿಯ ಬಹದ್ದೂರು ದ್ವೀಪ # ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವೀಪ == ದ್ವೀಪದ ಫೋಟೋಲು == <gallery> Image:St Mary's Island.JPG|ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕಡಲತೀರ. Image:St Mary's Island rocks.JPG|ದ್ವೀಪದ ಕಲ್ಲುಲೆನ ರಚನೆ. Image:St Mary's island.JPG| ದ್ವೀಪದ ದೊರದ ನೊಟ. File:Calidris-alpina-001 edit.jpg|ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಯಾಂಡ್ ಪೈಪರ್ಸ್ </gallery> {{commons category|St. Mary's Islands}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ]] [[ವರ್ಗೊ:ಭೂವಿಜ್ಞಾನ]] fslro06te2cye0q5acgwj2849ssuj6x 362331 362330 2026-07-02T12:03:45Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಇತಿಹಾಸ */ 362331 wikitext text/x-wiki '''ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪ''' [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ದ [[ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಡ್ [[ಮಲ್ಪೆ]] ಕರಾವಳಿಡ್ದ್ ಕೆಲವು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ [[ದ್ವೀಪ]]. ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪೊನು '''ತಾರಾಯಿ ದ್ವೀಪ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ದ್ವೀಪ ಅಯಿತ ಸ್ತಂಭದ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಲಾವಾಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. <ref>{{cite web|url=http://www.portal.gsi.gov.in/portal/page?_pageid=127,529572&_dad=portal&_schema=PORTAL&linkId=1068|title=Columnar Basalt|publisher=Geological Survey of India|accessdate=2008-07-26|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721160132/http://www.portal.gsi.gov.in/portal/page?_pageid=127,529572&_dad=portal&_schema=PORTAL&linkId=1068|url-status=dead}}</ref>. ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ದ್ವೀಪ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ 4 ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಸರ್ವೆ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ದೇಶೊದ 26 ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. == ಇತಿಹಾಸ == ಅಯಿತ ಮೂಲ ಪುದರ್ ''ತೋನ್ಸೆ ಪರ್''. ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ, ೧೪೯೭ಡ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಂಶೋಧಕೆ ವಾಸ್ಕೊ ಡಾ ಗಾಮಾ, [[ಯುರೋಪ್]] ಡ್ದ್ [[ಭಾರತ]] ಗ್ ನೌಕಾಯಾನ ಮಲ್ಪುನಗ, ಈ ದ್ವೀಪೊಡು ಬತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪ ಒಂಜಿ ಕ್ರಾಸ್ ನ್ ನಡ್ತ್ ದ್ ಅಯಿಕ್ "ಎಲ್ ಪ್ಯಾಡ್ರೊನ್ ಡಿ ಸಾಂತಾ ಮಾರಿಯಾ" ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್, ಅರ್ಥ "ಅಮ್ಮೆ ಮೇರಿಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಜಾಗೆ", ಅಂಚಾದ್ ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite news |first=Ganesh |last=Prabhu |title=A beach and an island to relax on |url=http://www.hindu.com/2006/03/31/stories/2006033108730400.htm |work=ದ ಹಿಂದು |date=2006-03-31 |accessdate=2008-10-28 |archive-date=2006-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061213072228/http://www.hindu.com/2006/03/31/stories/2006033108730400.htm |url-status=deviated |archivedate=2006-12-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061213072228/http://www.hindu.com/2006/03/31/stories/2006033108730400.htm }}</ref>. == ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ == ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪ ಪಂಡ 4 ದ್ವೀಪೊಲೆನ ಗುಂಪು. ಉತ್ತರ ದ್ವೀಪ, 4 ದ್ವೀಪೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಬಸಾಲ್ಟಿಕ್-ರೈಯೋಡಾಸಿಟಿಕ್ ಕಲ್ಲುಲೆಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನವು ಬೊಕ್ಕ ಷಟ್ಕೋನ ಕಲ್ಲುಲೆನ ಗುಂಪು. ಈ ಪೊರ್ಲುದ ಷಟ್ಕೋನ ಕಲ್ಲುಲು ದೇಶೊಡು ಒಂಜೇ ಉಂಡು ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಸುಮಾರ್ ೫೦೦ ಮೀ (೧,೬೪೦.೪ ಅಡಿ) ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ ೧೦೦ ಮೀ ಅಗೆಲ ಉಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ತಾರಾಯಿದ ಮರಕುಲು ಉಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ಜನಕುಲು ಇಜ್ಜೆರ್.<ref>{{cite news|title=St Mary’s Island |url=http://www.india9.com/i9show/St-Mary's-Island-34540.htm|accessdate=2009-01-24}}</ref><ref>{{cite news |title=Where rocks tell a tale |url=http://www.thehindubusinessline.com/life/2002/09/16/stories/2002091600170300.htm|work= [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] |date=2002-09-16 |accessdate=2009-01-24}}</ref>. ಬಡಕಾಯಿ-ದೇ‍ಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಡ್ ಪಸರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ದ್ವೀಪಸಮೂಹೊಡು ೪ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಂಡು. ಈ 4 ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊಲು # ನರೀಕೇಳ (ತಾರಾಯಿ) ದ್ವೀಪ # ಉತ್ತರ ದ್ವೀಪ # ದರಿಯ ಬಹದ್ದೂರು ದ್ವೀಪ # ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವೀಪ == ದ್ವೀಪದ ಫೋಟೋಲು == <gallery> Image:St Mary's Island.JPG|ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕಡಲತೀರ. Image:St Mary's Island rocks.JPG|ದ್ವೀಪದ ಕಲ್ಲುಲೆನ ರಚನೆ. Image:St Mary's island.JPG| ದ್ವೀಪದ ದೊರದ ನೊಟ. File:Calidris-alpina-001 edit.jpg|ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಯಾಂಡ್ ಪೈಪರ್ಸ್ </gallery> {{commons category|St. Mary's Islands}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ]] [[ವರ್ಗೊ:ಭೂವಿಜ್ಞಾನ]] 124as4ofp8bshnd7etde42p3dbcy2dn 362332 362331 2026-07-02T12:05:38Z Hariprasad Shetty10 6127 362332 wikitext text/x-wiki '''ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪ''' [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ದ [[ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಡ್ [[ಮಲ್ಪೆ]] ಕರಾವಳಿಡ್ದ್ ಕೆಲವು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹ. ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪೊನು '''ತಾರಾಯಿ ದ್ವೀಪ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ದ್ವೀಪ ಅಯಿತ ಸ್ತಂಭದ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಲಾವಾಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. <ref>{{cite web|url=http://www.portal.gsi.gov.in/portal/page?_pageid=127,529572&_dad=portal&_schema=PORTAL&linkId=1068|title=Columnar Basalt|publisher=Geological Survey of India|accessdate=2008-07-26|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721160132/http://www.portal.gsi.gov.in/portal/page?_pageid=127,529572&_dad=portal&_schema=PORTAL&linkId=1068|url-status=dead}}</ref>. ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ದ್ವೀಪ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ 4 ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಸರ್ವೆ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ದೇಶೊದ 26 ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. == ಇತಿಹಾಸ == ಅಯಿತ ಮೂಲ ಪುದರ್ ''ತೋನ್ಸೆ ಪರ್''. ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ, ೧೪೯೭ಡ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಂಶೋಧಕೆ ವಾಸ್ಕೊ ಡಾ ಗಾಮಾ, [[ಯುರೋಪ್]] ಡ್ದ್ [[ಭಾರತ]] ಗ್ ನೌಕಾಯಾನ ಮಲ್ಪುನಗ, ಈ ದ್ವೀಪೊಡು ಬತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪ ಒಂಜಿ ಕ್ರಾಸ್ ನ್ ನಡ್ತ್ ದ್ ಅಯಿಕ್ "ಎಲ್ ಪ್ಯಾಡ್ರೊನ್ ಡಿ ಸಾಂತಾ ಮಾರಿಯಾ" ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್, ಅರ್ಥ "ಅಮ್ಮೆ ಮೇರಿಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಜಾಗೆ", ಅಂಚಾದ್ ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite news |first=Ganesh |last=Prabhu |title=A beach and an island to relax on |url=http://www.hindu.com/2006/03/31/stories/2006033108730400.htm |work=ದ ಹಿಂದು |date=2006-03-31 |accessdate=2008-10-28 |archive-date=2006-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061213072228/http://www.hindu.com/2006/03/31/stories/2006033108730400.htm |url-status=deviated |archivedate=2006-12-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061213072228/http://www.hindu.com/2006/03/31/stories/2006033108730400.htm }}</ref>. == ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ == ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪ ಪಂಡ 4 ದ್ವೀಪೊಲೆನ ಗುಂಪು. ಉತ್ತರ ದ್ವೀಪ, 4 ದ್ವೀಪೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಬಸಾಲ್ಟಿಕ್-ರೈಯೋಡಾಸಿಟಿಕ್ ಕಲ್ಲುಲೆಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನವು ಬೊಕ್ಕ ಷಟ್ಕೋನ ಕಲ್ಲುಲೆನ ಗುಂಪು. ಈ ಪೊರ್ಲುದ ಷಟ್ಕೋನ ಕಲ್ಲುಲು ದೇಶೊಡು ಒಂಜೇ ಉಂಡು ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಸುಮಾರ್ ೫೦೦ ಮೀ (೧,೬೪೦.೪ ಅಡಿ) ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ ೧೦೦ ಮೀ ಅಗೆಲ ಉಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ತಾರಾಯಿದ ಮರಕುಲು ಉಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ಜನಕುಲು ಇಜ್ಜೆರ್.<ref>{{cite news|title=St Mary’s Island |url=http://www.india9.com/i9show/St-Mary's-Island-34540.htm|accessdate=2009-01-24}}</ref><ref>{{cite news |title=Where rocks tell a tale |url=http://www.thehindubusinessline.com/life/2002/09/16/stories/2002091600170300.htm|work= [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] |date=2002-09-16 |accessdate=2009-01-24}}</ref>. ಬಡಕಾಯಿ-ದೇ‍ಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಡ್ ಪಸರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ದ್ವೀಪಸಮೂಹೊಡು ೪ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಂಡು. ಈ 4 ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊಲು # ನರೀಕೇಳ (ತಾರಾಯಿ) ದ್ವೀಪ # ಉತ್ತರ ದ್ವೀಪ # ದರಿಯ ಬಹದ್ದೂರು ದ್ವೀಪ # ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವೀಪ == ದ್ವೀಪದ ಫೋಟೋಲು == <gallery> Image:St Mary's Island.JPG|ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕಡಲತೀರ. Image:St Mary's Island rocks.JPG|ದ್ವೀಪದ ಕಲ್ಲುಲೆನ ರಚನೆ. Image:St Mary's island.JPG| ದ್ವೀಪದ ದೊರದ ನೊಟ. File:Calidris-alpina-001 edit.jpg|ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಯಾಂಡ್ ಪೈಪರ್ಸ್ </gallery> {{commons category|St. Mary's Islands}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ]] [[ವರ್ಗೊ:ಭೂವಿಜ್ಞಾನ]] qfgfksflw69coowf654l8tf8ngf89g5 362333 362332 2026-07-02T12:06:40Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಇತಿಹಾಸ */ 362333 wikitext text/x-wiki '''ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪ''' [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ದ [[ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಡ್ [[ಮಲ್ಪೆ]] ಕರಾವಳಿಡ್ದ್ ಕೆಲವು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹ. ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪೊನು '''ತಾರಾಯಿ ದ್ವೀಪ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ದ್ವೀಪ ಅಯಿತ ಸ್ತಂಭದ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಲಾವಾಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. <ref>{{cite web|url=http://www.portal.gsi.gov.in/portal/page?_pageid=127,529572&_dad=portal&_schema=PORTAL&linkId=1068|title=Columnar Basalt|publisher=Geological Survey of India|accessdate=2008-07-26|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721160132/http://www.portal.gsi.gov.in/portal/page?_pageid=127,529572&_dad=portal&_schema=PORTAL&linkId=1068|url-status=dead}}</ref>. ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ದ್ವೀಪ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ 4 ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಸರ್ವೆ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ದೇಶೊದ 26 ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. == ಇತಿಹಾಸ == ಅಯಿತ ಮೂಲ ಪುದರ್ ''ತೋನ್ಸೆ ಪರ್''. ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ, ೧೪೯೭ಡ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಂಶೋಧಕೆ ವಾಸ್ಕೊ ಡಾ ಗಾಮಾ, [[ಯುರೋಪ್]] ಡ್ದ್ [[ಭಾರತ]] ಗ್ ನೌಕಾಯಾನ ಮಲ್ಪುನಗ, ಈ ದ್ವೀಪೊಡು ಬತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪ ಒಂಜಿ ಕ್ರಾಸ್ ನ್ ಕುತ್ತಿಯೆರ್ ಅಯಿಕ್ "ಎಲ್ ಪ್ಯಾಡ್ರೊನ್ ಡಿ ಸಾಂತಾ ಮಾರಿಯಾ" ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್, ಅರ್ಥ "ಅಮ್ಮೆ ಮೇರಿಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಜಾಗೆ", ಅಂಚಾದ್ ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite news |first=Ganesh |last=Prabhu |title=A beach and an island to relax on |url=http://www.hindu.com/2006/03/31/stories/2006033108730400.htm |work=ದ ಹಿಂದು |date=2006-03-31 |accessdate=2008-10-28 |archive-date=2006-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061213072228/http://www.hindu.com/2006/03/31/stories/2006033108730400.htm |url-status=deviated |archivedate=2006-12-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061213072228/http://www.hindu.com/2006/03/31/stories/2006033108730400.htm }}</ref>. == ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ == ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪ ಪಂಡ 4 ದ್ವೀಪೊಲೆನ ಗುಂಪು. ಉತ್ತರ ದ್ವೀಪ, 4 ದ್ವೀಪೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಬಸಾಲ್ಟಿಕ್-ರೈಯೋಡಾಸಿಟಿಕ್ ಕಲ್ಲುಲೆಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನವು ಬೊಕ್ಕ ಷಟ್ಕೋನ ಕಲ್ಲುಲೆನ ಗುಂಪು. ಈ ಪೊರ್ಲುದ ಷಟ್ಕೋನ ಕಲ್ಲುಲು ದೇಶೊಡು ಒಂಜೇ ಉಂಡು ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಸುಮಾರ್ ೫೦೦ ಮೀ (೧,೬೪೦.೪ ಅಡಿ) ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ ೧೦೦ ಮೀ ಅಗೆಲ ಉಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ತಾರಾಯಿದ ಮರಕುಲು ಉಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ಜನಕುಲು ಇಜ್ಜೆರ್.<ref>{{cite news|title=St Mary’s Island |url=http://www.india9.com/i9show/St-Mary's-Island-34540.htm|accessdate=2009-01-24}}</ref><ref>{{cite news |title=Where rocks tell a tale |url=http://www.thehindubusinessline.com/life/2002/09/16/stories/2002091600170300.htm|work= [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] |date=2002-09-16 |accessdate=2009-01-24}}</ref>. ಬಡಕಾಯಿ-ದೇ‍ಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಡ್ ಪಸರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ದ್ವೀಪಸಮೂಹೊಡು ೪ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಂಡು. ಈ 4 ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊಲು # ನರೀಕೇಳ (ತಾರಾಯಿ) ದ್ವೀಪ # ಉತ್ತರ ದ್ವೀಪ # ದರಿಯ ಬಹದ್ದೂರು ದ್ವೀಪ # ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವೀಪ == ದ್ವೀಪದ ಫೋಟೋಲು == <gallery> Image:St Mary's Island.JPG|ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕಡಲತೀರ. Image:St Mary's Island rocks.JPG|ದ್ವೀಪದ ಕಲ್ಲುಲೆನ ರಚನೆ. Image:St Mary's island.JPG| ದ್ವೀಪದ ದೊರದ ನೊಟ. File:Calidris-alpina-001 edit.jpg|ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಯಾಂಡ್ ಪೈಪರ್ಸ್ </gallery> {{commons category|St. Mary's Islands}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ]] [[ವರ್ಗೊ:ಭೂವಿಜ್ಞಾನ]] 4eoghxme13g25kiy8dk308mfm3vl612 362334 362333 2026-07-02T12:07:24Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ */ 362334 wikitext text/x-wiki '''ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪ''' [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ದ [[ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಡ್ [[ಮಲ್ಪೆ]] ಕರಾವಳಿಡ್ದ್ ಕೆಲವು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹ. ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪೊನು '''ತಾರಾಯಿ ದ್ವೀಪ''' ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ದ್ವೀಪ ಅಯಿತ ಸ್ತಂಭದ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಲಾವಾಗ್ ಪುದರ್ ಪೋತುಂಡು. <ref>{{cite web|url=http://www.portal.gsi.gov.in/portal/page?_pageid=127,529572&_dad=portal&_schema=PORTAL&linkId=1068|title=Columnar Basalt|publisher=Geological Survey of India|accessdate=2008-07-26|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721160132/http://www.portal.gsi.gov.in/portal/page?_pageid=127,529572&_dad=portal&_schema=PORTAL&linkId=1068|url-status=dead}}</ref>. ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ದ್ವೀಪ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಪ್ಪುನ 4 ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಬೊಕ್ಕ ಭಾರತದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಸರ್ವೆ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ದೇಶೊದ 26 ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಸ್ಮಾರಕೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. == ಇತಿಹಾಸ == ಅಯಿತ ಮೂಲ ಪುದರ್ ''ತೋನ್ಸೆ ಪರ್''. ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ, ೧೪೯೭ಡ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಂಶೋಧಕೆ ವಾಸ್ಕೊ ಡಾ ಗಾಮಾ, [[ಯುರೋಪ್]] ಡ್ದ್ [[ಭಾರತ]] ಗ್ ನೌಕಾಯಾನ ಮಲ್ಪುನಗ, ಈ ದ್ವೀಪೊಡು ಬತ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಲ್ಪ ಒಂಜಿ ಕ್ರಾಸ್ ನ್ ಕುತ್ತಿಯೆರ್ ಅಯಿಕ್ "ಎಲ್ ಪ್ಯಾಡ್ರೊನ್ ಡಿ ಸಾಂತಾ ಮಾರಿಯಾ" ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್, ಅರ್ಥ "ಅಮ್ಮೆ ಮೇರಿಗ್ ಸಮರ್ಪಿತ ಜಾಗೆ", ಅಂಚಾದ್ ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite news |first=Ganesh |last=Prabhu |title=A beach and an island to relax on |url=http://www.hindu.com/2006/03/31/stories/2006033108730400.htm |work=ದ ಹಿಂದು |date=2006-03-31 |accessdate=2008-10-28 |archive-date=2006-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061213072228/http://www.hindu.com/2006/03/31/stories/2006033108730400.htm |url-status=deviated |archivedate=2006-12-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20061213072228/http://www.hindu.com/2006/03/31/stories/2006033108730400.htm }}</ref>. == ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ == ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿ ದ್ವೀಪ ಪಂಡ 4 ದ್ವೀಪೊಲೆನ ಗುಂಪು. ಉತ್ತರ ದ್ವೀಪ, 4 ದ್ವೀಪೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ, ಬಸಾಲ್ಟಿಕ್-ರೈಯೋಡಾಸಿಟಿಕ್ ಕಲ್ಲುಲೆಡ್ದ್ ಮಲ್ಪುನವು ಬೊಕ್ಕ ಷಟ್ಕೋನ ಕಲ್ಲುಲೆನ ಗುಂಪು. ಈ ಪೊರ್ಲುದ ಷಟ್ಕೋನ ಕಲ್ಲುಲು ದೇಶೊಡು ಒಂಜೇ ಉಂಡು ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ದ್ವೀಪೊ ಸುಮಾರ್ ೫೦೦ ಮೀ (೧,೬೪೦.೪ ಅಡಿ) ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ ೧೦೦ ಮೀ ಅಗೆಲ ಉಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ತಾರಾಯಿದ ಮರಕುಲು ಉಂಡು. ದ್ವೀಪೊಡು ಜನಕುಲು ಇಜ್ಜೆರ್.<ref>{{cite news|title=St Mary’s Island |url=http://www.india9.com/i9show/St-Mary's-Island-34540.htm|accessdate=2009-01-24}}</ref><ref>{{cite news |title=Where rocks tell a tale |url=http://www.thehindubusinessline.com/life/2002/09/16/stories/2002091600170300.htm|work= [[ದಿ ಹಿಂದೂ]] |date=2002-09-16 |accessdate=2009-01-24}}</ref>. ಬಡಕಾಯಿ-ದೇ‍ಕಾಯಿ ದಿಕ್ಕುಡ್ ಪಸರಿದ್ ಉಪ್ಪುನ ಈ ದ್ವೀಪಸಮೂಹೊಡು ೪ ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಂಡು. ಈ 4 ಮಲ್ಲ ದ್ವೀಪೊಲು # ನಾರೀಕೇಳ (ತಾರಾಯಿ) ದ್ವೀಪ # ಉತ್ತರ ದ್ವೀಪ # ದರಿಯ ಬಹದ್ದೂರು ದ್ವೀಪ # ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವೀಪ == ದ್ವೀಪದ ಫೋಟೋಲು == <gallery> Image:St Mary's Island.JPG|ಒಂಜಿ ದ್ವೀಪೊಡು ಒಂಜಿ ಕಡಲತೀರ. Image:St Mary's Island rocks.JPG|ದ್ವೀಪದ ಕಲ್ಲುಲೆನ ರಚನೆ. Image:St Mary's island.JPG| ದ್ವೀಪದ ದೊರದ ನೊಟ. File:Calidris-alpina-001 edit.jpg|ದ್ವೀಪೊಡು ಸ್ಯಾಂಡ್ ಪೈಪರ್ಸ್ </gallery> {{commons category|St. Mary's Islands}} == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == [[ವರ್ಗೊ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ಭೂಗೋಳ]] [[ವರ್ಗೊ:ಭೂವಿಜ್ಞಾನ]] ifxw8xiqt87n2t4nmc1n8gg8prmo2p9 1 27419 362335 2026-07-02T12:07:39Z Hariprasad Shetty10 6127 https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy 362335 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm 1 27420 362340 2026-07-02T12:27:17Z Hariprasad Shetty10 6127 https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy 362340 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm 0 27421 362346 2026-07-02T18:11:21Z Mahaveer Indra 1023 Mahaveer Indra, ಪುಟೊ [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Mahaveer Indra/ಕಲ್ಪುನಕಳ1]] ನ್ [[ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಗ್ ಕಡಪುಡಿಯೆರ್: ಪೊಸ ಬರವು 362346 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] bg6itcopuj69yyvdsilo2dnqs5x6gah 1 27422 362347 2026-07-02T18:11:50Z Mahaveer Indra 1023 https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy 362347 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm 0 27423 362348 2026-07-03T06:51:13Z Hariprasad Shetty10 6127 ಹೊಸ ಪುಟ: '''ಎರುಕೋಲ''' ದಕ್ಷಿಣಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಕೋಮು ಆಚರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ನಂಬಿಕೆ. ಉಂದು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ.<ref>{{Cite web |url=https://janapada.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/academy%20books/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2... 362348 wikitext text/x-wiki '''ಎರುಕೋಲ''' ದಕ್ಷಿಣಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಕೋಮು ಆಚರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ನಂಬಿಕೆ. ಉಂದು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ.<ref>{{Cite web |url=https://janapada.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/academy%20books/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%20%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%20%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%81%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2025-10-18 |archive-date=2022-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701235448/https://janapada.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/academy%20books/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%20%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%20%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%81%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8.pdf |url-status=dead }}</ref>ಈ ಆಚರಣೆಡ್ ಭೂತಾರಾಧನೆದಂಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ದೈವೊಲೆಗ್ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ದೈವದ ಮೆರವಣಿಗೆನ್ "ನೇಮ" ಅತ್ತ್ಂಡ "ಸಮಾರಂಭ" ಪನ್ಪೆರ್. <ref>ಗೊ.ರು.ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು,ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು,೧೯೭೭.</ref><ref>ಹಿ.ಚಿ.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ,ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕೋಶ,ಪ್ರಸಾರಾಂಗ,ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಂಪಿ,೧೯೯೬.</ref> ==ಎರುಕೋಲದ ಸಂದರ್ಭ== * ತುಳುನಾಡ ಸಿರಿ-ಭೂತಕೋಲ ತುಳುನಾಡ್ ನ್ ಇಲ್ಲ, ಬೂಡು, ಅರಮನೆಲೆಡ್ ಸುಗ್ಗಿದ ಪೊರ್ತುಡು ಬೊಕ್ಕ ಬೆನ್ನಿದ ಅಂತ್ಯೊಡು ಮಲ್ಪುವೆರ್. * ಉತ್ತರಾಕ್ರಿಯದ ಪೊರ್ತುಡು ಶೋಕೊದ ಸಂಕೇತವಾದ್ಲಾ ಉಂದೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ * ಈ ಎರುಕೋಲೊನು ಕಂಬಲೊಲು ಕಂಡೊಗು ತಗ್ಗಾವುನ ಸಂದರ್ಬೊಡು ನಡಪುಂಡು. * ಕಂಡೊಡು ಕೃಷಿ ಮುಗಿಪಿನ ದಿನ ಎರುನ್ ಕಂಡೊಗು ತಗ್ಗಾವೆರ್. ಇಂಚಿನ ಸಂದರ್ಬೊಡು ಎರುಕೋಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಭೂತ ಆರಾಧನೆ ಒಟ್ಟುಗು ಈ ಕೋಲ ನಡಪುಂಡು. ==ವೇಷಭೂಷಣ== ವೇಷ ಧರಿನಕುಲು ಬೊಲ್ದು ಪಂಚೊನು ಪಾದದ ಮುದೆಲ್ಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ತುತ್ತುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೊಂಟೊಗು ತಾರಾಯಿದ ರೇಷ್ಮೆನ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ರೇಷ್ಮೆನ್ ಲಾ ಕಂಜಿಗ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೈತ ಮಿತ್ತ್ ತಾರಾಯಿದ ರೇಷ್ಮೆಗ್ ಮುಚ್ಚುವೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ಎರುತ ಮೋನೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶೀಟ್ ಮಾಸ್ಕ್ ನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಕೋಲುಲೆಡ್ ಮಲ್ತಿನ ತ್ರಿಕೋನ ರಚನೆನ್ ಆರೆನ ಬೆರಿಕ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಆರೆನ ಕಾರ್ ಡ್ ಗಗ್ಗರ ಉಪ್ಪುಂಡು. ==ನಲಿಕೆದ ಶೈಲಿ == ನಲಿಕೆದಕುಲು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿರವುಗು ಪೋಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಎರುಕೋಲದ ವೇಷಧಾರಿಲು ಎರುಕುಲೆನ ನಿಲೆಟ್ ಪೋಪೆರ್, ರಡ್ಡ್ ಕೈ ಕಾರ್ ನ್ ನೆಲಟ್ ದೀದ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಉಳ್ಳಾಕುಲು ಪನ್ಪಿನ ಭೂತೊದ ಒಟ್ಟುಗು ಕಂಬಳ ಕಂಡೊಡು ವಲಸರಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಲಿಕೆ ನಡಪುಂಡು. ನರ್ತಕಿ ಕೈಟ್ ಒಂಜಿ ಕಡ್ಡಿನ್ ಪತೊಂದು ಜೋರುಡು ಉರಲ್ ಪಠಣ ಮಲ್ಪುನಗ ಕೋನ್ ನ್ ನಲಿಪುವೆರ್. ಈ ಸಮಯೊಡು ಅಕುಲು ಓಡುನ, ಜಂಪ್ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಬೊಕ್ಕ ಉಳ್ಳಾಯ ಪನ್ಪಿನ ಭೂತೊದ ಒಟ್ಟುಗು ಕೈ ಜೋಡಾದ್ ಕುಡರಿದ ಎದುರು ನಲಿಪುವೆರ್. ==ಸಮಾರಂಭದ ವಿವರ== ಕಂಡ ಅಡಪುನ, ಕಂಬುಲದ ಶಂಕುನು ಓಡಾವುನ, ನೇಮದ ಪೊರ್ತುಡು ಪೈರಸ್ ನಡ್ಪುನಂಚಿನ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ನಮ ಗಮನಿಸನಗ, ಉಂದು ಕೃಷಿಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಒಂಜಿ ಆಚರಣೆ ಪಂಡ್ದ್ ಅರ್ಥ ಆಪುಂಡು. ==ಸಮಾರಂಭದ ವಿಧಾನ == ಈ ಎರುಕೋಲೊನು ಕಡೆತ ವಿಧಿವಿಧಾನೊಲುದ ಪೊರ್ತುಡು ಸೈತಿನ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಸಮಾಧಿದ ಸುತ್ತ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಆಜಿ ರ್ದ್ ಪತ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಗುಂಪು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಸೈತಿನಕ್ಲೆನ ಭೂತ "ಕಲೆ" (ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಪೆತ್ತ) ರೂಪೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು, ಎರುಕೋಲ, ಮುಗೇರ್ಲು, ಗುತ್ತಿನವರ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವೇಷೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸೈತಿನಕ್ಲ್ ಪೊಣ್ಣು ಆಂಡ ಪೊಣ್ಣ ವೇಷ, ಆಣ್ ಆಂಡ ಆಣ್ ಕಲೆ ವೇಷ. ಕಪ್ಪು ಬೊಕ್ಕ ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟು ತುತ್ತುವೆರ್, ಕೂದಲ್ದ ಕೂದಲ್ ನ್ ಎದುರು ಪಿರ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಜನನಾಂಗೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀತೆರ್. ವೇಷ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಎದುರು ಬತ್ತ್ದ್ ಜೋರುಡು ಕಣ್ಣೀರ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಕುಲು ಎದುರುದ ಹಗ್ಗನ್ ಏರೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಅವು ಅವೆನ್ ಏರೆರೆ ಬುಡ್ಪುಜಿ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬು ಪೋಪುಂಡು. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬರ್ಪಿನ ಒಂಟೆನ್ ಲಾ ಪಾಸ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುಂಡು. [[ನಲಿಕೆ]] ನಡತೊಂದು ಪೋನಗ, ಒಂಟೆ ನಡುಟು ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ==ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶೊಲು== ಭೂತಾರಾಧನೆ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಧೈರ್ಯ, ಜೀವನೊಡು ಸುರಕ್ಷತೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ದೇವತೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ದೈವೊದ ಆವೇಶೊನು ಒಂಜಿ ಮಾಧ್ಯಮೊದ (ಪಾತ್ರಿಯ) ಮೂಲಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾರಣವಾದ್ ಜನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಮಸ್ಯೆಲೆಗ್ ಪರಿಹಾರೊನು ಬೊಕ್ಕ ದೇವೆರೆಡ ರಕ್ಷಣೆದ ವಾಕ್ಯೊನು ಪಡೆಯೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜನಪದ ಆಚರಣೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] 4vzvynh1x9hklrbkcnx3781kn5bze61 362349 362348 2026-07-03T06:51:40Z Hariprasad Shetty10 6127 362349 wikitext text/x-wiki '''ಎರುಕೋಲ''' ದಕ್ಷಿಣಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಕೋಮು ಆಚರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ನಂಬಿಕೆ. ಉಂದು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ.<ref>{{Cite web |url=https://janapada.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/academy%20books/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%20%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%20%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%81%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2025-10-18 |archive-date=2022-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701235448/https://janapada.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/academy%20books/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%20%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%20%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%81%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8.pdf |url-status=dead }}</ref>ಈ ಆಚರಣೆಡ್ ಭೂತಾರಾಧನೆದಂಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ದೈವೊಲೆಗ್ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ದೈವದ ಮೆರವಣಿಗೆನ್ "ನೇಮ" ಅತ್ತ್ಂಡ "ಉತ್ಸವ" ಪನ್ಪೆರ್. <ref>ಗೊ.ರು.ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು,ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು,೧೯೭೭.</ref><ref>ಹಿ.ಚಿ.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ,ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕೋಶ,ಪ್ರಸಾರಾಂಗ,ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಂಪಿ,೧೯೯೬.</ref> ==ಎರುಕೋಲದ ಸಂದರ್ಭ== * ತುಳುನಾಡ ಸಿರಿ-ಭೂತಕೋಲ ತುಳುನಾಡ್ ನ್ ಇಲ್ಲ, ಬೂಡು, ಅರಮನೆಲೆಡ್ ಸುಗ್ಗಿದ ಪೊರ್ತುಡು ಬೊಕ್ಕ ಬೆನ್ನಿದ ಅಂತ್ಯೊಡು ಮಲ್ಪುವೆರ್. * ಉತ್ತರಾಕ್ರಿಯದ ಪೊರ್ತುಡು ಶೋಕೊದ ಸಂಕೇತವಾದ್ಲಾ ಉಂದೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ * ಈ ಎರುಕೋಲೊನು ಕಂಬಲೊಲು ಕಂಡೊಗು ತಗ್ಗಾವುನ ಸಂದರ್ಬೊಡು ನಡಪುಂಡು. * ಕಂಡೊಡು ಕೃಷಿ ಮುಗಿಪಿನ ದಿನ ಎರುನ್ ಕಂಡೊಗು ತಗ್ಗಾವೆರ್. ಇಂಚಿನ ಸಂದರ್ಬೊಡು ಎರುಕೋಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಭೂತ ಆರಾಧನೆ ಒಟ್ಟುಗು ಈ ಕೋಲ ನಡಪುಂಡು. ==ವೇಷಭೂಷಣ== ವೇಷ ಧರಿನಕುಲು ಬೊಲ್ದು ಪಂಚೊನು ಪಾದದ ಮುದೆಲ್ಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ತುತ್ತುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೊಂಟೊಗು ತಾರಾಯಿದ ರೇಷ್ಮೆನ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ರೇಷ್ಮೆನ್ ಲಾ ಕಂಜಿಗ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೈತ ಮಿತ್ತ್ ತಾರಾಯಿದ ರೇಷ್ಮೆಗ್ ಮುಚ್ಚುವೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ಎರುತ ಮೋನೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶೀಟ್ ಮಾಸ್ಕ್ ನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಕೋಲುಲೆಡ್ ಮಲ್ತಿನ ತ್ರಿಕೋನ ರಚನೆನ್ ಆರೆನ ಬೆರಿಕ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಆರೆನ ಕಾರ್ ಡ್ ಗಗ್ಗರ ಉಪ್ಪುಂಡು. ==ನಲಿಕೆದ ಶೈಲಿ == ನಲಿಕೆದಕುಲು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿರವುಗು ಪೋಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಎರುಕೋಲದ ವೇಷಧಾರಿಲು ಎರುಕುಲೆನ ನಿಲೆಟ್ ಪೋಪೆರ್, ರಡ್ಡ್ ಕೈ ಕಾರ್ ನ್ ನೆಲಟ್ ದೀದ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಉಳ್ಳಾಕುಲು ಪನ್ಪಿನ ಭೂತೊದ ಒಟ್ಟುಗು ಕಂಬಳ ಕಂಡೊಡು ವಲಸರಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಲಿಕೆ ನಡಪುಂಡು. ನರ್ತಕಿ ಕೈಟ್ ಒಂಜಿ ಕಡ್ಡಿನ್ ಪತೊಂದು ಜೋರುಡು ಉರಲ್ ಪಠಣ ಮಲ್ಪುನಗ ಕೋನ್ ನ್ ನಲಿಪುವೆರ್. ಈ ಸಮಯೊಡು ಅಕುಲು ಓಡುನ, ಜಂಪ್ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಬೊಕ್ಕ ಉಳ್ಳಾಯ ಪನ್ಪಿನ ಭೂತೊದ ಒಟ್ಟುಗು ಕೈ ಜೋಡಾದ್ ಕುಡರಿದ ಎದುರು ನಲಿಪುವೆರ್. ==ಸಮಾರಂಭದ ವಿವರ== ಕಂಡ ಅಡಪುನ, ಕಂಬುಲದ ಶಂಕುನು ಓಡಾವುನ, ನೇಮದ ಪೊರ್ತುಡು ಪೈರಸ್ ನಡ್ಪುನಂಚಿನ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ನಮ ಗಮನಿಸನಗ, ಉಂದು ಕೃಷಿಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಒಂಜಿ ಆಚರಣೆ ಪಂಡ್ದ್ ಅರ್ಥ ಆಪುಂಡು. ==ಸಮಾರಂಭದ ವಿಧಾನ == ಈ ಎರುಕೋಲೊನು ಕಡೆತ ವಿಧಿವಿಧಾನೊಲುದ ಪೊರ್ತುಡು ಸೈತಿನ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಸಮಾಧಿದ ಸುತ್ತ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಆಜಿ ರ್ದ್ ಪತ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಗುಂಪು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಸೈತಿನಕ್ಲೆನ ಭೂತ "ಕಲೆ" (ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಪೆತ್ತ) ರೂಪೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು, ಎರುಕೋಲ, ಮುಗೇರ್ಲು, ಗುತ್ತಿನವರ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವೇಷೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸೈತಿನಕ್ಲ್ ಪೊಣ್ಣು ಆಂಡ ಪೊಣ್ಣ ವೇಷ, ಆಣ್ ಆಂಡ ಆಣ್ ಕಲೆ ವೇಷ. ಕಪ್ಪು ಬೊಕ್ಕ ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟು ತುತ್ತುವೆರ್, ಕೂದಲ್ದ ಕೂದಲ್ ನ್ ಎದುರು ಪಿರ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಜನನಾಂಗೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀತೆರ್. ವೇಷ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಎದುರು ಬತ್ತ್ದ್ ಜೋರುಡು ಕಣ್ಣೀರ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಕುಲು ಎದುರುದ ಹಗ್ಗನ್ ಏರೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಅವು ಅವೆನ್ ಏರೆರೆ ಬುಡ್ಪುಜಿ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬು ಪೋಪುಂಡು. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬರ್ಪಿನ ಒಂಟೆನ್ ಲಾ ಪಾಸ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುಂಡು. [[ನಲಿಕೆ]] ನಡತೊಂದು ಪೋನಗ, ಒಂಟೆ ನಡುಟು ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ==ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶೊಲು== ಭೂತಾರಾಧನೆ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಧೈರ್ಯ, ಜೀವನೊಡು ಸುರಕ್ಷತೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ದೇವತೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ದೈವೊದ ಆವೇಶೊನು ಒಂಜಿ ಮಾಧ್ಯಮೊದ (ಪಾತ್ರಿಯ) ಮೂಲಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾರಣವಾದ್ ಜನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಮಸ್ಯೆಲೆಗ್ ಪರಿಹಾರೊನು ಬೊಕ್ಕ ದೇವೆರೆಡ ರಕ್ಷಣೆದ ವಾಕ್ಯೊನು ಪಡೆಯೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜನಪದ ಆಚರಣೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] 9ljdotlm61enz7p1ojt1p04voa6oti9 362350 362349 2026-07-03T06:52:28Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಎರುಕೋಲದ ಸಂದರ್ಭ */ 362350 wikitext text/x-wiki '''ಎರುಕೋಲ''' ದಕ್ಷಿಣಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಕೋಮು ಆಚರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ನಂಬಿಕೆ. ಉಂದು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ.<ref>{{Cite web |url=https://janapada.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/academy%20books/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%20%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%20%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%81%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2025-10-18 |archive-date=2022-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701235448/https://janapada.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/academy%20books/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%20%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%20%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%81%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8.pdf |url-status=dead }}</ref>ಈ ಆಚರಣೆಡ್ ಭೂತಾರಾಧನೆದಂಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ದೈವೊಲೆಗ್ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ದೈವದ ಮೆರವಣಿಗೆನ್ "ನೇಮ" ಅತ್ತ್ಂಡ "ಉತ್ಸವ" ಪನ್ಪೆರ್. <ref>ಗೊ.ರು.ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು,ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು,೧೯೭೭.</ref><ref>ಹಿ.ಚಿ.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ,ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕೋಶ,ಪ್ರಸಾರಾಂಗ,ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಂಪಿ,೧೯೯೬.</ref> ==ಎರುಕೋಲದ ಸಂದರ್ಭ== * ತುಳುನಾಡ ಸಿರಿ-ಭೂತಕೋಲ ತುಳುನಾಡ್ದ ಇಲ್ಲ್, ಬೂಡು, ಅರಮನೆಲೆಡ್ ಸುಗ್ಗಿದ ಪೊರ್ತುಡು ಬೊಕ್ಕ ಬೆನ್ನಿದ ಅಂತ್ಯೊಡು ಮಲ್ಪುವೆರ್. * ಉತ್ತರಕ್ರೀಯೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಶೋಕೊದ ಸಂಕೇತವಾದ್ಲಾ ಉಂದೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ * ಈ ಎರುಕೋಲೊನು ಕಂಬಲೊಲು ಕಂಡೊಗು ತಗ್ಗಾವುನ ಸಂದರ್ಬೊಡು ನಡಪುಂಡು. * ಕಂಡೊಡು ಕೃಷಿ ಮುಗಿಪಿನ ದಿನ ಎರುನ್ ಕಂಡೊಗು ತಗ್ಗಾವೆರ್. ಇಂಚಿನ ಸಂದರ್ಬೊಡು ಎರುಕೋಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಭೂತ ಆರಾಧನೆ ಒಟ್ಟುಗು ಈ ಕೋಲ ನಡಪುಂಡು. ==ವೇಷಭೂಷಣ== ವೇಷ ಧರಿನಕುಲು ಬೊಲ್ದು ಪಂಚೊನು ಪಾದದ ಮುದೆಲ್ಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ತುತ್ತುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೊಂಟೊಗು ತಾರಾಯಿದ ರೇಷ್ಮೆನ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ರೇಷ್ಮೆನ್ ಲಾ ಕಂಜಿಗ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೈತ ಮಿತ್ತ್ ತಾರಾಯಿದ ರೇಷ್ಮೆಗ್ ಮುಚ್ಚುವೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ಎರುತ ಮೋನೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶೀಟ್ ಮಾಸ್ಕ್ ನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಕೋಲುಲೆಡ್ ಮಲ್ತಿನ ತ್ರಿಕೋನ ರಚನೆನ್ ಆರೆನ ಬೆರಿಕ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಆರೆನ ಕಾರ್ ಡ್ ಗಗ್ಗರ ಉಪ್ಪುಂಡು. ==ನಲಿಕೆದ ಶೈಲಿ == ನಲಿಕೆದಕುಲು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿರವುಗು ಪೋಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಎರುಕೋಲದ ವೇಷಧಾರಿಲು ಎರುಕುಲೆನ ನಿಲೆಟ್ ಪೋಪೆರ್, ರಡ್ಡ್ ಕೈ ಕಾರ್ ನ್ ನೆಲಟ್ ದೀದ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಉಳ್ಳಾಕುಲು ಪನ್ಪಿನ ಭೂತೊದ ಒಟ್ಟುಗು ಕಂಬಳ ಕಂಡೊಡು ವಲಸರಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಲಿಕೆ ನಡಪುಂಡು. ನರ್ತಕಿ ಕೈಟ್ ಒಂಜಿ ಕಡ್ಡಿನ್ ಪತೊಂದು ಜೋರುಡು ಉರಲ್ ಪಠಣ ಮಲ್ಪುನಗ ಕೋನ್ ನ್ ನಲಿಪುವೆರ್. ಈ ಸಮಯೊಡು ಅಕುಲು ಓಡುನ, ಜಂಪ್ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಬೊಕ್ಕ ಉಳ್ಳಾಯ ಪನ್ಪಿನ ಭೂತೊದ ಒಟ್ಟುಗು ಕೈ ಜೋಡಾದ್ ಕುಡರಿದ ಎದುರು ನಲಿಪುವೆರ್. ==ಸಮಾರಂಭದ ವಿವರ== ಕಂಡ ಅಡಪುನ, ಕಂಬುಲದ ಶಂಕುನು ಓಡಾವುನ, ನೇಮದ ಪೊರ್ತುಡು ಪೈರಸ್ ನಡ್ಪುನಂಚಿನ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ನಮ ಗಮನಿಸನಗ, ಉಂದು ಕೃಷಿಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಒಂಜಿ ಆಚರಣೆ ಪಂಡ್ದ್ ಅರ್ಥ ಆಪುಂಡು. ==ಸಮಾರಂಭದ ವಿಧಾನ == ಈ ಎರುಕೋಲೊನು ಕಡೆತ ವಿಧಿವಿಧಾನೊಲುದ ಪೊರ್ತುಡು ಸೈತಿನ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಸಮಾಧಿದ ಸುತ್ತ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಆಜಿ ರ್ದ್ ಪತ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಗುಂಪು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಸೈತಿನಕ್ಲೆನ ಭೂತ "ಕಲೆ" (ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಪೆತ್ತ) ರೂಪೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು, ಎರುಕೋಲ, ಮುಗೇರ್ಲು, ಗುತ್ತಿನವರ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವೇಷೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸೈತಿನಕ್ಲ್ ಪೊಣ್ಣು ಆಂಡ ಪೊಣ್ಣ ವೇಷ, ಆಣ್ ಆಂಡ ಆಣ್ ಕಲೆ ವೇಷ. ಕಪ್ಪು ಬೊಕ್ಕ ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟು ತುತ್ತುವೆರ್, ಕೂದಲ್ದ ಕೂದಲ್ ನ್ ಎದುರು ಪಿರ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಜನನಾಂಗೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀತೆರ್. ವೇಷ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಎದುರು ಬತ್ತ್ದ್ ಜೋರುಡು ಕಣ್ಣೀರ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಕುಲು ಎದುರುದ ಹಗ್ಗನ್ ಏರೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಅವು ಅವೆನ್ ಏರೆರೆ ಬುಡ್ಪುಜಿ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬು ಪೋಪುಂಡು. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬರ್ಪಿನ ಒಂಟೆನ್ ಲಾ ಪಾಸ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುಂಡು. [[ನಲಿಕೆ]] ನಡತೊಂದು ಪೋನಗ, ಒಂಟೆ ನಡುಟು ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ==ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶೊಲು== ಭೂತಾರಾಧನೆ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಧೈರ್ಯ, ಜೀವನೊಡು ಸುರಕ್ಷತೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ದೇವತೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ದೈವೊದ ಆವೇಶೊನು ಒಂಜಿ ಮಾಧ್ಯಮೊದ (ಪಾತ್ರಿಯ) ಮೂಲಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾರಣವಾದ್ ಜನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಮಸ್ಯೆಲೆಗ್ ಪರಿಹಾರೊನು ಬೊಕ್ಕ ದೇವೆರೆಡ ರಕ್ಷಣೆದ ವಾಕ್ಯೊನು ಪಡೆಯೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜನಪದ ಆಚರಣೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] 4r9l55673ptv8r1yiqr2sohda67lmip 362351 362350 2026-07-03T06:53:06Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ವೇಷಭೂಷಣ */ 362351 wikitext text/x-wiki '''ಎರುಕೋಲ''' ದಕ್ಷಿಣಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಕೋಮು ಆಚರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ನಂಬಿಕೆ. ಉಂದು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ.<ref>{{Cite web |url=https://janapada.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/academy%20books/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%20%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%20%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%81%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2025-10-18 |archive-date=2022-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701235448/https://janapada.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/academy%20books/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%20%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%20%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%81%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8.pdf |url-status=dead }}</ref>ಈ ಆಚರಣೆಡ್ ಭೂತಾರಾಧನೆದಂಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ದೈವೊಲೆಗ್ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ದೈವದ ಮೆರವಣಿಗೆನ್ "ನೇಮ" ಅತ್ತ್ಂಡ "ಉತ್ಸವ" ಪನ್ಪೆರ್. <ref>ಗೊ.ರು.ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು,ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು,೧೯೭೭.</ref><ref>ಹಿ.ಚಿ.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ,ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕೋಶ,ಪ್ರಸಾರಾಂಗ,ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಂಪಿ,೧೯೯೬.</ref> ==ಎರುಕೋಲದ ಸಂದರ್ಭ== * ತುಳುನಾಡ ಸಿರಿ-ಭೂತಕೋಲ ತುಳುನಾಡ್ದ ಇಲ್ಲ್, ಬೂಡು, ಅರಮನೆಲೆಡ್ ಸುಗ್ಗಿದ ಪೊರ್ತುಡು ಬೊಕ್ಕ ಬೆನ್ನಿದ ಅಂತ್ಯೊಡು ಮಲ್ಪುವೆರ್. * ಉತ್ತರಕ್ರೀಯೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಶೋಕೊದ ಸಂಕೇತವಾದ್ಲಾ ಉಂದೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ * ಈ ಎರುಕೋಲೊನು ಕಂಬಲೊಲು ಕಂಡೊಗು ತಗ್ಗಾವುನ ಸಂದರ್ಬೊಡು ನಡಪುಂಡು. * ಕಂಡೊಡು ಕೃಷಿ ಮುಗಿಪಿನ ದಿನ ಎರುನ್ ಕಂಡೊಗು ತಗ್ಗಾವೆರ್. ಇಂಚಿನ ಸಂದರ್ಬೊಡು ಎರುಕೋಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಭೂತ ಆರಾಧನೆ ಒಟ್ಟುಗು ಈ ಕೋಲ ನಡಪುಂಡು. ==ವೇಷಭೂಷಣ== ವೇಷಧಾರಿನಕುಲು ಬೊಲ್ದು ಪಂಚೊನು ಪಾದದ ಮುದೆಲ್ಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ತುತ್ತುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೊಂಟೊಗು ತಾರಾಯಿದ ರೇಷ್ಮೆನ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ರೇಷ್ಮೆನ್ ಲಾ ಕಂಜಿಗ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೈತ ಮಿತ್ತ್ ತಾರಾಯಿದ ರೇಷ್ಮೆಗ್ ಮುಚ್ಚುವೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ಎರುತ ಮೋನೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶೀಟ್ ಮಾಸ್ಕ್ ನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಕೋಲುಲೆಡ್ ಮಲ್ತಿನ ತ್ರಿಕೋನ ರಚನೆನ್ ಆರೆನ ಬೆರಿಕ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಆರೆನ ಕಾರ್ ಡ್ ಗಗ್ಗರ ಉಪ್ಪುಂಡು. ==ನಲಿಕೆದ ಶೈಲಿ == ನಲಿಕೆದಕುಲು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿರವುಗು ಪೋಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಎರುಕೋಲದ ವೇಷಧಾರಿಲು ಎರುಕುಲೆನ ನಿಲೆಟ್ ಪೋಪೆರ್, ರಡ್ಡ್ ಕೈ ಕಾರ್ ನ್ ನೆಲಟ್ ದೀದ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಉಳ್ಳಾಕುಲು ಪನ್ಪಿನ ಭೂತೊದ ಒಟ್ಟುಗು ಕಂಬಳ ಕಂಡೊಡು ವಲಸರಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಲಿಕೆ ನಡಪುಂಡು. ನರ್ತಕಿ ಕೈಟ್ ಒಂಜಿ ಕಡ್ಡಿನ್ ಪತೊಂದು ಜೋರುಡು ಉರಲ್ ಪಠಣ ಮಲ್ಪುನಗ ಕೋನ್ ನ್ ನಲಿಪುವೆರ್. ಈ ಸಮಯೊಡು ಅಕುಲು ಓಡುನ, ಜಂಪ್ ಮಲ್ಪುನಂಚಿನ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಬೊಕ್ಕ ಉಳ್ಳಾಯ ಪನ್ಪಿನ ಭೂತೊದ ಒಟ್ಟುಗು ಕೈ ಜೋಡಾದ್ ಕುಡರಿದ ಎದುರು ನಲಿಪುವೆರ್. ==ಸಮಾರಂಭದ ವಿವರ== ಕಂಡ ಅಡಪುನ, ಕಂಬುಲದ ಶಂಕುನು ಓಡಾವುನ, ನೇಮದ ಪೊರ್ತುಡು ಪೈರಸ್ ನಡ್ಪುನಂಚಿನ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ನಮ ಗಮನಿಸನಗ, ಉಂದು ಕೃಷಿಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಒಂಜಿ ಆಚರಣೆ ಪಂಡ್ದ್ ಅರ್ಥ ಆಪುಂಡು. ==ಸಮಾರಂಭದ ವಿಧಾನ == ಈ ಎರುಕೋಲೊನು ಕಡೆತ ವಿಧಿವಿಧಾನೊಲುದ ಪೊರ್ತುಡು ಸೈತಿನ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಸಮಾಧಿದ ಸುತ್ತ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಆಜಿ ರ್ದ್ ಪತ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಗುಂಪು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಸೈತಿನಕ್ಲೆನ ಭೂತ "ಕಲೆ" (ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಪೆತ್ತ) ರೂಪೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು, ಎರುಕೋಲ, ಮುಗೇರ್ಲು, ಗುತ್ತಿನವರ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವೇಷೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸೈತಿನಕ್ಲ್ ಪೊಣ್ಣು ಆಂಡ ಪೊಣ್ಣ ವೇಷ, ಆಣ್ ಆಂಡ ಆಣ್ ಕಲೆ ವೇಷ. ಕಪ್ಪು ಬೊಕ್ಕ ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟು ತುತ್ತುವೆರ್, ಕೂದಲ್ದ ಕೂದಲ್ ನ್ ಎದುರು ಪಿರ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಜನನಾಂಗೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀತೆರ್. ವೇಷ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಎದುರು ಬತ್ತ್ದ್ ಜೋರುಡು ಕಣ್ಣೀರ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಕುಲು ಎದುರುದ ಹಗ್ಗನ್ ಏರೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಅವು ಅವೆನ್ ಏರೆರೆ ಬುಡ್ಪುಜಿ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬು ಪೋಪುಂಡು. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬರ್ಪಿನ ಒಂಟೆನ್ ಲಾ ಪಾಸ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುಂಡು. [[ನಲಿಕೆ]] ನಡತೊಂದು ಪೋನಗ, ಒಂಟೆ ನಡುಟು ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ==ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶೊಲು== ಭೂತಾರಾಧನೆ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಧೈರ್ಯ, ಜೀವನೊಡು ಸುರಕ್ಷತೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ದೇವತೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ದೈವೊದ ಆವೇಶೊನು ಒಂಜಿ ಮಾಧ್ಯಮೊದ (ಪಾತ್ರಿಯ) ಮೂಲಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾರಣವಾದ್ ಜನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಮಸ್ಯೆಲೆಗ್ ಪರಿಹಾರೊನು ಬೊಕ್ಕ ದೇವೆರೆಡ ರಕ್ಷಣೆದ ವಾಕ್ಯೊನು ಪಡೆಯೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜನಪದ ಆಚರಣೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] a43kpuz7az705rv5i94dn6921rh3lu0 362352 362351 2026-07-03T07:02:31Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ನಲಿಕೆದ ಶೈಲಿ */ 362352 wikitext text/x-wiki '''ಎರುಕೋಲ''' ದಕ್ಷಿಣಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಕೋಮು ಆಚರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ನಂಬಿಕೆ. ಉಂದು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ.<ref>{{Cite web |url=https://janapada.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/academy%20books/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%20%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%20%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%81%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2025-10-18 |archive-date=2022-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701235448/https://janapada.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/academy%20books/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%20%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%20%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%81%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8.pdf |url-status=dead }}</ref>ಈ ಆಚರಣೆಡ್ ಭೂತಾರಾಧನೆದಂಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ದೈವೊಲೆಗ್ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ದೈವದ ಮೆರವಣಿಗೆನ್ "ನೇಮ" ಅತ್ತ್ಂಡ "ಉತ್ಸವ" ಪನ್ಪೆರ್. <ref>ಗೊ.ರು.ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು,ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು,೧೯೭೭.</ref><ref>ಹಿ.ಚಿ.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ,ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕೋಶ,ಪ್ರಸಾರಾಂಗ,ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಂಪಿ,೧೯೯೬.</ref> ==ಎರುಕೋಲದ ಸಂದರ್ಭ== * ತುಳುನಾಡ ಸಿರಿ-ಭೂತಕೋಲ ತುಳುನಾಡ್ದ ಇಲ್ಲ್, ಬೂಡು, ಅರಮನೆಲೆಡ್ ಸುಗ್ಗಿದ ಪೊರ್ತುಡು ಬೊಕ್ಕ ಬೆನ್ನಿದ ಅಂತ್ಯೊಡು ಮಲ್ಪುವೆರ್. * ಉತ್ತರಕ್ರೀಯೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಶೋಕೊದ ಸಂಕೇತವಾದ್ಲಾ ಉಂದೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ * ಈ ಎರುಕೋಲೊನು ಕಂಬಲೊಲು ಕಂಡೊಗು ತಗ್ಗಾವುನ ಸಂದರ್ಬೊಡು ನಡಪುಂಡು. * ಕಂಡೊಡು ಕೃಷಿ ಮುಗಿಪಿನ ದಿನ ಎರುನ್ ಕಂಡೊಗು ತಗ್ಗಾವೆರ್. ಇಂಚಿನ ಸಂದರ್ಬೊಡು ಎರುಕೋಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಭೂತ ಆರಾಧನೆ ಒಟ್ಟುಗು ಈ ಕೋಲ ನಡಪುಂಡು. ==ವೇಷಭೂಷಣ== ವೇಷಧಾರಿನಕುಲು ಬೊಲ್ದು ಪಂಚೊನು ಪಾದದ ಮುದೆಲ್ಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ತುತ್ತುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೊಂಟೊಗು ತಾರಾಯಿದ ರೇಷ್ಮೆನ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ರೇಷ್ಮೆನ್ ಲಾ ಕಂಜಿಗ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೈತ ಮಿತ್ತ್ ತಾರಾಯಿದ ರೇಷ್ಮೆಗ್ ಮುಚ್ಚುವೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ಎರುತ ಮೋನೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶೀಟ್ ಮಾಸ್ಕ್ ನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಕೋಲುಲೆಡ್ ಮಲ್ತಿನ ತ್ರಿಕೋನ ರಚನೆನ್ ಆರೆನ ಬೆರಿಕ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಆರೆನ ಕಾರ್ ಡ್ ಗಗ್ಗರ ಉಪ್ಪುಂಡು. ==ನಲಿಕೆದ ಶೈಲಿ == ನಲಿಕೆದಕುಲು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿರವುಗು ಪೋಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಎರುಕೋಲದ ವೇಷಧಾರಿಲು ಎರುಕುಲೆನ ನಿಲೆಟ್ ಪೋಪೆರ್, ರಡ್ಡ್ ಕೈ ಕಾರ್ ನ್ ನೆಲಟ್ ದೀದ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಉಳ್ಳಾಕುಲು ಪನ್ಪಿನ ಭೂತೊದ ಒಟ್ಟುಗು ಕಂಬುಳದ ಕಂಡೊಡು ವಲಸರಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಲಿಕೆ ನಡಪುಂಡು. ನಲಿಪುನಕುಲು ಒಂಜಿ ಕೈಟ್ ಬೆತ್ತನ್ ಪತೊಂದು ಜೋರುಡು ಉರಲ್ ಪಠಣ ಮನ್ತುದು ಎರು ಗಿಡಪುವೆರ್. ಈ ಸಮಯೊಡು ಅಕುಲು ಬಲಪುನಿ, ತಾಡುನಂಚಿನ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಪೂರಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಬೊಕ್ಕ ಉಳ್ಳಾಯ ಪನ್ಪಿನ ಭೂತೊದ ಒಟ್ಟುಗು ಕೈ ಜೋಡಾದ್ ಗುಡಿಸಲುದ ಎದುರು ನಲಿಪುವೆರ್. ==ಸಮಾರಂಭದ ವಿವರ== ಕಂಡ ಅಡಪುನ, ಕಂಬುಲದ ಶಂಕುನು ಓಡಾವುನ, ನೇಮದ ಪೊರ್ತುಡು ಪೈರಸ್ ನಡ್ಪುನಂಚಿನ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ನಮ ಗಮನಿಸನಗ, ಉಂದು ಕೃಷಿಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಒಂಜಿ ಆಚರಣೆ ಪಂಡ್ದ್ ಅರ್ಥ ಆಪುಂಡು. ==ಸಮಾರಂಭದ ವಿಧಾನ == ಈ ಎರುಕೋಲೊನು ಕಡೆತ ವಿಧಿವಿಧಾನೊಲುದ ಪೊರ್ತುಡು ಸೈತಿನ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಸಮಾಧಿದ ಸುತ್ತ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಆಜಿ ರ್ದ್ ಪತ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಗುಂಪು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಸೈತಿನಕ್ಲೆನ ಭೂತ "ಕಲೆ" (ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಪೆತ್ತ) ರೂಪೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು, ಎರುಕೋಲ, ಮುಗೇರ್ಲು, ಗುತ್ತಿನವರ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವೇಷೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸೈತಿನಕ್ಲ್ ಪೊಣ್ಣು ಆಂಡ ಪೊಣ್ಣ ವೇಷ, ಆಣ್ ಆಂಡ ಆಣ್ ಕಲೆ ವೇಷ. ಕಪ್ಪು ಬೊಕ್ಕ ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟು ತುತ್ತುವೆರ್, ಕೂದಲ್ದ ಕೂದಲ್ ನ್ ಎದುರು ಪಿರ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಜನನಾಂಗೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀತೆರ್. ವೇಷ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಎದುರು ಬತ್ತ್ದ್ ಜೋರುಡು ಕಣ್ಣೀರ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಕುಲು ಎದುರುದ ಹಗ್ಗನ್ ಏರೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಅವು ಅವೆನ್ ಏರೆರೆ ಬುಡ್ಪುಜಿ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬು ಪೋಪುಂಡು. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬರ್ಪಿನ ಒಂಟೆನ್ ಲಾ ಪಾಸ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುಂಡು. [[ನಲಿಕೆ]] ನಡತೊಂದು ಪೋನಗ, ಒಂಟೆ ನಡುಟು ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ==ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶೊಲು== ಭೂತಾರಾಧನೆ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಧೈರ್ಯ, ಜೀವನೊಡು ಸುರಕ್ಷತೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ದೇವತೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ದೈವೊದ ಆವೇಶೊನು ಒಂಜಿ ಮಾಧ್ಯಮೊದ (ಪಾತ್ರಿಯ) ಮೂಲಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾರಣವಾದ್ ಜನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಮಸ್ಯೆಲೆಗ್ ಪರಿಹಾರೊನು ಬೊಕ್ಕ ದೇವೆರೆಡ ರಕ್ಷಣೆದ ವಾಕ್ಯೊನು ಪಡೆಯೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜನಪದ ಆಚರಣೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] 0ihm9u2rjkxbqey4sred4o25gztodbg 362353 362352 2026-07-03T07:04:31Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಸಮಾರಂಭದ ವಿವರ */ 362353 wikitext text/x-wiki '''ಎರುಕೋಲ''' ದಕ್ಷಿಣಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಕೋಮು ಆಚರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ನಂಬಿಕೆ. ಉಂದು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ.<ref>{{Cite web |url=https://janapada.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/academy%20books/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%20%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%20%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%81%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2025-10-18 |archive-date=2022-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701235448/https://janapada.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/academy%20books/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%20%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%20%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%81%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8.pdf |url-status=dead }}</ref>ಈ ಆಚರಣೆಡ್ ಭೂತಾರಾಧನೆದಂಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ದೈವೊಲೆಗ್ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ದೈವದ ಮೆರವಣಿಗೆನ್ "ನೇಮ" ಅತ್ತ್ಂಡ "ಉತ್ಸವ" ಪನ್ಪೆರ್. <ref>ಗೊ.ರು.ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು,ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು,೧೯೭೭.</ref><ref>ಹಿ.ಚಿ.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ,ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕೋಶ,ಪ್ರಸಾರಾಂಗ,ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಂಪಿ,೧೯೯೬.</ref> ==ಎರುಕೋಲದ ಸಂದರ್ಭ== * ತುಳುನಾಡ ಸಿರಿ-ಭೂತಕೋಲ ತುಳುನಾಡ್ದ ಇಲ್ಲ್, ಬೂಡು, ಅರಮನೆಲೆಡ್ ಸುಗ್ಗಿದ ಪೊರ್ತುಡು ಬೊಕ್ಕ ಬೆನ್ನಿದ ಅಂತ್ಯೊಡು ಮಲ್ಪುವೆರ್. * ಉತ್ತರಕ್ರೀಯೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಶೋಕೊದ ಸಂಕೇತವಾದ್ಲಾ ಉಂದೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ * ಈ ಎರುಕೋಲೊನು ಕಂಬಲೊಲು ಕಂಡೊಗು ತಗ್ಗಾವುನ ಸಂದರ್ಬೊಡು ನಡಪುಂಡು. * ಕಂಡೊಡು ಕೃಷಿ ಮುಗಿಪಿನ ದಿನ ಎರುನ್ ಕಂಡೊಗು ತಗ್ಗಾವೆರ್. ಇಂಚಿನ ಸಂದರ್ಬೊಡು ಎರುಕೋಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಭೂತ ಆರಾಧನೆ ಒಟ್ಟುಗು ಈ ಕೋಲ ನಡಪುಂಡು. ==ವೇಷಭೂಷಣ== ವೇಷಧಾರಿನಕುಲು ಬೊಲ್ದು ಪಂಚೊನು ಪಾದದ ಮುದೆಲ್ಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ತುತ್ತುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೊಂಟೊಗು ತಾರಾಯಿದ ರೇಷ್ಮೆನ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ರೇಷ್ಮೆನ್ ಲಾ ಕಂಜಿಗ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೈತ ಮಿತ್ತ್ ತಾರಾಯಿದ ರೇಷ್ಮೆಗ್ ಮುಚ್ಚುವೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ಎರುತ ಮೋನೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶೀಟ್ ಮಾಸ್ಕ್ ನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಕೋಲುಲೆಡ್ ಮಲ್ತಿನ ತ್ರಿಕೋನ ರಚನೆನ್ ಆರೆನ ಬೆರಿಕ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಆರೆನ ಕಾರ್ ಡ್ ಗಗ್ಗರ ಉಪ್ಪುಂಡು. ==ನಲಿಕೆದ ಶೈಲಿ == ನಲಿಕೆದಕುಲು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿರವುಗು ಪೋಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಎರುಕೋಲದ ವೇಷಧಾರಿಲು ಎರುಕುಲೆನ ನಿಲೆಟ್ ಪೋಪೆರ್, ರಡ್ಡ್ ಕೈ ಕಾರ್ ನ್ ನೆಲಟ್ ದೀದ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಉಳ್ಳಾಕುಲು ಪನ್ಪಿನ ಭೂತೊದ ಒಟ್ಟುಗು ಕಂಬುಳದ ಕಂಡೊಡು ವಲಸರಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಲಿಕೆ ನಡಪುಂಡು. ನಲಿಪುನಕುಲು ಒಂಜಿ ಕೈಟ್ ಬೆತ್ತನ್ ಪತೊಂದು ಜೋರುಡು ಉರಲ್ ಪಠಣ ಮನ್ತುದು ಎರು ಗಿಡಪುವೆರ್. ಈ ಸಮಯೊಡು ಅಕುಲು ಬಲಪುನಿ, ತಾಡುನಂಚಿನ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಪೂರಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಬೊಕ್ಕ ಉಳ್ಳಾಯ ಪನ್ಪಿನ ಭೂತೊದ ಒಟ್ಟುಗು ಕೈ ಜೋಡಾದ್ ಗುಡಿಸಲುದ ಎದುರು ನಲಿಪುವೆರ್. ==ಸಮಾರಂಭದ ವಿವರ== ನೇಮದ ಪೊರ್ತುದಪಗ ಖಂಡ ದಪ್ಪುನಿ, ಕಂಬುಳದ ಎರು ಗಿಡಪುನಿ, ನಟ್ಟಿ ನಡ್ಪುನಂಚಿನ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಗಮನಿಸನಗ, ಉಂದು ಕೃಷಿಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಒಂಜಿ ಆಚರಣೆ ಪಂಡ್ದ್ ಅರ್ಥ ಆಪುಂಡು. ==ಸಮಾರಂಭದ ವಿಧಾನ == ಈ ಎರುಕೋಲೊನು ಕಡೆತ ವಿಧಿವಿಧಾನೊಲುದ ಪೊರ್ತುಡು ಸೈತಿನ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಸಮಾಧಿದ ಸುತ್ತ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಆಜಿ ರ್ದ್ ಪತ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಗುಂಪು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಸೈತಿನಕ್ಲೆನ ಭೂತ "ಕಲೆ" (ಒಂಜಿ ಜಾತಿದ ಪೆತ್ತ) ರೂಪೊಡು ಉಪ್ಪುಂಡು, ಎರುಕೋಲ, ಮುಗೇರ್ಲು, ಗುತ್ತಿನವರ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವೇಷೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸೈತಿನಕ್ಲ್ ಪೊಣ್ಣು ಆಂಡ ಪೊಣ್ಣ ವೇಷ, ಆಣ್ ಆಂಡ ಆಣ್ ಕಲೆ ವೇಷ. ಕಪ್ಪು ಬೊಕ್ಕ ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟು ತುತ್ತುವೆರ್, ಕೂದಲ್ದ ಕೂದಲ್ ನ್ ಎದುರು ಪಿರ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಜನನಾಂಗೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀತೆರ್. ವೇಷ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಎದುರು ಬತ್ತ್ದ್ ಜೋರುಡು ಕಣ್ಣೀರ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಕುಲು ಎದುರುದ ಹಗ್ಗನ್ ಏರೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಅವು ಅವೆನ್ ಏರೆರೆ ಬುಡ್ಪುಜಿ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬು ಪೋಪುಂಡು. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬರ್ಪಿನ ಒಂಟೆನ್ ಲಾ ಪಾಸ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುಂಡು. [[ನಲಿಕೆ]] ನಡತೊಂದು ಪೋನಗ, ಒಂಟೆ ನಡುಟು ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಮಲ್ಪುಂಡು. ==ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶೊಲು== ಭೂತಾರಾಧನೆ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಧೈರ್ಯ, ಜೀವನೊಡು ಸುರಕ್ಷತೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ದೇವತೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ದೈವೊದ ಆವೇಶೊನು ಒಂಜಿ ಮಾಧ್ಯಮೊದ (ಪಾತ್ರಿಯ) ಮೂಲಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾರಣವಾದ್ ಜನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಮಸ್ಯೆಲೆಗ್ ಪರಿಹಾರೊನು ಬೊಕ್ಕ ದೇವೆರೆಡ ರಕ್ಷಣೆದ ವಾಕ್ಯೊನು ಪಡೆಯೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜನಪದ ಆಚರಣೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] qnld5p4gzwu0anby0t563lnfhf3pkpb 362354 362353 2026-07-03T07:08:42Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಸಮಾರಂಭದ ವಿಧಾನ */ 362354 wikitext text/x-wiki '''ಎರುಕೋಲ''' ದಕ್ಷಿಣಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಕೋಮು ಆಚರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ನಂಬಿಕೆ. ಉಂದು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ.<ref>{{Cite web |url=https://janapada.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/academy%20books/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%20%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%20%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%81%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2025-10-18 |archive-date=2022-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701235448/https://janapada.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/academy%20books/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%20%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%20%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%81%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8.pdf |url-status=dead }}</ref>ಈ ಆಚರಣೆಡ್ ಭೂತಾರಾಧನೆದಂಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ದೈವೊಲೆಗ್ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ದೈವದ ಮೆರವಣಿಗೆನ್ "ನೇಮ" ಅತ್ತ್ಂಡ "ಉತ್ಸವ" ಪನ್ಪೆರ್. <ref>ಗೊ.ರು.ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು,ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು,೧೯೭೭.</ref><ref>ಹಿ.ಚಿ.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ,ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕೋಶ,ಪ್ರಸಾರಾಂಗ,ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಂಪಿ,೧೯೯೬.</ref> ==ಎರುಕೋಲದ ಸಂದರ್ಭ== * ತುಳುನಾಡ ಸಿರಿ-ಭೂತಕೋಲ ತುಳುನಾಡ್ದ ಇಲ್ಲ್, ಬೂಡು, ಅರಮನೆಲೆಡ್ ಸುಗ್ಗಿದ ಪೊರ್ತುಡು ಬೊಕ್ಕ ಬೆನ್ನಿದ ಅಂತ್ಯೊಡು ಮಲ್ಪುವೆರ್. * ಉತ್ತರಕ್ರೀಯೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಶೋಕೊದ ಸಂಕೇತವಾದ್ಲಾ ಉಂದೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ * ಈ ಎರುಕೋಲೊನು ಕಂಬಲೊಲು ಕಂಡೊಗು ತಗ್ಗಾವುನ ಸಂದರ್ಬೊಡು ನಡಪುಂಡು. * ಕಂಡೊಡು ಕೃಷಿ ಮುಗಿಪಿನ ದಿನ ಎರುನ್ ಕಂಡೊಗು ತಗ್ಗಾವೆರ್. ಇಂಚಿನ ಸಂದರ್ಬೊಡು ಎರುಕೋಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಭೂತ ಆರಾಧನೆ ಒಟ್ಟುಗು ಈ ಕೋಲ ನಡಪುಂಡು. ==ವೇಷಭೂಷಣ== ವೇಷಧಾರಿನಕುಲು ಬೊಲ್ದು ಪಂಚೊನು ಪಾದದ ಮುದೆಲ್ಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ತುತ್ತುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೊಂಟೊಗು ತಾರಾಯಿದ ರೇಷ್ಮೆನ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ರೇಷ್ಮೆನ್ ಲಾ ಕಂಜಿಗ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೈತ ಮಿತ್ತ್ ತಾರಾಯಿದ ರೇಷ್ಮೆಗ್ ಮುಚ್ಚುವೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ಎರುತ ಮೋನೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶೀಟ್ ಮಾಸ್ಕ್ ನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಕೋಲುಲೆಡ್ ಮಲ್ತಿನ ತ್ರಿಕೋನ ರಚನೆನ್ ಆರೆನ ಬೆರಿಕ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಆರೆನ ಕಾರ್ ಡ್ ಗಗ್ಗರ ಉಪ್ಪುಂಡು. ==ನಲಿಕೆದ ಶೈಲಿ == ನಲಿಕೆದಕುಲು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿರವುಗು ಪೋಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಎರುಕೋಲದ ವೇಷಧಾರಿಲು ಎರುಕುಲೆನ ನಿಲೆಟ್ ಪೋಪೆರ್, ರಡ್ಡ್ ಕೈ ಕಾರ್ ನ್ ನೆಲಟ್ ದೀದ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಉಳ್ಳಾಕುಲು ಪನ್ಪಿನ ಭೂತೊದ ಒಟ್ಟುಗು ಕಂಬುಳದ ಕಂಡೊಡು ವಲಸರಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಲಿಕೆ ನಡಪುಂಡು. ನಲಿಪುನಕುಲು ಒಂಜಿ ಕೈಟ್ ಬೆತ್ತನ್ ಪತೊಂದು ಜೋರುಡು ಉರಲ್ ಪಠಣ ಮನ್ತುದು ಎರು ಗಿಡಪುವೆರ್. ಈ ಸಮಯೊಡು ಅಕುಲು ಬಲಪುನಿ, ತಾಡುನಂಚಿನ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಪೂರಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಬೊಕ್ಕ ಉಳ್ಳಾಯ ಪನ್ಪಿನ ಭೂತೊದ ಒಟ್ಟುಗು ಕೈ ಜೋಡಾದ್ ಗುಡಿಸಲುದ ಎದುರು ನಲಿಪುವೆರ್. ==ಸಮಾರಂಭದ ವಿವರ== ನೇಮದ ಪೊರ್ತುದಪಗ ಖಂಡ ದಪ್ಪುನಿ, ಕಂಬುಳದ ಎರು ಗಿಡಪುನಿ, ನಟ್ಟಿ ನಡ್ಪುನಂಚಿನ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಗಮನಿಸನಗ, ಉಂದು ಕೃಷಿಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಒಂಜಿ ಆಚರಣೆ ಪಂಡ್ದ್ ಅರ್ಥ ಆಪುಂಡು. ==ಸಮಾರಂಭದ ವಿಧಾನ == ಈ ಎರುಕೋಲೊನು ಕಡೆತ ವಿಧಿವಿಧಾನೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಸೈತಿನ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಸಮಾಧಿದ ಸುತ್ತ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಆಜಿ ರ್ದ್ ಪತ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಗುಂಪು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಸೈತಿನಕ್ಲೆನ ಭೂತ "ಕಾಳೆ ಕೋಲ" ಎರುಕೋಲ, ಮುಗೇರ್ಲು, ಗುತ್ತಿನಕುಲು ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವೇಷೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸೈತಿನಕ್ಲ್ ಪೊಣ್ಣು ಆಂಡ ಪೊಣ್ಣ ವೇಷ, ಆಣ್ ಆಂಡ ಆಣ್ ಕುಲೆ ವೇಷ. ಕಪ್ಪು ಬೊಕ್ಕ ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟು ತುತ್ತುವೆರ್, ಕುಜಲ್ ನ್ ಎದುರು ಪಿರ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಜನನಾಂಗೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀತೆರ್. ವೇಷ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಎದುರು ಬತ್ತ್ದ್ ಜೋರುಡು ಕಣ್ಣೀರ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಕುಲು ಎದುರುದ ಎರುನ್ ಏರೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಅವು ಎರುನು ಏರೆರೆ ಬುಡ್ಪುಜಿ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬು ಪೋಪುಂಡು. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬರ್ಪಿನ ಕಾಳೆನ್ ತಾಡರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುಂಡು. [[ನಲಿಕೆ]] ನಡತೊಂದು ಪೋನಗ, ನಡುಟು ಲೈಂಗಿಕ ಚೇಷ್ಟೆಲೆನುಲಾ ಮಲ್ಪುಂಡು. ==ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶೊಲು== ಭೂತಾರಾಧನೆ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಧೈರ್ಯ, ಜೀವನೊಡು ಸುರಕ್ಷತೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ದೇವತೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ದೈವೊದ ಆವೇಶೊನು ಒಂಜಿ ಮಾಧ್ಯಮೊದ (ಪಾತ್ರಿಯ) ಮೂಲಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾರಣವಾದ್ ಜನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಮಸ್ಯೆಲೆಗ್ ಪರಿಹಾರೊನು ಬೊಕ್ಕ ದೇವೆರೆಡ ರಕ್ಷಣೆದ ವಾಕ್ಯೊನು ಪಡೆಯೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜನಪದ ಆಚರಣೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] r84wffpynbb6c3o86nexfinwg6mwr2t 362355 362354 2026-07-03T07:09:02Z Hariprasad Shetty10 6127 /* ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶೊಲು */ 362355 wikitext text/x-wiki '''ಎರುಕೋಲ''' ದಕ್ಷಿಣಗನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಕೋಮು ಆಚರಣೆ ಬೊಕ್ಕ ನಂಬಿಕೆ. ಉಂದು ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ.<ref>{{Cite web |url=https://janapada.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/academy%20books/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%20%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%20%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%81%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2025-10-18 |archive-date=2022-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701235448/https://janapada.karnataka.gov.in/storage/pdf-files/academy%20books/%E0%B2%AE%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%20%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%AA%E0%B2%A6%20%E0%B2%AC%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%81%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8.pdf |url-status=dead }}</ref>ಈ ಆಚರಣೆಡ್ ಭೂತಾರಾಧನೆದಂಚಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ದೈವೊಲೆಗ್ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು. ದೈವದ ಮೆರವಣಿಗೆನ್ "ನೇಮ" ಅತ್ತ್ಂಡ "ಉತ್ಸವ" ಪನ್ಪೆರ್. <ref>ಗೊ.ರು.ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು,ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು,೧೯೭೭.</ref><ref>ಹಿ.ಚಿ.ಬೋರಲಿಂಗಯ್ಯ,ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಕೋಶ,ಪ್ರಸಾರಾಂಗ,ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಂಪಿ,೧೯೯೬.</ref> ==ಎರುಕೋಲದ ಸಂದರ್ಭ== * ತುಳುನಾಡ ಸಿರಿ-ಭೂತಕೋಲ ತುಳುನಾಡ್ದ ಇಲ್ಲ್, ಬೂಡು, ಅರಮನೆಲೆಡ್ ಸುಗ್ಗಿದ ಪೊರ್ತುಡು ಬೊಕ್ಕ ಬೆನ್ನಿದ ಅಂತ್ಯೊಡು ಮಲ್ಪುವೆರ್. * ಉತ್ತರಕ್ರೀಯೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಶೋಕೊದ ಸಂಕೇತವಾದ್ಲಾ ಉಂದೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ * ಈ ಎರುಕೋಲೊನು ಕಂಬಲೊಲು ಕಂಡೊಗು ತಗ್ಗಾವುನ ಸಂದರ್ಬೊಡು ನಡಪುಂಡು. * ಕಂಡೊಡು ಕೃಷಿ ಮುಗಿಪಿನ ದಿನ ಎರುನ್ ಕಂಡೊಗು ತಗ್ಗಾವೆರ್. ಇಂಚಿನ ಸಂದರ್ಬೊಡು ಎರುಕೋಲ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಭೂತ ಆರಾಧನೆ ಒಟ್ಟುಗು ಈ ಕೋಲ ನಡಪುಂಡು. ==ವೇಷಭೂಷಣ== ವೇಷಧಾರಿನಕುಲು ಬೊಲ್ದು ಪಂಚೊನು ಪಾದದ ಮುದೆಲ್ಡ್ದ್ ಮಿತ್ತ್ ತುತ್ತುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸೊಂಟೊಗು ತಾರಾಯಿದ ರೇಷ್ಮೆನ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ರೇಷ್ಮೆನ್ ಲಾ ಕಂಜಿಗ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಮೈತ ಮಿತ್ತ್ ತಾರಾಯಿದ ರೇಷ್ಮೆಗ್ ಮುಚ್ಚುವೆರ್. ಆರ್ ಒಂಜಿ ಎರುತ ಮೋನೆನ್ ಹೋಲಿಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಶೀಟ್ ಮಾಸ್ಕ್ ನ್ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಕೋಲುಲೆಡ್ ಮಲ್ತಿನ ತ್ರಿಕೋನ ರಚನೆನ್ ಆರೆನ ಬೆರಿಕ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಆರೆನ ಕಾರ್ ಡ್ ಗಗ್ಗರ ಉಪ್ಪುಂಡು. ==ನಲಿಕೆದ ಶೈಲಿ == ನಲಿಕೆದಕುಲು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪಿರವುಗು ಪೋಪೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ಎರುಕೋಲದ ವೇಷಧಾರಿಲು ಎರುಕುಲೆನ ನಿಲೆಟ್ ಪೋಪೆರ್, ರಡ್ಡ್ ಕೈ ಕಾರ್ ನ್ ನೆಲಟ್ ದೀದ್. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಉಳ್ಳಾಕುಲು ಪನ್ಪಿನ ಭೂತೊದ ಒಟ್ಟುಗು ಕಂಬುಳದ ಕಂಡೊಡು ವಲಸರಿ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ನಲಿಕೆ ನಡಪುಂಡು. ನಲಿಪುನಕುಲು ಒಂಜಿ ಕೈಟ್ ಬೆತ್ತನ್ ಪತೊಂದು ಜೋರುಡು ಉರಲ್ ಪಠಣ ಮನ್ತುದು ಎರು ಗಿಡಪುವೆರ್. ಈ ಸಮಯೊಡು ಅಕುಲು ಬಲಪುನಿ, ತಾಡುನಂಚಿನ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಪೂರಾ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದೆಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇಜ್ಜಿ. ಬೊಕ್ಕ ಉಳ್ಳಾಯ ಪನ್ಪಿನ ಭೂತೊದ ಒಟ್ಟುಗು ಕೈ ಜೋಡಾದ್ ಗುಡಿಸಲುದ ಎದುರು ನಲಿಪುವೆರ್. ==ಸಮಾರಂಭದ ವಿವರ== ನೇಮದ ಪೊರ್ತುದಪಗ ಖಂಡ ದಪ್ಪುನಿ, ಕಂಬುಳದ ಎರು ಗಿಡಪುನಿ, ನಟ್ಟಿ ನಡ್ಪುನಂಚಿನ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಲೆನ್ ಗಮನಿಸನಗ, ಉಂದು ಕೃಷಿಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಒಂಜಿ ಆಚರಣೆ ಪಂಡ್ದ್ ಅರ್ಥ ಆಪುಂಡು. ==ಸಮಾರಂಭದ ವಿಧಾನ == ಈ ಎರುಕೋಲೊನು ಕಡೆತ ವಿಧಿವಿಧಾನೊದ ಪೊರ್ತುಡು ಸೈತಿನ ವ್ಯಕ್ತಿನ ಸಮಾಧಿದ ಸುತ್ತ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅಪಗ ಆಜಿ ರ್ದ್ ಪತ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಗುಂಪು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಸೈತಿನಕ್ಲೆನ ಭೂತ "ಕಾಳೆ ಕೋಲ" ಎರುಕೋಲ, ಮುಗೇರ್ಲು, ಗುತ್ತಿನಕುಲು ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವೇಷೊಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಸೈತಿನಕ್ಲ್ ಪೊಣ್ಣು ಆಂಡ ಪೊಣ್ಣ ವೇಷ, ಆಣ್ ಆಂಡ ಆಣ್ ಕುಲೆ ವೇಷ. ಕಪ್ಪು ಬೊಕ್ಕ ಬೊಲ್ದು ಕುಂಟು ತುತ್ತುವೆರ್, ಕುಜಲ್ ನ್ ಎದುರು ಪಿರ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಅಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಜನನಾಂಗೊಲೆನ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀತೆರ್. ವೇಷ ಪಾಡ್ದ್ ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಎದುರು ಬತ್ತ್ದ್ ಜೋರುಡು ಕಣ್ಣೀರ್ ಪಾಡುವೆರ್. ಅಕುಲು ಎದುರುದ ಎರುನ್ ಏರೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಅವು ಎರುನು ಏರೆರೆ ಬುಡ್ಪುಜಿ ಬೊಕ್ಕ ದುಂಬು ಪೋಪುಂಡು. ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬರ್ಪಿನ ಕಾಳೆನ್ ತಾಡರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುಂಡು. [[ನಲಿಕೆ]] ನಡತೊಂದು ಪೋನಗ, ನಡುಟು ಲೈಂಗಿಕ ಚೇಷ್ಟೆಲೆನುಲಾ ಮಲ್ಪುಂಡು. ==ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶೊಲು== ಭೂತಾರಾಧನೆ ಜನಕ್ಲೆಗ್ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಧೈರ್ಯ, ಜೀವನೊಡು ಸುರಕ್ಷತೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ದೇವತೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ದೈವೊದ ಆವೇಶೊನು ಒಂಜಿ ಮಾಧ್ಯಮೊದ (ಪಾತ್ರಿಯ) ಮೂಲಕ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾರಣವಾದ್ ಜನಕುಲು ಅಕ್ಲೆನ ಸಮಸ್ಯೆಲೆಗ್ ಪರಿಹಾರೊನು ಬೊಕ್ಕ ದೇವೆರೆಡ ರಕ್ಷಣೆದ ವಾಕ್ಯೊನು ಪಡೆವೆರ್. ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== [[ವರ್ಗೊ:ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ಜನಪದ ಆಚರಣೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜನಪದ]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] pi08qpnd34ermt8btvcazpkxob7wsme 1 27424 362356 2026-07-03T07:09:25Z Hariprasad Shetty10 6127 https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy 362356 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}} nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm