ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tcy">
  <siteinfo>
    <sitename>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</sitename>
    <dbname>tcywiki</dbname>
    <base>https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.10</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ವಿಸೇಸೊ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ಬಳಕೆದಾರೆ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ಫೈಲ್</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ಸಕಾಯೊ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ವರ್ಗೊ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ತಡ್ಯ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">ಕರಡು</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">ಕರಡು ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ಮೋಡ್ಯೂಲ್</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4599</id>
    <revision>
      <id>362804</id>
      <parentid>350304</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T19:43:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armadillo Jack</username>
        <id>10015</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಉಲ್ಲೇಕೊಲು */</comment>
      <origin>362804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46931" sha1="n9un5srdhm9flsxaskmdj19x85rku4w" xml:space="preserve">{{Infobox constitution
| document_name= ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ
| italic_title= no
| image = Constitution of India.jpg
| image_width=
| image_caption=[[ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆ]]ಯ
[https://www.wdl.org/en/item/2672/view/1/1/ ಮೂಲ ಪಠ್ಯ]
| date_ratified= {{Start date and age|df=yes|1949|11|26}}
| date_effective= {{Start date and age|df=yes|1950|01|26}}
| writer= * [[ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]]&lt;br/&gt;{{small|ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಕರಡು ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು}}&lt;ref name=&quot;Wangchuk&quot;&gt;{{cite news
| last         = Wangchuk
| first        = Rinchen Norbu 
| date         = 22 January 2019
| title        = Two Civil Servants who Built India's Democracy, But You've Heard of Them
| url          = https://www.thebetterindia.com/170367/ias-hero-republic-day-india-first-election-democracy/
| work         = 
| location     = 
| access-date  = 22 January 2019
}}&lt;/ref&gt;
* [[ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್|ಬೆನೆಗಲ್ ನರ್ಸಿಂಗ್ ರಾವ್]]&lt;br/&gt;{{small|ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರು}}
* [[ಸುರೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮುಖರ್ಜಿ]]&lt;br/&gt;{{small|ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕರಡುಗಾರರು}}&lt;ref name=&quot;Wangchuk&quot;/&gt;
&lt;br/&gt;ಮತ್ತು ಇತರೆ[[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆ|ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆ]]ಯ ಸದಸ್ಯರು
| signers= ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ೨೮೪ ಸದಸ್ಯರು
| purpose= To replace the [[Indian Independence Act 1947]]
| system = ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಾಜವಾದಿ ಜಾತ್ಯತೀತ ಗಣರಾಜ್ಯ
| number_entrenchments = ೨
| date_last_amended = [[One Hundred and Third Amendment of the Constitution of India|೨೫ ಜನವರಿ ೨೦೨೦ (೧೦೪ ನೇ)]]
| citation = {{citation |url= http://legislative.gov.in/sites/default/files/COI.pdf |title= Constitution of India |date= 2020-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929185051/http://legislative.gov.in/sites/default/files/COI.pdf|archive-date= 2020-09-29}}
| federalism = ಏಕೀಕೃತ ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತ
| chambers = [[ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು|ಎರಡು]] ([[ರಾಜ್ಯಸಭೆ]] ಮತ್ತು [[ಲೋಕಸಭೆ]])
| branches = ಮೂರು (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ, ಶಾಸಕಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ)
| executive = [[ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ|ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ]] ಸಂಸತ್ತಿನ [[ಲೋಕಸಭೆ|ಕೆಳಮನೆ]]ಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುವ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್.
| jurisdiction  = {{flag|ಭಾರತ}}
| courts = [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]], [[List of high courts in India|ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]] ಮತ್ತು [[District Courts of India|ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]]
| number_amendments = [[List of amendments of the Constitution of India|೧೦೪]]
| electoral_college = ಹೌದು, ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ
| supersedes = [[1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯಿದೆ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ ೧೯೩೫]]&lt;br/&gt;[[ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ ೧೯೪೭]]
| title_orig = {{lang|hi|भारतीय संविधान}} {{noitalics|([[International Alphabet of Sanskrit Transliteration|IAST]]:}} {{IAST|ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ}}{{noitalics|){{efn|The Constitution of India was originally written in Hindi and English, so, both Hindi and English are its 'original' languages.}}}}
| orig_lang_code = hi
| location_of_document = [[ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್]], [[ನವದೆಹಲಿ]], [[ಭಾರತ]]
}}
{{Quote_box| width=23em|align=|right|quote=[[ಫೈಲ್:Emblem of India.svg|thumb|260px|ಭಾರತದ ಲಾಂಛನ]]
 &lt;div class=&quot;center&quot;&gt; '''ಸಂವಿಧಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆದ ವಿವರ'''&lt;/div&gt; 
*'''ಮೂಲ ಶೀರ್ಷಿಕೆ''' : भारतीय संविधान (IAST: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ)
*'''ಅಂಗೀಕರಿಸಯಿನ ದಿನ''': 26 ನವೆಂಬರ್ 1949; 70 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ(2020)
*'''ಜಾರಿಯಾಯಿನ ತಾರೀಕ್‍ ''' : 26 ಜನವರಿ 1950; 69 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ(2020)
*'''ವ್ಯವಸ್ಥೆ''' : ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಾಜವಾದಿ ಜಾತ್ಯತೀತ ಗಣರಾಜ್ಯ
*'''ಶಾಖೆಲು''' : ಮೂಜಿ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ, ಶಾಸಕಾಂಗ ಬುಕ್ಕೊ ನ್ಯಾಯಾಂಗ)
*'''ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆ''' : ರಡ್ಡ್ (ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಬುಕ್ಕೊ ಲೋಕಸಭೆ) 
*'''ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ''' : ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಂಸತ್ತ್‌ದ ಕೆಳಮನೆಕ್ಕ್ ಕಾರಣವಾದ್ಂಡು:
*'''ನ್ಯಾಯಾಂಗ''' : ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಲು
*'''ಫೆಡರಲಿಸಂ''' : ಏಕೀಕೃತ ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತ (ಅರೆ-ಫೆಡರಲ್):
*'''ಚುನಾವಣಾ ಕಾಲೇಜ್''' : ಅಂದ್, ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಬುಕ್ಕೊ್ಮ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಚುನಾವಣೆಲೆಗ್ 
*'''ಭದ್ರ- ಕಾನೂನು ಷರತ್ತುಲು''' : 2
*'''ತಿದ್ದುಪಡಿಕುಲು''' : 104
*'''ಜಾಗೆ''' : ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್, ನವದೆಹಲಿ, ಭಾರತ
*'''ಮೂಲ ಕರಡು ಲೇಖಕೆರ್''' :ಬೆನೆಗಲ್ ನರ್ಸಿಂಗ್ ರಾವ್
*'''ಸಂವಿಧಾನದ ಲೇಖಕೆರ್''':ಸಭೆತ್ತ ಕರಡು ಸಮಿತಿ 
*'''ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆತ್ತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರೆ''':ಘಟಕ ಸುರೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮುಖರ್ಜಿ-&amp; ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಕರಡುಗಾರೆರ್
*'''ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆತ್ತ ಕರಡು ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್''': ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್
*'''ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್''':ಡಾ. ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರಪ್ರಸಾದ್
*'''ಸಹಿ ಮಲ್ತ್‌ನಕುಲು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆತ್ತ''': 284 ಸದಸ್ಯೆರ್
*'''ಸೂಪರ್‌ಸೀಡೆಡ್ (ರದ್ದು)''': ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ 1935
*'''ಚಾಲನೆಡ್''': ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1947.}}

'''ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನೊ''' ಭಾರತೊದ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಆಳುನ ಸರಕರೊದ ಮೂಲೊ ರಚನೆನ್ ದೃಡ ಪಡಿಸವುಂಡು. ಈ ಸಂವಿಧಾನೊ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೯, ೧೯೪೭ ಡ್ದ್ ನವಂಬರ ೨೬, ೧೯೪೯ದ ನಡುಟು ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನೊ ರಚನಾ ಸಭೆಡ್ದ್ ರಚನೆ ಆದ್, ಜನವರಿ ೨೬, ೧೯೫೦ಗ್ ಜ್ಯಾರಿಯಾಂಡ್. ಅಯಿತ ನಿಲೆಟ್ ಭಾರತೊಡು ಪ್ರತಿಒರ್ಸೊ ಜನವರಿ ೨೬ ದಾನಿ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಅತ್ತಂಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದಿನಾಚರಣೆ ಆಚರಿಸವೊಂದುಲ್ಲೊ. ೪೪೪ ವಿಧಿಲೆನ್ ೨೨ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ೧೦(ಬುಕ್ಕೊ ೧೨) ಅನುಚ್ಛೇದನೊಡು, ೧೧೮ ತಿದ್ದುಪಡಿಲೆನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿಪ್ಪುನ ಈ ಸಂವಿಧಾನೊ ಒವ್ವೇ ದೇಸೊದ ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನೊಡ್ದ್ ಮಲ್ಲವು. ಈ ಸಂವಿಧಾನೊದ ಆಂಗ್ಲ ಬಾಸೆದ ಆವೃತ್ತಿ ೧,೧೭,೩೬೯ ಸಬ್ದೊಲ್ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://india.gov.in/my-government/constitution-india |access-date=2015-09-04 |archive-date=2015-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150905103722/http://india.gov.in/my-government/constitution-india |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನ ೧೯೫೦ಡ್ ಜನವರಿ ೨೬ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರೊ ಆಂಡ್. ನಮ್ಮ ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನೊ ಹಿಂದಿ ಬೋಕ ಆಂಗ್ಲೊ ಬಾಸೆಡ್ ಬರೆದುಂಡು. ಉಂದು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಆಯಿನ ಬೂಕು. ಭಾರತೊದ ಪ್ರಜೆಕುಲೆನ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಲು, ಕರ್ತವ್ಯೊಲು ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶನೊ ತತ್ವೊಲು, ಸಂವಿಧಾನೊನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊಲು, ಪಂಚಾಯಿತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು, ಕಾರ್ಯಾಂಗ, ಶಾಸಕಾಂಗ ಬುಕ್ಕೊ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಕರ್ತವ್ಯೊಲು ಉಂದೆನು ಮಾತ ವಿವರಿಸದ್ ಬರೆತೆರ್. ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನ್ ತಯಾರ್ ಮಾನ್ತಿನರ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಡಾ.[[:kn:ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್|ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌]]ರೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮೆರೆನ ಮಸ್ತು ಬೇಲೆಡ್ ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನೊ ರಚನೆ ಆತ್ಂಡ್.

==ಸಂವಿಧಾನದ ಮಹತ್ವ/ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ==
* ಸಂವಿಧಾನ [[ದೇಶ|ದೇಶದ]] ಜನಕುಲೆನ್ ಆಳುನ [[ಸರಕಾರ|ಸರಕಾರದ]] ಮೂಲ ರಚನೆನ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸವುಂಡು. ಅವು [[ಕಾರ್ಯಾಂಗ]], [[ಶಾಸಕಾಂಗ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ನ್ಯಾಯಾಂಗ|ನ್ಯಾಯಾಂಗೊಲೆನ್]] ಸರಕಾರದ ಮೂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಗೊಲಾದ್ ಏರ್ಪಡಿಸದ್ಂಡ್. ಸಂವಿಧಾನ ಪ್ರತಿ ಅಂಗದ ಅಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಅತ್ತಂದೆ ಅಯಿತ್ತ ಒಟ್ಟುಗೆ ಉಪ್ಪುನ  ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್‍ಲಾ ಖಚಿತಗೊಳಿಸವುಂಡು. 
* ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಗೊಲೆನ ನಡುತ್ತ ಸಂಬಂಧೊನು ಜನತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸರಕಾರದ ನಡುತ್ತ ಸಂಬಂಧೊನು ನಿಯಂತ್ರಿಸವುಂಡು. ಸಂವಿಧಾನ ದೇಶದ ಮಾತ [[ಕಾನೂನು|ಕಾನೂನುಲೆರ್ದ್]] ಎಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನೊನು ಹೊಂದ್‍ದ್ ಉಂಡು. ಸರಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಕಾನೂನು ಸಂವಿಧಾನೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್‍ ಉಪ್ಪೊಡು. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ದೇಶದ ಗುರಿಕುಲು - [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]], [[ಸಮಾಜವಾದ]], [[ಜಾತ್ಯತೀತತೆ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಗ್ರತೆ]] ಪಂಡ್‍ದ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸವುಂಡು. * ಅವು ಪ್ರಜೆಕುಲೆನ [[ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕ್‌ಲ್|ಹಕ್ಕ್‌ಲೆನ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕ್‌ಲೆನ, ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಲು ಬುಕ್ಕೊ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯೊಲು|ಕರ್ತವ್ಯೊಲೆನ್]] ಖಚಿತವಾಗದ್ ವಿಧಿಸವುಂಡು. ಸಂವಿಧಾನ ''೩೭೦ನೇ ವಿಧಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂವಿಧಾನ ಆಜ್ಞೆ (ಜಮ್ಮು ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಶ್ಮೀರಗ್ ಅನ್ವಯದ ಕುರಿತಾದ್), ೧೯೫೪'' ಟ್ ಒದಗಿಸಾಯಿನ ಕೆಲವು ಅಪವಾದೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಬದಲಾವಣೆಗ್ ಒಳಪಟ್ಟ್‌ದ್ಂಡ್.

==ಇತಿಹಾಸೊ==
===ಸಂಪುಟ ಸಮಿತಿ===
* [[ರಡ್ಡ್‌ನೆತ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ರಡನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧ]] [[ಮೇ ೯]], [[೧೯೪೫|೧೯೪೫ತ್ತಾನಿ]] [[ಯೂರೋಪ್|ಯೂರೋಪು]] ಮುಕ್ತಾಯ ಆಂಡ್‍. ಅವ್ವೇ ವರ್ಸೊದ [[ಜುಲೈ|ಜುಲೈಡ್]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್‌ಡ್]] ಪೊಸ ಸರಕಾರ ಅಧಿಕಾರೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಪೊಸ ಸರಕಾರ ತನ್ನ ''ಭಾರತೀಯ ಧೋರಣೆ'' (ಇಂಡಿಯನ್ ಪಾಲಿಸಿ)ನ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಸಂವಿಧಾನದ ಕರಡ್‌ನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಮಿತಿನ್‍ ರಚಿಸಯೆರೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತ್‌ಂಡ್.
* ಮೂಜಿ ಜನ [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟೀಷ್]] ಮಂತ್ರಿಲೆನ ತಂಡವೊಂಜಿ, [[ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ|ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ]] ಬಗೆಟ್, ಪರಿಹಾರ ನಾಡಿಯೆರೆ [[ಭಾರತ|ಭಾರತೊಗು]] ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ತಂಡೊನು '[[೧೯೪೬ರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಪುಟ ಸಮಿತಿ|ಸಂಪುಟ ಸಮಿತಿ]]' (Cabinet Mission) ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆತ್ತೆರ್. 
* ಸಂವಿಧಾನದ ರೂಪುರೇಷೆಲೆನ್ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ಈ ಸಮಿತಿ, ಕರಡು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಮಿತಿ ಅನುಸರಿಸವೊಡಾಯಿನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಕೆಲವು ವಿವರೊಲೆನ್‍ ಸ್ಪಷ್ಟಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲೆನ ೨೯೬ ಸ್ಥಾನೊಲೆಗ್ ಚುನಾವಣೆಲು [[೧೯೪೬|೧೯೪೬ರ]] ಜುಲೈ - ಅಗಸ್ಟ್‌ದ ಪೊರ್ತುಗು ಮುಗಿಂಡ್. [[ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫]], [[೧೯೪೭|೧೯೪೭ತ್ತಾನಿ]] [[ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ|ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದೊಟ್ಟುಗು]] ಸಂವಿಧಾನರಚನಾ ಸಮಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗದ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಭೆಯಾದ್ ಮಾರ್ಪಾಡ್ ಅಂಡ್. ಈ ಸಮಿತಿ [[ಡಿಸೆಂಬರ್ ೯]], [[೧೯೪೬ತ್ತಾನಿ]] ತನ್ನ ಕೆಲಸೊನು ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

==='''ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾಸಭೆ'''===
* [[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆ]]
* ಭಾರತದ ಜನತೆ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸಭೆಕುಲೆನ ಸದಸ್ಯೆರೆನ್ ಆರಿಸಾದ್, ಆ ಸಭೆಕುಲು ಸಂವಿಧಾನರಚನಾ ಸಭೆತ್ತ ಸದಸ್ಯರೆನ್ ಆರಿಸಾಯೆರ್. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾಸಭೆಟ್ ಭಾರತದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಸೇರ್‌ನ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಇತ್ತೆರ್. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜಕೀಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಲೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುನ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಅಲ್ಪ ಇತ್ತೆರ್. 
* [[ಜವಾಹರ ಲಾಲ್ ನೆಹರೂ]], [[ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್]], [[ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯ್ ಪಟೇಲ್|ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್]], [[ಮೌಲಾನಾ ಅಬುಲ್ ಕಲಂ ಆಝಾದ್]] ಬುಕ್ಕೊ [[ಶ್ಯಾಮ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] ಮೊಕುಲು ಸಭೆತ್ತ ಚರ್ಚೆಲೆಡ್ ಭಾಗವಹಿಸಾಯಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. [[ಪರಿಶಿಷ್ಟ ವರ್ಗ|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ವರ್ಗೊಲೆಗ್]] ಸೇರ್‌‍ನ ಮೂಪ್ಪೆಕ್‍ಲಾ ಎಚ್ಚ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಇತ್ತೆರ್.
* [[ಆಂಗ್ಲೋ-ಇಂಡಿಯನ್]] ಸಮುದಾಯೊನು ಫ್ರಾಂಕ್ ಆಂಟನಿ ಆರ್ [[ಪಾರ್ಸಿ ಜನಕ್‍ಲ್|ಪಾರ್ಸಿ ಜನಕುಲೆನ್]] ಎಚ್.ಪಿ. ಮೋದಿ ಅರ್‌ಲಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಾಯೆರ್. ಆಂಗ್ಲೊ-ಇಂಡಿಯನ್ನೆರೆನ ಹೊರತಾದ್ ಮಾತ ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಾಯಿನ ಖ್ಯಾತ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಯಿನ [[ಹರೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಮುಖರ್ಜಿ|ಹರೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಮುಖರ್ಜಿಯೆರ್]] ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಸಮಿತಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾಗದ್ ಇತ್ತೆರ್. 
* ಸಂವಿಧಾನ ತಜ್ಞೆರಾಯಿನ ಅಲ್ಲಾಡಿ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ, '''''[[ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]]''''', [[ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್]] ಬುಕ್ಕೊ ಕೆ.ಎಂ. ಮುನ್ಶಿ ನಕುಲು ಸಭೆತ್ತ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. [[ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು]] ಬುಕ್ಕೊ [[ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಂಡಿತ್]] ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಇತ್ರೆರ್. ಡಾ. [[ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸಿನ್ಹಾ|ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸಿನ್ಹಾರ್]] ಸಂವಿಧಾನರಚನಾಸಭೆತ್ತ ತಾತ್ಕಲಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. 
* ಬುಕ್ಕೊ, ಡಾ.[[ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್]] ಆರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್‍ಲಾ '''''[[ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]]''''' ಅರ್ ಕರಡು ಸಮಿತಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್‌ಲಾ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾಸಭೆ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊ ೧೧ ತಿಂಗಳು ೧೮ ದಿನೊಕುಲೆನಾತ್ ಕಾಲದ ಅವಧಿಡ್ ೧೬೬ ದಿನ ಸಮಾವೇಶ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸಮಾವೇಶೊಲೆಗ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪತ್ರಕರ್ತೆರೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಇತ್ತ್‌ಂಡ್‍.

===ಕರಡು ಸಮಿತಿ===
[[ಫೈಲ್:BN Rau 1988 stamp of India.jpg|thumb|ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್-1988 (stamp of India]]
[[ಫೈಲ್:Dr. Babasaheb Ambedkar Chairman, Drafting Committee of the Indian Constitution with other members on Aug. 29, 1947.jpg|thumb|420px|ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್,(ನಡುಟ್ಟು ಕುಲ್ಲ್‌ನಾರ್) ಒರಿನ ಸದಸ್ಯೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಕರಡು ಸಮಿತಿ. (ಎಡೊರ್ದು ಕುಲ್ಲುದು) ಶ್ರೀ. ಎನ್. ಮಾಧವರಾವ್, ಸಯ್ಯದ್ ಸದುಲ್ಲಾ, ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ (ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್), ಅಲ್ಲಾಡಿ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್, ಸರ್. ಬೆನೆಗಲ್ ನರಸಿಂಗ್ ರಾವ್; ಎಡೊರ್ದು ಉಂತ್‍ನಕುಲು - ಶ್ರೀ. S.N. ಮುಖರ್ಜಿ, ಜುಗಲ್ ಕಿಶೋರ್ ಖನ್ನಾ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇವಲ್ ಕೃಷ್ಣನ್. (ಆಗಸ್ಟ್ 29, 1947)]]
* 1946 ಟ್ ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನೊನು ರಚಿಸವುನ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಕ್ಕ್ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಲಹೆಗಾರೆರಾದ್ [[ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್]] ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಸಂವಿಧಾನೊದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಚೌಕಟ್ಟ್‌‍ದ ಸಾಮಾನ್ಯ ರಚನೆಗ್ ಅರ್ ಕಾರಣರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ 1948 ತ ಫೆಬ್ರುವರಿಡ್ ಅಯಿತ್ತ ಸುರುತ ಕರಡು ಸಿದ್ಧತೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;
{{Cite web |title=Archive copy |url=http://arunshourie.voiceofdharma.com/articles/ambedkar.htm |access-date=2021-08-08 |archive-date=2012-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120220030736/http://arunshourie.voiceofdharma.com/articles/ambedkar.htm |dead-url=yes }}
&lt;/ref&gt; 1946ಟ್ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನೊದ ಕರಡನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪುನೆತ ಅರೆನ ಸಂಶೋಧನೆತ ಭಾಗವಾದ್, ರಾವ್ ಆರ್, ಯು.ಎಸ್.ಎ., ಕೆನಡಾ, ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ಲೆಗ್ ಪ್ರವಾಸ ಮಲ್ರೆರ್. ಅಲ್ಪ ಆರ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶೆರ್, ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಧಿಕಾರಿಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನುದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಮಾಲೋಚನೆಲೆನ್ ನಡಪಾಯೆರ್.&lt;ref&gt;Rau, B. N. (1960). Rao, B. Shiva, ed. India's Constitution in the Making. Calcutta: Orient Longmans. pp. xxii.&lt;/ref&gt; ಈ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ನು 26 ನವೆಂಬರ್ 1949 ತಾನಿ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆರ್ದ್ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಪರಿಷ್ಕರ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಂತಿಮವಾದ್ ಅಳವಡಿಸಾಂಡ್.&lt;ref&gt;[http: // Www.thehindu.com/specials/in-depth/november-26-celebrating-constitutionday/article7918507.ece|accessdate=2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 | ತಾರೀಕ್ = 26 ನವೆಂಬರ್ 2015]&lt;/ref&gt;
* ನರಸಿಂಗ ರಾಯೆರ್ (ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್) ಸರಕಾರ ಕೇನೊಂದ್‌ನಂಚ ಸಂವಿಧಾನದ ಕರಡುನು ಸಿದ್ಧ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಒಟ್ಟು 243 ವಿಧಿಕುಲೂ 13 ಅನುಚ್ಛೇದೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ದುಂಬು ದೀವೊಂದು ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಆದ್ಯಕ್ಷತೆಟ್ ಸಂವಿಧಾನದ ಕರಡು ರಚನಾ ಸಮಿತಿ ಸಂವಿಧಾನೊನು ಬುಲೆಪಾವುನ, ತಿದ್ದುನ, ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಬೇಲೆನ್ ಕೈಕ್ ದೆತೊಂಡ್ಂಡ್. ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್ ಬರೆಯಿನ ಮೂಲ ಸಂವಿಧಾನೊಗು ಬುಕ್ಕೊ ಕೆಲವು ವಿಧಿಕುಲೆನ್ ಸೇರಿಸಯೆರ್; ಕೆಲವೆನ್ ಪರಿಷ್ಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುತ ಕರಡು ಪ್ರತಿನ್ ಸಂಸತ್ತ್‌ಗ್ ಕೊರ್‌ನಗ ಅಯಿಟ್ಟ್ 315 ವಿಧಿಕುಲು 8 ಅನುಚ್ಛೇದಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಕಡೆಕ್ ಸಂಸತ್ತ್‌ದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೆತೊನುನ ಸಮಯೊಗು ಅಯಿಟ್ಟ್ ಇತ್ತ್‌ನ ನನಲಾತ್ ವಿಧಿಕುಲು ಸೇರ್ಪಡೆ ಆದ್ ಅಯಿತ್ತ ಸಂಖ್ಯೆ 395ಕ್ಕ್ ಏರ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/biography/Benegal-Narsing-Rau Sir Benegal Narsing Rau;INDIAN JURIST]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Constitution of India&lt;/ref&gt;

===ಆಶಯೊಲೆನ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ(ಧ್ಯೇಯೊಲೆನ ನಿರ್ಣಯ)===
[[ಚಿತ್ರ:Nehru signing Indian Constitution.jpg|thumb| [[ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು]]ಮೇರ್ ಸಂವಿಧಾನೊನು ಕೈಬರವುದ ಸಹಿ ಪಾಡುನೆ (ಹಸ್ತಾಕ್ಷರಿಸುತ್ತಿರುವುದು)]]
ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ತತ್ವಲೆನ್ [[ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು]]ಮೇರ್ ಅರೆನ ''ಆಶಯೊಲೆನ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ'' ಡ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸ್‌ದೆರ್ :
# ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರ, ಸಾರ್ವಭೌಮ, ಗಣರಾಜ್ಯ.
# ಭಾರತವ  ದುಂಬುದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಪ್ರದೇಶೊಲು, ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಭಾರತೊನು ಸೇರಿಯೆರೆ ಬಯಸುವ ಇತರ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಒಕ್ಕೂಟ.
# ಒಕ್ಕೂಟೊನು ಸೇರುನ  ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಘಟಕೊಲು ಆದ್‍ ಒಕ್ಕೂಟೊಗು ಒಪ್ಪಿಸಯಿನ ಅಧಿಕಾರೊಲೆನ ಹೊರತಾದ್ ಸರಕಾರೊದ ಬುಕ್ಕೊ ಆಡಳಿತೊದ ಮಾತ ಅಧಿಕಾರೊಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕರ್ತವ್ಯೊಲೆನ್ ಚಲಾಯಿಸವುನವು ಆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.
# ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಭಾರತೊದ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ್ತ ಸಂವಿಧಾನೊದ ಮಾತ ಅಧಿಕಾರೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಅಧಿಕರಣೊಲು ಭಾರತೊದ ಪ್ರಜೆಕುಲೆರ್ದ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು.
# ಭಾರತೊದ ಮಾತ ಪ್ರಜೆಕುಲರಗ್ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಜಕೀಯ ನ್ಯಾಯ; ಕಾನೂನುದ ದುಂಬು ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಬುಕ್ಕೊ ಅವಕಾಶೊಲು; ಬುಕ್ಕೊ ಕಾನೂನು ಬುಕ್ಕೊ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸದಾಚಾರೊದ ಮಿತಿಕುಲೆಡ್ ಪಾತೆರ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ, ಆರಾಧನೆ, ಉದ್ಯೋಗ, ಸಂಗ-ಸಹವಾಸ ಬುಕ್ಕೊ ಕೃತ್ಯಲೆನ ಹಕ್ಕುಲು ಆಶ್ವಾಸಿತವಾದ್ ಉಂಡು ಉಂದು ಪೂರ ಒದಗುಂಡು.
# ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತೆರೆಗ್, ಹಿಂದುಳಿದ ಬುಕ್ಕೊ ಆದಿವಾಸಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲೆಗ್, ದೀನ ಬುಕ್ಕೊ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗೊಲೆಗ್ ಸಮರ್ಪಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಲೆನ್ ಒದಗಿಸವುಂಡು.
# ಭಾರತೊದ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಭೂಮಿ, ಸಾಗರ ಬುಕ್ಕೊ ವಾಯು ಪರಿಮಿತಿಲೆನ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆನ್ ಮಾತ ನಾಗರೀಕ ದೇಶೊಲೆನಂಚ ನ್ಯಾಯವಾದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾನೂನುಗನುಸಾರವಾದ್ ಕಾಪಾಡುಂಡು.
# ಈ ದೇಶ ಲೋಕಶಾಂತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮನುಕುಲದ ಉದ್ಧಾರೊಗು ಬೋಡಾದ್ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬುಕ್ಕೊ ಮನಸಾರ ಪ್ರಯತ್ನೊನು ಮನ್ಪುಂಡು.

==ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊಲು==
===ಸಮಾಜೋದ್ಧಾರೊಗು ಒತ್ತು===
[[ಫೈಲ್:Dr. Babasaheb Ambedkar, chairman of the Drafting Committee, presenting the final draft of the Indian Constitution to Dr. Rajendra Prasad on 25 November, 1949.jpg|thumb|ಕರಡು ಸಮಿತಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾಯಿನ ಡಾ. ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಅಂತಿಮ ಕರಡುನು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆತ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾಯಿನ ಡಾ.ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅರೆಗ್ ಕೊರ್ಪುನ ಮೂಲಕ 1949 ತ ನವೆಂಬರ್ 25 ತಾನಿ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಟ್ಟ್ ಮಂಡಿಸಾಯೆರ್]]
ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಮುಕ್ತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಿದ್ಧಾಂತೊಲೆನ ನಿರೂಪಣೆಡ್ [[ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ|ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದ]] ಪ್ರಭಾವ ಗಮನೀಯವಾಯಿನವು. ಆಂಡ ಈ ಸಂವಿಧಾನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊ ಪಂಡ್ಂಡ ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ|ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಲೆನ್]] ಕಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶೊಲು ಉಪ್ಪುನ ತತ್ವೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸಮಾಜೋದ್ಧಾರದ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಲು, ಸಂವಿಧಾನ ತಜ್ಞ ಗ್ರಾನ್ವಿಲ್ ಆಸ್ಟಿನನ, &quot;ಸರ್ವೋದ್ಧಾರೊಗು ಸಮಾಜೊನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಾಯೆರೆ ಪ್ರಾಯಶಃ ಬೇತೆ ವಾ ದೇಶೊದ ಸಂವಿಧಾನಲಾ ಈತ್ ಒತ್ತು ಕೊರ್ತ್‌ಜಿ&quot; ಪನ್ಪುನ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊನು ಕೊರ್ತೆರ್.

===ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ===
ಈ ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಟ್ಟ್ ಎಚ್ಚ ಅಧಿಕರಣ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿನ ಕೈಟ್ ಕ್ರೋಢಿಕೃತವಾದ್ ಉಂಡು. ಭಾರತೊಡು ಹಲವಾರ್ ಜಾತಿ, ಪಂಗಡ, ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲು ತಮ್ಮವೇ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊಲೆನ್ ಹೊಂದ್‍ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಈ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣೊನು ಸಂವಿಧಾನಡು ಅಳವಡಿಸದ್ಂಡ್. 
* ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತ [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ|ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯೆರೆನ]] ಬೆಂಬಲಿಗೆರ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಉಪ್ಪುನ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ಪಂಚಾಯತಿ ಪದ್ಧತಿ|ಪಂಚಾಯತಿ ಪದ್ಧತಿನ್]] ಅಳವಡಿಸೊಡು ಪನ್ಪುನ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊನು ಹೊಂದ್‌ದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಆಧುನಿಕತೆತ್ತ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಯಿನ [[ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು]] ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆನ ಬೆಂಬಲಿಗ ನೇತಾರೆರೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೇಲ್ಗೈ ಪಡೆದ್, ಪ್ರಬಲ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಂಸದೀಯ ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಅಳವಡಿಸವೊಡಾಂಡ್.
* ಸಂವಿಧಾನ ಸ್ಥಾಪನೆದ ಬುಕ್ಕೊದ ವರ್ಸೊಲೆಡ್ ಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಪಂಗಡೊಲು ತನುಕುಲೆನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊಲೆನ ನಿಟ್ಟ್‌ಡ್ ಎಚ್ಚ ಅಧಿಕಾರೊಲೆನ್ ಬಯಸ್ಂಡ್. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ತತ್ವಲೆಗ್ ಅಸಮ್ಮತವಾದ್ ಉಂಡು. ಆಂಡ ಸಂವಿಧಾನೊಡು ಅಳವಡಿಸಾಯಿನ ಒರಿನ ನಿಯಂತ್ರಣೊಲಾಯಿನ [[ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ|ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]], [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]] ಬುಕ್ಕೊ ಒರಿನವು ಪೂರ ಸಮತೋಲನನ್ ಕಾಪುಂಡು. ಇಂಚಿಪ್ಪೊಗು ಪ್ರಾಂತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷೊಲು ಎಚ್ಚ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೊಂದೊಂದು ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ಆದ್, ಕೇಂದ್ರೊಡು [[ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರ|ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರೊಲು]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಅಧಿಕಾರ ಎಚ್ಚ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆವೊಂದು ಉಂಡು.

==ಬೇತೆ ದೇಶೊಲೆನ ಸಂವಿಧಾನೊಲೆರ್ದ್ ಅಳವಡಿಸೊಂದಿನ ತತ್ವೊಲು==
ಸಂವಿಧಾನದ ಅಂತಿಮೊ ರೂಪ ಮಸ್ತ್‌ ಬೇತೆ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂವಿಧಾನೊಲೆನ ಬೇತೆಬೇತೆ ತತ್ವೊಲೆಗ್‍ ಋಣಿಯಾದ್ ಉಂಡು.
===''' [[ಬ್ರಿಟನ್|ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಸಂವಿಧಾನ]]'''===
# [[ವೆಸ್ಟ್‍ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಪದ್ಧತಿ|ಸರಕಾರದ ಸಂಸದೀಯ ಸ್ವರೂಪ]] 
# ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಪೌರತ್ವ
# ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಭುತ್ವ
# ಲೋಕಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆನ ಪಾತ್ರೊ
# ಶಾಸನೆ ರಚನೆದ ವಿಧಾನ
# ನ್ಯಾಯ ನಿರ್ಧರಿಸುನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ (ಲೇಖನ ೧೩)

===''' [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನ]]'''===
# ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕ್‌ಲು
# ರಾಜ್ಯಲೊನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾದರಿ
# ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಶಾಸಕಾಂಗದ ನಿರ್ಧಾರೊಲೆನ್‍ ಪರಿಶೀಲಿಸುನ ಅಧಿಕಾರ.
# ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗ್ ಮಹಾಸೇನಾಧಿಪತಿಯ ಪಟ್ಟ (ಲೇಖನ ೫೨)
# ನ್ಯಾಯ ನಿರ್ಧರಿಸುನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ (ಲೇಖನ ೧೩)
 
===''' [[ಐರ್ಲೆಂಡ್|ಐರ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶೊದ ಸಂವಿಧಾನ]]'''===
# ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯನೀತಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಾಕೀತು (ರಾಜ್ಯ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವೊಲು)

===''' [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನ]]'''===
# [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]],
# [[ಸಮಾನತೆ]] ಬುಕ್ಕೊ 
# [[ಭ್ರಾತೃ‍ತ್ವ]] ಆದರ್ಶೊಲು

===''' [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾ ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನ]]'''===
# ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಒಕ್ಕೂಟದೊಟ್ಟುಗೆ ಪ್ರಬಲ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾದರಿ
# ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರೊಗು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮಿತ್ತ್‌ಡ್‍ ಉಪ್ಪುನ ಶಕ್ತಿಲು

===''' [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ದೇಶೊದ ಸಂವಿಧಾನ]]'''===
# ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಷಯೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ
# ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟ್ಟು ಅನಿರ್ಭಂದಿತ ವ್ಯಾಪರ - ವಹಿವಾಟ್‍ಗ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ

# ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯೊಲು

===''' [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್ ದೇಶೊದ ಸಂವಿಧಾನ]]'''===
(ಲೇಖನ ೫೧-ಎ)

===''' [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿ ದೇಸೊದ ಸಂವಿಧಾನ]]'''===
* [[ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ|ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿದ]] ಏರ್ಪಾಡ್ (ಲೇಖನ ೩೬೮)

==ಪೀಠಿಕೆ==
{{Main|ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆ (ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ)}}
[[ಫೈಲ್:Constitution of India.jpg|thumb|'''ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ''' [[ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆ|ಪೀಠಿಕೆ]]]]
{{quote|
:''ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಕುಲಾಯಿನ ನಮ, ಭಾರತೊನು'' ಒಂಜಿ  '''ಸಾರ್ವಭೌಮ, ಸಮಾಜವಾದಿ, ಜಾತ್ಯಾತೀತ, ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಗಣತಂತ್ರ ಆದ್''' ''ವಿಧಿಯುಕ್ತವಾದ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾದ್, ಅಯಿತ್ತ ಮಾತ ಪ್ರಜೆಕುಲೆಗ್, :''ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಜಕೀಯ'' '''ನ್ಯಾಯ''';ನು :''ವಿಚಾರ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಆರಾಧನೆಲೆಡ್'' '''ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ''';ನು :''ಸ್ಥಾನಮಾನ ಬುಕ್ಕೊ ಅವಕಾಶಲೆನ'' '''ಸಮಾನತೆ'''; :''ಲೆನ್ ದೊರಕಿಸಾದ್,'' :''ವೈಯಕ್ತಿಕ ಘನತೆ ಬುಕ್ಕೊ ದೇಶದ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಬುಕ್ಕೊ ಐಕ್ಯತೆನ್ ಮಾತೆರೆಡೆಲಾ'' '''ಭ್ರಾತೃತ್ವತೆ''' ''ನ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿಯೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಾದ್''; :''ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಟ್ ಈ ೧೯೪೯ತ ನವೆಂಬರ್ ಮಾಹೆದ ೨೬ನೇ ದಿನತಾನಿ, ನಮ ಆದ್ ನಮನೆ ಈ ಸಂವಿಧಾನೊನು'' '''ಸ್ವೀಕರಿಸಾದ್, ಶಾಸನವನ್ನಾದ್ ವಿಧಿಸವೊನುಬ'''.}}

==ಲೇಖನ ೩೭೦==
* [[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ೩೭೦ನೇ ವಿಧಿ]]
* &quot;ಕಾಶ್ಮೀರದ ಬಗೆಕ್ಕ್ ಈ ಲೇಖನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಭರವಸೆನ್ ಆ ಸಮಯೊಡು ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಇತ್ತ್‌ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ಅನುಸರಿಸಾದ್ ಸೇರಿಕೆ ಮಲ್ಪೆರಾಂಡ್.&lt;ref&gt;https://www.deccanherald.com/content/440377/bjp-quiet-explained-article-370.html  BJP is quiet since I explained Article 370 to Modi: Jethmalani Srinagar, Nov 8, 2014, (PTI), NOV 08 2014&lt;/ref&gt;

===ಲೇಖನ ೩೭೦ ಬುಕ್ಕೊ ೩೫ ಎ ರದ್ದು===
* ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರೊಗು ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರ್ಪುನ [[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ೩೭೦ನೇ ವಿಧಿ|೩೭೦ನೇ ವಿಧಿ]], ಬುಕ್ಕೊ ೩೫ಎ ವಿಧಿನ್ ರದ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಶಿಫಾರಸ್‌ಗ್ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆದ ಮೂಲಕವಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ರಾಮನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್ ಆರ್ ಅಂಕಿತ ಪಾಡುನ ಮೂಲಕ ರದ್ದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ೩೭೦ ನೇ ವಿಧಿನ್ ರದ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ವಿಧೇಯಕನ್ ಆಗಸ್ಟ್ ೫, ೨೦೧೯ ತಾನಿ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹಸಚಿವೆರಾಯಿನ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಮಂಡಿಸಯೆರ್. ವಿಧೇಯಕಗ್ ರಾಜ್ಯಸಭೆಟ್ ಅಂಗೀಕಾರ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ಉಂದು ತಾರೀಕ್ ೬, ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ಕ್ ಲೋಕಸಭೆ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಅಧಿಸೂಚನೆದ ರಡ್ಡ್ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಖಾಯಂ ಆದ್ ರದ್ದ್ ಆಂಡ್.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190806145628/https://www.udayavani.com/news-section/national-news/jammu-and-kashmir-to-be-union-territory-with-legislature-ladakh-to-be-ut-without-legislature ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆದ ಮೂಲಕ ಅಂಗೀಕಾರ; &lt;---ನಾಗೇಂದ್ರ ತ್ರಾಸಿ, Aug 5, 2019,---!]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.prajavani.net/stories/national/jammu-and-kashmir-special-655958.html ಜಾರಿ ಆಯಿನಪಗದ ಪರಿಣಾಮೊಲು]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.prajavani.net/stories/national/kashmir-discussion-begins-656195.html 370 ರದ್ದತಿ, ಪುನಾರಚನೆ ವಿಧೇಯಕ ಲೋಕಸಭೆಟ್ ಅಂಗೀಕಾರ;A!---ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ;Published: 06 ಆಗಸ್ಟ್ 2019,- - -&lt;/ref&gt;

==ಟೀಕೆಲು==
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂವಿಧಾನೊಲೆರ್ದ್ ಪ್ರೇರಿತ ಆಯಿನ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಅಯಿರ್ದ್ ಪೂರ ಭಿನ್ನವಾದ್ ಉಂಡು,ಅವು ಎಂಚ ಪಂಡ [[ಶಾಸಕಾಂಗ]] ನ್ ನಾಡ್‍ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾನೂನು ರಚಿಸವುನ ಅಂಗ ಆದ್ ಸಂವಿಧಾನ ದೆರ್ತ್‌ದ್ ಪತ್ತುಂಡು. ಈ ರೀತಿಯಾದ್ [[ಶಾಸಕಾಂಗ]],  [[ಕಾರ್ಯಾಂಗ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ನ್ಯಾಯಾಂಗ]] ಲೆರ್ದ್ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ್ ಉಂಡು. ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಭೂತ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಜಬೂತ್ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಅಧಿಕಾರಶಾಹೀ ವರ್ಗೊಗು ದುರುಪಯೋಗದ ಆಸ್ಪದ ಕೊರ್‌ಪುಂಡು ಪನ್ಪುನ ಟೀಕೆಲಾ ಸೇರ್‌ದ್ ಉಂಡು. ದೇಶೊಡು ವ್ಯಾಪಿಸಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಬುಕ್ಕೊ ಬಡತನೊಕುಲೇ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಆದ್ ಉಂಡು.

==ಟಿಪ್ಪಣಿಲು==
* {{note|am}} ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿತ ವಿಧಾನದ ವಿವರಣೆ [http://en.wikisource.org/wiki/Constitution_of_India#Part_XX_Amendment_of_the_Constitution ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು]
* {{note|art}} ಆಧಾರ: [http://en.wikisource.org/wiki/Constitution_of_India ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ]
* {{note|pre}} ಆಧಾರ: [http://en.wikisource.org/wiki/Constitution_of_India#Preamble ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆ]
* ೨೦೧೯ ರ ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ;-([https://www.prajavani.net/stories/national/what-is-citizenship-amendment-bill-what-does-it-do-and-why-congress-and-other-opposition-parties-689093.html 2019 ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ? ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ; dated: 10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019])

==ಸಂವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶೊಲು- ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿ==
* ಸಂವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶೊಲೆನ ಪರಿಚಯ:[https://www.prajavani.net/explainer/explainer-republic-union-of-india-700700.html ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ| ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆದಂಚಿ ದೇಕಿ-d: 26 ಜನವರಿ 2020,]

==ತೂಲೆ==
* [[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ]]
* [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಚುನಾವಣೆ ೨೦೧೭]]
* [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು]]
* [[ಭಾರತದ ಸಂಯುಕ್ತ ಪದ್ಧತಿ]]
* [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ]]
* [[ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ]]
* [[ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆ]]
* [[ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶೆರ್]]
* [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]
* [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]]
* [[ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ]]
* [[ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆ]]
* [[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ೩೭೦ನೇ ವಿಧಿ]]
* [[ಪೌರತ್ವ]]
* [[ದ್ವಿಪ್ರಜೆತನ ಅತ್ತ್ಂಡ ದ್ವಿಪೌರತ್ವ]]
* [[ಪೌರತ್ವ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, ೨೦೧೯]]‎

==ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗ್==
* [https://www.prajavani.net/constitution-india-608564.html ಸಂವಿಧಾನ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥವಲ್ಲ; ನಿತಿನ್ ಪೈ; Published: 20 ಜನವರಿ 2019]
* [https://www.prajavani.net/op-ed/opinion/republic-day-and-indian-610657.html ಜನತಂತ್ರದ ಅರ್ಥ ಅರಿಯೋಣ; ಎಂ.ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನ್ ಪಾಷ: 29 ಜನವರಿ 2019,]
* [https://web.archive.org/web/20220703051201/https://www.prajavani.net/columns/%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A7%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%A6-%E0%B2%AE%E0%B3%8C%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%97%E0%B2%B3%E0%B3%82-%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%B5%E0%B2%A6-%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A5%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%AF%E0%B3%82 ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳೂ ವಾಸ್ತವದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯೂ;ಸಿ.ಜಿ. ಮಂಜುಳಾ; dated: 01 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015]
*[https://www.prajavani.net/save-indian-constitution-627911.html ಸಂವಿಧಾನ ಉಳಿಸುವುದೆಂದರೆ... - ಪ್ರೊ. ಬರಗೂರು ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪ; dated: 14 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019,]

==ಪೂರಕ ಬರವು==
* [https://kn.wikisource.org/s/1fr ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನ]

==ಮೂಲೊಲು==
# https://web.archive.org/web/20191111125035/https://www.india.gov.in/my-government/constitution-india.
# http://indiacode.nic.in/coiweb/welcome.html.
# Social Science – Part II: Indian National Council of Educational Research and Training textbook #[http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Booksources&amp;isbn=817450351X ISBN 81-7450-351-X]
{{Wikisource|Constitution of India}}
{{IndiaFreedom}}

==ತೂಲೆ==
*[https://kn.wikisource.org/s/1fr ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನ]

&lt;ref&gt;{{cite web|title=My Congressional District|url=https://www.census.gov/mycd/|work=[[United States Census Bureau]]|access-date=July 31, 2015}}&lt;/ref&gt;
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕೀಯ]]</text>
      <sha1>n9un5srdhm9flsxaskmdj19x85rku4w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362805</id>
      <parentid>362804</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T19:44:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armadillo Jack</username>
        <id>10015</id>
      </contributor>
      <origin>362805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46780" sha1="tly4hyjvq5ps1oodwl5s8o2v2j43m37" xml:space="preserve">{{Infobox constitution
| document_name= ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ 
| italic_title= no
| image = Constitution of India.jpg
| image_width=
| image_caption=[[ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆ]]ಯ
[https://www.wdl.org/en/item/2672/view/1/1/ ಮೂಲ ಪಠ್ಯ]
| date_ratified= {{Start date and age|df=yes|1949|11|26}}
| date_effective= {{Start date and age|df=yes|1950|01|26}}
| writer= * [[ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]]&lt;br/&gt;{{small|ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಕರಡು ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು}}&lt;ref name=&quot;Wangchuk&quot;&gt;{{cite news
| last         = Wangchuk
| first        = Rinchen Norbu 
| date         = 22 January 2019
| title        = Two Civil Servants who Built India's Democracy, But You've Heard of Them
| url          = https://www.thebetterindia.com/170367/ias-hero-republic-day-india-first-election-democracy/
| work         = 
| location     = 
| access-date  = 22 January 2019
}}&lt;/ref&gt;
* [[ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್|ಬೆನೆಗಲ್ ನರ್ಸಿಂಗ್ ರಾವ್]]&lt;br/&gt;{{small|ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರು}}
* [[ಸುರೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮುಖರ್ಜಿ]]&lt;br/&gt;{{small|ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕರಡುಗಾರರು}}&lt;ref name=&quot;Wangchuk&quot;/&gt;
&lt;br/&gt;ಮತ್ತು ಇತರೆ[[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆ|ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆ]]ಯ ಸದಸ್ಯರು
| signers= ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ೨೮೪ ಸದಸ್ಯರು
| purpose= To replace the [[Indian Independence Act 1947]]
| system = ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಾಜವಾದಿ ಜಾತ್ಯತೀತ ಗಣರಾಜ್ಯ
| number_entrenchments = ೨
| date_last_amended = [[One Hundred and Third Amendment of the Constitution of India|೨೫ ಜನವರಿ ೨೦೨೦ (೧೦೪ ನೇ)]]
| citation = {{citation |url= http://legislative.gov.in/sites/default/files/COI.pdf |title= Constitution of India |date= 2020-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929185051/http://legislative.gov.in/sites/default/files/COI.pdf|archive-date= 2020-09-29}}
| federalism = ಏಕೀಕೃತ ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತ
| chambers = [[ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು|ಎರಡು]] ([[ರಾಜ್ಯಸಭೆ]] ಮತ್ತು [[ಲೋಕಸಭೆ]])
| branches = ಮೂರು (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ, ಶಾಸಕಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ)
| executive = [[ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ|ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ]] ಸಂಸತ್ತಿನ [[ಲೋಕಸಭೆ|ಕೆಳಮನೆ]]ಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುವ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್.
| jurisdiction  = {{flag|ಭಾರತ}}
| courts = [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]], [[List of high courts in India|ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]] ಮತ್ತು [[District Courts of India|ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು]]
| number_amendments = [[List of amendments of the Constitution of India|೧೦೪]]
| electoral_college = ಹೌದು, ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ
| supersedes = [[1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯಿದೆ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ ೧೯೩೫]]&lt;br/&gt;[[ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ ೧೯೪೭]]
| title_orig = {{lang|hi|भारतीय संविधान}} {{noitalics|([[International Alphabet of Sanskrit Transliteration|IAST]]:}} {{IAST|ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ}}{{noitalics|){{efn|The Constitution of India was originally written in Hindi and English, so, both Hindi and English are its 'original' languages.}}}}
| orig_lang_code = hi
| location_of_document = [[ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್]], [[ನವದೆಹಲಿ]], [[ಭಾರತ]]
}}
{{Quote_box| width=23em|align=|right|quote=[[ಫೈಲ್:Emblem of India.svg|thumb|260px|ಭಾರತದ ಲಾಂಛನ]]
 &lt;div class=&quot;center&quot;&gt; '''ಸಂವಿಧಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆದ ವಿವರ'''&lt;/div&gt; 
*'''ಮೂಲ ಶೀರ್ಷಿಕೆ''' : भारतीय संविधान (IAST: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ)
*'''ಅಂಗೀಕರಿಸಯಿನ ದಿನ''': 26 ನವೆಂಬರ್ 1949; 70 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ(2020)
*'''ಜಾರಿಯಾಯಿನ ತಾರೀಕ್‍ ''' : 26 ಜನವರಿ 1950; 69 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ(2020)
*'''ವ್ಯವಸ್ಥೆ''' : ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸದೀಯ ಸಮಾಜವಾದಿ ಜಾತ್ಯತೀತ ಗಣರಾಜ್ಯ
*'''ಶಾಖೆಲು''' : ಮೂಜಿ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ, ಶಾಸಕಾಂಗ ಬುಕ್ಕೊ ನ್ಯಾಯಾಂಗ)
*'''ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆ''' : ರಡ್ಡ್ (ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಬುಕ್ಕೊ ಲೋಕಸಭೆ) 
*'''ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ''' : ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನೇತೃತ್ವದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಂಸತ್ತ್‌ದ ಕೆಳಮನೆಕ್ಕ್ ಕಾರಣವಾದ್ಂಡು:
*'''ನ್ಯಾಯಾಂಗ''' : ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯೊಲು
*'''ಫೆಡರಲಿಸಂ''' : ಏಕೀಕೃತ ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತ (ಅರೆ-ಫೆಡರಲ್):
*'''ಚುನಾವಣಾ ಕಾಲೇಜ್''' : ಅಂದ್, ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಬುಕ್ಕೊ್ಮ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಚುನಾವಣೆಲೆಗ್ 
*'''ಭದ್ರ- ಕಾನೂನು ಷರತ್ತುಲು''' : 2
*'''ತಿದ್ದುಪಡಿಕುಲು''' : 104
*'''ಜಾಗೆ''' : ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಹೌಸ್, ನವದೆಹಲಿ, ಭಾರತ
*'''ಮೂಲ ಕರಡು ಲೇಖಕೆರ್''' :ಬೆನೆಗಲ್ ನರ್ಸಿಂಗ್ ರಾವ್
*'''ಸಂವಿಧಾನದ ಲೇಖಕೆರ್''':ಸಭೆತ್ತ ಕರಡು ಸಮಿತಿ 
*'''ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆತ್ತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರೆ''':ಘಟಕ ಸುರೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮುಖರ್ಜಿ-&amp; ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಕರಡುಗಾರೆರ್
*'''ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆತ್ತ ಕರಡು ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್''': ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್
*'''ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್''':ಡಾ. ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರಪ್ರಸಾದ್
*'''ಸಹಿ ಮಲ್ತ್‌ನಕುಲು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆತ್ತ''': 284 ಸದಸ್ಯೆರ್
*'''ಸೂಪರ್‌ಸೀಡೆಡ್ (ರದ್ದು)''': ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ 1935
*'''ಚಾಲನೆಡ್''': ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1947.}}

'''ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನೊ''' ಭಾರತೊದ ಜನೊಕ್ಲೆನ್ ಆಳುನ ಸರಕರೊದ ಮೂಲೊ ರಚನೆನ್ ದೃಡ ಪಡಿಸವುಂಡು. ಈ ಸಂವಿಧಾನೊ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೯, ೧೯೪೭ ಡ್ದ್ ನವಂಬರ ೨೬, ೧೯೪೯ದ ನಡುಟು ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನೊ ರಚನಾ ಸಭೆಡ್ದ್ ರಚನೆ ಆದ್, ಜನವರಿ ೨೬, ೧೯೫೦ಗ್ ಜ್ಯಾರಿಯಾಂಡ್. ಅಯಿತ ನಿಲೆಟ್ ಭಾರತೊಡು ಪ್ರತಿಒರ್ಸೊ ಜನವರಿ ೨೬ ದಾನಿ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಅತ್ತಂಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ದಿನಾಚರಣೆ ಆಚರಿಸವೊಂದುಲ್ಲೊ. ೪೪೪ ವಿಧಿಲೆನ್ ೨೨ ಭಾಗೊಲೆಡ್ ೧೦(ಬುಕ್ಕೊ ೧೨) ಅನುಚ್ಛೇದನೊಡು, ೧೧೮ ತಿದ್ದುಪಡಿಲೆನ್ ಹೊಂದ್‍ದಿಪ್ಪುನ ಈ ಸಂವಿಧಾನೊ ಒವ್ವೇ ದೇಸೊದ ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನೊಡ್ದ್ ಮಲ್ಲವು. ಈ ಸಂವಿಧಾನೊದ ಆಂಗ್ಲ ಬಾಸೆದ ಆವೃತ್ತಿ ೧,೧೭,೩೬೯ ಸಬ್ದೊಲ್ ಉಂಡು.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://india.gov.in/my-government/constitution-india |access-date=2015-09-04 |archive-date=2015-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150905103722/http://india.gov.in/my-government/constitution-india |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನ ೧೯೫೦ಡ್ ಜನವರಿ ೨೬ಡ್ ಅಂಗೀಕಾರೊ ಆಂಡ್. ನಮ್ಮ ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನೊ ಹಿಂದಿ ಬೋಕ ಆಂಗ್ಲೊ ಬಾಸೆಡ್ ಬರೆದುಂಡು. ಉಂದು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಆಯಿನ ಬೂಕು. ಭಾರತೊದ ಪ್ರಜೆಕುಲೆನ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಲು, ಕರ್ತವ್ಯೊಲು ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶನೊ ತತ್ವೊಲು, ಸಂವಿಧಾನೊನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಲ್ಪುನ ವಿದಾನೊಲು, ಪಂಚಾಯಿತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು, ಕಾರ್ಯಾಂಗ, ಶಾಸಕಾಂಗ ಬುಕ್ಕೊ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಕರ್ತವ್ಯೊಲು ಉಂದೆನು ಮಾತ ವಿವರಿಸದ್ ಬರೆತೆರ್. ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನ್ ತಯಾರ್ ಮಾನ್ತಿನರ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಡಾ.[[:kn:ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್|ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌]]ರೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮೆರೆನ ಮಸ್ತು ಬೇಲೆಡ್ ಭಾರತೊದ ಸಂವಿಧಾನೊ ರಚನೆ ಆತ್ಂಡ್.

==ಸಂವಿಧಾನದ ಮಹತ್ವ/ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ==
* ಸಂವಿಧಾನ [[ದೇಶ|ದೇಶದ]] ಜನಕುಲೆನ್ ಆಳುನ [[ಸರಕಾರ|ಸರಕಾರದ]] ಮೂಲ ರಚನೆನ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸವುಂಡು. ಅವು [[ಕಾರ್ಯಾಂಗ]], [[ಶಾಸಕಾಂಗ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ನ್ಯಾಯಾಂಗ|ನ್ಯಾಯಾಂಗೊಲೆನ್]] ಸರಕಾರದ ಮೂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಗೊಲಾದ್ ಏರ್ಪಡಿಸದ್ಂಡ್. ಸಂವಿಧಾನ ಪ್ರತಿ ಅಂಗದ ಅಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆನ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಅತ್ತಂದೆ ಅಯಿತ್ತ ಒಟ್ಟುಗೆ ಉಪ್ಪುನ  ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್‍ಲಾ ಖಚಿತಗೊಳಿಸವುಂಡು. 
* ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಗೊಲೆನ ನಡುತ್ತ ಸಂಬಂಧೊನು ಜನತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸರಕಾರದ ನಡುತ್ತ ಸಂಬಂಧೊನು ನಿಯಂತ್ರಿಸವುಂಡು. ಸಂವಿಧಾನ ದೇಶದ ಮಾತ [[ಕಾನೂನು|ಕಾನೂನುಲೆರ್ದ್]] ಎಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನೊನು ಹೊಂದ್‍ದ್ ಉಂಡು. ಸರಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಕಾನೂನು ಸಂವಿಧಾನೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್‍ ಉಪ್ಪೊಡು. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ದೇಶದ ಗುರಿಕುಲು - [[ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ]], [[ಸಮಾಜವಾದ]], [[ಜಾತ್ಯತೀತತೆ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಗ್ರತೆ]] ಪಂಡ್‍ದ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸವುಂಡು. * ಅವು ಪ್ರಜೆಕುಲೆನ [[ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕ್‌ಲ್|ಹಕ್ಕ್‌ಲೆನ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕ್‌ಲೆನ, ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಲು ಬುಕ್ಕೊ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯೊಲು|ಕರ್ತವ್ಯೊಲೆನ್]] ಖಚಿತವಾಗದ್ ವಿಧಿಸವುಂಡು. ಸಂವಿಧಾನ ''೩೭೦ನೇ ವಿಧಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂವಿಧಾನ ಆಜ್ಞೆ (ಜಮ್ಮು ಬುಕ್ಕೊ ಕಾಶ್ಮೀರಗ್ ಅನ್ವಯದ ಕುರಿತಾದ್), ೧೯೫೪'' ಟ್ ಒದಗಿಸಾಯಿನ ಕೆಲವು ಅಪವಾದೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಬದಲಾವಣೆಗ್ ಒಳಪಟ್ಟ್‌ದ್ಂಡ್.

==ಇತಿಹಾಸೊ==
===ಸಂಪುಟ ಸಮಿತಿ===
* [[ರಡ್ಡ್‌ನೆತ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ರಡನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧ]] [[ಮೇ ೯]], [[೧೯೪೫|೧೯೪೫ತ್ತಾನಿ]] [[ಯೂರೋಪ್|ಯೂರೋಪು]] ಮುಕ್ತಾಯ ಆಂಡ್‍. ಅವ್ವೇ ವರ್ಸೊದ [[ಜುಲೈ|ಜುಲೈಡ್]], [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್‌ಡ್]] ಪೊಸ ಸರಕಾರ ಅಧಿಕಾರೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಪೊಸ ಸರಕಾರ ತನ್ನ ''ಭಾರತೀಯ ಧೋರಣೆ'' (ಇಂಡಿಯನ್ ಪಾಲಿಸಿ)ನ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್, ಸಂವಿಧಾನದ ಕರಡ್‌ನ್ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಮಿತಿನ್‍ ರಚಿಸಯೆರೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ತ್‌ಂಡ್.
* ಮೂಜಿ ಜನ [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಬ್ರಿಟೀಷ್]] ಮಂತ್ರಿಲೆನ ತಂಡವೊಂಜಿ, [[ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ|ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ]] ಬಗೆಟ್, ಪರಿಹಾರ ನಾಡಿಯೆರೆ [[ಭಾರತ|ಭಾರತೊಗು]] ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ತಂಡೊನು '[[೧೯೪೬ರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಪುಟ ಸಮಿತಿ|ಸಂಪುಟ ಸಮಿತಿ]]' (Cabinet Mission) ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆತ್ತೆರ್. 
* ಸಂವಿಧಾನದ ರೂಪುರೇಷೆಲೆನ್ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ಈ ಸಮಿತಿ, ಕರಡು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಮಿತಿ ಅನುಸರಿಸವೊಡಾಯಿನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಕೆಲವು ವಿವರೊಲೆನ್‍ ಸ್ಪಷ್ಟಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲೆನ ೨೯೬ ಸ್ಥಾನೊಲೆಗ್ ಚುನಾವಣೆಲು [[೧೯೪೬|೧೯೪೬ರ]] ಜುಲೈ - ಅಗಸ್ಟ್‌ದ ಪೊರ್ತುಗು ಮುಗಿಂಡ್. [[ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫]], [[೧೯೪೭|೧೯೪೭ತ್ತಾನಿ]] [[ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ|ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದೊಟ್ಟುಗು]] ಸಂವಿಧಾನರಚನಾ ಸಮಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗದ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಭೆಯಾದ್ ಮಾರ್ಪಾಡ್ ಅಂಡ್. ಈ ಸಮಿತಿ [[ಡಿಸೆಂಬರ್ ೯]], [[೧೯೪೬ತ್ತಾನಿ]] ತನ್ನ ಕೆಲಸೊನು ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

==='''ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾಸಭೆ'''===
* [[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆ]]
* ಭಾರತದ ಜನತೆ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸಭೆಕುಲೆನ ಸದಸ್ಯೆರೆನ್ ಆರಿಸಾದ್, ಆ ಸಭೆಕುಲು ಸಂವಿಧಾನರಚನಾ ಸಭೆತ್ತ ಸದಸ್ಯರೆನ್ ಆರಿಸಾಯೆರ್. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾಸಭೆಟ್ ಭಾರತದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಮುದಾಯೊಲೆಗ್ ಸೇರ್‌ನ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಇತ್ತೆರ್. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜಕೀಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಲೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುನ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಅಲ್ಪ ಇತ್ತೆರ್. 
* [[ಜವಾಹರ ಲಾಲ್ ನೆಹರೂ]], [[ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್]], [[ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯ್ ಪಟೇಲ್|ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್]], [[ಮೌಲಾನಾ ಅಬುಲ್ ಕಲಂ ಆಝಾದ್]] ಬುಕ್ಕೊ [[ಶ್ಯಾಮ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಮುಖರ್ಜಿ]] ಮೊಕುಲು ಸಭೆತ್ತ ಚರ್ಚೆಲೆಡ್ ಭಾಗವಹಿಸಾಯಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. [[ಪರಿಶಿಷ್ಟ ವರ್ಗ|ಪರಿಶಿಷ್ಟ ವರ್ಗೊಲೆಗ್]] ಸೇರ್‌‍ನ ಮೂಪ್ಪೆಕ್‍ಲಾ ಎಚ್ಚ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಇತ್ತೆರ್.
* [[ಆಂಗ್ಲೋ-ಇಂಡಿಯನ್]] ಸಮುದಾಯೊನು ಫ್ರಾಂಕ್ ಆಂಟನಿ ಆರ್ [[ಪಾರ್ಸಿ ಜನಕ್‍ಲ್|ಪಾರ್ಸಿ ಜನಕುಲೆನ್]] ಎಚ್.ಪಿ. ಮೋದಿ ಅರ್‌ಲಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಾಯೆರ್. ಆಂಗ್ಲೊ-ಇಂಡಿಯನ್ನೆರೆನ ಹೊರತಾದ್ ಮಾತ ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಾಯಿನ ಖ್ಯಾತ ಕ್ರೈಸ್ತರಾಯಿನ [[ಹರೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಮುಖರ್ಜಿ|ಹರೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಮುಖರ್ಜಿಯೆರ್]] ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಸಮಿತಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾಗದ್ ಇತ್ತೆರ್. 
* ಸಂವಿಧಾನ ತಜ್ಞೆರಾಯಿನ ಅಲ್ಲಾಡಿ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ, '''''[[ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]]''''', [[ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್]] ಬುಕ್ಕೊ ಕೆ.ಎಂ. ಮುನ್ಶಿ ನಕುಲು ಸಭೆತ್ತ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. [[ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು]] ಬುಕ್ಕೊ [[ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಂಡಿತ್]] ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯೆರಾದ್ ಇತ್ರೆರ್. ಡಾ. [[ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸಿನ್ಹಾ|ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಸಿನ್ಹಾರ್]] ಸಂವಿಧಾನರಚನಾಸಭೆತ್ತ ತಾತ್ಕಲಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್. 
* ಬುಕ್ಕೊ, ಡಾ.[[ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್]] ಆರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್‍ಲಾ '''''[[ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್]]''''' ಅರ್ ಕರಡು ಸಮಿತಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾದ್‌ಲಾ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್. ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾಸಭೆ ರಡ್ಡ್ ವರ್ಸೊ ೧೧ ತಿಂಗಳು ೧೮ ದಿನೊಕುಲೆನಾತ್ ಕಾಲದ ಅವಧಿಡ್ ೧೬೬ ದಿನ ಸಮಾವೇಶ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸಮಾವೇಶೊಲೆಗ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕೆರೆಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪತ್ರಕರ್ತೆರೆಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಇತ್ತ್‌ಂಡ್‍.

===ಕರಡು ಸಮಿತಿ===
[[ಫೈಲ್:BN Rau 1988 stamp of India.jpg|thumb|ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್-1988 (stamp of India]]
[[ಫೈಲ್:Dr. Babasaheb Ambedkar Chairman, Drafting Committee of the Indian Constitution with other members on Aug. 29, 1947.jpg|thumb|420px|ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್,(ನಡುಟ್ಟು ಕುಲ್ಲ್‌ನಾರ್) ಒರಿನ ಸದಸ್ಯೆರೆನೊಟ್ಟುಗು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಕರಡು ಸಮಿತಿ. (ಎಡೊರ್ದು ಕುಲ್ಲುದು) ಶ್ರೀ. ಎನ್. ಮಾಧವರಾವ್, ಸಯ್ಯದ್ ಸದುಲ್ಲಾ, ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ (ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್), ಅಲ್ಲಾಡಿ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್, ಸರ್. ಬೆನೆಗಲ್ ನರಸಿಂಗ್ ರಾವ್; ಎಡೊರ್ದು ಉಂತ್‍ನಕುಲು - ಶ್ರೀ. S.N. ಮುಖರ್ಜಿ, ಜುಗಲ್ ಕಿಶೋರ್ ಖನ್ನಾ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇವಲ್ ಕೃಷ್ಣನ್. (ಆಗಸ್ಟ್ 29, 1947)]]
* 1946 ಟ್ ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನೊನು ರಚಿಸವುನ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಕ್ಕ್ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಲಹೆಗಾರೆರಾದ್ [[ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್]] ನೇಮಕ ಆಯೆರ್. ಸಂವಿಧಾನೊದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಚೌಕಟ್ಟ್‌‍ದ ಸಾಮಾನ್ಯ ರಚನೆಗ್ ಅರ್ ಕಾರಣರಾದ್ ಇತ್ತೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ 1948 ತ ಫೆಬ್ರುವರಿಡ್ ಅಯಿತ್ತ ಸುರುತ ಕರಡು ಸಿದ್ಧತೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref&gt;
{{Cite web |title=Archive copy |url=http://arunshourie.voiceofdharma.com/articles/ambedkar.htm |access-date=2021-08-08 |archive-date=2012-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120220030736/http://arunshourie.voiceofdharma.com/articles/ambedkar.htm |dead-url=yes }}
&lt;/ref&gt; 1946ಟ್ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನೊದ ಕರಡನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪುನೆತ ಅರೆನ ಸಂಶೋಧನೆತ ಭಾಗವಾದ್, ರಾವ್ ಆರ್, ಯು.ಎಸ್.ಎ., ಕೆನಡಾ, ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ಲೆಗ್ ಪ್ರವಾಸ ಮಲ್ರೆರ್. ಅಲ್ಪ ಆರ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶೆರ್, ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಧಿಕಾರಿಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನುದ ಬಗೆಟ್ಟ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಮಾಲೋಚನೆಲೆನ್ ನಡಪಾಯೆರ್.&lt;ref&gt;Rau, B. N. (1960). Rao, B. Shiva, ed. India's Constitution in the Making. Calcutta: Orient Longmans. pp. xxii.&lt;/ref&gt; ಈ ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ನು 26 ನವೆಂಬರ್ 1949 ತಾನಿ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆರ್ದ್ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಪರಿಷ್ಕರ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಂತಿಮವಾದ್ ಅಳವಡಿಸಾಂಡ್.&lt;ref&gt;[http: // Www.thehindu.com/specials/in-depth/november-26-celebrating-constitutionday/article7918507.ece|accessdate=2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015 | ತಾರೀಕ್ = 26 ನವೆಂಬರ್ 2015]&lt;/ref&gt;
* ನರಸಿಂಗ ರಾಯೆರ್ (ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್) ಸರಕಾರ ಕೇನೊಂದ್‌ನಂಚ ಸಂವಿಧಾನದ ಕರಡುನು ಸಿದ್ಧ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಒಟ್ಟು 243 ವಿಧಿಕುಲೂ 13 ಅನುಚ್ಛೇದೊಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆನ್ ದುಂಬು ದೀವೊಂದು ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಆದ್ಯಕ್ಷತೆಟ್ ಸಂವಿಧಾನದ ಕರಡು ರಚನಾ ಸಮಿತಿ ಸಂವಿಧಾನೊನು ಬುಲೆಪಾವುನ, ತಿದ್ದುನ, ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಬೇಲೆನ್ ಕೈಕ್ ದೆತೊಂಡ್ಂಡ್. ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್ ಬರೆಯಿನ ಮೂಲ ಸಂವಿಧಾನೊಗು ಬುಕ್ಕೊ ಕೆಲವು ವಿಧಿಕುಲೆನ್ ಸೇರಿಸಯೆರ್; ಕೆಲವೆನ್ ಪರಿಷ್ಕಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಸುರುತ ಕರಡು ಪ್ರತಿನ್ ಸಂಸತ್ತ್‌ಗ್ ಕೊರ್‌ನಗ ಅಯಿಟ್ಟ್ 315 ವಿಧಿಕುಲು 8 ಅನುಚ್ಛೇದಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಕಡೆಕ್ ಸಂಸತ್ತ್‌ದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೆತೊನುನ ಸಮಯೊಗು ಅಯಿಟ್ಟ್ ಇತ್ತ್‌ನ ನನಲಾತ್ ವಿಧಿಕುಲು ಸೇರ್ಪಡೆ ಆದ್ ಅಯಿತ್ತ ಸಂಖ್ಯೆ 395ಕ್ಕ್ ಏರ್ಂಡ್.&lt;ref&gt;[https://www.britannica.com/biography/Benegal-Narsing-Rau Sir Benegal Narsing Rau;INDIAN JURIST]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Constitution of India&lt;/ref&gt;

===ಆಶಯೊಲೆನ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ(ಧ್ಯೇಯೊಲೆನ ನಿರ್ಣಯ)===
[[ಚಿತ್ರ:Nehru signing Indian Constitution.jpg|thumb| [[ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು]]ಮೇರ್ ಸಂವಿಧಾನೊನು ಕೈಬರವುದ ಸಹಿ ಪಾಡುನೆ (ಹಸ್ತಾಕ್ಷರಿಸುತ್ತಿರುವುದು)]]
ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ತತ್ವಲೆನ್ [[ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು]]ಮೇರ್ ಅರೆನ ''ಆಶಯೊಲೆನ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ'' ಡ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸ್‌ದೆರ್ :
# ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರ, ಸಾರ್ವಭೌಮ, ಗಣರಾಜ್ಯ.
# ಭಾರತವ  ದುಂಬುದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಪ್ರದೇಶೊಲು, ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಭಾರತೊನು ಸೇರಿಯೆರೆ ಬಯಸುವ ಇತರ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ಒಕ್ಕೂಟ.
# ಒಕ್ಕೂಟೊನು ಸೇರುನ  ಪ್ರದೇಶೊಲು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಘಟಕೊಲು ಆದ್‍ ಒಕ್ಕೂಟೊಗು ಒಪ್ಪಿಸಯಿನ ಅಧಿಕಾರೊಲೆನ ಹೊರತಾದ್ ಸರಕಾರೊದ ಬುಕ್ಕೊ ಆಡಳಿತೊದ ಮಾತ ಅಧಿಕಾರೊಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕರ್ತವ್ಯೊಲೆನ್ ಚಲಾಯಿಸವುನವು ಆದ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.
# ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಭಾರತೊದ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ್ತ ಸಂವಿಧಾನೊದ ಮಾತ ಅಧಿಕಾರೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಅಧಿಕರಣೊಲು ಭಾರತೊದ ಪ್ರಜೆಕುಲೆರ್ದ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು.
# ಭಾರತೊದ ಮಾತ ಪ್ರಜೆಕುಲರಗ್ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಜಕೀಯ ನ್ಯಾಯ; ಕಾನೂನುದ ದುಂಬು ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಬುಕ್ಕೊ ಅವಕಾಶೊಲು; ಬುಕ್ಕೊ ಕಾನೂನು ಬುಕ್ಕೊ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸದಾಚಾರೊದ ಮಿತಿಕುಲೆಡ್ ಪಾತೆರ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ, ಆರಾಧನೆ, ಉದ್ಯೋಗ, ಸಂಗ-ಸಹವಾಸ ಬುಕ್ಕೊ ಕೃತ್ಯಲೆನ ಹಕ್ಕುಲು ಆಶ್ವಾಸಿತವಾದ್ ಉಂಡು ಉಂದು ಪೂರ ಒದಗುಂಡು.
# ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತೆರೆಗ್, ಹಿಂದುಳಿದ ಬುಕ್ಕೊ ಆದಿವಾಸಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲೆಗ್, ದೀನ ಬುಕ್ಕೊ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗೊಲೆಗ್ ಸಮರ್ಪಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಲೆನ್ ಒದಗಿಸವುಂಡು.
# ಭಾರತೊದ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಭೂಮಿ, ಸಾಗರ ಬುಕ್ಕೊ ವಾಯು ಪರಿಮಿತಿಲೆನ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆನ್ ಮಾತ ನಾಗರೀಕ ದೇಶೊಲೆನಂಚ ನ್ಯಾಯವಾದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾನೂನುಗನುಸಾರವಾದ್ ಕಾಪಾಡುಂಡು.
# ಈ ದೇಶ ಲೋಕಶಾಂತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮನುಕುಲದ ಉದ್ಧಾರೊಗು ಬೋಡಾದ್ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬುಕ್ಕೊ ಮನಸಾರ ಪ್ರಯತ್ನೊನು ಮನ್ಪುಂಡು.

==ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊಲು==
===ಸಮಾಜೋದ್ಧಾರೊಗು ಒತ್ತು===
[[ಫೈಲ್:Dr. Babasaheb Ambedkar, chairman of the Drafting Committee, presenting the final draft of the Indian Constitution to Dr. Rajendra Prasad on 25 November, 1949.jpg|thumb|ಕರಡು ಸಮಿತಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾಯಿನ ಡಾ. ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಅಂತಿಮ ಕರಡುನು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆತ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರಾಯಿನ ಡಾ.ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅರೆಗ್ ಕೊರ್ಪುನ ಮೂಲಕ 1949 ತ ನವೆಂಬರ್ 25 ತಾನಿ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಟ್ಟ್ ಮಂಡಿಸಾಯೆರ್]]
ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಮುಕ್ತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಿದ್ಧಾಂತೊಲೆನ ನಿರೂಪಣೆಡ್ [[ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ|ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದ]] ಪ್ರಭಾವ ಗಮನೀಯವಾಯಿನವು. ಆಂಡ ಈ ಸಂವಿಧಾನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊ ಪಂಡ್ಂಡ ಉಂದೆಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆ|ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಲೆನ್]] ಕಡೆ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶೊಲು ಉಪ್ಪುನ ತತ್ವೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಸಮಾಜೋದ್ಧಾರದ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಲು, ಸಂವಿಧಾನ ತಜ್ಞ ಗ್ರಾನ್ವಿಲ್ ಆಸ್ಟಿನನ, &quot;ಸರ್ವೋದ್ಧಾರೊಗು ಸಮಾಜೊನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಾಯೆರೆ ಪ್ರಾಯಶಃ ಬೇತೆ ವಾ ದೇಶೊದ ಸಂವಿಧಾನಲಾ ಈತ್ ಒತ್ತು ಕೊರ್ತ್‌ಜಿ&quot; ಪನ್ಪುನ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊನು ಕೊರ್ತೆರ್.

===ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ===
ಈ ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಟ್ಟ್ ಎಚ್ಚ ಅಧಿಕರಣ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿನ ಕೈಟ್ ಕ್ರೋಢಿಕೃತವಾದ್ ಉಂಡು. ಭಾರತೊಡು ಹಲವಾರ್ ಜಾತಿ, ಪಂಗಡ, ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲು ತಮ್ಮವೇ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊಲೆನ್ ಹೊಂದ್‍ದ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಈ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣೊನು ಸಂವಿಧಾನಡು ಅಳವಡಿಸದ್ಂಡ್. 
* ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತ [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ|ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯೆರೆನ]] ಬೆಂಬಲಿಗೆರ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಉಪ್ಪುನ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ [[ಪಂಚಾಯತಿ ಪದ್ಧತಿ|ಪಂಚಾಯತಿ ಪದ್ಧತಿನ್]] ಅಳವಡಿಸೊಡು ಪನ್ಪುನ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊನು ಹೊಂದ್‌ದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಆಧುನಿಕತೆತ್ತ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಯಿನ [[ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು]] ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆನ ಬೆಂಬಲಿಗ ನೇತಾರೆರೆನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೇಲ್ಗೈ ಪಡೆದ್, ಪ್ರಬಲ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಂಸದೀಯ ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಅಳವಡಿಸವೊಡಾಂಡ್.
* ಸಂವಿಧಾನ ಸ್ಥಾಪನೆದ ಬುಕ್ಕೊದ ವರ್ಸೊಲೆಡ್ ಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಪಂಗಡೊಲು ತನುಕುಲೆನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊಲೆನ ನಿಟ್ಟ್‌ಡ್ ಎಚ್ಚ ಅಧಿಕಾರೊಲೆನ್ ಬಯಸ್ಂಡ್. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ತತ್ವಲೆಗ್ ಅಸಮ್ಮತವಾದ್ ಉಂಡು. ಆಂಡ ಸಂವಿಧಾನೊಡು ಅಳವಡಿಸಾಯಿನ ಒರಿನ ನಿಯಂತ್ರಣೊಲಾಯಿನ [[ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ|ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]], [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]] ಬುಕ್ಕೊ ಒರಿನವು ಪೂರ ಸಮತೋಲನನ್ ಕಾಪುಂಡು. ಇಂಚಿಪ್ಪೊಗು ಪ್ರಾಂತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷೊಲು ಎಚ್ಚ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೊಂದೊಂದು ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ಆದ್, ಕೇಂದ್ರೊಡು [[ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರ|ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರೊಲು]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಅಧಿಕಾರ ಎಚ್ಚ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆವೊಂದು ಉಂಡು.

==ಬೇತೆ ದೇಶೊಲೆನ ಸಂವಿಧಾನೊಲೆರ್ದ್ ಅಳವಡಿಸೊಂದಿನ ತತ್ವೊಲು==
ಸಂವಿಧಾನದ ಅಂತಿಮೊ ರೂಪ ಮಸ್ತ್‌ ಬೇತೆ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂವಿಧಾನೊಲೆನ ಬೇತೆಬೇತೆ ತತ್ವೊಲೆಗ್‍ ಋಣಿಯಾದ್ ಉಂಡು.
===''' [[ಬ್ರಿಟನ್|ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಸಂವಿಧಾನ]]'''===
# [[ವೆಸ್ಟ್‍ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಪದ್ಧತಿ|ಸರಕಾರದ ಸಂಸದೀಯ ಸ್ವರೂಪ]] 
# ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಪೌರತ್ವ
# ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಭುತ್ವ
# ಲೋಕಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅರೆನ ಪಾತ್ರೊ
# ಶಾಸನೆ ರಚನೆದ ವಿಧಾನ
# ನ್ಯಾಯ ನಿರ್ಧರಿಸುನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ (ಲೇಖನ ೧೩)

===''' [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸಂವಿಧಾನ]]'''===
# ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕ್‌ಲು
# ರಾಜ್ಯಲೊನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾದರಿ
# ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಶಾಸಕಾಂಗದ ನಿರ್ಧಾರೊಲೆನ್‍ ಪರಿಶೀಲಿಸುನ ಅಧಿಕಾರ.
# ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗ್ ಮಹಾಸೇನಾಧಿಪತಿಯ ಪಟ್ಟ (ಲೇಖನ ೫೨)
# ನ್ಯಾಯ ನಿರ್ಧರಿಸುನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ (ಲೇಖನ ೧೩)
 
===''' [[ಐರ್ಲೆಂಡ್|ಐರ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶೊದ ಸಂವಿಧಾನ]]'''===
# ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯನೀತಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಾಕೀತು (ರಾಜ್ಯ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವೊಲು)

===''' [[ಫ್ರಾನ್ಸ್|ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನ]]'''===
# [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]],
# [[ಸಮಾನತೆ]] ಬುಕ್ಕೊ 
# [[ಭ್ರಾತೃ‍ತ್ವ]] ಆದರ್ಶೊಲು

===''' [[ಕೆನಡಾ|ಕೆನಡಾ ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನ]]'''===
# ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಒಕ್ಕೂಟದೊಟ್ಟುಗೆ ಪ್ರಬಲ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾದರಿ
# ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರೊಗು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಮಿತ್ತ್‌ಡ್‍ ಉಪ್ಪುನ ಶಕ್ತಿಲು

===''' [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ದೇಶೊದ ಸಂವಿಧಾನ]]'''===
# ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಷಯೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ
# ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ನಡುಟ್ಟು ಅನಿರ್ಭಂದಿತ ವ್ಯಾಪರ - ವಹಿವಾಟ್‍ಗ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ

# ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯೊಲು

===''' [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್ ದೇಶೊದ ಸಂವಿಧಾನ]]'''===
(ಲೇಖನ ೫೧-ಎ)

===''' [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿ ದೇಸೊದ ಸಂವಿಧಾನ]]'''===
* [[ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ|ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿದ]] ಏರ್ಪಾಡ್ (ಲೇಖನ ೩೬೮)

==ಪೀಠಿಕೆ==
{{Main|ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆ (ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ)}}
[[ಫೈಲ್:Constitution of India.jpg|thumb|'''ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ''' [[ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆ|ಪೀಠಿಕೆ]]]]
{{quote|
:''ಭಾರತದ ಪ್ರಜೆಕುಲಾಯಿನ ನಮ, ಭಾರತೊನು'' ಒಂಜಿ  '''ಸಾರ್ವಭೌಮ, ಸಮಾಜವಾದಿ, ಜಾತ್ಯಾತೀತ, ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಗಣತಂತ್ರ ಆದ್''' ''ವಿಧಿಯುಕ್ತವಾದ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಾದ್, ಅಯಿತ್ತ ಮಾತ ಪ್ರಜೆಕುಲೆಗ್, :''ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಜಕೀಯ'' '''ನ್ಯಾಯ''';ನು :''ವಿಚಾರ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಆರಾಧನೆಲೆಡ್'' '''ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ''';ನು :''ಸ್ಥಾನಮಾನ ಬುಕ್ಕೊ ಅವಕಾಶಲೆನ'' '''ಸಮಾನತೆ'''; :''ಲೆನ್ ದೊರಕಿಸಾದ್,'' :''ವೈಯಕ್ತಿಕ ಘನತೆ ಬುಕ್ಕೊ ದೇಶದ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಬುಕ್ಕೊ ಐಕ್ಯತೆನ್ ಮಾತೆರೆಡೆಲಾ'' '''ಭ್ರಾತೃತ್ವತೆ''' ''ನ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿಯೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಾದ್''; :''ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಟ್ ಈ ೧೯೪೯ತ ನವೆಂಬರ್ ಮಾಹೆದ ೨೬ನೇ ದಿನತಾನಿ, ನಮ ಆದ್ ನಮನೆ ಈ ಸಂವಿಧಾನೊನು'' '''ಸ್ವೀಕರಿಸಾದ್, ಶಾಸನವನ್ನಾದ್ ವಿಧಿಸವೊನುಬ'''.}}

==ಲೇಖನ ೩೭೦==
* [[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ೩೭೦ನೇ ವಿಧಿ]]
* &quot;ಕಾಶ್ಮೀರದ ಬಗೆಕ್ಕ್ ಈ ಲೇಖನೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಭರವಸೆನ್ ಆ ಸಮಯೊಡು ಅಸ್ತಿತ್ವೊಡು ಇತ್ತ್‌ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿನ್ ಅನುಸರಿಸಾದ್ ಸೇರಿಕೆ ಮಲ್ಪೆರಾಂಡ್.&lt;ref&gt;https://www.deccanherald.com/content/440377/bjp-quiet-explained-article-370.html  BJP is quiet since I explained Article 370 to Modi: Jethmalani Srinagar, Nov 8, 2014, (PTI), NOV 08 2014&lt;/ref&gt;

===ಲೇಖನ ೩೭೦ ಬುಕ್ಕೊ ೩೫ ಎ ರದ್ದು===
* ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರೊಗು ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೊರ್ಪುನ [[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ೩೭೦ನೇ ವಿಧಿ|೩೭೦ನೇ ವಿಧಿ]], ಬುಕ್ಕೊ ೩೫ಎ ವಿಧಿನ್ ರದ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ಶಿಫಾರಸ್‌ಗ್ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆದ ಮೂಲಕವಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ರಾಮನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್ ಆರ್ ಅಂಕಿತ ಪಾಡುನ ಮೂಲಕ ರದ್ದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ೩೭೦ ನೇ ವಿಧಿನ್ ರದ್ದ್ ಮಲ್ಪುನ ವಿಧೇಯಕನ್ ಆಗಸ್ಟ್ ೫, ೨೦೧೯ ತಾನಿ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹಸಚಿವೆರಾಯಿನ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಮಂಡಿಸಯೆರ್. ವಿಧೇಯಕಗ್ ರಾಜ್ಯಸಭೆಟ್ ಅಂಗೀಕಾರ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ಉಂದು ತಾರೀಕ್ ೬, ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ಕ್ ಲೋಕಸಭೆ ಅಂಗೀಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಲಕ ಅಧಿಸೂಚನೆದ ರಡ್ಡ್ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಖಾಯಂ ಆದ್ ರದ್ದ್ ಆಂಡ್.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20190806145628/https://www.udayavani.com/news-section/national-news/jammu-and-kashmir-to-be-union-territory-with-legislature-ladakh-to-be-ut-without-legislature ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆದ ಮೂಲಕ ಅಂಗೀಕಾರ; &lt;---ನಾಗೇಂದ್ರ ತ್ರಾಸಿ, Aug 5, 2019,---!]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.prajavani.net/stories/national/jammu-and-kashmir-special-655958.html ಜಾರಿ ಆಯಿನಪಗದ ಪರಿಣಾಮೊಲು]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.prajavani.net/stories/national/kashmir-discussion-begins-656195.html 370 ರದ್ದತಿ, ಪುನಾರಚನೆ ವಿಧೇಯಕ ಲೋಕಸಭೆಟ್ ಅಂಗೀಕಾರ;A!---ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ;Published: 06 ಆಗಸ್ಟ್ 2019,- - -&lt;/ref&gt;

==ಟೀಕೆಲು==
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂವಿಧಾನೊಲೆರ್ದ್ ಪ್ರೇರಿತ ಆಯಿನ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಅಯಿರ್ದ್ ಪೂರ ಭಿನ್ನವಾದ್ ಉಂಡು,ಅವು ಎಂಚ ಪಂಡ [[ಶಾಸಕಾಂಗ]] ನ್ ನಾಡ್‍ದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾನೂನು ರಚಿಸವುನ ಅಂಗ ಆದ್ ಸಂವಿಧಾನ ದೆರ್ತ್‌ದ್ ಪತ್ತುಂಡು. ಈ ರೀತಿಯಾದ್ [[ಶಾಸಕಾಂಗ]],  [[ಕಾರ್ಯಾಂಗ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ನ್ಯಾಯಾಂಗ]] ಲೆರ್ದ್ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ್ ಉಂಡು. ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಭೂತ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಜಬೂತ್ ಆದ್ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಅಧಿಕಾರಶಾಹೀ ವರ್ಗೊಗು ದುರುಪಯೋಗದ ಆಸ್ಪದ ಕೊರ್‌ಪುಂಡು ಪನ್ಪುನ ಟೀಕೆಲಾ ಸೇರ್‌ದ್ ಉಂಡು. ದೇಶೊಡು ವ್ಯಾಪಿಸಾದ್ ಉಪ್ಪುನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಬುಕ್ಕೊ ಬಡತನೊಕುಲೇ ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಆದ್ ಉಂಡು.

==ಟಿಪ್ಪಣಿಲು==
* {{note|am}} ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿತ ವಿಧಾನದ ವಿವರಣೆ [http://en.wikisource.org/wiki/Constitution_of_India#Part_XX_Amendment_of_the_Constitution ಮುಲ್ಪ ಉಂಡು]
* {{note|art}} ಆಧಾರ: [http://en.wikisource.org/wiki/Constitution_of_India ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ]
* {{note|pre}} ಆಧಾರ: [http://en.wikisource.org/wiki/Constitution_of_India#Preamble ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಪೀಠಿಕೆ]
* ೨೦೧೯ ರ ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ;-([https://www.prajavani.net/stories/national/what-is-citizenship-amendment-bill-what-does-it-do-and-why-congress-and-other-opposition-parties-689093.html 2019 ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆ? ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ; dated: 10 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019])

==ಸಂವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶೊಲು- ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿ==
* ಸಂವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶೊಲೆನ ಪರಿಚಯ:[https://www.prajavani.net/explainer/explainer-republic-union-of-india-700700.html ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ| ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆದಂಚಿ ದೇಕಿ-d: 26 ಜನವರಿ 2020,]

==ತೂಲೆ==
* [[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ]]
* [[ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಚುನಾವಣೆ ೨೦೧೭]]
* [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು]]
* [[ಭಾರತದ ಸಂಯುಕ್ತ ಪದ್ಧತಿ]]
* [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ]]
* [[ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ]]
* [[ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆ]]
* [[ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶೆರ್]]
* [[ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ]]
* [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲು]]
* [[ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ]]
* [[ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆ]]
* [[ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ೩೭೦ನೇ ವಿಧಿ]]
* [[ಪೌರತ್ವ]]
* [[ದ್ವಿಪ್ರಜೆತನ ಅತ್ತ್ಂಡ ದ್ವಿಪೌರತ್ವ]]
* [[ಪೌರತ್ವ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, ೨೦೧೯]]‎

==ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗ್==
* [https://www.prajavani.net/constitution-india-608564.html ಸಂವಿಧಾನ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥವಲ್ಲ; ನಿತಿನ್ ಪೈ; Published: 20 ಜನವರಿ 2019]
* [https://www.prajavani.net/op-ed/opinion/republic-day-and-indian-610657.html ಜನತಂತ್ರದ ಅರ್ಥ ಅರಿಯೋಣ; ಎಂ.ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನ್ ಪಾಷ: 29 ಜನವರಿ 2019,]
* [https://web.archive.org/web/20220703051201/https://www.prajavani.net/columns/%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A7%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%A6-%E0%B2%AE%E0%B3%8C%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%97%E0%B2%B3%E0%B3%82-%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%B5%E0%B2%A6-%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A5%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%AF%E0%B3%82 ಸಂವಿಧಾನದ ಮೌಲ್ಯಗಳೂ ವಾಸ್ತವದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯೂ;ಸಿ.ಜಿ. ಮಂಜುಳಾ; dated: 01 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015]
*[https://www.prajavani.net/save-indian-constitution-627911.html ಸಂವಿಧಾನ ಉಳಿಸುವುದೆಂದರೆ... - ಪ್ರೊ. ಬರಗೂರು ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪ; dated: 14 ಏಪ್ರಿಲ್ 2019,]

==ಪೂರಕ ಬರವು==
* [https://kn.wikisource.org/s/1fr ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನ]

==ಮೂಲೊಲು==
# https://web.archive.org/web/20191111125035/https://www.india.gov.in/my-government/constitution-india.
# http://indiacode.nic.in/coiweb/welcome.html.
# Social Science – Part II: Indian National Council of Educational Research and Training textbook #[http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Booksources&amp;isbn=817450351X ISBN 81-7450-351-X]
{{Wikisource|Constitution of India}}
{{IndiaFreedom}}

==ತೂಲೆ==
*[https://kn.wikisource.org/s/1fr ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನ]

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜಕೀಯ]]</text>
      <sha1>tly4hyjvq5ps1oodwl5s8o2v2j43m37</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ತೆಲಂಗಾಣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12786</id>
    <revision>
      <id>362798</id>
      <parentid>211467</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T17:37:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <comment>ಉಂದು ಮೈಸೂರುದ ಅರಮನೆ. ತೆಲಂಗಾಣದ ಅತ್ತ್</comment>
      <origin>362798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6280" sha1="s6p8l41yw0ikvylbiru4bfofmcycpzi" xml:space="preserve">'''ತೆಲಂಗಾಣ''' ೪೦ ವರ್ಷೋಡ್ದಿಂಚಿ ಮಲ್ತಿನ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರತಿಫಲವಾದ್, ೨೦೧೪ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಭಾರತದ ಪೊಸ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಉದಯವಾಯಿನ ರಾಜ್ಯೋನೆ [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗ ವಾದಿತ್ತಿನ ತೆಲಂಗಾಣ, ಇತ್ತೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯವಾದ್ ಉಂಡು&lt;ref&gt;https://www.britannica.com/place/Telengana&lt;/ref&gt;
[[Image:Telengana.PNG|thumb|ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯೋಡು ತೆಲಂಗಾಣ ಪ್ರದೇಶೊನು ಬೊಲ್ದು ಕಲರ್ ಡ್ ತೋಜಾದಂಡ್]]

==ಜಿಲ್ಲೆಲು==
*ಸಿದ್ದಿಪೇಟ, 
*ಜನಗಾಮ, 
*ಜಯಶಂಕರ್, 
*ಜಗಿತ್ಯಾಲ, 
*ವರಂಗಲ್(ಗ್ರಾಮಾಂತರ),&lt;ref&gt;https://www.indyatour.com/india/telangana/&lt;/ref&gt;
*ಯದಾದ್ರಿ, 
*ಪೆದ್ದಪಲ್ಲಿ, 
*ಕಾಮಾರೆಡ್ಡಿ, 
*ಮೆದಕ್, 
*ಮಂಚಿರ್ಯಾಲ, 
*ವರಂಗಲ್(ನಗರ) 
*ವಿಕಾರಾಬಾದ್, 
*ರಾಜನ್ನ, 
*ಆಸಿಫಾಬಾದ್, 
*ಸೂರ್ಯಾಪೇಟ, 
*ಕೊತ್ತಗೂಡೆಂ, 
*ನಿರ್ಮಲ್, 
*ವನಪರ್ತಿ, 
*ನಾಗರ್ ಕರ್ನೂಲು, 
*ಮಹಬೂಬಾಬಾದ್, 
*ಮಲ್ಕಾಜ್‌ಗಿರಿ&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20161012160333/http://www.prajavani.net/news/article/2016/10/12/444321.html&lt;/ref&gt;

==ಜನಸಂಖ್ಯೆ ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!ಕ್ರ.ಸಂ.||	ಜಿಲ್ಲೆಲು	||	ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ||		ಆದಾಯ ವಿಭಾಗ	||	ಮಂಡಲ||	ಜನಸಂಖ್ಯೆ-2011||&quot;ಪ್ರದೇಶ (km²)&quot;									
|-
|1	||	ಅದಿಲಾಬಾದ್	||	ಅದಿಲಾಬಾದ್	||	2	||	18	||	708,952	||	4,185.97	
|-
|2	||	ಅಸಿಫಾಬಾದ್	||	ಅಸಿಫಾಬಾದ್	||	2	||	15	||	515,835	||	4,300.16	
|-
|3	||	ಭದ್ರಾದ್ರಿ	||	ಕೊತ್ತಗೂಡೆಮ್	||	2	||	24	||	1,304,811	||	8,951.00	
|-
|4	||	ಜಯಶಂಕರ್	||	ಭೂಪಾಲ್ಪೆಲ್ಲಿ	||	2	||	19	||	712,257	||	6,361.70	
|-
|5	||	ಗದ್ವಾಲ್	||	ಗದ್ವಾಲ್	||	1	||	13	||	664,971	||	2,928.00	
|-
|6	||	ಹೈದರಾಬಾದ್	||	ಹೈದರಾಬಾದ್	||	2	||	16	||3,441,992	||	4,325.29	
|-
|7	||	ಜಗ್ತಿಯಾಲ್	||	ಜಗ್ತಿಯಾಲ್	||	2	||	18	||	983,414	||	3,043.23	
|-
|8	||	ಜನಗಾಂವ್	||	ಜನಗಾಂವ್	||	2	||	13	||	582,457	||	2,187.50	
|-
|9	||	ಕಾಮಾರೆಡ್ಡಿ,	||	ಕಾಮಾರೆಡ್ಡಿ,	||	2	||	20	||	972,625	||	3,651.00	
|-
|10	||	ಕರೀಂನಗರ	||	ಕರೀಂನಗರ	||	2	||	16	||	1,016,063	||	2,379.07	
|-
|11	||	ಖಮ್ಮಂ	||	ಖಮ್ಮಂ	||	2	||	21	||	1,401,639	||	4,453.00	
|-
|12	||	ಮಹಬೂಬಾಬಾದ್	||	ಮಹಬೂಬಾಬಾದ್	||	2	||	16	||	770,170	||	2,876.70	
|-
|13	||	ಮಹಬೂಬ್ ನಗರ್	||	ಮಹಬೂಬ್ ನಗರ್	||	2	||	21	||	1,318,110	||	4,037.00	
|-
|14	||	ಮಂಚಿರ್ಯಾಲ,	||	ಮಂಚಿರ್ಯಾಲ್	||	2	||	18	||	807,037	||	4,056.36	
|-
|15	||	ಮೆದಕ್	||	ಮೆದಕ್	||	3	||	20	||	767,428	||	2,740.89	
|-
|16	||	ಮೆಡ್ಚಲ್	||	ಮೆಡ್ಚಲ್	||	2	||	14	||	2,542,203	||	5,005.98	
|-
|17	||	ನಲ್ಲಗೊಂಡ	||	ನಲ್ಲಗೊಂಡ	||	3	||	31	||	1,631,399	||	2,449.79	
|-
|18	||	ನಾಗರ್ ಕರ್ನೂಲು,	||	ನಾಗರ್ ಕರ್ನೂಲು,	||	3	||	22	||	893,308	||	6,545.00	
|-
|19	||	ನಿರ್ಮಲ್	||	ನಿರ್ಮಲ್	||	2	||	18	||	709,415	||	3,562.51	
|-
|20	||	ನಿಜಾಮಾಬಾದ್||	ನಿಜಾಮಾಬಾದ್	||	3	||	26	||	1,534,428	||	4,153.00	
|-
|21	||	ರಂಗಾರೆಡ್ಡಿ	||	ಶಂಶಾಬಾದ್	||	3	||	26	||	2,551,731	||	1,038.00	
|-
|22	||	ಪೆದ್ದಪಲ್ಲಿ,	||	ಪೆದ್ದಪಲ್ಲಿ,	||	2	||	14	||	795,332	||	4,614.74	
|-
|23	||	ಸಂಗಾರೆಡ್ಡಿ	||	ಸಂಗಾರೆಡ್ಡಿ	||	3	||	26	||	1,527,628	||	4,464.87	
|-
|24	||	ಸಿದ್ದಿಪೇಟ್	||	ಸಿದ್ದಿಪೇಟ್	||	2	||	22	||	993,376	||	3,425.19	
|-
|25	||	ರಾಜನ್ನ||	ರಾಜನ್ನ ಸಿರಿಸಿಲ್ಲ 	||	1	||	13	||	546,121	||	2,030.89	
|-
|26	||	ಸೂರ್ಯಾಪೇಟ||	ಸೂರ್ಯಾಪೇಟ,	||	2	||	23	||	1,099,560	||	1,415.68	
|-
|27	||	ವಿಖಾರಾಬಾದ್||	ವಿಖಾರಾಬಾದ್	||	2	||	17	||	881,250	||	3,385.00	
|-
|28	||	ವನಪರ್ತಿ,	||	ವನಪರ್ತಿ,	||	1	||	17	||	751,553	||	2,938.00	
|-
|29	||	ವರಂಗಲ್ (ನಗರ)	||	ವರಂಗಲ್	||	1	||	11	||	1,135,707	||	1,304.50	
|-
|30	||	ವರಂಗಲ್ (ಗ್ರಾಮೀಣ)	||	ವರಂಗಲ್	||	2	||	15	||	716,457	||	2,175.50	
|-
|31	||	ಯದಾದ್ರಿ	||ಭೋನಗಿರಿ	||	2	||	16	||	726,465	||	3,091.48	
|-
!ಒಟ್ಟು	||		||		||	64	||	579	||	35,003,694	||	112,077.00	
|-
|}
(ಜನಗಣತಿ ೨೦೧೧)&lt;ref&gt;http://www.telangana.gov.in/About/State-Profile&lt;/ref&gt;

==ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣೋ==
&lt;ref&gt;https://www.holidify.com/state/telangana/top-destinations-places-to-visit.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=https://www.telanganatourism.gov.in/ |access-date=2022-08-02 |archive-date=2018-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180808210656/http://www.telanganatourism.gov.in/partials/destinations/divine-destinations/warangal/ramappa-temple.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

* ಚಾರ್ ಮಿನಾರ್, [[ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭಾರತ|ಹೈದರಾಬಾದ್]] 
* ಫಲಾಕ್ ನೂಮಾ ಅರಮನೆ
* ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಕೋಟೆ
* ಸಾಲಾರ್ ಜಂಗ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ
* ಬಿರ್ಲ ಪ್ಲಾನೇಟೊರಿಯಂ
* ನಾಗಾರ್ಜುನ ಸಾಗರ್ 
* ವಾರಂಗಲ್ ಕೋಟೆ 
* ಅಲಾಂಪುರ

==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==
{{Reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ರಾಜ್ಯೊಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯೊಲು]]</text>
      <sha1>s6p8l41yw0ikvylbiru4bfofmcycpzi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10/ಕಲ್ಪುನಕಳ</title>
    <ns>2</ns>
    <id>24391</id>
    <revision>
      <id>362816</id>
      <parentid>362791</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T10:59:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>ಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ತಗೆಯುತ್ತಿರುವೆ</comment>
      <origin>362816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362824</id>
      <parentid>362816</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T11:23:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <origin>362824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="827" sha1="d06arjroe8py994bipxa9k0ugsbhnks" xml:space="preserve">{{Short description|ಭಾರತದ ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಸಂಯೋಜಕ}}

{{Infobox person
| name = ಎಂ. ಬಿ. ಶೆಟ್ಟಿ
| birth_name = ಮುದ್ದು ಬಾಬು ಶೆಟ್ಟಿ
| image = M.B. Shetty.jpeg
| birth_date = 1938
| birth_place = [[ಮಂಗಳೂರು]], ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ
| death_date = {{death date and age|1982|1|23|1938|df=y}}
| death_place =
| spouse = {{ubl|ವಿನೋದಿನಿ|ರತ್ನ}}
| children = 5 (ಇವರಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ರೋಹಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ)
| occupation = {{hlist|ನಟ|ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಸಂಯೋಜಕ|ಸ್ಟಂಟ್ ಸಂಯೋಜಕ}}
| years_active = 1956–1981
}}</text>
      <sha1>d06arjroe8py994bipxa9k0ugsbhnks</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362825</id>
      <parentid>362824</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T11:37:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <origin>362825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8449" sha1="a97pqrzyniyvdliqowpyznxkjuzil2n" xml:space="preserve">{{Short description|ಭಾರತದ ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಸಂಯೋಜಕ}}

{{Infobox person
| name = ಎಂ. ಬಿ. ಶೆಟ್ಟಿ
| birth_name = ಮುದ್ದು ಬಾಬು ಶೆಟ್ಟಿ
| image = M.B. Shetty.jpeg
| birth_date = 1938
| birth_place = [[ಮಂಗಳೂರು]], ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ
| death_date = {{death date and age|1982|1|23|1938|df=y}}
| death_place =
| spouse = {{ubl|ವಿನೋದಿನಿ|ರತ್ನ}}
| children = 5 (ಇವರಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ರೋಹಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ)
| occupation = {{hlist|ನಟ|ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಸಂಯೋಜಕ|ಸ್ಟಂಟ್ ಸಂಯೋಜಕ}}
| years_active = 1956–1981
}}
'''ಮುದ್ದು ಬಾಬು ಶೆಟ್ಟಿ''' (1938 – 23 ಜನವರಿ 1982)&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Sahgal |first1=Rahul |title=Fight Master Shetty – The 'Original' Singham |url=http://www.filmkailm.com/fight-master-shetty-the-original-singham/ |publisher=Film Ka Ilm |access-date=27 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150828114833/http://www.filmkailm.com/fight-master-shetty-the-original-singham/ |archive-date=28 August 2015 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;, '''ಎಂ. ಬಿ. ಶೆಟ್ಟಿ''' ಬೊಕ್ಕ '''ಶೆಟ್ಟಿ''' ಪಂದ್‌ದ್‌ಲಾ ಪರಿಚಿತರ್, ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಸಾಹಸ ಕಲಾವಿದ್, ಆಕ್ಷನ್ ಸಂಯೋಜಕ ಬೊಕ್ಕ ನಟರ್ ಆಪಿನೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news |title=What a way to take the last bow |url=http://www.tribuneindia.com/2000/20000514/spectrum/main3.htm |work=The Tribune |date=14 May 2000 |access-date=26 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130618072524/http://www.tribuneindia.com/2000/20000514/spectrum/main3.htm |archive-date=18 June 2013 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=exp&gt;{{cite news |title=All in a Night's Work |url=http://www.indianexpress.com/news/all-in-a-nights-work/889717/ |publisher=Indian Express |date=20 December 2011 |access-date=26 January 2013 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011163201/http://archive.indianexpress.com/news/all-in-a-nights-work/889717 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1970ರ ದಶಕದ ಹಿಂದಿ ಸಿನೆಮಾಂಡ್‌ ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ಪುನಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ಖಳನಾಯಕನಾದ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ಪುನಲೆನ ಪ್ರಸಿದ್ಧರ್ ಆಪಿನೆರ್. ದೊಡ್ಡ ಮೈಕಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ಬೋಳು ತಲೆಯುಲ್ಲೆನ ಇಂಚಿನ ವಿಶೇಷ ರೂಪೊಲೆನ ಕಾರಣದ್‌, ತಮಗಿಂತ ಸಣ್ಣ ಮೈಕಟ್ಟುಲೆನ ನಾಯಕೆರೆಡ್ ಸೋಲಿಪುನ ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಜಾಸ್ತಿ ನಟಿನೆರ್. ಅವೆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ರೋಹಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ]]ಯ ಅಪ್ಪೆ ಆಪಿನೆರ್.

== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ==

ಮುದ್ದು ಬಾಬು ಶೆಟ್ಟಿಯೆರ್ 1938ಡ್ [[ಮಂಗಳೂರು]]ಡ್ ಜನ್ಮ ಮಲ್ತಿನೆರ್. ಪಿರೆ [[ಉಡುಪಿ]]ಡ್ದ್ [[ಮುಂಬೈ|ಬಾಂಬೆ]]ಗು ಬರ್ಪಿನೆರ್. ಅವೆರ ಮಾತೃಭಾಷೆ [[ತುಳು ಭಾಷೆ|ತುಳು]]. ಬಾಂಬೆಡ್ [[Cotton Green]] ಪ್ರದೇಶದ ಒಂಜಿ ಹೊಟೇಲ್‌ಡ್ ಸೇವಕರಾದ್ (ವೇಟರ್) ಪನ್ಪಿನೆರ್. ಆ ಪಿರೆ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಡಿ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌ಡ್ ಆಸಕ್ತಿ ಮಲ್ತ್‌, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆನ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿನೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=I feel secure as I have Ajay and Shah Rukh: Rohit Shetty |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/I-feel-secure-as-I-have-Ajay-and-Shah-Rukh-Rohit-Shetty/articleshow/21366940.cms |website=[[The Times of India]] |publisher=Bennett, Coleman &amp; Co. Ltd. |access-date=20 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150903062455/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/I-feel-secure-as-I-have-Ajay-and-Shah-Rukh-Rohit-Shetty/articleshow/21366940.cms |archive-date=3 September 2015 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;


== ಚಲನಚಿತ್ರ ಜೀವನ ==

ಮುದ್ದು ಬಾಬು ಶೆಟ್ಟಿಯೆರ್ 1956ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ''Heer'' ಚಲನಚಿತ್ರಡ್ ''Fight Instructor'' (ಸಾಹಸ ತರಬೇತುಗಾರ) ಆತ್ ತಮ್ಮ ಸಿನೆಮಾ ಜೀವನೊನು ಆರಂಭ ಮಲ್ತಿನೆರ್. ಪಿರೆ 1970ರ ದಶಕಡ್ ತುಲುನಾಡ್ ಹೊರತಾದ್ ಹಿಂದಿ ಬೊಕ್ಕ [[ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ]]ೊಲೆಡ್ ಖಳನಾಯಕನಾದ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತಿನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ತಿನೆರ್. 

ಅವೆರ್ 700ಕ್ಕು ಮಿಗಿಲಾದ್ ಚಲನಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಸಾಹಸ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದ್ ಪನ್ಪಿನೆರ್. ಅವೆರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿಲೆಡ್ ''[[Don (1978 film)|Don]]'', ''[[The Great Gambler]]'', ''[[Trishul (film)|Trishul]]'', ''[[Deewaar]]'' ಬೊಕ್ಕ ''[[Shalimar (1978 film)|Shalimar]]'' ಮಲ್ಪುನ ಚಲನಚಿತ್ರೊಲು ಉಲ್ಲೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |title='Isn't it natural that Ajay &amp; I make an action film?' - Rohit Shetty |url=https://www.filmibeat.com/bollywood/features/2010/rohit-ajay-action-film-120510.html |last=Hungama |first=Subhash K. Jha, Bollywood |date=12 May 2010 |language=en |access-date=30 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200430215952/https://www.filmibeat.com/bollywood/features/2010/rohit-ajay-action-film-120510.html |url-status=live |archive-date=30 April 2020}}&lt;/ref&gt;

ಶೆಟ್ಟಿಯೆರ್ [[ಎಂ. ಜಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] (ಎಂ.ಜಿ.ಆರ್.)ರ್ ಒಟ್ಟುಗ್ 1977ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[Navarathinam]]''ಡ್ ಲಾ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತಿನೆರ್.

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==

ಮುದ್ದು ಬಾಬು ಶೆಟ್ಟಿಯೆರ್ದ ಮೊದಲ್ನೆರ್ ಪತ್ನಿ ವಿನೋದಿನಿ. ಈ ದಂಪತಿಗೆ ರಡ್ಡ್ ಮಗಳು ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಮಕ್ಕೆಲು ಆಪಿನೆರ್. ಪಿರೆ ಅವೆರ್ ರತ್ನ ಎನುವೆರನ್ ಮದುವೆ ಆಪಿನೆರ್. ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಒಂಜಿ ಮಗು ಆತ್ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ರೋಹಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ]] ಜನ್ಮ ಮಲ್ತಿನೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Step-bro-disowns-Rohit-Shetty/articleshow/8435024.cms |title=Step-bro disowns Rohit Shetty - TOI Mobile &amp;#124; the Times of India Mobile Site |website=[[The Times of India]] |access-date=24 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170815193534/http://timesofindia.timesofindia.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Step-bro-disowns-Rohit-Shetty/articleshow/8435024.cms |archive-date=15 August 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ನಟನಾದ್ ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ವರ್ಷ !! ಚಲನಚಿತ್ರ !! ಪಾತ್ರ !! ಟಿಪ್ಪಣಿ
|-
| 1957 || ''[[Tumsa Nahin Dekha (1957 film)|Tumsa Nahin Dekha]]'' || Bhola || (Shetty ಪಂದ್)
|-
| 1958 || ''Detective'' || || (Shetty ಪಂದ್)
|-
| 1959 || ''Qaidi No. 911'' || || (Shetty ಪಂದ್)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| 1961 || ''Sapera'' ||
|-
| ''Tel Malish Boot Polish'' || Kallu || (Shetty ಪಂದ್)
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| 1962 || ''Gangu'' || Train Thief ||
|-
| ''[[China Town (1962 film)|China Town]]'' || Ching Lee || (Shetty ಪಂದ್)
|-
| ''Neeli Aankhen'' || || (Shetty ಪಂದ್)

==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು</text>
      <sha1>a97pqrzyniyvdliqowpyznxkjuzil2n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362826</id>
      <parentid>362825</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T11:38:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>/* ನಟನಾದ್ */</comment>
      <origin>362826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8451" sha1="m66k8k7m16fu7xwy2ngx9sya5o3dkse" xml:space="preserve">{{Short description|ಭಾರತದ ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಸಂಯೋಜಕ}}

{{Infobox person
| name = ಎಂ. ಬಿ. ಶೆಟ್ಟಿ
| birth_name = ಮುದ್ದು ಬಾಬು ಶೆಟ್ಟಿ
| image = M.B. Shetty.jpeg
| birth_date = 1938
| birth_place = [[ಮಂಗಳೂರು]], ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ
| death_date = {{death date and age|1982|1|23|1938|df=y}}
| death_place =
| spouse = {{ubl|ವಿನೋದಿನಿ|ರತ್ನ}}
| children = 5 (ಇವರಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ರೋಹಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ)
| occupation = {{hlist|ನಟ|ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಸಂಯೋಜಕ|ಸ್ಟಂಟ್ ಸಂಯೋಜಕ}}
| years_active = 1956–1981
}}
'''ಮುದ್ದು ಬಾಬು ಶೆಟ್ಟಿ''' (1938 – 23 ಜನವರಿ 1982)&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Sahgal |first1=Rahul |title=Fight Master Shetty – The 'Original' Singham |url=http://www.filmkailm.com/fight-master-shetty-the-original-singham/ |publisher=Film Ka Ilm |access-date=27 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150828114833/http://www.filmkailm.com/fight-master-shetty-the-original-singham/ |archive-date=28 August 2015 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;, '''ಎಂ. ಬಿ. ಶೆಟ್ಟಿ''' ಬೊಕ್ಕ '''ಶೆಟ್ಟಿ''' ಪಂದ್‌ದ್‌ಲಾ ಪರಿಚಿತರ್, ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಸಾಹಸ ಕಲಾವಿದ್, ಆಕ್ಷನ್ ಸಂಯೋಜಕ ಬೊಕ್ಕ ನಟರ್ ಆಪಿನೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news |title=What a way to take the last bow |url=http://www.tribuneindia.com/2000/20000514/spectrum/main3.htm |work=The Tribune |date=14 May 2000 |access-date=26 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130618072524/http://www.tribuneindia.com/2000/20000514/spectrum/main3.htm |archive-date=18 June 2013 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=exp&gt;{{cite news |title=All in a Night's Work |url=http://www.indianexpress.com/news/all-in-a-nights-work/889717/ |publisher=Indian Express |date=20 December 2011 |access-date=26 January 2013 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011163201/http://archive.indianexpress.com/news/all-in-a-nights-work/889717 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1970ರ ದಶಕದ ಹಿಂದಿ ಸಿನೆಮಾಂಡ್‌ ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ಪುನಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ಖಳನಾಯಕನಾದ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ಪುನಲೆನ ಪ್ರಸಿದ್ಧರ್ ಆಪಿನೆರ್. ದೊಡ್ಡ ಮೈಕಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ಬೋಳು ತಲೆಯುಲ್ಲೆನ ಇಂಚಿನ ವಿಶೇಷ ರೂಪೊಲೆನ ಕಾರಣದ್‌, ತಮಗಿಂತ ಸಣ್ಣ ಮೈಕಟ್ಟುಲೆನ ನಾಯಕೆರೆಡ್ ಸೋಲಿಪುನ ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಜಾಸ್ತಿ ನಟಿನೆರ್. ಅವೆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ರೋಹಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ]]ಯ ಅಪ್ಪೆ ಆಪಿನೆರ್.

== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ==

ಮುದ್ದು ಬಾಬು ಶೆಟ್ಟಿಯೆರ್ 1938ಡ್ [[ಮಂಗಳೂರು]]ಡ್ ಜನ್ಮ ಮಲ್ತಿನೆರ್. ಪಿರೆ [[ಉಡುಪಿ]]ಡ್ದ್ [[ಮುಂಬೈ|ಬಾಂಬೆ]]ಗು ಬರ್ಪಿನೆರ್. ಅವೆರ ಮಾತೃಭಾಷೆ [[ತುಳು ಭಾಷೆ|ತುಳು]]. ಬಾಂಬೆಡ್ [[Cotton Green]] ಪ್ರದೇಶದ ಒಂಜಿ ಹೊಟೇಲ್‌ಡ್ ಸೇವಕರಾದ್ (ವೇಟರ್) ಪನ್ಪಿನೆರ್. ಆ ಪಿರೆ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಡಿ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌ಡ್ ಆಸಕ್ತಿ ಮಲ್ತ್‌, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆನ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿನೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=I feel secure as I have Ajay and Shah Rukh: Rohit Shetty |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/I-feel-secure-as-I-have-Ajay-and-Shah-Rukh-Rohit-Shetty/articleshow/21366940.cms |website=[[The Times of India]] |publisher=Bennett, Coleman &amp; Co. Ltd. |access-date=20 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150903062455/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/I-feel-secure-as-I-have-Ajay-and-Shah-Rukh-Rohit-Shetty/articleshow/21366940.cms |archive-date=3 September 2015 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;


== ಚಲನಚಿತ್ರ ಜೀವನ ==

ಮುದ್ದು ಬಾಬು ಶೆಟ್ಟಿಯೆರ್ 1956ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ''Heer'' ಚಲನಚಿತ್ರಡ್ ''Fight Instructor'' (ಸಾಹಸ ತರಬೇತುಗಾರ) ಆತ್ ತಮ್ಮ ಸಿನೆಮಾ ಜೀವನೊನು ಆರಂಭ ಮಲ್ತಿನೆರ್. ಪಿರೆ 1970ರ ದಶಕಡ್ ತುಲುನಾಡ್ ಹೊರತಾದ್ ಹಿಂದಿ ಬೊಕ್ಕ [[ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ]]ೊಲೆಡ್ ಖಳನಾಯಕನಾದ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತಿನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ತಿನೆರ್. 

ಅವೆರ್ 700ಕ್ಕು ಮಿಗಿಲಾದ್ ಚಲನಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಸಾಹಸ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದ್ ಪನ್ಪಿನೆರ್. ಅವೆರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿಲೆಡ್ ''[[Don (1978 film)|Don]]'', ''[[The Great Gambler]]'', ''[[Trishul (film)|Trishul]]'', ''[[Deewaar]]'' ಬೊಕ್ಕ ''[[Shalimar (1978 film)|Shalimar]]'' ಮಲ್ಪುನ ಚಲನಚಿತ್ರೊಲು ಉಲ್ಲೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |title='Isn't it natural that Ajay &amp; I make an action film?' - Rohit Shetty |url=https://www.filmibeat.com/bollywood/features/2010/rohit-ajay-action-film-120510.html |last=Hungama |first=Subhash K. Jha, Bollywood |date=12 May 2010 |language=en |access-date=30 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200430215952/https://www.filmibeat.com/bollywood/features/2010/rohit-ajay-action-film-120510.html |url-status=live |archive-date=30 April 2020}}&lt;/ref&gt;

ಶೆಟ್ಟಿಯೆರ್ [[ಎಂ. ಜಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] (ಎಂ.ಜಿ.ಆರ್.)ರ್ ಒಟ್ಟುಗ್ 1977ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[Navarathinam]]''ಡ್ ಲಾ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತಿನೆರ್.

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==

ಮುದ್ದು ಬಾಬು ಶೆಟ್ಟಿಯೆರ್ದ ಮೊದಲ್ನೆರ್ ಪತ್ನಿ ವಿನೋದಿನಿ. ಈ ದಂಪತಿಗೆ ರಡ್ಡ್ ಮಗಳು ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಮಕ್ಕೆಲು ಆಪಿನೆರ್. ಪಿರೆ ಅವೆರ್ ರತ್ನ ಎನುವೆರನ್ ಮದುವೆ ಆಪಿನೆರ್. ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಒಂಜಿ ಮಗು ಆತ್ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ರೋಹಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ]] ಜನ್ಮ ಮಲ್ತಿನೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Step-bro-disowns-Rohit-Shetty/articleshow/8435024.cms |title=Step-bro disowns Rohit Shetty - TOI Mobile &amp;#124; the Times of India Mobile Site |website=[[The Times of India]] |access-date=24 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170815193534/http://timesofindia.timesofindia.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Step-bro-disowns-Rohit-Shetty/articleshow/8435024.cms |archive-date=15 August 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ನಟನಾದ್ ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ವರ್ಷ !! ಚಲನಚಿತ್ರ !! ಪಾತ್ರ !! ಟಿಪ್ಪಣಿ
|-
| 1957 || ''[[Tumsa Nahin Dekha (1957 film)|Tumsa Nahin Dekha]]'' || Bhola || (Shetty ಪಂದ್)
|-
| 1958 || ''Detective'' || || (Shetty ಪಂದ್)
|-
| 1959 || ''Qaidi No. 911'' || || (Shetty ಪಂದ್)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| 1961 || ''Sapera'' ||
|-
| ''Tel Malish Boot Polish'' || Kallu || (Shetty ಪಂದ್)
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| 1962 || ''Gangu'' || Train Thief ||
|-
| ''[[China Town (1962 film)|China Town]]'' || Ching Lee || (Shetty ಪಂದ್)
|-
| ''Neeli Aankhen'' || || (Shetty ಪಂದ್)

==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==</text>
      <sha1>m66k8k7m16fu7xwy2ngx9sya5o3dkse</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362827</id>
      <parentid>362826</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T11:42:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <origin>362827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8442" sha1="3zozjuy74bo6h5p6bgox4lhsmvzjmge" xml:space="preserve">{{Short description|ಭಾರತದ ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಸಂಯೋಜಕ}}

{{Infobox person
| name = ಎಂ. ಬಿ. ಶೆಟ್ಟಿ
| birth_name = ಮುದ್ದು ಬಾಬು ಶೆಟ್ಟಿ
| image = M.B. Shetty.jpeg
| birth_date = 1938
| birth_place = [[ಮಂಗಳೂರು]], ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ
| death_date = {{death date and age|1982|1|23|1938|df=y}}
| death_place =
| spouse = {{ubl|ವಿನೋದಿನಿ|ರತ್ನ}}
| children = 5 (ಇವರಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ರೋಹಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ)
| occupation = {{hlist|ನಟ|ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಸಂಯೋಜಕ|ಸ್ಟಂಟ್ ಸಂಯೋಜಕ}}
| years_active = 1956–1981
}}
'''ಮುದ್ದು ಬಾಬು ಶೆಟ್ಟಿ''' (1938 – 23 ಜನವರಿ 1982)&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Sahgal |first1=Rahul |title=Fight Master Shetty – The 'Original' Singham |url=http://www.filmkailm.com/fight-master-shetty-the-original-singham/ |publisher=Film Ka Ilm |access-date=27 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150828114833/http://www.filmkailm.com/fight-master-shetty-the-original-singham/ |archive-date=28 August 2015 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;, '''ಎಂ. ಬಿ. ಶೆಟ್ಟಿ''' ಬೊಕ್ಕ '''ಶೆಟ್ಟಿ''' ಪಂದ್‌ ಲಾ ಪರಿಚಿತೆರ್, ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಸಾಹಸ ಕಲಾವಿದ್, ಆಕ್ಷನ್ ಸಂಯೋಜಕ ಬೊಕ್ಕ ನಟರ್ ಆಪಿನೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite news |title=What a way to take the last bow |url=http://www.tribuneindia.com/2000/20000514/spectrum/main3.htm |work=The Tribune |date=14 May 2000 |access-date=26 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130618072524/http://www.tribuneindia.com/2000/20000514/spectrum/main3.htm |archive-date=18 June 2013 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=exp&gt;{{cite news |title=All in a Night's Work |url=http://www.indianexpress.com/news/all-in-a-nights-work/889717/ |publisher=Indian Express |date=20 December 2011 |access-date=26 January 2013 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011163201/http://archive.indianexpress.com/news/all-in-a-nights-work/889717 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 1970ರ ದಶಕದ ಹಿಂದಿ ಸಿನೆಮಾಂಡ್‌ ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ಪುನಲೆನ ಬೊಕ್ಕ ಖಳನಾಯಕನಾದ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ಪುನಲೆನ ಪ್ರಸಿದ್ಧರ್ ಆಪಿನೆರ್. ದೊಡ್ಡ ಮೈಕಟ್ಟು ಬೊಕ್ಕ ಬೋಳು ತಲೆಯುಲ್ಲೆನ ಇಂಚಿನ ವಿಶೇಷ ರೂಪೊಲೆನ ಕಾರಣದ್‌, ತಮಗಿಂತ ಸಣ್ಣ ಮೈಕಟ್ಟುಲೆನ ನಾಯಕೆರೆಡ್ ಸೋಲಿಪುನ ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರೊಲೆನ ಜಾಸ್ತಿ ನಟಿನೆರ್. ಅವೆರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿರ್ದೇಶಕ ರೋಹಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿಯ ಅಪ್ಪೆ ಆಪಿನೆರ್.

== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ==

ಮುದ್ದು ಬಾಬು ಶೆಟ್ಟಿಯೆರ್ 1938ಡ್ [[ಮಂಗಳೂರು]]ಡ್ ಜನ್ಮ ಮಲ್ತಿನೆರ್. ಪಿರೆ [[ಉಡುಪಿ]]ಡ್ದ್ [[ಮುಂಬೈ|ಬಾಂಬೆ]]ಗು ಬರ್ಪಿನೆರ್. ಅವೆರ ಮಾತೃಭಾಷೆ [[ತುಳು ಭಾಷೆ|ತುಳು]]. ಬಾಂಬೆಡ್ [[Cotton Green]] ಪ್ರದೇಶದ ಒಂಜಿ ಹೊಟೇಲ್‌ಡ್ ಸೇವಕರಾದ್ (ವೇಟರ್) ಪನ್ಪಿನೆರ್. ಆ ಪಿರೆ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಬಾಡಿ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌ಡ್ ಆಸಕ್ತಿ ಮಲ್ತ್‌, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆನ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿನೆರ್.&lt;ref&gt;{{cite web |title=I feel secure as I have Ajay and Shah Rukh: Rohit Shetty |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/I-feel-secure-as-I-have-Ajay-and-Shah-Rukh-Rohit-Shetty/articleshow/21366940.cms |website=[[The Times of India]] |publisher=Bennett, Coleman &amp; Co. Ltd. |access-date=20 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150903062455/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/I-feel-secure-as-I-have-Ajay-and-Shah-Rukh-Rohit-Shetty/articleshow/21366940.cms |archive-date=3 September 2015 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;


== ಚಲನಚಿತ್ರ ಜೀವನ ==

ಮುದ್ದು ಬಾಬು ಶೆಟ್ಟಿಯೆರ್ 1956ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ''Heer'' ಚಲನಚಿತ್ರಡ್ ''Fight Instructor'' (ಸಾಹಸ ತರಬೇತುಗಾರ) ಆತ್ ತಮ್ಮ ಸಿನೆಮಾ ಜೀವನೊನು ಆರಂಭ ಮಲ್ತಿನೆರ್. ಪಿರೆ 1970ರ ದಶಕಡ್ ತುಲುನಾಡ್ ಹೊರತಾದ್ ಹಿಂದಿ ಬೊಕ್ಕ [[ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ]]ೊಲೆಡ್ ಖಳನಾಯಕನಾದ್ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತಿನೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯೊಲೆನ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಲ್ತಿನೆರ್. 

ಅವೆರ್ 700ಕ್ಕು ಮಿಗಿಲಾದ್ ಚಲನಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಸಾಹಸ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದ್ ಪನ್ಪಿನೆರ್. ಅವೆರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿಲೆಡ್ ''[[Don (1978 film)|Don]]'', ''[[The Great Gambler]]'', ''[[Trishul (film)|Trishul]]'', ''[[Deewaar]]'' ಬೊಕ್ಕ ''[[Shalimar (1978 film)|Shalimar]]'' ಮಲ್ಪುನ ಚಲನಚಿತ್ರೊಲು ಉಲ್ಲೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |title='Isn't it natural that Ajay &amp; I make an action film?' - Rohit Shetty |url=https://www.filmibeat.com/bollywood/features/2010/rohit-ajay-action-film-120510.html |last=Hungama |first=Subhash K. Jha, Bollywood |date=12 May 2010 |language=en |access-date=30 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200430215952/https://www.filmibeat.com/bollywood/features/2010/rohit-ajay-action-film-120510.html |url-status=live |archive-date=30 April 2020}}&lt;/ref&gt;

ಶೆಟ್ಟಿಯೆರ್ [[ಎಂ. ಜಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್]] (ಎಂ.ಜಿ.ಆರ್.)ರ್ ಒಟ್ಟುಗ್ 1977ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿನ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[Navarathinam]]''ಡ್ ಲಾ ಅಭಿನಯ ಮಲ್ತಿನೆರ್.

== ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ==

ಮುದ್ದು ಬಾಬು ಶೆಟ್ಟಿಯೆರ್ದ ಮೊದಲ್ನೆರ್ ಪತ್ನಿ ವಿನೋದಿನಿ. ಈ ದಂಪತಿಗೆ ರಡ್ಡ್ ಮಗಳು ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಮಕ್ಕೆಲು ಆಪಿನೆರ್. ಪಿರೆ ಅವೆರ್ ರತ್ನ ಎನುವೆರನ್ ಮದುವೆ ಆಪಿನೆರ್. ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಒಂಜಿ ಮಗು ಆತ್ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ [[ರೋಹಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ]] ಜನ್ಮ ಮಲ್ತಿನೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Step-bro-disowns-Rohit-Shetty/articleshow/8435024.cms |title=Step-bro disowns Rohit Shetty - TOI Mobile &amp;#124; the Times of India Mobile Site |website=[[The Times of India]] |access-date=24 January 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170815193534/http://timesofindia.timesofindia.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Step-bro-disowns-Rohit-Shetty/articleshow/8435024.cms |archive-date=15 August 2017 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== ನಟನಾದ್ ===

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! ವರ್ಷ !! ಚಲನಚಿತ್ರ !! ಪಾತ್ರ !! ಟಿಪ್ಪಣಿ
|-
| 1957 || ''[[Tumsa Nahin Dekha (1957 film)|Tumsa Nahin Dekha]]'' || Bhola || (Shetty ಪಂದ್)
|-
| 1958 || ''Detective'' || || (Shetty ಪಂದ್)
|-
| 1959 || ''Qaidi No. 911'' || || (Shetty ಪಂದ್)
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| 1961 || ''Sapera'' ||
|-
| ''Tel Malish Boot Polish'' || Kallu || (Shetty ಪಂದ್)
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| 1962 || ''Gangu'' || Train Thief ||
|-
| ''[[China Town (1962 film)|China Town]]'' || Ching Lee || (Shetty ಪಂದ್)
|-
| ''Neeli Aankhen'' || || (Shetty ಪಂದ್)

==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು==</text>
      <sha1>3zozjuy74bo6h5p6bgox4lhsmvzjmge</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27505</id>
    <revision>
      <id>362792</id>
      <timestamp>2026-07-14T16:16:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <comment>ಪೊಸ ಬರವು</comment>
      <origin>362792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7283" sha1="rewx2xu7ld48tzw7cyve1jq5xrf3yea" xml:space="preserve">'''ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಒಂಜಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಇಂದೆನ್ ಜೂನ್ ೨೪ನೇ ತಾರೀಕ್‌ ೧೯೦೮ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸ್ತಾಪಿಸಾಯೆರ್. ಉಂದೆತ್ತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ನವದೆಹಲಿಡ್ ಉಂಡು. ೩೧ನೇ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ ಮುಟ್ಟದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ದೇಸೊರ್ಮೆ ಒಟ್ಟು ೧೬೫೪ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ್‌ದ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಪರಡ್‌ದ್ಂಡ್. ದೇಸೊರ್ಮೆ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು 25 ವಲಯ ಕಚೇರಿಲು ಉಲ್ಲ. ಒಟ್ಟು ೧೧೬೧ ಎಟಿಎಮ್‌ಲು ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಉಲ್ಲ.

ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆ ಪಟ್ಟಿಡ್ ೧೨ನೇ ಸ್ತಾನೊಡು ಉಂಡು.

==ಇತಿಹಾಸೊ==
ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಆಡಳಿತ ಇತ್ತಿನ ಭಾರತದ ಸಿಂಧ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಗ್ ಸೇವೆ ಕೊರಿಯೆರೆ, ಸಿಂಗ್ ಸಭಾ ಚಳುವಳಿದ ಸಿಖ್ ಸುಧಾರಕೆರಾಯಿನ ಭಾಯಿ ವೀರ್ ಸಿಂಗ್, ಸರ್ ಸುಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಮಜಿಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಸರ್ದಾರ್ ತರ್ಲೋಚನ್ ಸಿಂಗ್ ಮೊಕುಲು 24ನೇ ತಾರೀಕ್ ಜೂನ್ 1908ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಪಂಜಾಬ್‌ದ ಅಮೃತಸರೊಡು ಒಂಜಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಉಂದು ಸಿಖ್ಖೆರೆಡ್ದ್, ಸಿಖ್ಖೆರೆಗಾತ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸುರುಕು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ 'ದಿ ಪಂಜಾಬ್ ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಪಂದ್ ಪುದರ್ ದೀವೊಡು ಪಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಸಿಂಧ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಪಂಜಾಬಿ ಜನಕುಲೆನ್ ಬುಡ್ದುಪಾಡಿಯೆರ್ ಎನ್ನುನ ಬೊಚ್ಚಿ ಪಂದ್ ಅಕೇರಿಗ್ 'ದಿ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್.

ಅಮೃತಸರದ ಹಾಲ್ ಬಜಾರ್‌ಡ್ ಅಖಂಡ ಪಾಠ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ದಾಸ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ(ಸಿಖ್ ದರ್ಮೊದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ)ದೊಟ್ಟುಗು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸುರುತ ಉದ್ಘಾಟನೆದ ದಿನತ್ತಾನಿ 10,000 ರೂಪಾಯಿನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೇರ್. ಸುಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಮಜಿಥಿಯಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಳಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಯೆರ್. ಅಂಚನೆ ತ್ರಿಲೋಚನ್ ಸಿಂಗ್ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಯೆರ್. ಬೇತೆ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದು ಇತ್ತಿನಕುಲು ಪಂಡ ವೀರ್ ಸಿಂಗ್, ಧರಮ್ ಸಿಂಗ್, ಮಹಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್, ಹರ್ಕಿಶನ್ ಲಾಲ್, ಮೆಹರ್ ಸಿಂಗ್ ಚಾವ್ಲಾ, ಬಘೈಲ್ ಸಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಿವದೇವ್ ಸಿಂಗ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸುರು ಆಯಿನ ವರ್ಸೊ ಅಗೋಸ್ತುಡು ಗುಜ್ರಾನ್‌ವಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ಡ್ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಶಾಖೆಲೆನ್ ದೆತ್ತ್‌ಯೆರ್.

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸುರು ಆಯಿನ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊ ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ವಿಭಜನೆ ಆದಿತ್ತಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತೊಗು ಸೇರ್‌ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚನೆ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್.
==ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಬುಕ್ಕ ವಿಭಜನೆದ ಪ್ರಭಾವ==
1947ದ ಪೊರ್ತುಡು ಅಮೃತಸರ, ಲಾಹೋರ್, ಲಿಯಾಲ್‌ಪುರ, ಗುಜ್ರಾನ್‌ವಾಲಾ, ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ, ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್, ಸಿಯಾಲ್ಕೋಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಲುಧಿಯಾನಾದ್ ಒಟ್ಟು ಪತ್ತೊಂಜಿ ಶಾಖೆಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಇತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಜರನ್‌ವಾಲಾ, ಲಾಹೋರ್ ಸಿಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೊಜ್ರಾಡ್ ಉಪ-ಕಚೇರಿಲು ಇತ್ತ. 1947ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಆಯಿನ ಭಾರತ ದೇಶದ ವಿಭಜನೆಡ್ದಾತ್ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದೇಸೊ ಉಂಡಾಂಡ್. ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯೊದ ಎಚ್ಚ ಜಾಗೆಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನೊಗು ಸೇರ್ದ್‌ಪೋಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಒಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ೧೧ ಶಾಕೆಲೆಡ್ ೯ ಶಾಕೆಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನೊಗು ಸೇರಿಯೊ. ಒರಿದಿನ ೨ ಶಾಕೆಲು ಮಾತ್ರ ನಮ ದೇಸೊಡು ಒರಿಂಡ್.

== ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ==
1960ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಂಡನ್‍ಡ್ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪೊಸ ಚಿಹ್ನೆನ್ ಕಲಾಕಾರೆ ಬೋಧರಾಜ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೇರ್. 1972ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಚಿಹ್ನೆನ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. 15 ಏಪ್ರಿಲ್ 1980 ಡ್, ರಡ್ಡನೇ ಹಂತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣದ ಅಡಿಟ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೇರ್‌ದ್ ೬ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

1987 ಡ್ ನಡತಿನ ಸೇಥಿಯಾ ವಂಚನೆಡ್ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೇರ್‌ದಿತ್ತಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆದೇಶದ ಮಿತ್ತ್ 1991ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಲಂಡನ್ ಶಾಖೆನ್ ತನ್ನ ವಶಕ್ ದೆತೊಂಡ್.
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>rewx2xu7ld48tzw7cyve1jq5xrf3yea</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362793</id>
      <parentid>362792</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T16:20:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <origin>362793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9262" sha1="5pi7doycnn4k5o2z9hdcu8banqb26l6" xml:space="preserve">'''ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಒಂಜಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಇಂದೆನ್ ಜೂನ್ ೨೪ನೇ ತಾರೀಕ್‌ ೧೯೦೮ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸ್ತಾಪಿಸಾಯೆರ್. ಉಂದೆತ್ತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ನವದೆಹಲಿಡ್ ಉಂಡು. ೩೧ನೇ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ ಮುಟ್ಟದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ದೇಸೊರ್ಮೆ ಒಟ್ಟು ೧೬೫೪ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ್‌ದ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಪರಡ್‌ದ್ಂಡ್. ದೇಸೊರ್ಮೆ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು 25 ವಲಯ ಕಚೇರಿಲು ಉಲ್ಲ. ಒಟ್ಟು ೧೧೬೧ ಎಟಿಎಮ್‌ಲು ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಉಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ANNUAL REPORT 2025-26 |url=https://punjabandsind.bank.in/system/uploads/document/2150_2026070616492019651.pdf |website=punjabandsind.bank.in |publisher=PnS bank |access-date=14 July 2026}}&lt;/ref&gt;

ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆ ಪಟ್ಟಿಡ್ ೧೨ನೇ ಸ್ತಾನೊಡು ಉಂಡು.

==ಇತಿಹಾಸೊ==
ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಆಡಳಿತ ಇತ್ತಿನ ಭಾರತದ ಸಿಂಧ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಗ್ ಸೇವೆ ಕೊರಿಯೆರೆ, ಸಿಂಗ್ ಸಭಾ ಚಳುವಳಿದ ಸಿಖ್ ಸುಧಾರಕೆರಾಯಿನ ಭಾಯಿ ವೀರ್ ಸಿಂಗ್, ಸರ್ ಸುಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಮಜಿಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಸರ್ದಾರ್ ತರ್ಲೋಚನ್ ಸಿಂಗ್ ಮೊಕುಲು 24ನೇ ತಾರೀಕ್ ಜೂನ್ 1908ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಪಂಜಾಬ್‌ದ ಅಮೃತಸರೊಡು ಒಂಜಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಉಂದು ಸಿಖ್ಖೆರೆಡ್ದ್, ಸಿಖ್ಖೆರೆಗಾತ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸುರುಕು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ 'ದಿ ಪಂಜಾಬ್ ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಪಂದ್ ಪುದರ್ ದೀವೊಡು ಪಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಸಿಂಧ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಪಂಜಾಬಿ ಜನಕುಲೆನ್ ಬುಡ್ದುಪಾಡಿಯೆರ್ ಎನ್ನುನ ಬೊಚ್ಚಿ ಪಂದ್ ಅಕೇರಿಗ್ 'ದಿ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://punjabandsind.bank.in/content/history1|title=History|website=punjabandsind.bank.in/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Singh |first=Kanika |date=15 December 2025 |title=How illustrated calendars issued by the Punjab and Sind Bank became an archive of Sikh history |url=https://scroll.in/article/1089283/how-illustrated-calendars-issued-by-the-punjab-and-sind-bank-became-an-archive-of-sikh-history |access-date=17 May 2026 |website=Scroll.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Singh, Kanika. “Punjab &amp;#x26;amp; Sind Bank and the Creation of Sikh Heritage.” ''The Story of a Sikh Museum: Heritage, Politics, Popular Culture''. Cambridge: Cambridge University Press, 2025. Print. Retrieved on 16 May 2026 from: https://www.cambridge.org/core/books/story-of-a-sikh-museum/punjab-sind-bank-and-the-creation-of-sikh-heritage/DD9546B509EB1117E57E4E54CB3FE3D3&lt;/ref&gt;

ಅಮೃತಸರದ ಹಾಲ್ ಬಜಾರ್‌ಡ್ ಅಖಂಡ ಪಾಠ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ದಾಸ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ(ಸಿಖ್ ದರ್ಮೊದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ)ದೊಟ್ಟುಗು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸುರುತ ಉದ್ಘಾಟನೆದ ದಿನತ್ತಾನಿ 10,000 ರೂಪಾಯಿನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೇರ್. ಸುಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಮಜಿಥಿಯಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಳಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಯೆರ್. ಅಂಚನೆ ತ್ರಿಲೋಚನ್ ಸಿಂಗ್ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಯೆರ್. ಬೇತೆ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದು ಇತ್ತಿನಕುಲು ಪಂಡ ವೀರ್ ಸಿಂಗ್, ಧರಮ್ ಸಿಂಗ್, ಮಹಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್, ಹರ್ಕಿಶನ್ ಲಾಲ್, ಮೆಹರ್ ಸಿಂಗ್ ಚಾವ್ಲಾ, ಬಘೈಲ್ ಸಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಿವದೇವ್ ಸಿಂಗ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸುರು ಆಯಿನ ವರ್ಸೊ ಅಗೋಸ್ತುಡು ಗುಜ್ರಾನ್‌ವಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ಡ್ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಶಾಖೆಲೆನ್ ದೆತ್ತ್‌ಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://punjabandsind.bank.in/content/history1|title=History|website=punjabandsind.bank.in/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Singh |first=Kanika |date=15 December 2025 |title=How illustrated calendars issued by the Punjab and Sind Bank became an archive of Sikh history |url=https://scroll.in/article/1089283/how-illustrated-calendars-issued-by-the-punjab-and-sind-bank-became-an-archive-of-sikh-history |access-date=17 May 2026 |website=Scroll.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Singh, Kanika. “Punjab &amp;#x26;amp; Sind Bank and the Creation of Sikh Heritage.” ''The Story of a Sikh Museum: Heritage, Politics, Popular Culture''. Cambridge: Cambridge University Press, 2025. Print. Retrieved on 16 May 2026 from: https://www.cambridge.org/core/books/story-of-a-sikh-museum/punjab-sind-bank-and-the-creation-of-sikh-heritage/DD9546B509EB1117E57E4E54CB3FE3D3&lt;/ref&gt;

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸುರು ಆಯಿನ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊ ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ವಿಭಜನೆ ಆದಿತ್ತಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತೊಗು ಸೇರ್‌ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚನೆ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್.
==ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಬುಕ್ಕ ವಿಭಜನೆದ ಪ್ರಭಾವ==
1947ದ ಪೊರ್ತುಡು ಅಮೃತಸರ, ಲಾಹೋರ್, ಲಿಯಾಲ್‌ಪುರ, ಗುಜ್ರಾನ್‌ವಾಲಾ, ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ, ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್, ಸಿಯಾಲ್ಕೋಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಲುಧಿಯಾನಾದ್ ಒಟ್ಟು ಪತ್ತೊಂಜಿ ಶಾಖೆಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಇತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಜರನ್‌ವಾಲಾ, ಲಾಹೋರ್ ಸಿಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೊಜ್ರಾಡ್ ಉಪ-ಕಚೇರಿಲು ಇತ್ತ. 1947ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಆಯಿನ ಭಾರತ ದೇಶದ ವಿಭಜನೆಡ್ದಾತ್ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದೇಸೊ ಉಂಡಾಂಡ್. ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯೊದ ಎಚ್ಚ ಜಾಗೆಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನೊಗು ಸೇರ್ದ್‌ಪೋಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಒಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ೧೧ ಶಾಕೆಲೆಡ್ ೯ ಶಾಕೆಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನೊಗು ಸೇರಿಯೊ. ಒರಿದಿನ ೨ ಶಾಕೆಲು ಮಾತ್ರ ನಮ ದೇಸೊಡು ಒರಿಂಡ್.

== ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ==
1960ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಂಡನ್‍ಡ್ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪೊಸ ಚಿಹ್ನೆನ್ ಕಲಾಕಾರೆ ಬೋಧರಾಜ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೇರ್. 1972ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಚಿಹ್ನೆನ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. 15 ಏಪ್ರಿಲ್ 1980 ಡ್, ರಡ್ಡನೇ ಹಂತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣದ ಅಡಿಟ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೇರ್‌ದ್ ೬ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

1987 ಡ್ ನಡತಿನ ಸೇಥಿಯಾ ವಂಚನೆಡ್ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೇರ್‌ದಿತ್ತಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆದೇಶದ ಮಿತ್ತ್ 1991ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಲಂಡನ್ ಶಾಖೆನ್ ತನ್ನ ವಶಕ್ ದೆತೊಂಡ್.
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>5pi7doycnn4k5o2z9hdcu8banqb26l6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362795</id>
      <parentid>362793</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T17:20:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ಬ್ಯಾಂಕುಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>362795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9311" sha1="3pmmvwc1rr77zc8h7tzkqqxd013egj3" xml:space="preserve">'''ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಒಂಜಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಇಂದೆನ್ ಜೂನ್ ೨೪ನೇ ತಾರೀಕ್‌ ೧೯೦೮ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸ್ತಾಪಿಸಾಯೆರ್. ಉಂದೆತ್ತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ನವದೆಹಲಿಡ್ ಉಂಡು. ೩೧ನೇ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ ಮುಟ್ಟದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ದೇಸೊರ್ಮೆ ಒಟ್ಟು ೧೬೫೪ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ್‌ದ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಪರಡ್‌ದ್ಂಡ್. ದೇಸೊರ್ಮೆ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು 25 ವಲಯ ಕಚೇರಿಲು ಉಲ್ಲ. ಒಟ್ಟು ೧೧೬೧ ಎಟಿಎಮ್‌ಲು ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಉಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ANNUAL REPORT 2025-26 |url=https://punjabandsind.bank.in/system/uploads/document/2150_2026070616492019651.pdf |website=punjabandsind.bank.in |publisher=PnS bank |access-date=14 July 2026}}&lt;/ref&gt;

ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆ ಪಟ್ಟಿಡ್ ೧೨ನೇ ಸ್ತಾನೊಡು ಉಂಡು.

==ಇತಿಹಾಸೊ==
ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಆಡಳಿತ ಇತ್ತಿನ ಭಾರತದ ಸಿಂಧ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಗ್ ಸೇವೆ ಕೊರಿಯೆರೆ, ಸಿಂಗ್ ಸಭಾ ಚಳುವಳಿದ ಸಿಖ್ ಸುಧಾರಕೆರಾಯಿನ ಭಾಯಿ ವೀರ್ ಸಿಂಗ್, ಸರ್ ಸುಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಮಜಿಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಸರ್ದಾರ್ ತರ್ಲೋಚನ್ ಸಿಂಗ್ ಮೊಕುಲು 24ನೇ ತಾರೀಕ್ ಜೂನ್ 1908ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಪಂಜಾಬ್‌ದ ಅಮೃತಸರೊಡು ಒಂಜಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಉಂದು ಸಿಖ್ಖೆರೆಡ್ದ್, ಸಿಖ್ಖೆರೆಗಾತ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸುರುಕು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ 'ದಿ ಪಂಜಾಬ್ ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಪಂದ್ ಪುದರ್ ದೀವೊಡು ಪಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಸಿಂಧ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಪಂಜಾಬಿ ಜನಕುಲೆನ್ ಬುಡ್ದುಪಾಡಿಯೆರ್ ಎನ್ನುನ ಬೊಚ್ಚಿ ಪಂದ್ ಅಕೇರಿಗ್ 'ದಿ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://punjabandsind.bank.in/content/history1|title=History|website=punjabandsind.bank.in/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Singh |first=Kanika |date=15 December 2025 |title=How illustrated calendars issued by the Punjab and Sind Bank became an archive of Sikh history |url=https://scroll.in/article/1089283/how-illustrated-calendars-issued-by-the-punjab-and-sind-bank-became-an-archive-of-sikh-history |access-date=17 May 2026 |website=Scroll.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Singh, Kanika. “Punjab &amp;#x26;amp; Sind Bank and the Creation of Sikh Heritage.” ''The Story of a Sikh Museum: Heritage, Politics, Popular Culture''. Cambridge: Cambridge University Press, 2025. Print. Retrieved on 16 May 2026 from: https://www.cambridge.org/core/books/story-of-a-sikh-museum/punjab-sind-bank-and-the-creation-of-sikh-heritage/DD9546B509EB1117E57E4E54CB3FE3D3&lt;/ref&gt;

ಅಮೃತಸರದ ಹಾಲ್ ಬಜಾರ್‌ಡ್ ಅಖಂಡ ಪಾಠ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ದಾಸ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ(ಸಿಖ್ ದರ್ಮೊದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ)ದೊಟ್ಟುಗು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸುರುತ ಉದ್ಘಾಟನೆದ ದಿನತ್ತಾನಿ 10,000 ರೂಪಾಯಿನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೇರ್. ಸುಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಮಜಿಥಿಯಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಳಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಯೆರ್. ಅಂಚನೆ ತ್ರಿಲೋಚನ್ ಸಿಂಗ್ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಯೆರ್. ಬೇತೆ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದು ಇತ್ತಿನಕುಲು ಪಂಡ ವೀರ್ ಸಿಂಗ್, ಧರಮ್ ಸಿಂಗ್, ಮಹಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್, ಹರ್ಕಿಶನ್ ಲಾಲ್, ಮೆಹರ್ ಸಿಂಗ್ ಚಾವ್ಲಾ, ಬಘೈಲ್ ಸಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಿವದೇವ್ ಸಿಂಗ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸುರು ಆಯಿನ ವರ್ಸೊ ಅಗೋಸ್ತುಡು ಗುಜ್ರಾನ್‌ವಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ಡ್ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಶಾಖೆಲೆನ್ ದೆತ್ತ್‌ಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://punjabandsind.bank.in/content/history1|title=History|website=punjabandsind.bank.in/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Singh |first=Kanika |date=15 December 2025 |title=How illustrated calendars issued by the Punjab and Sind Bank became an archive of Sikh history |url=https://scroll.in/article/1089283/how-illustrated-calendars-issued-by-the-punjab-and-sind-bank-became-an-archive-of-sikh-history |access-date=17 May 2026 |website=Scroll.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Singh, Kanika. “Punjab &amp;#x26;amp; Sind Bank and the Creation of Sikh Heritage.” ''The Story of a Sikh Museum: Heritage, Politics, Popular Culture''. Cambridge: Cambridge University Press, 2025. Print. Retrieved on 16 May 2026 from: https://www.cambridge.org/core/books/story-of-a-sikh-museum/punjab-sind-bank-and-the-creation-of-sikh-heritage/DD9546B509EB1117E57E4E54CB3FE3D3&lt;/ref&gt;

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸುರು ಆಯಿನ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊ ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ವಿಭಜನೆ ಆದಿತ್ತಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತೊಗು ಸೇರ್‌ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚನೆ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್.
==ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಬುಕ್ಕ ವಿಭಜನೆದ ಪ್ರಭಾವ==
1947ದ ಪೊರ್ತುಡು ಅಮೃತಸರ, ಲಾಹೋರ್, ಲಿಯಾಲ್‌ಪುರ, ಗುಜ್ರಾನ್‌ವಾಲಾ, ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ, ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್, ಸಿಯಾಲ್ಕೋಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಲುಧಿಯಾನಾದ್ ಒಟ್ಟು ಪತ್ತೊಂಜಿ ಶಾಖೆಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಇತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಜರನ್‌ವಾಲಾ, ಲಾಹೋರ್ ಸಿಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೊಜ್ರಾಡ್ ಉಪ-ಕಚೇರಿಲು ಇತ್ತ. 1947ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಆಯಿನ ಭಾರತ ದೇಶದ ವಿಭಜನೆಡ್ದಾತ್ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದೇಸೊ ಉಂಡಾಂಡ್. ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯೊದ ಎಚ್ಚ ಜಾಗೆಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನೊಗು ಸೇರ್ದ್‌ಪೋಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಒಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ೧೧ ಶಾಕೆಲೆಡ್ ೯ ಶಾಕೆಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನೊಗು ಸೇರಿಯೊ. ಒರಿದಿನ ೨ ಶಾಕೆಲು ಮಾತ್ರ ನಮ ದೇಸೊಡು ಒರಿಂಡ್.

== ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ==
1960ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಂಡನ್‍ಡ್ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪೊಸ ಚಿಹ್ನೆನ್ ಕಲಾಕಾರೆ ಬೋಧರಾಜ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೇರ್. 1972ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಚಿಹ್ನೆನ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. 15 ಏಪ್ರಿಲ್ 1980 ಡ್, ರಡ್ಡನೇ ಹಂತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣದ ಅಡಿಟ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೇರ್‌ದ್ ೬ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

1987 ಡ್ ನಡತಿನ ಸೇಥಿಯಾ ವಂಚನೆಡ್ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೇರ್‌ದಿತ್ತಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆದೇಶದ ಮಿತ್ತ್ 1991ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಲಂಡನ್ ಶಾಖೆನ್ ತನ್ನ ವಶಕ್ ದೆತೊಂಡ್.
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಬ್ಯಾಂಕುಲು]]</text>
      <sha1>3pmmvwc1rr77zc8h7tzkqqxd013egj3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362796</id>
      <parentid>362795</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T17:20:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ಭಾರತೊದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಬ್ಯಾಂಕುಲು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>362796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9419" sha1="3ekcrk1zcgpii2hm61vwr8c69na433s" xml:space="preserve">'''ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಒಂಜಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಇಂದೆನ್ ಜೂನ್ ೨೪ನೇ ತಾರೀಕ್‌ ೧೯೦೮ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸ್ತಾಪಿಸಾಯೆರ್. ಉಂದೆತ್ತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ನವದೆಹಲಿಡ್ ಉಂಡು. ೩೧ನೇ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ ಮುಟ್ಟದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ದೇಸೊರ್ಮೆ ಒಟ್ಟು ೧೬೫೪ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ್‌ದ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಪರಡ್‌ದ್ಂಡ್. ದೇಸೊರ್ಮೆ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು 25 ವಲಯ ಕಚೇರಿಲು ಉಲ್ಲ. ಒಟ್ಟು ೧೧೬೧ ಎಟಿಎಮ್‌ಲು ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಉಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ANNUAL REPORT 2025-26 |url=https://punjabandsind.bank.in/system/uploads/document/2150_2026070616492019651.pdf |website=punjabandsind.bank.in |publisher=PnS bank |access-date=14 July 2026}}&lt;/ref&gt;

ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆ ಪಟ್ಟಿಡ್ ೧೨ನೇ ಸ್ತಾನೊಡು ಉಂಡು.

==ಇತಿಹಾಸೊ==
ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಆಡಳಿತ ಇತ್ತಿನ ಭಾರತದ ಸಿಂಧ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಗ್ ಸೇವೆ ಕೊರಿಯೆರೆ, ಸಿಂಗ್ ಸಭಾ ಚಳುವಳಿದ ಸಿಖ್ ಸುಧಾರಕೆರಾಯಿನ ಭಾಯಿ ವೀರ್ ಸಿಂಗ್, ಸರ್ ಸುಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಮಜಿಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಸರ್ದಾರ್ ತರ್ಲೋಚನ್ ಸಿಂಗ್ ಮೊಕುಲು 24ನೇ ತಾರೀಕ್ ಜೂನ್ 1908ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಪಂಜಾಬ್‌ದ ಅಮೃತಸರೊಡು ಒಂಜಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಉಂದು ಸಿಖ್ಖೆರೆಡ್ದ್, ಸಿಖ್ಖೆರೆಗಾತ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸುರುಕು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ 'ದಿ ಪಂಜಾಬ್ ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಪಂದ್ ಪುದರ್ ದೀವೊಡು ಪಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಸಿಂಧ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಪಂಜಾಬಿ ಜನಕುಲೆನ್ ಬುಡ್ದುಪಾಡಿಯೆರ್ ಎನ್ನುನ ಬೊಚ್ಚಿ ಪಂದ್ ಅಕೇರಿಗ್ 'ದಿ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://punjabandsind.bank.in/content/history1|title=History|website=punjabandsind.bank.in/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Singh |first=Kanika |date=15 December 2025 |title=How illustrated calendars issued by the Punjab and Sind Bank became an archive of Sikh history |url=https://scroll.in/article/1089283/how-illustrated-calendars-issued-by-the-punjab-and-sind-bank-became-an-archive-of-sikh-history |access-date=17 May 2026 |website=Scroll.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Singh, Kanika. “Punjab &amp;#x26;amp; Sind Bank and the Creation of Sikh Heritage.” ''The Story of a Sikh Museum: Heritage, Politics, Popular Culture''. Cambridge: Cambridge University Press, 2025. Print. Retrieved on 16 May 2026 from: https://www.cambridge.org/core/books/story-of-a-sikh-museum/punjab-sind-bank-and-the-creation-of-sikh-heritage/DD9546B509EB1117E57E4E54CB3FE3D3&lt;/ref&gt;

ಅಮೃತಸರದ ಹಾಲ್ ಬಜಾರ್‌ಡ್ ಅಖಂಡ ಪಾಠ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ದಾಸ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ(ಸಿಖ್ ದರ್ಮೊದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ)ದೊಟ್ಟುಗು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸುರುತ ಉದ್ಘಾಟನೆದ ದಿನತ್ತಾನಿ 10,000 ರೂಪಾಯಿನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೇರ್. ಸುಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಮಜಿಥಿಯಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಳಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಯೆರ್. ಅಂಚನೆ ತ್ರಿಲೋಚನ್ ಸಿಂಗ್ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಯೆರ್. ಬೇತೆ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದು ಇತ್ತಿನಕುಲು ಪಂಡ ವೀರ್ ಸಿಂಗ್, ಧರಮ್ ಸಿಂಗ್, ಮಹಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್, ಹರ್ಕಿಶನ್ ಲಾಲ್, ಮೆಹರ್ ಸಿಂಗ್ ಚಾವ್ಲಾ, ಬಘೈಲ್ ಸಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಿವದೇವ್ ಸಿಂಗ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸುರು ಆಯಿನ ವರ್ಸೊ ಅಗೋಸ್ತುಡು ಗುಜ್ರಾನ್‌ವಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ಡ್ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಶಾಖೆಲೆನ್ ದೆತ್ತ್‌ಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://punjabandsind.bank.in/content/history1|title=History|website=punjabandsind.bank.in/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Singh |first=Kanika |date=15 December 2025 |title=How illustrated calendars issued by the Punjab and Sind Bank became an archive of Sikh history |url=https://scroll.in/article/1089283/how-illustrated-calendars-issued-by-the-punjab-and-sind-bank-became-an-archive-of-sikh-history |access-date=17 May 2026 |website=Scroll.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Singh, Kanika. “Punjab &amp;#x26;amp; Sind Bank and the Creation of Sikh Heritage.” ''The Story of a Sikh Museum: Heritage, Politics, Popular Culture''. Cambridge: Cambridge University Press, 2025. Print. Retrieved on 16 May 2026 from: https://www.cambridge.org/core/books/story-of-a-sikh-museum/punjab-sind-bank-and-the-creation-of-sikh-heritage/DD9546B509EB1117E57E4E54CB3FE3D3&lt;/ref&gt;

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸುರು ಆಯಿನ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊ ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ವಿಭಜನೆ ಆದಿತ್ತಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತೊಗು ಸೇರ್‌ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚನೆ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್.
==ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಬುಕ್ಕ ವಿಭಜನೆದ ಪ್ರಭಾವ==
1947ದ ಪೊರ್ತುಡು ಅಮೃತಸರ, ಲಾಹೋರ್, ಲಿಯಾಲ್‌ಪುರ, ಗುಜ್ರಾನ್‌ವಾಲಾ, ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ, ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್, ಸಿಯಾಲ್ಕೋಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಲುಧಿಯಾನಾದ್ ಒಟ್ಟು ಪತ್ತೊಂಜಿ ಶಾಖೆಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಇತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಜರನ್‌ವಾಲಾ, ಲಾಹೋರ್ ಸಿಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೊಜ್ರಾಡ್ ಉಪ-ಕಚೇರಿಲು ಇತ್ತ. 1947ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಆಯಿನ ಭಾರತ ದೇಶದ ವಿಭಜನೆಡ್ದಾತ್ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದೇಸೊ ಉಂಡಾಂಡ್. ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯೊದ ಎಚ್ಚ ಜಾಗೆಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನೊಗು ಸೇರ್ದ್‌ಪೋಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಒಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ೧೧ ಶಾಕೆಲೆಡ್ ೯ ಶಾಕೆಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನೊಗು ಸೇರಿಯೊ. ಒರಿದಿನ ೨ ಶಾಕೆಲು ಮಾತ್ರ ನಮ ದೇಸೊಡು ಒರಿಂಡ್.

== ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ==
1960ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಂಡನ್‍ಡ್ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪೊಸ ಚಿಹ್ನೆನ್ ಕಲಾಕಾರೆ ಬೋಧರಾಜ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೇರ್. 1972ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಚಿಹ್ನೆನ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. 15 ಏಪ್ರಿಲ್ 1980 ಡ್, ರಡ್ಡನೇ ಹಂತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣದ ಅಡಿಟ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೇರ್‌ದ್ ೬ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

1987 ಡ್ ನಡತಿನ ಸೇಥಿಯಾ ವಂಚನೆಡ್ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೇರ್‌ದಿತ್ತಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆದೇಶದ ಮಿತ್ತ್ 1991ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಲಂಡನ್ ಶಾಖೆನ್ ತನ್ನ ವಶಕ್ ದೆತೊಂಡ್.
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಬ್ಯಾಂಕುಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಬ್ಯಾಂಕುಲು]]</text>
      <sha1>3ekcrk1zcgpii2hm61vwr8c69na433s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362797</id>
      <parentid>362796</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T17:20:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಾಂತ್ಯೊ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>362797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9520" sha1="behtigxuytaxi9fniwn73nv6abzhcwr" xml:space="preserve">'''ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಒಂಜಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಇಂದೆನ್ ಜೂನ್ ೨೪ನೇ ತಾರೀಕ್‌ ೧೯೦೮ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸ್ತಾಪಿಸಾಯೆರ್. ಉಂದೆತ್ತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ನವದೆಹಲಿಡ್ ಉಂಡು. ೩೧ನೇ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ ಮುಟ್ಟದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ದೇಸೊರ್ಮೆ ಒಟ್ಟು ೧೬೫೪ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ್‌ದ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಪರಡ್‌ದ್ಂಡ್. ದೇಸೊರ್ಮೆ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು 25 ವಲಯ ಕಚೇರಿಲು ಉಲ್ಲ. ಒಟ್ಟು ೧೧೬೧ ಎಟಿಎಮ್‌ಲು ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಉಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ANNUAL REPORT 2025-26 |url=https://punjabandsind.bank.in/system/uploads/document/2150_2026070616492019651.pdf |website=punjabandsind.bank.in |publisher=PnS bank |access-date=14 July 2026}}&lt;/ref&gt;

ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆ ಪಟ್ಟಿಡ್ ೧೨ನೇ ಸ್ತಾನೊಡು ಉಂಡು.

==ಇತಿಹಾಸೊ==
ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಆಡಳಿತ ಇತ್ತಿನ ಭಾರತದ ಸಿಂಧ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಗ್ ಸೇವೆ ಕೊರಿಯೆರೆ, ಸಿಂಗ್ ಸಭಾ ಚಳುವಳಿದ ಸಿಖ್ ಸುಧಾರಕೆರಾಯಿನ ಭಾಯಿ ವೀರ್ ಸಿಂಗ್, ಸರ್ ಸುಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಮಜಿಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಸರ್ದಾರ್ ತರ್ಲೋಚನ್ ಸಿಂಗ್ ಮೊಕುಲು 24ನೇ ತಾರೀಕ್ ಜೂನ್ 1908ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಪಂಜಾಬ್‌ದ ಅಮೃತಸರೊಡು ಒಂಜಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಉಂದು ಸಿಖ್ಖೆರೆಡ್ದ್, ಸಿಖ್ಖೆರೆಗಾತ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸುರುಕು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ 'ದಿ ಪಂಜಾಬ್ ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಪಂದ್ ಪುದರ್ ದೀವೊಡು ಪಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಸಿಂಧ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಪಂಜಾಬಿ ಜನಕುಲೆನ್ ಬುಡ್ದುಪಾಡಿಯೆರ್ ಎನ್ನುನ ಬೊಚ್ಚಿ ಪಂದ್ ಅಕೇರಿಗ್ 'ದಿ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://punjabandsind.bank.in/content/history1|title=History|website=punjabandsind.bank.in/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Singh |first=Kanika |date=15 December 2025 |title=How illustrated calendars issued by the Punjab and Sind Bank became an archive of Sikh history |url=https://scroll.in/article/1089283/how-illustrated-calendars-issued-by-the-punjab-and-sind-bank-became-an-archive-of-sikh-history |access-date=17 May 2026 |website=Scroll.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Singh, Kanika. “Punjab &amp;#x26;amp; Sind Bank and the Creation of Sikh Heritage.” ''The Story of a Sikh Museum: Heritage, Politics, Popular Culture''. Cambridge: Cambridge University Press, 2025. Print. Retrieved on 16 May 2026 from: https://www.cambridge.org/core/books/story-of-a-sikh-museum/punjab-sind-bank-and-the-creation-of-sikh-heritage/DD9546B509EB1117E57E4E54CB3FE3D3&lt;/ref&gt;

ಅಮೃತಸರದ ಹಾಲ್ ಬಜಾರ್‌ಡ್ ಅಖಂಡ ಪಾಠ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ದಾಸ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ(ಸಿಖ್ ದರ್ಮೊದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ)ದೊಟ್ಟುಗು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸುರುತ ಉದ್ಘಾಟನೆದ ದಿನತ್ತಾನಿ 10,000 ರೂಪಾಯಿನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೇರ್. ಸುಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಮಜಿಥಿಯಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಳಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಯೆರ್. ಅಂಚನೆ ತ್ರಿಲೋಚನ್ ಸಿಂಗ್ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಯೆರ್. ಬೇತೆ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದು ಇತ್ತಿನಕುಲು ಪಂಡ ವೀರ್ ಸಿಂಗ್, ಧರಮ್ ಸಿಂಗ್, ಮಹಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್, ಹರ್ಕಿಶನ್ ಲಾಲ್, ಮೆಹರ್ ಸಿಂಗ್ ಚಾವ್ಲಾ, ಬಘೈಲ್ ಸಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಿವದೇವ್ ಸಿಂಗ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸುರು ಆಯಿನ ವರ್ಸೊ ಅಗೋಸ್ತುಡು ಗುಜ್ರಾನ್‌ವಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ಡ್ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಶಾಖೆಲೆನ್ ದೆತ್ತ್‌ಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://punjabandsind.bank.in/content/history1|title=History|website=punjabandsind.bank.in/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Singh |first=Kanika |date=15 December 2025 |title=How illustrated calendars issued by the Punjab and Sind Bank became an archive of Sikh history |url=https://scroll.in/article/1089283/how-illustrated-calendars-issued-by-the-punjab-and-sind-bank-became-an-archive-of-sikh-history |access-date=17 May 2026 |website=Scroll.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Singh, Kanika. “Punjab &amp;#x26;amp; Sind Bank and the Creation of Sikh Heritage.” ''The Story of a Sikh Museum: Heritage, Politics, Popular Culture''. Cambridge: Cambridge University Press, 2025. Print. Retrieved on 16 May 2026 from: https://www.cambridge.org/core/books/story-of-a-sikh-museum/punjab-sind-bank-and-the-creation-of-sikh-heritage/DD9546B509EB1117E57E4E54CB3FE3D3&lt;/ref&gt;

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸುರು ಆಯಿನ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊ ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ವಿಭಜನೆ ಆದಿತ್ತಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತೊಗು ಸೇರ್‌ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚನೆ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್.
==ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಬುಕ್ಕ ವಿಭಜನೆದ ಪ್ರಭಾವ==
1947ದ ಪೊರ್ತುಡು ಅಮೃತಸರ, ಲಾಹೋರ್, ಲಿಯಾಲ್‌ಪುರ, ಗುಜ್ರಾನ್‌ವಾಲಾ, ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ, ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್, ಸಿಯಾಲ್ಕೋಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಲುಧಿಯಾನಾದ್ ಒಟ್ಟು ಪತ್ತೊಂಜಿ ಶಾಖೆಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಇತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಜರನ್‌ವಾಲಾ, ಲಾಹೋರ್ ಸಿಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೊಜ್ರಾಡ್ ಉಪ-ಕಚೇರಿಲು ಇತ್ತ. 1947ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಆಯಿನ ಭಾರತ ದೇಶದ ವಿಭಜನೆಡ್ದಾತ್ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದೇಸೊ ಉಂಡಾಂಡ್. ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯೊದ ಎಚ್ಚ ಜಾಗೆಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನೊಗು ಸೇರ್ದ್‌ಪೋಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಒಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ೧೧ ಶಾಕೆಲೆಡ್ ೯ ಶಾಕೆಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನೊಗು ಸೇರಿಯೊ. ಒರಿದಿನ ೨ ಶಾಕೆಲು ಮಾತ್ರ ನಮ ದೇಸೊಡು ಒರಿಂಡ್.

== ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ==
1960ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಂಡನ್‍ಡ್ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪೊಸ ಚಿಹ್ನೆನ್ ಕಲಾಕಾರೆ ಬೋಧರಾಜ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೇರ್. 1972ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಚಿಹ್ನೆನ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. 15 ಏಪ್ರಿಲ್ 1980 ಡ್, ರಡ್ಡನೇ ಹಂತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣದ ಅಡಿಟ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೇರ್‌ದ್ ೬ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

1987 ಡ್ ನಡತಿನ ಸೇಥಿಯಾ ವಂಚನೆಡ್ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೇರ್‌ದಿತ್ತಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆದೇಶದ ಮಿತ್ತ್ 1991ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಲಂಡನ್ ಶಾಖೆನ್ ತನ್ನ ವಶಕ್ ದೆತೊಂಡ್.
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಬ್ಯಾಂಕುಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಬ್ಯಾಂಕುಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಾಂತ್ಯೊ]]</text>
      <sha1>behtigxuytaxi9fniwn73nv6abzhcwr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362811</id>
      <parentid>362797</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T05:58:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <origin>362811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9503" sha1="ql78du005lqecmpjsbf56ul5er6rlda" xml:space="preserve">'''ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್''' ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದ ಒಂಜಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಇಂದೆನ್ ಜೂನ್ ೨೪ನೇ ತಾರೀಕ್‌ ೧೯೦೮ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸ್ತಾಪಿಸಾಯೆರ್. ಉಂದೆತ್ತ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ನವದೆಹಲಿಡ್ ಉಂಡು. ೩೧ನೇ ಮಾರ್ಚಿ ೨೦೨೬ ಮುಟ್ಟದ ಮಾಹಿತಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ದೇಸೊರ್ಮೆ ಒಟ್ಟು ೧೬೫೪ ಶಾಖೆಲು ಇತ್ತ್‌ದ್ ವಿಸ್ತಾರವಾದ್ ಪರಡ್‌ದ್ಂಡ್. ದೇಸೊರ್ಮೆ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಟ್ಟು 25 ವಲಯ ಕಚೇರಿಲು ಉಲ್ಲ. ಒಟ್ಟು ೧೧೬೧ ಎಟಿಎಮ್‌ಲು ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಉಲ್ಲ.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ANNUAL REPORT 2025-26 |url=https://punjabandsind.bank.in/system/uploads/document/2150_2026070616492019651.pdf |website=punjabandsind.bank.in |publisher=PnS bank |access-date=14 July 2026}}&lt;/ref&gt;

ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆ ಪಟ್ಟಿಡ್ ೧೨ನೇ ಸ್ತಾನೊಡು ಉಂಡು.

==ಇತಿಹಾಸೊ==
ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಆಡಳಿತ ಇತ್ತಿನ ಭಾರತದ ಸಿಂಧ್ ಬೊಕ್ಕ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಸೊಲೆಗ್ ಸೇವೆ ಕೊರಿಯೆರೆ, ಸಿಂಗ್ ಸಭಾ ಚಳುವಳಿದ ಸಿಖ್ ಸುಧಾರಕೆರಾಯಿನ ಭಾಯಿ ವೀರ್ ಸಿಂಗ್, ಸರ್ ಸುಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಮಜಿಥಾ ಬೊಕ್ಕ ಸರ್ದಾರ್ ತರ್ಲೋಚನ್ ಸಿಂಗ್ ಮೊಕುಲು 24ನೇ ತಾರೀಕ್ ಜೂನ್ 1908ನೆ ಇಸವಿಡ್ ಪಂಜಾಬ್‌ದ ಅಮೃತಸರೊಡು ಒಂಜಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೇರ್. ಉಂದು ಸಿಖ್ಖೆರೆಡ್ದ್, ಸಿಖ್ಖೆರೆಗಾತ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಯಿನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸುರುಕು ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ 'ದಿ ಪಂಜಾಬ್ ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಪಂದ್ ಪುದರ್ ದೀವೊಡು ಪಂದಿತ್ತೆರ್. ಆಂಡ ಸಿಂಧ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಪಂಜಾಬಿ ಜನಕುಲೆನ್ ಬುಡ್ದುಪಾಡಿಯೆರ್ ಎನ್ನುನ ಬೊಚ್ಚಿ ಪಂದ್ ಅಕೇರಿಗ್ 'ದಿ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://punjabandsind.bank.in/content/history1|title=History|website=punjabandsind.bank.in/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Singh |first=Kanika |date=15 December 2025 |title=How illustrated calendars issued by the Punjab and Sind Bank became an archive of Sikh history |url=https://scroll.in/article/1089283/how-illustrated-calendars-issued-by-the-punjab-and-sind-bank-became-an-archive-of-sikh-history |access-date=17 May 2026 |website=Scroll.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Singh, Kanika. “Punjab &amp;#x26;amp; Sind Bank and the Creation of Sikh Heritage.” ''The Story of a Sikh Museum: Heritage, Politics, Popular Culture''. Cambridge: Cambridge University Press, 2025. Print. Retrieved on 16 May 2026 from: https://www.cambridge.org/core/books/story-of-a-sikh-museum/punjab-sind-bank-and-the-creation-of-sikh-heritage/DD9546B509EB1117E57E4E54CB3FE3D3&lt;/ref&gt;

ಅಮೃತಸರದ ಹಾಲ್ ಬಜಾರ್‌ಡ್ ಅಖಂಡ ಪಾಠ ಬೊಕ್ಕ ಅರ್ದಾಸ್ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ(ಸಿಖ್ ದರ್ಮೊದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ)ದೊಟ್ಟುಗು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಉದಿಪನ ಮಲ್ತೆರ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಸುರುತ ಉದಿಪನದ ದಿನತ್ತಾನಿ 10,000 ರೂಪಾಯಿನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೇರ್. ಸುಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಮಜಿಥಿಯಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಳಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಯೆರ್. ಅಂಚನೆ ತ್ರಿಲೋಚನ್ ಸಿಂಗ್ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಯೆರ್. ಬೇತೆ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದು ಇತ್ತಿನಕುಲು ಪಂಡ ವೀರ್ ಸಿಂಗ್, ಧರಮ್ ಸಿಂಗ್, ಮಹಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್, ಹರ್ಕಿಶನ್ ಲಾಲ್, ಮೆಹರ್ ಸಿಂಗ್ ಚಾವ್ಲಾ, ಬಘೈಲ್ ಸಿಂಗ್ ಬೊಕ್ಕ ಶಿವದೇವ್ ಸಿಂಗ್. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸುರು ಆಯಿನ ವರ್ಸೊ ಅಗೋಸ್ತುಡು ಗುಜ್ರಾನ್‌ವಾಲಾ ಬೊಕ್ಕ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ಡ್ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿಡ್ ರಡ್ಡ್ ಶಾಖೆಲೆನ್ ದೆತ್ತ್‌ಯೆರ್.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://punjabandsind.bank.in/content/history1|title=History|website=punjabandsind.bank.in/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Singh |first=Kanika |date=15 December 2025 |title=How illustrated calendars issued by the Punjab and Sind Bank became an archive of Sikh history |url=https://scroll.in/article/1089283/how-illustrated-calendars-issued-by-the-punjab-and-sind-bank-became-an-archive-of-sikh-history |access-date=17 May 2026 |website=Scroll.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Singh, Kanika. “Punjab &amp;#x26;amp; Sind Bank and the Creation of Sikh Heritage.” ''The Story of a Sikh Museum: Heritage, Politics, Popular Culture''. Cambridge: Cambridge University Press, 2025. Print. Retrieved on 16 May 2026 from: https://www.cambridge.org/core/books/story-of-a-sikh-museum/punjab-sind-bank-and-the-creation-of-sikh-heritage/DD9546B509EB1117E57E4E54CB3FE3D3&lt;/ref&gt;

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸುರು ಆಯಿನ ಪೊರ್ತುಡು ನಮ ದೇಸೊ ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ವಿಭಜನೆ ಆದಿತ್ತಿಜಿ. ಅಂಚಾದ್ ಸಿಂಧ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತೊಗು ಸೇರ್‌ದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಚನೆ ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್.

==ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಬುಕ್ಕ ವಿಭಜನೆದ ಪ್ರಭಾವ==
1947ದ ಪೊರ್ತುಡು ಅಮೃತಸರ, ಲಾಹೋರ್, ಲಿಯಾಲ್‌ಪುರ, ಗುಜ್ರಾನ್‌ವಾಲಾ, ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ, ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್, ಸಿಯಾಲ್ಕೋಟ್ ಬೊಕ್ಕ ಲುಧಿಯಾನಾದ್ ಒಟ್ಟು ಪತ್ತೊಂಜಿ ಶಾಖೆಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗ್ ಇತ್ತ. ಅತ್ತಂದೆ ಜರನ್‌ವಾಲಾ, ಲಾಹೋರ್ ಸಿಟಿ ಬೊಕ್ಕ ಗೊಜ್ರಾಡ್ ಉಪ-ಕಚೇರಿಲು ಇತ್ತ. 1947ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಆಯಿನ ಭಾರತ ದೇಶದ ವಿಭಜನೆಡ್ದಾತ್ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದೇಸೊ ಉಂಡಾಂಡ್. ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯೊದ ಎಚ್ಚ ಜಾಗೆಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನೊಗು ಸೇರ್ದ್‌ಪೋಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಒಟ್ಟು ಇತ್ತಿನ ೧೧ ಶಾಕೆಲೆಡ್ ೯ ಶಾಕೆಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನೊಗು ಸೇರಿಯೊ. ಒರಿದಿನ ೨ ಶಾಕೆಲು ಮಾತ್ರ ನಮ ದೇಸೊಡು ಒರಿಂಡ್.

== ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ==
1960ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಂಡನ್‍ಡ್ ಒಂಜಿ ಶಾಖೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಪೊಸ ಚಿಹ್ನೆನ್ ಕಲಾಕಾರೆ ಬೋಧರಾಜ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೇರ್. 1972ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಚಿಹ್ನೆನ್ ಬುಡ್ಕಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. 15 ಏಪ್ರಿಲ್ 1980 ಡ್, ರಡ್ಡನೇ ಹಂತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣದ ಅಡಿಟ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೇರ್‌ದ್ ೬ ಬ್ಯಾಂಕುಲೆನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.

1987 ಡ್ ನಡತಿನ ಸೇಥಿಯಾ ವಂಚನೆಡ್ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೇರ್‌ದಿತ್ತಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಡ್, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಆದೇಶದ ಮಿತ್ತ್ 1991ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ದ ಲಂಡನ್ ಶಾಖೆನ್ ತನ್ನ ವಶಕ್ ದೆತೊಂಡ್.
==ಉಲ್ಲೇಕ==
{{reflist}}

[[ವರ್ಗೊ:ಬ್ಯಾಂಕುಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಂಗದ ಬ್ಯಾಂಕುಲು]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಾಂತ್ಯೊ]]</text>
      <sha1>ql78du005lqecmpjsbf56ul5er6rlda</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಾತೆರ:ಪಂಜಾಬ್ &amp; ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್</title>
    <ns>1</ns>
    <id>27506</id>
    <revision>
      <id>362794</id>
      <timestamp>2026-07-14T17:20:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>1023</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy</comment>
      <origin>362794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm" xml:space="preserve">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}</text>
      <sha1>nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ 3</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27507</id>
    <revision>
      <id>362799</id>
      <timestamp>2026-07-14T19:38:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armadillo Jack</username>
        <id>10015</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1355116239|Texas's 3rd congressional district]]&quot; ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು</comment>
      <origin>362799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3975" sha1="l3ge59gh4so9y6vz9smecrmm8l0mnt7" xml:space="preserve">
 

ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ದ 3ನೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಚುನಾವಣಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಈಶಾನ್ಯೊಡುಪ್ಪುನ ಉಪನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿ (ಮೈಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಲೆನ್ ಸಾಹಿತ್) ಬೊಕ್ಕ ಪ್ಲಾನ್ ಪ್ರಾಸ್ಪರ್ ದ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ಉಳಿಕೆದ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪೂರ್ವ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಎ&amp;ಎಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾಲೇಜ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಲಾ ಉಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಾಲ್ ವರ್ಷದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.

ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 1869 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪತ್ತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಂಡು. 1966 ದ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ ಸುರುತ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಆಂಡ್; ಮೂಲ ೧೯೬೦ ನಕ್ಷೆನ್ (ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಪೂರ್ವ) ಡ್ರಾ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಡೆತ ಚುನಾವಣೆಡ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಲ್ಲಾಸ್-ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್ ಮೆಟ್ರೊಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಭಾರೀ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸ್ಥಾನ 1968 ಡ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಜಿಒಪಿ) ದ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯೆ ಕೀತ್ ಸೆಲ್ಫ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್.

೨೦೧೦ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ೩ನೆ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ೭೬೫,೪೮೬ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು, ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ US$೮೦,೯೧೨ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ 59.1 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬಿಳುಪುದಕುಲು, 15.06 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬೊಲ್ದು ಚರ್ಮದಕುಲು (100 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬಿಳುಪುಲೆಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ), 13 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಏಷ್ಯಾದಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ 8.9 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಕಪ್ಪು ಅತ್ತ್ಂಡ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.

೧೯೬೭ ಡ್ದ್ ೨೦೧೩ ಮುಟ್ಟ, ೩ನೇ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಗಾರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ರೌಲೆಟ್, ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಲಾ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ೧೯ ಶೇಕಡಾ. ಆಂಡಲಾ, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ತ್ವರಿತ ವಿಸ್ತರಣೆ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಾಲುನ್ ಸಮವಾದ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. ೨೦೧೨ಡ್ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ತೆಗೆತ್ ಪಾಡ್ಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ಉಪ್ಪುನ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶ, ಉಂದು ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ಭಾಗ.</text>
      <sha1>l3ge59gh4so9y6vz9smecrmm8l0mnt7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362800</id>
      <parentid>362799</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T19:39:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armadillo Jack</username>
        <id>10015</id>
      </contributor>
      <origin>362800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3996" sha1="6vssgvd1rd246ptp2fnf0onzuswkghi" xml:space="preserve">
 

ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ 3 Texas Congressional District 3 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಚುನಾವಣಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಈಶಾನ್ಯೊಡುಪ್ಪುನ ಉಪನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿ (ಮೈಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಲೆನ್ ಸಾಹಿತ್) ಬೊಕ್ಕ ಪ್ಲಾನ್ ಪ್ರಾಸ್ಪರ್ ದ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ಉಳಿಕೆದ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪೂರ್ವ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಎ&amp;ಎಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾಲೇಜ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಲಾ ಉಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಾಲ್ ವರ್ಷದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.

ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 1869 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪತ್ತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಂಡು. 1966 ದ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ ಸುರುತ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಆಂಡ್; ಮೂಲ ೧೯೬೦ ನಕ್ಷೆನ್ (ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಪೂರ್ವ) ಡ್ರಾ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಡೆತ ಚುನಾವಣೆಡ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಲ್ಲಾಸ್-ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್ ಮೆಟ್ರೊಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಭಾರೀ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸ್ಥಾನ 1968 ಡ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಜಿಒಪಿ) ದ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯೆ ಕೀತ್ ಸೆಲ್ಫ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್.

೨೦೧೦ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ೩ನೆ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ೭೬೫,೪೮೬ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು, ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ US$೮೦,೯೧೨ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ 59.1 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬಿಳುಪುದಕುಲು, 15.06 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬೊಲ್ದು ಚರ್ಮದಕುಲು (100 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬಿಳುಪುಲೆಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ), 13 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಏಷ್ಯಾದಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ 8.9 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಕಪ್ಪು ಅತ್ತ್ಂಡ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.

೧೯೬೭ ಡ್ದ್ ೨೦೧೩ ಮುಟ್ಟ, ೩ನೇ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಗಾರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ರೌಲೆಟ್, ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಲಾ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ೧೯ ಶೇಕಡಾ. ಆಂಡಲಾ, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ತ್ವರಿತ ವಿಸ್ತರಣೆ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಾಲುನ್ ಸಮವಾದ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. ೨೦೧೨ಡ್ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ತೆಗೆತ್ ಪಾಡ್ಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ಉಪ್ಪುನ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶ, ಉಂದು ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ಭಾಗ.</text>
      <sha1>6vssgvd1rd246ptp2fnf0onzuswkghi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362801</id>
      <parentid>362800</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T19:40:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armadillo Jack</username>
        <id>10015</id>
      </contributor>
      <origin>362801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3994" sha1="ex24wy9d7psldhmh29rkcuo0v432l33" xml:space="preserve">
 ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ 3 Texas Congressional District 3 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಚುನಾವಣಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಈಶಾನ್ಯೊಡುಪ್ಪುನ ಉಪನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿ (ಮೈಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಲೆನ್ ಸಾಹಿತ್) ಬೊಕ್ಕ ಪ್ಲಾನ್ ಪ್ರಾಸ್ಪರ್ ದ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ಉಳಿಕೆದ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪೂರ್ವ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಎ&amp;ಎಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾಲೇಜ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಲಾ ಉಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಾಲ್ ವರ್ಷದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.

ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 1869 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪತ್ತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಂಡು. 1966 ದ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ ಸುರುತ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಆಂಡ್; ಮೂಲ ೧೯೬೦ ನಕ್ಷೆನ್ (ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಪೂರ್ವ) ಡ್ರಾ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಡೆತ ಚುನಾವಣೆಡ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಲ್ಲಾಸ್-ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್ ಮೆಟ್ರೊಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಭಾರೀ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸ್ಥಾನ 1968 ಡ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಜಿಒಪಿ) ದ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯೆ ಕೀತ್ ಸೆಲ್ಫ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್.

೨೦೧೦ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ೩ನೆ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ೭೬೫,೪೮೬ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು, ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ US$೮೦,೯೧೨ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ 59.1 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬಿಳುಪುದಕುಲು, 15.06 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬೊಲ್ದು ಚರ್ಮದಕುಲು (100 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬಿಳುಪುಲೆಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ), 13 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಏಷ್ಯಾದಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ 8.9 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಕಪ್ಪು ಅತ್ತ್ಂಡ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.

೧೯೬೭ ಡ್ದ್ ೨೦೧೩ ಮುಟ್ಟ, ೩ನೇ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಗಾರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ರೌಲೆಟ್, ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಲಾ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ೧೯ ಶೇಕಡಾ. ಆಂಡಲಾ, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ತ್ವರಿತ ವಿಸ್ತರಣೆ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಾಲುನ್ ಸಮವಾದ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. ೨೦೧೨ಡ್ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ತೆಗೆತ್ ಪಾಡ್ಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ಉಪ್ಪುನ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶ, ಉಂದು ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ಭಾಗ.</text>
      <sha1>ex24wy9d7psldhmh29rkcuo0v432l33</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362802</id>
      <parentid>362801</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T19:41:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armadillo Jack</username>
        <id>10015</id>
      </contributor>
      <origin>362802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4040" sha1="274ip68hwbwazxhmpibb1zc4onjzg0l" xml:space="preserve">
 ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ 3 Texas Congressional District 3 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಚುನಾವಣಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಈಶಾನ್ಯೊಡುಪ್ಪುನ ಉಪನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿ (ಮೈಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಲೆನ್ ಸಾಹಿತ್) ಬೊಕ್ಕ ಪ್ಲಾನ್ ಪ್ರಾಸ್ಪರ್ ದ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ಉಳಿಕೆದ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪೂರ್ವ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಎ&amp;ಎಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾಲೇಜ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಲಾ ಉಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಾಲ್ ವರ್ಷದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.

ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 1869 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪತ್ತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಂಡು. 1966 ದ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ ಸುರುತ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಆಂಡ್; ಮೂಲ ೧೯೬೦ ನಕ್ಷೆನ್ (ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಪೂರ್ವ) ಡ್ರಾ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಡೆತ ಚುನಾವಣೆಡ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಲ್ಲಾಸ್-ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್ ಮೆಟ್ರೊಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಭಾರೀ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸ್ಥಾನ 1968 ಡ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಜಿಒಪಿ) ದ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯೆ ಕೀತ್ ಸೆಲ್ಫ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್.

೨೦೧೦ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ೩ನೆ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ೭೬೫,೪೮೬ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು, ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ US$೮೦,೯೧೨ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ 59.1 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬಿಳುಪುದಕುಲು, 15.06 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬೊಲ್ದು ಚರ್ಮದಕುಲು (100 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬಿಳುಪುಲೆಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ), 13 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಏಷ್ಯಾದಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ 8.9 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಕಪ್ಪು ಅತ್ತ್ಂಡ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.

೧೯೬೭ ಡ್ದ್ ೨೦೧೩ ಮುಟ್ಟ, ೩ನೇ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಗಾರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ರೌಲೆಟ್, ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಲಾ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ೧೯ ಶೇಕಡಾ. ಆಂಡಲಾ, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ತ್ವರಿತ ವಿಸ್ತರಣೆ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಾಲುನ್ ಸಮವಾದ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. ೨೦೧೨ಡ್ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ತೆಗೆತ್ ಪಾಡ್ಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ಉಪ್ಪುನ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶ, ಉಂದು ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ಭಾಗ.


== ಇಂದೆನ್ಲಾ ತೂಲೆ ==</text>
      <sha1>274ip68hwbwazxhmpibb1zc4onjzg0l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362803</id>
      <parentid>362802</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T19:43:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armadillo Jack</username>
        <id>10015</id>
      </contributor>
      <comment>== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು reference</comment>
      <origin>362803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4030" sha1="9hza7h6w1434i8l9en2zm8h9gwcfgoo" xml:space="preserve">
 ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ 3 Texas Congressional District 3 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಚುನಾವಣಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಈಶಾನ್ಯೊಡುಪ್ಪುನ ಉಪನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿ (ಮೈಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಲೆನ್ ಸಾಹಿತ್) ಬೊಕ್ಕ ಪ್ಲಾನ್ ಪ್ರಾಸ್ಪರ್ ದ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ಉಳಿಕೆದ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪೂರ್ವ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಎ&amp;ಎಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾಲೇಜ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಲಾ ಉಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಾಲ್ ವರ್ಷದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.

ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 1869 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪತ್ತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಂಡು. 1966 ದ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ ಸುರುತ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಆಂಡ್; ಮೂಲ ೧೯೬೦ ನಕ್ಷೆನ್ (ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಪೂರ್ವ) ಡ್ರಾ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಡೆತ ಚುನಾವಣೆಡ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಲ್ಲಾಸ್-ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್ ಮೆಟ್ರೊಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಭಾರೀ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸ್ಥಾನ 1968 ಡ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಜಿಒಪಿ) ದ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯೆ ಕೀತ್ ಸೆಲ್ಫ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್.

೨೦೧೦ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ೩ನೆ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ೭೬೫,೪೮೬ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು, ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ US$೮೦,೯೧೨ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ 59.1 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬಿಳುಪುದಕುಲು, 15.06 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬೊಲ್ದು ಚರ್ಮದಕುಲು (100 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬಿಳುಪುಲೆಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ), 13 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಏಷ್ಯಾದಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ 8.9 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಕಪ್ಪು ಅತ್ತ್ಂಡ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.

೧೯೬೭ ಡ್ದ್ ೨೦೧೩ ಮುಟ್ಟ, ೩ನೇ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಗಾರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ರೌಲೆಟ್, ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಲಾ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ೧೯ ಶೇಕಡಾ. ಆಂಡಲಾ, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ತ್ವರಿತ ವಿಸ್ತರಣೆ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಾಲುನ್ ಸಮವಾದ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. ೨೦೧೨ಡ್ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ತೆಗೆತ್ ಪಾಡ್ಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ಉಪ್ಪುನ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶ, ಉಂದು ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ಭಾಗ.


== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==</text>
      <sha1>9hza7h6w1434i8l9en2zm8h9gwcfgoo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362806</id>
      <parentid>362803</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T19:46:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armadillo Jack</username>
        <id>10015</id>
      </contributor>
      <origin>362806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4148" sha1="o7xvzo4l4i1dfflfzt7tyz4do2t6vgm" xml:space="preserve">
 ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ 3 Texas Congressional District 3 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಚುನಾವಣಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಈಶಾನ್ಯೊಡುಪ್ಪುನ ಉಪನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿ (ಮೈಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಲೆನ್ ಸಾಹಿತ್) ಬೊಕ್ಕ ಪ್ಲಾನ್ ಪ್ರಾಸ್ಪರ್ ದ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ಉಳಿಕೆದ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪೂರ್ವ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಎ&amp;ಎಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾಲೇಜ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಲಾ ಉಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಾಲ್ ವರ್ಷದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.

ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 1869 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪತ್ತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಂಡು. 1966 ದ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ ಸುರುತ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಆಂಡ್; ಮೂಲ ೧೯೬೦ ನಕ್ಷೆನ್ (ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಪೂರ್ವ) ಡ್ರಾ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಡೆತ ಚುನಾವಣೆಡ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಲ್ಲಾಸ್-ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್ ಮೆಟ್ರೊಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಭಾರೀ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸ್ಥಾನ 1968 ಡ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಜಿಒಪಿ) ದ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯೆ ಕೀತ್ ಸೆಲ್ಫ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್.

೨೦೧೦ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ೩ನೆ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ೭೬೫,೪೮೬ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು, ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ US$೮೦,೯೧೨ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ 59.1 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬಿಳುಪುದಕುಲು, 15.06 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬೊಲ್ದು ಚರ್ಮದಕುಲು (100 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬಿಳುಪುಲೆಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ), 13 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಏಷ್ಯಾದಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ 8.9 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಕಪ್ಪು ಅತ್ತ್ಂಡ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.

೧೯೬೭ ಡ್ದ್ ೨೦೧೩ ಮುಟ್ಟ, ೩ನೇ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಗಾರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ರೌಲೆಟ್, ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಲಾ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ೧೯ ಶೇಕಡಾ. ಆಂಡಲಾ, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ತ್ವರಿತ ವಿಸ್ತರಣೆ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಾಲುನ್ ಸಮವಾದ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. ೨೦೧೨ಡ್ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ತೆಗೆತ್ ಪಾಡ್ಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ಉಪ್ಪುನ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶ, ಉಂದು ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ಭಾಗ.


&lt;ref&gt;{{cite web|title=My Congressional District|url=https://www.census.gov/mycd/|work=[[United States Census Bureau]]|access-date=July 31, 2015}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>o7xvzo4l4i1dfflfzt7tyz4do2t6vgm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362807</id>
      <parentid>362806</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T19:47:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armadillo Jack</username>
        <id>10015</id>
      </contributor>
      <origin>362807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4181" sha1="e5l1w4tewup234iwjuq4rp54in4tepd" xml:space="preserve">
 ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ 3 Texas Congressional District 3 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಚುನಾವಣಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಈಶಾನ್ಯೊಡುಪ್ಪುನ ಉಪನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿ (ಮೈಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಲೆನ್ ಸಾಹಿತ್) ಬೊಕ್ಕ ಪ್ಲಾನ್ ಪ್ರಾಸ್ಪರ್ ದ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ಉಳಿಕೆದ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪೂರ್ವ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಎ&amp;ಎಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾಲೇಜ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಲಾ ಉಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಾಲ್ ವರ್ಷದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.

ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 1869 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪತ್ತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಂಡು. 1966 ದ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ ಸುರುತ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಆಂಡ್; ಮೂಲ ೧೯೬೦ ನಕ್ಷೆನ್ (ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಪೂರ್ವ) ಡ್ರಾ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಡೆತ ಚುನಾವಣೆಡ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಲ್ಲಾಸ್-ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್ ಮೆಟ್ರೊಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಭಾರೀ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸ್ಥಾನ 1968 ಡ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಜಿಒಪಿ) ದ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯೆ ಕೀತ್ ಸೆಲ್ಫ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್.

೨೦೧೦ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ೩ನೆ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ೭೬೫,೪೮೬ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು, ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ US$೮೦,೯೧೨ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ 59.1 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬಿಳುಪುದಕುಲು, 15.06 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬೊಲ್ದು ಚರ್ಮದಕುಲು (100 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬಿಳುಪುಲೆಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ), 13 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಏಷ್ಯಾದಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ 8.9 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಕಪ್ಪು ಅತ್ತ್ಂಡ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.

೧೯೬೭ ಡ್ದ್ ೨೦೧೩ ಮುಟ್ಟ, ೩ನೇ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಗಾರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ರೌಲೆಟ್, ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಲಾ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ೧೯ ಶೇಕಡಾ. ಆಂಡಲಾ, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ತ್ವರಿತ ವಿಸ್ತರಣೆ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಾಲುನ್ ಸಮವಾದ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. ೨೦೧೨ಡ್ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ತೆಗೆತ್ ಪಾಡ್ಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ಉಪ್ಪುನ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶ, ಉಂದು ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ಭಾಗ.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
&lt;ref&gt;{{cite web|title=My Congressional District|url=https://www.census.gov/mycd/|work=[[United States Census Bureau]]|access-date=July 31, 2015}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>e5l1w4tewup234iwjuq4rp54in4tepd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362808</id>
      <parentid>362807</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T19:51:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armadillo Jack</username>
        <id>10015</id>
      </contributor>
      <comment>map</comment>
      <origin>362808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4810" sha1="gpqt4vu1j198e6grlk0fqwye5v4sg13" xml:space="preserve">|{{maplink|frame=yes|plain=yes|from=Texas's 3rd congressional district (2023–).map|frame-height=300|frame-width=400|frame-latitude=33.17|frame-longitude=-96.3|zoom=9|overlay-horizontal-alignment=right|overlay-vertical-alignment=bottom|overlay=[[File:Texas's 3rd congressional district (since 2023).svg|100px]]}}

|{{maplink|frame=yes|plain=yes|from=Texas's 3rd congressional district (2027–).map|frame-height=300|frame-width=400|frame-latitude=33.17|frame-longitude=-95.7|zoom=8|overlay-horizontal-alignment=right|overlay-vertical-alignment=bottom|overlay=[[File:Texas's 3rd congressional district (since 2027).svg|100px]]}}

 ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ 3 Texas Congressional District 3 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಚುನಾವಣಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಈಶಾನ್ಯೊಡುಪ್ಪುನ ಉಪನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿ (ಮೈಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಲೆನ್ ಸಾಹಿತ್) ಬೊಕ್ಕ ಪ್ಲಾನ್ ಪ್ರಾಸ್ಪರ್ ದ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ಉಳಿಕೆದ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪೂರ್ವ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಎ&amp;ಎಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾಲೇಜ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಲಾ ಉಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಾಲ್ ವರ್ಷದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.

ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 1869 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪತ್ತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಂಡು. 1966 ದ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ ಸುರುತ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಆಂಡ್; ಮೂಲ ೧೯೬೦ ನಕ್ಷೆನ್ (ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಪೂರ್ವ) ಡ್ರಾ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಡೆತ ಚುನಾವಣೆಡ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಲ್ಲಾಸ್-ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್ ಮೆಟ್ರೊಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಭಾರೀ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸ್ಥಾನ 1968 ಡ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಜಿಒಪಿ) ದ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯೆ ಕೀತ್ ಸೆಲ್ಫ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್.

೨೦೧೦ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ೩ನೆ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ೭೬೫,೪೮೬ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು, ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ US$೮೦,೯೧೨ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ 59.1 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬಿಳುಪುದಕುಲು, 15.06 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬೊಲ್ದು ಚರ್ಮದಕುಲು (100 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬಿಳುಪುಲೆಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ), 13 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಏಷ್ಯಾದಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ 8.9 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಕಪ್ಪು ಅತ್ತ್ಂಡ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.

೧೯೬೭ ಡ್ದ್ ೨೦೧೩ ಮುಟ್ಟ, ೩ನೇ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಗಾರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ರೌಲೆಟ್, ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಲಾ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ೧೯ ಶೇಕಡಾ. ಆಂಡಲಾ, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ತ್ವರಿತ ವಿಸ್ತರಣೆ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಾಲುನ್ ಸಮವಾದ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. ೨೦೧೨ಡ್ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ತೆಗೆತ್ ಪಾಡ್ಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ಉಪ್ಪುನ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶ, ಉಂದು ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ಭಾಗ.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
&lt;ref&gt;{{cite web|title=My Congressional District|url=https://www.census.gov/mycd/|work=[[United States Census Bureau]]|access-date=July 31, 2015}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>gpqt4vu1j198e6grlk0fqwye5v4sg13</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362809</id>
      <parentid>362808</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T19:51:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armadillo Jack</username>
        <id>10015</id>
      </contributor>
      <origin>362809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4807" sha1="0wwidtgkjb7eajqelbyvmag0dpxz0n5" xml:space="preserve">{{maplink|frame=yes|plain=yes|from=Texas's 3rd congressional district (2023–).map|frame-height=300|frame-width=400|frame-latitude=33.17|frame-longitude=-96.3|zoom=9|overlay-horizontal-alignment=right|overlay-vertical-alignment=bottom|overlay=[[File:Texas's 3rd congressional district (since 2023).svg|100px]]}}
{{maplink|frame=yes|plain=yes|from=Texas's 3rd congressional district (2027–).map|frame-height=300|frame-width=400|frame-latitude=33.17|frame-longitude=-95.7|zoom=8|overlay-horizontal-alignment=right|overlay-vertical-alignment=bottom|overlay=[[File:Texas's 3rd congressional district (since 2027).svg|100px]]}}

 ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ 3 Texas Congressional District 3 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಚುನಾವಣಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಈಶಾನ್ಯೊಡುಪ್ಪುನ ಉಪನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿ (ಮೈಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಲೆನ್ ಸಾಹಿತ್) ಬೊಕ್ಕ ಪ್ಲಾನ್ ಪ್ರಾಸ್ಪರ್ ದ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ಉಳಿಕೆದ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪೂರ್ವ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಎ&amp;ಎಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾಲೇಜ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಲಾ ಉಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಾಲ್ ವರ್ಷದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.

ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 1869 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪತ್ತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಂಡು. 1966 ದ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ ಸುರುತ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಆಂಡ್; ಮೂಲ ೧೯೬೦ ನಕ್ಷೆನ್ (ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಪೂರ್ವ) ಡ್ರಾ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಡೆತ ಚುನಾವಣೆಡ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಲ್ಲಾಸ್-ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್ ಮೆಟ್ರೊಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಭಾರೀ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸ್ಥಾನ 1968 ಡ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಜಿಒಪಿ) ದ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯೆ ಕೀತ್ ಸೆಲ್ಫ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್.

೨೦೧೦ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ೩ನೆ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ೭೬೫,೪೮೬ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು, ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ US$೮೦,೯೧೨ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ 59.1 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬಿಳುಪುದಕುಲು, 15.06 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬೊಲ್ದು ಚರ್ಮದಕುಲು (100 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬಿಳುಪುಲೆಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ), 13 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಏಷ್ಯಾದಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ 8.9 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಕಪ್ಪು ಅತ್ತ್ಂಡ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.

೧೯೬೭ ಡ್ದ್ ೨೦೧೩ ಮುಟ್ಟ, ೩ನೇ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಗಾರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ರೌಲೆಟ್, ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಲಾ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ೧೯ ಶೇಕಡಾ. ಆಂಡಲಾ, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ತ್ವರಿತ ವಿಸ್ತರಣೆ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಾಲುನ್ ಸಮವಾದ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. ೨೦೧೨ಡ್ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ತೆಗೆತ್ ಪಾಡ್ಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ಉಪ್ಪುನ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶ, ಉಂದು ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ಭಾಗ.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
&lt;ref&gt;{{cite web|title=My Congressional District|url=https://www.census.gov/mycd/|work=[[United States Census Bureau]]|access-date=July 31, 2015}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>0wwidtgkjb7eajqelbyvmag0dpxz0n5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362810</id>
      <parentid>362809</parentid>
      <timestamp>2026-07-14T19:51:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armadillo Jack</username>
        <id>10015</id>
      </contributor>
      <origin>362810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4813" sha1="2iv3xyginob76owzmnagygi6c5xoqhz" xml:space="preserve">{{maplink|frame=yes|plain=yes|from=Texas's 3rd congressional district (2023–).map|frame-height=300|frame-width=400|frame-latitude=33.17|frame-longitude=-96.3|zoom=9|overlay-horizontal-alignment=right|overlay-vertical-alignment=bottom|overlay=[[File:Texas's 3rd congressional district (since 2023).svg|100px]]}}
{{maplink|frame=yes|plain=yes|from=Texas's 3rd congressional district (2027–).map|frame-height=300|frame-width=400|frame-latitude=33.17|frame-longitude=-95.7|zoom=8|overlay-horizontal-alignment=right|overlay-vertical-alignment=bottom|overlay=[[File:Texas's 3rd congressional district (since 2027).svg|100px]]}}

 '''ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆ 3''' Texas Congressional District 3 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಗ್ ಒಂಜಿ ಚುನಾವಣಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಆದುಂಡು, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಈಶಾನ್ಯೊಡುಪ್ಪುನ ಉಪನಗರ ಬೊಕ್ಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತುಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿ (ಮೈಕ್ ಬೊಕ್ಕ ಎಲೆನ್ ಸಾಹಿತ್) ಬೊಕ್ಕ ಪ್ಲಾನ್ ಪ್ರಾಸ್ಪರ್ ದ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಉಂದೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೌಂಟಿದ ಉಳಿಕೆದ ಭಾಗೊಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಪೂರ್ವ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಎ&amp;ಎಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಾಲೇಜ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಲಾ ಉಂಡು, ಉಂದು ಒಂಜಿ ನಾಲ್ ವರ್ಷದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.

ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 1869 ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಪತ್ತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಂಡು. 1966 ದ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ ಸುರುತ ಮಧ್ಯಂತರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಆಂಡ್; ಮೂಲ ೧೯೬೦ ನಕ್ಷೆನ್ (ಡಲ್ಲಾಸ್ ದ ಪೂರ್ವ) ಡ್ರಾ ಮಲ್ತೆರ್. ಕಡೆತ ಚುನಾವಣೆಡ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಡಲ್ಲಾಸ್-ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್ ಮೆಟ್ರೊಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಭಾರೀ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ನಿಯಂತ್ರಣೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಸ್ಥಾನ 1968 ಡ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಜಿಒಪಿ) ದ ಸ್ಥಾನ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಅಯಿಕ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯೆ ಕೀತ್ ಸೆಲ್ಫ್ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೆರ್.

೨೦೧೦ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ, ೩ನೆ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ೭೬೫,೪೮೬ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು, ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ US$೮೦,೯೧೨ ಉಂಡು. ಜಿಲ್ಲೆಡ್ 59.1 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬಿಳುಪುದಕುಲು, 15.06 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬೊಲ್ದು ಚರ್ಮದಕುಲು (100 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಬಿಳುಪುಲೆಡ್ದ್ ಕಮ್ಮಿ), 13 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಏಷ್ಯಾದಕುಲು, ಬೊಕ್ಕ 8.9 ಪರ್ಸೆಂಟ್ ಕಪ್ಪು ಅತ್ತ್ಂಡ ಆಫ್ರಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.

೧೯೬೭ ಡ್ದ್ ೨೦೧೩ ಮುಟ್ಟ, ೩ನೇ ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಗಾರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ರೌಲೆಟ್, ಬೊಕ್ಕ ಉತ್ತರ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಲಾ ಸೇರ್ದ್ಂಡ್, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ೧೯ ಶೇಕಡಾ. ಆಂಡಲಾ, ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ತ್ವರಿತ ವಿಸ್ತರಣೆ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪಾಲುನ್ ಸಮವಾದ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಕಾರಣವಾತ್ಂಡ್. ೨೦೧೨ಡ್ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ಜಿಲ್ಲೆನ್ ಡಲ್ಲಾಸ್ ಕೌಂಟಿಡ್ದ್ ತೆಗೆತ್ ಪಾಡ್ಯೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಉಂದು ಡಲ್ಲಾಸ್ ಉಪ್ಪುನ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶ, ಉಂದು ಕಾಲಿನ್ ಕೌಂಟಿದ ಭಾಗ.

== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
&lt;ref&gt;{{cite web|title=My Congressional District|url=https://www.census.gov/mycd/|work=[[United States Census Bureau]]|access-date=July 31, 2015}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>2iv3xyginob76owzmnagygi6c5xoqhz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 2026 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಚುನಾವಣೆಲು</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27508</id>
    <revision>
      <id>362812</id>
      <timestamp>2026-07-15T06:08:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armadillo Jack</username>
        <id>10015</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1363166697|2026 United States House of Representatives elections in Texas]]&quot; ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು</comment>
      <origin>362812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3432" sha1="245p6w9cafthewwhsor7t5b628lpvdh" xml:space="preserve"> {{Infobox election
| election_name = 2026 United States House of Representatives elections in Texas
| country = Texas
| type = legislative
| ongoing = yes
| previous_election = 2024 United States House of Representatives elections in Texas
| previous_year = 2024
| next_election = 2028 United States House of Representatives elections in Texas
| next_year = 2028
| seats_for_election = All 38 Texas seats to the [[United States House of Representatives]]
| election_date = November 3, 2026
| party1 = Republican Party (United States)
| last_election1 = '''25'''
| seats1 = '''25'''
| party2 = Democratic Party (United States)
| last_election2 = 13
| seats2 = 13
| seat_change1 = 
| seat_change2 = 
| map_image = 
| map_caption = 
}}

'''ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 2026 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್'''   ಚುನಾವಣೆ ನವೆಂಬರ್ 3, 2026 ಗ್ ನಡಪುಂಡು, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ರಾಜ್ಯೊಡ್ದ್ ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಯುಎಸ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಲೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ, ರಾಜ್ಯೊದ ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ದ್ ಒರಿ. ಈ ಚುನಾವಣೆಲು ಸದನೊಗು ನಡಪುನ ಬೇತೆ ಚುನಾವಣೆಲೆನ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನೆಟ್ ಗ್ ಚುನಾವಣೆಲೆನ್, ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚುನಾವಣೆಲು ಮಾರ್ಚ್ ೩, ೨೦೨೬ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕೊಡು ಒವ್ವೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲಾ ೫೦% ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಗೆಂದಿನ ಓಟೊಲೆಡ್, ರನ್ ಆಫ್ ಚುನಾವಣೆಲು ಮೇ ೨೬ಡ್ &lt;ref&gt;{{Cite web|date=May 9, 2025|title=2026 State Primary Election Dates|url=https://www.ncsl.org/elections-and-campaigns/2026-state-primary-election-dates|website=NCSL|accessdate=August 5, 2025}}&lt;/ref&gt;ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ರಾಜ್ಯೊಡು ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಲೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಚುನಾವಣೆ ನವೆಂಬರ್ ೩, ೨೦೨೬ ಗ್ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಚುನಾವಣೆ ಸದನ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನೆಟ್, ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಒಟ್ಟುಗು ನಡಪುಂಡು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚುನಾವಣೆ ಮಾರ್ಚ್ ೩, ೨೦೨೬ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಪ್ರಾಥಮಿಕೊಡು ಒವ್ವೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲಾ ೫೦% ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮತ ಗೆಂದಿನ ಓಟೊಲೆಡ್, ಮೇ ೨೬ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ರನ್ ಆಫ್ ಚುನಾವಣೆ ನಡತ್ಂಡ್.</text>
      <sha1>245p6w9cafthewwhsor7t5b628lpvdh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362813</id>
      <parentid>362812</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T06:09:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armadillo Jack</username>
        <id>10015</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1363166697|2026 United States House of Representatives elections in Texas]]&quot; ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು</comment>
      <origin>362813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6407" sha1="gipfslstrg4xumfampuuudo79iqec62" xml:space="preserve"> {{Infobox election
| election_name = 2026 United States House of Representatives elections in Texas
| country = Texas
| type = legislative
| ongoing = yes
| previous_election = 2024 United States House of Representatives elections in Texas
| previous_year = 2024
| next_election = 2028 United States House of Representatives elections in Texas
| next_year = 2028
| seats_for_election = All 38 Texas seats to the [[United States House of Representatives]]
| election_date = November 3, 2026
| party1 = Republican Party (United States)
| last_election1 = '''25'''
| seats1 = '''25'''
| party2 = Democratic Party (United States)
| last_election2 = 13
| seats2 = 13
| seat_change1 = 
| seat_change2 = 
| map_image = 
| map_caption = 
}}

'''ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 2026 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್  2026 United States House of Representatives elections in Texas'''  ಚುನಾವಣೆ ನವೆಂಬರ್ 3, 2026 ಗ್ ನಡಪುಂಡು, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ರಾಜ್ಯೊಡ್ದ್ ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಯುಎಸ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಲೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ, ರಾಜ್ಯೊದ ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ದ್ ಒರಿ. ಈ ಚುನಾವಣೆಲು ಸದನೊಗು ನಡಪುನ ಬೇತೆ ಚುನಾವಣೆಲೆನ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನೆಟ್ ಗ್ ಚುನಾವಣೆಲೆನ್, ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚುನಾವಣೆಲು ಮಾರ್ಚ್ ೩, ೨೦೨೬ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕೊಡು ಒವ್ವೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲಾ ೫೦% ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಗೆಂದಿನ ಓಟೊಲೆಡ್, ರನ್ ಆಫ್ ಚುನಾವಣೆಲು ಮೇ ೨೬ಡ್ &lt;ref&gt;{{Cite web|date=May 9, 2025|title=2026 State Primary Election Dates|url=https://www.ncsl.org/elections-and-campaigns/2026-state-primary-election-dates|website=NCSL|accessdate=August 5, 2025}}&lt;/ref&gt;ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ರಾಜ್ಯೊಡು ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಲೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಚುನಾವಣೆ ನವೆಂಬರ್ ೩, ೨೦೨೬ ಗ್ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಚುನಾವಣೆ ಸದನ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನೆಟ್, ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಒಟ್ಟುಗು ನಡಪುಂಡು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚುನಾವಣೆ ಮಾರ್ಚ್ ೩, ೨೦೨೬ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಪ್ರಾಥಮಿಕೊಡು ಒವ್ವೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲಾ ೫೦% ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮತ ಗೆಂದಿನ ಓಟೊಲೆಡ್, ಮೇ ೨೬ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ರನ್ ಆಫ್ ಚುನಾವಣೆ ನಡತ್ಂಡ್.

== ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ==
ಜುಲೈ ೯, ೨೦೨೫ ಡ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಈ ವರ್ಷದ ಜುಲೈ ೨೧ ಗ್ ಯೋಜಿತ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನೊಡು, ದಶಕದ ಮಧ್ಯದ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆನ್ ಎದುರಿಸವುಂಡು ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಲೆಗ್ 2026ಡ್ ಸದನೊನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಶ್ವೇತಭವನೊಡು ಖಾಸಗಿಯಾದ್ ಉಂದೆನ್ ತಳ್ಳಿಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಉಂದೆನ್ ಒಂಜಿ ಗೆರ್ರಿಮ್ಯಾಂಡರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೇಬಲ್ ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2025/06/09/us/politics/trump-texas-redistricting.html|title=White House Pushes Texas to Redistrict, Hoping to Blunt Democratic Gains|date=June 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Governor Abbott Announces Special Session Agenda|url=https://gov.texas.gov/news/post/governor-abbott-announces-special-session-agenda-}}&lt;/ref&gt;
[[ಫೈಲ್:Texas_Congressional_Districts,_120th_Congress_(PLANC2333).svg|thumb|ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆನ ನಕ್ಷೆ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ದ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೯, ೨೦೨೫ ಗ್ ಪಾಸ್ ಮಲ್ತೆರ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Interactive map version]]
[[ಫೈಲ್:2026_Texas_U.S._House_of_Representatives_elections_retirements_or_losses_of_renomination_map.svg|thumb|250x250px|ಜಿಲ್ಲೆ ಪ್ರಕಾರ ನಿವೃತ್ತಿ ಆಯಿನ ಅಧಿಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುನಕುಲು&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;     ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಲ್ತೆರ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;     ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಇನ್ಕಂಬೆಂಟ್ ನಿವೃತ್ತರಾಯೆರ್ ಅತ್ತಂದೆ ಪುನರ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊನು ಕಳೆವೊಂಡೆರ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;     ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ ಅಧಿಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಲ್ತೆರ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;     ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನಕುಲು ನಿವೃತ್ತರಾಯೆರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪುನರ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊನು ಕಳೆವೊಂಡೆರ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;     ಖಾಲಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಏರ್ಲಾ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಓಡಿಯೆರ್]]</text>
      <sha1>gipfslstrg4xumfampuuudo79iqec62</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362814</id>
      <parentid>362813</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T06:17:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armadillo Jack</username>
        <id>10015</id>
      </contributor>
      <origin>362814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6534" sha1="6g0z96i55reyx5fsdll6b4ours32ngd" xml:space="preserve"> {{Infobox election
| election_name = ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 2026 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಚುನಾವಣೆಲು
| country = Texas
| type = legislative
| ongoing = yes
| previous_election = 2024 United States House of Representatives elections in Texas
| previous_year = 2024
| next_election = 2028 United States House of Representatives elections in Texas
| next_year = 2028
| seats_for_election = All 38 Texas seats to the [[United States House of Representatives]]
| election_date = November 3, 2026
| party1 = Republican Party (United States)
| last_election1 = '''25'''
| seats1 = '''25'''
| party2 = Democratic Party (United States)
| last_election2 = 13
| seats2 = 13
| seat_change1 = 
| seat_change2 = 
| map_image = 
| map_caption = 
}}

'''ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 2026 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್  2026 United States House of Representatives elections in Texas'''  ಚುನಾವಣೆ ನವೆಂಬರ್ 3, 2026 ಗ್ ನಡಪುಂಡು, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ರಾಜ್ಯೊಡ್ದ್ ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಯುಎಸ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಲೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ, ರಾಜ್ಯೊದ ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ದ್ ಒರಿ. ಈ ಚುನಾವಣೆಲು ಸದನೊಗು ನಡಪುನ ಬೇತೆ ಚುನಾವಣೆಲೆನ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನೆಟ್ ಗ್ ಚುನಾವಣೆಲೆನ್, ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚುನಾವಣೆಲು ಮಾರ್ಚ್ ೩, ೨೦೨೬ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕೊಡು ಒವ್ವೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲಾ ೫೦% ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಗೆಂದಿನ ಓಟೊಲೆಡ್, ರನ್ ಆಫ್ ಚುನಾವಣೆಲು ಮೇ ೨೬ಡ್ &lt;ref&gt;{{Cite web|date=May 9, 2025|title=2026 State Primary Election Dates|url=https://www.ncsl.org/elections-and-campaigns/2026-state-primary-election-dates|website=NCSL|accessdate=August 5, 2025}}&lt;/ref&gt;ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ರಾಜ್ಯೊಡು ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಲೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಚುನಾವಣೆ ನವೆಂಬರ್ ೩, ೨೦೨೬ ಗ್ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಚುನಾವಣೆ ಸದನ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನೆಟ್, ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಒಟ್ಟುಗು ನಡಪುಂಡು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚುನಾವಣೆ ಮಾರ್ಚ್ ೩, ೨೦೨೬ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಪ್ರಾಥಮಿಕೊಡು ಒವ್ವೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲಾ ೫೦% ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮತ ಗೆಂದಿನ ಓಟೊಲೆಡ್, ಮೇ ೨೬ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ರನ್ ಆಫ್ ಚುನಾವಣೆ ನಡತ್ಂಡ್.

== ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ==
ಜುಲೈ ೯, ೨೦೨೫ ಡ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಈ ವರ್ಷದ ಜುಲೈ ೨೧ ಗ್ ಯೋಜಿತ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನೊಡು, ದಶಕದ ಮಧ್ಯದ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆನ್ ಎದುರಿಸವುಂಡು ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಲೆಗ್ 2026ಡ್ ಸದನೊನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಶ್ವೇತಭವನೊಡು ಖಾಸಗಿಯಾದ್ ಉಂದೆನ್ ತಳ್ಳಿಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಉಂದೆನ್ ಒಂಜಿ ಗೆರ್ರಿಮ್ಯಾಂಡರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೇಬಲ್ ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2025/06/09/us/politics/trump-texas-redistricting.html|title=White House Pushes Texas to Redistrict, Hoping to Blunt Democratic Gains|date=June 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Governor Abbott Announces Special Session Agenda|url=https://gov.texas.gov/news/post/governor-abbott-announces-special-session-agenda-}}&lt;/ref&gt;
[[ಫೈಲ್:Texas_Congressional_Districts,_120th_Congress_(PLANC2333).svg|thumb|ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆನ ನಕ್ಷೆ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ದ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೯, ೨೦೨೫ ಗ್ ಪಾಸ್ ಮಲ್ತೆರ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Interactive map version]]
[[ಫೈಲ್:2026_Texas_U.S._House_of_Representatives_elections_retirements_or_losses_of_renomination_map.svg|thumb|250x250px|ಜಿಲ್ಲೆ ಪ್ರಕಾರ ನಿವೃತ್ತಿ ಆಯಿನ ಅಧಿಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುನಕುಲು&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;     ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಲ್ತೆರ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;     ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಇನ್ಕಂಬೆಂಟ್ ನಿವೃತ್ತರಾಯೆರ್ ಅತ್ತಂದೆ ಪುನರ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊನು ಕಳೆವೊಂಡೆರ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;     ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ ಅಧಿಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಲ್ತೆರ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;     ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನಕುಲು ನಿವೃತ್ತರಾಯೆರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪುನರ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊನು ಕಳೆವೊಂಡೆರ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;     ಖಾಲಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಏರ್ಲಾ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಓಡಿಯೆರ್]]</text>
      <sha1>6g0z96i55reyx5fsdll6b4ours32ngd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362815</id>
      <parentid>362814</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T06:19:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Armadillo Jack</username>
        <id>10015</id>
      </contributor>
      <origin>362815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6985" sha1="gusossw3wfa13eai1qi9uovpvghmj9e" xml:space="preserve"> {{Infobox election
| election_name = ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 2026 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಚುನಾವಣೆಲು
| country = ಟೆಕ್ಸಾಸ್
| type = legislative
| ongoing = yes
| previous_election = ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 2024 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಚುನಾವಣೆ
| previous_year = 2024
| next_election = ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 2028 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಚುನಾವಣೆ
| next_year = 2028
| seats_for_election = ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ದ ಮಾತಾ 38 ಸ್ಥಾನೊಲು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್]]
| election_date = ನವೆಂಬರ್ ೩, ೨೦೨೬
| party1 = ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ
| last_election1 = '''25'''
| seats1 = '''25'''
| party2 = ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ
| last_election2 = 13
| seats2 = 13
| seat_change1 = 
| seat_change2 = 
| map_image = 
| map_caption = 
}}

'''ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಡ್ 2026 ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್  2026 United States House of Representatives elections in Texas'''  ಚುನಾವಣೆ ನವೆಂಬರ್ 3, 2026 ಗ್ ನಡಪುಂಡು, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ರಾಜ್ಯೊಡ್ದ್ ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಯುಎಸ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಲೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ, ರಾಜ್ಯೊದ ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ದ್ ಒರಿ. ಈ ಚುನಾವಣೆಲು ಸದನೊಗು ನಡಪುನ ಬೇತೆ ಚುನಾವಣೆಲೆನ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನೆಟ್ ಗ್ ಚುನಾವಣೆಲೆನ್, ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾವುಂಡು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚುನಾವಣೆಲು ಮಾರ್ಚ್ ೩, ೨೦೨೬ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕೊಡು ಒವ್ವೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲಾ ೫೦% ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಗೆಂದಿನ ಓಟೊಲೆಡ್, ರನ್ ಆಫ್ ಚುನಾವಣೆಲು ಮೇ ೨೬ಡ್ &lt;ref&gt;{{Cite web|date=May 9, 2025|title=2026 State Primary Election Dates|url=https://www.ncsl.org/elections-and-campaigns/2026-state-primary-election-dates|website=NCSL|accessdate=August 5, 2025}}&lt;/ref&gt;ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ರಾಜ್ಯೊಡು ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಲೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್ ಚುನಾವಣೆ ನವೆಂಬರ್ ೩, ೨೦೨೬ ಗ್ ನಡಪುಂಡು. ಈ ಚುನಾವಣೆ ಸದನ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನೆಟ್, ಬೊಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರಾಜ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಒಟ್ಟುಗು ನಡಪುಂಡು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚುನಾವಣೆ ಮಾರ್ಚ್ ೩, ೨೦೨೬ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಪ್ರಾಥಮಿಕೊಡು ಒವ್ವೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಲಾ ೫೦% ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಮತ ಗೆಂದಿನ ಓಟೊಲೆಡ್, ಮೇ ೨೬ ತಾರೀಕ್ ಗ್ ರನ್ ಆಫ್ ಚುನಾವಣೆ ನಡತ್ಂಡ್.

== ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ==
ಜುಲೈ ೯, ೨೦೨೫ ಡ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಈ ವರ್ಷದ ಜುಲೈ ೨೧ ಗ್ ಯೋಜಿತ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನೊಡು, ದಶಕದ ಮಧ್ಯದ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆನ್ ಎದುರಿಸವುಂಡು ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಲೆಗ್ 2026ಡ್ ಸದನೊನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪೆರೆ ಶ್ವೇತಭವನೊಡು ಖಾಸಗಿಯಾದ್ ಉಂದೆನ್ ತಳ್ಳಿಯೆರ್, ಬೊಕ್ಕ ವಿಮರ್ಶಕೆರ್ ಉಂದೆನ್ ಒಂಜಿ ಗೆರ್ರಿಮ್ಯಾಂಡರ್ ಪಂಡ್ದ್ ಲೇಬಲ್ ಮಲ್ತೆರ್. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2025/06/09/us/politics/trump-texas-redistricting.html|title=White House Pushes Texas to Redistrict, Hoping to Blunt Democratic Gains|date=June 9, 2025|work=[[The New York Times]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Governor Abbott Announces Special Session Agenda|url=https://gov.texas.gov/news/post/governor-abbott-announces-special-session-agenda-}}&lt;/ref&gt;
[[ಫೈಲ್:Texas_Congressional_Districts,_120th_Congress_(PLANC2333).svg|thumb|ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆನ ನಕ್ಷೆ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ದ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೯, ೨೦೨೫ ಗ್ ಪಾಸ್ ಮಲ್ತೆರ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; Interactive map version]]
[[ಫೈಲ್:2026_Texas_U.S._House_of_Representatives_elections_retirements_or_losses_of_renomination_map.svg|thumb|250x250px|ಜಿಲ್ಲೆ ಪ್ರಕಾರ ನಿವೃತ್ತಿ ಆಯಿನ ಅಧಿಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುನಕುಲು&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;     ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಲ್ತೆರ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;     ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಇನ್ಕಂಬೆಂಟ್ ನಿವೃತ್ತರಾಯೆರ್ ಅತ್ತಂದೆ ಪುನರ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊನು ಕಳೆವೊಂಡೆರ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;     ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ ಅಧಿಕಾರೊಡು ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಲ್ತೆರ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;     ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಸ್ಥಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನಕುಲು ನಿವೃತ್ತರಾಯೆರ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಪುನರ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊನು ಕಳೆವೊಂಡೆರ್&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;     ಖಾಲಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಏರ್ಲಾ ಸ್ಥಾನಮಾನೊಡು ಉಪ್ಪುನಕುಲು ಓಡಿಯೆರ್]]</text>
      <sha1>gusossw3wfa13eai1qi9uovpvghmj9e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27509</id>
    <revision>
      <id>362817</id>
      <timestamp>2026-07-15T11:02:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ: '''ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್''' (8 ಫೆಬ್ರವರಿ 1944 – 5 ಜುಲೈ 2010) ಭಾರತದ ಕೊಂಕಣಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಕಥೆಗಾರೆರ್. ಆರ್ ಮಂಗಳೂರ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತಿನಕಲೆನೆಡ್ ಒರಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ...</comment>
      <origin>362817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13333" sha1="g174pau2rfpmk63kvjohzmvse2ywo8l" xml:space="preserve">'''ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್''' (8 ಫೆಬ್ರವರಿ 1944 – 5 ಜುಲೈ 2010) ಭಾರತದ ಕೊಂಕಣಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಕಥೆಗಾರೆರ್. ಆರ್ ಮಂಗಳೂರ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತಿನಕಲೆನೆಡ್ ಒರಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರ್ಲೆಡುಲಾ ಒರಿ ಆದ್ ಉಲ್ಲೆರ್.&lt;ref name=&quot;sa1&quot;&gt;{{harvnb|George|1992|p=217}}&lt;/ref&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಆರೆನ ದೀರ್ಘ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಾದಂಬರಿಲೆಗ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದುಂಡು. ಆರ್ ಬರದಿನ ಅವೆತೋ ಕಾದಂಬರಿಲು 150ಕ್ಕ್ ಮೀರಿನ ಅಧ್ಯಾಯೊಲುಂಡು ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಲೆ ಧಾರಾವಾಹಿ ರೂಪದ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;vjp2&quot;&gt;{{harvnb|Sardesai|2000|p=257}}&lt;/ref&gt;

== ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ==

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ 1944 ಫೆಬ್ರವರಿ 8ಡ್ ಮಂಗಳೂರುದ ಅಂಜೆಲೋರ್ ಪ್ರದೇಶದ್ ಜನಿಯೆರ್. ಆಯೆರ್ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳುಲ್ಲೆ ದೊಡ್ಡೊ ಆಯಿನೆರ್. ಆಯೆನ ಅಪ್ಪೆ ಆಂತೋನಿ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಮತ್ ಅಮ್ಮೆ ಚಾರ್ಮಿನ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಮಂಗಳೂರುದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಕುಟುಂಬದವೆರಾಯಿನೆರ್.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=80767
 |title=Mangalore: Thousands Bid Adieu to Konkani Litterateur Victor Rodrigues
 |author=Edward Nazareth
 |publisher=Daijiworld Media Pvt. Ltd.
 |date=7 July 2010
}}&lt;/ref&gt;

ಆಯೆರ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಗಿಸಿಯೆರ್. ಆಂಡ್, ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದ ಕಾರಣ ಕಾಲೇಜ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜ್ಜಂದ್. ಶಾಲೆ ಮುಗಿಸಿನ ಪಿರ ಆಯೆರ್ '''Simon &amp; Company'''ಡ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಚಿತ್ರಗಾರ (Painter) ಆಪಿನ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್.

ಚಿತ್ರಕಲೆದ್ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ, ಮಂಗಳೂರುದ '''ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್'''ದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಗುರು ಪೀಟರ್ ಆಯೆನ ಕೈಡ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್. 1960ಡ್ ಆಯೆರ್ '''ಫಾದರ್ ಮುಲ್ಲರ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ'''ಡ್ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆದರ್ ಮತ್ 1972 ವರೇಗು ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್.

1975ಡ್ ಆಯೆರ್ ಬಹರೈನ್‌ಗ್ ಪಯಣ ಮಲ್ದು ಅಲ್ಲೆ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ಉದ್ಯೋಗ ಮಲ್ತೆರ್. 1995ಡ್ ಭಾರತಗ್ ತಿರುಗಿ ಬಂದೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://mangalorean.com/printarticle.php?arttype=broadcast&amp;newsid=1035
 |title='Pap Anim Shirap' Set To Make History
 |publisher=Mangalorean.com
 |date=14 June 2005
}}&lt;/ref&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಸೆಲಿನ್ ಡಿ'ಸೂಜಾ ಆಯೆನ ಮದುವೆ ಆಯೆರ್. ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಲೋಲಿಟಾ, ವೀಣಾ ಮತ್ ಸಂತೋಷ್ ಪಂದ್ ಮೂಜಿ ಮಕ್ಕಳು ಉಂಡು.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;
== ಸಾಹಿತ್ಯ ಜೀವನ ==

ಫಾದರ್ ಮುಲ್ಲರ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ಉದ್ಯೋಗ ಮಲ್ಪುನಗಲೇ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಯೆರ್ ಕೊಂಕಣಿ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ '''ಮಿತ್ರ''' ಮತ್ ಪಾಕ್ಷಿಕ '''ಜೆಲೊ'''ಡ್ ಕಥೆ ಮತ್ ಲೇಖನ ಬರೆಯಲೆ ಆರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್.

1967ಡ್ ಆಯೆನ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ '''ವಿಭದ್ಲೆಲೆನ್ ಘರಾಣೆ''' (''Vibhadlelen Gharane'') ''ಮಿತ್ರ'' ಮತ್ ''ಜೆಲೊ'' ಪತ್ರಿಕೆಲೆ ಧಾರಾವಾಹಿ ರೂಪದ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್. ಇದೇ ಅವಧಿಡ್ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕುರಿತು ಆರೋಗ್ಯ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಪುನ ಒಂಜಿ ಲೇಖನನೂ ''ಜೆಲೊ''ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಶಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಡ್ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಒಟ್ಟು '''23 ಕಾದಂಬರಿಲು''' ಬರದೆರ್.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;/&gt; ಆಯೆನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಲೆಡ್ '''ಅಂಧ್ಕಾರಾಚೆ ಖೊಂಡ್ಕಾಂತ್''' (''Andhkarachea Khondkant''), '''ರೋಗ್ತಾಚಿ ಬೊಬಾಟ್''' (''Rogtachi Bobatt''), '''ಡೊನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್''' (''Don Max'') ಮತ್ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' (''Paap ani Shiraap'') ವಿಶೇಷ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದೆರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=80596
 |title=Mangalore: Well-known Writer Victor Rodrigues Passes Away
 |publisher=Daijiworld Media Pvt. Ltd.
 |date=5 July 2010
}}&lt;/ref&gt;

ಆಯೆನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಲು ಒಟ್ಟು '''21''' ಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಲೆ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಬರೆದ ಕಥೆ ಮತ್ ಕಾದಂಬರಿಲು ಸಮಾಜದ ಅಸಮಾನತೆ, ಅನ್ಯಾಯ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಲು ಮತ್ ಶೋಷಣೆ ವಿರುದ್ಧದ ಸಂದೇಶಲೆ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತ್. ಸಮಾಜದ್ ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊಡನೆ ಆಯೆರ್ ಬರವಣಿಗೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;/&gt;

ಆಯೆನ '''ಪ್ರತೀಕಾರ್''' (''Pratikar'') ಕಾದಂಬರಿ '''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''' ವಾರಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಸುಮಾರು '''198 ವಾರ''' ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್. ಅದೇ ರೀತಿ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' '''219 ವಾರ''' ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಮೂಲಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸಡ್ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;

ಕಾದಂಬರಿಲೆ ಬಿಟ್ಟ್ ಆಯೆರ್ '''ಆರು ನಾಟಕೊಲು''', ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಗುರುಗಳಾದ '''ಫಾ. ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ ಮೆನೆಜಸ್''' ಮತ್ '''ಫಾ. ಮರಿಯನ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್''' ಆಯೆರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಲು ಬರದೆರ್. '''ಭೋಳೈಕೆ ದಾಯಿಜ್''' (''Bholaike Daiz'') ಪಂದ್ ಪಾರಂಪರಿಕ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿ ಕುರಿತು ಒಂಜಿ ಪುಸ್ತಕನೂ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;

ಆಯೆನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಾದಂಬರಿ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' ಮಂಗಳೂರು ಟೆಲಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ದು, ಕೊಂಕಣಿದ ಮೊದಲ ದೂರದರ್ಶನ ಮೆಗಾ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯೆರ್. ಇದು '''ಡಿ.ಡಿ. ಚಂದನ''' ವಾಹಿನಿಡ್ '''ಕನ್ನಿ ಅಶಿ ಮೊಗಾಚಿ''' (''Kanni Ashi Mogachi'') ಪಂದ್ ಪುದರ್‌ಡ್ ಪ್ರಸಾರ ಆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

2000ಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೊಡುಗೆಗ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸೆರ್. 2006ಡ್ ಆಯೆರ್ '''ದೈಜಿ ದುಬೈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಮತ್ '''ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಡಾಂತಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಪಡೆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;
== ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ==

=== ಕಾದಂಬರಿಲು ಮತ್ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಥೆಲು ===

* ''ಬೊಂಗ್ಲ್ಯಾಂತ್ಲಿ ಖುನ್'' (''Bonglyanthli Khun'') – 1968, ''ಜೆಲೊ''.
* ''ಮಾಯಾಕಾಚೆ ಭುನ್ಯಾರ್'' (''Maayakache Bhunyar'') – 1968, ''ಕನ್ನಿಕ್''.
* ''ವಿಧಿಚಾ ದಾವ್ಲೆಂತ್'' (''Vidhicha Davlenth'') – 62 ಭಾಗೊಲು, 1971, ''ಮಿತ್ರ''.
* ''ಫುದರಾಚಿ ದೆಸ್ವಾತ್'' (''Phudarachi Deswat'') – 1972, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಮದ್ತಿರ್ ಸುನ್'' (''Madthir Sunn'') – 1972, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಅಂಧ್ಕಾರಾಚಾ ಖಂಡ್ಕಾಂತ್'' (''Andhkaracha Khandkanth'') – 81 ಭಾಗೊಲು, 1973, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಶಿರಾಪಾಚಿ ಬಲಿ'' (''Shirapachi Bali'') – 127 ಭಾಗೊಲು, 1975; 2000ಡ್ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್.
* ''ರಗ್ತಾಚಿ ಬೊಬಾಟ್'' (''Ragtachi Bobaat'') – 124 ಭಾಗೊಲು, 1980.
* ''ಡೊನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್'' (''Don Max'') – 64 ಭಾಗೊಲು, 1982.
* ''ದೇವ್ ಬೊರೆನ್ ಕರುನ್'' (''Dev Boren Karun'') – 33 ಭಾಗೊಲು, 1984.
* ''ಪ್ರತಿಕಾರ್'' (''Prathikar'') – 198 ಭಾಗೊಲು, 1986.
* ''ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಶೋಭ್ರಾಜ್'' (''Charles Shobhraj'') – 18 ಭಾಗೊಲು, 1986.
* ''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್'' (''Paap ani Shirap'') – 219 ವಾರ ಧಾರಾವಾಹಿ, 1991.
* ''ಭಂಗಾರಾಚಿ ಇಸ್ತ್ರಿ'' (''Bhangarachi Istri'') – 25 ಭಾಗೊಲು, 1992.
* ''ಹಾಂವ್ ಪರಿಕ್‌ಪೊನ್ ಘೆತೆಲಿನ್'' (''Haun Parikpon Ghetelin'') – 64 ಭಾಗೊಲು, 1996.
* ''ಫಾರಿಕ್‌ಪೊನ್'' (''Farikpon'') – 24 ಭಾಗೊಲು, 1998.
* ''ದೇವ್ ಪೋಲೆತಾ'' (''Dev Poleta'') – 24 ಭಾಗೊಲು, 1998.
* ''ಸುಕೊನ್ ಗೆಲ್ಯೊ ಶೆಲ್ಯೊ'' (''Sukon Gellyo Shelio'') – 32 ಭಾಗೊಲು, 2000.
* ''ಜಾತಿ ಬೈಲೆನ್ ಕಜಾರ್'' (''Jaathi Bailen Kazar'').
* ''ಜಿವತಾಚಿ ದೆಸ್ವಾತ್'' (''Jivatachi Desvat'') – 40 ಭಾಗೊಲು, 2001.
* ''ರಾವಣ ರಾಜ್ಯಾಂತ್ಲೊ ವೀರಪ್ಪನ್'' (''Ravan Rajyanthlo Veerappan'') – 2002.

=== ಇತರ ಕೃತಿಲು ===

* ಆರು ನಾಟಕೊಲು.
* ಫಾ. ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ ಮೆನೆಜಸ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ.
* ಫಾ. ಮರಿಯನ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ.
* ''ಭೋಳೈಕೆ ದಾಯಿಜ್'' (''Bholaike Daiz'') – ಪಾರಂಪರಿಕ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿದ ಪುಸ್ತಕ.
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ==

=== ಉಲ್ಲೇಖ ಗ್ರಂಥೊಲು ===

* {{cite book
|last=Sardesai
|first=Manohar Rai
|title=A History of Konkani Literature: From 1500 to 1992
|publisher=Sahitya Akademi
|year=2000
}}

* {{cite book
|last=George
|first=K. M.
|title=Modern Indian Literature: An Anthology
|publisher=Sahitya Akademi
|year=1992
}}

=== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುಗಟ್ಟಲೆ ===

* {{cite book
|last=Pinto
|first=Pius Fidelis
|title=Dirvyam Zar – A précis of the literary output in Konkani from the pen of the renowned novelist Victor Rodrigues
|publisher=Samanvaya Prakashan
|year=2002
|location=Mangalore
}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Rodrigues, Victor}}

[[Category:1944 ಜನನ]]
[[Category:2010 ಮರಣ]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರುದ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರುದ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[Category:ಭಾರತದ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]]
[[Category:ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:ಭಾರತದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]]
[[Category:ಭಾರತದ ಸಣ್ಣಕಥೆಗಾರರು]]
[[Category:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:20ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತಿಲು]]</text>
      <sha1>g174pau2rfpmk63kvjohzmvse2ywo8l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362818</id>
      <parentid>362817</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T11:03:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <origin>362818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13342" sha1="97z3254iztziciieat52kwu3jnt0fex" xml:space="preserve">'''ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್''' (8 ಫೆಬ್ರವರಿ 1944 – 5 ಜುಲೈ 2010) ಭಾರತದ ಕೊಂಕಣಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಕಥೆಗಾರೆರ್. ಆರ್ ಮಂಗಳೂರ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತಿನಕಲೆನೆಡ್ ಒರಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರ್ಲೆಡುಲಾ ಒರಿ ಆದ್ ಉಲ್ಲೆರ್.&lt;ref name=&quot;sa1&quot;&gt;{{harvnb|George|1992|p=217}}&lt;/ref&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಆರೆನ ದೀರ್ಘ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಾದಂಬರಿಲೆಗ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದುಂಡು. ಆರ್ ಬರದಿನ ಅವೆತೋ ಕಾದಂಬರಿಲು 150ಕ್ಕ್ ಮೀರಿನ ಅಧ್ಯಾಯೊಲುಂಡು ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಲೆ ಧಾರಾವಾಹಿ ರೂಪೊಡು ಪ್ರಕಟ ಆತುಂಡು.&lt;ref name=&quot;vjp2&quot;&gt;{{harvnb|Sardesai|2000|p=257}}&lt;/ref&gt;

== ಆರಂಭಿಕೊ ಜೀವನ ==

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ 1944 ಫೆಬ್ರವರಿ 8ಡ್ ಮಂಗಳೂರುದ ಅಂಜೆಲೋರ್ ಪ್ರದೇಶದ್ ಜನಿಯೆರ್. ಆಯೆರ್ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳುಲ್ಲೆ ದೊಡ್ಡೊ ಆಯಿನೆರ್. ಆಯೆನ ಅಪ್ಪೆ ಆಂತೋನಿ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಮತ್ ಅಮ್ಮೆ ಚಾರ್ಮಿನ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಮಂಗಳೂರುದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಕುಟುಂಬದವೆರಾಯಿನೆರ್.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=80767
 |title=Mangalore: Thousands Bid Adieu to Konkani Litterateur Victor Rodrigues
 |author=Edward Nazareth
 |publisher=Daijiworld Media Pvt. Ltd.
 |date=7 July 2010
}}&lt;/ref&gt;

ಆಯೆರ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಗಿಸಿಯೆರ್. ಆಂಡ್, ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದ ಕಾರಣ ಕಾಲೇಜ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜ್ಜಂದ್. ಶಾಲೆ ಮುಗಿಸಿನ ಪಿರ ಆಯೆರ್ '''Simon &amp; Company'''ಡ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಚಿತ್ರಗಾರ (Painter) ಆಪಿನ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್.

ಚಿತ್ರಕಲೆದ್ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ, ಮಂಗಳೂರುದ '''ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್'''ದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಗುರು ಪೀಟರ್ ಆಯೆನ ಕೈಡ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್. 1960ಡ್ ಆಯೆರ್ '''ಫಾದರ್ ಮುಲ್ಲರ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ'''ಡ್ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆದರ್ ಮತ್ 1972 ವರೇಗು ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್.

1975ಡ್ ಆಯೆರ್ ಬಹರೈನ್‌ಗ್ ಪಯಣ ಮಲ್ದು ಅಲ್ಲೆ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ಉದ್ಯೋಗ ಮಲ್ತೆರ್. 1995ಡ್ ಭಾರತಗ್ ತಿರುಗಿ ಬಂದೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://mangalorean.com/printarticle.php?arttype=broadcast&amp;newsid=1035
 |title='Pap Anim Shirap' Set To Make History
 |publisher=Mangalorean.com
 |date=14 June 2005
}}&lt;/ref&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಸೆಲಿನ್ ಡಿ'ಸೂಜಾ ಆಯೆನ ಮದುವೆ ಆಯೆರ್. ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಲೋಲಿಟಾ, ವೀಣಾ ಮತ್ ಸಂತೋಷ್ ಪಂದ್ ಮೂಜಿ ಮಕ್ಕಳು ಉಂಡು.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;
== ಸಾಹಿತ್ಯ ಜೀವನ ==

ಫಾದರ್ ಮುಲ್ಲರ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ಉದ್ಯೋಗ ಮಲ್ಪುನಗಲೇ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಯೆರ್ ಕೊಂಕಣಿ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ '''ಮಿತ್ರ''' ಮತ್ ಪಾಕ್ಷಿಕ '''ಜೆಲೊ'''ಡ್ ಕಥೆ ಮತ್ ಲೇಖನ ಬರೆಯಲೆ ಆರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್.

1967ಡ್ ಆಯೆನ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ '''ವಿಭದ್ಲೆಲೆನ್ ಘರಾಣೆ''' (''Vibhadlelen Gharane'') ''ಮಿತ್ರ'' ಮತ್ ''ಜೆಲೊ'' ಪತ್ರಿಕೆಲೆ ಧಾರಾವಾಹಿ ರೂಪದ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್. ಇದೇ ಅವಧಿಡ್ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕುರಿತು ಆರೋಗ್ಯ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಪುನ ಒಂಜಿ ಲೇಖನನೂ ''ಜೆಲೊ''ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಶಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಡ್ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಒಟ್ಟು '''23 ಕಾದಂಬರಿಲು''' ಬರದೆರ್.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;/&gt; ಆಯೆನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಲೆಡ್ '''ಅಂಧ್ಕಾರಾಚೆ ಖೊಂಡ್ಕಾಂತ್''' (''Andhkarachea Khondkant''), '''ರೋಗ್ತಾಚಿ ಬೊಬಾಟ್''' (''Rogtachi Bobatt''), '''ಡೊನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್''' (''Don Max'') ಮತ್ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' (''Paap ani Shiraap'') ವಿಶೇಷ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದೆರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=80596
 |title=Mangalore: Well-known Writer Victor Rodrigues Passes Away
 |publisher=Daijiworld Media Pvt. Ltd.
 |date=5 July 2010
}}&lt;/ref&gt;

ಆಯೆನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಲು ಒಟ್ಟು '''21''' ಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಲೆ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಬರೆದ ಕಥೆ ಮತ್ ಕಾದಂಬರಿಲು ಸಮಾಜದ ಅಸಮಾನತೆ, ಅನ್ಯಾಯ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಲು ಮತ್ ಶೋಷಣೆ ವಿರುದ್ಧದ ಸಂದೇಶಲೆ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತ್. ಸಮಾಜದ್ ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊಡನೆ ಆಯೆರ್ ಬರವಣಿಗೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;/&gt;

ಆಯೆನ '''ಪ್ರತೀಕಾರ್''' (''Pratikar'') ಕಾದಂಬರಿ '''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''' ವಾರಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಸುಮಾರು '''198 ವಾರ''' ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್. ಅದೇ ರೀತಿ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' '''219 ವಾರ''' ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಮೂಲಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸಡ್ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;

ಕಾದಂಬರಿಲೆ ಬಿಟ್ಟ್ ಆಯೆರ್ '''ಆರು ನಾಟಕೊಲು''', ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಗುರುಗಳಾದ '''ಫಾ. ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ ಮೆನೆಜಸ್''' ಮತ್ '''ಫಾ. ಮರಿಯನ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್''' ಆಯೆರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಲು ಬರದೆರ್. '''ಭೋಳೈಕೆ ದಾಯಿಜ್''' (''Bholaike Daiz'') ಪಂದ್ ಪಾರಂಪರಿಕ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿ ಕುರಿತು ಒಂಜಿ ಪುಸ್ತಕನೂ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;

ಆಯೆನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಾದಂಬರಿ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' ಮಂಗಳೂರು ಟೆಲಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ದು, ಕೊಂಕಣಿದ ಮೊದಲ ದೂರದರ್ಶನ ಮೆಗಾ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯೆರ್. ಇದು '''ಡಿ.ಡಿ. ಚಂದನ''' ವಾಹಿನಿಡ್ '''ಕನ್ನಿ ಅಶಿ ಮೊಗಾಚಿ''' (''Kanni Ashi Mogachi'') ಪಂದ್ ಪುದರ್‌ಡ್ ಪ್ರಸಾರ ಆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

2000ಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೊಡುಗೆಗ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸೆರ್. 2006ಡ್ ಆಯೆರ್ '''ದೈಜಿ ದುಬೈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಮತ್ '''ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಡಾಂತಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಪಡೆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;
== ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ==

=== ಕಾದಂಬರಿಲು ಮತ್ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಥೆಲು ===

* ''ಬೊಂಗ್ಲ್ಯಾಂತ್ಲಿ ಖುನ್'' (''Bonglyanthli Khun'') – 1968, ''ಜೆಲೊ''.
* ''ಮಾಯಾಕಾಚೆ ಭುನ್ಯಾರ್'' (''Maayakache Bhunyar'') – 1968, ''ಕನ್ನಿಕ್''.
* ''ವಿಧಿಚಾ ದಾವ್ಲೆಂತ್'' (''Vidhicha Davlenth'') – 62 ಭಾಗೊಲು, 1971, ''ಮಿತ್ರ''.
* ''ಫುದರಾಚಿ ದೆಸ್ವಾತ್'' (''Phudarachi Deswat'') – 1972, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಮದ್ತಿರ್ ಸುನ್'' (''Madthir Sunn'') – 1972, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಅಂಧ್ಕಾರಾಚಾ ಖಂಡ್ಕಾಂತ್'' (''Andhkaracha Khandkanth'') – 81 ಭಾಗೊಲು, 1973, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಶಿರಾಪಾಚಿ ಬಲಿ'' (''Shirapachi Bali'') – 127 ಭಾಗೊಲು, 1975; 2000ಡ್ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್.
* ''ರಗ್ತಾಚಿ ಬೊಬಾಟ್'' (''Ragtachi Bobaat'') – 124 ಭಾಗೊಲು, 1980.
* ''ಡೊನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್'' (''Don Max'') – 64 ಭಾಗೊಲು, 1982.
* ''ದೇವ್ ಬೊರೆನ್ ಕರುನ್'' (''Dev Boren Karun'') – 33 ಭಾಗೊಲು, 1984.
* ''ಪ್ರತಿಕಾರ್'' (''Prathikar'') – 198 ಭಾಗೊಲು, 1986.
* ''ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಶೋಭ್ರಾಜ್'' (''Charles Shobhraj'') – 18 ಭಾಗೊಲು, 1986.
* ''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್'' (''Paap ani Shirap'') – 219 ವಾರ ಧಾರಾವಾಹಿ, 1991.
* ''ಭಂಗಾರಾಚಿ ಇಸ್ತ್ರಿ'' (''Bhangarachi Istri'') – 25 ಭಾಗೊಲು, 1992.
* ''ಹಾಂವ್ ಪರಿಕ್‌ಪೊನ್ ಘೆತೆಲಿನ್'' (''Haun Parikpon Ghetelin'') – 64 ಭಾಗೊಲು, 1996.
* ''ಫಾರಿಕ್‌ಪೊನ್'' (''Farikpon'') – 24 ಭಾಗೊಲು, 1998.
* ''ದೇವ್ ಪೋಲೆತಾ'' (''Dev Poleta'') – 24 ಭಾಗೊಲು, 1998.
* ''ಸುಕೊನ್ ಗೆಲ್ಯೊ ಶೆಲ್ಯೊ'' (''Sukon Gellyo Shelio'') – 32 ಭಾಗೊಲು, 2000.
* ''ಜಾತಿ ಬೈಲೆನ್ ಕಜಾರ್'' (''Jaathi Bailen Kazar'').
* ''ಜಿವತಾಚಿ ದೆಸ್ವಾತ್'' (''Jivatachi Desvat'') – 40 ಭಾಗೊಲು, 2001.
* ''ರಾವಣ ರಾಜ್ಯಾಂತ್ಲೊ ವೀರಪ್ಪನ್'' (''Ravan Rajyanthlo Veerappan'') – 2002.

=== ಇತರ ಕೃತಿಲು ===

* ಆರು ನಾಟಕೊಲು.
* ಫಾ. ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ ಮೆನೆಜಸ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ.
* ಫಾ. ಮರಿಯನ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ.
* ''ಭೋಳೈಕೆ ದಾಯಿಜ್'' (''Bholaike Daiz'') – ಪಾರಂಪರಿಕ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿದ ಪುಸ್ತಕ.
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ==

=== ಉಲ್ಲೇಖ ಗ್ರಂಥೊಲು ===

* {{cite book
|last=Sardesai
|first=Manohar Rai
|title=A History of Konkani Literature: From 1500 to 1992
|publisher=Sahitya Akademi
|year=2000
}}

* {{cite book
|last=George
|first=K. M.
|title=Modern Indian Literature: An Anthology
|publisher=Sahitya Akademi
|year=1992
}}

=== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುಗಟ್ಟಲೆ ===

* {{cite book
|last=Pinto
|first=Pius Fidelis
|title=Dirvyam Zar – A précis of the literary output in Konkani from the pen of the renowned novelist Victor Rodrigues
|publisher=Samanvaya Prakashan
|year=2002
|location=Mangalore
}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Rodrigues, Victor}}

[[Category:1944 ಜನನ]]
[[Category:2010 ಮರಣ]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರುದ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರುದ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[Category:ಭಾರತದ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]]
[[Category:ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:ಭಾರತದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]]
[[Category:ಭಾರತದ ಸಣ್ಣಕಥೆಗಾರರು]]
[[Category:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:20ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತಿಲು]]</text>
      <sha1>97z3254iztziciieat52kwu3jnt0fex</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362819</id>
      <parentid>362818</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T11:07:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಆರಂಭಿಕೊ ಜೀವನ */</comment>
      <origin>362819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13303" sha1="k7ndur6lei6sl9bxp1kcbkxqjylg3av" xml:space="preserve">'''ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್''' (8 ಫೆಬ್ರವರಿ 1944 – 5 ಜುಲೈ 2010) ಭಾರತದ ಕೊಂಕಣಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಕಥೆಗಾರೆರ್. ಆರ್ ಮಂಗಳೂರ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತಿನಕಲೆನೆಡ್ ಒರಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರ್ಲೆಡುಲಾ ಒರಿ ಆದ್ ಉಲ್ಲೆರ್.&lt;ref name=&quot;sa1&quot;&gt;{{harvnb|George|1992|p=217}}&lt;/ref&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಆರೆನ ದೀರ್ಘ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಾದಂಬರಿಲೆಗ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದುಂಡು. ಆರ್ ಬರದಿನ ಅವೆತೋ ಕಾದಂಬರಿಲು 150ಕ್ಕ್ ಮೀರಿನ ಅಧ್ಯಾಯೊಲುಂಡು ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಲೆ ಧಾರಾವಾಹಿ ರೂಪೊಡು ಪ್ರಕಟ ಆತುಂಡು.&lt;ref name=&quot;vjp2&quot;&gt;{{harvnb|Sardesai|2000|p=257}}&lt;/ref&gt;

== ಆರಂಭಿಕೊ ಜೀವನ ==

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ 1944 ಫೆಬ್ರವರಿ 8ಡ್ ಮಂಗಳೂರುದ ಅಂಜೆಲೋರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಜನಿಸಿಯೆರ್. ಆರ್ ನಾಲ್ ಜೋಕುಲುನೆಟ್ ಮಲ್ಲ ಆದು ಉಲ್ಲೇರ್. ಆರೆನ ಪೊಪ್ಪ ಆಂತೋನಿ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಮ್ಮ ಚಾರ್ಮಿನ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಮಂಗಳೂರುದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಕುಟುಂಬದಕುಲು.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=80767
 |title=Mangalore: Thousands Bid Adieu to Konkani Litterateur Victor Rodrigues
 |author=Edward Nazareth
 |publisher=Daijiworld Media Pvt. Ltd.
 |date=7 July 2010
}}&lt;/ref&gt;

ಆರ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಮುಗಿಸಾಯೆರ್. ಆಂಡಾ, ಕುಟುಂಬೊದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದ ಕಾರಣ ಕಾಲೇಜ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜ್ಜಾಂಡ್. ಶಾಲೆ ಮುಗಿಸಿನ ಪಿರ ಆಯೆರ್ '''Simon &amp; Company'''ಡ್ ಒಂತೆ ಕಾಲ ಚಿತ್ರಗಾರ (Painter) ಆದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್.

ಚಿತ್ರಕಲೆದ್ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ, ಮಂಗಳೂರುದ '''ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್'''ದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಗುರು ಪೀಟರ್ ಆರೆನ ಕೈಡ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್. 1960ಡ್ ಆರ್ '''ಫಾದರ್ ಮುಲ್ಲರ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ'''ಡ್ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆದ್ ಬೊಕ್ಕ 1972 ಮುಟ್ಟ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್.

1975ಡ್ ಆರ್ ಬಹರೈನ್‌ಗ್ ಪಯಣ ಮಲ್ದು ಅಲ್ಪ ಸುಮಾರು ಇರ್ವ ವರ್ಷ ಉದ್ಯೋಗ ಮಲ್ತೆರ್. 1995ಡ್ ಭಾರತಗ್ ಪಿರ ಬತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://mangalorean.com/printarticle.php?arttype=broadcast&amp;newsid=1035
 |title='Pap Anim Shirap' Set To Make History
 |publisher=Mangalorean.com
 |date=14 June 2005
}}&lt;/ref&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್  ಸೆಲಿನ್ ಡಿ'ಸೋಜ ಆರನ್ ಮದುವೆ ಆಯೆರ್. ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಲೋಲಿಟಾ, ವೀಣಾ ಬೊಕ್ಕ ಸಂತೋಷ್ ಪಂದ್ ಮೂಜಿ ಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

== ಸಾಹಿತ್ಯ ಜೀವನ ==

ಫಾದರ್ ಮುಲ್ಲರ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ಉದ್ಯೋಗ ಮಲ್ಪುನಗಲೇ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಯೆರ್ ಕೊಂಕಣಿ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ '''ಮಿತ್ರ''' ಮತ್ ಪಾಕ್ಷಿಕ '''ಜೆಲೊ'''ಡ್ ಕಥೆ ಮತ್ ಲೇಖನ ಬರೆಯಲೆ ಆರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್.

1967ಡ್ ಆಯೆನ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ '''ವಿಭದ್ಲೆಲೆನ್ ಘರಾಣೆ''' (''Vibhadlelen Gharane'') ''ಮಿತ್ರ'' ಮತ್ ''ಜೆಲೊ'' ಪತ್ರಿಕೆಲೆ ಧಾರಾವಾಹಿ ರೂಪದ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್. ಇದೇ ಅವಧಿಡ್ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕುರಿತು ಆರೋಗ್ಯ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಪುನ ಒಂಜಿ ಲೇಖನನೂ ''ಜೆಲೊ''ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಶಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಡ್ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಒಟ್ಟು '''23 ಕಾದಂಬರಿಲು''' ಬರದೆರ್.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;/&gt; ಆಯೆನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಲೆಡ್ '''ಅಂಧ್ಕಾರಾಚೆ ಖೊಂಡ್ಕಾಂತ್''' (''Andhkarachea Khondkant''), '''ರೋಗ್ತಾಚಿ ಬೊಬಾಟ್''' (''Rogtachi Bobatt''), '''ಡೊನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್''' (''Don Max'') ಮತ್ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' (''Paap ani Shiraap'') ವಿಶೇಷ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದೆರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=80596
 |title=Mangalore: Well-known Writer Victor Rodrigues Passes Away
 |publisher=Daijiworld Media Pvt. Ltd.
 |date=5 July 2010
}}&lt;/ref&gt;

ಆಯೆನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಲು ಒಟ್ಟು '''21''' ಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಲೆ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಬರೆದ ಕಥೆ ಮತ್ ಕಾದಂಬರಿಲು ಸಮಾಜದ ಅಸಮಾನತೆ, ಅನ್ಯಾಯ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಲು ಮತ್ ಶೋಷಣೆ ವಿರುದ್ಧದ ಸಂದೇಶಲೆ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತ್. ಸಮಾಜದ್ ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊಡನೆ ಆಯೆರ್ ಬರವಣಿಗೆ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;/&gt;

ಆಯೆನ '''ಪ್ರತೀಕಾರ್''' (''Pratikar'') ಕಾದಂಬರಿ '''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''' ವಾರಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಸುಮಾರು '''198 ವಾರ''' ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್. ಅದೇ ರೀತಿ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' '''219 ವಾರ''' ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಮೂಲಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸಡ್ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;

ಕಾದಂಬರಿಲೆ ಬಿಟ್ಟ್ ಆಯೆರ್ '''ಆರು ನಾಟಕೊಲು''', ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಗುರುಗಳಾದ '''ಫಾ. ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ ಮೆನೆಜಸ್''' ಮತ್ '''ಫಾ. ಮರಿಯನ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್''' ಆಯೆರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಲು ಬರದೆರ್. '''ಭೋಳೈಕೆ ದಾಯಿಜ್''' (''Bholaike Daiz'') ಪಂದ್ ಪಾರಂಪರಿಕ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿ ಕುರಿತು ಒಂಜಿ ಪುಸ್ತಕನೂ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;

ಆಯೆನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಾದಂಬರಿ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' ಮಂಗಳೂರು ಟೆಲಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ದು, ಕೊಂಕಣಿದ ಮೊದಲ ದೂರದರ್ಶನ ಮೆಗಾ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯೆರ್. ಇದು '''ಡಿ.ಡಿ. ಚಂದನ''' ವಾಹಿನಿಡ್ '''ಕನ್ನಿ ಅಶಿ ಮೊಗಾಚಿ''' (''Kanni Ashi Mogachi'') ಪಂದ್ ಪುದರ್‌ಡ್ ಪ್ರಸಾರ ಆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

2000ಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೊಡುಗೆಗ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸೆರ್. 2006ಡ್ ಆಯೆರ್ '''ದೈಜಿ ದುಬೈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಮತ್ '''ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಡಾಂತಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಪಡೆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;
== ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ==

=== ಕಾದಂಬರಿಲು ಮತ್ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಥೆಲು ===

* ''ಬೊಂಗ್ಲ್ಯಾಂತ್ಲಿ ಖುನ್'' (''Bonglyanthli Khun'') – 1968, ''ಜೆಲೊ''.
* ''ಮಾಯಾಕಾಚೆ ಭುನ್ಯಾರ್'' (''Maayakache Bhunyar'') – 1968, ''ಕನ್ನಿಕ್''.
* ''ವಿಧಿಚಾ ದಾವ್ಲೆಂತ್'' (''Vidhicha Davlenth'') – 62 ಭಾಗೊಲು, 1971, ''ಮಿತ್ರ''.
* ''ಫುದರಾಚಿ ದೆಸ್ವಾತ್'' (''Phudarachi Deswat'') – 1972, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಮದ್ತಿರ್ ಸುನ್'' (''Madthir Sunn'') – 1972, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಅಂಧ್ಕಾರಾಚಾ ಖಂಡ್ಕಾಂತ್'' (''Andhkaracha Khandkanth'') – 81 ಭಾಗೊಲು, 1973, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಶಿರಾಪಾಚಿ ಬಲಿ'' (''Shirapachi Bali'') – 127 ಭಾಗೊಲು, 1975; 2000ಡ್ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್.
* ''ರಗ್ತಾಚಿ ಬೊಬಾಟ್'' (''Ragtachi Bobaat'') – 124 ಭಾಗೊಲು, 1980.
* ''ಡೊನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್'' (''Don Max'') – 64 ಭಾಗೊಲು, 1982.
* ''ದೇವ್ ಬೊರೆನ್ ಕರುನ್'' (''Dev Boren Karun'') – 33 ಭಾಗೊಲು, 1984.
* ''ಪ್ರತಿಕಾರ್'' (''Prathikar'') – 198 ಭಾಗೊಲು, 1986.
* ''ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಶೋಭ್ರಾಜ್'' (''Charles Shobhraj'') – 18 ಭಾಗೊಲು, 1986.
* ''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್'' (''Paap ani Shirap'') – 219 ವಾರ ಧಾರಾವಾಹಿ, 1991.
* ''ಭಂಗಾರಾಚಿ ಇಸ್ತ್ರಿ'' (''Bhangarachi Istri'') – 25 ಭಾಗೊಲು, 1992.
* ''ಹಾಂವ್ ಪರಿಕ್‌ಪೊನ್ ಘೆತೆಲಿನ್'' (''Haun Parikpon Ghetelin'') – 64 ಭಾಗೊಲು, 1996.
* ''ಫಾರಿಕ್‌ಪೊನ್'' (''Farikpon'') – 24 ಭಾಗೊಲು, 1998.
* ''ದೇವ್ ಪೋಲೆತಾ'' (''Dev Poleta'') – 24 ಭಾಗೊಲು, 1998.
* ''ಸುಕೊನ್ ಗೆಲ್ಯೊ ಶೆಲ್ಯೊ'' (''Sukon Gellyo Shelio'') – 32 ಭಾಗೊಲು, 2000.
* ''ಜಾತಿ ಬೈಲೆನ್ ಕಜಾರ್'' (''Jaathi Bailen Kazar'').
* ''ಜಿವತಾಚಿ ದೆಸ್ವಾತ್'' (''Jivatachi Desvat'') – 40 ಭಾಗೊಲು, 2001.
* ''ರಾವಣ ರಾಜ್ಯಾಂತ್ಲೊ ವೀರಪ್ಪನ್'' (''Ravan Rajyanthlo Veerappan'') – 2002.

=== ಇತರ ಕೃತಿಲು ===

* ಆರು ನಾಟಕೊಲು.
* ಫಾ. ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ ಮೆನೆಜಸ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ.
* ಫಾ. ಮರಿಯನ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ.
* ''ಭೋಳೈಕೆ ದಾಯಿಜ್'' (''Bholaike Daiz'') – ಪಾರಂಪರಿಕ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿದ ಪುಸ್ತಕ.
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ==

=== ಉಲ್ಲೇಖ ಗ್ರಂಥೊಲು ===

* {{cite book
|last=Sardesai
|first=Manohar Rai
|title=A History of Konkani Literature: From 1500 to 1992
|publisher=Sahitya Akademi
|year=2000
}}

* {{cite book
|last=George
|first=K. M.
|title=Modern Indian Literature: An Anthology
|publisher=Sahitya Akademi
|year=1992
}}

=== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುಗಟ್ಟಲೆ ===

* {{cite book
|last=Pinto
|first=Pius Fidelis
|title=Dirvyam Zar – A précis of the literary output in Konkani from the pen of the renowned novelist Victor Rodrigues
|publisher=Samanvaya Prakashan
|year=2002
|location=Mangalore
}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Rodrigues, Victor}}

[[Category:1944 ಜನನ]]
[[Category:2010 ಮರಣ]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರುದ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರುದ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[Category:ಭಾರತದ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]]
[[Category:ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:ಭಾರತದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]]
[[Category:ಭಾರತದ ಸಣ್ಣಕಥೆಗಾರರು]]
[[Category:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:20ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತಿಲು]]</text>
      <sha1>k7ndur6lei6sl9bxp1kcbkxqjylg3av</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362820</id>
      <parentid>362819</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T11:15:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಸಾಹಿತ್ಯ ಜೀವನ */</comment>
      <origin>362820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13405" sha1="s3edfo1v87rbd0kl13dvx96w7n07x08" xml:space="preserve">'''ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್''' (8 ಫೆಬ್ರವರಿ 1944 – 5 ಜುಲೈ 2010) ಭಾರತದ ಕೊಂಕಣಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಕಥೆಗಾರೆರ್. ಆರ್ ಮಂಗಳೂರ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತಿನಕಲೆನೆಡ್ ಒರಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರ್ಲೆಡುಲಾ ಒರಿ ಆದ್ ಉಲ್ಲೆರ್.&lt;ref name=&quot;sa1&quot;&gt;{{harvnb|George|1992|p=217}}&lt;/ref&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಆರೆನ ದೀರ್ಘ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಾದಂಬರಿಲೆಗ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದುಂಡು. ಆರ್ ಬರದಿನ ಅವೆತೋ ಕಾದಂಬರಿಲು 150ಕ್ಕ್ ಮೀರಿನ ಅಧ್ಯಾಯೊಲುಂಡು ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಲೆ ಧಾರಾವಾಹಿ ರೂಪೊಡು ಪ್ರಕಟ ಆತುಂಡು.&lt;ref name=&quot;vjp2&quot;&gt;{{harvnb|Sardesai|2000|p=257}}&lt;/ref&gt;

== ಆರಂಭಿಕೊ ಜೀವನ ==

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ 1944 ಫೆಬ್ರವರಿ 8ಡ್ ಮಂಗಳೂರುದ ಅಂಜೆಲೋರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಜನಿಸಿಯೆರ್. ಆರ್ ನಾಲ್ ಜೋಕುಲುನೆಟ್ ಮಲ್ಲ ಆದು ಉಲ್ಲೇರ್. ಆರೆನ ಪೊಪ್ಪ ಆಂತೋನಿ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಮ್ಮ ಚಾರ್ಮಿನ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಮಂಗಳೂರುದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಕುಟುಂಬದಕುಲು.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=80767
 |title=Mangalore: Thousands Bid Adieu to Konkani Litterateur Victor Rodrigues
 |author=Edward Nazareth
 |publisher=Daijiworld Media Pvt. Ltd.
 |date=7 July 2010
}}&lt;/ref&gt;

ಆರ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಮುಗಿಸಾಯೆರ್. ಆಂಡಾ, ಕುಟುಂಬೊದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದ ಕಾರಣ ಕಾಲೇಜ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜ್ಜಾಂಡ್. ಶಾಲೆ ಮುಗಿಸಿನ ಪಿರ ಆಯೆರ್ '''Simon &amp; Company'''ಡ್ ಒಂತೆ ಕಾಲ ಚಿತ್ರಗಾರ (Painter) ಆದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್.

ಚಿತ್ರಕಲೆದ್ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ, ಮಂಗಳೂರುದ '''ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್'''ದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಗುರು ಪೀಟರ್ ಆರೆನ ಕೈಡ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್. 1960ಡ್ ಆರ್ '''ಫಾದರ್ ಮುಲ್ಲರ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ'''ಡ್ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆದ್ ಬೊಕ್ಕ 1972 ಮುಟ್ಟ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್.

1975ಡ್ ಆರ್ ಬಹರೈನ್‌ಗ್ ಪಯಣ ಮಲ್ದು ಅಲ್ಪ ಸುಮಾರು ಇರ್ವ ವರ್ಷ ಉದ್ಯೋಗ ಮಲ್ತೆರ್. 1995ಡ್ ಭಾರತಗ್ ಪಿರ ಬತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://mangalorean.com/printarticle.php?arttype=broadcast&amp;newsid=1035
 |title='Pap Anim Shirap' Set To Make History
 |publisher=Mangalorean.com
 |date=14 June 2005
}}&lt;/ref&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್  ಸೆಲಿನ್ ಡಿ'ಸೋಜ ಆರನ್ ಮದುವೆ ಆಯೆರ್. ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಲೋಲಿಟಾ, ವೀಣಾ ಬೊಕ್ಕ ಸಂತೋಷ್ ಪಂದ್ ಮೂಜಿ ಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

== ಸಾಹಿತ್ಯ ಜೀವನ ==

ಫಾದರ್ ಮುಲ್ಲರ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ಉದ್ಯೋಗ ಮಲ್ಪುನಗನೇ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಕೊಂಕಣಿ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ '''ಮಿತ್ರ''' ಬೊಕ್ಕ  ಪಾಕ್ಷಿಕ '''ಜೆಲೊ'''ಡ್ ಕಥೆ ಬೊಕ್ಕ ಲೇಖನ ಬರೆಯರೆ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್.

1967ಡ್ ಆರೆನ ಸುರುತ ಕಾದಂಬರಿ '''ವಿಭದ್ಲೆಲೆನ್ ಘರಾಣೆ''' (''Vibhadlelen Gharane'') ''ಮಿತ್ರ'' ಬೊಕ್ಕ ''ಜೆಲೊ'' ಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಧಾರಾವಾಹಿ ರೂಪಡ್  ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್. ಉಂದೇ ಅವಧಿಡ್ ಮಿರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕುರಿತಾಯಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಪುನ ಒಂಜಿ ಲೇಖನನೂ ''ಜೆಲೊ''ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಮಂತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

ಸುಮಾರು ನಾಲ್ ದಶೊಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಡ್ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಒಟ್ಟು '''23 ಕಾದಂಬರಿಲು''' ಬರೆತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;/&gt; ಆಯೆನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಲೆಡ್ '''ಅಂಧ್ಕಾರಾಚೆ ಖೊಂಡ್ಕಾಂತ್''' (''Andhkarachea Khondkant''), '''ರೋಗ್ತಾಚಿ ಬೊಬಾಟ್''' (''Rogtachi Bobatt''), '''ಡೊನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್''' (''Don Max'') ಮತ್ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' (''Paap ani Shiraap'') ವಿಶೇಷ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದುಂಡು.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=80596
 |title=Mangalore: Well-known Writer Victor Rodrigues Passes Away
 |publisher=Daijiworld Media Pvt. Ltd.
 |date=5 July 2010
}}&lt;/ref&gt;

ಆರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಲು ಒಟ್ಟು '''21''' ಪತ್ರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಲೆ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಬರೆತಿನ ಕಥೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಾದಂಬರಿಲು ಸಮಾಜದ ಅಸಮಾನತೆ, ಅನ್ಯಾಯ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಶೋಷಣೆ ವಿರುದ್ಧದ ಸಂದೇಶಲೆ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತ್. ಸಮಾಜದ ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ ಬೊಕ್ಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊಡನೆ ಆರ್ ಲೇಖನ ಬರೆತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;/&gt;

ಆರೆನ '''ಪ್ರತೀಕಾರ್''' (''Pratikar'') ಕಾದಂಬರಿ '''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''' ವಾರಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಸುಮಾರು '''198 ವಾರ''' ಧಾರಾವಾಹಿಯಾದ್ ಪ್ರಕಟ ಆತುಂಡು. ಅವ್ವೆ ರೀತಿ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' '''219 ವಾರ''' ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಮೂಲಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಇತಿಹಾಸಡ್ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಂಡು.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;

ಕಾದಂಬರಿಲೆ ಬುಡ್ದು ಆರ್ '''ಆಜಿ ನಾಟಕೊಲು''', ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಗುರುಗಳಾಯಿನ '''ಫಾ. ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ ಮೆನೆಜಸ್''' ಬೊಕ್ಕ '''ಫಾ. ಮರಿಯನ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್''' ಆರೆನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಲುನುಲಾ ಬರೆತೆರ್. '''ಭೋಳೈಕೆ ದಾಯಿಜ್''' (''Bholaike Daiz'') ಪಂದ್ ಪಾರಂಪರಿಕ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿ ಕುರಿತು ಒಂಜಿ ಪುಸ್ತಕನೂ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;

ಆರೆನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಾದಂಬರಿ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' ಮಂಗಳೂರು ಟೆಲಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ದು, ಕೊಂಕಣಿದ ಸುರುತ ದೂರದರ್ಶನ ಮೆಗಾ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂತೆರ್. ಉಂದು '''ಡಿ.ಡಿ. ಚಂದನ''' ವಾಹಿನಿಡ್ '''ಕನ್ನಿ ಅಶಿ ಮೊಗಾಚಿ''' (''Kanni Ashi Mogachi'') ಪಂದ್ ಪುದರ್‌ಡ್ ಪ್ರಸಾರ ಆಂಡ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

2000ಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೊಡುಗೆಗ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸೆರ್. 2006ಡ್ ಆರ್ '''ದೈಜಿ ದುಬೈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಬೊಕ್ಕ '''ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಡಾಂತಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಪಡೆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;

== ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ==

=== ಕಾದಂಬರಿಲು ಮತ್ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಥೆಲು ===

* ''ಬೊಂಗ್ಲ್ಯಾಂತ್ಲಿ ಖುನ್'' (''Bonglyanthli Khun'') – 1968, ''ಜೆಲೊ''.
* ''ಮಾಯಾಕಾಚೆ ಭುನ್ಯಾರ್'' (''Maayakache Bhunyar'') – 1968, ''ಕನ್ನಿಕ್''.
* ''ವಿಧಿಚಾ ದಾವ್ಲೆಂತ್'' (''Vidhicha Davlenth'') – 62 ಭಾಗೊಲು, 1971, ''ಮಿತ್ರ''.
* ''ಫುದರಾಚಿ ದೆಸ್ವಾತ್'' (''Phudarachi Deswat'') – 1972, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಮದ್ತಿರ್ ಸುನ್'' (''Madthir Sunn'') – 1972, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಅಂಧ್ಕಾರಾಚಾ ಖಂಡ್ಕಾಂತ್'' (''Andhkaracha Khandkanth'') – 81 ಭಾಗೊಲು, 1973, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಶಿರಾಪಾಚಿ ಬಲಿ'' (''Shirapachi Bali'') – 127 ಭಾಗೊಲು, 1975; 2000ಡ್ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್.
* ''ರಗ್ತಾಚಿ ಬೊಬಾಟ್'' (''Ragtachi Bobaat'') – 124 ಭಾಗೊಲು, 1980.
* ''ಡೊನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್'' (''Don Max'') – 64 ಭಾಗೊಲು, 1982.
* ''ದೇವ್ ಬೊರೆನ್ ಕರುನ್'' (''Dev Boren Karun'') – 33 ಭಾಗೊಲು, 1984.
* ''ಪ್ರತಿಕಾರ್'' (''Prathikar'') – 198 ಭಾಗೊಲು, 1986.
* ''ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಶೋಭ್ರಾಜ್'' (''Charles Shobhraj'') – 18 ಭಾಗೊಲು, 1986.
* ''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್'' (''Paap ani Shirap'') – 219 ವಾರ ಧಾರಾವಾಹಿ, 1991.
* ''ಭಂಗಾರಾಚಿ ಇಸ್ತ್ರಿ'' (''Bhangarachi Istri'') – 25 ಭಾಗೊಲು, 1992.
* ''ಹಾಂವ್ ಪರಿಕ್‌ಪೊನ್ ಘೆತೆಲಿನ್'' (''Haun Parikpon Ghetelin'') – 64 ಭಾಗೊಲು, 1996.
* ''ಫಾರಿಕ್‌ಪೊನ್'' (''Farikpon'') – 24 ಭಾಗೊಲು, 1998.
* ''ದೇವ್ ಪೋಲೆತಾ'' (''Dev Poleta'') – 24 ಭಾಗೊಲು, 1998.
* ''ಸುಕೊನ್ ಗೆಲ್ಯೊ ಶೆಲ್ಯೊ'' (''Sukon Gellyo Shelio'') – 32 ಭಾಗೊಲು, 2000.
* ''ಜಾತಿ ಬೈಲೆನ್ ಕಜಾರ್'' (''Jaathi Bailen Kazar'').
* ''ಜಿವತಾಚಿ ದೆಸ್ವಾತ್'' (''Jivatachi Desvat'') – 40 ಭಾಗೊಲು, 2001.
* ''ರಾವಣ ರಾಜ್ಯಾಂತ್ಲೊ ವೀರಪ್ಪನ್'' (''Ravan Rajyanthlo Veerappan'') – 2002.

=== ಇತರ ಕೃತಿಲು ===

* ಆರು ನಾಟಕೊಲು.
* ಫಾ. ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ ಮೆನೆಜಸ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ.
* ಫಾ. ಮರಿಯನ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ.
* ''ಭೋಳೈಕೆ ದಾಯಿಜ್'' (''Bholaike Daiz'') – ಪಾರಂಪರಿಕ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿದ ಪುಸ್ತಕ.
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ==

=== ಉಲ್ಲೇಖ ಗ್ರಂಥೊಲು ===

* {{cite book
|last=Sardesai
|first=Manohar Rai
|title=A History of Konkani Literature: From 1500 to 1992
|publisher=Sahitya Akademi
|year=2000
}}

* {{cite book
|last=George
|first=K. M.
|title=Modern Indian Literature: An Anthology
|publisher=Sahitya Akademi
|year=1992
}}

=== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುಗಟ್ಟಲೆ ===

* {{cite book
|last=Pinto
|first=Pius Fidelis
|title=Dirvyam Zar – A précis of the literary output in Konkani from the pen of the renowned novelist Victor Rodrigues
|publisher=Samanvaya Prakashan
|year=2002
|location=Mangalore
}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Rodrigues, Victor}}

[[Category:1944 ಜನನ]]
[[Category:2010 ಮರಣ]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರುದ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರುದ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[Category:ಭಾರತದ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]]
[[Category:ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:ಭಾರತದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]]
[[Category:ಭಾರತದ ಸಣ್ಣಕಥೆಗಾರರು]]
[[Category:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:20ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತಿಲು]]</text>
      <sha1>s3edfo1v87rbd0kl13dvx96w7n07x08</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362821</id>
      <parentid>362820</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T11:16:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಕಾದಂಬರಿಲು ಮತ್ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಥೆಲು */</comment>
      <origin>362821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13420" sha1="k9umpte517j502b37vqq3vf1q7nbm2t" xml:space="preserve">'''ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್''' (8 ಫೆಬ್ರವರಿ 1944 – 5 ಜುಲೈ 2010) ಭಾರತದ ಕೊಂಕಣಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಕಥೆಗಾರೆರ್. ಆರ್ ಮಂಗಳೂರ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತಿನಕಲೆನೆಡ್ ಒರಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರ್ಲೆಡುಲಾ ಒರಿ ಆದ್ ಉಲ್ಲೆರ್.&lt;ref name=&quot;sa1&quot;&gt;{{harvnb|George|1992|p=217}}&lt;/ref&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಆರೆನ ದೀರ್ಘ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಾದಂಬರಿಲೆಗ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದುಂಡು. ಆರ್ ಬರದಿನ ಅವೆತೋ ಕಾದಂಬರಿಲು 150ಕ್ಕ್ ಮೀರಿನ ಅಧ್ಯಾಯೊಲುಂಡು ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಲೆ ಧಾರಾವಾಹಿ ರೂಪೊಡು ಪ್ರಕಟ ಆತುಂಡು.&lt;ref name=&quot;vjp2&quot;&gt;{{harvnb|Sardesai|2000|p=257}}&lt;/ref&gt;

== ಆರಂಭಿಕೊ ಜೀವನ ==

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ 1944 ಫೆಬ್ರವರಿ 8ಡ್ ಮಂಗಳೂರುದ ಅಂಜೆಲೋರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಜನಿಸಿಯೆರ್. ಆರ್ ನಾಲ್ ಜೋಕುಲುನೆಟ್ ಮಲ್ಲ ಆದು ಉಲ್ಲೇರ್. ಆರೆನ ಪೊಪ್ಪ ಆಂತೋನಿ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಮ್ಮ ಚಾರ್ಮಿನ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಮಂಗಳೂರುದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಕುಟುಂಬದಕುಲು.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=80767
 |title=Mangalore: Thousands Bid Adieu to Konkani Litterateur Victor Rodrigues
 |author=Edward Nazareth
 |publisher=Daijiworld Media Pvt. Ltd.
 |date=7 July 2010
}}&lt;/ref&gt;

ಆರ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಮುಗಿಸಾಯೆರ್. ಆಂಡಾ, ಕುಟುಂಬೊದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದ ಕಾರಣ ಕಾಲೇಜ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜ್ಜಾಂಡ್. ಶಾಲೆ ಮುಗಿಸಿನ ಪಿರ ಆಯೆರ್ '''Simon &amp; Company'''ಡ್ ಒಂತೆ ಕಾಲ ಚಿತ್ರಗಾರ (Painter) ಆದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್.

ಚಿತ್ರಕಲೆದ್ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ, ಮಂಗಳೂರುದ '''ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್'''ದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಗುರು ಪೀಟರ್ ಆರೆನ ಕೈಡ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್. 1960ಡ್ ಆರ್ '''ಫಾದರ್ ಮುಲ್ಲರ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ'''ಡ್ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆದ್ ಬೊಕ್ಕ 1972 ಮುಟ್ಟ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್.

1975ಡ್ ಆರ್ ಬಹರೈನ್‌ಗ್ ಪಯಣ ಮಲ್ದು ಅಲ್ಪ ಸುಮಾರು ಇರ್ವ ವರ್ಷ ಉದ್ಯೋಗ ಮಲ್ತೆರ್. 1995ಡ್ ಭಾರತಗ್ ಪಿರ ಬತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://mangalorean.com/printarticle.php?arttype=broadcast&amp;newsid=1035
 |title='Pap Anim Shirap' Set To Make History
 |publisher=Mangalorean.com
 |date=14 June 2005
}}&lt;/ref&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್  ಸೆಲಿನ್ ಡಿ'ಸೋಜ ಆರನ್ ಮದುವೆ ಆಯೆರ್. ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಲೋಲಿಟಾ, ವೀಣಾ ಬೊಕ್ಕ ಸಂತೋಷ್ ಪಂದ್ ಮೂಜಿ ಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

== ಸಾಹಿತ್ಯ ಜೀವನ ==

ಫಾದರ್ ಮುಲ್ಲರ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ಉದ್ಯೋಗ ಮಲ್ಪುನಗನೇ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಕೊಂಕಣಿ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ '''ಮಿತ್ರ''' ಬೊಕ್ಕ  ಪಾಕ್ಷಿಕ '''ಜೆಲೊ'''ಡ್ ಕಥೆ ಬೊಕ್ಕ ಲೇಖನ ಬರೆಯರೆ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್.

1967ಡ್ ಆರೆನ ಸುರುತ ಕಾದಂಬರಿ '''ವಿಭದ್ಲೆಲೆನ್ ಘರಾಣೆ''' (''Vibhadlelen Gharane'') ''ಮಿತ್ರ'' ಬೊಕ್ಕ ''ಜೆಲೊ'' ಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಧಾರಾವಾಹಿ ರೂಪಡ್  ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್. ಉಂದೇ ಅವಧಿಡ್ ಮಿರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕುರಿತಾಯಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಪುನ ಒಂಜಿ ಲೇಖನನೂ ''ಜೆಲೊ''ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಮಂತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

ಸುಮಾರು ನಾಲ್ ದಶೊಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಡ್ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಒಟ್ಟು '''23 ಕಾದಂಬರಿಲು''' ಬರೆತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;/&gt; ಆಯೆನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಲೆಡ್ '''ಅಂಧ್ಕಾರಾಚೆ ಖೊಂಡ್ಕಾಂತ್''' (''Andhkarachea Khondkant''), '''ರೋಗ್ತಾಚಿ ಬೊಬಾಟ್''' (''Rogtachi Bobatt''), '''ಡೊನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್''' (''Don Max'') ಮತ್ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' (''Paap ani Shiraap'') ವಿಶೇಷ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದುಂಡು.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=80596
 |title=Mangalore: Well-known Writer Victor Rodrigues Passes Away
 |publisher=Daijiworld Media Pvt. Ltd.
 |date=5 July 2010
}}&lt;/ref&gt;

ಆರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಲು ಒಟ್ಟು '''21''' ಪತ್ರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಲೆ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಬರೆತಿನ ಕಥೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಾದಂಬರಿಲು ಸಮಾಜದ ಅಸಮಾನತೆ, ಅನ್ಯಾಯ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಶೋಷಣೆ ವಿರುದ್ಧದ ಸಂದೇಶಲೆ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತ್. ಸಮಾಜದ ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ ಬೊಕ್ಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊಡನೆ ಆರ್ ಲೇಖನ ಬರೆತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;/&gt;

ಆರೆನ '''ಪ್ರತೀಕಾರ್''' (''Pratikar'') ಕಾದಂಬರಿ '''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''' ವಾರಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಸುಮಾರು '''198 ವಾರ''' ಧಾರಾವಾಹಿಯಾದ್ ಪ್ರಕಟ ಆತುಂಡು. ಅವ್ವೆ ರೀತಿ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' '''219 ವಾರ''' ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಮೂಲಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಇತಿಹಾಸಡ್ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಂಡು.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;

ಕಾದಂಬರಿಲೆ ಬುಡ್ದು ಆರ್ '''ಆಜಿ ನಾಟಕೊಲು''', ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಗುರುಗಳಾಯಿನ '''ಫಾ. ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ ಮೆನೆಜಸ್''' ಬೊಕ್ಕ '''ಫಾ. ಮರಿಯನ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್''' ಆರೆನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಲುನುಲಾ ಬರೆತೆರ್. '''ಭೋಳೈಕೆ ದಾಯಿಜ್''' (''Bholaike Daiz'') ಪಂದ್ ಪಾರಂಪರಿಕ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿ ಕುರಿತು ಒಂಜಿ ಪುಸ್ತಕನೂ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;

ಆರೆನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಾದಂಬರಿ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' ಮಂಗಳೂರು ಟೆಲಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ದು, ಕೊಂಕಣಿದ ಸುರುತ ದೂರದರ್ಶನ ಮೆಗಾ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂತೆರ್. ಉಂದು '''ಡಿ.ಡಿ. ಚಂದನ''' ವಾಹಿನಿಡ್ '''ಕನ್ನಿ ಅಶಿ ಮೊಗಾಚಿ''' (''Kanni Ashi Mogachi'') ಪಂದ್ ಪುದರ್‌ಡ್ ಪ್ರಸಾರ ಆಂಡ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

2000ಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೊಡುಗೆಗ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸೆರ್. 2006ಡ್ ಆರ್ '''ದೈಜಿ ದುಬೈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಬೊಕ್ಕ '''ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಡಾಂತಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಪಡೆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;

== ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ==

=== ಕಾದಂಬರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಧಾರಾವಾಹಿದ ಕಥೆಕುಲು ===

* ''ಬೊಂಗ್ಲ್ಯಾಂತ್ಲಿ ಖುನ್'' (''Bonglyanthli Khun'') – 1968, ''ಜೆಲೊ''.
* ''ಮಾಯಾಕಾಚೆ ಭುನ್ಯಾರ್'' (''Maayakache Bhunyar'') – 1968, ''ಕನ್ನಿಕ್''.
* ''ವಿಧಿಚಾ ದಾವ್ಲೆಂತ್'' (''Vidhicha Davlenth'') – 62 ಭಾಗೊಲು, 1971, ''ಮಿತ್ರ''.
* ''ಫುದರಾಚಿ ದೆಸ್ವಾತ್'' (''Phudarachi Deswat'') – 1972, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಮದ್ತಿರ್ ಸುನ್'' (''Madthir Sunn'') – 1972, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಅಂಧ್ಕಾರಾಚಾ ಖಂಡ್ಕಾಂತ್'' (''Andhkaracha Khandkanth'') – 81 ಭಾಗೊಲು, 1973, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಶಿರಾಪಾಚಿ ಬಲಿ'' (''Shirapachi Bali'') – 127 ಭಾಗೊಲು, 1975; 2000ಡ್ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್.
* ''ರಗ್ತಾಚಿ ಬೊಬಾಟ್'' (''Ragtachi Bobaat'') – 124 ಭಾಗೊಲು, 1980.
* ''ಡೊನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್'' (''Don Max'') – 64 ಭಾಗೊಲು, 1982.
* ''ದೇವ್ ಬೊರೆನ್ ಕರುನ್'' (''Dev Boren Karun'') – 33 ಭಾಗೊಲು, 1984.
* ''ಪ್ರತಿಕಾರ್'' (''Prathikar'') – 198 ಭಾಗೊಲು, 1986.
* ''ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಶೋಭ್ರಾಜ್'' (''Charles Shobhraj'') – 18 ಭಾಗೊಲು, 1986.
* ''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್'' (''Paap ani Shirap'') – 219 ವಾರ ಧಾರಾವಾಹಿ, 1991.
* ''ಭಂಗಾರಾಚಿ ಇಸ್ತ್ರಿ'' (''Bhangarachi Istri'') – 25 ಭಾಗೊಲು, 1992.
* ''ಹಾಂವ್ ಪರಿಕ್‌ಪೊನ್ ಘೆತೆಲಿನ್'' (''Haun Parikpon Ghetelin'') – 64 ಭಾಗೊಲು, 1996.
* ''ಫಾರಿಕ್‌ಪೊನ್'' (''Farikpon'') – 24 ಭಾಗೊಲು, 1998.
* ''ದೇವ್ ಪೋಲೆತಾ'' (''Dev Poleta'') – 24 ಭಾಗೊಲು, 1998.
* ''ಸುಕೊನ್ ಗೆಲ್ಯೊ ಶೆಲ್ಯೊ'' (''Sukon Gellyo Shelio'') – 32 ಭಾಗೊಲು, 2000.
* ''ಜಾತಿ ಬೈಲೆನ್ ಕಜಾರ್'' (''Jaathi Bailen Kazar'').
* ''ಜಿವತಾಚಿ ದೆಸ್ವಾತ್'' (''Jivatachi Desvat'') – 40 ಭಾಗೊಲು, 2001.
* ''ರಾವಣ ರಾಜ್ಯಾಂತ್ಲೊ ವೀರಪ್ಪನ್'' (''Ravan Rajyanthlo Veerappan'') – 2002.

=== ಇತರ ಕೃತಿಲು ===

* ಆರು ನಾಟಕೊಲು.
* ಫಾ. ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ ಮೆನೆಜಸ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ.
* ಫಾ. ಮರಿಯನ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ.
* ''ಭೋಳೈಕೆ ದಾಯಿಜ್'' (''Bholaike Daiz'') – ಪಾರಂಪರಿಕ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿದ ಪುಸ್ತಕ.
== ಉಲ್ಲೇಖೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ==

=== ಉಲ್ಲೇಖ ಗ್ರಂಥೊಲು ===

* {{cite book
|last=Sardesai
|first=Manohar Rai
|title=A History of Konkani Literature: From 1500 to 1992
|publisher=Sahitya Akademi
|year=2000
}}

* {{cite book
|last=George
|first=K. M.
|title=Modern Indian Literature: An Anthology
|publisher=Sahitya Akademi
|year=1992
}}

=== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುಗಟ್ಟಲೆ ===

* {{cite book
|last=Pinto
|first=Pius Fidelis
|title=Dirvyam Zar – A précis of the literary output in Konkani from the pen of the renowned novelist Victor Rodrigues
|publisher=Samanvaya Prakashan
|year=2002
|location=Mangalore
}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Rodrigues, Victor}}

[[Category:1944 ಜನನ]]
[[Category:2010 ಮರಣ]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರುದ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರುದ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[Category:ಭಾರತದ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]]
[[Category:ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:ಭಾರತದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]]
[[Category:ಭಾರತದ ಸಣ್ಣಕಥೆಗಾರರು]]
[[Category:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:20ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತಿಲು]]</text>
      <sha1>k9umpte517j502b37vqq3vf1q7nbm2t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>362822</id>
      <parentid>362821</parentid>
      <timestamp>2026-07-15T11:16:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಉಲ್ಲೇಖೊಲು */</comment>
      <origin>362822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13420" sha1="h5njvjjqeydz3ba97y4p3nj8g6z82is" xml:space="preserve">'''ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್''' (8 ಫೆಬ್ರವರಿ 1944 – 5 ಜುಲೈ 2010) ಭಾರತದ ಕೊಂಕಣಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಕಥೆಗಾರೆರ್. ಆರ್ ಮಂಗಳೂರ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತಿನಕಲೆನೆಡ್ ಒರಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರ್ಲೆಡುಲಾ ಒರಿ ಆದ್ ಉಲ್ಲೆರ್.&lt;ref name=&quot;sa1&quot;&gt;{{harvnb|George|1992|p=217}}&lt;/ref&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಆರೆನ ದೀರ್ಘ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಾದಂಬರಿಲೆಗ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದುಂಡು. ಆರ್ ಬರದಿನ ಅವೆತೋ ಕಾದಂಬರಿಲು 150ಕ್ಕ್ ಮೀರಿನ ಅಧ್ಯಾಯೊಲುಂಡು ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಲೆ ಧಾರಾವಾಹಿ ರೂಪೊಡು ಪ್ರಕಟ ಆತುಂಡು.&lt;ref name=&quot;vjp2&quot;&gt;{{harvnb|Sardesai|2000|p=257}}&lt;/ref&gt;

== ಆರಂಭಿಕೊ ಜೀವನ ==

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ 1944 ಫೆಬ್ರವರಿ 8ಡ್ ಮಂಗಳೂರುದ ಅಂಜೆಲೋರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಜನಿಸಿಯೆರ್. ಆರ್ ನಾಲ್ ಜೋಕುಲುನೆಟ್ ಮಲ್ಲ ಆದು ಉಲ್ಲೇರ್. ಆರೆನ ಪೊಪ್ಪ ಆಂತೋನಿ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಮ್ಮ ಚಾರ್ಮಿನ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಮಂಗಳೂರುದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಕುಟುಂಬದಕುಲು.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=80767
 |title=Mangalore: Thousands Bid Adieu to Konkani Litterateur Victor Rodrigues
 |author=Edward Nazareth
 |publisher=Daijiworld Media Pvt. Ltd.
 |date=7 July 2010
}}&lt;/ref&gt;

ಆರ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ಮುಗಿಸಾಯೆರ್. ಆಂಡಾ, ಕುಟುಂಬೊದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದ ಕಾರಣ ಕಾಲೇಜ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಸಲೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜ್ಜಾಂಡ್. ಶಾಲೆ ಮುಗಿಸಿನ ಪಿರ ಆಯೆರ್ '''Simon &amp; Company'''ಡ್ ಒಂತೆ ಕಾಲ ಚಿತ್ರಗಾರ (Painter) ಆದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್.

ಚಿತ್ರಕಲೆದ್ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಿನ ಕಾರಣ, ಮಂಗಳೂರುದ '''ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್'''ದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಗುರು ಪೀಟರ್ ಆರೆನ ಕೈಡ್ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್. 1960ಡ್ ಆರ್ '''ಫಾದರ್ ಮುಲ್ಲರ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ'''ಡ್ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆದ್ ಬೊಕ್ಕ 1972 ಮುಟ್ಟ ಸೇವೆ ಮಲ್ತೆರ್.

1975ಡ್ ಆರ್ ಬಹರೈನ್‌ಗ್ ಪಯಣ ಮಲ್ದು ಅಲ್ಪ ಸುಮಾರು ಇರ್ವ ವರ್ಷ ಉದ್ಯೋಗ ಮಲ್ತೆರ್. 1995ಡ್ ಭಾರತಗ್ ಪಿರ ಬತ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://mangalorean.com/printarticle.php?arttype=broadcast&amp;newsid=1035
 |title='Pap Anim Shirap' Set To Make History
 |publisher=Mangalorean.com
 |date=14 June 2005
}}&lt;/ref&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್  ಸೆಲಿನ್ ಡಿ'ಸೋಜ ಆರನ್ ಮದುವೆ ಆಯೆರ್. ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಲೋಲಿಟಾ, ವೀಣಾ ಬೊಕ್ಕ ಸಂತೋಷ್ ಪಂದ್ ಮೂಜಿ ಜೋಕುಲು ಉಲ್ಲೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

== ಸಾಹಿತ್ಯ ಜೀವನ ==

ಫಾದರ್ ಮುಲ್ಲರ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ಉದ್ಯೋಗ ಮಲ್ಪುನಗನೇ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಆರ್ ಕೊಂಕಣಿ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ '''ಮಿತ್ರ''' ಬೊಕ್ಕ  ಪಾಕ್ಷಿಕ '''ಜೆಲೊ'''ಡ್ ಕಥೆ ಬೊಕ್ಕ ಲೇಖನ ಬರೆಯರೆ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಲ್ತೆರ್.

1967ಡ್ ಆರೆನ ಸುರುತ ಕಾದಂಬರಿ '''ವಿಭದ್ಲೆಲೆನ್ ಘರಾಣೆ''' (''Vibhadlelen Gharane'') ''ಮಿತ್ರ'' ಬೊಕ್ಕ ''ಜೆಲೊ'' ಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಧಾರಾವಾಹಿ ರೂಪಡ್  ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್. ಉಂದೇ ಅವಧಿಡ್ ಮಿರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕುರಿತಾಯಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಪುನ ಒಂಜಿ ಲೇಖನನೂ ''ಜೆಲೊ''ಡ್ ಪ್ರಕಟ ಮಂತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

ಸುಮಾರು ನಾಲ್ ದಶೊಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಡ್ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್ ಒಟ್ಟು '''23 ಕಾದಂಬರಿಲು''' ಬರೆತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;/&gt; ಆಯೆನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಲೆಡ್ '''ಅಂಧ್ಕಾರಾಚೆ ಖೊಂಡ್ಕಾಂತ್''' (''Andhkarachea Khondkant''), '''ರೋಗ್ತಾಚಿ ಬೊಬಾಟ್''' (''Rogtachi Bobatt''), '''ಡೊನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್''' (''Don Max'') ಮತ್ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' (''Paap ani Shiraap'') ವಿಶೇಷ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದುಂಡು.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;&gt;{{cite web
 |url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=80596
 |title=Mangalore: Well-known Writer Victor Rodrigues Passes Away
 |publisher=Daijiworld Media Pvt. Ltd.
 |date=5 July 2010
}}&lt;/ref&gt;

ಆರೆನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಲು ಒಟ್ಟು '''21''' ಪತ್ರಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಲೆ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಬರೆತಿನ ಕಥೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಾದಂಬರಿಲು ಸಮಾಜದ ಅಸಮಾನತೆ, ಅನ್ಯಾಯ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಶೋಷಣೆ ವಿರುದ್ಧದ ಸಂದೇಶಲೆ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತ್. ಸಮಾಜದ ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ ಬೊಕ್ಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುನ ಉದ್ದೇಶೊಡನೆ ಆರ್ ಲೇಖನ ಬರೆತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Mithr&quot;/&gt;

ಆರೆನ '''ಪ್ರತೀಕಾರ್''' (''Pratikar'') ಕಾದಂಬರಿ '''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''' ವಾರಪತ್ರಿಕೆಡ್ ಸುಮಾರು '''198 ವಾರ''' ಧಾರಾವಾಹಿಯಾದ್ ಪ್ರಕಟ ಆತುಂಡು. ಅವ್ವೆ ರೀತಿ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' '''219 ವಾರ''' ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ಮೂಲಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯೊದ ಇತಿಹಾಸಡ್ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಂಡು.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;

ಕಾದಂಬರಿಲೆ ಬುಡ್ದು ಆರ್ '''ಆಜಿ ನಾಟಕೊಲು''', ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಗುರುಗಳಾಯಿನ '''ಫಾ. ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ ಮೆನೆಜಸ್''' ಬೊಕ್ಕ '''ಫಾ. ಮರಿಯನ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್''' ಆರೆನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಲುನುಲಾ ಬರೆತೆರ್. '''ಭೋಳೈಕೆ ದಾಯಿಜ್''' (''Bholaike Daiz'') ಪಂದ್ ಪಾರಂಪರಿಕ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿ ಕುರಿತು ಒಂಜಿ ಪುಸ್ತಕನೂ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತೆರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;

ಆರೆನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಾದಂಬರಿ '''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್''' ಮಂಗಳೂರು ಟೆಲಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ದು, ಕೊಂಕಣಿದ ಸುರುತ ದೂರದರ್ಶನ ಮೆಗಾ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂತೆರ್. ಉಂದು '''ಡಿ.ಡಿ. ಚಂದನ''' ವಾಹಿನಿಡ್ '''ಕನ್ನಿ ಅಶಿ ಮೊಗಾಚಿ''' (''Kanni Ashi Mogachi'') ಪಂದ್ ಪುದರ್‌ಡ್ ಪ್ರಸಾರ ಆಂಡ್.&lt;ref name=&quot;Anjelore&quot;/&gt;

2000ಡ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೊಡುಗೆಗ್ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸೆರ್. 2006ಡ್ ಆರ್ '''ದೈಜಿ ದುಬೈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಬೊಕ್ಕ '''ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಡಾಂತಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''' ಪಡೆಯೆರ್.&lt;ref name=&quot;Poinnari&quot;/&gt;

== ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ==

=== ಕಾದಂಬರಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಧಾರಾವಾಹಿದ ಕಥೆಕುಲು ===

* ''ಬೊಂಗ್ಲ್ಯಾಂತ್ಲಿ ಖುನ್'' (''Bonglyanthli Khun'') – 1968, ''ಜೆಲೊ''.
* ''ಮಾಯಾಕಾಚೆ ಭುನ್ಯಾರ್'' (''Maayakache Bhunyar'') – 1968, ''ಕನ್ನಿಕ್''.
* ''ವಿಧಿಚಾ ದಾವ್ಲೆಂತ್'' (''Vidhicha Davlenth'') – 62 ಭಾಗೊಲು, 1971, ''ಮಿತ್ರ''.
* ''ಫುದರಾಚಿ ದೆಸ್ವಾತ್'' (''Phudarachi Deswat'') – 1972, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಮದ್ತಿರ್ ಸುನ್'' (''Madthir Sunn'') – 1972, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಅಂಧ್ಕಾರಾಚಾ ಖಂಡ್ಕಾಂತ್'' (''Andhkaracha Khandkanth'') – 81 ಭಾಗೊಲು, 1973, ''ಪೊಯ್ನ್ನಾರಿ''.
* ''ಶಿರಾಪಾಚಿ ಬಲಿ'' (''Shirapachi Bali'') – 127 ಭಾಗೊಲು, 1975; 2000ಡ್ ಮಲ್ಲ ಪ್ರಕಟ ಆಯೆರ್.
* ''ರಗ್ತಾಚಿ ಬೊಬಾಟ್'' (''Ragtachi Bobaat'') – 124 ಭಾಗೊಲು, 1980.
* ''ಡೊನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್'' (''Don Max'') – 64 ಭಾಗೊಲು, 1982.
* ''ದೇವ್ ಬೊರೆನ್ ಕರುನ್'' (''Dev Boren Karun'') – 33 ಭಾಗೊಲು, 1984.
* ''ಪ್ರತಿಕಾರ್'' (''Prathikar'') – 198 ಭಾಗೊಲು, 1986.
* ''ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಶೋಭ್ರಾಜ್'' (''Charles Shobhraj'') – 18 ಭಾಗೊಲು, 1986.
* ''ಪಾಪ್ ಆನಿ ಶಿರಾಪ್'' (''Paap ani Shirap'') – 219 ವಾರ ಧಾರಾವಾಹಿ, 1991.
* ''ಭಂಗಾರಾಚಿ ಇಸ್ತ್ರಿ'' (''Bhangarachi Istri'') – 25 ಭಾಗೊಲು, 1992.
* ''ಹಾಂವ್ ಪರಿಕ್‌ಪೊನ್ ಘೆತೆಲಿನ್'' (''Haun Parikpon Ghetelin'') – 64 ಭಾಗೊಲು, 1996.
* ''ಫಾರಿಕ್‌ಪೊನ್'' (''Farikpon'') – 24 ಭಾಗೊಲು, 1998.
* ''ದೇವ್ ಪೋಲೆತಾ'' (''Dev Poleta'') – 24 ಭಾಗೊಲು, 1998.
* ''ಸುಕೊನ್ ಗೆಲ್ಯೊ ಶೆಲ್ಯೊ'' (''Sukon Gellyo Shelio'') – 32 ಭಾಗೊಲು, 2000.
* ''ಜಾತಿ ಬೈಲೆನ್ ಕಜಾರ್'' (''Jaathi Bailen Kazar'').
* ''ಜಿವತಾಚಿ ದೆಸ್ವಾತ್'' (''Jivatachi Desvat'') – 40 ಭಾಗೊಲು, 2001.
* ''ರಾವಣ ರಾಜ್ಯಾಂತ್ಲೊ ವೀರಪ್ಪನ್'' (''Ravan Rajyanthlo Veerappan'') – 2002.

=== ಇತರ ಕೃತಿಲು ===

* ಆರು ನಾಟಕೊಲು.
* ಫಾ. ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ ಮೆನೆಜಸ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ.
* ಫಾ. ಮರಿಯನ್ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ.
* ''ಭೋಳೈಕೆ ದಾಯಿಜ್'' (''Bholaike Daiz'') – ಪಾರಂಪರಿಕ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿದ ಪುಸ್ತಕ.
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
{{Reflist}}

== ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ ==

=== ಉಲ್ಲೇಖ ಗ್ರಂಥೊಲು ===

* {{cite book
|last=Sardesai
|first=Manohar Rai
|title=A History of Konkani Literature: From 1500 to 1992
|publisher=Sahitya Akademi
|year=2000
}}

* {{cite book
|last=George
|first=K. M.
|title=Modern Indian Literature: An Anthology
|publisher=Sahitya Akademi
|year=1992
}}

=== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುಗಟ್ಟಲೆ ===

* {{cite book
|last=Pinto
|first=Pius Fidelis
|title=Dirvyam Zar – A précis of the literary output in Konkani from the pen of the renowned novelist Victor Rodrigues
|publisher=Samanvaya Prakashan
|year=2002
|location=Mangalore
}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Rodrigues, Victor}}

[[Category:1944 ಜನನ]]
[[Category:2010 ಮರಣ]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರುದ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:ಮಂಗಳೂರುದ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]]
[[Category:ಭಾರತದ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್]]
[[Category:ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:ಭಾರತದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು]]
[[Category:ಭಾರತದ ಸಣ್ಣಕಥೆಗಾರರು]]
[[Category:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಹಿತಿಲು]]
[[Category:20ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತಿಲು]]</text>
      <sha1>h5njvjjqeydz3ba97y4p3nj8g6z82is</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಪಾತೆರ:ವಿಕ್ಟರ್ ರೊಡ್ರಿಗೆಸ್</title>
    <ns>1</ns>
    <id>27510</id>
    <revision>
      <id>362823</id>
      <timestamp>2026-07-15T11:16:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>6127</id>
      </contributor>
      <comment>https://fountain.toolforge.org/editathons/10wiki-tcy</comment>
      <origin>362823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm" xml:space="preserve">{{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಂತಿಗೆ ಪಂತೊದ ಲೇಕನೊ}}</text>
      <sha1>nekn5axm94un6rhhgr63qit15105phm</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>