ವಿಕಿಪೀಡಿಯ
tcywiki
https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
ಮಾದ್ಯಮೊ
ವಿಸೇಸೊ
ಪಾತೆರ
ಬಳಕೆದಾರೆ
ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ
ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ
ಫೈಲ್
ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ
ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ
ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ
ಸಕಾಯೊ
ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ
ವರ್ಗೊ
ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ
ತಡ್ಯ
ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ
ಕರಡು
ಕರಡು ಪಾತೆರ
TimedText
TimedText talk
ಮೋಡ್ಯೂಲ್
ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ
Event
Event talk
ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ
0
4291
373735
361708
2026-10-22T17:41:22Z
ChiK
1136
/* */
373735
wikitext
text/x-wiki
{| style="width:200px; float:right; margin-left:1em; text-align:center; background: none; color: inherit; border:1px #666 solid; padding:3px"
|-
! bgcolor="#ccccff" colspan="6" | [[ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ]]
|-
| align="left" colspan="6" | '''ಸ್ವರೊಲು'''
|-
| [[ಅ]] || [[ಆ]] || [[ಇ]] || [[ಈ]] || [[ಉ]] || [[ಊ]]
|-
| [[ಋ]] || [[ೠ]] || [[ಎ]] || [[ಏ]] || [[ಐ]] || [[ಒ]]
|-
| [[ಓ]] || [[ಔ]]
|-
| align="left" colspan="6" | '''ಯೋಗವಾಹೊಲು'''
|-
| [[ಂ]] || [[ಃ]]
|-
| align="left" colspan="6" | '''ವ್ಯಂಜನೊಲು'''
|-
| '''ಕ್''' || || [[ಗ|ಗ್]] || || [[ಙ|ಙ್]]
|-
| [[ಚ|ಚ್]] || || [[ಜ|ಜ್]] || || [[ಞ|ಞ್]]
|-
| [[ಟ|ಟ್]] || || [[ಡ|ಡ್]] || || [[ಣ|ಣ್]]
|-
| [[ತ|ತ್]] || || [[ದ|ದ್]] || || [[ನ|ನ್]]
|-
| [[ಪ|ಪ್]] || || [[ಬ|ಬ್]] || || [[ಮ|ಮ್]]
|-
| align="left" colspan="6" | '''ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನೊಲು'''
|-
| [[ಯ|ಯ್]] || [[ರ|ರ್]] || || [[ಲ|ಲ್]] || [[ವ|ವ್]] || [[ಶ|ಶ್]]
|-
| [[ಷ|ಷ್]] || [[ಸ|ಸ್]] || [[ಹ|ಹ್]] || [[ಳ|ಳ್]]||
|}
ತುಳು ಬಾಸೆಡ್ ಹ್ರಸ್ವ ಸ್ವರೊ, ದೀರ್ಗಸ್ವರೊ, ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನೊ, ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನೊ ಇಂಚ ಇಬಾಗೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ.<ref>ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ ತುಳು ವ್ಯಾಕರಣ-1986, ಲೇ.[[ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಟಿ.ಶೆಟ್ಟಿ|ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಟಿ. ಶೆಟ್ಟಿ]], ಪ್ರ:ಕನ್ನಡ ಸಂಘ, [[ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾಲೇಜು ಪುತ್ತೂರು]](ದ.ಕ.)</ref>
== ತುಳು ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಇಬಾಗೊ ಕ್ರಮೊ ==
ತುಳು ಬಾಸೆದ ಅದ್ಯಯನೊದ ಕ್ರಮೊಟು ಸ್ವರೊ ಬುಕ್ಕೊ ವ್ಯಂಜನೊ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಪೆರ ಉಲಾಯಿತ ಇಬಾಗ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ಅವು ಇಂಚ ಉಂಡು.
== ಸ್ವರ ==
*ಹ್ರಸ್ವ, ದೀರ್ಘ, ಅನುಸ್ವಾರ, ವಿಸರ್ಗ, ಸಂದ್ಯಕ್ಷರ, ಪ್ಲುತ
=== ತುಳು ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊ ===
'''ಐಪಿಎಡ್ ತುಳುತ ಸ್ವರಾಕ್ಷರೊ'''
# [[ಅ]],[ɐ] ಅತ್ತಂಡ [ʌ],u ,
# [[ಆ]], [aː],
# [[ಇ]],[i],i
# [[ಈ]],[iː],ee
# [[ಉ]],[u],u
# [[ಊ]],[uː],oo
# [[ಋ]] [ŕ]
# [[ಎ]],[e],e
# [[ಒ]],[o],
=== ಸಂದ್ಯಕ್ಷರೊ ===
# [[ಏ]],[eː]
# [[ಐ]],[ai]
# [[ಓ]],[oː],oo
# [[ಔ]],[au]
=== ಅರೆ-'ಉ'ಕಾರೊ / ಅರ್ದ ಉಕಾರೊ ===
ತುಳುಟು ಪದೊತ ಅಕೇರಿಗ್ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊ ಉಂಡಾಪುಂಡು. ಉದಾರ್ಮೆಗ್; 'ಪತ್ತ್' - 'ಪತ್ತು' [it may hold]).
# ಉ್ (ಹ್ರಸ್ವ ಅರ್ದೊ-ಉ): [ɯ] ಅಥವಾ [ɨ] - ಉದಾರ್ಮೆಗ್; [[ಕಣ್ಣ್|ಕಣ್ಣ್]] (ಕಣ್ಣು - [kaɳɯ]), ಪತ್ತ್ (ಹತ್ತು - [pʌt̪ɯ])
# ಊ್ (ದೀರ್ಗೊ ಅರ್ದೊ-ಊ): [ɯː] - ಉದಾರ್ಮೆಗ್; ತೂಲ, [[ಸೂಟೆ]]
=== ಅಗೆಲ-'ಎ'ಕಾರ ===
ಉಂದು ಇಂಗ್ಲಿಸ್‌ದ 'Apple' ಅತ್ತಂಡ 'Cat' ಪದಟ್ ಬರ್ಪುನ 'A' ದ್ವನಿತಂಚ ಉಂಡು.
# /ಎ್/ (ಹ್ರಸ್ವ): [æ] - ಉದಾರ್ಮೆಗ್; ಬೆದರ್ (ಹೆದರಿಕೆ - [bæd̪ʌr]) ಬೆದರ್ ಬೊಂಬೆ
# /ಏ್/ (ದೀರ್ಘ): [æː] - ಉದಾರ್ಮೆಗ್; [[ಪೇರ್]] (ಹಾಲು - [pæːr]), ಮೇರ್/[[ಮುಯ್ಯೆರ್]] (ಮೊಲ - [mæːr])
== ವ್ಯಂಜನೊ ==
ವ್ಯಂಜನ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ರಡ್ಡ್ ಬಗೆಟ್ ಇಬಾಗೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
* ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನ
* ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನ
'''ತುಳು ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ''' [[:kn:ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿ|ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಡ್ದ್]] ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್.<ref>http://ancientscripts.com/kadamba.html</ref> ಇಂದೆನ್ ಸ್ವರೊಕುಲು, ವ್ಯಂಜನೊಕುಲುಂದು ಮೇಲ್ನೋಟೊಗು ರಡ್ಡ್ ಇಬಾಗೊ ಮಲ್ಪೊಲಿ.
=== ತುಳು ವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರೊ ===
{| class="wikitable"
|-
| k || g || (ṅa):/ŋ/
|-
| [[ಕ]] || [[ಗ]] || [[ಙ]]
|-
| c || j || (ña):/ɲ/
|-
| [[ಚ]] || [[ಜ]] || [[ಞ]]
|-
| ŧ || đ || (ṇa): /ɳ/
|-
| [[ಟ]] || [[ಡ]] || [[ಣ]]
|-
| t || d || (na): /n̪/
|-
| [[ತ]] || [[ದ]] || [[ನ]]
|-
| p || b || (ma): /m/
|-
| [[ಪ]] || [[ಬ]] || [[ಮ]]
|}
== ತುಳು ಅವರ್ಗೀಯ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರೊ ==
{| class="wikitable"
|-
| y || r || l || v || ʃ || ş || s || h || ļ
|-
| [[ಯ]] || [[ರ]] || [[ಲ]] || [[ವ]] || [[ಶ]] || [[ಷ]] || [[ಸ]] || [[ಹ]] || [[ಳ]]
|}
== ತುಳು ಗುಣಿತಾಕ್ಷರೊ ==
{| class="wikitable sortable " style="width:auto;text-align:center;font-size:120%" xml:lang="kn" lang="kn"
|-
!style="width:6.25%"| ಅ
!style="width:6.25%"| ಆ
!style="width:6.25%"| ಇ
!style="width:6.25%"| ಈ
!style="width:6.25%"| ಉ
!style="width:6.25%"| ಊ
!style="width:6.25%"| ಋ
!style="width:6.25%"| ಎ
!style="width:6.25%"| ಏ
!style="width:6.25%"| ಐ
!style="width:6.25%"| ಒ
!style="width:6.25%"| ಓ
!style="width:6.25%"| ಔ
!style="width:6.25%"| ಅಂ
!style="width:6.25%"| ಅಃ
!style="width:6.25%"| —
|-
| ಕ
| ಕಾ
| ಕಿ
| ಕೀ
| ಕು
| ಕೂ
| ಕೃ
| ಕೆ
| ಕೇ
| ಕೈ
| ಕೊ
| ಕೋ
| ಕೌ
| ಕಂ
| ಕಃ
| ಕ್
|-
| ಗ
| ಗಾ
| ಗಿ
| ಗೀ
| ಗು
| ಗೂ
| ಗೃ
| ಗೆ
| ಗೇ
| ಗೈ
| ಗೊ
| ಗೋ
| ಗೌ
| ಗಂ
| ಗಃ
| ಗ್
|-
| ಙ
| '''ಙಾ'''
| '''ಙಿ'''
| '''ಙೀ'''
| '''ಙು'''
| '''ಙೂ'''
| '''ಙೃ'''
| '''ಙೆ'''
| '''ಙೇ'''
| '''ಙೈ'''
| '''ಙೊ'''
| '''ಙೋ'''
| '''ಙೌ'''
| '''ಙಂ'''
| '''ಙಃ'''
| ಙ್
|-
| ಚ
| ಚಾ
| ಚಿ
| ಚೀ
| ಚು
| ಚೂ
| ಚೃ
| ಚೆ
| ಚೇ
| ಚೈ
| ಚೊ
| ಚೋ
| ಚೌ
| ಚಂ
| ಚಃ
| ಚ್
|-
| ಜ
| ಜಾ
| ಜಿ
| ಜೀ
| ಜು
| ಜೂ
| ಜೃ
| ಜೆ
| ಜೇ
| ಜೈ
| ಜೊ
| ಜೋ
| ಜೌ
| ಜಂ
| ಜಃ
| ಜ್
|-
| ಞ
| '''ಞಾ'''
| '''ಞಿ'''
| '''ಞೀ'''
| '''ಞು'''
| '''ಞೂ'''
| '''ಞೃ'''
| '''ಞೆ'''
| '''ಞೇ'''
| '''ಞೈ'''
| '''ಞೊ'''
| '''ಞೋ'''
| '''ಞೌ'''
| '''ಞಂ'''
| '''ಞಃ'''
| ಞ್
|-
| ಟ
| ಟಾ
| ಟಿ
| ಟೀ
| ಟು
| ಟೂ
| ಟೃ
| ಟೆ
| ಟೇ
| ಟೈ
| ಟೊ
| ಟೋ
| ಟೌ
| ಟಂ
| ಟಃ
| ಟ್
|-
| ಡ
| ಡಾ
| ಡಿ
| ಡೀ
| ಡು
| ಡೂ
| ಡೃ
| ಡೆ
| ಡೇ
| ಡೈ
| ಡೊ
| ಡೋ
| ಡೌ
| ಡಂ
| ಡಃ
| ಡ್
|-
| ಣ
| ಣಾ
| ಣಿ
| ಣೀ
| ಣು
| ಣೂ
| ಣೃ
| ಣೆ
| ಣೇ
| ಣೈ
| ಣೊ
| ಣೋ
| ಣೌ
| ಣಂ
| ಣಃ
| ಣ್
|-
| ತ
| ತಾ
| ತಿ
| ತೀ
| ತು
| ತೂ
| ತೃ
| ತೆ
| ತೇ
| ತೈ
| ತೊ
| ತೋ
| ತೌ
| ತಂ
| ತಃ
| ತ್
|-
| ದ
| ದಾ
| ದಿ
| ದೀ
| ದು
| ದೂ
| ದೃ
| ದೆ
| ದೇ
| ದೈ
| ದೊ
| ದೋ
| ದೌ
| ದಂ
| ದಃ
| ದ್
|-
| ನ
| ನಾ
| ನಿ
| ನೀ
| ನು
| ನೂ
| ನೃ
| ನೆ
| ನೇ
| ನೈ
| ನೊ
| ನೋ
| ನೌ
| ನಂ
| ನಃ
| ನ್
|-
| ಪ
| ಪಾ
| ಪಿ
| ಪೀ
| ಪು
| ಪೂ
| ಪೃ
| ಪೆ
| ಪೇ
| ಪೈ
| ಪೊ
| ಪೋ
| ಪೌ
| ಪಂ
| ಪಃ
| ಪ್
|-
| ಬ
| ಬಾ
| ಬಿ
| ಬೀ
| ಬು
| ಬೂ
| ಬೃ
| ಬೆ
| ಬೇ
| ಬೈ
| ಬೊ
| ಬೋ
| ಬೌ
| ಬಂ
| ಬಃ
| ಬ್
|-
| ಮ
| ಮಾ
| ಮಿ
| ಮೀ
| ಮು
| ಮೂ
| ಮೃ
| ಮೆ
| ಮೇ
| ಮೈ
| ಮೊ
| ಮೋ
| ಮೌ
| ಮಂ
| ಮಃ
| ಮ್
|-
| ಯ
| ಯಾ
| ಯಿ
| ಯೀ
| ಯು
| ಯೂ
| ಯೃ
| ಯೆ
| ಯೇ
| ಯೈ
| ಯೊ
| ಯೋ
| ಯೌ
| ಯಂ
| ಯಃ
| ಯ್
|-
| ರ
| ರಾ
| ರಿ
| ರೀ
| ರು
| ರೂ
| ರೃ
| ರೆ
| ರೇ
| ರೈ
| ರೊ
| ರೋ
| ರೌ
| ರಂ
| ರಃ
| ರ್
|-
| ಲ
| ಲಾ
| ಲಿ
| ಲೀ
| ಲು
| ಲೂ
| ಲೃ
| ಲೆ
| ಲೇ
| ಲೈ
| ಲೊ
| ಲೋ
| ಲೌ
| ಲಂ
| ಲಃ
| ಲ್
|-
| ವ
| ವಾ
| ವಿ
| ವೀ
| ವು
| ವೂ
| ವೃ
| ವೆ
| ವೇ
| ವೈ
| ವೊ
| ವೋ
| ವೌ
| ವಂ
| ವಃ
| ವ್
|-
| ಶ
| ಶಾ
| ಶಿ
| ಶೀ
| ಶು
| ಶೂ
| ಶೃ
| ಶೆ
| ಶೇ
| ಶೈ
| ಶೊ
| ಶೋ
| ಶೌ
| ಶಂ
| ಶಃ
| ಶ್
|-
| ಷ
| ಷಾ
| ಷಿ
| ಷೀ
| ಷು
| ಷೂ
| ಷೃ
| ಷೆ
| ಷೇ
| ಷೈ
| ಷೊ
| ಷೋ
| ಷೌ
| ಷಂ
| ಷಃ
| ಷ್
|-
| ಸ
| ಸಾ
| ಸಿ
| ಸೀ
| ಸು
| ಸೂ
| ಸೃ
| ಸೆ
| ಸೇ
| ಸೈ
| ಸೊ
| ಸೋ
| ಸೌ
| ಸಂ
| ಸಃ
| ಸ್
|-
| ಹ
| ಹಾ
| ಹಿ
| ಹೀ
| ಹು
| ಹೂ
| ಹೃ
| ಹೆ
| ಹೇ
| ಹೈ
| ಹೊ
| ಹೋ
| ಹೌ
| ಹಂ
| ಹಃ
| ಹ್
|-
| ಳ
| ಳಾ
| ಳಿ
| ಳೀ
| ಳು
| ಳೂ
| ಳೃ
| ಳೆ
| ಳೇ
| ಳೈ
| ಳೊ
| ಳೋ
| ಳೌ
| ಳಂ
| ಳಃ
| ಳ್
|-
|}
===ತುಳು ಒತ್ತಕ್ಷರೊ ===
{| class="wikitable"
|+
! !! ಕ !! ಗ !! ಙ !! ಚ !! ಜ !! ಞ !! ಟ !! ಡ !! ಣ !! ತ !! ದ !! ನ !! ಪ !! ಬ !! ಮ !! ಯ!! ರ !! ಲ !! ವ !! ಶ !! ಷ !! ಸ !! ಹ !! ಳ
|-
| ಕ ||ಕ್ಕ||ಕ್ಗ||ಕ್ಙ||ಕ್ಚ||ಕ್ಜ||ಕ್ಞ||ಕ್ಟ|||ಕ್ಡ||ಕ್ಣ||ಕ್ತ||ಕ್ದ|||ಕ್ನ||ಕ್ಪ||ಕ್ಬ||ಕ್ಮ||ಕ್ಯ||ಕ್ರ||ಕ್ಲ||ಕ್ವ||ಕ್ಶ||ಕ್ಷ||ಕ್ಸ||ಕ್ಹ||ಕ್ಳ
|-
| ಗ ||ಗ್ಕ||ಗ್ಗ||ಗ್ಙ||ಗ್ಚ||ಗ್ಜ||ಗ್ಞ||ಗ್ಟ||ಗ್ಡ||ಗ್ಣ||ಗ್ತ||ಗ್ದ||ಗ್ನ||ಗ್ಪ||ಗ್ಬ||ಗ್ಮ||ಗ್ಯ||ಗ್ರ||ಗ್ಲ||ಗ್ವ||ಗ್ಶ||ಗ್ಷ||ಗ್ಸ||ಗ್ಹ||ಗ್ಳ
|-
| ಙ||ಙ್ಕ||ಙ್ಗ||ಙ್ಙ||ಞ್ಚ||ಙ್ಜ||ಙ್ಞ||ಙ್ನ||ಙ್ಪ||ಙ್ಡ||ಙ್ಣ||ಙ್ತ||ಙ್ದ||ಙ್ನ||ಙ್ಪ||ಙ್ಬ||ಙ್ಮ||ಙ್ಯ|| || || ||ಙ್ಶ ||ಙ್ಷ || ||
|-
| ಚ||ಚ್ಕ||ಚ್ಗ||ಚ್ಙ||ಚ್ಚ||ಚ್ಜ||ಚ್ಞ||ಚ್ಟ||ಚ್ಡ||ಚ್ಣ||ಚ್ತ||ಚ್ದ||ಚ್ನ||ಚ್ಪ||ಚ್ಬ||ಚ್ಮ||ಚ್ಯ||ಚ್ರ||ಚ್ಲ||ಚ್ವ||ಚ್ಶ||ಚ್ಷ||ಚ್ಸ||ಚ್ಹ||ಚ್ಳ
|-
| ಜ||ಜ್ಕ||ಜ್ಗ||ಜ್ಙ||ಜ್ಚ||ಜ್ಜ||ಜ್ಞ||ಜ್ಚ||ಜ್ಜ||ಜ್ಞ||ಜ್ತ||ಜ್ದ||ಜ್ನ||ಜ್ಪ||ಜ್ಬ||ಜ್ಮ||ಜ್ಯ||ಜ್ರ||ಜ್ಲ||ಜ್ವ||ಜ್ಶ||ಜ್ಷ||ಜ್ಸ||ಜ್ಹ||ಜ್ಳ
|-
| ಟ ||ಟ್ಕ||ಟ್ಗ||ಟ್ಙ||ಟ್ಚ||ಟ್ಜ||ಟ್ಞ||ಟ್ಟ||ಟ್ಡ||ಟ್ಣ||ಟ್ತ||ಟ್ದ||ಟ್ನ||ಟ್ಪ||ಟ್ಬ||ಟ್ಮ||ಟ್ಯ||ಟ್ರ||ಟ್ಲ||ಟ್ವ||ಟ್ಶ||ಟ್ಷ||ಟ್ಸ||ಟ್ಹ||ಟ್ಳ
|-
| ಡ||ಡ್ಕ||ಡ್ಗ||ಡ್ಙ||ಡ್ಚ||ಡ್ಜ||ಡ್ಞ||ಡ್ಟ||ಡ್ಡ||ಡ್ಣ||ಡ್ತ||ಡ್ಡ||ಡ್ನ||ಡ್ಪ||ಡ್ಬ||ಡ್ಮ||ಡ್ಯ||ಡ್ರ||ಡ್ಲ||ಡ್ವ||ಡ್ಶ||ಡ್ಷ||ಡ್ಸ||ಡ್ಹ||ಡ್ಳ
|-
| ಣ||ಣ್ಕ||ಣ್ಗ||ಣ್ಙ|| || || || || || || || || || || || || || || || || || || || ||
|-
| ತ||ತ್ತ||ತ್ದ||ತ್ಙ||ತ್ಚ||ತ್ಜ||ತ್ಞ||ತ್ಟ||ತ್ಡ||ತ್ಣ||ತ್ತ||ತ್ದ||ತ್ನ||ತ್ಪ||ತ್ಬ||ತ್ಮ||ತ್ಯ||ತ್ರ||ತ್ಲ||ತ್ವ||ತ್ಶ||ತ್ಷ||ತ್ಸ||ತ್ಹ||ತ್ಳ
|-
| ದ||ದ್ಕ||ದ್ಗ||ದ್ಙ||ದ್ಚ||ದ್ಜ||ದ್ಞ||ದ್ಟ||ದ್ಡ||ದ್ಣ||ದ್ತ||ದ್ದ||ದ್ನ||ದ್ಪ||ಡ್ಬ||ದ್ಮ||ದ್ಯ||ದ್ರ||ದ್ಲ||ದ್ವ||ದ್ಶ||ದ್ಷ||ದ್ಸ||ದ್ಹ||ದ್ಳ
|-
| ನ||ನ್ಕ||ನ್ಗ||ನ್ಙ||ನ್ಚ||ನ್ಜ||ನ್ಞ||ನ್ಟ||ನ್ಡ||ನ್ಣ||ನ್ತ||ನ್ದ||ನ್ನ||ನ್ಪ||ನ್ಬ||ನ್ಮ||ನ್ಯ||ನ್ರ||ನ್ಲ||ನ್ವ||ನ್ಶ||ನ್ಷ||ನ್ಸ||ನ್ಹ||ನ್ಳ
|-
| ಪ||ಪ್ಕ||ಪ್ಗ||ಪ್ಙ||ಪ್ಚ||ಪ್ಜ||ಪ್ಞ||ಪ್ಟ||ಪ್ಡ||ಪ್ಣ||ಪ್ತ||ಪ್ದ||ಪ್ನ||ಪ್ಪ||ಪ್ಬ||ಪ್ಮ||ಪ್ಯ||ಪ್ರ||ಪ್ಲ||ಪ್ವ||ಪ್ಶ||ಪ್ಷ||ಪ್ಸ||ಪ್ಹ||ಪ್ಳ
|-
| ಬ||ಬ್ಕ||ಬ್ಗ||ಬ್ಙ||ಬ್ಚ||ಬ್ಜ||ಬ್ಞ||ಬ್ಟ||ಬ್ಡ||ಬ್ಣ||ಬ್ತ||ಬ್ದ||ಬ್ನ||ಬ್ಪ||ಬ್ಬ||ಬ್ಮ||ಬ್ಯ||ಬ್ರ||ಬ್ಲ||ಬ್ವ||ಬ್ಶ||ಬ್ಷ||ಬ್ಸ||ಬ್ಹ||ಬ್ಳ
|-
| ಮ||ಮ್ಕ||ಮ್ಗ||ಮ್ಙ||ಮ್ಚ||ಮ್ಜ||ಮ್ಞ||ಮ್ಟ||ಮ್ಡ||ಮ್ಣ||ಮ್ತ||ಮ್ದ||ಮ್ನ||ಮ್ಪ||ಮ್ಬ||ಮ್ಮ||ಮ್ಯ||ಮ್ರ||ಮ್ಲ||ಮ್ವ||ಮ್ಶ||ಮ್ಷ||ಮ್ಸ||ಮ್ಹ||ಮ್ಳ
|-
| ಯ||ಯ್ಕ||ಯ್ಗ||ಯ್ಙ||ಯ್ಚ||ಯ್ಜ||ಯ್ಞ||ಯ್ಟ||ಯ್ಡ||ಯ್ಣ||ಯ್ತ||ಯ್ದ||ಯ್ನ||ಯ್ಪ||ಯ್ಬ||ಯ್ಮ||ಯ್ಯ||ಯ್ರ||ಯ್ಲ||ಯ್ವ||ಯ್ಶ||ಯ್ಷ||ಯ್ಸ||ಯ್ಹ||ಯ್ಳ
|-
| ರ||ರ್ಕ||ರ್ಗ||ರ್ಙ||ರ್ಚ||ರ್ತ||ರ್ಞ||ರ್ಟ||ರ್ಡ||ರ್ಣ||ರ್ತ||ರ್ದ||ರ್ನ||ರ್ಪ||ರ್ಬ||ರ್ಮ||ರ್ಯ||ರ್ರ||ರ್ಲ||ರ್ವ||ರ್ಶ||ರ್ಷ||ರ್ಸ||ರ್ಹ||ರ್ಳ
|-
| ಲ||ಲ್ಕ||ಲ್ಗ||ಲ್ಙ||ಲ್ಚ||ಲ್ಜ||ಲ್ಞ||ಲ್ಟ||ಲ್ಡ||ಲ್ಣ||ಲ್ತ||ಲ್ದ||ಲ್ನ||ಲ್ಪ||ಲ್ಬ||ಲ್ಮ||ಲ್ಯ||ಲ್ರ||ಲ್ಲ||ಲ್ವ||ಲ್ಶ||ಲ್ಷ||ಲ್ಸ||ಲ್ಹ||ಲ್ಳ
|-
| ವ||ವ್ಕ||ವ್ಗ||ವ್ಙ||ವ್ಚ||ವ್ಜ||ವ್ಞ||ವ್ಟ||ವ್ಡ||ವ್ಣ||ವ್ತ||ವ್ದ||ವ್ನ||ವ್ಪ||ವ್ಬ||ವ್ಮ||ವ್ಯ||ವ್ರ||ವ್ಲೆ||ವ್ವ||ವ್ಶ||ವ್ಷ||ವ್ಸ||ವ್ಹ||ವ್ಳ
|-
| ಶ||ಶ್ಕ||ಶ್ಗ||ಶ್ಙ||ಶ್ಚ||ಶ್ಜ||ಶ್ಞ||ಶ‍್ಟ||ಶ್ಡ||ಶ್ಣ||ಶ್ತ||ಶ್ದ||ಶ್ನ||ಶ್ಪ||ಶ್ಬ||ಶ್ಮ||ಶ್ಯ||ಶ್ರ||ಶ್ಲ||ಶ್ವ||ಶ್ಯ||ಶ್ಷ||ಶ್ಸ||ಶ್ಹ||ಶ್ಳ
|-
| ಷ||ಷ್ಕ||ಷ್ಗ||ಷ್ಙ||ಷ್ಚ||ಷ್ಜ||ಷ್ಞ||ಷ್ಟ||ಷ್ಡ||ಷ್ಣ||ಷ್ತ||ಷ್ದ||ಷ್ನ||ಷ್ಪ||ಷ್ಬ||ಷ್ಮ||ಷ್ಯ||ಷ್ರ||ಷ್ಲ||ಷ್ವ||ಷ್ಶ||ಷ್ಷ||ಷ್ಸ||ಷ್ಹ||ಷ್ಳ
|-
| ಸ||ಸ್ಕ||ಸ್ಗ||ಸ್ಙ||ಸ್ಚ||ಸ್ಜ||ಸ್ಞ||ಸ್ಟ||ಸ್ಡ||ಸ್ಣ||ಸ್ತ||ಸ್ದ||ಸ್ನ||ಸ್ಪ||ಸ್ಬ||ಸ್ಮ||ಸ್ಯ||ಸ್ರ||ಸ್ಲ||ಸ್ವ||ಸ್ಶ||ಸ್ಷ||ಸ್ಸ||ಸ್ಹ||ಸ್ಳ
|-
| ಹ||ಹ್ಕ||ಹ್ಗ||ಹ್ಙ||ಹ್ಚ||ಹ್ಜ||ಹ್ಞ||ಹ್ಟ||ಹ್ಡ||ಹ್ಣ||ಹ್ತ||ಹ್ದ||ಹ್ನ||ಹ್ಪ||ಹ್ಬ||ಹ್ಮ||ಹ್ಯ||ಹ್ರ||ಹ್ಲ||ಹ್ವ||ಹ್ಶ||ಹ್ಶ||ಹ್ಸ||ಹ್ಹ||ಹ್ಳ
|-
| ಳ||ಳ್ಕ||ಳ್ಗ||ಳ್ಙ||ಳ್ಚ||ಳ್ಜ||ಳ್ಞ||ಳ್ಟ||ಳ್ಡ||ಳ್ಣ||ಳ್ತ||ಳ‍್ದ||ಳ್ನ||ಳ್ಪ||ಳ್ಬ||ಳ್ಮ||ಳ್ಯ||ಳ್ರ||ಳ್ಲ||ಳ‍್ವ||ಳ್ಶ||ಳ‍್ಷ||ಳ‍್ಸ||ಳ್ಹ||ಳ್ಳ
|}
ನಮೊ ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆಲು ಮಾತ ವಾಕ್ಯೊ ಆದಿಪ್ಪುಂಡು. ವಾಕ್ಯೊಲು ಪದೊಲೆಡ್ದ್ ಕೂಡೊಂದಿಪ್ಪುಂಡು. ಪದೊಕುಲು ಅಕ್ಷರೊಡ್ದು ಕೂಡುದಿಪ್ಪುಂಡು. ಉದಾರ್ನೆಗ್, ಯಾನ್ ಸಾಲೆಗ್ ಪೋದ್ ಬರ್ಪೆ. ಈ ವಾಕ್ಯೊಡು ನಾಲ್ ಪದೊಕುಲು ಉಂಡು. ೧.ಯಾನ್, ೨.ಸಾಲೆಗ್, ೩.ಪೋದ್, ೪. ಬರ್ಪೆ. ಒಂಜೊಂಜಿ ಪದೊಟುಲಾ ಬೇತೆಬೇತೆ ಅಕ್ಷರೊಲು ಉಂಡು. ಇತ್ತೆ ಯಾನ್ ಪದೊನು ಬುಡ್ಪಾದ್ ಬರೆನಗ ಯ್+ಆ+ನ್ ಇಂಚ ಮೂಜಿ [[:en:Phonology|ಧ್ವನಿಮಾ]] ಉಂಡು. ಇಂಚ ತುಳು ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರ್‌ನಗ ಗಲಸುನ ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಮಾಲೆಗ್ ಅಕ್ಷರೊ ಮಾಲೆ ಪನ್ಪೆರ್.
'''ಅಕ್ಷರಮಾಲೆ''' ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಬಾಸೆನ್ ಬರೆನಗ ಗಲಸುನ ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಸಾಲ್. ಇಂದೆತ ಇತಿಹಾಸೊ ಪ್ರಾಚೀನ ಇಜಿಫ್ತ್‌ಡ್ ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೨೭೦೦ಡ್ ಆತ್ಂಡ್. ಬಾರತೊಡು [[:kn:ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ|ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ]] ಅಕ್ಷರೊಲೆ ಬಗೆಟ್ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‌ದ. ಕೇಶಿರಾಜ ಪನ್ಪುನ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಯಾಕರನೆ ಆಯನ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣಂ ಬೂಕುಡು ಕನ್ನಡೊದ ಸುದ್ದಾಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಶುದ್ದಗೆ ಪನ್ತೆ. ಶುದ್ದಗೆ ಪಂಡ ತುಳುಟುಲಾ ಸುದ್ದಾಕ್ಷರೊಂದ್ ಅರ್ತೊ.
== ತುಳು ವ್ಯಂಜನೊ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಪನ್ಪುನ ಜಾಗೆ ==
{| class="wikitable sortable "
|+ಐಪಿಎ ಉಚ್ಛಾರ ನಕಾಶೆ - ವ್ಯಂಜನೊಲು
!
!ಪ್ರಯತ್ನೊ ನಿಯಮಾವಳಿ
!ಕಂಟ್ಯೊ/ಕಂಟೆಲ್ ಅಕ್ಷರೊ
!ತಾಲವ್ಯೊ
!ಮೂರ್ದನ್ಯೊ
!ದಂತ್ಯೊ/ಕೂಲಿ ಅಕ್ಷರೊ
!ದಂತೋಷ್ಟ್ಯೊ/ಕೂಲಿ-ತುಟಿ ಅಕ್ಷರೊ
!ಓಷ್ಟ್ತೊ/ತುಟಿ ಅಕ್ಷರೊ
|-
! rowspan="5" |ಸ್ಪರ್ಶ್ಯ
!ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ ಶ್ವಾಸೊ
|[[ಕ]]
|[[ಚ]]
|[[ಟ]]
|[[ತ]]
| -
|[[ಪ]]
|-
!ಮಹಾಪ್ರಾಣ ಶ್ವಾಸೊ
|
|
|
|
| -
|
|-
!ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ ನಾದೊ
|[[ಗ]]
|[[ಜ]]
|[[ಡ]]
|[[ದ]]
| -
|[[ಬ]]
|-
!ಮಹಾಪ್ರಾಣ ನಾದೊ
|
|
|
|
| -
|
|-
!ಅನುನಾಸಿಕೊ
|[[ಙ]]
|[[ಞ]]
|[[ಣ]]
|[[ನ]]
| -
|[[ಮ]]
|-
!ಅನಾಸ್ತೊ
!ಅವ್ಯಾಹತೊ
| -
|[[ಯ]]
|[[ರ]]
|[[ಲ]]
|[[ವ]]
| -
|-
! rowspan="2" |ಊಷ್ಮಾಣ
!ಶ್ವಾಸೊ
|ಃ
|[[ಶ]]
|[[ಷ]]
|[[ಸ]]
| -
| -
|-
!ನಾದೊ
|[[ಹ]]
| -
| -
| -
| -
| -
|}
== ತುಳು ಸ್ವರೊ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಪನ್ಪುನ ಜಾಗೆ ==
{| class="wikitable sortable "
|+ಸ್ವರೊಲು
!
!ನಾಲಗೆದ ಎದುರು
!ನಾಲಗೆದ ನಡು
!ನಾಲಗೆದ ಪಿರವು
|-
!ಮುಚ್ಚಿದ್
|[[ಇ]] [[ಈ]]
| -
|[[ಉ]] [[ಊ]]
|-
!ಅರ್ದ ಮುಚ್ಚಿದ್
|[[ಎ]] [[ಏ]]
| -
|[[ಒ]] [[ಓ]]
|-
!ಅರ್ದ ದೆತ್ತ್‌ದಿನ
| -
| -
| -
|-
!ದೆತ್ತ್‌ದಿನ
| -
| -
|[[ಅ]] [[ಆ]]
|}
== ತುಳು ಅಕ್ಷರೊಲೆನ ಬಗೆಟ್ ತೂವೊಡಾಯಿನ ಬೂಕುಲು ==
* ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊಡ್ದ್ [[ಬಿ. ಎ. ವಿವೇಕ ರೈ|ಬಿ.ಎ.ವಿವೇಕ ರೈ]] ಸಂಪಾದನೆಡ್ ಪ್ರಕಟ ಆಯಿನ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಡ್ ತುಳು ಬಾಸೆದ ಉಗಮ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ್ತ ಲಿಪಿ, ದ್ವನಿತ ಬಗೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಮಾಹಿತಿ ಉಂಡ. ಇಂದೆಟ್ [[ಎ. ವಿ. ನಾವಡ|ಎ.ವಿ.ನಾವಡೆ]]ರ್ ಬರೆಯಿನ ತುಳು ಭಾಷಾ ಜ್ಞಾನ ಬುಕ್ಕೊ ವ್ಯಾಕರಣದ ಬಗೆಟ್ ತುಳು ಬಾಸೆದ ದ್ವನಿಲು(Sounds) ಬುಕ್ಕೊ ಅಕ್ಷರೊಲು ಎಂಚ ಬದಲಾವಣೆ ಆಪುಂಡು, ಬುಕ್ಕೊ ಅನುನಾಸಿಕದ ಞ, ಙ ಗಳಸುನೆ ಎಂಚ ಆಪುಂಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ವಿವರಿಸದೆರ್.
* [[ರಾಬರ್ಟ್ ಕಾಲ್ಡ್‌ವೆಲ್‌]]ನ A Comparative Grammar of the Dravidian or South-Indian Family of Languages ಬೂಕುಡು ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ತುಳು ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯವಾಯಿನ ಬಾಸೆ. ಉಂದೆಟ್ ಅನುನಾಸಿಕ ಅಕ್ಷರೊಲು (Nasal sounds like 'ñ') ಎಂಚ ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಒಂಜೇ ರೀತ್‌ಡ್ ಗಳಸುವೆರ್ಂದ್ ಉದಾರ್ಮೆ ಕೊರ್ತೆರ್.<ref>{{cite web |last1=Caldwell |first1=Robert |title=A comparative grammar of the Dravidian or South-Indian family of languages |url=https://archive.org/details/comparativegramm00caldrich |publisher=London, Trübner |date=1875}}</ref>
* ಒಡಿಪುದ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ [[ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ|ಗೋವಿಂದ ಪೈ]] ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಡ್ದ್ (ಡಾ. ಯು. ಪಿ. ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಬುಕ್ಕೊ ತಂಡೊ)ತುಳು ನಿಘಂಟು ಸಂಪುಟ 3ಡ್ ಪದೊಕ್ಲೆನ್ ಗಳಸ್‌ದೆರ್. <ref>{{cite web |title=Tulu World : Online Tulu Dictionary |url=https://tuludictionary.in/dictionary/cgi-bin/web/frame.html |website=tuludictionary.in}}</ref>
* ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಸನ್‌ಡ್ದ್ ಎ. ಮಾನರ್ ಸಂಪೊಲ್ತ್‌ನ Manner's ತುಳು-ಕನ್ನಡ-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟು Tulu-Kannada-English Dictionary (1886) ಞ ಅಕ್ಷರೊದ ಪದೊಕುಲು ಉಂಡು.<ref>{{cite web |title=Tulu-English dictionary : Männer, A : Free Download, Borrow, and Streaming : Internet Archive |url=https://archive.org/details/tuluenglishdicti00mnrich |website=Internet Archive |language=en}}</ref>
== ಉಲ್ಲೇಕೊ ==
{{Reflist}}
[[ವರ್ಗೊ:ಬಾಸೆ]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳು]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಾಂತ್ಯೊ]]
0pdvy9nd3f6rmw1oh9e02n5xi5xti7f
ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳಿ
0
5891
373734
353664
2026-10-22T16:10:35Z
ChiK
1136
removed [[Category:ಬಾಸೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
373734
wikitext
text/x-wiki
[[ಫೈಲ್:ತುಳು ಪಾತೆರೊ.pdf|thumb|"ತುಳು ಬಾಸೆ" ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳ ಅರೆನ ಪುಸ್ತಕ ಅರಪುನ ಕೊಂಡಿ]]
'''ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳಿ''' ಪನ್ಪುನ ಕಾವ್ಯನಾಮೊಡು "ತುಳು ಬಾಸೆ : ತುಳು ಬಾಸೆದ ಒಂಜಿ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ವ್ಯಾಕರಣ" ಪನ್ಪುನ ಪುಸ್ತಕ ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ದಿನ ಲೇಖಕೆರೆನ ಮೂಲ ಪುದರ್ ಸರಕಾರೀ ದಾಖಲೆಲೆಡ್ ಕೆ.ಬೂದಾ ಪಂಡ್‌ದ್ದ್. ಸ್ನೇಹಿತೆರೆನ ಅಂಚನೆ ಕುಟುಮ ವರ್ಗೊಡು ಬುಧಾನಂದೆರ್ ಪಂಡ್‌ದ್ದ್ ಪಣೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಪುಟುದಿನ ಊರು ಉಡುಪಿದ ಶಿವಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮ. ಅಂಚಾದ್ ಕಾವ್ಯನಾಮ ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳಿ ಪಂಡ್‌ದ್ಆಯ್ಕೆ ಆಂಡ್.[[ತುಳು ಬಾಸೆ (ಪುಸ್ತಕ)]] ಲೇಖನ ಪುಟೊನು ತೂಲೆ.<ref>ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳಿ (೨೦೦೪) [[ತುಳು ಬಾಸೆ]]. A Philology and Grammar of Tulu.ಮಂದಿರ ಪ್ರಕಾಶನ, ಮಂಗಳೂರು, ಪುಟ.೩೧೭.</ref>
=== ಬುಧಾನಂದ ಶಿವಳ್ಳಿ (೧೯೨೩ - ೧೯೮೨) ===
ಬುಧಾನಂದೆರ್ ದಿನಾಂಕ ೧೬-೨-೧೯೨೩ ದಾನಿ [[ಉಡುಪಿ]] ಶಿವಳ್ಳಿದ ಕಲ್ಸಂಕದ ಕೈತಲ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮಠತ್ತಾ ವಠಾರದ ಪರಿಸರೊಡು ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತಿನ ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮರಕಲ ಕುಟುಮೊಡು ಪುಟುದಿನಾರ್.ಕಡಿಯಾಳಿದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲುಡು ಓದುದು ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಪಾಸು ಮಲ್ತೆರ್. ಶಾಲೆಡ್ ಓದುನಗ ದಿ. ಡಾ[[ಕು.ಶಿ.ಹರಿದಾಸ ಭಟ್|.ಕು.ಶಿ.ಹರಿದಾಸ ಭಟ್ರು]] ಅರೆನ ಸಹಪಾಠಿ ಆದಿತ್ತೆರ್.ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಆಯಿನೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ವಂತೆ ಸಮಯ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ಮದ್ರಾಸ್]] ರಾಜ್ಯದ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಡ್ [[ಕೊಯಮುತ್ತೂರು]]ಡು ಗುಮಾಸ್ತೆಯಾದ್ ಕೆಲಸೊಗು ಸೇರಿಯೆರ್. ಕೊಯಮುತ್ತೂರುದ ಸೇವೆ ಅರೆಗ್ [[ತಮಿಳು]] ಬಾಸೆ ಕಲ್ಪರೆ, ತಮಿಳುದ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಂಚನೆ ಪರ ಗ್ರಂಥೊಲೆನ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತೊಣರೆ ಅಂಚನೆ ತಮಿಳು ತುಳು ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾ ಸಂಬಂಧಲೆನ್ ತೆರಿಯೊಣರೆ ಅವಕಾಶ ಮಲ್ತ್ ಕೊರುಂಡು.
ಅದಗ, ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲು ರಚನೆ ಆಪಿನೆಡ್ದ್ ದುಂಬು, ಇತ್ತೆದ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಭಾಗೋಲು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಗು ಸೇರ್ದಿತ್ತಾ. ಕ್ರಮೇಣ, ೧೯೫೭ಡು ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲು ರಚನೆಯಾಯ. ಕನ್ನಡ ಪಾತೆರುನಕಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತ್ ದ್ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಅಸ್ಠಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್, ತುಳು ಪಾತೆರುನಕುಲು (ಅಂಚನೆ ಕೊಂಕಣಿ ಕೊಡವ ಬ್ಯಾರಿ ಪಾತೆರುನಕುಲು)ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದುಲಾಯಿ ಸೇರಿಯೆರ್. ಅದಗ ದುಂಬುದ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸೇವೆಡ್ ಇತ್ತಿನಕಲೆನ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಮಯೊಡು ಬೂದೆರೆಗ್ ಕುಡ್ಲದ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆದ ಕಚೇರಿಗ್ ವರ್ಗ ಮಲ್ತೆರ್. [[ಮೈಸೂರು]] ರಾಜ್ಯದ್ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಡ್ ಮೆರೆಗ್ ಕ್ರಮೇಣ ವರ್ಗೊಲು ಆನಗ ಮಡಿಕೇರಿ, ನುಗು,ಮೈಸೂರು, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಇಂಚ ಮಾತಾ ಕನ್ನಡದ್ ಊರುಲೆಡ್ ಆಯಾ ಊರುದ ಬಾಸೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪರಂಪರೆಲೆನ ಪರಿಚಯ ಮಲ್ತೊಣುನ ಅವಕಾಶ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್.
ಮೈಸೂರುದ ಸೇವಾಕಾಲೊಡು ಆರ್ ಪದೋನ್ನತಿಯಾದ್ ಸಹಾಯಕ ಲೆಕ್ಕಾಧಿಕಾರಿಯಾಯೆರ್. ಅಂಚನೆ ೧೯೭೭ ಡು ಮೈಸೂರುಡು ಸರಕಾರಿ ಸೇವೆಡ್ದ್ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಯೆರ್. ಮೈಸೂರುದ್ ವಿದ್ಯಾಪರಿಸರ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಅಪೂರ್ವ ಗ್ರಂಥಾಲಯೊಲು ಅರೆನ ಕವಿ ಮನಸಿನ್ ಜಾಗ್ರತ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಅರಳಾದಿತ್ತಾ.
ನಿವೃತ್ತರಾಯಿನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ತೆರೆಯಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಯೋಜನೆದ ಅಡಿಟ್ ಕಲ್ತ್ ದ್ ಎಂ.ಎ (ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ) ದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿನ್ ಪಡೆವೊಂಡೆರ್. ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಓದುನಗ ಅರೆಗ್ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಬಾಸೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪರಂಪರೆಲೆನ ವಿಷಯೊಡು ಆಸಕ್ತಿ ಎಚ್ಚಾಂಡ್. ಮೈಸೂರುದ ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿದ ಅಂಚನೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯೊಲೆನ ವಿಪುಲ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಪತ್ತುಲೆನ ಸದುಪಯೋಗ ಪಡೆವೊಂಡೆರ್. ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಶೋಧನೆಲೆಗ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾದಿಪ್ಪುನ ಡಾ. [[ಗುರುರಾಜ ಭಟ್ಟ]]ರೆನ, ಅಂಚನೆ ಡಾ [[ಕೆ.ವಿ.ರಮೇಶ|ಕೆ.ವಿ.ರಮೇಶೆ]]ರ್ ಪಣಿಯಾಡಿ ಇಂಚಿನಕುಲೆನ ಕೃತಿಕುಲೆನ ಪ್ರಭಾವೊಗು ತಿಕಿಯೆರ್. ಲಭ್ಯ ಮಾಹಿತಿಲೆನ್ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ತೊಂದು ಅವೆನ್ ಸೂಕ್ತವಾದ್ ಮನನ, ಪರಾಮರ್ಶೆ ಮಲ್ತೊಂದು ತುಳುಟೆ ಬರೆವೊಡು ಪಂಡ್‌ದ್ನಿರ್ಧಾರೊಡು ತುಳು ಬಾಸೆ ಪನ್ಪುನ ಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ವ್ಯಾಕರಣ ದ್ ಕೃತಿನ್ ೧೯೭೯-೮೦ ದ್ ಕಾಲಾವಧಿಡ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತೆರ್.
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
[[ವರ್ಗೊ:ಲೇಖಕರು]]
[[ವರ್ಗೊ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ]]
[[ವರ್ಗೊ:ತುಳು]]
kcft513lzqfrcs2ssdbj60qejdo0mj2
ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ
0
12853
373733
363450
2026-10-22T16:10:05Z
ChiK
1136
removed [[Category:ಬಾಸೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]
373733
wikitext
text/x-wiki
[[File:Malakhambha pradarshana Nudisir 2015 02.JPG|thumb|ನುಡಿಸಿರಿಟ್ ಮಲ್ಲಕಂಬ ಪ್ರದರ್ಶನೊ]]
'''ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ''' [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆದ ಮೂಡಬಿದ್ರೆಡ್ ಆಪಿನ ನಾಡ್, ನುಡಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಹಿತ್ಯೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂಧಿಸಿನ ಒಂಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟೊದ ಸಮ್ಮೇಳನೊ. ಆಳ್ವಾಸ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನೊದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ [[ಡಾ. ಎಂ. ಮೋಹನ್ ಆಳ್ವ|ಡಾ.ಎಂ ಮೋಹನ್]] ಆಳ್ವೆರ್ ಇಂದೆನ್ ನಡಪಾವೊಂದು ಬರೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಪ್ರತಿ ವರ್ಸೊ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನೊ ನಡಪಂಡು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಸಂಬಂಧಿಸಾಯಿನ ಮಸ್ತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲು ಮೂಲು ನಡಪುಂಡು. ನುಡಿಸಿರಿತ ಭಾಗೊ ಆದ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಿರಿ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಸಿರಿ, ಮತ್ಸ್ಯ ಸಿರಿ, ಸಿನಿ ಸಿರಿ, ಕೃಷಿ ಸಿರಿ, ವಿಜ್ಞಾನ ಸಿರಿ ನಡಪ್ಪುಂಡು<ref>[http://www.udayavani.com/kannada/news/mangalore-news/171426/s-18---20-alvas-nudisiri--2016l ನ. 18 - 20: ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ-2016 ;18 Nov, 2016]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|title=Alvas Nudisiri|url=https://vijaykarnataka.com/news/mangaluru/alvas-nudisiri-virasat-on-december-31st-to-january-2nd/articleshow/87660822.cms|website=Vijaya Karnataka}}</ref>
==ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿಲು==
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ-2004
ತಾರೀಕ್: ಡಿಸೆಂಬರ್ 17, 18 ಬುಕ್ಕೊ 19, 2004 ಜಾಗೆ :ಕುವೆಂಪು ಸಭಾಂಗಣ, ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ - 2005
ತಾರೀಕ್:ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, 22 ಬುಕ್ಕೊ 23, 2005 ಜಾಗೆ :ಕೆ.ವಿ. ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಸಭಾಂಗಣ, ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ಸುಂದರಿ ಆನಂದ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ - 2006
ತಾರೀಕ್:ನವೆಂಬರ್ 24, 25 ಬುಕ್ಕೊ 26, 2006 ಜಾಗೆ : ಶೇಣಿ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ ಸಭಾಂಗಣ, ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ಡಾ.ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ನಗರ, ಸುಂದರಿ ಆನಂದ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ - 2007
ತಾರೀಕ್ :ನವೆಂಬರ್ 30, ಡಿಸೆಂಬರ್ 1 ಬುಕ್ಕೊ 2, 2007 ಜಾಗೆ :ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ ಸಭಾಂಗಣ, ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ,ಮಾತೃಶ್ರೀ ಡಿ. ರತ್ನಮ್ಮ ನಗರ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ - 2008
ತಾರೀಕ್ :ನವೆಂಬರ್ 28, 29, 30, 2008 ಜಾಗೆ :ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ವ್ಯಾಸರಾಯ ಬಲ್ಲಾಳ ಸಭಾಂಗಣ, ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಂದರಿ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ - 2009
ತಾರೀಕ್:ನವೆಂಬರ್ 6, 7, 8, 2009 ಸ್ಥಳ :ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ಸಭಾಂಗಣ, ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಂದರಿ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ - 2010
ತಾರೀಕ್ : ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29, 30 ಬುಕ್ಕೊ 31, 2010 ಜಾಗೆ : ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ಗಾನಯೋಗಿ ಪಂಡಿತ್ ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ ಸಭಾಂಗಣ, ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಂದರಿ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ - 2011
ತಾರೀಕ್ : ನವೆಂಬರ್ 11, 12 ಬುಕ್ಕೊ 13, 2011 ಜಾಗೆ : ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ಪಂಡಿತ್ ಭೀಮ್‍ಸೇನ್ ಜೋಷಿ ಸಭಾಂಗಣ ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಂದರಿ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ - 2012
ತಾರೀಕ್ : ನವೆಂಬರ್ 16, 17 ಬುಕ್ಕೊ 18, 2012 ಜಾಗೆ : ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ಡಾ. ವಿ.ಎಸ್. ಆಚಾರ್ಯ ಸಭಾಂಗಣ ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಂದರಿ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
*ಆಳ್ವಾಸ್ ವಿಶ್ವ ನುಡಿಸಿರಿ ವಿರಾಸತ್ 2013
ತಾರೀಕ್ : ದಶಂಬರ 19, 20, 21 ಬುಕ್ಕೊ 22, 2013 ಜಾಗೆ : ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಂದರಿ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ 2014
ತಾರೀಕ್ : ನವೆಂಬರ್ 14, 15 ಬುಕ್ಕೊ 16, 2014 ಜಾಗೆ : ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ಡಾ. ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಸಭಾಂಗಣ ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಂದರಿ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ 2015
ತಾರೀಕ್ : ನವೆಂಬರ್ 26, 27, 28 ಬುಕ್ಕೊ 29, 2015 ಜಾಗೆ : ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ನಾಡೋಜ ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಂಞಣ್ಣ ರೈ ಸಭಾಂಗಣ ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಂದರಿ ಆಳ್ವ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ 2016 <ref>{{cite web|url=https://alvascollege.com/news/%E0%B2%A1%E0%B2%BF-1-3-%E0%B2%86%E0%B2%B3%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%B8%E0%B3%8D-%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%B0%E0%B2%BF/|title=Archive copy|accessdate=2022-08-04|archivedate=2022-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20220804174906/https://alvascollege.com/news/%E0%B2%A1%E0%B2%BF-1-3-%E0%B2%86%E0%B2%B3%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%B8%E0%B3%8D-%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%B0%E0%B2%BF/|url-status=dead}}</ref>
ತಾರೀಕ್ : ನವೆಂಬರ್ 17, 18, 19 ಬುಕ್ಕೊ 20 2016 ಜಾಗೆ :ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ಪುಂಡಲೀಕ ಹಾಲಂಬಿ ಸಭಾಂಗಣ ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಂದರಿ ಆಳ್ವಾ ಆವರಣ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ, ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, ದ.ಕ [೧]
*ಆಳ್ವಾಸ್ ನುಡಿಸಿರಿ 2017
ತಾರೀಕ್ : ಡಿಸೆಂಬರ್ 1, 2 ಬುಕ್ಕೊ 3 ಜಾಗೆ : ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ವೇದಿಕೆ, ವಿದ್ಯಾಗಿರಿ
==ಗುರ್ಕಾರ್ಮೆ==
{| class="wikitable"
! ವರ್ಸೊ !! ಅಧ್ಯಕ್ಷೆರ್ !!
|-
| 2004 || ಪ್ರೊ. ಬರಗೂರು ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪ ||
|-
| 2005 || ಡಾ. ಎಸ್.ಎಲ್ ಭೈರಪ್ಪ ||
|-
| 2006 || ಡಾ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ ||
|-
| 2007|| ಪ್ರೊ. ಜಿ. ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯ ||
|-
| 2008 || ನಾಡೋಜ ಡಾ. ಚೆನ್ನವೀರ ಕಣವಿ||
|-
| 2009 || ಡಾ. ಹಂಪ ನಾಗರಾಜಯ್ಯ||
|-
| 2010 || ಶ್ರೀಮತಿ ವೈದೇಹಿ||
|-
| 2011 || ನಾಡೋಜ ಎಂ.ಎಂ. ಕಲಬುರ್ಗಿ ||
|-
|2012 || ಪದ್ಮಶ್ರೀ ನಾಡೋಜ ಪ್ರೋ. ಕೆ.ಎಸ್. ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್ ||
|-
|2013 || ಡಾ. ಬಿ.ಎ. ವಿವೇಕ ರೈ||
|-
|2014||ನಾಡೋಜ ಡಾ. ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯ||
|-
|2015 || ಡಾ. ಟಿ.ವಿ. ವೆಂಕಟಾಚಲ ಶಾಸ್ತ್ರೀ ||
|-
|2016 || ಡಾ. ಬಿ. ಎನ್. ಸುಮಿತ್ರ ಬಾಯಿ
|-
|2017 || ||
|}
== ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ==
[[ವರ್ಗೊ:ಆಚರಣೆ]]
[[ವರ್ಗೊ:ಶಿಕ್ಷಣೊ]]
3zy4zb9fdxutvpbfhxfo3ymqzhre3g9