ವಿಕಿಪೀಡಿಯ tcywiki https://tcy.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter ಮಾದ್ಯಮೊ ವಿಸೇಸೊ ಪಾತೆರ ಬಳಕೆದಾರೆ ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪಾತೆರ ಫೈಲ್ ಫೈಲ್ ಪಾತೆರ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಮಾದ್ಯಮೊವಿಕಿ ಪಾತೆರ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಪಾತೆರ ಸಕಾಯೊ ಸಕಾಯೊ ಪಾತೆರ ವರ್ಗೊ ವರ್ಗೊ ಪಾತೆರ ತಡ್ಯ ತಡ್ಯ ಪಾತೆರ ಕರಡು ಕರಡು ಪಾತೆರ TimedText TimedText talk ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಮೋಡ್ಯೂಲ್ ಪಾತೆರ Event Event talk 0 3612 374545 280499 2026-11-05T00:23:35Z InternetArchiveBot 4316 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 374545 wikitext text/x-wiki '''ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ''' [[ಸರಕು]] ಬುಕ್ಕ [[ಸೇವೆ(ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ಸೇವಲು]] ಉತ್ಪಾದನೆ, ಕೊರ್ಪುನೆ ಬುಕ್ಕ ಬಲಕೆನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ [[ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ]][[ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ]] ಹಾದಿ ಬಳಸುನ ಒಂಜಿ ಅಪೇಕ್ಷೆಗ್ ಬದ್ಧವಾತ್, ೧೯ನೇ ಶತಮಾನಟ್ ತಡವಾತ್ [[ರಾಜಕೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ವಿಶಾಲವಾಯಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಟ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮ್ತ್.<ref>Clark"Clark, B. (1998). ''Political-economy: A comparative approach''. Westport, CT: Preager</ref> ಆಧುನಿಕೊ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮಸ್ತ್ ನಿರೂಪಿಸುನ ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊ [[ಲಾಯನಲ್ ರಾಬಿನ್ಸ್]]‌ರೆನ ಒಂಜಿ [[ಅನ್ ಎಸ್ಸೆ ಆನ್ದ ನೇಚರ್ ಅಂಡ್ ಕನ್ಸ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಸಾಯನ್ಸ್|೧೯೩೨ರ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿದೆ]]: "ಮಾನವೀಯ ವರ್ತೆನೆಟ್ ಪರ್ಯಾಯ ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಬುಕ್ಕ ಮಿತಿಲು ದುರ್ಲಭವಾದ ಸಾಧನಗಳ ನಡುಟ್ ಒಂಜಿ ಅಧ್ಯಯನಮಾಲ್ಪುನ ವಿಜ್ಞಾನೊ. [[ಸಂಪನ್ಮೂಲ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲು]] ಪೂರಾ ಬೊಡಾಯಿನೆನ್ನ್ ಬುಕ್ಕ ಆವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ ನೆರವೇರಿಸಲು ಯಾರಾಪುಜ್ಜಿ. ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಕೊರತೆ ಇಜ್ಜಿಯಾಂಟ ಬುಕ್ಕ ಲಭ್ಯವಾಯಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಪರ್ಯಾಯ ಉಪಯೋಗೊ ಇತ್ತ್ಂಡ, ಒವೇ [[ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ]] ಇಜ್ಜಿ. ಈ ಪ್ರಕಾರವಾತ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಾಲ್ಪುನ ವಿಷಯ [[ವಿವೇಕಯುಕ್ತ ಆಯ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಾಂತೊ|ಆಯ್ಕೆಲು]] (ರ‍್ಯಾಷನಲ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಥೀಯರಿ) ಅಧ್ಯಯನೊನ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಗಳೆನ್ ಬುಕ್ಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬಾಧಿತವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊ [[ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ತ ಎಂಚ ಕೆಲಸವಾಪುಂಡು ಬುಕ್ಕ ಆರ್ಥಿಕ [[ಕಾರ್ಯಭಾರಿ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ಕಾರ್ಯಭಾರಿ]] ಎಂಚ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಸ್ಪಷ್ಟಮಾಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅಲ್ಪ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಸಮಾಜತ ಪ್ರತಿ ಅಂಶೊಲು ಪ್ರಯೋಗಾಪುಂಡು, [[ವ್ಯಾಪಾರ]] ಬುಕ್ಕ [[ಹಣಕಾಸು|ಹಣಕಾಸಿಟ್]] ಆಂಚ [[ಅಪರಾಧ]]ಟ್ ಕೂಡ,<ref>[[ಡೇವಿಡ್ ಡಿ. ಫ಼್ರೀಡ್‌ಮನ್|Friedman, David D.]] (2002). [http://www.econlib.org/LIBRARY/Enc/Crime.html "Crime,"] ''The Concise Encyclopedia of Economics.'' ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೧, ೨೦೦೭ ರಂದು ಪಡೆತೆರ್.</ref> [[ಶಿಕ್ಷಣ]]ಟ್,<ref>[[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್|The World Bank]] (2007). [http://go.worldbank.org/78EK1G87M0 "Economics of Education."] ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೧, ೨೦೦೭ ರಂದು ಪಡೆತ್ಂಡ್.</ref> [[ಕುಟುಂಬ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ|ಕುಟುಂಬಟ್]], [[ಆರೋಗ್ಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ|ಆರೋಗ್ಯಟ್]], [[ಕಾನೂನು ಬುಕ್ಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ|ಕಾನೂನನ್ಟ್]], [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಯ್ಕೆ|ರಾಜಕೀಯಡ್]], ಧರ್ಮಡ್,<ref>Iannaccone, Laurence R. (1998). "Introduction to the Economics of Religion," ''Journal of Economic Literature'', 36(3), [https://web.archive.org/web/20050107150425/http://www.isop.ucla.edu/cms/files/PERG.iannoconne.pdf pp. 1465–1495.] ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೧, ೨೦೦೭ ತಾನಿ ಪಡೆತೆರ್.</ref> [[ಸಾಂಸ್ಥಾನಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ|ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಲು]], ಬುಕ್ಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ.<ref>[[ವಿಲಿಯಮ್ ಡಿ. ನಾರ್ಡ್‌ಹಾಉಸ್|Nordhaus, William D.]] (2002). "The Economic Consequences of a War with Iraq", in ''War with Iraq: Costs, Consequences, and Alternatives'', [https://web.archive.org/web/20070202005510/http://nordhaus.econ.yale.edu/AAAS_War_Iraq_2.pdf pp. 51–85.] American Academy of Arts and Sciences. Cambridge, MA. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೧, ೨೦೦೭ ರಂದು ಪಡೆಯಲಾಗಿತ್ತು.</ref> ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಮಿತ್ತ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊತ ಈ ಅಧಿಕಾರಯುತ ಪ್ರಭಾವ [[ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ]] (ಎಕನಾಮಿಕ್ ಇಂಪೀರಿಯಲಿಸ಼ಮ್) ವಿವರಣೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Imperialism">{{ಪತ್ರಿಕೆ ಆಧಾರ | Quarterly Journal of Economics| author=Lazear, Edward P.| title=Economic Imperialism| journal=Quarterly Journal Economics| year=2000| volume=115| issue=1|pages= p [http://links.jstor.org/sici?sici=0033-5533%28200002%29115%3A1%3C99%3AEI%3E2.0.CO%3B2-W&size=LARGE&origin=JSTOR-enlargePage p. 99–994] }}</ref><ref>[[ಗ್ಯಾರಿ ಬೆಕರ್|Becker, Gary S.]] (1976). ''The Economic Approach to Human Behavior''. [http://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=iwEOFKSKbMgC&oi=fnd&pg=PA15&dq=%22The+Economic+Approach+to+Human+Behavior%22+Introduction&ots=3kGFcb-mF&sig=CRs1sWCuH1LI1qI6VHZ2yvds_qI Links] to chapter previews. University of Chicago Press.</ref> ==ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊ== ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊ, [[ಧನಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊ]] (ಪಾಸಿಟಿವ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ಬುಕ್ಕ [[ಗುಣಮಟ್ಟ ಸಂಬಂಧಿತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ಒತ್ರ]] (ನಾರ್ಮಟಿವ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ("ಒವು ಇಪ್ಪೊಡ್ ಬೋಡ್" ಬುಕ್ಕ ವಾದಿಸುವ) ಇಜ್ಜಿಯಾಂಟ [[ಮುಖ್ಯ ವಾಹಿನಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊ]] (ಮೇನ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) (ಮಸ್ತ್ "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ") ಬುಕ್ಕ [[ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊ]] (ಹೆಟರಡಾಕ್ಸ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) (ಮಸ್ತ್ "ತೀವ್ರಗಾಮಿ") ನಡುಟ್ ಇಪ್ಪುನ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕತ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊ, [[ಕಾರ್ಯಭಾರಿ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊ)|ಕಾರ್ಯಭಾರಿಲು]] (ಏಜಂಟ್) (ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆನ್ ಬುಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆಗಳೆನ್ ಒಳಗೊಂಡ) ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ತನೆನ್ ಪರಿಶೀಲೆನೆಗ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊ (ಮಾಯ್ಕ್ರೊಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ("ಎಲ್ಯ" ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊ ಬುಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಹಣದುಬ್ಬರ, ಹಣಕಾಸು ಬುಕ್ಕ ಆದಾಯ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ವಿಷಯೊನ್ ಬಗೆತ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತೆರಿಂಟಾ "ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ"ತ (ಮ್ಯಾಕ್ರೊಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ("ಮಲ್ಲ" ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊ) ನಡುಟ್. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊ, ವಿರಳತೆ ಬುಕ್ಕ [[ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣ]] ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆನ್ ಇಂಚಿನ ಸಂವಹನೊ ಕಡೆಗ್ ಗಮನ ಕೊರ್ಪುನ. ಒಂಜಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒಂಜಿ ''ಉತ್ಪನ್ನ''ಕ್ಕಾತ್ ಇಪ್ಪುನ, ತಾಜಾ ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳಕ್ಕಾತ್ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ, ಅಂಚಾಟ ''ಒಂಜಿ [[ಉತ್ಪಾದನೆನ್ ಅಂಶೊನ್|ಉತ್ಪಾದನೆತ ಅಂಶೊತ]] ಸೇವೆ'', ಇಟ್ಟಿಗೆಟ್ ಕಟ್ಟುನ ಬೆಲೆಕ್ಕಾತ್ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ, ಇತ್ತಂಟಾ. ಸಿದ್ಧಾಂತೊ, ಒಂಜಿ ಏಕಾಂಶೊತ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಸಂಭವನೀಯ ಬೆಲೆಗ್ ಖರೀದಿದಾರೆಟ್ ''ಕೋರಿದ ಪ್ರಮಾಣ'' ಬುಕ್ಕ ಮಾರಾಟಗಾರೆನ್ ''ಪೂರೈಕೆ ಮಾಲ್ತನ ಪ್ರಮಾಣ'' [[ಒಟ್ಟು ದತ್ತಾಂಶ|ಮೊತ್ತೊನ್]] ಪರಿಗಣನೆಗ್ ದೆಪ್ಪುವೇರ್. ಮಾರುಕಟ್ಟೆತ್ತಾ ಬೆಲೆ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಎಂಚ ಸಮಸ್ಥಿತಿನ್ ಮುಟ್ಟೊಡ್ ಇಜ್ಜುಯಾಂಟ ಸಮಯ ಬದಲಾಯಿನ ಲೆಕ್ಕೊಡ್ ಅಪುಂಡು ಬದಲಾವಣೆಗ್ ಇಂಚ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕೊರೊಲಿಂದು ವಿವರಕೊರೊಯಾರ, ಸಿದ್ಧಾಂತೊ ಉಂದೇನ್ ಪೂರ್ತಿ ಒಟ್ಟಾಗ್ ಜೋಡಣೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್. ಇಂದೆನ್ ಸ್ಥೂಲವಾತ್ [[ಪೂರೈಕೆ ಬುಕ್ಕ ಬೇಡಿಕೆ|ಬೇಡಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಪೂರೈಕೆ]] (ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಅಂಡ್ ಸಪ್ಲಾಯ್) ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಉಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. [[ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿ]] (ಪರ್ಫೆಕ್ಟ್ ಕಾಂಪಿಟಿಷನ್) ಬುಕ್ಕ [[ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆ|ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆಯಂತಹ]] ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿನ್ಯಾಸೊನ್ ವರ್ತನೆ ಬುಕ್ಕ [[ಆರ್ಥಿಕ ಫಲದಾಯಕತೆ]] (ಎಕನಾಮಿಕ್ ಇಫಿಷನ್ಸಿ) ಸೂಚ್ಯಾರ್ಥಕಾತ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಮಸ್ತ್ವೇಳೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ ಬದಲಾವಣೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಇತರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ ವರ್ತನೆಗ್ ಸಂಬಂಧೊಲ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಪಿರಾವುತಾ ಲೆಕ್ಕೊನೆ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅಂಚಾಂಟ [[ಆಂಶಿಕ ಸಮಸ್ಥಿತಿ]] (ಪಾರ್ಷಿಯಲ್ ಈಕ್ವಲಿಬ್ರಿಯಮ್) ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪನ್ಪುನ ಸರಳಗೊಳಿಸಿದ ಪೂರ್ವಾನುಮಾನದಿಂದ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಸ್ಥಿತಿ]] (ಜೆನರಲ್ ಈಕ್ವಲಿಬ್ರಿಯಮ್) ಸಿದ್ಧಾಂತ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಟ್ ಬದಲಾವಣೆಗ್ ಆಸ್ಪದನೀಡುತ್ತದೆ ಬುಕ್ಕ, ಸಮತೋಲನತ ದಿಕ್ಕ್ಟ್ ಅಯಿನ್ ಚಲನೆಗ್ ಬುಕ್ಕ ಸಂವಹನೊನ್ ಸೇರಾತ್ಯಿಂಡು, ''ಎಲ್ಲ'' ಮಾರುಕಟ್ಟೆಟ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರಾತ್.<ref>[[ಮಾರ್ಕ್ ಬ್ಲಾಗ್|Blaug, Mark]] (2007). "The Social Sciences: Economics," Microeconomics, ''The New Encyclopædia Britannica'', v. 27, pp. 347–49. Chicago. ISBN 0-85229-423-9</ref><ref>[[ಹ್ಯಾಲ್ ಆರ್. ವೇರಿಯನ್|Varian, Hal R.]] (1987). "Microeconomics", ''[[ದ ನ್ಯೂ ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್: ಅ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್|The New Palgrave: A Dictionary of Economics]]'', v. 3, pp. 461–63. London and New York: Macmillan and Stockton. ISBN 0-333-37235-2</ref> ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊ ''ಮುಖ್ಯ ವಾಹಿನಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊ'' ಬುಕ್ಕ ''ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊತಾ'' ನಡುಟ್. ಒಂಜಿ ಸ್ಥೂಲವಾತ್ ಲಕ್ಷಣ ವರ್ಣನೆ, [[ಮುಖ್ಯ ವಾಹಿನಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] "ವೈಚಾರಿಕತೆ-ವೈಯಕ್ತಿಕತ ವಾದ-ಸಮಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪರ್ಕ"ತ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದೆಂದು ಬುಕ್ಕ [[ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] ಒಂಜಿ "ಸಂಸ್ಥೆಲು-ಚರಿತ್ರೆ-ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆ ಸಂಪರ್ಕ"ತ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಲ್ಪುವೆರ್ ಅಯಿಕ್ಕ್ ವಿವರಣೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref>Davis, John B. (2006). "Heterodox Economics, the Fragmentation of the Mainstream, and Embedded Individual Analysis,” in ''Future Directions in Heterodox Economics''. Ann Arbor: University of Michigan Press.</ref> ===ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲು=== ====ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಧ್ಯತೆಲು, ಅವಕಾಶತ ವೆಚ್ಚ==== [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊ]]ಡ್, '''ಉತ್ಪಾದನೆ''' [[ಹೂಡುವಳಿ]]ಗಳನ್ (ಇನ್‌ಪುಟ್) [[ಹುಟ್ಟುವಳಿ]]ಗಾತ್ (ಔಟ್‌ಪುಟ್) ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಉಂದು [[ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ|ವಿನಿಮಯಮಾಲ್ಪಯಾರ]] ಯೋಗ್ಯವಾಯಿನ ಒಂಜಿ [[ವ್ಯಾಪಾರದ ವಸ್ತು]]ನ್ ನಿರ್ಮಿಸಲು [[ಸಂಪನ್ಮೂಲ]] ಬಳಕೆ ಮಾಲ್ಪಯರ ಒಂಜಿ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಉಂದು [[ತಯಾರಿಕೆ]], [[ಸಂಗ್ರಹ|ಶೇಖರಣೆ]], [[ಹಡಗು ಮೂಲಕ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ]], ಬುಕ್ಕ [[ಡಬ್ಬೀಕರಣ]]ನ್ (ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್) ಸೇರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ್ ಸ್ಥೂಲವಾಗತ್ [[ಬಳಕೆ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ಬಳಕೆಯನ್ನು]] ಬುಡ್ತ್ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಲ್ಪುವೆರ್. ಆರ್ ಅಂತಿಮ ಖರೀದಿ ವಸ್ತುನ್ ಬುಡ್ತ್ ಉರಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆನ್ ಒವೆ ಸ್ವರೂಪತ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾತ್ ತುವೆರ್. ಉತ್ಪಾದನೆನ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಬುಕ್ಕ ಸೂಚನೆ ಇಪ್ಪುಂಡು ಉಂದು ಕಾಲ ಬುಕ್ಕ ಸ್ಥಳತ ಕಡೆಮುಟ್ಟ ಸಂಭವಿಸೊಂತ್. ಅವು ಒಂಜಿ [[ಹರಿವು (ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ)|ಹರಿವಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ]] (ಫ಼್ಲೋ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್) ಆತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಉತ್ಪಾದನೆನ್ ಒಂಜಿ "ಪ್ರತಿ ಕಾಲೊತ ಅವಧಿಟ್ ಆಗುವಳಿಯ ಪ್ರಮಾಣ"ಕ್ಕಾತ್ ಅಳತೆಮಾಲ್ಪುವೆರ್. ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ ವ್ಯಾಪಾರದ ವಸ್ತುನ ಪ್ರಮಾಣ, ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ಸರಕಿನ ರೂಪ ಬುಕ್ಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಯಿನಾ ವ್ಯಾಪಾರತ ವಸ್ತುತ ಕಾಲಸೂಚಕ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿತರಣೆತ ಉಳಾಯಿ ಸೇರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗ್ ಮೂಜಿ ಅಂಶ. [[ಅವಕಾಶ ವೆಚ್ಚ]]ತ (ಆಪರ್ಟೂನಿಟಿ ಕಾಸ್ಟ್) ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿನ್ ಆಯ್ಕೆಗ್, ವಾಸ್ತವ [[ಆರ್ಥಿಕ ವೆಚ್ಚ]] ಮುಟ್ಟತಾ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅವಕಾಶ ಎಣಿಕೆನ್ ನಿರೂಪಣೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಆಂಚಂಟಾಲಾ [[ಪರಸ್ಪರವಾತ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ]] (ಮ್ಯೂಚುಯಲಿ ಇಕ್ಸ್‌ಕ್ಲೂಸಿವ್) ಕ್ರಿಯೆದೊಟ್ಟ್ಗ್ ಉಳಾಯಿಟ್ ಆಯ್ಕೆಲೆನ್ ಮಾಲ್ಪೊಡ್. ಉಂದು "[[ವಿರಳತೆ]] ಬುಕ್ಕ [[ಆಯ್ಕೆ]] ನಡುಟ್ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಬಂಧ"ನ್ ವ್ಯಕ್ತ ಮಾಲ್ಪಾಯರಾ ಅಪುಂಡು.<ref>[[ಜೇಮ್ಸ್ ಎಮ್. ಬ್ಯುಕ್ಯಾನನ್|James M. Buchanan]] (1987). "Opportunity Cost", ''[[ದ ನ್ಯೂ ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್: ಅ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ಼್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್|The New Palgrave: A Dictionary of Economics]]'', v. 3, pp. 718–21.</ref> ವಿರಳ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊಲು ಸಮರ್ಥವಾತ್ ಬಲಕೆ ಅಪುಂಡು ನಿಶ್ಚಿತ ಅಪುಂಡು, ಅವಕಾಶತ ಕಲ್ಪನೆ ಒಂ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref>{{Cite web |title=The Economist's definition of Opportunity Cost |url=http://www.economist.com/research/Economics/alphabetic.cfm?letter=O |access-date=2016-11-19 |archive-date=2010-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101009122334/http://www.economist.com/research/Economics/alphabetic.cfm?letter=O |url-status=dead }}</ref> ಅಂಚಾತ್, ಅವಕಾಶತ ವೆಚ್ಚಲು ವಿತ್ತದ ಅತ್ತಾಂದೆ ಹಣಕಾಸು ವೆಚ್ಚಲೆಗ್ ಸೀಮಿತವಾದ್ ಇಪ್ಪುಂಡು: [[ಉತ್ಪಾದನಾ-ಸಾಧ್ಯತೆ ರೇಖೆ|ಹುಟ್ಟುವಳಿ]] (ಔಟ್‌ಪುಟ್ ಫ಼ೋರ್‌ಗಾನ್), ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿನ ಕಾಲ, ಸಂತೋಷ, ಅತ್ತಾಂಟ [[ಸೌಲಭ್ಯ]] ಒದಗಿಸುವ ಒವೆ ಬೇತೆ ಸಹಾಯತ [[ವಾಸ್ತವಿಕ ಬುಕ್ಕ ವಾಸ್ತವ ಅತ್ತಾಂಟ ಮೌಲ್ಯ|ವಾಸ್ತವಿಕ ವೆಚ್ಚೊನ್]] (ರಿಯಲ್ ಕಾಸ್ಟ್) ಕೂಡಲಾ ಪರಿಗಣನೆ ಬೊಡು. ====ಉತ್ಪಾದನೆತ್ತಾ ಅಂಶಲು==== ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಟ್ ಬಳಸುನ ಹಿಡುವಳಿನ್ ಅತ್ತಾಂಟ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊನ್ '''ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅಂಶಲು''' ಉಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಸಂಭಾವ್ಯ ಹಿಡುವಳಿನ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾತ್ ಆಜಿ ವರ್ಗಗ ಅತ್ ಗುಂಪು ಮಾಲ್ಪೆರ್. ಈ ಅಂಶೊಲು: * [[ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿ]] * [[ಯಂತ್ರ]] * [[ಕಾರ್ಮಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊ|ಕಾರ್ಮಿಕ ಸೇವೆ]] * [[ಬಂಡವಾಳ ವಸ್ತು]] * [[ಭೂಸ್ವತ್ತು (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊ)|ಭೂಮಿ]] * [[ಉದ್ಯಮ]] [[ಅಲ್ಪಕಾಲ]]ಟ್ (ಶಾರ್ಟ್-ರನ್), [[ದೀರ್ಘಕಾಲ]]ಕ್ಕ್ (ಲಾಂಗ್-ರನ್) ವಿರೋಧವಾತ್, ಈ ಉತ್ಪಾದನಾ ಅಂಶೊಡ್ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಒಂಜಿಯಾಂಟ ಅಂಶ ಸ್ಥಿರವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉದಾಹರಣೆನ್ ಸಲಕರಣೆ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗೊನ್, ಸೂಕ್ತವಾಯಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಪ್ರದೇಶ, ಬುಕ್ಕ ಬಹುಮುಖ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿನ್ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ವಾ ಒಂಜಿ ಬಳಕೆ ಪ್ರಮಾಣೊನ್ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ ಅಯಿನ್ ಒಂಜಿ ಬದಲಾಯಿನ (ವೇರಿಯಬಲ್) ಉತ್ಪಾದನ ಅಂಶೊಂದು ಪಣುವೇರ್. ಉದಾಹರಣೆಗ್ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಬಳಕೆ, ಸಾಗಣೆ ಸೇವೆಲು,ಬುಕ್ಕ ಬಹುತೇಕ ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಹಿಡುವಳಿನ್ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. "[[ದೀರ್ಘಕಾಲ]]"ಡ್, [[ನಿರ್ವಹಣೆ|ನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಲಿಡ್ತ್]] ಈ ಪೂರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಅಂಶೊನ್ ಸರಿಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಅಲ್ಪಕಾಲಡ್, ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆತ "ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆನ್ ಗಾತ್ರ" ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಲ್ಪನ ಹುಟ್ಟುವಳಿನ್ ಗರಿಷ್ಠ ಸಂಖ್ಯೆನ್ ನಿರ್ಧರ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ, ಆಂಚಾಂಟ ದೀರ್ಘಕಾಲೊಡ್, ಒವೆ ಪ್ರಮಾಣ ಇತಿಮಿತಿಲು (ಸ್ಕೇಲ್ ಲಿಮಿಟೇಶನ್) ಇಜ್ಜಿ. ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬುಕ್ಕ ಅಲ್ಪಕಾಲ ವ್ಯತ್ಯಾಸಲು [[ವಿನ್ಯಾಸ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ಆರ್ಥಿಕ ವಿನ್ಯಾಸಟ್]] ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ಇಪ್ಪುಂಡು. ====ಆರ್ಥಿಕ ಫಲದಾಯಕತೆ==== ಆರ್ಥಿಕ ಫಲದಾಯಕತೆ, ಒಂಜಿ ನಿಶ್ಚಿತ ವರ್ಗತ ಹಿಡುವಳಿಗ್ ಬುಕ್ಕ ಲಭ್ಯವಾತ್ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ]]ಡತ್ತ್ ಗರಿಷ್ಠ ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಹುಟ್ಟುವಳಿನ್ ಒಂಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎತ್ ಸಮರ್ಪಕವಾತ್ ಸೃಷ್ಟಿವಾತ್ಂಡು ನಿರೂಪಣೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಹಿಡುವಳಿನ್ ಬದಲು, ಅತ್ತಂಟಾ ಬೇತೆ ರೀತಿಟ್ ಪಣೊಡಾಂಟ, "ಘರ್ಷಣೆ" ಅತ್ತಂದೆ "ದುರುಪಯೋಗ"ತ ಪರಿಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಮಾಲ್ಪುನಗ, ಮಸ್ತ್ ಹುಟ್ಟುವಳಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾತ್ ಫಲದಾಯಕತೆ ಸುಧಾರಿತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್, ಒಂಜಿ ಬದಲಾವಣೆ ಬೇತೆ ಯಾ ಹೆಚ್ಚು ಅಹಿತ ಮಾಡದ ಹೊರತು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತಮ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವಾದಾಗ ತಲಪುವ, [[ಪಾರೇಟ್ ಫಲದಾಯಕತೆ]]ಗಾತ್ (ಪಾರೇಟೊ ಇಷನ್ಸಿ) ತೂವೇರ್. ಆರ್ಥಿಕ ಫಲದಾಯಕತೆ ಮಸ್ತ್ ಸಂಖ್ಯೆಟ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆನ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪನೆ ಮಾಲ್ಪಯಾರ ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಕೆಲವೊಂಜಿ ವಿಷಯೊನ್ ಪಾಲನೆ ಮಾಳ್ಪುನಗ ಒಂಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಆರ್ಥಿಕವಾತ್ ಫಲದಾಯಕಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್: * ಬೇತೆ ಎರೆಗಾಂಟ ಮಸ್ತ್ ಅಹಿತವಾಯಿನವು ಇಜ್ಜಿಯಾಂಟ ಯೆರೆನ್ ಮಸ್ತ್ ಉತ್ತಮ ಮಾಲ್ಪಯಾರ ಅಪುಜ್ಜಿ. * ಹಿಡುವಳಿ ಪರಿಮಾಣೊನ್ ಮಸ್ತ್ ಇತ್ತಂಟಾ ಕೆಲವೋಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಮಸ್ತ್ ಹುಟ್ಟುವಳಿನ್ ಪಡೆಯರ ಅಪುಜ್ಜಿ. * ಉತ್ಪಾದನೆ, ಘಟಕತ ಉಂದು ಎಲ್ಯಂದು ಪಣಿಯರ ಸಾಧ್ಯ ತಲಾವರು ಬೆಲೆನ್ ನಿಗದಿ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಫಲದಾಯಕತೆತಾ ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೊನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾತ್ ಸಮಾನಲ್ಲ. ಆಂಚಾಂಟ, ಅವುಪೂರ ಲಭ್ಯವಾಯಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಟ್ ಮಸ್ತ್ ವಾ ಒಂಜಿ ಸಾಧಿಸಾಯರ ಅಪುಜ್ಜಿ ಉದ್ದೇಶಟ್ ಸೇರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಉಂಡು. ====ತಜ್ಞತೆ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿಭಜನೆ, ಬುಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರಡ್ತ್ ಲಾಭಲು==== ತಜ್ಞತೆಗ್ ಆರ್ಥಿಕ ಫಲದಾಯಕತೆಗ್ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕವಾತ್ ಪರಿಗಣನೆ ಇಪ್ಪುಂಡು ದಾಯೆಪಂಡ ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿಲು ಅತ್ತಾಂದೆ ದೇಶಲು ವಿಭಿನ್ನ [[ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅನುಕೂಲ]]ನ್ (ಕಂಪ್ಯಾರಟಿವ್ ಅಡ್ವ್ಯಾಂಟಿಜ್) ಪಡೆತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ದೇಶ ಇತೆರ ದೇಶಲು ಮಿತ್ತ್ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಕ್ಷೇತ್ರಡ್ ಒಂಜಿ [[ಅಪರಿಮಿತ ಅನುಕೂಲ]] (ಆಬ್ಸಲೂಟ್ ಅಡ್ವ್ಯಾಂಟಿಜ್) ಪಡೆತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಇತ್ತ್ಂಟ ಹೋಲಿಕೆ ಕೊರ್ತ್ ಇಪ್ಪುವೇರ್ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾತ್ ಅನುಕೂಲ ಇತ್ತಂಟ ಒಂಜಿ ಕ್ಷೇತ್ರಡ್ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ ಪಡೆಯೊಲಿ, ಬುಕ್ಕ ಅಂಚಾತ್ ಅಪರಿಮಿತ ಅನುಕೂಲ ಇಪ್ಪುಂಡು ದೇಶದೋಟ್ಟ್ಗ್ ವ್ಯಾಪಾರಮಾಲ್ತ್ ಲಾಭ ಪಡೆಯೋಲಿ. ಉದಾಹರಣೆ, ಒಂಜಿ ದೇಶ ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನತ ಜ್ಞಾನ ಉತ್ಪನ್ನೊನ್ (ನಾಲೆಜ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್) ಉತ್ಪಾದನೆಟ್ ನಿಷ್ಣಾತ ಇಪ್ಪುವೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿದ ದೇಶೊಲು ಇಪ್ಪುನಂಚನೆ, ಬುಕ್ಕ ಅಗ್ಗವಾತ್ ಬುಕ್ಕ ಹೇರಳವಾತ್ ಬೆಲೆತಗ್ಲ್ ಇಪ್ಪುನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶದೊಟ್ಟಗ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಟ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಬುಕ್ಕ ಸರಕುಗ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಸಿದ್ಧಾಂತೊತ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ರೀತಿಟ್ ದೇಶೊಲು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬುಕ್ಕ ಕೆಳದರ್ಜೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನತ ಉತ್ಪನ್ನೊನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇಪ್ಪುನ ದುಂಬು ಮಸ್ತ್ ಸಮಗ್ರ ಉತ್ಪನ್ನೊನ್ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಯೋಜನೊನ್ ಸಾಧನೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅನುಕೂಲತ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗ್ ಮಾದರಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ [[ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ]]ತ ಲಾಭೊಡ್ ನಂಬಿಕೆಗ್ ಆಧಾರ. ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಲು, ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರಲು, ತಯಾರೆಕೆರ್, [[ಸೇವೆ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ಸೇವೆ]] ತಿಕ್ಕೊಂತ್ ಇಪ್ಪೊಡ್ [[ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಗ್ ಅನ್ವಯ ಅಪುಂಡು. ಈ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿಟ್ ಇಪ್ಪು ತಿರ್ತ್ ತೂಲೆ: * ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಬೆಲೆತಾಯೆಗ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಯಿನ ಬೆಲೆ ಅತ್ತಂದೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಬೆಲೆ ಭಾಗವಾತ್ ಒಂಜಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೆಲೆ ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಅನುರೂಪವಾತ್ ''[[ಕಾರ್ಮಿಕರೆನ ವಿಭಜನೆ]]'' * ಅನುರೂಪವಾತ್ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರೊತ [[ಬಂಡವಾಳ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊ)|ಬಂಡವಾಳ ಸಾಧನ ಸಾಮಗ್ರಿ]] ಬುಕ್ಕ ಭಿನ್ನಗೊಂಡ [[ಭೂಸ್ವತ್ತು (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ಭೂಮಿಯ]] ಬಳಕೆಲು.<ref>Groenewegen, Peter (1987). "Division of Labour", ''The New Palgrave: A Dictionary of Economics'', v. 1, pp. 901–05.</ref><ref>Johnson, Paul M. (2005).[http://www.auburn.edu/~johnspm/gloss/specialization "Specialization,"] ''A Glossary of Political Economy Terms''.</ref><ref>Yang, Xiaokai, and Yew-Kwang Ng (1993). [http://www.elsevier.com/wps/find/bookdescription.cws_home/505043/description#description''Specialization and Economic Organization''.] Amsterdam: North-Holland.</ref> ಆಡಮ್ ಸ್ಮಿತ್‌ರೆನ [[ದ ವೆಲ್ತ್ ಆಫ಼್ ನೇಷನ್ಸ್]] (೧೭೭೬) ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್ ವಿಭಜನೆನ್ ಅಯಿತ್ತಾ ಪ್ರಯೋಜೊನೊನ್ ಚರ್ಚೆ ಮಾಲ್ಪುಂಡು. ಸ್ಮಿತ್, ಒರುಯೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಂಭಾವ್ಯವಾಯಿನ ಲಾಭೊನ್ ಪಡೆಯರ ಒಂಜಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ, ಉದಾಹರಣೆಗ್, ಭೂಮಿ ಬುಕ್ಕ ಬೆಲೆತಾಯೆನ್, ವಿನಿಯೋಗ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಅಂಚಾತ್, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಪೂರ ಬಳಕೆನ್ ಒಂಜಿ ಸಮಾನವಾಯಿನ ಪ್ರಮಾಣತ ಆದಾಯ ಇಪ್ಪುಂಡು (ಪ್ರತಿ ಉದ್ಯಮತ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಪಾಯತ ಸ್ಥಿತಿಗ್ ಸರಿಮಾಲ್ತಿನ). ಇಜ್ಜಿಯಾಂಟ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಅತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಲ್ಪನೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತೊತ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ, ಬುಕ್ಕ [[ಜ್ಯಾರ್ಜ್ ಸ್ಟಿಗ್ಲರ್]] ಬರೆಯಿನ, ಬುಕ್ಕ ಉಂದು ಇದ್ದೆನ್ ಆದಾಯ ವಿತರಣೆಯ ಪರಿಮಿತ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ (ಮಾರ್ಜನಲ್ ಪ್ರಡಕ್ಟಿವಿಟಿ ಥೀಯರಿ ಆಫ಼್ ಇನ್ಕಮ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಬ್ಯೂಶನ್) ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅನ್ಸ್‌ತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ [[ಟಿರ್ಗೋ]] ೧೭೬೬ಟ್ ಅವೇ ತೆರನಾತ್ ವಿಷಯೊನ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಲ್ತೆ.<ref>[http://www.econlib.org/library/Enc/bios/Smith.html Adam Smith, Biography: The Concise Encyclopedia of Economics: Library of Economics and Liberty]</ref> ಮಸ್ತ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿನ ಶಬ್ದೊಟ್, ಹುಟ್ಟುವಳಿ ಆತ್ [[ಬೆಲೆ]]ಲು ಬುಕ್ಕ ಲಾಭದಾಯಕ ಹಿಡುವಳಿನ್ ಸೇರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ''[[ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅನುಕೂಲ]]ತ'' ಮೂಲಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಉತ್ತೇಜನ [[ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಂಶಲು]] ಪಾಲನ್ ಆರಿಸಿತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಸಿದ್ಧಾಂತ ವಾಪುಂಡು, ಅಂಚಾಂಟ, ಒಂಜಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರಕಾರತ ಹುಟ್ಟುವಳಿ ''[[ಉತ್ಪಾದನಾ-ಸಾಧ್ಯತೆ ರೇಖೆ|ಅವಕಾಶದ ವೆಚ್ಚೊನ್]]'' ತಿರ್ತ್ ಪತ್ತ್ತ ದಿಯೆರೆ (ತುಲನಾತ್ಮಕವಾತ್) ಅಲ್ಪ-ಬೆಲೆ ಹಿಡುವಳಿನ್ ಬಲಕೆ. ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಒಟ್ಟ್ ಹುಟ್ಟುವಳಿ ಒಂಜಿ [[ಕಾಣದ ಕೈ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನತ]] ರೂಪಟ್ ಅತ್ತಾಂದೆ [[ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರಚನೆ ಅಧ್ಯಯನ|ರಚನೆತ]] ಮೂಲಕ ಮಸ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref>[[ರಾಂಡೊ ಕ್ಯಾಮರನ್|Cameron, Rondo]] (1993, 2nd ed.). ''A Concise Economic History of the World: From Paleolithic Times to the Present'', Oxford, pp. 25, 32, 276–80.</ref> ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಂಚಿನ ತಜ್ಞತೆ ''[[ವ್ಯಾಪಾರತ ಲಾಭೊಲು|ವ್ಯಾಪಾರತ ಆಪುನ ಲಾಭೊಲು]]'' ಅವಕಾಶೊನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಅತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಬುಕ್ಕ ಅಯಿಡ್ತ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಯಜಮಾನೆರ ಇತೆರೆ, ಮಸ್ತ್ ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯತ ಸರಕುಲು ಬದಲಾತ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಕಾರತ ಹುಟ್ಟುವಳಿನ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಲ್ತ್ [[ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ|ವ್ಯಾಪಾರ]] ಪ್ರಯೋಜನ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉತ್ಪಾದನೆನ್ ತಜ್ಞತೆ ಬುಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರತ್ ''ಮಸ್ತ್ ಹುಟ್ಟುವಳಿ'' (ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾತ್, ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಆರ್ಥಿಕ ಅಧಿಕೋತ್ಪತ್ತಿ|ಗ್ರಾಹಕ ಹೆಚ್ಚಳ]] "ಕನ್ಸೂಮರ್ ಸರ್‌ಪ್ಲಸ್" ಬುಕ್ಕ ಉತ್ಪಾದಕ [[ಲಾಭ]] ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ), ವ್ಯಾಪಾರೊಡ್ಡತ್ ಆಪುನ ಲಾಭೊಲು ಒಂಜಿ ಪರಿಮಾಣ.<ref>Samuelson, Paul A., and William D. Nordhaus (2004). ''Economics'',ch. 2, "Trade, Specialization, and Division of Labor" section, ch. 12, 15, "Comparative Advantage among Nations" section," "Glossary of Terms," Gains from trade.</ref><ref>Findlay, Ronald (1987). "Comparative Advantage", ''The New Palgrave: A Dictionary of Economics'', v. 1, pp. 514–17.</ref><ref>Kemp, Murray C. (1987). "Gains from Trade", ''The New Palgrave: A Dictionary of Economics'', v. 2, pp. 453–54.</ref> ====ಪೂರೈಕೆ ಬುಕ್ಕ ಬೇಡಿಕೆ, ಬೆಲೆ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣಲು==== [[ಪೂರೈಕೆ ಬುಕ್ಕ ಬೇಡಿಕೆ]] ವಿನ್ಯಾಸವು ಉತ್ಪನ್ನದ ಉಪಲಬ್ಧತೆ ಬುಕ್ಕ ಬೇಡಿಕೆ ನಡುವಣ ಒಂಜಿ ಸಮತೋಲನತ ಪರಿಣಾಮವಾತ್ ಕಾಸ್ ಎಂಚ ಬದಲಾತ್ ಇಪ್ಪ ಉಂಡು ವಿವರಣೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ರೇಖಾಚಿತ್ರೊ ಪೂರೈಕೆ ವಕ್ರರೇಖೆತ ಮೇಲೆ ಒಂಜಿ ಪೊಸ ಸಮಸ್ಥಿತಿ ಬಿಂದುನ್ ಮುಟ್ಟಡಾಂಟ ಅಗತ್ಯವಾಯಿನ ಕಾಸ್ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣತ ಹೆಚ್ಚಳದ ಜೊತೆಗ್ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂಜಿ ಹೆಚ್ಚಳೊನ್ (ಅಂದರೆ, ಬಲಗಡೆಯ ಬದಲಾವಣೆ) ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.]]ಬೇಡಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಪೂರೈಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಮಾರಾಟವಾಯಿನ ಸರಕುಗ್ ಕಾಸ್ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣೊನ್ ಅಂಚನೆ ಒಂಜಿ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಟ್ ಅಯಿಡ್ತ್ ಅಪುನ ಬದಲಾವಣೆನ್ ವಿವರಿಣೆ ಕೊರ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಂಘಟನ ಸೂತ್ರ. [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ|ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ]], ಒಂಜಿ [[ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿ|ಸಂಪೂರ್ಣವಾತ್ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಟ್]] ಉಂದು ಕಾಸ್ ಬುಕ್ಕ ಹುಟ್ಟುವಳಿ ನಿರ್ಧಾರತ ಕುರಿತು ಪಣಪ್ಪೆರ್. ಇದು ಇತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿನ್ಯಾಸೊನ್ ನಿರೂಪಣೆ ಬುಕ್ಕ ಇತರ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ರೀತಿಗಳಿಗ್ ಒಂಜಿ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಗವಾತ್ ಕೆಲಸಮಾಲ್ತ ಇಪ್ಪುಂಡು.ಒಂಜಿ [[ಸರಕು|ವ್ಯಾಪಾರ ವಸ್ತುನ್]] ಒಂಜಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗ್, '''ಬೇಡಿಕೆ'''ಯು ಪೂರ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಖರೀದಿದಾರೆರ್ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಕಾಸ್ಗ್ಡೆತೊನ್ವೆರ್ ಸಿದ್ಧವಿರುತ್ತಾರೆ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣೊನ್ ತೋಜಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಬೇಡಿಕೆನ್ ಹಲವುವೇಳೆ ಬೆಲೆ ಬುಕ್ಕ ಕೋರಿದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಸುವ ಒಂಜಿ ಕೋಷ್ಟಕ ಅತ್ತಂದೆ ಒಂಜಿ ರೇಖಾಚಿತ್ರೊನ್ ಬಳಸಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಗ್ರಾಹಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಬೇಡಿಕೆ ಸಿದ್ಧಾಂತವು]] (ಡಿಮಾಂಡ್ ಥೀಯರಿ) ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗ್ರಾಹಕೆರ್ ನಿಶ್ಚಿತ ಆದಾಯ, ಬೆಲೆಗ್, ರುಚಿಗ್, ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಮಸ್ತ್ ಇಷ್ಟವಾಯಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಸರಕ್‌ತ ಪ್ರಮಾಣೊನ್ [[ವಿವೇಕಯುಕ್ತ ಆಯ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ವಿವೇಕಯುಕ್ತವಾತ್]] ಆಯ್ಕೆಮಾಲ್ಪೆರ್ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕ್ ಒಂಜಿವ 'ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಸೌಲಭ್ಯ ಗರಿಷ್ಠೀಕರಣ' (ಕಂಸ್ಟ್ರೇಯ್ನ್‌ಡ್ ಯುಟಿಲಿಟಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸಮಾಯ್ಜ಼ೇಶನ್) (ಬೇಡಿಕೆತ ಮಿತ್ತ ಆದಾಯತ [[ಗ್ರಾಹಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ನಿರ್ಬಂಧ]] ಇರುವಂಥ) ಅಂಚನೆ. ಮೂಳ್, [[ಸೌಲಭ್ಯ]] ಶಬ್ದೊ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗ್ರಾಹಕರ (ಪರಿಕಲ್ಪಿತ) ಇಷ್ಟ ಸಂಬಂಧೊತ (ಪ್ರೆಫ಼ರನ್ಸ್ ರಿಲೇಶನ್) ಮಿತ್ತ ಪಣುವೆರ್. ಆಯಿತ್ ಮಿತ್ತ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಬುಕ್ಕ ಆದಾಯೊನ್, ಕೋರಿದ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಮೌಲ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಪ್ರಭಾವ ಬಗ್ಗೆಟ್ ಪರಿಕಲ್ಪಿತ ಲಕ್ಷಣೊನ್ ಪಣವೇರ್. [[ಬೇಡಿಕೆತ ನಿಯಮ]] (ಲಾ ಆಫ಼್ ಡಿಮಾಂಡ್), ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್, ಒಂಜಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಟ್ ಮೌಲ್ಯ ಬುಕ್ಕ ಕೊರಿಯರ ಪ್ರಮಾಣ ವಿಲೋಮವಾತ್ (ಇನ್ವರ್ಸ್‌ಲಿ) ಸಂಬಂಧಿತ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಪಣುವೇರ್. ಬೇತೆ ರೀತಿಟ್ ಪಣೋಡಾಂಟ, ಒಂಜಿ ಉತ್ಪನ್ನತ ಬೆಲೆ ಮಸ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಜನ ಅರೆನ್ ಕಡಮೆ ಪ್ರಮಾನೋಡ್ ದೆತೊಣೀಯರಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇಪ್ಪುನಗ್ಲು ಬುಕ್ಕ ಸಿದ್ಧ ಇಪ್ಪುವೆರ್ (ಬೇತೆ ವಿಷಯಲು [[ಕೇಟರೀಸ್ ಪಾರಿಬೂಸ್|ಬದಲಾಂಟ]]). ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಪಾರತ ವಸ್ತುನ್ ಕಅಸ್ ಹೆಚ್ಚಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಒಟ್ಟು [[ಕೊಳ್ಳುನ ಶಕ್ತಿ]] (ಪರ್ಚಿಸಿಂಗ್ ಪವರ್) ಕಡಿಮೆ ಇಪ್ಪುಂಡು ([[ಆದಾಯ ಪ್ರಭಾವ]] "ಇನ್ಕಮ್ ಇಫ಼ೆಕ್ಟ್")ಬುಕ್ಕ ಗ್ರಾಹಕೆರ್ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾತ್ ಕಡಮೆ ದುಬಾರಿಯಾತ್ ಸರಕುನ್ ಕಡೆಗೆ ವಾಲುತ್ ಇಪ್ಪುವೆರ್ ([[ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರಭಾವ]] "ಸಬ್‌ಸ್ಟಿಟೂಶನ್ ಇಫ಼ೆಕ್ಟ್"). ಬೇತೆ ಸಂಗತಿಲು ಕೂಡ ಬೇಡಿಕೆತ ಮಿತ್ತ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು; ಉದಾಹರಣೆಗ್ ಆದಾಯಟ್ ಒಂಜಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಬೇಡಿಕೆ ವಕ್ರರೇಖೆನ್ (ಕರ್ವ್) ಉಗಮಕ್ಕೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾತ್ ಪಿದಾಯಿಗ್ ಪೊಪುಂಡು.ಪೂರೈಕೆ ಒಂಜಿ ಸರಕ್ತ ಬೆಲೆ ಬುಕ್ಕ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಆ ಬೆಲೆಗ್ (ಉತ್ಪಾದಕರಂತಹ) ಪೂರೈಕೆದಾರೆರ್ ಲಭ್ಯವಾಯಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧ. ಪೂರೈಕೆನ್ ಮಸ್ತ್ ವೇಳೆ ಬೆಲೆ ಬುಕ್ಕ ಪೂರೈಕೆ ಅಯಿನ ಪ್ರಮಾಣೊನ್ ಸಂಬಂಧಿಸುವ ಒಂಜಿ ಕೋಷ್ಟಕ ಅತ್ತಂದೆ ರೇಖಾಚಿತ್ರೊನ್ ಬಳಸಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪಾದಕೆರ್ ಲಾಭೊನ್ ಗರಿಷ್ಠಕ್ಕೇರಿಸುವವರೆಂದು (ಮ್ಯಾಕ್ಸಮೈಜ಼ರ್) ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ದಿವೋಲಿ, ಅಂಚನೆ ಅರ್ ತಮಗೆ ಮಸ್ತ್ ಜಾಸ್ತಿ ಲಾಭ ಇಪ್ಪುನ ಸರಕು ಪರಿಮಾಣ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನದಿವೋಲಿ. ಪೂರೈಕೆನ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾತ್ ಬೆಲೆ ಬುಕ್ಕ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಲ್ತನ ಪ್ರಮಾಣ ನಡುವಣ ಒಂಜಿ ನೇರ ಅನುಪಾತ (ಡಿರೆಕ್ಟ್‌ಲಿ ಪ್ರಪಾರ್ಶನಲ್) ಸಂಬಂಧವಾತ್ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳು ಬದಲಾಗದಿದ್ದರೆ). ಬೇತೆ ಶಬ್ದೊಡ್ ಪಣೊಡಾಂಟ, ಸರಕನ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಲ್ಪುನ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ, ಉತ್ಪಾದಕರು ಅಯಿನ್ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪೂರೈಕೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿದ ಬೆಲೆ ಉತ್ಪಾದನೆನ್ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅನುಕೂಲ ಉಂಟುಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಸಮಸ್ಥಿತಿ ತಿರ್ತ್ತ ಒಂಜಿ ಬೆಲೆಗ್, ಬೇಡಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ಹೋಲಿಸಿಕೆ ಪೊರೈಕೆ ಮಾಲ್ತನ ಪ್ರಮಾಣ ಒಂಜಿ ಕೊರತೆಯಾತ್ಂಡ್. ಉಂದು ಬೆಲೆತ ಮಿತ್ತ ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸಮಸ್ಥಿತಿನ್ ಮೀರಿನ ಒಂಜಿ ಬೆಲೆಗ್, ಬೇಡಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣಕ್ ಹೋಲಿಕೆ ಇತ್ತಂಡಾ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಲ್ತಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಒಂಜಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅವು ಬೆಲೆನ್ ತಿರ್ತ್ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪೂರೈಕೆ ಬುಕ್ಕ ಬೇಡಿಕೆ [[ವಿನ್ಯಾಸ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ವಿನ್ಯಾಸವು]] ನಿಶ್ಚಿತ ಪೂರೈಕೆ ಬುಕ್ಕ ಬೇಡಿಕೆ ವಕ್ರರೇಖೆಗ್, ಪೂರೈಕೆ ಮಾಲ್ತಿನ ಪ್ರಮಾಣೊನ್ ಬೇಡಿದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ ಸಮ ಮಾಲ್ಪುನ ಬೆಲೆಗ್, ಬೆಲೆ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ ಇಪ್ಪುಂಡು ಮುನ್ನುಡಿ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಉಮದು ಬೇಡಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಪೂರೈಕೆ ರೇಖಾಕೃತಿ ರಡ್ಡ್ ವಕ್ರರೇಖೆಗ್ ಪ್ರತಿಚ್ಛೇದನ ಇಪ್ಉಂಡು (ಇಂಟರ್‌ಸೆಕ್ಷನ್) ([[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಸ್ಥಿತಿ]] "ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಈಕ್ವಲಿಬ್ರಿಯಮ್").ಒಂಜಿ ಸರಕಿ ಒಂಜಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕ್, ಬೇಡಿಕೆ ವಕ್ರರೇಖೆ ಮಿತ್ತ್‌ ಮೌಲ್ಯ ಬಿಂದು (ಪ್ರಾಯ್ಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್) ಹುಟ್ಟುವಳಿ ಆ ಏಕಾಂಶಕ್ಕ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಗ್ ಮೌಲ್ಯ, ಅತ್ತಂದೆ [[ಪರಿಮಿತ ಪ್ರಯೋಜನ]][[ವಿಲಿಯಮ್ ಬಾಮಲ್ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು, ಗ್ರಾಹಕೆನ್ ಸರಕ್ತ ಅನುರೂಪ ಏಕಾಂಶಕ್ ಏನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳತೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪೂರೈಕೆ ವಕ್ರರೇಖೆಯ ಮಿತ್ತ್‌ತ ಮೌಲ್ಯ ಬಿಂದು [[ಅಲ್ಪ ವೆಚ್ಚ]] (ಮಾರ್ಜನಲ್ ಕಾಸ್ಟ್), ಅಂಚನೆ ಸರಕ್ತ‌ ಅನುರೂಪ ಏಕಾಂಶಕ್ಕೆ ಪೂರೈಕೆದಾರನಿಗೆ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು, ಅಳತೆಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಸಮಸ್ಥಿತಿಟ್ ಬೆಲೆ ಪೂರೈಕೆ ಬುಕ್ಕ ಬೇಡಿಕೆ ನಿರ್ಧಾರ ಅಪುಂಡು. ಒಂಜಿ [[ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿ|ಸಂಪೂರ್ಣವಾತ್ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಟ್]], ಪೂರೈಕೆ ಬುಕ್ಕ ಬೇಡಿಕೆಲು ಸಮಸ್ಥಿತಿಟ್ ವೆಚ್ಚ ಬುಕ್ಕ ಮೌಲ್ಯೊನ್ ಸಮೀಕರಿಸುತ್ತವೆ ಬೇಡಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಪೂರೈಕೆನ್ ಅಂಶ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ (ಫ಼್ಯಾಕ್ಟರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್) ಮುಖಾಂತರ, ಕಾರ್ಮಿಕರು ಬುಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳೊನ್ ಸೆರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, [[ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅಂಶಗಳು|ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅಂಶಗಳಿಗೆ]] [[ವಿತರಣೆ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ಆದಾಯ ವಿತರಣೆಯನ್ನು]] ರೂಪಿಸಲು ಕೂಡ ಬಳಸೊಲಿ. ಉದಾಹರಣೆಗ್ ಒಂಜಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ನೇಮಕವಾಯಿನ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪ್ರಮಾಣ ಬುಕ್ಕ ದುಡಿಮೆ ಬೆಲೆನ್ (ವೇತನ ದರ) [[ಕಾರ್ಮಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ|ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆ]] (ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ) ಬುಕ್ಕ ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್ ಪೂರೈಕೆಲು (ಕೆಲಸಗಾರರಿಂದ) ವಿಧಿಸಿದಂತೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಬೇಡಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಪೂರೈಕೆನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾತ್ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವರ್ತನೆನ್ ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆಂಚನೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಒಂಜಿ ಮಾನದಂಡವಾಗಿತ್ ಅಯಿನ್ ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕಾರತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯಾಪಿ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಬೇಡಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಪೂರೈಕೆನ್ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸಿ ಸಮಗ್ರ [[ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಗ್ ಅನ್ವಯಿಸುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಪುನ ವಸ್ತುಲು (ವೇರಿಯಬಲ್) ವಿವರಣೆ ಕೂಡ ಇಪ್ಪೊಡ್, ಉದಾಹರಣೆಗ್, [[ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಲ್ಪುನ [[ವಾಸ್ತವಿಕ ನಿವ್ವಳ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ|ಒಟ್ಟು ಹುಟ್ಟುವಳಿಯ ಪ್ರಮಾಣ]] (ಕ್ವಾಂಟಿಟಿ ಆಫ಼್ ಟೋಟಲ್ ಔಟ್‌ಪುಟ್) ಬುಕ್ಕ ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಬೆಲೆಯ ಮಟ್ಟ]] (ಪ್ರಾಯ್ಸ್ ಲೆವೆಲ್)ಪೂರೈಕೆ ಬುಕ್ಕ-ಬೇಡಿಕೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಟ್, ಒಂಜಿ ಸರಕ್ತ ಬೆಲೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಬುಕ್ಕ ಬಳಕೆ ಅಯಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಮಧ್ಯೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. [[ವಾಸ್ತವಿಕ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವವಲ್ಲದ ಮೌಲ್ಯ|ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು]] ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ ಒಂಜಿ ಸರಕ್ತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾತ್ ಗಮನ ಇಪ್ಪೋಡ್ ಅಪೂರ್ವ ಲಕ್ಷಣ ವಿವರಣೆ ಕೊರ್ಪುಂಡು. "ಒಂಜಿ ವಾಸ್ತವ-ಪ್ರಪಂಚತ ವ್ಯವಸಾಯ, ಪೂರೈಕೆ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇಡಿಕೆನ್ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಪುನ ವಸ್ತುಲು, ಬೆಲೆ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣೊನ್ ಎಷ್ಟು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆಂದು ಅಳತೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ.ಉಪಾಂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] (ಮಾರ್ಜನಲಿಸ಼ಮ್) ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ [[ಉಪಾಂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು|ಉಪಾಂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ]] (ಮಾರ್ಜನಲ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್) ಬಳಕೆ. ಉಪಾಂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಆ ವರ್ಗತ ಸರಕು ಅತ್ತಂದೆ ಸೇವೆ ಒಟ್ಟು ಮಹತ್ವತ, ಅತ್ತಂದೆ ಒವೆ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಪನೆ ವಿರೋಧವಾತ್, ಒಂಜಿ [[ಸರಕು]] ಅತ್ತಂದೆ ಒಂಜಿ [[ಸೇವೆ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ಸೇವೆಗೆ]] ಬಳಸಲಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬದಲಾವಣೆಗ್ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತವೆ. [[ಪರಿಮಿತ ಪ್ರಯೋಜನ]] ಉಪಾಂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಖಚಿತವಾಯಿನ ಪ್ರಧಾನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಆಂಚನೆ ಉಪಾಂತ ಪರಿಕಲ್ಪನಾವಾದಿಗಳು (ಮಾರ್ಜನಲಿಸ್ಟ್) [[ಆಲ್‌ಫ಼್ರೆಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್]]‌‌ ಹಾದಿನ್ ಅನುಸರಣೆ ಇಪ್ಪುಂಡು ದುಂಬು [[ಪರಿಮಿತ ಉತ್ಪನ್ನ|ಪರಿಮಿತ ಭೌತಿಕ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ]] (ಮಾರ್ಜನಲ್ ಫ಼ಿಸ಼ಿಕಲ್ ಪ್ರಡಕ್ಟಿವಿಟಿ) ಪರಿಕಲ್ಪನೆನ್ [[ಬೆಲೆ]] ತಮ್ಮ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾತ್ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರು; ಬುಕ್ಕ [[ಬ್ರಿಟನ್]]‌ ಉಪಾಂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ [[ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ|ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ]] (ನೀಯೊಕ್ಲಾಸಿಕಲ್) ಪದ್ಧತಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾತ್ [[ಸೌಲಭ್ಯ]]ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆನ್ ತ್ಯಜಿಸಿತು ಬುಕ್ಕ [[ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಮಿತ ದರ]]ಗ್ (ಮಾರ್ಜನಲ್ ರೇಟ್ ಆಫ಼್ ಸಬ್‌ಸ್ಟಿಟೂಶನ್), ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಟ್ ಒಂಜಿ ಮಸ್ತ್ ಮೂಲಭೂತ ಪಾತ್ರೊನ್ ಕೊಟ್ಟಿತು.ಮಾರುಕಟ್ಟೆಲು ಉತ್ಪಾದನಾ-ಸಾಧ್ಯತೆ ರೇಖೆ, ಅವಕಾಶ ವೆಚ್ಚ, ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲು. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಟ್, ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಿಡುವಳಿನ್ (ಇನ್‌ಪುಟ್) ಹುಟ್ಟುವಳಿಗಳಾಗಿ (ಔಟ್‌ಪುಟ್) ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಉಂದು ವಿನಿಮಯಮಾಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಪಾರ ವಸ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊನ್ ಬಳಸುವ ಒಂಜಿ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಉಂದು ತಯಾರಿಕೆ, ಶೇಖರಣೆ, ಹಡಗು ಮೂಲಕ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ, ಬುಕ್ಕ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಸೆರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ್ ಸ್ಥೂಲವಾತ್ ಬಳಕೆನ್ ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅರ್ ಅಂತಿಮ ಖರೀದಿ ವಸ್ತುನ್ ಬುಡ್ತ್ ಉಳಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆನ್ ಒವೆ ಸ್ವರೂಪ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾತ್ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಒಂಜಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಬುಕ್ಕ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಇದು ಕಾಲ ಬುಕ್ಕ ಸ್ಥಳದ ಕೊನೆತನಕ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಒಂಜಿ ಹರಿವಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ (ಫ಼್ಲೋ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್) ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಒಂಜಿ "ಪ್ರತಿ ಕಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಳಿತ ಪ್ರಮಾಣ" ಅಳತೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ ವ್ಯಾಪಾರತ ವಸ್ತುತ ಪ್ರಮಾಣ, ಸೃಷ್ಟಿವಾಯಿನ ಸರಕಿನ ರೂಪ ಬುಕ್ಕ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ ವ್ಯಾಪಾರದ ವಸ್ತು ಕಾಲಸೂಚಕ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿತರಣೆ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯಗ್ ಮೂರು ಅಂಶಗ್.ಅವಕಾಶ ವೆಚ್ಚವು (ಆಪರ್ಟೂನಿಟಿ ಕಾಸ್ಟ್) ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಯ್ಕೆಗೆ, ವಾಸ್ತವ ಆರ್ಥಿಕ ವೆಚ್ಚ ಸಮೀಪದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅವಕಾಶ ಎಂಬ ಎಣಿಕೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಆದರೂ ಪರಸ್ಪರವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ (ಮ್ಯೂಚುಯಲಿ ಇಕ್ಸ್‌ಕ್ಲೂಸಿವ್) ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಒಳಗಿನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲೇಬೇಕು. ಇದು "ವಿರಳತೆ ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆಯ ನಡುವಣ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಬಂಧ"ವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿರಳ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತವೆಂದು ನಿಶ್ಚಿತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ, ಅವಕಾಶದ ಕಲ್ಪನೆ ಒಂಜಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಅವಕಾಶದ ವೆಚ್ಚಗಳು ವಿತ್ತದ ಅತ್ತಂದೆ ಹಣಕಾಸು ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ: ಬಂದುಹೋಗಿರುವ ಹುಟ್ಟುವಳಿ (ಔಟ್‌ಪುಟ್ ಫ಼ೋರ್‌ಗಾನ್), ವ್ಯರ್ಥವಾದ ಕಾಲ, ಸಂತೋಷ, ಅಥವಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಬೇರೆ ಸಹಾಯದ ವಾಸ್ತವಿಕ ವೆಚ್ಚವನ್ನು (ರಿಯಲ್ ಕಾಸ್ಟ್) ಕೂಡ ಪರಿಗಣನೆ ಮಾಲ್ಪೋಡ್. ===ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೈಫಲ್ಯ=== "[[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೈಫಲ್ಯ]]" (ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಫೇಲ್ ವರ್) ಪದವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಪೂರ್ವಾನುಮಾನಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೈಫಲ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರಾದರೂ, <ref>Stiglitz (2000) Ch.4, states the sources of market failure can be enumerated as [[ನೈಸರ್ಗಿಕ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆ|natural monopolies]], [[ಮಾಹಿತಿ ಅಸಮಾನತೆ|information asymmetries]], [[ಅಪೂರ್ಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು|incomplete markets]], [[ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವ|externalities]], [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತ|public good]] situations and [[ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ|macroeconomic]] disturbances</ref> *'''[[ನೈಸರ್ಗಿಕ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆ]]''' (ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಮನಾಪಲಿ), ಅತ್ತಂದೆ ಒಂಜಿತ ಮಿತ್ತೊಂಜಿ ವ್ಯಾಪಕವಾತ್ ಇಪ್ಪುನ "ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ" ಬುಕ್ಕ "ತಾಂತ್ರಿಕ" ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಲು, ಉತ್ಪಾದಕರ ಮೇಲೆ ಒಂಜಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೂಪಟ್ ಪೈಪೋಟಿಯ ಒಂಜಿ ವೈಫಲ್ಯೊನ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಒಂಜಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆ, ಅಯಿನ್ ಆದಾಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ ಒಬ್ಬ ಉತ್ಪಾದಕನನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ವಿವೇಕ (ಇಕನಾಮಿಕ್ ಸೆನ್ಸ್) ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. *'''[[ಮಾಹಿತಿ ಅಸಮಾನತೆ]]ಗಳು''' (ಇನ್‌ಫರ್ಮೇಶನ್ ಏಸಿಮಿಟ್ರಿ), ಒಂಜಿ ಗುಂಪು ಇತರರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅತ್ತಂದೆ ಉತ್ತಮವಾಯಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದಾಗ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಮಾಹಿತಿ ಅಸಮಾನತೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ, [[ಕರಾರು ಸಿದ್ಧಾಂತ]] (ಕಾನ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ಥೀಯರಿ) ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಲಾಗುವ, [[ನೈತಿಕ ಪತನ]] (ಮಾರಲ್ ಹ್ಯಾಜರ್ಡ್), ಬುಕ್ಕ [[ಪ್ರತಿಕೂಲ ಆಯ್ಕೆ]] (ಅಡ್ವರ್ಸ್ ಸಿಲೆಕ್ಷನ್) ಸಮಸ್ಯೆಲು ಹುಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣ ಅಪುಂಡು. ಮಾಹಿತಿಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, [[ಹಣಕಾಸು]], [[ವಿಮೆ]], [[ಕರಾರು|ಕರಾರು ಕಾನೂನು]] (ಕಾನ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ಲಾ), ಅಂಚನೆ ಅಪಾಯ ಬುಕ್ಕ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಲ್ಲಿ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಇಪ್ಪುನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಮಸ್ತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B7MRM-4MT09VJ-1KS&_rdoc=16&_hierId=151000134&_refWorkId=21&_explode=151000131,151000134&_fmt=summary&_orig=na&_docanchor=&_idxType=SC&view=c&_ct=28&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=748a6fddc8a0c1b70f58f6d282af81fd Abstrac</ref> *'''[[ಅಪೂರ್ಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು|ಅಪೂರ್ಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು]]''' (ಇನ್‌ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್) ಖರೀದಿದಾರರು ಬುಕ್ಕ ಮಾರಾಟಗಾರ ಸರಿಯಾತ್ ಸರಕುಲು ಬುಕ್ಕ ಸೇವೆಲು ಬೆಲೆ ಗೊತ್ತುಮಾಡಲು ಒರಿಯೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅಂಥ ಒಂಜಿ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂಜಿ ಪದ. [[ಜ್ಯಾರ್ಜ್ ಎಕರ್‌ಲಾಫ್]]‌ [[ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಫಾರ್ ಲೆಮನ್ಸ್]] ಲೇಖನತ ಮಿತ್ತ್ ಆಧಾರಿತವಾತ್, ಮಾದರಿ ಉದಾಹರಣೆ ಒಂಜಿ ಅಪಾಯಕರ ಬಳಸಿದ ಕಾರುಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ. ತಾವು ಒಂದು "ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು" ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದ ಗ್ರಾಹಕರು ಸರಾಸರಿ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಳಸಿದ ಕಾರಿಗಿರಬಹುದ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಕೆಳಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಬೆಲೆ ವಾಸ್ತವವಾಯಿನ ಮೌಲ್ಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿ ದಿವಾಂತೆ ಇಪ್ಪೊಲಿ. *'''[[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತ]]ಗಳು''' (ಪಬ್ಲಿಕ್ ಗುಡ್) ಒಂಜಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಮೆ ಪೂರೈಕೆಮಾಡಲಾದ ಸರಕುಲು. ಜನರು ಅವುಗಳಿಗೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡದೆಯೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು ಬುಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒರಿಯೆ ಬುಕ್ಕ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಕ್ತಿಲು ಸರಕನ್ ಬಳಸೊಲಿ ಎಂಬುವವು ಅಯಿನ್ ನಿರ್ಧಾರ ಲಕ್ಷಣಲು. *'''[[ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವ]]''' (ಎಕ್‌ಸ್ಟರ್ನ್ಯಾಲಿಟಿ) ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಟ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾಗದೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅತ್ತಂದೆ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ವೆಚ್ಚಗಳು ಅತ್ತಂದೆ ಲಾಭಟ್ ಇಪ್ಪುನ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗ್, ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಒಂಜಿ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಬುಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ಒಂಜಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು (ಕಡಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ, ಇತ್ಯಾದಿ). ಸರ್ಕಾರಲು, ಈ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಬೆಲೆತ [[ವಿಕಾರ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ವಿಕಾರಗಳನ್ನು]] (ಪ್ರಾಯ್ಸ್ ಡಿಸ್ಟಾರ್ಶನ್) ಸರಿಪಡಿಸುವ ಒಂಜಿ ಪ್ರಯತ್ನವಾತ್, ಮಸ್ತ್ ವೇಳೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವೊನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಸರಕುಲು ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಬುಕ್ಕ ಇಜ್ಜಿಯಾಂಟ ಅವು ಮಾರಾಟ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ ಅಂಚನೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವೊನ್ ಪಡೆಯುನ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಧನ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾತ್ ಅವು ಖರೀದಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಲ್ಪುನ.<ref>[[ಝಾನ್-ಝಾಕ್ ಲಫೋನ್|Laffont, J.J.]] (1987). "Externalities", ''The New Palgrave: A Dictionary of Economics'', v. 2, p. 263–65.</ref> ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬೇಡಿಕೆ ಬುಕ್ಕ-ಪೂರೈಕೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಸಮಸ್ಥಿತಿನ್ ಮುನ್ನುಡಿ ಆದರೆ ಬೇಡಿಕೆ ಅತ್ತಂದೆ ಪೂರೈಕೆಟ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಕಾರಣ ಸಮಸ್ಥಿತಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ಆಪುನ ಸಮೀಕರಣ ವೇಗವನ್ನಲ್ಲ.<ref>[[ಮಾರ್ಕ್ ಬ್ಲಾಗ್|Blaug, Mark]] (2007). "The Social Sciences: Economics". ''The New Encyclopædia Britannica''v. 27, p. 347. Chicago. ISBN 0-85229-423-9</ref> ಮಸ್ತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಲೆಗ್ ಬದಲು, ಬೇಡಿಕೆ ಕಡೆ ಅತ್ತಂದೆ ಪೂರೈಕೆ ಕಡೆತ ಬದಲಾವಣೆಗ್ ಅಲ್ಪಕಾಲಟ್ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಲೆಕ್ಕವಿಡಲು ಯಾವುದೋ ಒಂಜಿ ಸ್ವರೂಪ [[ಜಿಗುಟು (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ಬೆಲೆಯ ಅಂಟುಗುಣವನ್ನು]] (ಪ್ರಾಯ್ಸ್ ಸ್ಟಿಕಿನೆಸ್) ಆಧಾರವಾತ್ ದಿವೋಲಿ. [[ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] ಇದು [[ವ್ಯಾಪಾರ ಆವರ್ತ]] (ಬಿಜಿನೆಸ್ ಸೈಕಲ್) ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆನ್ ಸೆರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಸ್ತ್ ವೇಳೆ ಅಂತಹ ಬೆಲೆಯ ಅಂಟುಗುಣತ ಕಾರಣೊನ್ ಬುಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪರಿಕಲ್ಪಿತ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಮಸ್ಥಿತಿನ್ ತಲುಪಲು ಅವು ಸೂಚ್ಯಾರ್ಥ ಪರಿಗಣನೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಂಚನೆ ಬೆಲೆ ಅಂಟುಗುಣ ಉದಾಹರಣೆಲು, ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೇತನ ದರ ಬುಕ್ಕ [[ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿ]] [[ಅಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿ|ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ]] ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾತ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಬೆಲೆನ್ ಸೆರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. *'''[[ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ|ಸ್ಥೂಲ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆಯು]]''' (ಮ್ಯಾಕ್ರೊಎಕನಾಮಿಕ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಬಿಲಿಟಿ), ತಿರ್ತ್ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೈಫಲ್ಯ ಒಂಜಿ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲ, ಬುಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಶ್ವಾಸದ ಒಂಜಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಹಾನಿ ಅತ್ತಂದೆ ಪಿದಾಯಿ ಆಘಾತ ಉತ್ಪಾದನೆ ಬುಕ್ಕ ವಿತರಣೆ ನಿಲುಗಡೆ ದೆತೊಣೊಲಿ, ಬುಕ್ಕ ಅನ್ಯಥ ಸುಸ್ಥಿತಿಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆನ್ ದುರ್ಬಲ ಅವು. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಉಳಿದವುಕ್ಕಿಂತ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೈಫಲ್ಯತ ಕುರಿತು ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತವೆ. [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ಒಂಜಿ ಉದಾಹರಣೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಒವೆ ಒಂಜಿ ಪ್ರಕಾರ ನಿಯಾಮಕ ಅತ್ತಂದೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೇ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯ. [[ಪರಿಸರ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಎನ್ವಾಯ್ರನ್‌ಮೆಂಟಲ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ಬಹಳಷ್ಟು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವ ಅತ್ತಂದೆ "[[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಹಿತ]]" (ಪಬ್ಲಿಕ್ ಬ್ಯಾಡ್) ಕುರಿತು ಇಪ್ಪುಂದು. ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಆಯ್ಕೆಲು, [[ಬೆಲೆ-ಲಾಭ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]] (ಕಾಸ್ಟ್-ಬೆನಫಿಟ್ ಅನ್ಯಾಲಸಿಸ್) ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ನಿಬಂಧನೆಲು ಅತ್ತಂದೆ, [[ಉತ್ಸರ್ಜನ ವ್ಯಾಪಾರ|ಉತ್ಸರ್ಜನ ಶುಲ್ಕಗಳು]] (ಇಮಿಶನ್ ಫೀ) ಅತ್ತಂದೆ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಲು ಪುನರ್ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಂತಹ, ಉತ್ತೇಜನ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಸೆರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref>Kneese, Allen K., and Clifford S. Russell (1987). "Environmental Economics", ''The New Palgrave: A Dictionary of Economics'', v. 2, pp. 159–64.</ref>.. ಬಹುತೇಕ ಪರಿಸರ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾತ್ ತರಬೇತಿ ಪಡೆತೆರ್. ಅರ್ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆನ್ ವಿವರಣೆ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಸಾಧನೆನ್ ಪ್ರಯೋಗ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಬುಕ್ಕ ಅಯಿಟ್ಟ್ ಮಸ್ತ್ ಅಂಚನೆ-ಲೆಪ್ಪುನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೈಫಲ್ಯಗ್ (ಒವೆ ಸಂದರ್ಭಡ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ "[[ಕಾಣದ ಕೈ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ಕಾಣದ ಕೈ]]" "ಇನ್‌ವಿಸಬಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್" ಅವಿಶ್ವಸನೀಯವಾಗುತ್ತದೆಯೋ) ಸಂಬಂಧ ಇಪ್ಪುಂಡು.ಬಹುತೇಕ ಜೀವಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಜೀವಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನಿನಕ್ಕಲು ತರಬೇತಿ ಪಡೆತ್ ಇಪ್ಪೆರ್, ಆವೆ ಜೀವಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು ಬುಕ್ಕ ಸೇವೆಲು ಮಿತ್ತ್ ಮನುಷ್ಯ ಬುಕ್ಕ ಅರೆನ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಪ್ರಭಾವೊನ್ (ಬುಕ್ಕ ವಿಪರ್ಯಯ ಪ್ರಭಾವ) ಪರಿಗಣನೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್ ಇನಕ್ಲೆನ ಬೆಲೆತಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿನ್ ವಿಸ್ತಾರ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ [[ಜೀವಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನ]] ಒಂಜಿ ನಿಖರವಾಯಿನೆ ಉಪಕ್ಷೇತ್ರ ಅಯಿನೆ ಆಧಾರ ಪ್ರಮೇಯವಾತ್ ಬೊಡಾಪುಂಡು. ಜೀವಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ [[ವಿಜ್ಞಾನ]] ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ [[ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ|ಪರಿಸರ]] ಸಮಸ್ಯೆಗ್ ಒಂಜಿ ಮಸ್ತ್ ಬಹುತತ್ತ್ವವಾದಿ (ಪ್ಲೂರಲಿಸ್ಟಿಕ್) ಹಾದಿ ಬೊಡಾಪುಂಡು ಕೆಲವು ಸಲ ವಿವರಣೆ ಇಪ್ಪುಂಡು ಬುಕ್ಕ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಪರಿಸರತ ನಿರಂತರತೆ ಬುಕ್ಕ ಗಾತ್ರೊದ ವಿಷಯಲು ಮಿತ್ತ್ ಮಸ್ತ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾತ್ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಮಾಲ್ಪಯಾರ. ಕೃಷಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಒಂಜಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರ ಬುಕ್ಕ ಅತ್ಯಂತ ಊರ್ಜಿತವಾಯಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಅವು ಕೃಷಿ ವಲಯದ ಮಿತ್ತ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಲು ಬುಕ್ಕ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒರಿನ ಭಾಗದ ಮಿತ್ತ್ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರತ ಪ್ರಭಾವದ ಅಧ್ಯಯನ. ಅದು, ವಾಸ್ತವ ಪ್ರಪಂಚ ಜಟಿಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತೊನ್ ಪ್ರಯೋಗಮಾಲ್ಪುನ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಕಾರಣ, ಮಸ್ತ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿನ ಕಾರಣ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಒಂಜಿ ಕ್ಷೇತ್ರ; ಉದಾಹರಣೆಗ್ ಅಪಾಯ ಬುಕ್ಕ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಪಾತ್ರ, ಕುಟುಂಬತ್ತಾ ವರ್ತನೆ ಬುಕ್ಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಲು ಬುಕ್ಕ ಉತ್ತೇಜನ ನಡುವಣ ಸಂಪರ್ಕೊಲು. ಮಸ್ತ್ ಇತ್ತೀಚೆಗ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಕುಲು ವ್ಯಾಪಾರ ಬುಕ್ಕ ಪರಿಸರದಂಚಿನ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗ್ ಒತ್ತುಕೊರ್ಪೆರ್.<ref>Colman, D and Young, T (1989) Principles of Agricultural Economics: Markets and Prices in Less Developed Markets and Prices</ref> ===ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆಲು=== ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಒಂಜಿ ಪೂರ್ವಾನುಮಾನ ಹಲವಾರು ಉತ್ಪಾದಕರಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು, ಬುಕ್ಕ ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಬೆಲೆ ಮಿತ್ತ್ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಲ್ಲವರಾಗಿಲ್ಲ ಅಂಚನೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು. ಆಂಚನೆ ವಾಸ್ತವವಾಗತ್, ಜನರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲೇ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅರ್ ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆಲು ಮೂಲಕ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಬುಕ್ಕ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ನಿಗಮ]], [[ಪಾಲುದಾರಿಕೆ]] ಬುಕ್ಕ [[ನ್ಯಾಸ]], ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರಕಾರ. [[ರಾನಲ್ಡ್ ಕೋಸ್]]‌ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾತ್ ಮಾಡುವ ವೆಚ್ಚಲು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಡ್ ಮಾಲ್ಉನ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಿಂತ ಕಡಮೆಯಾದಾಗ ಜನ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪಾದನೆನ್ ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆಲು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>Coase, ''[[ದ ನೇಚರ್ ಆಫ಼್ ದ ಫ಼ರ್ಮ್|The Nature of the Firm]]'' (1937)</ref> ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆಲು ದುಡಿಮೆ ಬುಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳಗಳನ್ನು ಜತೆಗೂಡಿಸುತ್ತವೆ,ಬುಕ್ಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಿಂತ ಅಸಾಧಾರಣ [[ಗಾತ್ರದಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಉಳಿತಾಯ|ಮಿತವ್ಯಯಗಳನ್ನು]]. ಕಾರ್ಮಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (ಲೇಬರ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] ಬುಕ್ಕ [[ಕಾರ್ಮಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ|ದುಡಿಮೆಗಾಗಿ]] ಕ್ರಿಯಾ-ಶಾಸ್ತ್ರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. [[ಕಾರ್ಮಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ|ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು]] ಬೆಲೆತಗ್ಲು ಬುಕ್ಕ ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ಸಂವಹನದ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾರ್ಮಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸೇವೆಲು ಪೂರೈಕೆದಾರೆ (ಕೆಲಸಗಾರರು), ಕಾರ್ಮಿಕ ಸೇವೆಲು ಬೇಡಿಕೆದಾರೆ (ಉದ್ಯೋಗದಾತರು) ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ, ಅಂಚನೆ ವೇತನ ಅಂಚನೆ ಇತರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆದಾಯ ಬುಕ್ಕ ಉದ್ಯೋಗ ಬುಕ್ಕ ನಿರುದ್ಯೋಗಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾದ ಬಳಕೆಲು, ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳ [[ಸಮೃದ್ಧ ಉದ್ಯೋಗ]]ದ (ಫ಼ುಲ್ ಎಂಪ್ಲಾಯ್‌ಮಂಟ್) ಸೂತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.<ref>[[ರಿಚರ್ಡ್ ಬಿ. ಫ಼್ರೀಮನ್|Freeman, R.B.]] (1987). "Labour Economics", ''The New Palgrave: A Dictionary of Economics'', v. 3, pp. 72–76.</ref> ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಸಂಘಟನೆಯು ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕೌಶಲಯುತ ವರ್ತನೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ರಚನೆಲು ಅಂಚನೆ ಅವು ಸಂವಹನ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಲ್ಪಯಾರ. ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಲ್ಪುನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ರಚನೆಲು, [[ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿ]], [[ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಪೈಪೋಟಿ]] (ಮನಾಪಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕಾಂಪಿಟಿಶನ್), [[ಅಲ್ಪಾಧಿಕಾರ]] (ಆಲಿಗಾಪಲಿ) ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪಲು, ಬುಕ್ಕ [[ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆ]]ನ್ ಸೆರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref>Schmalensee, Richard (1987). "Industrial Organization", ''The New Palgrave: A Dictionary of Economics'', v. 2, pp. 803–808.</ref> ಹಣಕಾಸು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (ಫ಼ಾಯ್‌ನ್ಯಾನ್ಷಲ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್), ಮಸ್ತ್ ವೇಳೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್ [[ಹಣಕಾಸು]] ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖ, ಒಂಜಿ ಅನಿಶ್ಚಿತ (ಅಥವಾ [[ಅಪಾಯ]]ಕರ) ಸನ್ನಿವೇಶಟ್ ಹಣಕಾಸು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಹಂಚಿಕೆಗ್ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರವಾತ್, ಅಯಿನ್ ದೃಷ್ಟಿ [[ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] ಕ್ರಿಯೆ, [[ಹಣಕಾಸು ಸಾಧನ]] ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಧಾರ, ಬುಕ್ಕ ಕಂಪನಿಲು [[ಬಂಡವಾಳ ರಚನೆ|ಹಣಕಾಸು ರಚನೆಗಳ]] ಮಿತ್ತ್.<ref>[[ಸ್ಟೀವನ್ ರಾಸ್ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ)|Ross, Stephen A.]] (1987). "Finance", ''The New Palgrave: A Dictionary of Economics'', v. 2, pp. 322–26.</ref> ನಿರ್ವಾಹಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (ಮ್ಯಾನಿಜೀರಲ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆ ಅತ್ತಂದೆ ಇತರೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿರ್ಣಯಗ್ [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆನ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು, ಖಚಿತತೆ ಬುಕ್ಕ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ [[ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆ]] (ಆಪರೇಶನ್ಸ್ ರೀಸರ್ಚ್) ಬುಕ್ಕ ಕ್ರಮವಿಧಿಕರಣದಂತಹ (ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಮಿಂಗ್) ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ (ಕ್ವಾಂಟಿಟೇಟಿವ್) ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಬುಕ್ಕ [[ನಿವರ್ತನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]] (ರಿಗ್ರೆಶನ್ ಅನ್ಯಾಲಸಿಸ್) ಸಂಖ್ಯಾಸಂಗ್ರಹಣ (ಸ್ಟಟಿಸ್ಟಿಕಲ್) ವಿಧಾನ ಬಲವಾತ್ ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಿಶ್ಚಿತಗೊಳಿಸಿದ ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆ ಗುರಿಲು ಬುಕ್ಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಂಚನೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಹೇರಲ್ಪಟ್ಟ ನಿರ್ಬಂಧಗ್, ಏಕಾಂಶ ವೆಚ್ಚದ (ಯೂನಿಟ್-ಕಾಸ್ಟ್) ಕನಿಷ್ಠೀಕರಣ (ಮಿನಮಾಯ್‌ಜ಼ೇಶನ್) ಬುಕ್ಕ ಲಾಭತ ಗರಿಷ್ಠೀಕರಣೊನ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ನಿರ್ಣಯೊನ್ [[ಅತ್ಯುತ್ತಮೀಕರಣ (ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ)|ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ]] (ಆಪ್ಟಮಾಯ್‌ಜ಼್) ಪ್ರಯತ್ನ, ಒಂದು ಏಕೀಕರಿಸುವ ನಿರೂಪಣಾ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.<ref>NA (2007). "managerial economics". {{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ | title=The New Encyclopaedia Britannica| date=| pages=v. 7, p. 757| publisher=The New Encyclopaedia Britannica| location=Chicago| isbn=0852294239}}</ref><ref>Hughes, Alan (1987). "Managerial Capitalism", [[ದ ನ್ಯೂ ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್: ಅ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ಼್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್|The New Palgrave: A Dictionary of Economics]], v. 3, pp. 293–96.</ref> ===ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ=== ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣಕಾಸು (ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪೈನಾನ್ಸ), ಒಂಜಿ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ]] ಘಟಕತ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿನ ಸರ್ಕಾರ, ವರಮಾನಲು ಬುಕ್ಕ ಖರ್ಚು ಆಯವ್ಯಯ ತಯಾರಿಕೆ ಬಗೆಟ್ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಈ ವಿಷಯ, [[ತೆರಿಗೆ ಭಾರ]] (ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಇನ್ಸಿಡನ್ಸ್) (ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಯಾರು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ), ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಬೆಲೆ-ಲಾಭ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, [[ಆರ್ಥಿಕ ಫಲದಾಯಕತೆ]] ಮಿತ್ತ್ ಪರಿಣಾಮ ಬುಕ್ಕ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಖರ್ಚು ಅಂಚನೆ ತೆರಿಗೆ, ಬುಕ್ಕ ಆರ್ಥಿಕ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ [[ಆದಾಯ ವಿತರಣೆ]]ಅಂಚನೆ ಸಂಗತಿ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅವು ಕೊನೆಟ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಯ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] (ಪಬ್ಲಿಕ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಥೀಯರಿ) ಒಂಜಿ ಅಂಶವಾಗಿದೆ, ಬುಕ್ಕ ಸ್ವಾರ್ಥಪರ ಮತದಾರರು, ರಾಜಕಾರಣಿಲು, ಬುಕ್ಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಸಂವಹನೊನ್ ಸೆರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಹೋಲುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರತ ವರ್ತನೆ ಮಾದರಿ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref>[[ರಿಚರ್ಡ್ ಮಸ್‌ಗ್ರೇವ್|Musgrave, R.A.]] (1987). "Public Finance", ''The New Palgrave: A Dictionary of Economics'', v. 3, pp. 1055–60.</ref> ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗ [[ಧನಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ|ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ]],ಬುಕ್ಕ ಆರ್ಥಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನ ವಿವರಿಸಲು ಅಂಚನೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಇಪ್ಪುಂಡು. [[ಗುಣಮಟ್ಟ ಸಂಬಂಧಿತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] ಆರ್ಥಿಕವ ಏನು ಒಳ್ಳೆಯದು ಬುಕ್ಕ ಕೆಟ್ಟದೆಂದು ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜಕಲ್ಯಾಣ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (ವೆಲ್‌ಫೇರ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ಒಂಜಿ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉಳಾಯಿ [[ವಿಂಗಡಣೆಯ ಫಲದಾಯಕತೆ]] (ಅಲಕೇಟಿವ್ ಎಫಿಸಿಯನ್ಸಿ) ಬುಕ್ಕ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆದಾಯ [[ವಿತರಣೆ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ವಿತರಣೆಯನ್ನು]] ಏಕಕಾಲಿಕವಾತ್ ನಿರ್ಧರಿಸಲು [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] ತಂತ್ರನ್ ಬಳಸುವ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಒಂಜಿ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸಂಬಂಧಿತ ಶಾಖೆ. ಅವು ಸಮಾಜ ಸೆರುನ ವ್ಯಕ್ತಿಲು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಮೂಲಕ [[ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ]] ಅಳೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.<ref>Feldman, Allan M. (1987). "Welfare Economics", ''The New Palgrave: A Dictionary of Economics'', v. 4, pp. 889–95.</ref> ==ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ== [[File:Circulation in macroeconomics.png|thumb|ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಸ್ಥೂಲವಾಯಿನ ಪರಿಮಾಣ ಬುಕ್ಕ ಅವು ಸಂವಹನೊನ್ "ಮಿತ್ತ್ಡ್ ತಿರ್ತ್ " (ಟಾಪ್-ಡೌನ್) ವಿವರ ದಿಯರ, ಅಂಚಾಟ [[ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಸ್ಥಿತಿ|ಸಾಮಾನ್ಯ-ಸಮಸ್ಥಿತಿ]] ಸಿದ್ಧಾಂತ ಒಂಜಿ ಸರಳವಾಯಿನ ಸ್ವರೂಪೊನ್ ಬಳಸಿ, ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಮಗ್ರವಾತ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref>Blaug, Mark (2007). "The Social Sciences: Economics," ''The New Encyclopædia Britannica'', v. 27, p. 345.</ref> ಅಂಚಿನ ಪರಿಮಾಣಲು, [[ದೇಶೀಯ ಆದಾಯ ಬುಕ್ಕ ಹುಟ್ಟುವಳಿ ಪರಿಮಾಣ|ದೇಶೀಯ ಆದಾಯ ಬುಕ್ಕ ಹುಟ್ಟುವಳಿ]], [[ನಿರುದ್ಯೋಗ ಪ್ರಮಾಣ]], ಅಂಚನೆ [[ಹಣದುಬ್ಬರ]] ಬುಕ್ಕ ಒಟ್ಟು ಬಳಕೆ ಬುಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚಲೆಕ್ಕೊ ಉಪಪರಿಮಾಣಲು ಬುಕ್ಕ ಅವು ಅಂಗೊನ್ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಅವು [[ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿ]] (ಮಾನಿಟೆರಿ ಪಾಲಸಿ) ಬುಕ್ಕ [[ಆದಾಯ ಕಾರ್ಯನೀತಿ]]ಲು (ಫ಼ಿಸ್ಕಲ್ ಪಾಲಸಿ) ಪರಿಣಾಮೊನ್ ಕೂಡ ಪರಿಶೀಲನೆ ದಿವೋಲಿ. ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ೧೯೬೦ ದಶಕದಿಂದೀಚಿಗ್, ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲುದಾರೆರ್ [[ವಿವೇಕಯುಕ್ತ ನಿರೀಕ್ಷಣೆಗಳು|ತರ್ಕಬದ್ಧತೆ]] (ರ‍್ಯಾಷನಲ್ ಎಕ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಟೇಶನ್ಸ್), ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಹಿತಿಲು [[ಸಮರ್ಥ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ|ಸಮರ್ಥ ಬಳಕೆ]], ಬುಕ್ಕ [[ಅಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿ]]ನ್ (ಇನ್‌ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಕಾಂಪಿಟಿಶನ್) ಸೇರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಕ್ಷೇತ್ರ [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಆಧಾರಗಳು|ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಆಧಾರಿತ]] ಮಾದರಿ ರಚನೆಯಂಥ, ಮುಂದುವರಿದ ಸಮನ್ವಯತ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಣೆ ದಿವೋಲಿ.<ref>[[ಯೂ-ಕ್ವ್ಯಾಂಗ್ ಎನ್‌ಚೀ|Ng, Yew-Kwang]] (1992). "Business Confidence and Depression Prevention: A Mesoeconomic Perspective," ''American Economic Review'' 82(2), pp. 365–371. [http://links.jstor.org/sici?sici=0002-8282%28199205%2982%3A2%3C365%3ABCADPA%3E2.0.CO%3B2-4&size=LARGE&origin=JSTOR-enlargePage]</ref> ಉಂದು ಇದ್ದೆ ವಿಷಯತ ಅಸಮಂಜಸ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಬಗೆಗ್ ಒಂಜಿ ಬಹು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕಳವಳೊನ್ ಬಗೆಹರಿಸಿದೆ.<ref>Howitt, Peter M. (1987). "Macroeconomics: Relations with Microeconomics".{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ | title=[[ದ ನ್ಯೂ ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್: ಅ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ಼್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್|The New Palgrave: A Dictionary of Economics]], pp. 273–76| publisher=Macmillan and Stockton| location=London and New York| isbn=0-333-37235-2}}</ref> ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪತ್ತಿನ್ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಮಟ್ಟ ಬುಕ್ಕ [[ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ|ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು]] ಬಾಧಿಸುವ ಸಂಗತಿನ್ ಕೂಡ ಪರಿಗಣನೆ ದಿವೋಲಿ. ಅಂಚಿನ ಸಂಗತಿಲು, ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಣೆ, [[ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆ]] ಬುಕ್ಕ [[ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮೂಹ]] (ಲೇಬರ್ ಫ಼ೋರ್ಸ್) ಬೆಳವಣಿಗೆನ್ ಸೇರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref>Blaug, Mark (2007). "The Social Sciences: Economics," Macroeconomics, ''The New Encyclopædia Britannica'', v. 27, p. 349.</ref><ref>Blanchard, Olivier Jean (1987). "Neoclassical Synthesis", ''[[ದ ನ್ಯೂ ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್: ಅ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ಼್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್|The New Palgrave: A Dictionary of Economics]]'', v. 3, pp. 634–36.</ref> ===ಬೆಳವಣಿಗೆ=== ''ಬೆಳವಣಿಗೆ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ'' (ಗ್ರೋತ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) [[ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] ವಿವರತ ಅಂಶಲು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ – ದೀರ್ಘ ಕಾಲಾವಧಿ ಒಂಜಿ ದೇಶತ [[ಒಂದು ತಲೆಗೆ|ತಲಾ]] ಹುಟ್ಟುವಳಿಟ್ ಹೆಚ್ಚಳ. ಅವೆ ಅಂಶಲು ದೇಶ ''ನಡುಟ್'' ತಲಾ ಹುಟ್ಟುವಳಿ ''ಮಟ್ಟ''ತ ವ್ಯತ್ಯಾಸೊನ್ ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸೊಲಿ. ಹೆಚ್ಚು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಲ್ಪುನ ಅಂಶಲು, [[ಹಣಹೂಡಿಕೆ]] ದರ, [[ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವೃದ್ಧಿ]], ಬುಕ್ಕ [[ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆ]] ಸೇರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅವು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಬುಕ್ಕ [[ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ]] ರೂಪಟ್ ([[ಬಾಹ್ಯ ಮೂಲದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮಾದರಿ]]ಅಂಚನೆ "ಎಕ್ಸಾಜನಸ್ ಗ್ರೋತ್ ಮಾಡಲ್") ಬುಕ್ಕ [[ಬೆಳವಣಿಗೆ ಲೆಕ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಟ್ (ಗ್ರೋತ್ ಅಕೌಂಟಿಂಗ್) ನಿರೂಪಣೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref>Samuelson, Paul A., and William D. Nordhaus (2004). ''[[ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ (ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ)|Economics]]'', ch. 27, "The Process of Economic Growth" McGraw-Hill. ISBN 0-07-287205-5.</ref><ref>[[ಹಿರೊಫ಼ೂಮಿ ಉಸ್ಸಾವಾ|Uzawa, H.]] (1987). "Models of Growth", [[ದ ನ್ಯೂ ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್: ಅ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ಼್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್|The New Palgrave: A Dictionary of Economics]], v. 3, pp. 483–89.</ref> ===ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟು ಬುಕ್ಕ ನಿರುದ್ಯೋಗ=== ===ಹಣದುಬ್ಬರ ಬುಕ್ಕ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿ=== [[ಹಣ]] ಬಹುತೇಕ [[ಬೆಲೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಬೆಲೆ ಪದ್ಧತಿ]] (ಪ್ರಾಯ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್) ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಟ್ ಸರಕ್ ಒಂಜಿ ''ಅಂತಿಮ ಪಾವತಿಯ ಸಾಧನ'' ಬುಕ್ಕ ಬೆಲೆನ್ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾತ್ ನಮೂದು ಮಾಲ್ಪಯಾರ ಬಳಸೊಲಿ [[ದಾಖಲೆತ ಏಕಮಾನ]] (ಯೂನಿಟ್ ಆಫ಼್ ಅಕೌಂಟ್). ಅವು ಬ್ಯಾಂಕುನ್ ಉಪಯೋಗಿಸಯರಾ ಜನತೆ ಪಡೆಯಿನ ಚಲಾವಣೆ (ಕರನ್ಸಿ) ಬುಕ್ಕ ಚಾಲ್ತಿ ಠೇವಣಿ ಖಾತೆನ್ (ಕರಂಟ್ ಅಕೌಂಟ್) ಸೇರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಯಿನ್, ಬಾಸೆ, ಬಹುಮಟ್ಟಗ್ ಇತರ ಉಪಯುಕ್ತವಾಯಿನೆಡ್ತ್ ಒರಿಯೆಗ್ ಉಪಯುಕ್ತವಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ ವಿವರಣೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ [[ವಿನಿಮಯ ಸಾಧನ]]ವಾತ್, ಹಣ ವ್ಯಾಪಾರೊನ್ ಸುಗಮವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯೆನ್ [[ವಸ್ತು ವಿನಿಮಯ]] (ಬಾರ್ಟರ್) (ಹಣಕಾಸೇತರ ವಿನಿಮಯ) ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಯಿನ ಸರಕುಲು ಒಂಜಿ ತರಹೇವಾರಿ ವ್ಯೂಹೊನ್ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ವಸ್ತು ವಿನಿಮಯವು, ಏನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ, ಸೇಬಿನ ಹಣ್ಣು ಬುಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಪುಸ್ತಕ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ, ಒಂಜಿ ಗುರುತು ದಿಯರ ಕಷ್ಟ ಇಪ್ಪುನ [[ಅಗತ್ಯೊನ್ ಕಾಕತಾಳೀಯ|ಅಗತ್ಯ ಇಮ್ಮಡಿ ಕಾಕತಾಳೀಯತೆ]] (ಡಬಲ್ ಕೋಇನ್ಸಿಡನ್ಸ್ ಆಫ಼್ ವಾಂಟ್ಸ್) ವಿಧಿಸಬಹುದು. ಹಣವು ಅಯಿನ್ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹತೆಯ ಕಾರಣ ವಿನಿಮಯತ [[ವಹಿವಾಟು ವೆಚ್ಚ]]ನ್ (ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ಯಾಕ್ಷನ್ ಕಾಸ್ಟ್) ಕಡಿಮೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಆಪಗ, ಖರೀದಿದಾರೆ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬದಲಾತ್, ವಿನಿಮಯಟ್ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಮಾರಾಟಗಾರಗ್ ಕಡಮೆ ಜಾಸ್ತಿಯಾಪುಂಡು.<ref>[[ಜೇಮ್ಸ್ ಟೋಬಿನ್|Tobin, James]] (1992). "Money" (Money as a Social Institution and Public Good), ''The New Palgrave Dictionary of Finance and Money'', v. 2, pp. 770–71.</ref> ಒಂಜಿ [[ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ಮಟ್ಟಟ್, ಒಟ್ಟು [[ಹಣ ಪೂರೈಕೆ]] ಒಟ್ಟು ಹುಟ್ಟುವಳಿ [[ವಾಸ್ತವಿಕ ಬುಕ್ಕ ವಾಸ್ತವವಲ್ಲದ ಮೌಲ್ಯ|ವಾಸ್ತವವಲ್ಲದ ಮೌಲ್ಯ]] (ನಾಮನಲ್ ವ್ಯಾಲ್ಯು) ಅಂಚನೆ ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಬೆಲೆಯ ಮಟ್ಟ]]ದವರೆಗ್ ಒಂಜಿ [[ನೇರ ಸಂಬಂಧ|ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧದೊಂದಿಗೆ]], [[ಹಣದ ಪ್ರಮಾಣ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಸಿದ್ಧಾಂತ]] ಬುಕ್ಕ ಪುರಾವೆ ಸಮಂಜಸವಾಯಿನ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾತ್, [[ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿ]] [[ಹಣ ಪೂರೈಕೆ]] ನಿರ್ವಹಣೆ ಒಂಜಿ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾತ್ಂಡ್.<ref>[[ಮಿಲ್ಟನ್ ಫ಼್ರೀಡ್‌ಮನ್|Milton Friedman]] (1987). "Quantity Theory of Money", ''The New Palgrave: A Dictionary of Economics'', v. 4, pp. 15–19.</ref><ref>Samuelson, Paul A., and William D. Nordhaus (2004). ''Economics'', ch. 2, "Money: The Lubroicant of Exchange" section, ch. 33, Fig. 33–3.</ref> ===ಆದಾಯ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಬುಕ್ಕ ನಿಯಂತ್ರಣ=== ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಲೆಕ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು (ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಕೌಂಟಿಂಗ್) ಒಂಜಿ ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆನ್ ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಲು ಒಂಜಿ ವಿಧಾನ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲೆಕ್ಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಂಥ ಮಾಹಿತಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಯಿ ಸೂಚ್ಯ ಪರಿಮಾಣಮೊನ್ ಒದಗಿಸುವ [[ಇಮ್ಮಡಿ ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಇಮ್ಮಡಿ ದಾಖಲೆಯ ಹಣಕಾಸು ಲೆಕ್ಕ]] (ಡಬಲ್ ಎಂಟ್ರಿ ಅಕೌಂಟಿಂಗ್) ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು. ಇವು, ಹುಟ್ಟುವಳಿ ಧನಮೌಲ್ಯ (ಮನಿ ವ್ಯಾಲ್ಯು) ಬುಕ್ಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಅತ್ತಂದೆ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಆದಾಯಗ್ ಅಂದಾಜುನ್ ಒದಗಿಸುವ, [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಉತ್ಪತ್ತಿ ದಾಖಲೆಗಳು|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಉತ್ಪತ್ತಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು]] (ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ಕಮ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಅಕೌಂಟ್ಸ್ "ನೀಪಾ"), ಸೇರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ನೀಪಾ, [[ವ್ಯಾಪಾರ ಆವರ್ತ]] ಮೂಲಕ ಅತ್ತಂದೆ ಹೆಚ್ಚು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಅದ್ಯಂತ ಒಂಜಿ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬುಕ್ಕ ಅಯಿನ್ ಅಂಗ ಸಾಧನೆನ್ ಗುರುತಿಸಲು ಆಸ್ಪದನೀಡುತ್ತದೆ. ಬೆಲೆ ಮಾಹಿತಿಯು [[ವಾಸ್ತವಿಕ ಬುಕ್ಕ ವಾಸ್ತವವಲ್ಲದ ಮೌಲ್ಯ|ವಾಸ್ತವವಲ್ಲದ ಪರಿಮಾಣಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕ ಪರಿಮಾಣಗಳಿಂದ]] ಭೇದ ಮಾಲ್ಪಯರ ಸಾಧ್ಯ ಅಪುಂಡು, ಅಂಚನೆ, ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆಪುನ ಬೆಲೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗ್ ಹಣ ಮೊತ್ತೊನ್ ಸರಿಪಡಿಸುವುದು.<ref>Usher, D. (1987), "Real Income", ''The New Palgrave: A Dictionary of Economics'', v. 4, p. 104.</ref><ref>[[ಅಮರ್ತ್ಯ ಸೇನ್|Sen, Amartya]] (1979), "The Welfare Basis of Real Income Comparisons: A Survey," ''Journal of Economic Literature'', 17(1), p [http://links.jstor.org/sici?sici=0022-0515%28197903%2917%3A1%3C1%3ATWBORI%3E2.0.CO%3B2-6&size=LARGE&origin=JSTOR-enlargePage p. 1–45].</ref> ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲೆಕ್ಕ ದಾಖಲೆ [[ಬಂಡವಾಳ|ಬಂಡವಾಳ ಪೂರೈಕೆಯ]] ಮಾಪನ, ಒಂಜಿ ದೇಶತ [[ಸಂಪತ್ತು (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ಸಂಪತ್ತು]], ಬುಕ್ಕ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಚಲನೆಗಳನ್ನು]] ಸಹ ಸೆರಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref name="Ruggles">Ruggles, Nancy D. (1987), "Social Accounting". {{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ | title=[[ದ ನ್ಯೂ ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್: ಅ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ಼್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್|The New Palgrave: A Dictionary of Economics]] | pages=v. 3, 377| publisher=Macmillan and Stockton| location=London and New York| isbn=0-333-37235-2}}</ref> == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊ == ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಗಳಾದ್ಯಂತ ಸರಕುಲು-ಬುಕ್ಕ-ಸೇವೆಲು ಚಲನ ನಿರ್ಣಯ ಸಾಧನ (ಡಿಟರ್ಮನಂಟ್) ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಲ್ಒಡು. ಅವು [[ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಲಾಭಗಳು|ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದಾಗುವ ಲಾಭಗಳ]] ಗಾತ್ರ ಬುಕ್ಕ ವಿತರಣೆಗ್ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಉಪಯೋಗ್, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಆಮದು ರಫ್ತು ಸುಂಕ]] (ಟ್ಯಾರಿಫ಼್) ದರ ಬುಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಪರಿಣಾಮ ಅಂದಾಜು ಮಾಲ್ಪುನ ಸೆರುಂಡು. [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು]] ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಗಳಾದ್ಯಂತ [[ಬಂಡವಾಳ]] ಚಲನೆ, ಬುಕ್ಕ [[ವಿನಿಮಯ ದರ]] (ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ರೇಟ್) ಮಿತ್ತ ಈ ಚಲನೆ ಪ್ರಭಾವೊನ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಬುಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ದೇಶ ಮಧ್ಯೆ ಸರಕು, ಸೇವೆಲು ಬುಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳ ಅಂಚನೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಮಕಾಲೀನ [[ಜಾಗತೀಕರಣ]] ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವ.<ref>Anderson, James E. (2008). "International Trade Theory", ''[[ದ ನ್ಯೂ ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ಼್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್, ೨ನೇ ಆವೃತ್ತಿ|The New Palgrave Dictionary of Economics, 2nd Edition]]''.[https://web.archive.org/web/20130528152658/http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_I000263&q=international%20economics&topicid=&result_number=14 Abstract.]</ref><ref>Venables, A. (2001), "International Trade: Economic Integration," ''[[ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಎನ್ಸಾಯ್‌ಕ್ಲಪೀಡಿಯಾ ಆಫ಼್ ದ ಸೋಶಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬಿಹೇವಿಯರಲ್ ಸಾಯನ್ಸಸ್|International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences]]'', pp. 7843–7848. [https://web.archive.org/web/20080926171815/http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B7MRM-4MT09VJ-1KT&_rdoc=11&_hierId=151000136&_refWorkId=21&_explode=151000131,151000136&_fmt=high&_orig=na&_docanchor=&_idxType=SC&view=c&_ct=14&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=47bbf40341b26c67ef404dffbbba46a8. Abstract.]</ref><ref>Obstfeld, Maurice (2008). "International Finance", ''The New Palgrave Dictionary of Economics, 2nd Edition''. [http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_I000169&q=international%20finance&topicid=&result_number=1 Abstract.]</ref> === ಬಡತನ ಬುಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ === ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ''ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ'' (ಡಿವೆಲಪ್‌ಮಂಟ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ತುಲನಾತ್ಮಕವಾತ್ [[ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರ|ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ]] [[ರಚನಾತ್ಮಕ ಪರಿವರ್ತನೆ]] (ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರಲ್ ಚೇಂಜ್), [[ಬಡತನ]], ಬುಕ್ಕ [[ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ]] ಮಿತ್ತ್ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅಂಶ ಪರಿಶೀಲನೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರತ ವಿಧಾನ ಮಿತ್ತಡ್ತ್‍ ಮಿತ್ತ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬುಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ಅಂಶೊಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತವೆ.<ref>Bell, Clive (1987). "Development Economics", ''[[ದ ನ್ಯೂ ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್: ಅ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ಼್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್|The New Palgrave: A Dictionary of Economics]]'', v. 1, pp. 818–26.</ref><ref>Blaug, Mark (2007). "The Social Sciences: Economics," Growth and development, ''The New Encyclopædia Britannica'', v. 27, p. 351. Chicago.</ref> ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು (ಎಕನಾಮಿಕ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್), ಸಮಾಜ ಒವೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲತ ಒಡೆತನ, ನಿರ್ವಹಣೆ, ಬುಕ್ಕ ವಿಂಗಡಣೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೋ ಅಂಥ, ವಿಧಾನಲು ಬುಕ್ಕ [[ಸಂಸ್ಥೆ]]ಲು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಲ್ಪುನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ [[ಜೆಇಎಲ್ ವರ್ಗೀಕರಣ ಸಂಕೇತಗಳು|ಶಾಖೆ]]. ಒಂಜಿ ''ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ'' ಒಂಜಿ ಸಮಾಜ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆತ ಘಟಕ. ಸಮಕಾಲೀನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು ಸಂಘಟನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಎಲ್ಲೆಟ್, [[ಯೋಜಿತ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಸಮಾಜವಾದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು]] ಬುಕ್ಕ [[ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ|ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ]], ಬುಕ್ಕ ಅಯಿಟ್ ಬಹುತೇಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅನುಕ್ರಮವಾತ್ ಸರ್ಕಾರಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬುಕ್ಕ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮಟ್ ಆಪುಂಡು. ಅವು ನಡುಟ್ [[ಮಿಶ್ರ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ]] (ಮಿಕ್ಸ್‌ಡ್ ಇಕಾನಮಿ). ಸ್ಥೂಲವಾತ್ [[ರಾಜಕೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ವಿವರಣೆ ಕೊರ್ಪೊ, ಆರ್ಥಿಕ ಬುಕ್ಕ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಸಂವಹನ ಒಂಜಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿನ ಅಂಶವಾತ್ಂಡ್. ''[[ತುಲನಾತ್ಮಕ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು]]'' (ಕಂಪ್ಯಾರಟಿವ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್), ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅತ್ತಂದೆ ಪದ್ಧತಿ ತುಲನಾತ್ಮಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಬುಕ್ಕ ವರ್ತನೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಲ್ಪೆರ್.<ref>[[ರಾಬರ್ಟ್ ಹಾಯ್ಲ್‌ಬ್ರೋನರ್|Heilbroner, Robert L.]] and Peter J. Boettke (2007). "Economic Systems", ''The New Encyclopædia Britannica'', v. 17, pp. 908–15.</ref><ref>NA (2007). "economic system," ''Encyclopædia Britannica online'' Concise Encyclopedia [http://www.britannica.com/ebc/article-9363397 entry.]</ref> == ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆತ್ತಾ ಇತಿಹಾಸೊ == [[ಸೂಮರ್]]‌ [[ಸ್ವಾಯತ್ತ ನಗರೊ ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯ|ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯಲು]] (ಸಿಟಿ ಸ್ಟೇಟ್), ಆರಂಭಟ್ [[ಯವೆ]] (ಬಾರ್ಲಿ) ಒಂಜಿ ನಿಶ್ಚಿತ ತೂಕವಾಗಿದ್ದ, [[ಶೆಕಲ್]]‌ನ [[ದ್ರವ್ಯ ಧನ]] (ಕಮಾಡಿಟಿ ಮನಿ) ಮಿತ್ತ್ ಆಧಾರ ಉಂದು ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಬುಕ್ಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ [[ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯಾಪುಂಡು, ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ [[ಬ್ಯಾಬಲೋನಿಯಾ]]ದಾರ್ ಬುಕ್ಕ ಅರ್ ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯತ ನೆರೆ ಬುಕ್ಕ, ಒಂಜಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಿಯಮಾವಳಿ ಭದ್ರಪಡಿಸಾಂಟ ವಿವಿಧ [[ವ್ಯಾಪಾರದ ವಸ್ತು|ಸರಕುಗಳ]] ಒಂಜಿ [[ಮಾಪನದ ಮಾನದಂಡ|ಮಾಪನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು]] ಬಳಸುನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ.<ref>Kramer, ''History Begins at Sumer'', pp. 52–55.</ref> ಸೂಮರ್‌ ದುಂಬುತ ಕಾನೂನು ನಿಯಮಾವಳಿನ್ ದುಂಬು (ಲಿಖಿತ ರೂಪದ) ಆರ್ಥಿಕ ಸೂತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು, ಬುಕ್ಕ ಉಂದು ಇತ್ತೆ ಪ್ರಚಲಿತ [[ಬೆಲೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ಬಳಕೆಟ್ ಅನೇಕ ಲಕ್ಷಣ ಇಪ್ಪುಂಡು... ಉದಾಹರಣೆಗ್ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಹಾರಗ್ [[ಹಣ]] ಸಂಕೇತೀಕರಿಸಿದ ಮೊತ್ತಲು (ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳು), 'ತಪ್ಪುನಡತೆ'ಗ್ ಹಣತ ರೂಪಟ್ ದಂಡಲು, ವಂಶಾನುಕ್ರಮ ನಿಬಂಧನೆಲು, ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ತಿನ್ ಎಂಚ ತೆರಿಗೆಗೊಳಪಡಿಸಬೇಕು ಅತ್ತಂದೆ ಪಾಲು ಮಾಲ್ಪೊಡು ಉಂದೆಕ್ಕ್ ಸಂಬಂಧ ಪಡೆಯಿನ ಕಾನೂನು, ಇತ್ಯಾದಿಲು.<ref name="yale2">{{ಅಂತರ್ಜಾಲ |url=http://www.yale.edu/lawweb/avalon/medieval/hammint.htm|title=The Code of Hammurabi : Introduction|accessyear=2007|accessmonthday=September 14|publisher=Yale University|year=1915|author=Charles F. Horne, Ph.D.|language=English}}</ref><ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://history-world.org/reforms_of_urukagina.htm |access-date=2016-11-20 |archive-date=2011-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110809114218/http://history-world.org/reforms_of_urukagina.htm |dead-url=yes }}</ref> ಕಾನೂನುಗಳ ಸಾರಾಂಶಕ್ಕಾಗಿ, [[ಬ್ಯಾಬಲೋನಿಯಾದ ಕಾನೂನು]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಾಚೀನ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆ]] ತೂಲೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆ ದುಂಬುತ [[ಮೆಸಪಟೇಮಿಯಾ]], [[ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್|ಗ್ರೀಸ್‌ನ]], [[ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್|ರೋಮ್‌ನ]], [[ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ|ಭಾರತೀಯ]], ಚೀನೀ, [[ಪರ್ಶಿಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಪರ್ಶಿಯಾದ]] ಬುಕ್ಕ [[ಅರಬ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಅರಬ್]] ನಾಗರಿಕತೆ ಕಾಲೊಡ್ಡತ್ತ್ ಆರಂಭವಾತ್ತ್ಂಡ್. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]], [[ಚಾಣಕ್ಯ]], [[ಚಿನ್ ಶೀ ಹ್ವಾಂಗ್]], [[ಥಾಮಸ್ ಅಕ್ವಾಯ್ನಸ್]] ಬುಕ್ಕ [[ಇಬನ್ ಖಾಲ್ದೂನ್]] ೧೪ನೇ ಶತಮಾನ ಮುಟ್ಟ ತೊಜುಂಡು ಕೆಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕೆರ್. ಪ್ರಾರಂಭೊಡ್, [[ಜೋಸಫ಼್ ಶೂಂಪೇಟರ್]] ೧೪ರಿಂದ ೧೭ನೇ ಶತಮಾನ ಮುಟ್ಟ ತೊಜುಂಡು [[ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಸ್ತ್ರ|ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು]] (ಸ್ಕಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್), ಒಂಜಿ [[ಪ್ರಕೃತಿ ನಿಯಮ|ಪ್ರಕೃತಿ-ನಿಯಮದ]] ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಟ್ಟಗ್ ಆರ್ಥಿಕ, ಲಾಭ, ಬುಕ್ಕ ಮೌಲ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗ್ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, "ಒವೆ ಬೇತೆ ಗುಂಪಿಡ್ತ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ 'ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕೆರ್' ಉಂದ್ ಲೆಪ್ಪೊಲಿ ಅರ್ಹೆರ್" ಉಂದು ಪರಿಗಣನೆ ದಿವೋಲಿ.<ref>Schumpeter, Joseph A. (1954). ''History of Economic Analysis'', pp. 97–115. Oxford.</ref> ಆಂಚನೆ, ಇಬನ್ ಖಾಲ್ದೂನ್‌ರ ''[[ಮುಕಾದ್ದಿಮಾ]]'' ಶೋಧನೆತಾ ಬುಕ್ಕ, ಶೂಂಪೇಟರ್‌ರು ಇಬನ್ ಖಾಲ್ದೂನ್‌ರ್ ಆಧುನಿಕೊ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪ ಹರಿಕಾರ ಅತೆರ್,<ref>I. M. Oweiss (1988), "Ibn Khaldun, the Father of Economics", ''Arab Civilization: Challenges and Responses'', [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮುದ್ರಣಾಲಯ|New York University Press]], ISBN 0-88706-698-4.</ref> ದಾಯೆ ಪಂಟ ಅರ್ ಮಸ್ತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮಸ್ತ್ ಕಡಿಮೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲ ಮುಟ್ಟ ಯೂರೊಪ್ ಪರಿಚಯ ಇಜ್ಜಯಾಂಡ್.<ref>Jean David C. Boulakia (1971), "Ibn Khaldun: A Fourteenth-Century Economist", ''The Journal of Political Economy'' '''79''' (5): 1105–1118.</ref> ಇತರೆ ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪುಲು, ಆಯಿಡ್ಡತ್ತ್‌ 'ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಅನುಯಾಯಿಲು' (ಮರ್ಕಂಟಿಲಿಸ್ಟ್) ಬುಕ್ಕ 'ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅನುಯಾಯಿಲು' (ಫ಼ಿಸ಼ಿಯಕ್ರ್ಯಾಟ್) ಉಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್, ಈ ವಿಷಯ ಬುಕ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಿತ್ತ್ ಮಸ್ತ್ ನೇರವಾತ್ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ರಡ್ಡ್ ಗುಂಪು ಯೂರೊಪ್ [[ಆರ್ಥಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ]] (ಎಕನಾಮಿಕ್ ನ್ಯಾಶನಲಿಸ಼ಮ್) ಬುಕ್ಕ [[ಬಂಡವಾಳ ಪದ್ಧತಿಯ ಇತಿಹಾಸ|ಆಧುನಿಕ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯ]] ಉನ್ನತಿಯೊಡಟ್ಟಗ್ ಸಂಬಂಧ ಇಪ್ಪುಂಡು. [[ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] (ಮರ್ಕಂಟಿಲಿಸ಼ಮ್), ೧೬ರಿಂದ ೧೮ನೇ ಶತಮಾನ ಮುಟ್ಟ, ವರ್ತಕೆರ್ ಅತ್ತಂದೆ ರಾಜಕಾರ್ಯನಿಪುಣ ಒಂಜಿ ವಿಪುಲ ಕರಪತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನವ ಒಂಜಿ ಆರ್ಥಿಕ ತತ್ವವಾಗಿತ್ತು. ಅವು, ಒಂಜಿ ದೇಶತ ಸಂಪತ್ತು ಅರ್ ಚಿನ್ನ ಬುಕ್ಕ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಶೇಖರಣೆ ಮಿತ್ತ್ ಅವಲಂಬಿಸಾತ್ ಉಂಡು ಅಭಿಪ್ರಾಯಲಾ ಉಂಡು. ಗಣಿ ಬಳಕೆತ ಅವಕಾಶ ಇಜ್ಜಿಯಾಂತ ದೇಶಲು, ಪಿದಾಯಿತ ದೇಶಗ್ ಸರಕ್ ಕೊರ್ತ್ ಬುಕ್ಕ ಚಿನ್ನ ಬುಕ್ಕ ಬೊಳ್ಳಿನ್ ಬುಡ್ಡತ್ತ್ ಬೇತೆ ಆಮದುನ್ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ, ವ್ಯಾಪಾರಡ್ತ್ ಚಿನ್ನ ಬುಕ್ಕ ಬೊಳ್ಳಿನ್ ಪಡೆಯೊಲಿ. ಈ ತತ್ವತ ಪ್ರಕಾರೊ, ರಫ್ತುಮಾಲ್ಪುನ ಸರಕ್ ತಯಾರಿಕೆಗ್ ಬಳಕೆಗ್ ಅಗ್ಗವಾತ್ ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿನ್ ಆಮದು ಮಾಲ್ಲುನ ಆವಶ್ಯವಾತ್ಂಡ್, ಬುಕ್ಕ ವಿದೇಶೀ ತಯಾರಿಕೆ ಸರಕುಲು ಮಿತ್ತ್ ರಕ್ಷಣೆ ದಿಪುನ ಬುಕ್ಕ ಆಮದು ರಫ್ತು ಸುಂಕೊನ್ ಪಾಡಿಯರ ಬುಕ್ಕ ವಸಾಹತು ತಯಾರಿಕೆನ್ ನಿಷೇಧಮಾಲ್ಪಯಾರ ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆವಶ್ಯಕವಾತ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.<ref>NA (2007). "mercantilism," {{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ | title=The New Encyclopædia Britannica| date=| pages=v. 8, p. 26| publisher=| id=}}</ref><ref>Blaug, Mark (2007). "The Social Sciences: Economics". ''The New Encyclopædia Britannica'', v. 27, p. 343.</ref> [[ಪ್ರಕೃತಿ ಸಿದ್ಧ ಆರ್ಥಿಕ ಪದ್ಧತಿ ಅನುಯಾಯಿಗಳು]] (ಫ಼ಿಸ಼ಿಯಕ್ರ್ಯಾಟ್), ಒಂಜಿ ೧೮ನೇ ಶತಮಾನತ ಫ಼್ರಾನ್ಸ್‌ ಚಿಂತಕೆರ್ ಬುಕ್ಕ ಲೇಖಕೆರ್ನ ಗುಂಪು, ಒಂಜಿ ಆದಾಯ ಬುಕ್ಕ ಹುಟ್ಟುವಳಿ [[ಆದಾಯದ ವೃತ್ತಾಕಾರ ಹರಿವು|ವೃತ್ತಾಕಾರ ಚಲನೆಯ ರೂಪಟ್]] ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಚಾರೊನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಲ್ಪುನ. [[ಆಡಮ್ ಸ್ಮಿತ್]], "ಅವು ಪೂರ ಅಪೂರ್ಣತೆಯೊಟ್ಟ್‌ಗ್" ಆ ವಿಷಯತ ಮಿತ್ತ್ "ಬಹುಶಃ ಇತ್ನೆಮುಟ್ಟ ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿನ ಸತ್ಯಕ್ಕ್ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಚ್ಛ ಸಾಮೀಪ್ಯ"ಇಪ್ಪುನವು ಅವು ಪದ್ಧತಿನ್ ವರ್ಣನೆ ಮಾಲ್ಉಂಡು. ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ಅನುಯಾಯಿಲು ಕೇಲ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೆಚ್ಚತ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಅತ್ತ್ಂಡ್, ಬುಕ್ಕ ಈ ಪ್ರಕಾರೊ ಕೃಷಿ ಪೂರ ಸಂಪತ್ತಿ ಆಧಾರಂದು ನಂಬುತೆರ್. ಇಂಚನೆ, ಆಮದು ರಫ್ತು ಸುಂಕ ಸಹಿತ, ಕೃಷಿಗ್ ಬಾಧಕ ಉಂದು ತಯಾರಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪುನ ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿ ಧೋರಣೆನ್ ಅರ್ ವಿರೋಧ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಈ ಪದ್ಧತಿತ ಅನುಯಾಯಿಲು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾತ್ ದುಬಾರಿಯಾಯಿ ತೆರಿಗೆ ಸಂಹಿತೆ ಬದಲಾತ್ ಭೂಮಾಲೀಕೆರ ಮಿತ್ತ್ ಆದಾಯತ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತೆರಿಗೆ ಬರೊಡು ವಾದ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಅಂಚಿನ ಒಂಜಿ [[ಭೂತೆರಿಗೆ]]ತ ಮಿತ್ತ್ ಮಾರ್ಪಾಟುನ್, ತೆರಿಗೆ ವರಮಾನತ ಒಂಜಾತ್ ತುಲನಾತ್ಮಕ [[ತೆರಿಗೆಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭಾರ|ನಿರ್ವಿಕಾರಿ]] (ನಾನ್-ಡಿಸ್ಟಾರ್ಶನರಿ) ಮೂಲವಾತ್, ಅನಂತರ (ಒಂಜಿ ಶತಮಾನತ ನಂತರ [[ಹೆನ್ರಿ ಜ್ಯಾರ್ಜ್]] ಸಹಿತ) ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಸಮೃದ್ಧ ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿ ಉದ್ಯೋಗ ನಿಬಂಧನೆಲು ವಿರುದ್ಧವಾಯಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ಸಿದ್ಧ ಆರ್ಥಿಕ ಪದ್ಧತಿ ಅನುಯಾಯಿಲು, ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕನಿಷ್ಠಸಾಧ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪೊನ್ ಸೂಚನೆ ಕೊರ್ಪುನ, [[ಸರಕಾರದ ತಟಸ್ಥ ನೀತಿ]] (ಲಸೆ-ಫ಼ೇರ್) ಒಂಜಿ ಧೋರಣೆ ಪರ ವಾದಮಾಲ್ತೆರ್.<ref>NA (2007). "physiocrat," {{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ | title=The New Encyclopædia Britannica| date=| pages=v. 9, p. 414.| publisher=| id=}}</ref><ref>Blaug, Mark (1997, 5th ed.) ''Economic Theory in Retrospect'', pp, 24–29, 82–84. Cambridge.</ref> === ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯೊ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು === [[File:AdamSmith.jpg|thumb|[[ಆಡಮ್ ಸ್ಮಿತ್]]]] ೧೭೭೬ರಲ್ಲಿ [[ಆಡಮ್ ಸ್ಮಿತ್]]‌ರ ''[[ದ ವೆಲ್ತ್ ಆಫ಼್ ನೇಷನ್ಸ್]]‌ತ'' ಪ್ರಕಟಣೆನ್, "ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ ಆತ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವಾಸ್ತವಿಕ ಜನನ" ಉಂದು ಲೆಪ್ಪುವೇರ್.<ref name="Blaug">[[ಮಾರ್ಕ್ ಬ್ಲಾಗ್|Blaug, Mark]] (2007). "The Social Sciences: Economics". ''The New Encyclopædia Britannica'', v. 27, p. 343.</ref> ಈ ಬೂಕುನು ಭೂಮಿ, ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್, ಬುಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳ ಉತ್ಪಾದನೆತ ಮೂಜಿ ಅಂಶಲು ಬುಕ್ಕ ಒಂಜಿ ದೇಶತ ಸಂಪತ್ತ್ ಪ್ರಮುಖೊ ಕೊಡುಗೆಂದು ಗುರುತು ಮಾಲ್ಪೆರ್. ಸ್ಮಿತ್‌ ದೃಷ್ಟಿಟ್, ಆದರ್ಶ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ನರಮಾನಿ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯೆನ್ ಸಹಜವಾತ್ ಈಡೇರಿಸುನ ಒಂಜಿ ಸ್ವ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾತ್ಂಡ್. ಅರ್, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್,ಎನ್ಕಲಾ ಸ್ವಂತೊ ಆತ್ಮಹಿತಲು ಅನ್ವೇಷಣೆಟ್ ಸೇರ್ತ್ ಪೂರ ನರಮಾನಿಲೆನ್ ಸಮೊಗ್ರ ಸಮಾಜಕ್ಕಾತ್ ಮಸ್ತ್ ಭಾರಿ ಲಾಭೊನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಪೊತ್ ಒಂಜಿ "ತೊಜಾಂತ್ ಕೈ"ಂದು ವಿವರ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಸ್ಮಿತ್, ಸರಕಾರತ ತಟಸ್ಥ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ಸಿದ್ಧ ಆರ್ಥಿಕ ಪದ್ಧತಿ ಅನುಯಾಯಿಲೆನ್ ಕೆಲೊವು ಕಲ್ಪನೆನ್ ನಮ ಸ್ವಂತ ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಟ್ ಸೇರತ್ ಉಂಡು, ಆಂಚನೆ ಕೆಲ ಕೃಷಿ ಲಾಭದಾಯಕವಾತ್ ಕಲ್ಪನೆ ತಿರಸ್ಕರ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ. ಎನ್ಕಲೊ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ತೊಜಾಂತೆ ಇಪ್ಪುನ ಕೈ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ)|ಕಾಣದ-ಕೈ]] ಸಾದೃಶ್ಯಟ್, ಸ್ಮಿತ್ ಅಂಚನೆ llತೊಜುಂಡು, ಮಸ್ತ್ ಸಂಕುಚಿತ ''ಸ್ವ''-ಹಿತಟ್ ಪ್ರಚೋದಿತವಾತ್, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ವಿಶಾಲ ''ಸಾಮಾಜಿಕ'' ಹಿತಾಸಕ್ತಿನ್ ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತವಾತ್, [[ವಿರೋಧಾಭಾಸ]] (ಪ್ಯಾರಡಾಕ್ಸ್) ವಿಚಾರೊನ್ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಸ್ಮಿತ್ ಶುರುಮಾಲ್ತ್ನ ಸಿದಾ ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನೊನ್ [[ರಾಜಕೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] (ಪಾಲಿಟಿಕಲ್ ಎಕಾನಮಿ) ಬುಕ್ಕ [[ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್)ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಅವು, ಸುಮಾರ್ ೧೭೭೦ಟ್ ೧೮೭೦ಮುಟ್ಟ ತೊಜುಂಡು, [[ಥಾಮಸ್ ಮ್ಯಾಲ್ಥಸ್]], [[ಡೇವಿಡ್ ರಿಕಾರ್ಡೊ]], ಬುಕ್ಕ [[ಜಾನ್ ಸ್ಟೂಅರ್ಟ್ ಮಿಲ್]]‌ರಂಚಿನ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಲು ಸೇರ್ತ್ತು ಇತ್ತೆರ್.<ref>Blaug, Mark (1987). "Classical Economics", [[ದ ನ್ಯೂ ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್: ಅ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ಼್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್|The New Palgrave: A Dictionary of Economics]], v. 1, pp. 434–35. Blaug notes less widely used datings and uses of 'classical economics', including those of [[ಕಾರ್ಲ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್|Marx]] and [[ಜಾನ್ ಮೇಯ್ನರ್ಡ್ ಕೇನ್ಸ್|Keynes]].</ref> ಆಡಮ್ ಸ್ಮಿತ್ ಆದಾಯತ ಉತ್ಪಾದನೆಗ್ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ದಿತೇರ್, ಡೇವಿಡ್ ರಿಕಾರ್ಡೊ ಭೂಮಾಲೀಕೆರೆಗ್, ಬೆಲೆತಾರೆಗ್,ಬುಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಲ ನಡುಟ್ ಆದಾಯತ ವಿತರಣೆತ ಮಿತ್ತ್ ಕೇಂದ್ರಿಕರಣ ಮಾಲ್ತೆರ್. ರಿಕಾರ್ಡೊ, ಒಂಜಿ ಕಡೆ ಭೂಮಾಲೀಕೆರ್ ಬುಕ್ಕ ಬುಕ್ಕೊಂಜಿ ಕಡೆ ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್ ಬುಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳತಾರ್ ನಡುಟ್ ಒಂಜಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿರೋಧೊನ್ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಅರ್, ಜಮೀನ್ತಸ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಿರವಾದ್ ಪೂರೈಕೆತಾ ಎದುರ್ ಕೊರತೆಯಿಪ್ಪುಂಡು, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬುಕ್ಕ ಬಂಡವಾಳ ವೃದ್ಧಿ ಬಾಡಿಗೆನ್ ಮಿತ್ತ್ ತಳ್ಳುತ್ ಬುಕ್ಕ ವೇತೊನೊನ್ ಅಂಚನೆ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. [[File:Thomas Robert Malthus.jpg|thumb|ಥಾಮಸ್ ಮ್ಯಾಲ್ಥಸ್]]ಥಾಮಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಮ್ಯಾಲ್ಥಸ್ ಎಲ್ಯ ಅಪುನ ಅಂಶೊಲು ಪ್ರತಿಫಲತ ವಿಚಾರೊನ್ ಕೆಳದರ್ಜೆತ ಜೀವನ ಮಟ್ಟನ್ ವಿವರ ಕೊರಿಯರ, ಜನಸಂಖ್ಯೆನ್, ಸಂಕಲನಾತ್ಮಕವಾತ್ (ಅರಿಥ್ಮೆಟಿಕಲಿ) ಜಾಸ್ತಿ ಅಪುನ ಆಹಾರತ ಉತ್ಪಾದನೆನ್ ಮೀರ್ತ್, ಗುಣಾಕಾರವಾತ್ (ಜಿಯಮೆಟ್ರಿಕಲಿ) ಜಾಸ್ತಿ ಅಪುಂಡು ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಅರ್ ವಾದ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಜಮೀನ್ತ ಒಂಜಿ ಸೀಮಿತ ಪರಿಮಾಣತ ವಿರುದ್ಧ ಒಂಜಿ ತ್ವರಿತವಾತ್ ವೃದ್ಧಿಯಾಪುನ ಜನಸಂಖ್ಯೆತ ಬಲತ ಅರ್ಥ ಕಾರ್ಮಿಕರೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಅಪುಂಡು ಪ್ರತಿಫಲಲು. ಇದ್ದೆತಾ ಪರಿಣಾಮ ಮಸ್ತ್ ಕಡಮೆ ವೇತನ ಅರ್ ಸಾಧನೆ ಮಾಲ್ತೆತ್, ಬುಕಗಕ ಉಂದು, ಬಹುತೇಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಜೀವನ ಮಟ್ಟೊನ್ ಕನಿಷ್ಠಸಾಧ್ಯ ಜೀವನಾಧಾರ ಮಟ್ಟನ್ ಮೀರ್ತ್ ಅಯಿನ್ ತಡೆ ಮಾಲಪೊಡು. ಮ್ಯಾಲ್ಥಸ್, ಸಮೃದ್ಧ ಉದ್ಯೋಗೊನ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಲ್ಪುನ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ತ (ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಇಕಾನಮಿ) ಒಂಜಿ ಸಹಜವಾತ್ ಪ್ರವೃತ್ತಿನ್ ಕೂಡ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಅರ್ ನಿರುದ್ಯೋಗನ್, ಅತಿ ಮಸ್ತ್ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಲ್ತ್ ಎನ್ನ ಖರ್ಚನ್ ಸೀಮಿತವಾಯಿನ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರವೃತ್ತಿನ್ ಮಿತ್ತ್ ದೂಷಣೆ ಮಾಲ್ತೆರ್, ಬುಕ್ಕ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಈ ಒಂಜಿ ವಿಷಯೊನ್ [[ಜಾನ್ ಮೇಯ್ನರ್ಡ್ ಕೇನ್ಸ್]] ೧೯೩೦ರ ದಶಕೊಟ್ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಂಪರೆಟ್ ಲಾಸ್ಟ್ಗ್ ಬತ್ತುತ್, ಜಾನ್ ಸ್ಟೂಅರ್ಟ್ ಮಿಲ್, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾತ್ ಆದಾಯತ ವಿತರಣೆ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ವಿಚಾರವಾತ್, ದುಂಬುತ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಒಟ್ಟ್ಗ್. ಮಿಲ್, ಮಾರುಕಟ್ಟೆತ ರಡ್ಡ್ ಪಾತ್ರೊನ್ ನಡುಟ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾತ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ದಿತ್ ಗಮನ ಪೊತ್ಂಡ್: ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವಿಂಗಡಣೆ ಬುಕ್ಕ ಆದಾಯತ ವಿತರಣೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊನ್ ಹಂಚಿಕೆಟ್ ಸಮರ್ಥ ಇಪ್ಪೊಡು ಆಂಚನೆ ಆದಾಯೊನ್ ಹಂಚಿಕೆಟ್ ಸಮರ್ಥೆರ್ ಇಜ್ಜಿಯಾಂಟ, ಬುಕ್ಕ ಈ ಕಾರಣಟ್ ಸಮಾಜತ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರವೇಶ. ಇಪ್ಪುಂಡು ಅನಿವಾರ್ಯ ವಾತ್ ಇಪ್ಪು ಅರ್ ಬರೆಯಿನ. ಮೌಲ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ (ವ್ಯಾಲ್ಯು ಥೀಯರಿ) ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಟ್ ಪ್ರಮುಖವಾತ್. ಒಂಜಿ ವಸ್ತುತ ವಿರಳತೆಟ್ ಪ್ರಭಾವಿತವಾತ್ "ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ವಸ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕ ಮೌಲ್ಯ... ಅಯಿನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಲ್ಪೊಡು ಪರಿಶ್ರಮ ಬುಕ್ಕ ಕ್ಲೇಶವಾತ್" ಸ್ಮಿತ್ ಬರೆತೆರ್. ಬಾಡಿಗೆ ಬುಕ್ಕ ಲಾಭತೊಟ್ಟ್ಗ್, ವೇತನ ಒಟ್ಟಗ್ ಇತರೆ ವೆಚ್ಚಲು ಕೂಡ ಒಂಜಿ ಸರಕ್ತ ಬೆಲೆ ಸೇರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಸ್ಮಿತ್ ಸಾಧಿಸಿದರು.<ref>Smith, Adam (1776). [https://web.archive.org/web/20110805032335/http://www.bartleby.com/10/105.html/ The Wealth of Nations], Bk. 1, Ch. 5, 6.</ref> ಇತರೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ್ ಸ್ಮಿತ್‌ ಸಿದ್ಧಾಂತತ ಬೇರೆ ಭೇದೊನ್ ತೋಜಾತ್ ಕೊರ್ತೆರ್, ಇಯಿನ್ '[[ಮೌಲ್ಯದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]' (ಲೇಬರ್ ಥೀಯರಿ ಆಫ಼್ ವ್ಯಾಲ್ಯು)ಉಂದು ಪುದಾರ್ ದಿತೆರ್. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಮಸ್ಥಿತಿಟ್ ಚಲಿಸುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆತ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಮಿತ್ತ್ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತ್ತು === ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದ ಬುಕ್ಕ ನವ-ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಶೈಲಿ === [[File:Karl Marx 001.jpg|thumb|ಜರ್ಮನಿತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ [[ಕಾರ್ಲ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್]]‌]] ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಟ್ ಪುಟ್ಟಿನವು. ಅವು [[ಕಾರ್ಲ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್]]‌ನ ಗ್ರಂಥಟ್ ಉಂಡು. ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಧಾನ ಗ್ರಂಥವಾಯಿನ ''[[ದಾಸ್ ಕಾಪಿಟಾಲ್]]‌ತ'' ಮೊದಲ ಸಂಪುಟೊನ್ ಜರ್ಮನ್ ಬಾಸೆ ೧೮೬೭ಟ್ ಪ್ರಕಟ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಟ್, ಬಂಡವಾಳತ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಮಿಕೆರ್ ಶೋಷಣೆಯೆಂದು ಅರ್ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದ [[ಮೌಲ್ಯದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ತ ಮಿತ್ತ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಮಾಲ್ತೆರ್.<ref name="Roemer">[[ಜಾನ್ ರೋಮರ್|Roemer, J.E.]] (1987). "Marxian Value Analysis". ''[[ದ ನ್ಯೂ ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್: ಅ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ಼್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್|The New Palgrave: A Dictionary of Economics]]'', v. 3, 383.</ref><ref>[[ಅರ್ನಿಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾಂಡಲ್|Mandel, Ernest]] (1987). "Marx, Karl Heinrich", ''The New Palgrave: A Dictionary of Economicsv''. 3, pp. 372, 376.</ref> ಮೌಲ್ಯತ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಒಂಜಿ ಪದಾರ್ಥ ಮೌಲ್ಯತಾ ಅವ್ ಉತ್ಪಾದನೆಟ್ ವ್ಯಯವಾತ್ ದುಡಿಮೆಟ್ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಲ್ತೆರ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಉಂಡು. ಉಂದು, ಒಂಜಿ ವಸ್ತುತ ಮೌಲ್ಯತ ಅಯಿನ್ ಪಡೆರಾ ಒರಿಯೆ ಒವೆ ಒಂಜಿನ್ ತ್ಯಜಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾತ್ ಉಳ್ಳೆರ್ ನಿರ್ಧಾರಿತವಾತ್ ಉಂಡು ಇನಿಟ್ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಭಿನ್ನವಾತ್ ಉಂಡು. ಸಿದ್ಧಾಂತ ಒಂಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗ, ಅಯಿತ್ ಮಿತ್ತ್ 'ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ' ಅತ್ತಂದೆ '[[ಉಪಾಂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]' ಉಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್ ಕೊರ್ತ್ ಇಪ್ಪುನ, ಸುಮಾರಗ ೧೮೭೦ರಿಂದ ೧೯೧೦ರ ದಶಕ ಮುಟ್ಟ ರಚನೆ ಮಾಲತ್ತೆರ್. 'ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ' ಪದೊ [[ಆಲ್‌ಫ಼್ರೆಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್]] ರಂಚಿನ ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್, 'ಆರ್ಥಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ'ಕ್ಕ್ ಒಂಜಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಮಾನಾರ್ಥ ಪದವಾತ್, ಬುಕ್ಕ ದುಂಬುತ ಬುಕ್ಕ ವಿಶಾಲವಾತ್ '[[ರಾಜಕೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]' ಪದದ ಒಂಜಿ ಬದಲಿ ಪದವಾತ್, ಜನಪ್ರಿಯ ವಾತ್ಂಡು.<ref>Marshall, Alfred, and Mary Paley Marshall (1879). [http://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=NLcJAAAAIAAJ&oi=fnd&pg=PA1&ots=0JHN3lV_Jn&sig=jpmU_WmYzAzsGjrB7yX6-KKHOFM#PPA2,M1 ''The Economics of Industry'',] p. 2.</ref><ref>[[ವಿಲಿಯಮ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‍‍ಲೀ ಜೆವನ್ಸ್|W. Stanley Jevons]] (1879, 2nd ed.) [http://books.google.com/books?id=aYcBAAAAQAAJ&dq=William+Stanley+Jevons++%22The+Theory+of+Political+Economy%22&pg=PR3&ots=IywRC3n9fq&sig=f9H70ZG96NVWVP_J8QrgQXc1QSk&prev=http://www.google.com/search%3Fas_q%3DWilliam%2BStanley%2BJevons%2B%26hl%3Den%26num%3D10%26btnG%3DGoogle%2BSearch%26as_epq%3DThe%2BTheory%2Bof%2BPolitical%2BEconomy%26as_oq%3D%26as_eq%3D%26lr%3D%26as_ft%3Di%26as_filetype%3D%26as_qdr%3Dall%26as_nlo%3D%26as_nhi%3D%26as_occt%3Dany%26as_dt%3Di%26as_sitesearch%3D%26as_rights%3D%26safe%3Dimages&sa=X&oi=print&ct=result&cd=1#PPR3,M1 ''The Theory of Political Economy'',] p. xiv.</ref> ಇದು ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ [[ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಜ್ಞಾನ]]ಟ್ ಬಳಕೆ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರತ ವಿಧಾನಲು ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆ ಯಾತ್ುಂಡು.<ref name="Clark">Clark, B. (1998). ''Political-economy: A comparative approach'', 2nd ed., Westport, CT: Preagerp. p. 32.</ref> ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ [[ಪೂರೈಕೆ ಬುಕ್ಕ ಬೇಡಿಕೆ]]ನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಸ್ಥಿತಿಟ್ ಬೆಲೆ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣತ ಜಂಟಿ ನಿರ್ಣಯ ಸಾಧನವಾತ್ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾತ್, ಬುಕ್ಕ ಉಂದು ಹುಟ್ಟುವಳಿಯ ವಿಂಗಡಣೆ ಬುಕ್ಕ ಆದಾಯತ ವಿತರಣೆ ರಡ್ಡ್ ಮಿತ್ತ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಅವು, ಬೇಡಿಕೆ ಕಡೆಗ್ ಒಂಜಿ ಮೌಲ್ಯ [[ಪರಿಮಿತ ಪ್ರಯೋಜನ]] ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬುಕ್ಕ ಪೂರೈಕೆ ಕಡೆ ಒಂಜಿ ಮಸ್ತ್ಜಾಸ್ತ್ ಪ್ರಚಲಿತ ಬೆಲೆನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬೆಂಬಲವಾತ್, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಟ್ ಬತ್ತಿನ [[ಮೌಲ್ಯದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ನ್ ತ್ಯಜಿಸೊಡ್.<ref>Campos, Antonietta (1987). "Marginalist Economics", ''The New Palgrave: A Dictionary of Economics'', v. 3, p. 320</ref> [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ಟ್, ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ [[ನಿರ್ಣಯ ರಚನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ]]ನ್ (ಡಿಸಿಝ಼ನ್ ಮೇಕಿಂಗ್) ನಿರ್ದೇಶನ ಕೋಎfಪೆರ್ ಉತ್ತೇಜನಲು ಬುಕ್ಕ ವೆಚ್ಚೊನ್ ಒಂಜಿ ವ್ಯಾಪಿನ್ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವ ಅಂಶವಾತ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾತ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ಬೆಲೆನ್ (ವೆಚ್ಚಗಳಾಗಿ) ಬುಕ್ಕ ಆದಾಯಟ್ ಕೋರ್ತ್ ಪ್ರಮಾಣತ ಮಿತ್ತ್ ಎಂಚ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೇಡಿಕೆ [[ಗ್ರಾಹಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ನ್ (ಕನ್ಸೂಮರ್ ಥೀಯರಿ) ಇಂದೆನ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಉದಾಹರಣೆಯಾತ್. [[ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ಟ್ ಉಂದು ಕೇನ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದೊಡ್ಡಗ್ ಒಂಜಿ ಮುಂಚಿತವಾತ್ ಬುಕ್ಕ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ [[ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಮನ್ವಯ]]ವಾತ್ (ನೀಯೊಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸಿಂಥಸಿಸ್) ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾತ್ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref>[[ಜಾನ್ ಹಿಕ್ಸ್|Hicks, J.R.]] (1937). "Mr. Keynes and the 'Classics': A Suggested Interpretation," ''Econometrica'', 5(2), p [http://links.jstor.org/sici?sici=0012-9682%28193704%295%3A2%3C147%3AMKAT%22A%3E2.0.CO%3B2-E&size=LARGE&origin=JSTOR-enlargePage p. 147–159].</ref><ref>Blanchard, Olivier Jean (1987). "Neoclassical Synthesis", ''The New Palgrave: A Dictionary of Economics'', v. 3, pp. 634–36.</ref> ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊನ್ ಅಯಿನ್ ವಿಮರ್ಶಕರಾತ್ ಅತ್ತಂದೆ ಸಹಾನುಭೂತಿ ತೋಜಾತ್ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾತ್ ''ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ'' ಉಂದು ಉದ್ಧರ ಮಾಲ್ಪೆರ್. ಆಧುನಿಕ [[ಮುಖ್ಯ ವಾಹಿನಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊನ್ ಆಧಾರವಾತ್ ಬಳಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್, ಆಂಚನೆ, [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾಪನ ಪದ್ಧತಿ]] (ಇಕಾನಮೆಟ್ರಿಕ್ಸ್), [[ಕೌಶಲಯುತ ಸಂವಹನ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] (ಗೇಮ್ ಥೀಯರಿ), [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೈಫಲ್ಯ]] ಅಂಚನೆ [[ಅಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿ]] ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಬುಕ್ಕ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಬುಕ್ಕ ಹುಟ್ಟುವಳಿಯ ಪರಿಮಾಣ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ]] ಮಿತ್ತ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರ್ತ್ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಬದಲಾಗುವ ಅಂಶೊನ್ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಬಳಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್ [[ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ]] [[ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ|ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿನ್ಯಾಸ]]ಅಂಚನೆ, ದುಂಬುತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆನ್ ವರ್ಧಿಸುವ ಅತ್ತಂದೆ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸುವ ಹಲವು ಪರಿಷ್ಕರಣ. === ಕೇನ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ === [[File:WhiteandKeynes.jpg|thumb|[[ಜಾನ್ ಮೇಯ್ನರ್ಡ್ ಕೇನ್ಸ್]]]] ಕೇನ್ಸ್ಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (ಕೇನ್‌ಜ಼ಿಯನ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್), ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾತ್ ಸಮಕಾಲೀನ [[ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ಕ್ಕ್ ದಾರಿತೋಜಾತ್, [[ಜಾನ್ ಮೇಯ್ನರ್ಡ್ ಕೇನ್ಸ್]]‌ ಸಾದಿ ತೊಜಾತ್ ಕೊರ್ಪೆರ್, ವಿಶೇಷವಾತ್ ಅರೆನ ಬುಕುಲು ''[[ದ ಜೆನರಲ್ ಥೀಯರಿ ಆಫ಼್ ಎಂಪ್ಲಾಯ್‌ಮಂಟ್, ಇಂಟರಿಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಮನಿ]]''ಯಿಂದ (೧೯೩೬).<ref>{{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ |last=Keynes |first=John Maynard |title=[[ದ ಜೆನರಲ್ ಥೀಯರಿ ಆಫ಼್ ಎಂಪ್ಲಾಯ್‌ಮಂಟ್, ಇಂಟರಿಸ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಮನಿ|The General Theory of Employment, Interest and Money]] |publisher= Macmillan|year=1936 |location=London |isbn=1-57392-139-4 }}</ref><ref>Blaug, Mark (2007). "The Social Sciences: Economics," ''The New Encyclopædia Britannica'', v. 27, p. 347. Chicago.</ref> ಈ ಬುಕುಲು ಅಲ್ಪಕಾಲಟ್ ಬೆಲೆಲು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾತ್ ಬದಲಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಟ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಟ್ ನಿರ್ಣಯ ಸಾಧನೊಲು ಮಿತ್ತ್ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. "[[ವಾಸ್ತವಿಕ ಬೇಡಿಕೆ]]"ಟ್ (ಇಫ಼ೆಕ್ಟಿವ್ ಡಿಮಾಂಡ್) ತಗ್ಗಿದ ಕಾರಣ ಹೆಚ್ಚಾತ್ ಕಾರ್ಮಿಕ-ಮಾರುಕಟ್ಟೆಟ್ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಏಕೆ ಸ್ವಯಂ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ ಬುಕ್ಕ ಬೆಲೆತ ನಮ್ಯತೆ ಅಂಚಮೆ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಸಹ ಏಕೆ ನಿಷ್ಫಲವಾರತ ಇಪ್ಪುಂಡು, ವಿಸ್ತಾರವಾತ್ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿವರಟ್ ಅರಿವು ಕೊರೊಲಿ ಕೇನ್ಸ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಆರ್ಥಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆತ ಮಿತ್ತ್ ಅರ್ ಮಹತ್ವ ಪ್ರಭಾವಟ್ ವಿಚಾರವಾತ್ ಈ ಬುಕುಲು "ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ" ಎಂಚಪಂಡ ಪದೊನ್ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಲ್ಪೆರ್.<ref>Tarshis, L. (1987). "Keynesian Revolution", ''The New Palgrave: A Dictionary of Economics'', v. 3, pp. 47–50.</ref><ref>Samuelson, Paul A., and William D. Nordhaus (2004). ''[[ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ (ಬುಕುಲು)|Economics]]'', p. 5.</ref><ref>Blaug, Mark (2007). "The Social Sciences: Economics," ''The New Encyclopædia Britannica'', v. 27, p. 346. Chicago.</ref> ಕೇನ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ರಡ್ಡ್ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಲ್ತಂಡು. [[ಕೇನ್ಸ್ ತರುವಾಯತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ವೂ (ಪೋಸ್ಟ್-ಕೇನ್‌ಜ಼ಿಯನ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ಸ್ಥೂಲ ಆರ್ಥಿಕ ಸೂತ್ರನೇಮಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಆಧಾರತ ಮಿತ್ತ್ ಸಂಶೋಧನೆನ್, ಸರಳವಾತ್ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಪುನ ವಿನ್ಯಾಸೊನ್ ಬದಲಾತ್, ನಿಜಜೀವನಟ್ ಬಳಕೆನ್ ಆಧರಿಸಾತ್ ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್ ಅಯಿನ್ [[ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಬುಕ್ಕ [[ಜೋನ್ ರಾಬಿನ್‍‍ಸನ್]]‌ತ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕ್ ಸಂಬಂಧ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref>Harcourt, G.C.(1987). "Post-Keynesian Economics", ''The New Palgrave: A Dictionary of Economics'', v. 3, pp. 47–50.</ref> [[ನೂತನ ಕೇನ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ತ (ನ್ಯೂ-ಕೇನ್‌ಜ಼ಿಯನ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ಕೇನ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರತ ಶೈಲಿಯಂಚನೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಗ್ ಸಂಬಂಧ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಈ ಗುಂಪಿನೊಟ್ಟಗ್ ಸಂಶೋಧಕೆರ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಆಧಾರೊನ್ ಬುಕ್ಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವರ್ತನೆನ್ ಉಪಯೋಗಿಸುವ, ಆಂಚನೆ ಬೆಲೆ ಬುಕ್ಕ ವೇತನೊನ್ ಅನಮ್ಯತೆಯಂಚಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೇನ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯತಾ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕುಚಿತ ಲಕ್ಷ್ಯ ಕೊರ್ಪೆರ್, ವಿನ್ಯಾಸೊಲ ಮಿತ್ತ್ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯೊನ್ ಇತರೆ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೊಟ್ಟ್ಗ್ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಲ್ಪಯಾರ ಪ್ರವೃತ್ತರಾತ್ ಇತ್ತೆರ್. ಕರಿನಾ ಕೇನ್ಸ್ ಶೈಲಿನ್ ಅಂಚನೆ ನೇರವಾತ್ ಭಾವಿಸೊಲಿ ಬದಲಾತ್, ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್ ಇಂದೆನ್ ವಿನ್ಯಾಸೊನ್ ಅಂತರ್ಲಕ್ಷಣವಾತ್ ನಿರೂಪಣೆ ಇಪ್ಪುಂಡು. === ಇತೆರೆ ಪಂಥಲು ಬುಕ್ಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನೊಲು === ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪರಿಚಿತವಾಯಿನ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞೆರ್ ಸುಸ್ಪಷ್ಟ ಗುಂಪುಟ್ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯ ಪಡೆಯೊಂತೆರ್ ಬುಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಕವಾತ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರತ ಒಂಜಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶೈಲಿನ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಲ್ತ ಇತರೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಿನ ಪಂಥಲು ಅತ್ತಂದೆ ಚಿಂತನೆತ ಪ್ರವೃತ್ತಿಲು, [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಪಂಥ|ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಪಂಥ]] (ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್), [[ಶಿಕಾಗೋ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಪಂಥ]] (ಶಿಕಾಗೋ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ಼್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್), [[ಫ಼್ರಾಯ್‌ಬೂರ್ಕ್ ಪಂಥ]] (ಫ಼್ರಾಯ್‌ಬೂರ್ಕ್ ಸ್ಕೂಲ್), [[ಲೋಸ಼್ಯಾನ್ ಪಂಥ]] (ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ಼್ ಲೋಸ಼್ಯಾನ್) ಬುಕ್ಕ [[ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್ ಪಂಥ]]ನ್ (ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್ ಸ್ಕೂಲ್) ಸೇರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಸಮಕಾಲೀನ [[ಮುಖ್ಯ ವಾಹಿನಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ವಾತ್ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎಮ್.ಆಯ್‌.ಟಿ,ಅತ್ತಂದೆ ಸಾಲ್ಟ್‌ವಾಟರ್, ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ, ಬುಕ್ಕ ಶಿಕಾಗೋ, ಅತ್ತಂದೆ ಫ಼್ರೆಶ್‌ವಾಟರ್, ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದೊಟ್‌ಗ್, ಸಾಹಿತ್ಯಟ್ ಅವು ಆವಿಷ್ಕರಣ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರಮಟ್ ದುಂಬುತ ಲೆಕ್ಕೊನೆ; [[ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]], [[ಕೇನ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]], ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಮನ್ವಯ, [[ಕೇನ್ಸ್ ತರುವಾಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]], [[ಹಣಕಾಸು ತತ್ವಸಿದ್ಧಾಂತ]] (ಮಾನಿಟರಿಸ಼ಮ್), [[ನೂತನ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] (ನ್ಯೂ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್), ಮತ್ತು [[ಪೂರೈಕೆ-ಕಡೆಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಸಪ್ಲಾಯ್-ಸಾಯ್ಡ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್). ಪರ್ಯಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆನ್, [[ಜೀವಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]], [[ಸಾಂಸ್ಥಾನಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟೂಶನಲ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್), [[ವಿಕಾಸವಾದಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಎವಲೂಶನರಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್), [[ಪಾರತಂತ್ರ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] (ಡಿಪೆಂಡನ್ಸಿ ಥೀಯರಿ), [[ರಚನಾತ್ಮಕ ತತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರಲಿಸ್ಟ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್), [[ವಿಶ್ವ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ|ವಿಶ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತ]] (ವರ್ಲ್ಡ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಥೀಯರಿ), [[ಉಷ್ಣ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಥರ್ಮೊಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್), [[ಭೌತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಇಕಾನೋಫ಼ಿಸ಼ಿಕ್ಸ್) ಬುಕ್ಕ [[ತಂತ್ರಜ್ಞ ಪ್ರಭುತ್ವ]]ನ್ (ಟೆಕ್ನಾಕ್ರಸಿ) ಸೇರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. == ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ == === ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್‌ನ ಅನುಭವ === ಈ ವಿಷಯತ ಮಿತ್ತ್ ಸ್ನಾತಕ ಬೋಧನಾ ಕ್ರಮೊನ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಟ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾಯಿನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರತ ವೃತ್ತೀಕರಣ (ಪ್ರಫ಼ೆಶನಲೈಜ಼ೇಶನ್) "ಸರಿಸುಮಾರ್ ೧೯೦೦ ಇಂಚಿಗ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಟ್ ಪ್ರಮುಖೊ ಬದಲಾವಣೆ" ಉಂದು ಬದಾಲಾವಣೆಂದು ಪಣಪ್ಪೆರ್.<ref>[[ಆರ್ಲಿ ಆಶೆನ್‌ಫ಼ೆಲ್ಟರ್|O. Ashenfelter]] (2001), "Economics: Overview," The Profession of Economics, ''[[ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಎನ್ಸಾಯ್‌ಕ್ಲಪೀಡಿಯಾ ಆಫ಼್ ದ ಸೋಶಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಬಿಹೇವಿಯರಲ್ ಸಾಯನ್ಸಸ್|International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences]]'', v. 6, p. 4159.</ref> ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಮುಖೊ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ಲು ಬುಕ್ಕ ಮಸ್ತ್ ಕಾಲೇಜುಲು, [[ಮಾನವಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು]], ಉದ್ಯಮ, ಅತ್ತಂದೆ ವೃತ್ತಿ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕಾತ್, ಈ ವಿಷಯಟ್ [[ಶಿಕ್ಷಣ ಪದವಿ]]ನ್ ಕೊರ್ಪುನ, ಒಂಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಪಠ್ಯ ವಿಷಯ, ಬೋಧನಾಂಗ, ಅತ್ತಂದೆ ವಿಭಾಗೊನ್ ಪಡೆತ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. [[ಆರ್ಥಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ನೋಬೆಲ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಪಾರಿತೋಷಕ]]ತ (ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೋಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕ) ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಟ್ ಮಹೋನ್ನತ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕೊಡುಗೆಗ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ಗ್ ಕೊರ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಪಾರಿತೋಷಕ. ಖಾಸಗಿ ವಲಯಟ್, ಕುಶಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಸಲಹಾಕಾರರಾತ್ ನೇಮಕ ಬುಕ್ಕ, [[ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಅಂಚನೆ [[ಹಣಕಾಸು|ಹಣಕಾಸನ್ನು]] ಸೆರಾತ್ ಉಳ್ಲೆರ್, ಉದ್ಯಮಟ್ ಕೂಡ. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಲು ಬುಕ್ಕ ದಳ್ಳಾಳಿ ಸಂಸ್ಥೆಗ್ ಕೂಡ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಉದಾಹರಣೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ಖಜಾನೆ]], [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಅತ್ತಂದೆ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬುಕ್ಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಖ್ಯಾಸಂಗ್ರಹಣ ಸೇವೆಲು|ಸಂಖ್ಯಾಸಂಗ್ರಹಣ ಇಲಾಖೆ]] === ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ ಸಾಧನೊಲು === ಒಂಜಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ [[ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ನಿರೂಪಿತ ವಿನ್ಯಾಸ|ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ನಿರೂಪಣಾ]] (ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕಲ್ ಮಾಡಲಿಂಗ್) ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾತ್ ಸಮಕಾಲೀನ [[ಮುಖ್ಯ ವಾಹಿನಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ನ್ [[ಗಣಿತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕಲ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್)ಉಂದು ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.<ref name=Colander2007>Colander, D. (2007). [http://ideas.repec.org/p/mdl/mdlpap/0724.html Pluralism and Heterodox Economics: Suggestions for an "Inside the Mainstream" Heterodoxy]</ref> ಅದು [[ಕಲನ]] (ಕ್ಯಾಲ್‌ಕ್ಯುಲಸ್), [[ರೇಖಾ ಬೀಜಗಣಿತ]] (ಲೀನಿಯರ್ ಆಲ್ಜಬ್ರಾ), [[ಸಂಖ್ಯಾಸಂಗ್ರಹಣ ಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಸ್ಟಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್), [[ಕೌಶಲಯುತ ಸಂವಹನ ಸಿದ್ಧಾಂತ]], ಬುಕ್ಕ [[ಗಣಕಯಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ]]ತಾ ಸಾಧನೊನ್ ಬಳಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್.<ref>[[ಜರಾರ್ಡ್ ಡೆಬ್ರೋ|Debreu, Gerard]] (1987). "Mathematical Economics", ''The [[ದ ನ್ಯೂ ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್: ಅ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ಼್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್|New Palgrave: A Dictionary of Economics]]'', v. 3, pp. 401–03.</ref> ವೃತ್ತಿನಿರತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ್ ಈ ಸಾಧನಟ್ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪೂರ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ ಪಡೆತ್ ಇಪ್ಪುವೆರ್, ಕೆಲವೆರ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾಪನ ಪದ್ಧತಿ ಅಂಚನೆ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಧಾನಟ್ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯ ಪಡೆತ್ ಇಪ್ಪೆರ್ ಅಂಚನೆ ಇತರೆರ್ ಕಡಮೆ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಕ್ಷೇತ್ರಟ್ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯ ಪಡೆತ್ ಇಪ್ಪೆರ್. ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕ್ ಕಡಮೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಕೊರ್ಪೆರ್, ಅಂಚನೆ ಆಡಮ್ ಸ್ಮಿತ್ ಬುಕ್ಕ [[ಜೋಸಫ಼್ ಶೂಂಪೇಟರ್]]‌ರೆನ್ ಸೆರ್ತ್, ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ ಗಣಿತಜ್ಞೆರ್ ಅತ್ಜ್ಜಿ. ಆರ್ಥಿಕ ತರ್ಕಸರಣಿ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ವಿಷಯವಾತ್ ಅಂತರ್ದೃಷ್ಟನ್ ಸೆರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಬುಕ್ಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್ [[ಅನುದ್ದೇಶಿತ ಪರಿಣಾಮ]]ನ್ ನಟ್ಟ್ತೆರ್ ಘಟ್ಟದವರೆಗ್ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಣೆ ಕೊರಿಯರ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಲ್ತೆರ್ ==== ಸಿದ್ಧಾಂತೊ ==== ==== ಪ್ರಾಯೋಗಿಕೊ ಪರಿಶೀಲನೆಲು ==== ==== ಕೌಶಲಯುತ ಸಂವಹನ ಸಿದ್ಧಾಂತೊ ==== == ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಬುಕ್ಕ ಇತರ ವಿಷಯಲು == ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮಸ್ತ್ ವಿಜ್ಞಾನದೊಟ್ಟ್‌ಗ್ ಒಂಜಿ [[ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ]] ಬುಕ್ಕ [[ಆರ್ಥಿಕ ಭೂಗೋಳ]] (ಎಕನಾಮಿಕ್ ಜಿಯಾಗ್ರಫ಼ಿ), [[ಆರ್ಥಿಕ ಇತಿಹಾಸ]] (ಎಕನಾಮಿಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ), [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಯ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಯ್ಕೆ]], [[ಶಕ್ತಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಎನರ್ಜಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್), [[ಜೆಇಎಲ್ ವರ್ಗೀಕರಣ ಸಂಕೇತಗಳು|ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]], ಬುಕ್ಕ [[ಸಾಂಸ್ಥಾನಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ಸೆರ್ತ್, ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರತ ಅಂಚಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರನ್ ಪಡೆತ್ಂಡ್. ಕಾನೂನು ಬುಕ್ಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಅತ್ತಂದೆ ಕಾನೂನಿನ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಕಾನೂನಿಗ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ಕಾನೂನು ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಒಂಜಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ. ಅವು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಿಬಂಧನೆ ಪ್ರಭಾವೊನ್ ವಿವರಣೆ ಮಾಲ್ಪುನಗ,ಒವೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಿಬಂಧನೆಲು [[ಆರ್ಥಿಕ ಫಲದಾಯಕತೆ|ಆರ್ಥಿಕವಾತ್ ಫಲದಾಯಕಂದು]] ವಿಮರ್ಶಿಸೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್, ಬುಕ್ಕ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಿಬಂಧನೆಲು ಎಂಚಾತ್‍ ಇಪ್ಪುಂಡು ಪಂಡ ಮುನ್ನುಡಿಟ್ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಬಳಕೆನ್ ಸೇರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref>[[ಡೇವಿಡ್ ಡಿ. ಫ಼್ರೀಡ್‌ಮನ್|Friedman, David]] (1987). "Law and Economics," ''The New Palgrave: A Dictionary of Economics'', v. 3, p. 144.</ref><ref>[[ರಿಚರ್ಡ್ ಪೋಸ್ನರ್|Posner, Richard A.]] (1972). ''Economic Analysis of Law''. Aspen, 7th ed., 2007) ISBN 978-0-7355-6354-4.</ref> ೧೯೬೧ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ [[ರಾನಲ್ಡ್ ಕೋಸ್]]‌ ಒಂಜಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಲೇಖನ ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾತ್‍ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು [[ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಭಾವ]] ಸಮಸ್ಯೆನ್ ಪರಿಹಾರ ಮಾಲ್ಪುಂಡು ತೊಜಾತ್‍ ಕೊರ್ಪುನಾ.<ref>[[ರಾನಲ್ಡ್ ಕೋಸ್|Coase, Ronald]], "The Problem of Social Cost", ''[[ದ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ಼್ ಲಾ ಅಂಡ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್|The Journal of Law and Economics]]'' Vol.3, No.1 (1960). This issue was actually published in 1961.</ref> ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಬುಕ್ಕ [[ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ]] ನಡುಟ್ ಸಂಬಂಧ ಸಂಕೀರ್ಣವಾತ್. ಅನೇಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್, ಒವೆ ಅಗತ್ಯಲು ಅತ್ತಂದೆ ಬೇಕು, ಅತ್ತಂದೆ ಸಮಾಜಕ್ಕ್ ಎಂಚಾಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಅಂಟಾ ಅಯಿನ್ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸಂಬಂಧಿತ ಆಯ್ಕೆಲು ಬುಕ್ಕ ಮೌಲ್ಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪಿದಾಯಿಂಡ್‍ತ್ ರಾಜಕೀಯ ಅತ್ತಂದಂದೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಂದು ಪರಿಗಣನೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್. ಒರಕ್ಕ್ ಒರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅತ್ತಂದೆ ಸರ್ಕಾರತ ಗುರಿ ಒಂಜಿ ವರ್ಗೊನ್ ದೃಢಪಡಿಸಾತ್ ಮಿತ್ತ್, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಟ್ಟಟ್ ಅವುನ್ ಹೇಗೆ ಸಾಧನೆ ಮಾಲ್ಪೊಲಿ ಒಳನೋಟೊನ್ ಒದಗಿಸಬಲ್ಲದು. ಇತರೆರ್ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಚಾರಗಳ ಪ್ರಭಾವ, ಆಧುನಿಕ [[ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ]] ಆಧಾರವಾತ್, ಅರ್ ಒಪ್ಪುನ ಅತ್ತಂದೆ ಒಪ್ಪಿಯರಾ ಅಪುಜ್ಜಿ, ತಾತ್ವಿಕ ನಂಬಿಕೆನ್ ಒಂಜಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಪದ್ಧತಿನ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಅಂಚನೆ, (ಉದಾಹರಣೆಗ್, [[ಗಿರಾಕಿ ಹಿತರಕ್ಷಣೆ]] ಬುಕ್ಕ [[ಕೊಳ್ಳದಿರುವಿಕೆ ದಿನ]] "ಬಾಯ್ ನಥಿಂಗ್ ಡೇ" ನೋಡಿ.) ಕೆಲ ಚಿಂತಕೆರ್‍ನ ಪ್ರಕಾರ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಒಂಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ [[ನೈತಿಕತಾ ವಾದ]]ತ (ಮಾರಲ್ ರೀಸ಼ನಿಂಗ್) ಒಂಜಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಸಹ ಆತ್, ಅತ್ತಂದೆ ಪರೋಕ್ಷವಾತ್ ಅಯಿನ್ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಸೂಚನೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref>E.F.Schumacher: Small is Beautiful, Economics as if People matter.</ref> ಖರೀದಿ ನಿರ್ಧಾರೊನ್ ಮಾಲ್ಪುನಗ, ಹಣಕಾಸು ಬುಕ್ಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಚಾರದೊಟ್ಟಗ್ ಜೊತೆ, ನೈತಿಕ ಬುಕ್ಕ ಪಾರಿಸರಿಕ ಕಳವಳನ್ ಒರಿಯೆ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುಬರ್ [[ನೈತಿಕ ಗಿರಾಕಿ ಹಿತರಕ್ಷಣೆ]] (ಎಥಿಕಲ್ ಕನ್ಸೂಮರಿಸ಼ಮ್) ಆಧಾರವಾಕ್ಯವಾತ್ಂಡ್. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ಬುಕ್ಕ ಸುರಕ್ಷಿತೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಪರಿಮಿತವಾತ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವಿವೇಚನೆಡ್‍ತ್ ಕೂಡ್‍ತ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಸಹ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಒಂಜಿ ಕ್ಷೇತ್ರವಾತ್. ಆರೋಗ್ಯ ಬುಕ್ಕ ಸುರಕ್ಷಿತತೆ, ಪರಿಸರ, ನ್ಯಾಯ, ಅತ್ತಂದೆ ಆಪತ್ತ್, ನೆರವು, ಧ್ಯೇಯ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲೊನ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಾಲ್ಪಾಯಾರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಾನೊನ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡದಿರುವುದು ಒಂಜಿ ಬಗೆಟ್ ಉದ್ದೇಶ ಪೂರ್ವಕ ಅಜ್ಞಾನಂದು ಕೆಲವೆರ್ ಸೂಚನೆ ಇಪ್ಪುಂಡು ಬುಕ್ಕ ಇದರಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ಅತ್ತಂದೆ ಮಸ್ತ್ ಜಾಸ್ತಿ ಬಾಧೆ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref>Douglas Hubbard, "How to Measure Anything: Finding the Value of Intangibles in Business", John Wiley & Sons, 2007.</ref> ಈ ಅರ್ಥಟ್, ಅಂಚನೆ ವಿಷಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಂಶೊನ್ ವಿಮರ್ಶಿಸದಿರುವುದು ಅನೈತಿಕವಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು. ವಾಸ್ತವವಾತ್, ಅಮೇರಿಕಟ್ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆನ್ ಸೇರ್‍ತ್, ವಿಶ್ವಟ್ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಲು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್ ಆ ದಿಕ್ಕಿಟ್ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣ ಅಧ್ಯಯೊನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್. [[ಉಷ್ಣ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ಕ್ಕ್ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ [[ಶಕ್ತಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]], [[ಸಮಾಜ]]ಟ್ [[ಶಕ್ತಿ]]ಯ [[ಶಕ್ತಿ ಪೂರೈಕೆ|ಪೂರೈಕೆ]] ಬುಕ್ಕ [[ವಿಶ್ವ ಶಕ್ತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಕೆ|ಬಳಕೆಗೆ]] ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯೊನ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂಜಿ ವಿಶಾಲವಾತ್ [[ವಿಜ್ಞಾನ|ವೈಜ್ಞಾನಿಕ]] ವಿಷಯಕ್ಷೇತ್ರವಾತ್. ಉಷ್ಣ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್, ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಟ್ [[ಭೌತವಸ್ತು]], [[ಶಕ್ತಿ]], [[ಯಾದೃಚ್ಛಿಕತಾ ಮಾನ]] (ಎಂಟ್ರಪಿ), ಬುಕ್ಕ [[ಮಾಹಿತಿ]]ನ್ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು ಉಂದುವಾದಮಾಲ್ಪೆರ್.<ref name="Baumarter" >Baumgarter, Stefan. (2004). [https://web.archive.org/web/20060513203618/http://www.eco.uni-heidelberg.de/ng-oeoe/research/papers/Baumgaertner%202004%20ModEE.pdf Thermodynamic Models], Modeling in Ecological Economics (Ch. 18)</ref> ಉಷ್ಣ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ [[ವಿಕಾಸವಾದಿ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ|ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ]] [[ಶಕ್ತಿ]] ಪಾತ್ರೊನ್ [[ಉಷ್ಣಗತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ಎರಡನೆಯ ಸೂತ್ರ]] ಮುಖಾಂತರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬೇಕು ಬುಕ್ಕ ತೆರಿಯೊಡ್ ಬುಕ್ಕ ಪ್ರತಿಪಾದನೆನ್ ಆಧರಿಸಿದೆ ಆಂಚನೆ [[ಉತ್ಪಾದಕತೆ]], [[ಫಲದಾಯಕತೆ]], ಬುಕ್ಕ ಪ್ರಮುಖವಾತ್ ಜೀವರಾಶಿ ಬೆಳೆಸಲು ಬುಕ್ಕ ಕೆಲಸ ಮಾಲ್ಪಯಾರಾ ಲಭ್ಯವಾತ್ ಶಕ್ತಿನ್ ಸೆರೆಪತ್ತ್‌ ಬುಕ್ಕ ಬಳಕೆ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನೊನ್ ಬೆಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಲಾಭಗಳಂಥ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಾತ್ರ.<ref>[[ಪೀಟರ್ ಕಾರ್ನಿಂಗ್|Peter A. Corning]] 1 *, Stephen J. Kline. (2000). [https://archive.today/20120630072317/http://www3.interscience.wiley.com/cgi-bin/abstract/71007254/ABSTRACT Thermodynamics, information and life revisited, Part II: Thermoeconomics and Control information ] Systems Research and Behavioral Science, Apr. 07, Volume 15, Issue 6, Pages 453 – 482</ref><ref>[[ಪೀಟರ್ ಕಾರ್ನಿಂಗ್|Corning, P.]] (2002). “[https://web.archive.org/web/20080922072349/http://www.complexsystems.org/abstracts/thermoec.html Thermoeconomics – Beyond the Second Law]” – source: www.complexsystems.org</ref> ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಉಷ್ಣ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಹಲವುವೇಳೆ [[ಜೀವಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಟ್ ಚರ್ಚೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್, ಬುಕ್ಕ ಅವು ಸ್ವತಃ [[ನಿರಂತರತೆ]] (ಸಸ್ಟೇಯ್ನಬಿಲಿಟಿ) ಅಂಚನೆ [[ಚಿರಸ್ಥಾಯೀ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ]] (ಸಸ್ಟೇಯ್ನಬಲ್ ಡಿವೆಲಪ್‌ಮಂಟ್) ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಡೆಯಿನವು. [[ನಿಕಲಸ್ ಜಾರ್ಜೆಸ್ಕು-ರೋಜೆನ್|ಜಾರ್ಜೆಸ್ಕು-ರೋಜೆನ್]] [[ಉಷ್ಣಗತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ಯಾದೃಚ್ಛಿಕತಾ ಮಾನ]] ಪರಿಕಲ್ಪನೆನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಟ್ ಮರುಪರಿಚಯ ಮಾಲ್ತೆರ್ (ನ್ಯೂಟನ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಟ್ ಬತ್ತಿನ ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮೂಲತತ್ವ ಬೇರೆಯಾತ್) ಬುಕ್ಕ ನಂತರ [[ವಿಕಾಸವಾದಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] ಬೆಳೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿನ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವ್ಯಾಸಂಗೊನ್ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಅರ್ ವ್ಯಾಸಂಗೊ ಪ್ರಮುಖವಾತ್ [[ಜೀವ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಬಾಯೋಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ಬುಕ್ಕ [[ಜೀವಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ಕ್ಕ್ ಸಹಾಯ ಮಾಲ್ತೆರ್.<ref>Cleveland, C. and Ruth, M. 1997. When, where, and by how much do biophysical limits constrain the economic process? A survey of Georgescu-Roegen's contribution to ecological economics. ''Ecological Economics'' 22: 203-223.</ref><ref>Daly, H. 1995. On Nicholas Georgescu-Roegen’s contributions to economics: An obituary essay. ''Ecological Economics'' 13: 149-54.</ref><ref>Mayumi, K. 1995. Nicholas Georgescu-Roegen (1906-1994): an admirable epistemologist. ''Structural Change and Economic Dynamics'' 6: 115-120.</ref><ref>Mayumi,K. and Gowdy, J. M. (eds.) 1999. ''Bioeconomics and Sustainability: Essays in Honor of Nicholas Georgescu-Roegen''. Cheltenham: Edward Elgar.</ref><ref>Mayumi, K. 2001. ''The Origins of Ecological Economics: The Bioeconomics of Georgescu-Roegen''. London: Routledge.</ref> [[ಕ್ರಿಯೆಯ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮಾನ]] (ಎಕ್ಸರ್ಜಿ) ವಿಶ್ಲೇಷಣೆನ್ [[ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ]] (ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಇಕಾಲಜಿ) ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಟ್ ಶಕ್ತಿನ್ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾತ್ ಬಲಕೆ ಮಾಲ್ತೆರ್ ಬುಕ್ಕ ಅಂಚನೆ ನಡಪುವೆರ್.<ref>https://web.archive.org/web/20120716183551/http://exergy.se/goran/thesis/ ''Exergy - a useful concept'' by Göran Wall</ref> ''ಕ್ರಿಯೆ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಟ್ ಮಾನ'' ಪದವು [[ಜ಼ಾರಾನ್ ರ‍್ಯಾಂಟ್]]‌ಟ್ ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆಂಚನೆ ಅಯಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ [[ಜೋಸಾಯಾ ವಿಲರ್ಡ್ ಗಿಬ್ಸ್|ಜೇ. ವಿಲರ್ಡ್ ಗಿಬ್ಸ್]]‌ ವಿಕಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಟ್, ಕ್ರಿಯೆ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಉಪಯೋಗ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಬುಕ್ಕ ಯಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಹೊರಗಡೆ, ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ, [[ಜೀವಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]], [[ಮಂಡಲ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ]] (ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಇಕಾಲಜಿ), ಬುಕ್ಕ [[ಶಕ್ತಿ ವಿಜ್ಞಾನ]] (ಎನರ್ಜೆಟಿಕ್ಸ್) ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗ್ ವಿಸ್ತರನೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್. == ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರೊ ಸಂಬಂಧಿತ ಟೀಕೆಲು == [[ನಿರುತ್ಸಾಹದ ವಿಜ್ಞಾನ]] (ಡಿಸ಼್ಮಲ್ ಸಾಯನ್ಸ್) ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕ್ [[ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಕಾಲಮಾನ|ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಕಾಲ]] ಇತಿಹಾಸಕಾರೆ [[ಥಾಮಸ್ ಕಾರ್ಲಾಯ್ಲ್]]‌ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನಟ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಅಯಿನ ಒಂಜಿ ಅವಹೇಳನಾತ್ಮಕ ಪರ್ಯಾಯವಾಯಿನ ಪುದರ್. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ "ನಿರುತ್ಸಾಹತ ವಿಜ್ಞಾನ" ಪರಿಹಾಸತ ಪುದರ್ನ್, ಯೋಜಿತ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ವೃದ್ಧಿ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆ ಮಸ್ತ್ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣೊಡ್ ಮೀರ್ಂಟ ಉಪವಾಸ ಇಪ್ಪು ಕಠೋರವಾತ್ ಮುನ್ನುಡಿತ, ೧೮ನೇ ಶತಮಾನಟ್ ಲಾಸ್ಟಗ್ ಮಾನ್ಯ [[ಥಾಮಸ್ ಮ್ಯಾಲ್ಥಸ್|ಥಾಮಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಮ್ಯಾಲ್ಥಸ್]]‌ ಬರಹಗ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾತ್ ಕಾರ್ಲಾಯ್ಲ್ ಕೊರ್ತೆರ್ ಅಂಚ ಪಣ್ಪೆರ್. ಮ್ಯಾಲ್ಥಸ್‌ ತತ್ವಬೋಧನೆಲು "[[ಮ್ಯಾಲ್ಥಸ್ ಸಂಬಂಧಿ ಮಹಾವಿಪತ್ತು|ಮ್ಯಾಲ್ಥಸ್‌ ವಿಷಾದಕ ಸೂತ್ರ]]" (ಮ್ಯಾಲ್ಠಸ್' ಡಿಸ಼್ಮಲ್ ಥೀಯರಮ್) ಅನ್ವಯ ನುಡಿಗಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಚಿತವಾದವು. ಅರೆನ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಲು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನ [[ಕೃಷಿ|ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿನ]] ಫಲದಾಯಕತೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸುಧಾರಣೆ ಭಗ್ನಗೊಂಡವು; ಆದರೂ, ಮಾನವನ ಪೊಸ ಕಲ್ಪನೆಲು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ವೃದ್ಧಿ ಸರಿಸಮವಾತ್ ಪಡೆಯರ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತವೆಂದು ಊಹಿಸಿದರೆ, ಅರ್ ಸೂಚಿಸಿದ ನಿಸ್ತೇಜ ಅಂತ್ಯವು ಒಂಜಿ ವಿವಾದಿತ ಭವಿಷ್ಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯಾತ್ ಸೆರಾತ್ ಉಂಡು.<ref> {{ಪುಸ್ತಕ ಆಧಾರ |last= Malthus |first= Thomas Robert |editor= |others= |title= An Essay on the Principle of Population, As It Affects the Future Improvement of Society, with Remarks on the Speculations of Mr. Godwin, M. Condorcet, and Other Writers |url= http://www.econlib.org/library/Malthus/malPop.html |accessdate= 2008-06-28 |edition= 1st edition |year= 1798 |publisher= J Johnson |location= London |chapter= Chapter II }} </ref> [[ಜಾನ್ ಸ್ಟೂಅರ್ಟ್ ಮಿಲ್]] ಅತ್ತಂದೆ [[ಲೇಯಾನ್ ವಾಲ್ವಾ]]ರಂಚಿನ ಕೆಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್, ಸಂಪತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಯಿನ್ ವಿತರಣೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಾರದೆಂದು ಸಮರ್ಥನೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಅಪಗ ದುಂಬುತಾರ್ "ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ" ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಬುಕ್ಕ ರಡ್ಡನೆತಾರ್ "ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ"ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ಬುಕ್ಕ ಇದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗ್ ಅಧಿಕಾರ ಬುಕ್ಕ ರಾಜಕಾರಣ ಒಂಜಿ ವಿಷಯ.<ref>''The Origin of Economic Ideas'', Guy Routh (1989)</ref> ''ದ ವೆಲ್ತ್ ಆಫ಼್ ನೇಷನ್ಸ್''ನಲ್ಲಿ, [[ಆಡಮ್ ಸ್ಮಿತ್]] ಇತ್ತೆಲಾ ಚರ್ಚೆ ಬುಕ್ಕ ವಿವಾದ ವಸ್ತುವಾತ್ಂಡ್ ಅನೇಕ ವಿಷಯಲು ಮಿತ್ತ್ ಕೇಂದ್ರಿಕರಣವಾತ್ಂಡ್. ತಮ್ಮ ಆದೇಶಗ್ ವಿಧೇಯವಾತ್ ಒಂಜಿ ಸರ್ಕಾರೊನ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಲು ಗುಂಪುಲು ಸ್ಮಿತ್ ಬುಕ್ಕೊಲಾ ಟೀಕೆ ಮಾಲ್ತೆ. ಸ್ಮಿತ್‌ರ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಇವನ್ನು [[ಒಳಗುಂಪು]]ಗಳೆಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆಂಚನೆ ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಗುಂಪು|ವಿಶೇಷ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳೆಂದು]] ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕರುಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಾಣಿಜ್ಯಕೂಟಗಳು, ಸಂಪೂರ್ಣ [[ಅಲ್ಪಾಧಿಕಾರ]]ಗಳು, [[ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯತೆ]]ಗಳು, [[ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಘ]]ಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಒಂದು ಪದವಾಗಿದೆ.<ref>See Noam Chomsky (''Understanding Power''), [https://web.archive.org/web/20081014032025/http://www.understandingpower.com/Chapter5.htm#f1] on Smith's emphasis on class conflict in the Wealth of Nations</ref> ಒಂದು ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವು ವಸ್ತುತಃ, ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರದ ಅಥವಾ ಇತರೆ ನಿರ್ಧಾರಕರ್ತೃ ಸಂಸ್ಥೆಯ ರಾಜಕೀಯ ನಿಯಮಗಳ ಮಿತ್ತ್ ಉಂತುಜ್ಜಿ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅನೇಕ [[ರಾಜಕಾರಣಿ|ಕಾರ್ಯನೀತಿಕಾರರು]] ಅಥವಾ ಇತರ ಜನರ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಲ್ಲ ಉನ್ನತವಾದ ಪದವಿಯ ಸ್ಥಾನೊನ್ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಲು, [[ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ]] ಅಂಚನೆ [[ಮೌಲ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] (ವ್ಯಾಲ್ಯು ಸಿಸ್ಟಮ್) ಸಮರ್ಥಿವಾಯಿನ ಸಾಧನವಾತ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಲು ಬುಕ್ಕ [[ಭಾಷಣಕಲೆ]] ಯಥೇಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣೊನ್ ನಿರಂಕುಶವಾತ್ ಬತ್ತನಾವು ತೆರಿಯಾಂದ್, ಬುಕ್ಕ ಅರೆನ ಹೇಳಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸಂಬದ್ಧವಾಯಿನ ವಿಷಯ ಸೀಮಿತ ವಾಪುಂಡು.<ref>{{Cite web |title=Dr. Locke Carter (Summer 2006 graduate course)—Texas Tech University |url=http://www.faculty.english.ttu.edu/carter/5377/ |access-date=2016-11-19 |archive-date=2008-05-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080504213553/http://www.faculty.english.ttu.edu/carter/5377/ |dead-url=yes }}</ref> [[ರಾಜಕಾರಣ]]ದೊಟ್ಟಗ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬುಕ್ಕ ಆಚರಣೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ<ref>{{Cite web |title=Research Paper No. 2006/148 Ethics, Rhetoric and Politics of Post-conflict Reconstruction How Can the Concept of Social ContractHelp Us in Understanding How to Make Peace Work? Sirkku K. Hellsten, pg. 13 |url=http://www.wider.unu.edu/publications/rps/rps2006/rp2006-148.pdf |access-date=2007-06-11 |archive-date=2007-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070611105040/http://www.wider.unu.edu/publications/rps/rps2006/rp2006-148.pdf |dead-url=no }}</ref> ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರಾಡಂಬರದ ಸ್ವಂತಿಕೆಯುಳ್ಳೊ ತತ್ವೊಲು ತೊಜುಜ್ಜಿ ಅತ್ತಂದೆ ತಿರುಚಬಹುದಾದ ವಾದವಿವಾದದ ಒಂಜಿ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾತ್, ಬುಕ್ಕ ಇದೆನ್ ಆಪಗ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ ಬುಕ್ಕ ಮೌಲ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಂದು ಭ್ರಮಿಸುವೆರ್.<ref>{{Cite web |title=Political Communication: Rhetoric, Government, and Citizens, second edition, Dan F. Hahn |url=http://www.stratapub.com/Hahn/preface.htm |access-date=2016-11-19 |archive-date=2011-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110126163521/http://www.stratapub.com/Hahn/preface.htm |url-status=dead }}</ref> ''ಸ್ಟೆಡಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್'' ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ, [[ಹರ್ಮನ್ ಡೇಲಿ]] ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಮಿತ್ತ್ ದಿವುನ ಮಹತ್ವ ಬುಕ್ಕ ನಮ್ಮ ಎದುರ್ಗ್ ಶಕ್ತಿ ಅಂಚನೆ ಪಾರಿಸರಿಕ ವಾಸ್ತವತೆ ನಡುವಣ ತಾರ್ಕಿಕ ಅಸಮಂಜಸತೆ ತೋಜುಂಡು.<ref>https://web.archive.org/web/20070703030456/http://dieoff.org/page88.htm Steady-State Economics, by Herman Daly</ref> [[ಫ಼್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಸಾಡಿ]], ಉಷ್ಣಗತಿ ಶಾಸ್ತ್ರತ ಮೂಲತತ್ವಲು ಬದಲು ಹಣಕಾಸು ಚಲನೆದೊಟ್ಟಗ್ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಭೋಗ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಅಪರಿಮಿತವಾಗಿದೆಯೆಂದು, ಬುಕ್ಕ ನಿರಂತರ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕವಾತ್ ಸಾಧ್ಯವಲ್ಲದೇ, ಸದ್ಧರ್ಮವಾಗಿ ಅಂಚನೆ ನೈತಿಕವಾತ್ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವೆಂದು ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿಸಿ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆಂದು ಡೇಲಿ ವಾದಿಸತೆರ್. ''[[ವೆಲ್ತ್, ವರ್ಚುಅಲ್ ವೆಲ್ತ್ ಅಂಡ್ ಡೆಟ್]]‌ನಲ್ಲಿ,'' (ಜ್ಯಾರ್ಜ್ ಆಲನ್ ಮತ್ತು ಅನ್ವಿನ್ ೧೯೨೬), ಫ಼್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಸಾಡಿ ತಮ್ಮ ಗಮನೊನ್ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಶಕ್ತಿ ಪಾತ್ರದತ್ತ ತಿರ್ಗಾತ್. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಹಣಕಾಸು ಚಲನೆ ಮಿತ್ತ್ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಅರ್ ಟೀಕಿಸಿದರು, ಬುಕ್ಕ ಮೂಲದ್ರವ್ಯ ಭೌತಿಕ ಸರಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಸೇವೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಶಕ್ತಿ ಬಳಕೆಯಿಂದ "ನಿಜವಾದ" ಐಶ್ವರ್ಯವು ಬರುತ್ತದೆಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಸಾಡಿಯವರ ಆರ್ಥಿಕ ಬರಹನ್ ಅರ್ ಕಾಲೊಡ್ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗ್ ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆಂಚನೆ ಮಿತ್ತ್ [[ಉಷ್ಣ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ|ಜೀವ ಭೌತಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಬಾಯೊಫ಼ಿಸ಼ಿಕಲ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ಬುಕ್ಕ [[ಜೀವಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] ಬುಕ್ಕ ಒಟ್ಟಗ್ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಮುಟ್ಟ [[ಜೀವ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ವಿಕಾಸಕ್ಕಾತ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು.<ref>http://www.eoearth.org/article/Soddy,_Frederick Soddy, Frederick - Encyclopedia of Earth</ref> [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕು|ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿನ]] ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕತ ಕಾರ್ಯನೀತಿಲು ಬುಕ್ಕ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ತ ಮಂಡಲಾಧಿಕಾರಿ ಭಾಷಣ ಡಾಂಭಿಕ ಎನಿಸುವ ಶೈಲಿ ಅಂಚನೆ [[ಸಂಸ್ಥಾನ]] [[ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ|ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರ್ಯನೀತಿಲು]],<ref>Johan Scholvinck, Director of the UN Division for Social Policy and Development in New York, [https://web.archive.org/web/20071118193838/http://www.icsw.org/publications/sdr/2002-june/un-division.htm Making the Case for the Integration of Social and Economic Policy], The Social Development Review</ref> ([[ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನೀತಿ|ಹಣಕಾಸು]] ಮತ್ತು [[ಆದಾಯ ಕಾರ್ಯನೀತಿ]]) ಆಧಾರವಾಕ್ಯಗಳಂತಹ ವಿಷಯಗಳು ವಾದವಿವಾದ ಮತ್ತು ಟೀಕೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿವೆ.<ref>Bernd Hayo (Georgetown University & University of Bonn), [http://ideas.repec.org/p/wpa/wuwpma/0103006.html Do We Really Need Central Bank Independence? A Critical Re- examination], IDEAS at the Department of Economics, College of Liberal Arts and Sciences, University of Connecticut</ref><ref>Gabriel Mangano (Centre Walras-Pareto, University of Lausanne BFSH 1, 1015 Lausanne, Switzerland, and London School of Economics), Measuring Central Bank Independence: A Tale of Subjectivity and of Its Consequences, Oxford Economic Papers. 1998; 50: 468–492</ref><ref>Friedrich Heinemann, [http://ideas.repec.org/p/zbw/zewdip/4553.html Does it Pay to Watch Central Bankers' Lips? The Information Content of ECB Wording], IDEAS at the Department of Economics, College of Liberal Arts and Sciences, University of Connecticut</ref><ref>Stephen G. Cecchetti, [http://ideas.repec.org/p/nbr/nberwo/6306.html Central Bank Policy Rules: Conceptual Issues and Practical Considerations], IDEAS at the Department of Economics, College of Liberal Arts and Sciences, University of Connecticut</ref> ಮಸ್ತ್ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾತ್ ವರದಿ ಮಾಲ್ತೆರ್ [[ಡಿಯರ್‌ಡ್ರ ಮಕ್ಲಾಸ್ಕಿ]] ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಬುಕ್ಕ [[ಮಕ್ಲಾಸ್ಕಿಯವರ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನ|ಅವರ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು]] ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಪದ್ಧತಿಯು ಸುಧಾರಿಸಿಲ್ಲವೆಂದು ಅವರು ಮತ್ತು ಸ್ಟೀವನ್ ಜ಼ಿಲಿಯಾಕ್ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name=Ziliak2004>{{ಪತ್ರಿಕೆ ಆಧಾರ | author = Ziliak, S.T. | coauthors = Mc Closkey, D.N. | year = 2004 | title = Size Matters: The Standard Error of Regressions in the American Economic Review | journal = Econ Journal Watch | volume = 1 | issue = 2 | pages = 331–358 | url =http://www.econjournalwatch.org/pdf/ZiliakMcCloskeyAugust2004.pdf | accessdate = 2008-06-10|format=PDF}}</ref> ಈ ಎರಡನೆಯ ವಿಷಯವು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{ಪತ್ರಿಕೆ ಆಧಾರ | author = | year = | title = Sound and Fury: McCloskey and Significance Testing in Economics | url = http://ideas.repec.org/p/wpa/wuwpem/0511018.html | accessdate = 2008-06-10}}</ref> === ಪೂರ್ವಾನುಮಾನತಾ ಬಗೆಟ್ ಟೀಕೆಲು === ಅವಾಸ್ತವಿಕ, ಅಸಮರ್ಥನೀಯ, ಅತ್ತಂದೆ ಮಸ್ತ್ ಸರಳವಾಯಿನ ಪೂರ್ವಾನುಮಾನೊನ್ ಅವಲಂಭನೆ,ಬುಕ್ಕ ಕೆಲ ಸನ್ನಿವೇಶೊಡ್ ಈ ಪೂರ್ವಾನುಮಾನೊನ್ ನಾಜೂಕಾತ್ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರತ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಒದಗಿ ಬರುತ್ರ್ಪುಂಡು, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಟೀಕೆಗ್ ಒಳಾಯಿ ಅತ್ಂಡು. ಉದಾಹರಣೆಗ್, [[ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ]] (ಪರ್ಫ಼ಿಕ್ಟ್ ಇನ್‌ಫ಼ರ್ಮೇಶನ್), [[ಲಾಭ ಗರಿಷ್ಠೀಕರಣ]] (ಪ್ರಾಫ಼ಿಟ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಮಾಯ್ಜ಼ೇಶನ್) ಬುಕ್ಕ [[ವಿವೇಕಯುಕ್ತ ಆಯ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ವಿವೇಕಯುಕ್ತ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು]] ಸೆರ್ತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು.<ref>Rappaport, Steven (1996). "Abstraction and Unrealistic Assumptions in Economics," ''Journal of Economic Methodology'', 3(2}, pp. 215–236. [http://www.informaworld.com/smpp/content~content=a739439848~db=all Abstract,] (1998). ''Models and Reality in Economics''. Edward Elgar, p. 6, ch. 6–8.</ref><ref>Friedman, Milton (1953), "The Methodology of Positive Economics," ''Essays in Positive Economics'', University of Chicago Press, pp. 14–15, 22, 31.</ref><ref>Boland, Lawrence A. (2008). "Assumptions Controversy", ''[[ದ ನ್ಯೂ ಪಾಲ್‌ಗ್ರೇವ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ಼್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್, ೨ನೇ ಆವೃತ್ತಿ|The New Palgrave Dictionary of Economics, 2nd Edition]]'' [http://www.dictionaryofeconomics.com/article?id=pde2008_A000231&q=assumption&topicid=&result_number=1 Online abstract.] Accessed May 30, 2008.</ref> ಕೆಲವಷ್ಟು ಸಮಕಾಲೀನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ [[ಮಾಹಿತಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]], [[ವರ್ತನಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]], ಬುಕ್ಕ [[ಸಂಕೀರ್ಣತಾ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] ಇಂಚಿನ (ಕಂಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ಬೆಳಕಿಗ್ ಬರುತ್ತ್ ಉಂಡು ಉಪ ಶಿಕ್ಷಣ ವಿಷಯಲು ಮೂಲಕ ಈ ಸಮಸ್ಯೆನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಿತ್ತ್ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ, ಬುಕ್ಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಇಪ್ಪುನ ಮುಖ್ಯ ವಾಹಿನಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಟ್ ಒಂಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆನ್ [[ಜೆಫ಼್ರಿ ಹಾಜ್‌ಸನ್]] ಮುಂದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name=Hodgson2007>{{ಪತ್ರಿಕೆ ಆಧಾರ | author = Hodgson, G.M | year = 200 | title = Evolutionary and Institutional Economics as the New Mainstream | journal = Evolutionary and Institutional Economics Review | volume = 4 | issue = 1 | pages = 7–25 | url = http://joi.jlc.jst.go.jp/JST.JSTAGE/eier/4.7?from=Google | accessdate = 2008-06-0 }}</ref>. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೇನ್ಸ್<ref> {{ಪತ್ರಿಕೆ ಆಧಾರ | last = Keynes | first = J. M. | authorlink = ಜಾನ್ ಮೇಯ್ನರ್ಡ್ ಕೇನ್ಸ್ | coauthors = | title = Alfred Marshall 1842-1924 | journal = The Economic Journal | volume = 34 | issue = 135 | pages = 333,356 | publisher = | location = | month = September | year = 1924 | url =http://www.jstor.org/stable/2222645 | doi = | id = | accessdate = 2008-04-19}} </ref> ಬುಕ್ಕ ಜಾಶ್‌ಕಾವ್ ಪ್ರಖ್ಯಾತೆರ್ ಮುಖ್ಯ ವಾಹಿನಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆರ್, [[ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ಜ್ಞರೊಟ್ಟ್ಗ್, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗವಾತ್ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕತ ಬದಲು ಪರಿಕಾಲ್ಪನಿಕವಾತ್ಂಡು, ಬುಕ್ಕ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕವಾತ್ ಮಾದರಿನ್ ರೂಪಿಸಲು ಅಂಚನೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾತ್ ಕಷ್ಟವಾತ್ಂಡು ಗಮನ ದಿಪೆರ್. [[ಅಲ್ಪಾಧಿಕಾರ]] ಸಂಶೋಧನೆ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಚರ್ಚೆ, ಆಚರಣೆ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಚಾರ ಶೀಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೈಗಾರಿಕೆಗ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾತ್ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಅಂಶೊನ್ ಆಧರಿಸಿದ "ಅನೌಪಚಾರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ"ನ್ ಬಳಸಲು ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತಾರೆಂದು ೧೯೭೫ರೆಟ್ [[ಪಾಲ್ ಜಾಶ್‌ಕಾವ್]] ತೋರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಪಾಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತಾದರೂ ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸವು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಅವಲೋಕನಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತೆಂಬ ಒಂದು ದೃಢ ಅನಿಸಿಕೆಯನ್ನು ಜಾಶ್‌ಕಾವ್ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಮಾದರಿಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾರಿಜ್ಜಿ, ಬುಕ್ಕ ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಹಿಂದಿರುವ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶವಾದ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತೆಂದು ಅರ್ ವಾದಿಸಿದರು.<ref> {{ಪತ್ರಿಕೆ ಆಧಾರ | last = Joskow | first = Paul | authorlink =ಪಾಲ್ ಜಾಶ್‌ಕಾವ್ | coauthors = | title = Firm Decision-making Policy and Oligopoly Theory | journal = The American Economic Review | volume = 65 | issue = 2, Papers and Proceedings of the Eighty-seventh Annual Meeting of the American Economic Association | pages = 270–279, Particularly 271 | publisher = | location = | month = May | year = 1975 | url =http://www.jstor.org/stable/1818864 | doi = | id = | accessdate = 2008-04-19}} </ref> ಈ ಕಳವಳ ಪಿರಲಾ, ಮುಖ್ಯ ವಾಹಿನಿ ಸ್ನಾತಕ ಬೋಧನಾ ಕ್ರಮಲು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚಾತ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬುಕ್ಕ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ಅದಾರ ವಾತ್ ಉಂಡು.<ref name=Textbooks2004>{{ಪತ್ರಿಕೆ ಆಧಾರ | author = Johansson D. | year = 2004 | title = Economics without Entrepreneurship or Institutions: A Vocabulary Analysis of Graduate Textbooks | journal = Econ Journal Watch | volume = 1 | issue = 3 | pages = 515–538 | url = http://www.econjournalwatch.org/pdf/JohanssonPractice1December2004.pdf | accessdate = 2008-06-07|format=PDF}}</ref> ಇತಿಹಾಸೊಡ್ ಅತ್ಯಂತ ನವ್ಯ ವಿಚರಧಾರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಸ್ತ್ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರತ ಬದಲಾತ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆನ್ ಸೆರಾತ್ ಉಂಡು, ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಆರ್ಥಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಡ್ ಒಂಜಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ವತ್ಪ್ರ ಬಂಧೊನ್ ಪ್ರಕಟ ಮಾಲ್ಪಯಾರಾ ಉಂದು ಮಸ್ತ್ ಕಡಿಮೆ ಇಪ್ಪುಂಡು ಅಸಾಧ್ಯವಾಯಿನ.<ref name=Sutter2007>{{ಪತ್ರಿಕೆ ಆಧಾರ| author = Sutter D, Pjesky R. | year = 2007 | title = Where Would Adam Smith Publish Today? The Near Absence of Math-free Research in Top Journals | journal = Scholarly Comments on Academic Economics | volume = 4 | issue = 2 | pages = 230–240 | url =http://www.econjournalwatch.org/main/intermedia.php?filename=EJWCompleteIssueMay2007.pdf#page=64 | accessdate = 2008-06-07}}</ref> ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಅಮೂರ್ತವಾಯಿನ ಬುಕ್ಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ದೊಟ್ಟಗ್ ಕೆಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ಭ್ರಮನಿರಸನ, ಫ಼್ರಾನ್ಸ್‌ ೨೦೦೦ಡ್ ಆರಂಭವಾಯಿನ, [[ಅವಾಸ್ತವತೆ ಬುಕ್ಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಪೋಸ್ಟ್-ಆಟಿಸ್ಟಿಕ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್) ಚಳವಳಿಗ್ ದಾರಿ ತೋಜುಂಡು. [[ಸಂಕೀರ್ಣತಾ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] ಒರಿಯೆ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಯಿನ [[ಡೇವಿಡ್ ಕೊಲ್ಯಾಂಡರ್]]‌, ಶಿಕಾಗೋ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಕ್ಕ್ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾತ್, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಎಮ್ಆಯ್‌ಟಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಕ್ಕ್ ಅರ್ ಸಂಬಂಧ ಇಪ್ಪುನ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಧಾನಗ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾತ್ ಹೇಳಿಕೆ ಕೊರ್ಪೆರ್ (ಆದಾಗ್ಯೂ ಶಿಕಾಗೋ ಪಂಥೊನ್ ಸಹ ಇತ್ತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪುಟ್ಟುಂದು ಪಣಪುಜ್ಜೆರ್). ಶಿಕಾಗೋ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಜನಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಜನಿತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವನತಿಗೆ ಯಾವುದೋ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವೆಂದು ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಮಾದರಿಯಿಲ್ಲದ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ನಿರಾಕರಣೇ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿನ್ ಎನ್ಕಲೊ ತೂತೊ ಅರ್ ಗಮನ ದಿತೆರ್,ಬುಕ್ಕ ಮಾದರಿಲು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಂತರ್ದೃಷ್ಟಿನ್ ಸೀಮಿತವಾತ್ ಇತ್ತಂಡು ಅರ್ ನಂಬುವೆರ್.<ref>Colander, D. (1998). Confessions of an Economic Gadfly. In ''[http://books.google.com/books?id=F8zynA594DUC Passion and Craft]''. pp. 39 – 55.</ref> ಆಂಚಟಲಾ ಮಸ್ತ್ ಇಂಚಿಪೊದ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾತ್ ಒಂಜಿ ಮಸ್ತ್ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಜನಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನೊನ್ ಪಡೆತ್ತಂಡ್ [[ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]], ಗಣಿತಜ್ಞರೊಟ್ಟಗ್ ಬುಕ್ಕ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ಬಳಕೆ ಮಾಲ್ಪೊಡು ಅರ್ ಬರೆತ್ದಿತೆರ್.<ref name=Colander2007/> "ಮುಖ್ಯ ವಾಹಿನಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಒಂಜಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಯಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ನಿರೂಪಣಾ ಕ್ರಿಯೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ", ಅರ್ ಬರೆತ್ತೆರ್,ಬುಕ್ಕ ಬೇಡಾಯಿನ ಇಜ್ಜಿಯಾಂತೆ ಪ್ರಮಾಣ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗ ಬದಲಾತ್ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ. ಸಂಸ್ಥೆಲು ಅತ್ತಂದೆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾಯಿನ, ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎತ್ತಿ ತೋಜಾತ್ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಕೆಲ ವಿಷಯಲು, ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಬೆಲೆನ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಾತೆರ್, ಮುಖ್ಯ ವಾಹಿನಿಟ್ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸೊಲು ಮೂಲಕ ಇತ್ತೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಲ್ಪೆರ್. ಉದಾಹರಣೆಗ್, [[ನೂತನ ಸಾಂಸ್ಥಾನಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]]ವ (ನ್ಯೂ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟೂಶನಲ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್), ಬಹುಮಟ್ಟಿಗ್ ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಯಿನ [[ಸಾಂಸ್ಥಾನಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮಸ್ತ್ ಸಂಬಂಧ ಇಜ್ಜಿಯಾಂತೆ, ಸಂಸ್ಥೆಲು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ಬಳಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್. ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಂಥವಾಯಿನ [[ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ಪಂಥ|ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದೊಂಟ್ಟುಗ್]] ತಮ್ಮ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಾತ್ ಪರಿಚಿತರಾಯಿನ [[ಫ಼್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಹಾಯೆಕ್]], ಎನ್ಕಲೊ ೧೯೭೪ರ [[ಆರ್ಥಿಕ [[ವಿಜ್ಞಾನ]] ನೋಬೆಲ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪಾರಿತೋಷಕ|ನೋಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕ]] ಭಾಷಣೊಡ್, ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹೆ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ವೈಫಲ್ಯಗ್ ಭೌತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗ್ ಬಳಕೆ ಮಾಲ್ಪೆರ್ [[ಗಣಿತ]]ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಧಾನೊನ್ ಅನುಕರಣೆ ಮಾಲ್ಪಯಾರ ಒಂಜಿ ವಿಮರ್ಶೆ ಬುಕ್ಕ ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆರೋಪ ಮಾಲ್ತೆರ್. ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ [[ನಿರುದ್ಯೋಗ]], ಮಸ್ತ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಲ್ತೆರ್ ಆರ್ಥಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನ ಕೂಡ ಅಂಚಿನ ವಿಧಾನೊನ್ ದುಂಬೆ ದಿತೆರ್ ಭೌತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿರೂಪಟ್ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾತ್ ಮಸ್ತ್ ಜಟಿಲವಾಯಿನ ಅರ್ ವಾದಮಾಲ್ಪೆರ್. ಜೊತೆಗ್, ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬುಕ್ಕ ಮಾಹಿತಿಗ್ ಹಲವು ವೇಳೆ ಮಸ್ತ್ ನಿಖರವಾತ್ ಬುಕ್ಕ ಕೇವಲ ಅಗತ್ಯವಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಬದಲಾವಣೆನ್ ''ದಿಕ್ಕಿಗೆ'' ಒದಗಾತ್ ಇಪ್ಪುಂಡು, ಅರೆನ ''ಗಾತ್ರ''ಕ್ಕತ್.<ref name="Hayek">ಅಂತರ್ಜಾಲ ಆಧಾರ|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1974/hayek-lecture.html#not1|title=The Pretence of Knowledge |accessdate=2007-09-26|publisher=Nobleprize.org|year=1974|author=[[ಫ಼್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಹಾಯೆಕ್|Hayek, Friedrich A.]]|work=Lecture to the Memory of Alfred Nobel, paragraphs 2, 4, 5, and 7–10.</ref> ಭಾಗಶಃ ಟೀಕೆ ಕಾರಣವಾತ್, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವ ೧೯೪೦ ಇಂಚಿಗ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಬುಕ್ಕ ವಿಧಾನಗ್ ಒಂಜಿ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಸಂಚಿತ ವಿಧ್ಯುಕ್ತೀಕರಣ (ಫ಼ಾರ್ಮಲೈಜ಼ೇಶನ್) ಬುಕ್ಕ ವಿಶದೀಕರಣಕ್ಕ್ ಒಳಗಾಗಿದೆ, ಬುಕ್ಕ ಕೆಲವು ವಾಸ್ತವಿಕ ಪ್ರಪಂಚ ವಿದ್ಯಮಾನ ವಿವರಿಸಾಯಿರ [[ಕಲ್ಪಿತ-ನಿಗಮನಾತ್ಮಕ ವಿನ್ಯಾಸ|ಕಲ್ಪಿತ-ನಿಗಮನಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನ]] (ಹಾಯ್ಪಥೆಟಿಕೋ-ಡಿಡಕ್ಟಿವ್ ಮೆಥಡ್) ಬಳಸುವಿಕೆ ದಿಕ್ಕಿಟ್.<ref>Blaug, Mark (2007). "The Social Sciences: Economics" (Postwar developments, Methodological considerations in contemporary economics), ''The New Encyclopædia Britannica'', v. 27, pp. 346–47.</ref> == ಇಂದೆನ್ ತೂಲೆ== * [https://kn.wikisource.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%88%E0%B2%B8%E0%B3%82%E0%B2%B0%E0%B3%81_%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B2%BF%E0%B2%B2%E0%B2%AF_%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%95%E0%B3%8B%E0%B2%B6/%E0%B2%85%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%A5%E0%B2%B6%E0%B2%BE%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B0 ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯತ ವಿಶ್ವಕೋಶಟ್ ಉಂಡು ಲೇಖನ] == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} ==ಪಿದಾಯಿತ ಕೊಂಡಿ== [[ವರ್ಗೊ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] h68zu2fzpmr0gam8wh6jbyowf2zyl10 0 3782 374547 366797 2026-11-05T01:20:14Z InternetArchiveBot 4316 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 374547 wikitext text/x-wiki '''ಕಲ್ಕುಡೆ''' [[ತುಳುನಾಡ್|ತುಲುನಾಡ್‍]]ದ ಆನ್ ಬೂತೊ. ಅಣ್ಣೆ ಕಲ್ಕುಡೆ ತಂಗಡಿ [[ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ]]. ಮೊಕುಲು ಇರ್ವೆರ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಆರಾಧನೆ ಪಡೆವೊನುವೆರ್. ಕಲ್ಕುಡೆ [[ಭೂತಾರಾಧನೆ|ಭೂತೊ]]ಲೆಡ್ ಪ್ರಮುಖವಾಯಿ ಭೂತೊ. ಪ್ರದಾನವಾದ್ ಕಲ್ಕುಡೆ ಒರಿ ಶಿಲ್ಪಿ. ಇಂಬ್ಯನ್ ಬೀರ ಕಲ್ಕುಡೇಂದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಇಂಬ್ಯನ ಅಮ್ಮೆ ಸಂಬು ಕಲ್ಕುಡೆ, ಮಲ್ಲ ಸಿಲ್ಪಿ. ಬೆಳಗೊಳದ ಗೊಮ್ಮಟನ್ ಕೆತ್ತುವೆ. ಮಲ್ಲ ಕೆತ್ತನೆದ ಬೇಲೆನೇ ಮಲ್ಪುವೆ. ಆಂಡ ಈ ಕೆತ್ತನೆಡ್ ಆಯ ಮಗೆ ಆಯಿನ ಬೀರ ಕಲ್ಕುಡೆನೇ ದೊಸೊ ತೋಜಾಬೆ. ಇಂದೆಡ್ದಾದ್ ಅಮ್ಮೆ ಅವಮಾನೊಡು ಸಯಿಪೆ. ಬುಕೊ ಮಗೆನೇ ಅಮ್ಮನ ಕೆಲಸೊನು ಮುಂದುವರಿಸಾವೆ. ಬೈರರಸನ ಲೆಪ್ಪುಗು ಕಾರ್ಲಗ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಕಾರ್ಲಡ್ ಗೊಮ್ಮಟನ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪುವೆ. ಇಂದೆನ್ ತೂದು ಕುಸಿ ಆಯಿನ ಬೈರರಸೆ ಎಲ್ಲೆ ಎನ್ನ ಅರಮನೆಡ್ ನಿಕ್ಕ್ ಸೇಜಪಾಲ್ ಕೊರ್ಪೆಂದ್ ಲೆಪುಡಾವೆ. ಅಲ್ಪ ನನ ದುಂಬುಗು ಬೇತೆ ಏರೆನಲ್ಪಲಾ ಈಂಚಿತ್ತಿ ಪೊರ್ಲುದ ಕೆತ್ತನೆದ ಕೆಲಸೊ ಮಲ್ಪಿಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿಂದ್ ಕಲ್ಕುಡನ ಒಂಜಿ ಕಯಿ ಬುಕ್ಕೊ ಒಂಜಿ ಕಾರ್ ಕಡ್ಪುವೆ. ಬೀರ ಕಲ್ಕುಡನ ತಂಗಡಿ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ(ಕಾಳಮ್ಮ) ಪಲಯನ್ ನಾಡೊಂದು ಬತ್ತ್ ದ್ ಅಣ್ಣನ ಸ್ಥಿತಿ ತೂದು ಪ್ರಾಣ ದೆತೊಂದು ಮಾಯಕ ಆದ್ ಬಯಿರರಸಗ್ ತೊಂದರೆ ಕೊರ್ಪೆರ್. [[File:KALKUDA nema.jpg|thumb|ಕಲ್ಕುಡನ ನೇಮ]] == ಕಲ್ಕುಡೆ ಬೂತೊದ ವಿದೊ == # ಅನ್ನರ ಕಲ್ಕುಡೆ # ಆದೂರು ಕಲ್ಕುಡೆ<ref>{{cite web | title=ಆದೂರು ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ-ಕಲ್ಕುಡ ದೈವಕ್ಕೆ ಆಟಿಯಲ್ಲೇ ಕೋಲ! | url=http://vijaykarnataka.indiatimes.com/articleshow/15464342.cms?prtpage=1 }}</ref> # ಸುಳ್ಯತಾ ಕಲ್ಕುಡೆ. # ಪುತ್ತೂರು ಕಲ್ಕುಡೆ. [[File:KALKUDA KOLA 2.jpg|thumb|ಕಲ್ಕುಡೆ]] == ಪುದರ್ ದ ಮೂಲ == '''ಕಲ್ಕುಡ''' ಪದೊ "ಕಲ್ಲ್" ಬುಕ್ಕ "ಕುಡ/ಕುಟ್ಟು" ಪದೊಲುಂಡ ಒಟ್ಟಾದ್ ಬತ್ತಿನೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಕಲ್ಲ್ ಕೆತ್ತುನ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮಲ್ಪುನ ಜನಕುಲದೊಡನೆ ಈ ದೈವೊನ ಸಂಬಂಧ ಉಂಡು ಪಂದ್ ಜನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆ ಪನ್ಪೆರ್. == ಪುರಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಐತಿಹ್ಯ == ಕಲ್ಕುಡೆನ ಪುರಾಣೊ ತುಳುನಾಡ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೈವಕಥೆಲೆ ಒಂಜಿ. ಕಲ್ಕುಡೆ ಒರಿ ಅದ್ಭುತ ಶಿಲ್ಪಿ ಆಯಿನೆ. ಇಂಬೆನ ಅಮ್ಮೆ '''ಸಂಬು ಕಲ್ಕುಡೆ''' (ಮಲ್ಲ ಶಿಲ್ಪಿ) ಬೆಳಗೊಳದ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಮೂರ್ತಿನ ಕೆತ್ತನೆಡ್ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿನೆ ಪಂದ್ ಐತಿಹ್ಯ ಉಂಡು.<ref>{{cite web | title=ಇವರು 'ಮಾತನಾಡುವ ಕಲ್ಕುಡ' ! Beeru Panara – Avinash Kamath's Offical Website | url=https://avinashkamath.in/talking-kalkuda-beeru-panara/ }}</ref> ಅಮ್ಮೆನ ಮರಣಾನಂತರ ಮಗೆ ಆಯಿನ ಕಲ್ಕುಡೆ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಡ್ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ತೋರಾಯಿನೆ. ಬೈರರಸ (ಬೈರ ಅರಸ) ಎನ್ನ ರಾಜನ ಆಹ್ವಾನೊಡನೆ ಕಾರ್ಲ ಪ್ರದೇಶಡ್ ಭವ್ಯ ಶಿಲ್ಪಕೆಲಸೊನು ಮಲ್ಪುವೆ. ಕಲ್ಕುಡೆನ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರತಿಭೆ ತೂದು ರಾಜಗ್ ಅಸೂಯೆ ಉಂಡಾಯಿನೆ ಪಂದ್ ಕಥೆ ಪನ್ಪೆರ್. ಅಸೂಯೆಡ್ ರಾಜ ಕಲ್ಕುಡೆನ ಒಂಜಿ ಕೈ ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ಕಾರ್ ಕಡ್ಪುನ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊರ್ಪೆ. ಗಂಭೀರ ಗಾಯೊದೊಟ್ಟುಗು ಕಲ್ಕುಡೆ ಸೈತು ಪೋಪೆರ್.<ref>{{Cite web |url=https://kannada.news18.com/news/astrology/dakshina-kannada-interesting-story-of-tulunada-karanika-daiva-rks-cgl-local18-1996828.html |title=Dakshina Kannada: ಕಲ್ಲೇಗದ ಕಲ್ಕುಡ-ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ದೈವಗಳ ವೈಭವದ ನೇಮೋತ್ಸವ! |accessdate=2026-08-21 |website=kannada.news18.com |language=kn |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250215100627/https://kannada.news18.com/news/astrology/dakshina-kannada-interesting-story-of-tulunada-karanika-daiva-rks-cgl-local18-1996828.html |archivedate=2025-02-15 |url-status=dead }}</ref> ಉಂದೆನ್ ತೂದು ತಂಗಡಿ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ದುಃಖ ಬತ್ತುದು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಾಗ ಮಲ್ಪುವಲ್. ಅಣ್ಣೆ–ತಂಗಡಿ ಆತ್ಮೊಲು ದೈವಸ್ವರೂಪೊ ದೊಟ್ಟುಗು ಪ್ರಕಟವಾದ್ ಅನ್ಯಾಯ ಮಲ್ಪಿನಕಲೆಗ್ ಶಿಕ್ಷೆ ಬೊಕ್ಕ ಸತ್ಯವಂತರೆಗ್ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. == ಕಾರಣಿಕ ದೈವೊ == ಕಲ್ಕುಡೆ ತುಳುನಾಡ್ದ '''ಕಾರಣಿಕ ದೈವೊ'''ಲೆ ಒಂಜಿ ಪಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಉಂಡು. ಕಾರಣಿಕ ಅರ್ಥ ಭವಿಷ್ಯದ ಸೂಚನೆ ಅತ್ತಂಡು ದೈವಿಕ ಸಂದೇಶ. ನೇಮ, ಕೋಲೊಲೆ ಕಲ್ಕುಡೆ ದೈವೊ ಕೊರ್ಪುನ ನುಡಿ, ಸಂದೇಶ, ಸೂಚನೆಲು ಗ್ರಾಮೊಲೆ ಜನೊಲು ಮಸ್ತ್ ಗೌರವೊದೊಟ್ಟುಗು ಸ್ವೀಕಾರ ಮನ್ಪುವೆರ್. == ಆರಾಧನೆ == ಕಲ್ಕುಡೆ–ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ದೈವೊಲು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಅನೇಕ ದೈವಸ್ಥಾನೊಲೆ ಆರಾಧನೆ ಪಡೆವೆರ್. ಬಂಟ, ಬಿಲ್ಲವ, ಮೊಗವೀರ, ಪರವ, ಪಂಬಡ ಅಂಚಿನೋ ಏತೋ ಸಮುದಾಯೊಲು ಮೊಕ್ಲೆನ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನೇಮ, ಕೋಲ, ತಂಬಿಲ ಬೊಕ್ಕ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆಲೆ ಕಲ್ಕುಡೆ ಆರಾಧನೆ ನಡಾಪುಂಡು. ದೈವೊ ಭಕ್ತೆರೆಗ್ ನ್ಯಾಯ, ರಕ್ಷಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಆಶೀರ್ವಾದ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. == ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲು == * ಅನ್ನರ ಕಲ್ಕುಡೆ * ಆದೂರು ಕಲ್ಕುಡೆ * ಸುಳ್ಯದ ಕಲ್ಕುಡೆ * ಪುತ್ತೂರ್ದ ಕಲ್ಕುಡೆ * ಕಡಬುದ ಕಲ್ಕುಡೆ * ಕಲ್ಲೇಗ್ ಕಲ್ಕುಡ ದೈವಸ್ಥಾನ == ದೈವೊದ ಗುಣಧರ್ಮೊಲು == * ಶಿಲ್ಪಿ ಬುಕ್ಕ ಕಾರಿಗರರೆನ ರಕ್ಷಕ ದೈವೊ * ನ್ಯಾಯ ಬೊಕ್ಕ ಸತ್ಯೊದ ಸಂಕೇತ * ಅನ್ಯಾಯೊದೊಟ್ಟು ಸೈತುದು ವೀರಪುರುಷೆ ಆದ್ ದೈವೀಕರಣ * ಕಾರಣಿಕ ನುಡಿ ಕೊರ್ಪುನ ದೈವೊ * ಅಣ್ಣೆ–ತಂಗಡಿ ಭಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಕುಟುಂಬ ಬಾಂಧವ್ಯೊದ ಪ್ರತೀಕ == ಕಲ್ಕುಡೆ–ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ಕೋಲ == ಕಲ್ಕುಡೆ ಕೋಲೊಲೆ ದೈವ ಪಾತ್ರಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಲಂಕಾರ, ಮುಖವರ್ಣಿಕೆ ಬುಕ್ಕ ಆಯುಧೊಡನೆ ಕಾಣೆರ್. ಕೋಲೊಲೆ ದೈವೊ ಭಕ್ತೆರೆನ ಪ್ರಶ್ನೆಲೆ ಉತ್ತರ ಕೊರ್ಪೆರ್, ವಿವಾದೊಲು ಪರಿಹಾರ ಮಲ್ಪೆರ್ ಬುಕ್ಕ ಆಶೀರ್ವಾದ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ಪಾತ್ರಿ ಸ್ತ್ರೀಶಕ್ತಿ, ರಕ್ಷಣೆ ಬುಕ್ಕ ಧೈರ್ಯೊದ ಪ್ರತೀಕ ಆಯಿನೆ. == ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ == ಕಲ್ಕುಡೆ–ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ತುಳುನಾಡ್ದ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಪಾಡ್ದನ, ದೈವಕಥೆ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗ ಬುಕ್ಕ ಭೂತಾರಾಧನೆ ಸಂಪ್ರದಾಯೊಲೆ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನೊನು ಪಡೆದುಂಡು. ಮೊಕುಲು ತುಳುನಾಡ್ದ ನ್ಯಾಯ, ವೀರತೆ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಬೊಕ್ಕ ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆಲೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಪೆರ್.<ref>{{Cite web |url=https://buntsnow.com/archives/12670 |title=ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಕುಡ ಕಥೆ |date=7 November 2023 |accessdate=2026-08-21 |website=www.buntsnow.com {{!}} web-based media For Bunts Community |last=Now |first=Bunts |language=en-US}}</ref> == ಪಿದಾಯಿದ ಕೊಂಡಿಲು == * https://avinashkamath.in/talking-kalkuda-beeru-panara/ * https://buntsnow.com/archives/12670 * https://web.archive.org/web/20241125194130/https://kannada.news18.com/news/astrology/kadambu-is-famous-for-this-reason-in-dakshina-kannada-rks-cgl-local18-1928027.html * https://web.archive.org/web/20250215100627/https://kannada.news18.com/news/astrology/dakshina-kannada-interesting-story-of-tulunada-karanika-daiva-rks-cgl-local18-1996828.html * https://web.archive.org/web/20260504073630/https://puttur.suddinews.com/ == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳುನಾಡ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗೊ:ಭೂತೊಲು]] od17vz1eqlc45sblmp54lo3xbk2fu77 0 4296 374548 369751 2026-11-05T01:31:40Z ChiK 1136 /* */ 374548 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=ತುಳು |states=[[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] |speakers=1,949,000 (1997) |rank= |familycolor=ದ್ರಾವಿಡ |fam1=[[ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆಲು]] |fam2=[[ದಕ್ಷಿಣ ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆಲು|ದಕ್ಷಿಣ ದ್ರಾವಿಡ]] |fam3= ||nation=[[ಭಾರತ]] |agency=[[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ]] ರಡ್ಡನೆ ಬಾಸೆಯಾದ್ | iso1= | iso3 = tcy | image = Tulu word.svg{{!}}class=skin-invert | imagesize = 150px | imagecaption = ತುಳು ಲಿಪಿಟ್, ತುಳು | map = Tuluspeakers.PNG | mapcaption = ಭಾರತೊದ್ ತುಳು ಬಾಸೆ ಇಪ್ಪಿ ಜಾಗ್. | notice = Indic | glotto = tulu1258 | glottorefname = ತುಳು | notice2 = }} '''ತುಳು ಬಾಸೆ''' [[ಭಾರತ]] ದೇಶೊದ [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯೊದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]], [[ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆದ ಬಡಕಾಯಿ ಭಾಗೊಡು ಜಾಸ್ತಿಯಾದ್ ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆ ಉಂದು. ತುಳು ಪಾತೆರುನಕ್ಲೆನ್ ತುಳುಟು [[ತುಳುವೆರ್]] ಪಂಡ್ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಈ ಬಾಸೆಗ್ ಐತನೇ ಆಯಿನ ಲಿಪಿ ಇತ್ತ್‌ನ್ಡಾಂಡಲ, ಸಮಯ ಪೋವೊಂದಿತ್ತಿಲೆಕನೇ ಇಂದೆತ ಬಳಕೆ ಕಮ್ಮಿಯಾದ್ ಇತ್ತೆ ಆ ಲಿಪಿ ಗೊತ್ತುಪ್ಪುನಕುಲು ಭಾರಿ ಕಡಿಮೆ. ದುಂಬುದ ತುಳು ಲಿಪಿ ಒಂತೆ [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]] ಲಿಪಿತೆಲೆಕ್ಕನೇ ಉಂಡು. 1840 ವರ್ಸ ಪಿರವುಡ್ದೇ ತುಳುನು [[ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಟ್ಟ್ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ|ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ]] ಬಳಕೆ ಮಲ್ತ್ ಬರೆಪಿನ ರೂಡಿ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಮುದ್ರಣ ಅವೆರೆ ಸುರು ಆಯಿನವು 1841 ವರ್ಸೊರ್ದು ಬುಕ್ಕೊ. ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಟ್ಟ್ ಆಚ್ಚಿ ಅವೆರೆ ಸುರು ಅಯಿಬುಕ್ಕೊ ಸಾರ ಸಾರ ಬೂಕುಲು ತುಳುಟ್ಟು ಬೈದ್ಂಡ್. ತುಳು ಬೈಬಲ್‍, ಮಂದಾರ ರಾಮಾಯಣೊ, [[ಬಾಗವತೊ]], ತುಳು ನಿಘಂಟ್, ತುಳು ಪಾಡ್ದನ, ತುಳು ವ್ಯಾಕರಣ, ಇಂಚ ಮಾತಾ ವಿಭಾಗೊಡುಲಾ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಗ್ರಂಥೊಲು ಬೈದ. ಇತ್ತೆ ತುಳು ಬಾಸೆನ್ ಬರೆಯೆರೆ [[ಕನ್ನಡ ಬಾಸೆ|ಕನ್ನಡ]] ಲಿಪಿತ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೊನ್ವೆರ್. ಯಕ್ಷಗಾನಡ್ ತುಳು ಬಾಸೆನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ಸಂವಿಧಾನದ ಮಾನ್ಯತೆ ತಿಕೊಡು ಪನ್ಪುನವು ತುಳುವೆರ್ನ ಸುಮಾರ್ ದಿನತ ಬೇಡಿಕೆ. ತುಳು ಬಾಸೆಡ್ ಜಾಸ್ತಿ ಗ್ರಂಥೊಲು ತಿಕ್ಜಂಡಲಾ ಇತ್ತೆ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ ಬುಳೆವೊಂದುಂಡು. [[ಫೈಲ್:Vishwanath Badikana.webm|thumb|ತುಳು ಬಾಷಿಕೆರೇ, ಬಾಸೆ [[ಭಾರತ]]ಡ್.]] ಉಂದು ಪಂಚ ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಅಂಚೆನೆ ತುಳು ಬಾಸೆನು [[ತಮಿಳ್ ಬಾಸೆ|ತಮಿಳ್]] ದಾತ್ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಬಾಷೆ ಪಂಡ್‌ದ್ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ಆಂಡ ತುಳು ಬಾಸೆಡು ಬರೆದುಪ್ಪುನ ಸಾಹಿತ್ಯೊಲು ಒಂತೆ ತಿಕ್ಕುದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾರ ತುಳು ಬಾಸೆ ಏತ್ ಪರತ್ತ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಅಂದಾಜಿ ಮಲ್ಪುನಿ ಭಾರಿ ಕಷ್ಟ. ಕರ್ನಾಟಕದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಬುಕ್ಕೊ [[ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ ಅಂಚೆನೆ ಕೇರಳದ [[ಕಾಸರ್ಗೋಡ್]] ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ಜಿಂಜ ಜನಕುಲು ತುಳು ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್. ಅಯಿರ್ದಾದೆ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಲೆನ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತುಳುನಾಡ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಸುಮಾರ್ 20 ಲಕ್ಷ ಜನಕುಲು ತುಳು ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್.{{Citation needed}} == ಪರಿಚಯೊ == [[ಫೈಲ್:DravidianTree.png|thumb|upright=1.25|ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆದ ಬಲ್ಲ್‌ಡ್ ತುಲು]] ತುಳು [[ಭಾರತ|ಬಾರತ]] ದೇಸೊದ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ೊ ರಾಜ್ಯೊದ ಪಡ್ಡೋಯಿ ಬರಿಟ್ ಇಪ್ಪುನ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆ, [[ಉಡುಪಿ]] ಜಿಲ್ಲೆ ಬುಕ್ಕೊ [[ಕೇರಳ|ಕೇರಲೊ]] ರಾಜ್ಯೊದ [[ಕಾಸರ್ಗೋಡ್|ಕಾಸ್ರೋಡು]] ಜಿಲ್ಲೆಡ್ ದಿಂಜ ಜನೊ ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆ. ತುಳು ಪಾತೆರುನಕ್ಲೆನ್ ತುಳುವೆರ್ಂದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. [[ಫೈಲ್:ClassDravidian.png|thumb|ದ್ರಾವಿಡ ವರ್ಗೊ]] == ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮಾನ್ಯತೆ == ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ರಾಜ್ಯೊಡು ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆ ತಿಕ್ಕೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದೊಗು ಸೇರ್ಪಡೆ ಆವೊಡು ಪಂದ್ ತುಳುವೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆಲು ದಶಕಡ್ದ್ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್.<ref>{{cite news |title=Tulu Language |url=https://www.drishtiias.com/daily-updates/daily-news-analysis/tulu-language-1 |access-date=18 September 2026 |work=Drishti IAS |language=en}}</ref> 2026 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18 ದಾನಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ತುಳು ಬಾಸೆಗ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬಾಸೆ ಪನ್ಪಿ ಮಾನ್ಯತೆನ್ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ ಕೊರ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite news |last1=Bureau |first1=The Hindu |title=Karnataka accords second official language status to Tulu language |url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/karnataka-accords-second-official-language-status-to-tulu-language/article71480530.ece |access-date=18 September 2026 |work=The Hindu |date=18 September 2026 |language=en-IN}}</ref> ಈ ಮಾನ್ಯತೆ ತುಳುನಾಡ್ದ ಮುಕ್ಯೊ ಜಿಲ್ಲೆಲಾಯಿನ ಅವಿಭಜಿತ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಬುಕ್ಕೊ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಗ್ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯ ಆಪುಂಡು.<ref>{{cite news |title=ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಸಭೆ: 32,611 ಕೋಟಿ ರೂ. ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ {{!}} Udayavani - Latest Kannada News, Udayavani Newspaper |url=https://udayavani.com/dakshina-kannada-news/cabinet-meeting-held-in-mangaluru-for-the-first-time-approval-for-projects-worth-indian-rupee32611-crore-802088?lang=kn |access-date=18 September 2026 |work=Udayavani |date=18 September 2026 |language=kn}}</ref> [[ಕುಡ್ಲ]] ನಡತಿನ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ ಸಭೆಟ್ಟ್ ಈ ನಿರ್ಧಾರೊನು ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ತೆರು. ಈ ನಿರ್ಧಾರಡ್ದ್ ಆದ್ ತುಳು ಬಾಸೆನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತೊಡು ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಈ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬಾಸೆ-ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಒರಿಪೆರೆ ಸಾಯ ಆಪುಂಡು ಪನ್ಪಿ, ಬಾರಿ ಪಿರಾಕ್‌‌ದ ಬೇಡಿಕೆ ಈಡೇರಿಲೊಕೊ ಆಂಡ್.<ref>{{cite news |last1=Mendonsa |first1=Kevin |title=Karnataka grants Tulu additional official language status in 2 coastal districts |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/karnataka-grants-tulu-additional-official-language-status-in-2-coastal-districts-101789730029743-amp.html |access-date=18 September 2026 |work=Hindustan Times |date=18 September 2026 |language=en}}</ref> == ಮುಕ್ಯೊ ಕೃತಿಲು == ಬಾಸೆಲೆ ಮಿಷನ್ ಪ್ರೆಸ್ [[ಕುಡ್ಲ]]ಗ್ ಬರೋರ್ದ್ ದುಂಬು ತುಳುತ ಕೃತಿ ರಚನೆಲು ತುಳು ಲಿಪಿಟ್ ಆವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಸಂಸ್ಕೃತದ 'ಸಪ್ತಶತಿ'ತ ಅನುವಾದೊ 'ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮೆ' ತುಳುಟು ಇತೋರ್ತು ತಿಕ್ಕಿನ ಪಿರಾಕ್ದ ಕೃತಿ, ಉಂದೆತ ಕಾಲೊ ಸುಮಾರ್ ಕೃ.ಶ ೧೨೦೦ಡ್ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆದ 'ಅರುಣಾಬ್ಜ' ಪನ್ಪಿನ ಕವಿ ೧೪ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಬರೆತಿನ '[[ಮಹಾಭಾರತ]]ದ' ಅಂಚೆನೆ 'ವಿಷ್ಣುತುಂಗ' ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್‌‌ದ ಕವಿ ಬರೆತಿನ 'ಶ್ರೀ ಭಾಗವತೊ' ಲಾ ತುಳು ಬಾಸೆಡ್ ತಿಕ್ಕಿನ ಪಿರಾಕ್ದ ಕೃತಿಕುಲು.೧೪ನೇ ಶತಮಾನೊದ ಕಡೇಟ್ ಬರೆತಿನ ತುಳು ಮಹಾಕಾವ್ಯೊ 'ಕಾವೇರಿ' ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯೊತ ಸಂಗ್ರಹೊಡು ಉಂಡು. ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲೊಡು ಇಮ್ಮಡಿ ಹರಿಹರ(ಹರಿಯಪ್ಪ) ಬರೆತಿನ 'ತುಳು ಕರ್ಣಪರ್ವೊ' ಪನ್ಪಿನ ಕೃತಿಲಾ ಉಂಡು. ಮಂದಾರ ಕೇಶವ ಭಟ್ ಪನ್ಪಿನ ಸಾಹಿತಿ 'ಮಂದಾರ ರಾಮಾಯಣ' ಪನ್ಪುನ ಆಧುನಿಕ ಮಹಾಕಾವ್ಯೊನು ಬರೆತೆರ್. 1841ನೇ ಇಸವಿಡ್‍ [[ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್|ಬಾಸೆಲ್‍ ಮಿಶನರಿನಕುಲು]] ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆ ಗ್ರಂಥ ಅಯಿನ ಸತ್ಯವೇದೊನು ತುಳು ತರ್ಜುಮೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ ದ್‍ 1847ಟ್ಟ್ ಇಡೀ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆನ್‍ ಪ್ರಟಕ ಮಲ್ತೆರ್. ಆಂಚಾದ್‍ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿನ್‍ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ತುಳುತ್ತ ಸುರುತ್ತ ಮಲ್ಲ ಗ್ರಂಥ ಪಂಡ ಆವು ಪೊಸ ಪೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಉಂದು ಕುಡ್ಲದ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರೆಸ್ ಡ್ ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಮುದ್ರಣೊಡು ಪ್ರಿಂಟ್‍ ಅದಿತ್ತ್‌ದ್‍ ಸುಮಾರ್ 900 ಪುಟತ್ತ ಗ್ರಂಥ. == ತುಳುತ ಶೈಲಿಲು == ತುಳು ಪಾತೆರುನ ಜಾಗೆಲೆಡ್ ತೆಂಕಯಿರ್ದ್ ಬಡಕಯಿಗ್ ಪಾತೆರುನ ಶೈಲಿ ಬದಲಾಪುಂಡು. ಪಾತೆರುನ ಶೈಲಿಗ್ ಅನುಸಾರವಾದ್ ತುಳು ಬಾಸೆನು ಮುಖ್ಯವಾದ್ 4 ವಿಧವಾದ್ ವಿಂಗಡನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ - ಶಿವಳ್ಳಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ, ಜೈನ, ಅಂಚೆನೆ ಬುಡಕಟ್ಟು. ; ಶಿವಳ್ಳಿ : ತುಳು ಬ್ರಾಣೆರ್ ಪಾತೆರುನ ಶೈಲಿ ; ಜೈನ : ಬಡಕಯಿ ತುಳುನಾಡ್’ದ ಜೈನೆರ್ ಪಾತೆರುನ ಶೈಲಿ ; ಸಾಮಾನ್ಯ : ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಜಾಸ್ತಿ ಪಾಲ್ ಜನಕುಲು ಪಾತೆರುನ ಶೈಲಿ. ಈ ಶೈಲಿನ್ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಕಲೆ ಅಂಚೆನೆ ಮನೋರಂಜನೆಗಾದ್ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ; ಬುಡಕಟ್ಟು : ಬುಡಕಟ್ಟ್‌ದ ಜನಕುಲು ಪಾತೆರುನ ಶೈಲಿ. : ಕೊರಗ ತುಳು == ತುಳುನಾಡ್ == ಕೆಲವು ಪರತ್ತ್ ಮಲಯಾಳಂ ಕೃತಿಲು, ತುಳುನಾಡ್ ಕಾಸರಗೋಡುದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಸುದೆರ್ದ್ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ಗೋಕರ್ಣದ ಮುಟ್ಟ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಇತ್ತೆದ ತುಳುನಾಡ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಬುಕ್ಕೊ ಉಡುಪಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯೊಗು ಸೇರ್‌ನ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಲೆಗ್ ಸೀಮಿತ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬಾಯಿ ಅಂಚೆನೆ ಥಾಣೆ ಜಿಲ್ಲೆಲೆಡ್ಲಾ ಜಿಂಜ ತುಳುವೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ತುಳು ಲಿಪಿಟ್ ಅಚ್ಚಾಯಿನ ಮದ್ಮೆದ ಲೆಪ್ಪೋಲೆ ತುಳು ಬಾಸೆಗು ಐತನೇ ಆಯಿನ ಲಿಪಿ ಇತ್ತ್’ನ್ಡಾಂಡಲಾ ಇತ್ತೆ ಈ ಲಿಪಿ ಗೊತ್ತುಪ್ಪುನಕುಲು ಬಾರಿ ಕಮ್ಮಿ. ಇಂದೆಕ್ ಕೆಲವು ಕಾರಣೊಲು - * ತುಳು ಲಿಪಿನ್ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ತುಳು ಬ್ರಾಣೆರ್ ಮಂತ್ರ ಬುಕ್ಕೊ ಲೆಕ್ಕೊಲೆನ್ ಬರೆಯೊನೆರೆ ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಅಯಿರ್ದಾದ್ ಬೇತೆಕ್ಲೆಗ್ ಈ ಲಿಪಿ ಗೊತ್ತಿಜ್ಜಾಂಡ್. * 1874ಟ್ಟ್ ಎ.ಸಿ. ಬರ್ನೆಲ್ ಬರೆತಿನ " ಎಲಿಮೆಂಟ್ ಅಫ್ ಸೌತ್‍ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೇಲಿಯೊಗ್ರಾಫಿ ಫ್ರಮ್ 4ತ್ ಟು 7ತ್ ಸೆಂಚುರಿ" (Elements of South-Indian Paleography from 4th to the 7th Century A.D.) ಪನ್ಪಿ ಬೂಕು ಬಾಸೆಲ್‍ ಮಿಶನ್‍ ಪ್ರೆಸ್‍, ಮಂಗಳೂರುಡು ಪ್ರಕಟ ಅತ್ಂಡ್. * ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನರಿನಗುಲು ತುಳುನಾಡ್‍ದ ಶಾಲೆಲೆಡ್‍ ತುಳುಟ್ಟು ಬರವು ಕಲ್ವಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್ಡಲಾ ತುಳು ಲಿಪಿನ್ ಶಾಲೆಡ್ ಕಲ್ಪವೊಂದಿಜ್ಜಾಂಡ್ * ಜರ್ಮನ್ ಮಿಶನರಿಲು 1841ಡ್ದ್ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿನ್‍ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ತೊಂದು ತುಳು ಬರವುಲೆನ್‍ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ಪರೆ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. == ಇಂದೆನ್ಲಾ ತೂಲೆ == * [[ತುಳುವೆರ್]] * [[ತುಳುನಾಡ್]] * [[ತುಳು ಸಿನೆಮಾ]] * [[ತುಳು ನಾಟಕೊಲು]] == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} == ಪಿದಯಿದ ಕೊಲಿಕ್ಕೆಲು == * [https://web.archive.org/web/20100504135656/http://www.boloji.com/places/0020.htm ತುಳು ಬಾಸೆದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ] * [https://web.archive.org/web/20120829213019/http://www.yakshagana.com/Tululipi.htm ತುಳು ಲಿಪಿ] * [https://web.archive.org/web/20100504135656/http://www.boloji.com/places/0020.htm ತುಳು ಲಿಪಿ ಬುಕ್ಕೊ ಐತ ಶೈಲಿಲು] * [https://web.archive.org/web/20150612121704/http://www.mangalore.com/documents/languages.html ತುಳು, ಕನ್ನಡ ಬುಕ್ಕೊ ಕೊಂಕಣಿಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿನ ವಾಕ್ಯೊಲು] * [https://web.archive.org/web/20081026080535/http://www.buntsworld.com/ ತುಳುವೆರ್ನ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ವೆಬ್ ಸೈಟ್] {{ಭಾರತದ ಬಾಸೆಲು}} [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು]] [[ವರ್ಗೊ:ಬಾಸೆ]] [[ವರ್ಗೊ:ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬಾಸೆಲು]] d4o3zfv90rqllfxx6lihokyie6hscgq 4 4774 374540 373549 2026-11-04T17:11:07Z MediaWiki message delivery 407 /* WikiRefine: A 15-Day Wikipedia Article Improvement Campaign */ಪೊಸ ವಿಭಾಗ 374540 wikitext text/x-wiki {{ಚಾವಡಿ}} == ಉಂದೆನ್ಲಾ ತೂಲೆ == * [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸಮುದಾಯ ಬುಲೆಟಿನ್ ಬೋರ್ಡ್|ಸಮುದಾಯ ಬುಲೆಟಿನ್ ಬೋರ್ಡ್]] <!--- don't write above/ಈ ಮಿತ್ತುಡ್ ಒವ್ವೆ ಬರವು ಬರೆವೊಡ್ಚಿ ---> [[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚಾವಡಿ]] [[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಸ್‍ಲು]] == WikiRefine: A 15-Day Wikipedia Article Improvement Campaign == Hello everyone, The Open Knowledge Initiatives (OKI) team is pleased to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/Edit-a-thon/WikiRefine WikiRefine]''', a 15-day article improvement campaign taking place from '''7 to 21 November 2026'''. We invite editors from all participating language communities to take part. The campaign aims to encourage Wikimedians to improve the overall quality of Wikipedia articles, with a focus on references, article structure, readability, images, internal links and other aspects of content development. ; Article lists For this campaign, we have prepared lists based on the 100 most-read articles from the last five years for participating language Wikipedias. You can find the article lists and other campaign information here: [https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/Edit-a-thon/WikiRefine/List_of_Articles View the article lists] ;Evaluating article improvements We will be using the [https://wikieval.toolforge.org/ WikiEval tool], developed to support the evaluation of Wikipedia content during campaigns. It will help assess article quality and track improvements made throughout WikiRefine. ;What happens after the campaign? WikiRefine will also serve as a preparatory activity for a follow-up in-person event focused on qualitative improvements to local-language Wikipedias. We aim to bring together the top two participants (from India only) from each participating community. Their contributions will be assessed by a jury of experienced Wikimedians familiar with the respective languages. We encourage each community to identify up to three organisers, ensuring diverse representation of genders and both new and experienced Wikimedians. Jury members should be experienced contributors with a good understanding of their respective language Wikipedias. '''We invite everyone to participate, improve articles and help make knowledge in our languages more comprehensive and accessible.''' ([[m:IIITH-OKI/Edit-a-thon/WikiRefine/Community Sign-up|Community Sign-up page]]) For more information, please visit the [[m:IIITH-OKI/Edit-a-thon/WikiRefine|WikiRefine project page]]. '''Note:''' A few language Wikipedia article lists have not yet been added to the dedicated page due to a technical issue with the tool. We are working to resolve this and aim to add them before the campaign begins. Thank you! [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 22:41, 4 ನವಂಬರ್ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(OKI)/lists/Indic_Wikipedia_VPs&oldid=31250414 --> mwdfbv5bxeegmo4gpluxvs0y6uym88o 374551 374540 2026-11-05T04:23:13Z ChiK 1136 Moved [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಚಾವಡಿ (ಪಾತೆರಕತೆ)]] 374551 wikitext text/x-wiki {{ಚಾವಡಿ}} == ಉಂದೆನ್ಲಾ ತೂಲೆ == * [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸಮುದಾಯ ಬುಲೆಟಿನ್ ಬೋರ್ಡ್|ಸಮುದಾಯ ಬುಲೆಟಿನ್ ಬೋರ್ಡ್]] <!--- don't write above/ಈ ಮಿತ್ತುಡ್ ಒವ್ವೆ ಬರವು ಬರೆವೊಡ್ಚಿ ---> [[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚಾವಡಿ]] [[Category:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಸ್‍ಲು]] b5tg3x5njzs5kw7hyqurdcbcaggk17c 0 11143 374553 364409 2026-11-05T08:15:16Z ChiK 1136 /* */ 374553 wikitext text/x-wiki {{Infobox website | name = ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ | logo = Wikipedia-logo-v2-tcy-new.svg | logo_caption = | logo_size = 85% | screenshot = File:Tulu Wikipedia screenshot.png | collapsible = ಅಂದ್ | caption = ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಸುರುತ ಪುಟ | url = {{URL|tcy.wikipedia.org}} | commercial = ಅತ್ತ್ | type = ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಿಶ್ವಕೋಶ | language = [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳು]] | registration = ಓದಿಯರ ಬುಕ್ಕೊ ಬರವು ತಿದ್ದಿಯರ ನೋಂದವಣಿ ಬೊಡ್ಚಿ, <br>ಆಂಡ ಕೆಲವು ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪಿಯರ- {{unbulleted list|•{{thinsp|ಸಂರಕ್ಷಣೆದ ಪುಟ ತಿದ್ದಿಯರ}}|•{{thinsp|ಪುಟ ಸೇರಾವರ}}|•{{thinsp|ಪೊಸ ಫೈಲ್ ಪಾಡಿಯರ}}}} ನೋಂದಣಿ ಬೋಡು. | content_license = [https://creativecommons.org/ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಕಾಮನ್ ಅಟ್ರಿಬ್ಯೂಶನ್/Share alike 3.0] <br>(ಎಚ್ಚ ಬರವುಲೆಗ್ [https://en.wikipedia.org/wiki/GNU_Free_Documentation_License ಜಿಎಫ್‌ಡಿಎಲ್‌] ದ <br />ಉಲಾಯಿ ಬರ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಉಂಡು )<br />Media licensing varies | owner = ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ | num_users = ಬಳಕೆದಾರೆರ್-'''{{NUMBEROFUSERS}}'''<br> ಅಡ್ಮಿನ್‌ನಕುಲು- '''{{NUMBEROFADMINS}}'''<br> {{Date}} | launch_date = ಆಗಸ್ಟ್ 06, 2016 | author = | alexa = }} '''ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ''' ತುಳು ಬಾಸೆದ ಒಂಜಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ. ಉಂದು 2016 ಅಗಸ್ಟ್‌ 6ನೇ ತಾರೀಕ್‌ದಾನಿ ಉಂಡಾಂಡ್.‌<ref>[http://www.thehindu.com/news/national/karnataka/After-eight-years-Tulu-Wikipedia-goes-live/article14555441.ece After eight years, Tulu Wikipedia goes live ]</ref> ಮಾತಾ ಬಾಸೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಬರವುಲೆನ ಲೆಕ್ಕ ಪತ್ತ್ಂಡ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಸದ್ಯೊಗು 255ನೇ ಸ್ತಾನೊಡು ಉಂಡು. ಎಣ್ಮ ವರ್ಸೊದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಂತ ಕಡತ್‌ದ್ 23ನೇ ಬಾಸೆದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಆದ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಉಂಡಾಂಡ್. == ಇತಿಹಾಸೊ == ತುಳು ವಿಕಿಪಿಡೀಯಾದ ಬೇಲೆ 2008ಡ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನೊದ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ದ ಗೇನ ಉಪ್ಪುನಕಲೆಡ್ದ್ ನಡೊತೊಂದು ಇತ್ತಿಂಡ್. ಸುಮಾರ್‌ 6 ವೊರ್ಸೊ ಇಂಚನೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಂತೊಡು ಜೆಂಕೊತ್ತು ಪೋಂಡು. 2014ರ್ದ್ ಬುಕ್ಕ [[ಯು ಬಿ ಪವನಜ|ಡಾ.ಪವನಜ]] ಪನ್ಪಿನಾರ್ ಈ ತುಳು ವಿಶ್ವಕೋಶದ ಉಮೇದ್‌ ದೆತೊಂದು ತುಳುತ ಜನೊಕುಲೆನ್‌ ಒಟ್ಟುಪಾಡ್ದ್ ಅಲ್ಪಲ್ಪ ಕಜ್ಜಕೂಟ ಮಲ್ತೊಂದು ಬುಲೆಪಾಯೆರ್.<ref>{{Cite web |url=https://www.pressreleasepoint.com/making-tulu-wikipedia-live |title=Archive copy |accessdate=2021-08-04 |archivedate=2021-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804191931/https://www.pressreleasepoint.com/making-tulu-wikipedia-live |url-status=dead }}</ref> == ಬಳಕೆದಾರೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಪೊಲಿಪುನಕುಲು == {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: auto;" |+ '''ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅಂಕಿ ಅಂಶೊಲು''' |- ! ಬಳಕೆದಾರೆರ್ !! ಇತ್ತೆ ಇಪ್ಪುನ ಬರವುಲು !! ಇತ್ತೆ ಇಪ್ಪುನ ಫೈಲ್‌ಲು !!ಇತ್ತೆ ಇಪ್ಪುನ ಅಡ್ಮಿನ್‌ನಕುಲು |- | {{NUMBEROFUSERS}} || {{NUMBEROFARTICLES}} || {{NUMBEROFFILES}} || {{NUMBEROFADMINS}} |} == ಚಿತ್ರೊಲು == <gallery> File:Tulu-WP-Editathon-Mangalore-Apr-19-2014.jpg|thumb|Tulu-WP-Editathon-Mangalore-Apr-19-2014]] File:Tulu Wikipedia Workshop Mangalore Apr 05 2014 01.jpg|thumb|Tulu Wikipedia Workshop Mangalore Apr 05 2014 01 File:Tulu Wikipedia Workshop Udupi Oct 15 2014.jpg|thumb|Tulu Wikipedia Workshop Udupi Oct 15 2014 File:Tuluwiki meeting 1.jpg|thumb|Tuluwiki meeting 1 File:Tulu wiki 001.jpg|thumb|Tulu wiki 001]] File:Tulu Wikipedia editathon Mangaluru Aug 14-16 2015 19.jpg|thumb|Tulu Wikipedia editathon Mangaluru Aug 14-16 2015 19 File:Tulu Wikipedia Workshop 1722.jpg|thumb|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಕಜ್ಜಕೂಟ File:Tulu Wikipedia Workshop 175.jpg|thumb|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಕಜ್ಜಕೂಟ File:Tulu Wikipedia Workshop 178.jpg|thumb|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಕಜ್ಜಕೂಟ 2018 File:Tulu Wikipedia Workshop 1713.jpg|thumb|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಕಜ್ಜಕೂಟ 2018 File:Tulu Wikipedia Workshop 171.jpg|thumb|ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಕಜ್ಜಕೂಟ 2018 File:Wikimedians at AIR Mangaluru (16).jpg|thumb|Wikimedians at AIR Mangaluru 18 March 2019]] File:Tuluwiki meeting 1.jpg|thumb| File:Tuluwiki meeting 1.jpg|thumb| File:Karavali Wikimedians Wikimania 2022 (23).jpg|thumb|Karavali Wikimedians Wikimania 2022 File:Karavali Wikimedians are in Conclave Seminar.jpg|thumb|Karavali Wikimedians are in Conclave Seminar 6 August 2022 File:Karavali Wikimedians Wikimania 2022 (16).jpg|thumb|Karavali Wikimedians Wikimania 2022 File:Karavali Wikimedians at WikiConference India 2023.jpg|thumb|Karavali Wikimedians at WikiConference India 2023 File:Vishwanatha Badikana And Bharathesha Alasandemajalu at WCI, 2023.jpg|thumb|Vishwanatha Badikana And Bharathesha Alasandemajalu at WCI, 2023 File:Tulu Wikipedia 7th Anniversary Celebration.jpg|thumb|Tulu Wikipedia 7th Anniversary Celebration 6 August 2022 </gallery> == ಉಲ್ಲೇಕೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ]] 9lv32us6kpedyx1jcftdxkg60zmnuyj 4 13065 374537 374450 2026-11-04T16:10:08Z VAISHNU 6130 /* Discussion */ 374537 wikitext text/x-wiki {{Skip to section|1=ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಆವರ ಇತ್ತೆದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊಲು|2=ಈತ್ತೆದ ನಿರ್ವಾಹಕೆರೆ ಬಿನೈತೊದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊಲೆಗ್ ಪೋಲೆ}} {{Info|ನಾಗರಿಕತೆ ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದಾಳಿಲೆನ ನೀತಿಲು ಮುಲ್ಪ ಅನ್ವಯ ಆಪುಂಡು. ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಇಜ್ಜಂದಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವರ್ತನೆದ ಬಗ್ಗೆ ಆರೋಪ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಒಳಗೊಂಡಿಜ್ಜಂದಿನ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಧಿಕಾರಿಲು ನಡತನ ನೀತಿಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಲೆನ್ ಜಾರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸವೆರ್, ಅಯಿಟ್-ಅಗತ್ಯ ಆನಗ-ಬ್ಲಾಕ್ ಲೆನ್ ಸೇರಾದ್.}} {{Archive box| {{Search box|root=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಆವರ ಬಿನೈತ/ಆರ್ಕೈವ್|search-width=20|search-button-label=ಪತ್ರಾಗಾರೊಡ್ ನಾಡ್ಲೆ|search-break=yes}} *[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಆವರ ಬಿನೈತ/ಆರ್ಕೈವ್|ಪಿರಾಕ್‌ತ ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಆವರ ಬಿನೈತದ ಆರ್ಕೈವ್]] }} {{TOCright|limit=3}} '''ನಿರ್ವಾಹಕತ್ವೊಗು ವಿನಂತಿಲು (ನಿಆಬಿ) '''ಪಂಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊಡು ಏರ್ ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಆಪೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ನಿರ್ಧರಿಸವುನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (ಅಡ್ಮಿನ್ ಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್), ಅಕುಲು ನಿರ್ವಹಣೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊಲೆನ್ ಪ್ರವೇಶಿಸವುನ ಬಳಕೆದಾರೆರ್. ಬಳಕೆದಾರೆರ್ ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಂತ ಆಡಳಿತೊಗು (ಸ್ವಯಂ-ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ) ವಿನಂತಿಲೆನ್ ಸಲ್ಲಿಸೊಲಿ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಬಳಕೆದಾರೆರ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ನಿಕ್ಲೆನ ವಿನಂತಿನ್ ಸಲ್ಲಿಸವುನ ದುಂಬು ಆಡಳಿತಗಾರೆರೆನ ಓದುನ ಪಟ್ಟಿ, ಎಂಚ ಮಲ್ಪುನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಬೊಕ್ಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರೆನ ವಿನಂತಿಲೆಗ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನೊನು ತೆರಿಯೊನೊಡು. ಅಂಚನೆ, ಒಂಜಿ ಆರ್ಎಫ್ಎ ಪಾಸ್ ಆಯೆರೆ ನಿಕ್ಲೆನ ಅವಕಾಶೊಲೆನ್ ಸಮುದಾಯೊಗು ಕೇನೆರೆ ಯೋಚನೆ ಮಲ್ಪುಲೆ. == ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ನ ಬಗ್ಗೆ == ಆಡಳಿತಗಾರೆರೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊಲು ಸಮುದಾಯೊಡ್ದ್ ಎಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟೊದ ನಂಬಿಕೆನ್ ಅಗತ್ಯೊ ಉಂಡುಂದು ಪರಿಗಣಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮೊಕುಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾದ್ ಲಾಗ್ ಆದ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಬೇತೆ ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಬೇತೆ ಸಂಪಾದನೆಲೆನಲೆಕನೆ ವಾಪಸ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ, ಆಡಳಿತಗಾರೆರೆನ ಕ್ರಮೊಕುಲು ಇಡೀ ಸೈಟ್ ನ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿಪ್ಪುಂಡು. ಬೇತೆ ಕಾರ್ಯೊಲೆಡ್, ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಬಳಕೆದಾರೆರೆನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ, ಪುಟೊತ ರಕ್ಷಣೆನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಪುಟೊಲೆನ್ ಅಳಿಸವುನ ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್ ದೆತೊನುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಅಕುಲು ವಿಷಯ ವಿವಾದೊಲೆಡ್ ಅಂತಿಮ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಲು ಅತ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ನಿರ್ಧರಿಸರೆ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರೊಲು ಇಜ್ಜಿ, ಪುಟೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಅತ್ತಂದೆ ಅಳಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಬಳಕೆದಾರೆರೆಗ್ ನಿಷೇಧೊಲೆನ್ ಅನ್ವಯಿಸವುನ ಮೂಲಕ ಸಮುದಾಯ ಒಮ್ಮತ ಬೊಕ್ಕ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಸಮಿತಿ ತೀರ್ಪುಲೆನ್ ಜಾರಿ ಮಲ್ಪುನ ಬುಕ್ಕೊ. ==ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಆವರ ಇತ್ತೆದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊಲು== ===[[User:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty]]=== {{Userlinks|Hariprasad Shetty10}} ಯಾನ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಉಂಡು ಮನ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಿಸುನ ಮೂಲಕ ಅತ್ತುಡ 'ಎಡಿಟ್-ಎ-ಥಾನ್‌'ನ್ ಆಯೋಜಿಸುನ ಮೂಲಕ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತೆ. ಕುಡ್ಲದ ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ (ಡೀಮ್ಡ್ ಟು ಬಿ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ) ಡ್ ಉಪ್ಪುನ 'ವಿಕಿ ಕ್ಲಬ್'ದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಆದ್, ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ಉತ್ತೇಜನೆ ಮನ್ಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ಜ್ಞಾನ ಪಟ್ಟುನೆಟ್ ಉಪಕ್ರಮೊಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ಭಾಗವಹಿಸುಲೆಕ್ಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮನ್ಪರೆ ಯಾನ್ ಅಕುಲುನೆಟ್ಟ್ ಕೆಲಸ ಮಂತೊಂದು ಉಲ್ಲೆ. ಅತ್ತಂದೆ, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಚಟುವಟಿಕೆಡ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ್, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಂಘಟಕರಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾದ್ ಲಾ ಸೇವೆ ಮಂದೆ. ತುಳು ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ ಕೊರ್ತಿನ ಕೊಡುಗೆಗಾದ್ ಯಾನ್ ಮನ್ನಣೆನ್ ಪಡೆದೆ. ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ರೆ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯೊಡು ಸಮುದಾಯೊಗ್ ಸಹಾಯ ಮನ್ಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಡುಗೆದಾರೆರೆಗ್ ಸ್ವಾಗತ ಮನ್ಪುನ ವಾತಾವರಣೊನು ಕಲ್ಪಿಸರೆ ಯಾನ್ 'ನಿರ್ವಾಹಕ' ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಭಿನ್ನಪ ಮಂತೊಂದು ಉಲ್ಲೆ. ಈ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾದ್, ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಮುದಾಯದ ಒಮ್ಮತ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ನೀತಿಲೆಗ್ ಅನುಗುಣವಾದ್ ಬಳಸರೆ ಯಾನ್ ಬದ್ಧ ಆದುಲ್ಲೆ. ಎನ್ನ ಈ ನಿರ್ವಾಹಕ ಹುದ್ದೆದ ಭಿನ್ನಪಗ್ ಸಮುದಾಯೊದ ಬೆಂಬಲೊನ್ ಕೇನೊಂದು ಉಲ್ಲೆ. ಸೊಲ್ಮೇಲು.<br> I have actively contributed to Tulu Wikipedia by creating and improving articles and organising edit-a-thons. As the Vice President of the Wiki Club at St. Aloysius (Deemed to be University), Mangaluru, I work with students to promote Wikimedia projects and encourage their participation in knowledge-sharing initiatives. I have also served as a resource person, event organiser, and jury member in various Wikimedia activities, and received recognition for my contributions to Tulu and Kannada Wikimedia projects.I am seeking administrator rights to support the maintenance and development of Tulu Wikipedia, assist the community in administrative tasks, and foster a welcoming environment for contributors. I am committed to using these rights responsibly, impartially, and in accordance with community consensus and Wikimedia policies. I kindly request the community’s support for my administrator application. Thank you for your consideration.--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 15:00, 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) ==== Discussion ==== # {{support}} Hariprasad Sir is long time wikimedian actively participating, organizing wiki activities on both Kannada and Tulu wiki projects, would be valued addition to Tulu wikipedia admin team, Thanks for volunteering.<span style="border-bottom: 2px solid cyan; border-top: 2px solid cyan; border-radius: 40px 0px 40px 0px; padding: 0px 5px; font-weight:bold;">- [[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|💬]] · [[Special:Contributions/A826|✍️]]</span> 15:21, 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) # {{support}} ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟರಿಗೆ ಅನುಭವ ಹುಮ್ಮಸ್ಸು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನೈಪುಣ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Mallikarjunasj|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 16:22, 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) #{{support}} Hariprasad Shetty Sir has been actively contributing to both Tulu and Kannada Wikimedia projects from a long time. He will definitely be a good mentor and a member of admin team.[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Reema Jalihal|Reema Jalihal]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Reema Jalihal|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 16:28, 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) # {{support}} ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ತುಳುಟು ಮಸ್ತ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತ್‌ನಾರ್. ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾಗ್ ಪೊಸತನೊ ಬುಕ್ಕೊ ನಾನಾತ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೇಲೆ ಈರೆಡ್ದ್ ಬರಡ್. ಈರೆಗ್ ಎನ್ನ ಬೆಂಬಲ ಉಂಡು.--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 17:18, 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) # {{support}} - I fully support Hariprasad Shetty’s application for administrator rights on Tulu Wikipedia. Over the last two years, he has been one of the most active contributors, consistently creating hundreds of articles and improving Tulu Wikipedia. He has also organised several Tulu Wikimedia events and competitions and served as a jury member for numerous edit-a-thons. His dedication, consistent contributions, and active involvement in community-building activities demonstrate his commitment to the growth of Tulu Wikipedia. I strongly believe that Tulu Wikipedia needs dedicated contributors like Hariprasad in administrative roles to strengthen the project and support its community. I endorse his application and wish him the very best. --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Santhosh Notagar99|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 17:26, 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) # {{support}} [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 18:03, 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) #{{support}} Hariprasad shetty has been actively contributing to tulu and kannada wikimedia projects --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vinoda mamatharai|Vinoda mamatharai]] --([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vinoda mamatharai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 23:54, 1 ನವಂಬರ್ 2026 (IST) # {{support}}[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Pragathi. BH|Pragathi. BH]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pragathi. BH|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 23:52, 2 ನವಂಬರ್ 2026 (IST) # {{support}} Hariprasad sir ಈರ್ ಎಡ್ಮಿನ್ ಅಪುನ ಎಡ್ಡೆ ನಿರ್ಧಾರ ದೆತೊಂಡಾರ್. ನನಾತ್ ಎಡ್ಡೆ ಬೇಲೆ ಇರೆರ್ದ್ ಅವಡ್ ಇರೆಗ್ ಎನ್ನ ಬೆಂಬಲ ಉಂಡು.[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kavitha G. Kana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 11:21, 3 ನವಂಬರ್ 2026 (IST) #{{support}}Hariprasad Shetty Sir has been actively contributing to Tulu and Kannada Wikimedia projects for many years. His experience and dedication make him an excellent mentor and a valuable member of the admin team.--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:VAISHNU|VAISHNU]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:VAISHNU|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 21:40, 4 ನವಂಬರ್ 2026 (IST) d6s55pw1riwdivrx3f2641xh03gznem 374550 374537 2026-11-05T03:24:55Z Yakshitha 2460 /* Discussion */ 374550 wikitext text/x-wiki {{Skip to section|1=ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಆವರ ಇತ್ತೆದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊಲು|2=ಈತ್ತೆದ ನಿರ್ವಾಹಕೆರೆ ಬಿನೈತೊದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊಲೆಗ್ ಪೋಲೆ}} {{Info|ನಾಗರಿಕತೆ ಬೊಕ್ಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದಾಳಿಲೆನ ನೀತಿಲು ಮುಲ್ಪ ಅನ್ವಯ ಆಪುಂಡು. ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಇಜ್ಜಂದಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವರ್ತನೆದ ಬಗ್ಗೆ ಆರೋಪ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಒಳಗೊಂಡಿಜ್ಜಂದಿನ ಆಡಳಿತಗಾರೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಧಿಕಾರಿಲು ನಡತನ ನೀತಿಲೆನ್ ಬೊಕ್ಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಲೆನ್ ಜಾರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸವೆರ್, ಅಯಿಟ್-ಅಗತ್ಯ ಆನಗ-ಬ್ಲಾಕ್ ಲೆನ್ ಸೇರಾದ್.}} {{Archive box| {{Search box|root=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಆವರ ಬಿನೈತ/ಆರ್ಕೈವ್|search-width=20|search-button-label=ಪತ್ರಾಗಾರೊಡ್ ನಾಡ್ಲೆ|search-break=yes}} *[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಆವರ ಬಿನೈತ/ಆರ್ಕೈವ್|ಪಿರಾಕ್‌ತ ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಆವರ ಬಿನೈತದ ಆರ್ಕೈವ್]] }} {{TOCright|limit=3}} '''ನಿರ್ವಾಹಕತ್ವೊಗು ವಿನಂತಿಲು (ನಿಆಬಿ) '''ಪಂಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯೊಡು ಏರ್ ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಆಪೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ನಿರ್ಧರಿಸವುನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (ಅಡ್ಮಿನ್ ಲೆನ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್), ಅಕುಲು ನಿರ್ವಹಣೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊಲೆನ್ ಪ್ರವೇಶಿಸವುನ ಬಳಕೆದಾರೆರ್. ಬಳಕೆದಾರೆರ್ ಅಕ್ಲೆನ ಸ್ವಂತ ಆಡಳಿತೊಗು (ಸ್ವಯಂ-ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ) ವಿನಂತಿಲೆನ್ ಸಲ್ಲಿಸೊಲಿ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಬಳಕೆದಾರೆರ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ಪೊಲಿ. ನಿಕ್ಲೆನ ವಿನಂತಿನ್ ಸಲ್ಲಿಸವುನ ದುಂಬು ಆಡಳಿತಗಾರೆರೆನ ಓದುನ ಪಟ್ಟಿ, ಎಂಚ ಮಲ್ಪುನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಬೊಕ್ಕ ಆಡಳಿತಗಾರೆರೆನ ವಿನಂತಿಲೆಗ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನೊನು ತೆರಿಯೊನೊಡು. ಅಂಚನೆ, ಒಂಜಿ ಆರ್ಎಫ್ಎ ಪಾಸ್ ಆಯೆರೆ ನಿಕ್ಲೆನ ಅವಕಾಶೊಲೆನ್ ಸಮುದಾಯೊಗು ಕೇನೆರೆ ಯೋಚನೆ ಮಲ್ಪುಲೆ. == ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ನ ಬಗ್ಗೆ == ಆಡಳಿತಗಾರೆರೆಗ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊಲು ಸಮುದಾಯೊಡ್ದ್ ಎಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟೊದ ನಂಬಿಕೆನ್ ಅಗತ್ಯೊ ಉಂಡುಂದು ಪರಿಗಣಿಸವೊಂಡುಂಡು. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮೊಕುಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾದ್ ಲಾಗ್ ಆದ್ ಇಪ್ಪುನಗ ಬೇತೆ ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಬೇತೆ ಸಂಪಾದನೆಲೆನಲೆಕನೆ ವಾಪಸ್ ಮಲ್ಪೊಲಿ, ಆಡಳಿತಗಾರೆರೆನ ಕ್ರಮೊಕುಲು ಇಡೀ ಸೈಟ್ ನ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊಲೆನ್ ಒಳಗೊಂಡಿಪ್ಪುಂಡು. ಬೇತೆ ಕಾರ್ಯೊಲೆಡ್, ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಬಳಕೆದಾರೆರೆನ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನ, ಪುಟೊತ ರಕ್ಷಣೆನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಲ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಪುಟೊಲೆನ್ ಅಳಿಸವುನ ಜವಾಬ್ದಾರಿನ್ ದೆತೊನುವೆರ್. ಆಂಡಲಾ, ಅಕುಲು ವಿಷಯ ವಿವಾದೊಲೆಡ್ ಅಂತಿಮ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಲು ಅತ್ತ್ ಬೊಕ್ಕ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ನಿರ್ಧರಿಸರೆ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರೊಲು ಇಜ್ಜಿ, ಪುಟೊಲೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಅತ್ತಂದೆ ಅಳಿಸವುನ ಬೊಕ್ಕ ಬಳಕೆದಾರೆರೆಗ್ ನಿಷೇಧೊಲೆನ್ ಅನ್ವಯಿಸವುನ ಮೂಲಕ ಸಮುದಾಯ ಒಮ್ಮತ ಬೊಕ್ಕ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಸಮಿತಿ ತೀರ್ಪುಲೆನ್ ಜಾರಿ ಮಲ್ಪುನ ಬುಕ್ಕೊ. ==ನಿರ್ವಾಹಕೆರ್ ಆವರ ಇತ್ತೆದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊಲು== ===[[User:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty]]=== {{Userlinks|Hariprasad Shetty10}} ಯಾನ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಲೇಖನೊಲೆನ್ ಉಂಡು ಮನ್ಪುನ ಬೊಕ್ಕ ಸುಧಾರಿಸುನ ಮೂಲಕ ಅತ್ತುಡ 'ಎಡಿಟ್-ಎ-ಥಾನ್‌'ನ್ ಆಯೋಜಿಸುನ ಮೂಲಕ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ತೆ. ಕುಡ್ಲದ ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ (ಡೀಮ್ಡ್ ಟು ಬಿ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ) ಡ್ ಉಪ್ಪುನ 'ವಿಕಿ ಕ್ಲಬ್'ದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಆದ್, ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ಉತ್ತೇಜನೆ ಮನ್ಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ಜ್ಞಾನ ಪಟ್ಟುನೆಟ್ ಉಪಕ್ರಮೊಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು ಭಾಗವಹಿಸುಲೆಕ್ಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮನ್ಪರೆ ಯಾನ್ ಅಕುಲುನೆಟ್ಟ್ ಕೆಲಸ ಮಂತೊಂದು ಉಲ್ಲೆ. ಅತ್ತಂದೆ, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಚಟುವಟಿಕೆಡ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ್, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಂಘಟಕರಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾದ್ ಲಾ ಸೇವೆ ಮಂದೆ. ತುಳು ಬೊಕ್ಕ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಲೆಡ್ ಕೊರ್ತಿನ ಕೊಡುಗೆಗಾದ್ ಯಾನ್ ಮನ್ನಣೆನ್ ಪಡೆದೆ. ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಬೊಕ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ರೆ, ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯೊಡು ಸಮುದಾಯೊಗ್ ಸಹಾಯ ಮನ್ಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಡುಗೆದಾರೆರೆಗ್ ಸ್ವಾಗತ ಮನ್ಪುನ ವಾತಾವರಣೊನು ಕಲ್ಪಿಸರೆ ಯಾನ್ 'ನಿರ್ವಾಹಕ' ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಭಿನ್ನಪ ಮಂತೊಂದು ಉಲ್ಲೆ. ಈ ಹಕ್ಕುಲೆನ್ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾದ್, ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾದ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಮುದಾಯದ ಒಮ್ಮತ ಬೊಕ್ಕ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ನೀತಿಲೆಗ್ ಅನುಗುಣವಾದ್ ಬಳಸರೆ ಯಾನ್ ಬದ್ಧ ಆದುಲ್ಲೆ. ಎನ್ನ ಈ ನಿರ್ವಾಹಕ ಹುದ್ದೆದ ಭಿನ್ನಪಗ್ ಸಮುದಾಯೊದ ಬೆಂಬಲೊನ್ ಕೇನೊಂದು ಉಲ್ಲೆ. ಸೊಲ್ಮೇಲು.<br> I have actively contributed to Tulu Wikipedia by creating and improving articles and organising edit-a-thons. As the Vice President of the Wiki Club at St. Aloysius (Deemed to be University), Mangaluru, I work with students to promote Wikimedia projects and encourage their participation in knowledge-sharing initiatives. I have also served as a resource person, event organiser, and jury member in various Wikimedia activities, and received recognition for my contributions to Tulu and Kannada Wikimedia projects.I am seeking administrator rights to support the maintenance and development of Tulu Wikipedia, assist the community in administrative tasks, and foster a welcoming environment for contributors. I am committed to using these rights responsibly, impartially, and in accordance with community consensus and Wikimedia policies. I kindly request the community’s support for my administrator application. Thank you for your consideration.--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 15:00, 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) ==== Discussion ==== # {{support}} Hariprasad Sir is long time wikimedian actively participating, organizing wiki activities on both Kannada and Tulu wiki projects, would be valued addition to Tulu wikipedia admin team, Thanks for volunteering.<span style="border-bottom: 2px solid cyan; border-top: 2px solid cyan; border-radius: 40px 0px 40px 0px; padding: 0px 5px; font-weight:bold;">- [[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|💬]] · [[Special:Contributions/A826|✍️]]</span> 15:21, 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) # {{support}} ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಶೆಟ್ಟರಿಗೆ ಅನುಭವ ಹುಮ್ಮಸ್ಸು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನೈಪುಣ್ಯತೆ ಇದೆ. ಅವರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಬೆಂಬಲ. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Mallikarjunasj|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 16:22, 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) #{{support}} Hariprasad Shetty Sir has been actively contributing to both Tulu and Kannada Wikimedia projects from a long time. He will definitely be a good mentor and a member of admin team.[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Reema Jalihal|Reema Jalihal]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Reema Jalihal|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 16:28, 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) # {{support}} ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ತುಳುಟು ಮಸ್ತ್ ಸಂಪಾದನೆ ಮಲ್ತ್‌ನಾರ್. ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾಗ್ ಪೊಸತನೊ ಬುಕ್ಕೊ ನಾನಾತ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೇಲೆ ಈರೆಡ್ದ್ ಬರಡ್. ಈರೆಗ್ ಎನ್ನ ಬೆಂಬಲ ಉಂಡು.--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 17:18, 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) # {{support}} - I fully support Hariprasad Shetty’s application for administrator rights on Tulu Wikipedia. Over the last two years, he has been one of the most active contributors, consistently creating hundreds of articles and improving Tulu Wikipedia. He has also organised several Tulu Wikimedia events and competitions and served as a jury member for numerous edit-a-thons. His dedication, consistent contributions, and active involvement in community-building activities demonstrate his commitment to the growth of Tulu Wikipedia. I strongly believe that Tulu Wikipedia needs dedicated contributors like Hariprasad in administrative roles to strengthen the project and support its community. I endorse his application and wish him the very best. --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Santhosh Notagar99|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 17:26, 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) # {{support}} [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 18:03, 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) #{{support}} Hariprasad shetty has been actively contributing to tulu and kannada wikimedia projects --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vinoda mamatharai|Vinoda mamatharai]] --([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vinoda mamatharai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 23:54, 1 ನವಂಬರ್ 2026 (IST) # {{support}}[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Pragathi. BH|Pragathi. BH]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pragathi. BH|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 23:52, 2 ನವಂಬರ್ 2026 (IST) # {{support}} Hariprasad sir ಈರ್ ಎಡ್ಮಿನ್ ಅಪುನ ಎಡ್ಡೆ ನಿರ್ಧಾರ ದೆತೊಂಡಾರ್. ನನಾತ್ ಎಡ್ಡೆ ಬೇಲೆ ಇರೆರ್ದ್ ಅವಡ್ ಇರೆಗ್ ಎನ್ನ ಬೆಂಬಲ ಉಂಡು.[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Kavitha G. Kana|Kavitha G. Kana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Kavitha G. Kana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 11:21, 3 ನವಂಬರ್ 2026 (IST) #{{support}}Hariprasad Shetty Sir has been actively contributing to Tulu and Kannada Wikimedia projects for many years. His experience and dedication make him an excellent mentor and a valuable member of the admin team.--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:VAISHNU|VAISHNU]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:VAISHNU|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 21:40, 4 ನವಂಬರ್ 2026 (IST) # {{support}}--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Yakshitha|Yakshitha]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Yakshitha|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 08:54, 5 ನವಂಬರ್ 2026 (IST) 89084ys2ij4lfyprlgx0gtviao5wf43 0 19696 374542 373558 2026-11-04T23:06:41Z InternetArchiveBot 4316 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 374542 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} <!-- "none" is preferred when the title is sufficiently descriptive; see [[WP:SDNONE]] --> {{Use mdy dates|date=December 2016}} {{Politics of Norway}} "ನಾರ್ವೆದ ವಿದೇಶಿ ಸಂಬಂಧೊಲು" ನ್ಯಾಟೋಡ್ ದೇಶದ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ (ಯುಎನ್) ದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆನ್ ಆಧಾರವಾದ್ ಉಂಡು. ಅಡಿಷನಲ್ ಆದ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ (EU) ದ ಸದಸ್ಯೆ ಅತ್ತ್ಂಡಲಾ, ನಾರ್ವೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಮೂಲಕ EU ದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಗ್ಗಟ್ಟುಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು. [[ನಾರ್ವೆ]] ದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯೊಡು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ==ಇತಿಹಾಸ== ನಾರ್ವೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವೀಡನ್ ನಡುಟು ಒಕ್ಕೂಟ/ಸ್ವೀಡನ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಒಕ್ಕೂಟೊನು 1905ಡ್ ರದ್ದು ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ನಾರ್ವೆ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತಿನ ದಿನೊಟು ನಾರ್ವೆದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ/ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್: ಜೂನ್ 7, 1905. ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕೆರ್ ಸ್ವೀಡನ್ ಸರ್ಕಾರೊಗು ಔಪಚಾರಿಕವಾದ್ ಪುನರ್ಪ್ರಕಟಣೆ ಆಯಿನ ಮುಟ್ಟ ಕ್ರೆಡೆನ್ಶಿಯಲ್ ಲೆನ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಾಧ್ಯ ಆಯಿಜಿ ನಾರ್ವೆದ ಸಿಂಹಾಸನೊಗು ದಾಖಲಾತಿನ, ಕೆಲವು ಅನಧಿಕೃತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಲು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾದ್ ಕೆಲಸ ಮಲ್ತೆರ್, ಸುರುತ ನಾರ್ವೆದ ರಾಯಭಾರಿ, ಜಾಲ್ಮಾರ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹಾಗೆ, ನವೆಂಬರ್ ೬, ೧೯೦೫ಡ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಎಲಿಹು ರೂಟ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯೆರ್. ನೂತನವಾದ್ ರಚನೆ ಆಯಿನ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆರಂಭಿಕ ಉದ್ದೇಶೊಲು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗೊಲೆನ ಮೂಲಕ ನಾರ್ವೆದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಲೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನವು ಬುಕ್ಕೊ ವಿದೇಶೊಡು ನಾರ್ವೆದ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಬುಕ್ಕೊ ವಾಣಿಜ್ಯೊಗು ಕಾನ್ಸುಲರ್ ಸೇವೆಲೆನ್ ಒದಗಿಸವುನವು. ೧೯೦೬ಡ್, ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಆರು ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರ್, ಅವುಲು ರಡ್ಡ್ ಅಮೆರಿಕೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್: ಒಂಜಿ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಒಂಜಿ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ಡ್. 20 ಕಾನ್ಸುಲರ್ ಕಚೇರಿಲೆನ್ ಲಾ ತೆರೆಯೆರ್. ಸುರುತ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ಪೊರ್ತುಡು, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ ನಾರ್ವೆದ ತಟಸ್ಥತೆನ್ ಕಾಪಾಡೆರೆ ಅಪೂರ್ವ ಸವಾಲುಲೆನ್ ಎದುರಿಸೊಂಡು, ವಿಶೇಷವಾದ್ ಅಯಿತ ವ್ಯಾಪಾರಿ ನೌಕಾಪಡೆನ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್. ೧೯೨೨ಡ್, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾನ್ಸುಲರ್ ಶಾಖೆಲೆನ ನಡುಟು ಪೂರ್ತಿ ಸಹಕಾರೊನು ಖಚಿತಪಡಿಸವುನ ನಿಟ್ಟಿಡ್ ಸಚಿವಾಲಯೊನು ಒಟ್ಟು ಮಲ್ತೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪುನರ್ಸಂಘಟಿಸಯೆರ್. ಪುನರ್ಸಂಘಟನೆಡ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕೆರೆಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆನ್ ಮುಗಿಪಾವುನವು ಬುಕ್ಕೊ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರೊಡ್ದ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಅನುಭವೊನು ಒಳಗೊಂಡು ಒಂಜಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಾಯಿನ ವೃತ್ತಿ ಮಾರ್ಗೊನು ರಚನೆ ಮಲ್ಪುನವು ಸೇರ್ದ್ ಉಂಡು. ಆ ಕಾಲೊದ ಆರ್ಥಿಕ ಕಷ್ಟೊಲು ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷೊಗು ಸಚಿವಾಲಯೊಡು ಕಠಿಣತೆದ ಕ್ರಮೊಲೆನ್ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೪೦ಡ್ ನಾರ್ವೆನ್ ಆಪರೇಷನ್ ವೆಸೆರುಬುಂಗ್/ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ತಿನಗ, ಗಡಿಪಾರ್ ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಸರ್ಕಾರ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ಗ್ ಪಲಾಯನ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಲಂಡನ್ ದ ಪಿದಯಿ ಬ್ರಾಕ್ನೆಲ್ ಡ್ ಗಡಿಪಾರ್ ಡ್ ಪುನರ್ ರಚನೆ ಆಂಡ್. ಲಂಡನ್ ಡ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ಟನ್ ಹೌಸ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ನ್ ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೆರ್. ೧೯೪೫ಡ್ ಶಾಂತಿ ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ, ಸರ್ಕಾರ ನಾರ್ವೆಗ್ ವಾಪಸ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿನ ಬುಕ್ಕೊ, ನಾರ್ವೆ ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಘಟನೆ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯೆ ಆದಿತ್ತೆ, ನನೊಂಜಿ ನಾರ್ವೆದ ಟ್ರೈಗ್ವೆ ಲೈನ್ ಉದ್ಘಾಟನಾ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ್ ಮಲ್ತೆರ್. ನಾರ್ವೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ಶಾಶ್ವತವಾಯಿನ ಸದಸ್ಯೆರೆನ ಸುರುತ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಲಾ ಉಂಡು.<ref>{{Citation|last=Hanhimäki|first=Jussi M.|title=1. The best hope of mankind? A brief history of the UN|date=2015-06-11|url=http://www.veryshortintroductions.com/view/10.1093/actrade/9780190222703.001.0001/actrade-9780190222703-chapter-2|work=The United Nations: A Very Short Introduction|pages=8–25|publisher=Oxford University Press|language=en|doi=10.1093/actrade/9780190222703.003.0002|isbn=978-0-19-022270-3|access-date=2022-01-29}}</ref> ==ನೀತಿ ಅಂಶೊಲು== ಶೀತಲ ಸಮರದ ಅಂತ್ಯೊಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ, ನಾರ್ವೆ "ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ಮಾದರಿ" ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ವಿದೇಶಿ ನೀತಿ ಮಾದರಿನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದೆತ ಉದ್ದೇಶ ಸರ್ಕಾರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸರ್ಕಾರೇತರ ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ಸಂಸ್ಥೆಲೆನ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಸಮನ್ವಯೊದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆದ ಮೂಲಕ ಶಾಂತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ಥಿರತೆಗ್ ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪುನವು; ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘರ್ಷೊಲೆಡ್ ಒರಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ದಲ್ಲಾಳಿಯಾದ್ ನಟನೆ ಮಲ್ಪುನವು; ಪಕ್ಷೊಲೆನ ನಡುಟು ಪ್ರವೇಶ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಇಪ್ಪುನ ನಾರ್ವೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಲೆನ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಜಾಲಬಂಧ; ಬುಕ್ಕೊ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆಡ್ ದೀರ್ಘ ದೃಷ್ಟಿಕೋನೊನು ದೆತೊನುನ ಇಚ್ಛೆ. ನಾರ್ವೆದ ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ವಿದೇಶಿ ನೀತಿನ್ ನಾಲ್ ಆಯಾಮೊಲೆಡ್ ವರ್ಣನೆ ಮಲ್ಪೊಲಿ: ===ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಮೈತ್ರಿಲು=== ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಡ್ ಯುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ನಾರ್ವೆದ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಮಹತ್ವ ರೆಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧೊದ ವಿಫಲ ತಟಸ್ಥತೆದ ನೀತಿಗ್ ಕೇಂದ್ರವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ನಾರ್ವೆ ತನ್ನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮೌಲ್ಯೊಲೆನ್ ಪಾಲ್ ಮಲ್ಪುನ ದೇಶೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಮೈತ್ರಿ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್ ಒಂಜಿ ಸ್ಥಾಪಕ ನ್ಯಾಟೋ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ/ನ್ಯಾಟೋ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಆಂಡ್. ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಹಕಾರೊದ ಮೂಲಕ, ನಾರ್ವೆ ನ್ಯಾಟೋದ ರಚನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಗೋಚರ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೊಂದುಂಡು. ಉಂದು ಅಯಿತ ಪ್ರದೇಶೊಲೆಡ್ ಸೀಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆದ ಮಿಲಿಟರಿ ನೆಲೆಲೆನ್ ಬುಕ್ಕೊ ವ್ಯಾಯಾಮೊಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸೆರೆ ಅನುವು ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಉಂದು ನ್ಯಾಟೋ ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆ ಡ್ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಬೇಸ್/ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬೇಸ್ ನ್ ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆ ಡ್ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ನೊಟ್ಟುಗು ಸಂಘರ್ಷೊಗು ತಯಾರಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಿರ್ಧರಿಸಾಯಿನಗ ಕೆಲವು ವಿವಾದೊಲೆನ್ ಉಂಟು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ===ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ=== [[ನಾರ್ವೆ]] ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರೊಗು ಬುಕ್ಕೊ ವಿವಾದೊಲೆನ ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಿಹಾರೊಗು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ಪುಂಡು, ಸಾಮೂಹಿಕ ಭದ್ರತೆದ ಮೂಲಕ ಬಲವಾದ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣೆನ್ ನಡಪಾವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಅಗತ್ಯೊನು ಗುರುತಿಸವುಂಡು. ಅಯಿಕ್ ಅನುಗುಣವಾದ್, ನಾರ್ವೆದ ನೀತಿದ ಮೂಲಕಲ್ಲುಲು ನ್ಯಾಟೋ ಡ್ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಗ್ ಬೆಂಬಲ ಉಂಡು. ನಾರ್ವೆ ನಾರ್ಡಿಕ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮೂಲಕ ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶೊಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಸ್ವೀಡನ್, ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಹಕಾರೊದ ನೀತಿನ್ ಅನುಸರಿಸವುಂಡು. ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಂಧೊಲೆಡ್ದ್ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಅಯಿತ ಸಂಬಂಧೊಲು ಮಸ್ತ್ ನಿಕಟವಾದುಂಡು. ಜನವರಿ ೨೦೦೩ಡ್, ನಾರ್ವೆ ಯುಎನ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಡ್ ತನ್ನ ೨ ವರ್ಷದ ಅವಧಿನ್ ಮುಗಿತ್ಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಇರಾಕ್ ನಿಷೇಧ ಸಮಿತಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆನ್ ವಹಿಸೊಂಡು. [[ನಾರ್ವೆ]] ಒಟ್ಟುಗು ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಫಾರೋ ದ್ವೀಪೊಲು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟೊದ ಸದಸ್ಯೆರ್ ಅತ್ತ್.<ref>{{Cite book|last=Bergmann|first=Eirikur|title=Iceland and the International Financial Crisis|publisher=Palgrave Macmillan|year=2014|location=London}}</ref> ನಾರ್ವೆಡ್ ಇಯು ಸದಸ್ಯತ್ವೊನು ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಲ್ತೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ವೆದ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಜನಮತಸಂಗ್ರಹೊಲು ೧೯೭೨ ಬುಕ್ಕೊ ೧೯೯೪ಡ್ ನಡತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=Historical overview - Norway and the EU |date=July 12, 2022 |url=https://www.norway.no/en/missions/eu/areas-of-cooperation/historical-overview/ |access-date=31 March 2023}}</ref> ಜನಪ್ರಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬುಕ್ಕೊ ನಗರ ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ ನಡುಟು ವಿಂಗಡಣೆ ಆತ್ಂಡ್. ''[[ನಾರ್ವೆ]] ಬುಕ್ಕೊ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ.'' ಇತ್ತೆದ ಸರ್ಕಾರ ಭವಿಷ್ಯದ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಸಾಧ್ಯತೆನ್ ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಜನೆ ಮಲ್ಪುಜಿ. ವೈಕಿಂಗ್ ಯುಗೊಗು ಪಿರ ಬರ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಡ್ದ್ ನಾರ್ವೆಗ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ನಡುಟು ಸಹಕಾರ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ನೇಹದ ಇತಿಹಾಸ ಉಂಡು. ವೈಕಿಂಗ್ ಲು ಹೆಬ್ರಿಡ್ಸ್, ಆರ್ಕ್ನಿ ಬುಕ್ಕೊ ಶೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೇರ್ದ್ ಕೆಲವು ನೂದು ವರ್ಸೊಗು ಪ್ರದೇಶೊಲೆನ್ ವಶೊಕ್ ದೆತೊನುವೆರ್. ನಾರ್ವೆ ಶೆಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ ಉತ್ತರ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಅನ್ಸ್ಟ್ ಡ್ದ್ ಪೂರ್ವೊಗು ಕೇವಲ 300 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (159 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲ್) ದೂರೊಡು ಉಂಡು. ನಾರ್ವೆದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ, ಲಂಡನ್/ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ಡ್ ನಾರ್ವೆದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಲಂಡನ್ ಡ್ ಉಂಡು, ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ವೆ ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್ ಜನರಲ್ ನ್ ಲಾ ನಡಪಾವೊಂದುಂಡು. ಒಂಜಿ ಪಿಸಿಯಾ ಅಬಿಸ್/ನಾರ್ವೆ ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ನ್ ಒಸ್ಲೋ ನಗರೊಡ್ದ್ ಲಂಡನ್ ಗ್ ಟ್ರಾಫಲ್ಗರ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಡ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸೆರೆ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಮರ ಆದ್ ಕೊರ್ಪೆರ್, ರಡ್ಡನೆ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ ದ ಪೊರ್ತುಡು ಯುಕೆ ಬೆಂಬಲೊಗು ಕೃತಜ್ಞತೆದ ಚಿಹ್ನೆ ಆದ್. ನಾರ್ವೆದ ರಾಜೆ ಹಾಕನ್ VII, ಅರೆನ ಮಗೆ ಒಲಾವ್ ವಿ/ನಾರ್ವೆದ ರಾಜಕುಮಾರ ಒಲಾವ್, ಬುಕ್ಕೊ ದೇಶದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್/ಸರ್ಕಾರ ನೈಗಾರ್ಡ್ಸ್ವೊಲ್ಡ್ ಯುದ್ಧದ ಪೊರ್ತುಡು ಲಂಡನ್ ಡ್ ಗಡಿಪಾರ್ ಡ್ ಇತ್ತೆರ್. ಸಂಪ್ರದಾಯೊದ ಭಾಗವಾದ್, ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನ್ಸ್ಟರ್ ದ ಲಾರ್ಡ್ ಮೇಯರ್ ಶರತ್ಕಾಲೊದ ಕಡೆಟ್ ಮರ ಕಡ್ಪುನ ಕೆಲಸೊಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಒಸ್ಲೋಗ್ ಬರ್ಪೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ ಒಸ್ಲೋದ ಮೇಯರ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಸಮಾರಂಭೊಡು ಮರನ್ ಬೆಳಗಾಯೆರೆ ಲಂಡನ್ ಗ್ ಪೋಪೆರ್. ನಾರ್ವೆದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವೆರ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೫, ೨೦೨೨ಡ್ [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] ಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ತೆರ್, ಅರೆನ ರಡ್ಡ್ ದಿನೊತ ಭೇಟಿದ ಭಾಗವಾದ್, ವ್ಯಾಪಾರ, ಬಂಡವಾಳ ಬುಕ್ಕೊ ಕಡಲ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಹಕಾರೊದ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆನ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ಪುನ ಸಲುವಾದ್.<ref>{{cite web |last=Report |first=Star Digital |date=2022-04-25 |title=Norway seeks to expand cooperation in offshore renewable energy, investment in Bangladesh |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/diplomacy/news/norway-seeks-expand-cooperation-offshore-renewable-energy-investment-bangladesh-3011986 |access-date=2022-04-25 |website=The Daily Star |language=en}}</ref> ===ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ=== ನಾರ್ವೆ ಕೆಲವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘರ್ಷೊಲೆಡ್ ಮೂಜನೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾದ್ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸೊಂದುಂಡು. ದಿವಂಗತ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಜೋಹಾನ್ ಜೋರ್ಗೆನ್ ಹೋಲ್ಸ್ಟ್ [[ಇಸ್ರೇಲ್]] ಬುಕ್ಕೊ ಪಿಎಲ್ಒ ನಡುಟು ಒಸ್ಲೋ ಒಪ್ಪಂದೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಯೆರ್. ಬೊಸ್ನಿಯಾ ಬುಕ್ಕೊ ಹರ್ಜೆಗೊವಿನಾಡ್ ಯುದ್ಧೊನು ಮುಗಿಪಾಯೆರೆ ಥೋರ್ವಾಲ್ಡ್ ಸ್ಟೊಲ್ಟೆನ್ಬರ್ಗ್ ವಿಫಲವಾದ್ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ತಂಡೊದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತೆರ್. ನಾರ್ವೆ ಗ್ವಾಟೆಮಾಲಾ ಡ್ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ಸೇವೆಲು ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯೊನು ಒದಗಿಸಾಯಿನವು. ೨೦೦೫ ಡ್ದ್, ನಾರ್ವೆದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕೆರ್ ಸುಡಾನ್, ಬೊಸ್ನಿಯಾ ಬುಕ್ಕೊ ಹರ್ಜೆಗೊವಿನಾ, [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಬುಕ್ಕೊ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಡ್ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಲೆನ ರೂಪೊಡು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸೊಂದುಲ್ಲೆರ್. ಆ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಕೆಲವು ನಾರ್ವೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿ ಗುಂಪುಲೆನ್ ಬೆಂಬಲಿಸವುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಆರೋಪೊನು ಮಲ್ಪುವೆರ್. [[ಇಸ್ರೇಲ್]] ನ್ ನಾರ್ವೆದ ರಾಜಕಾರಣಿಲು ಮಸ್ತ್ ಸರ್ತಿ ಕಹಿಯಾದ್ ಟೀಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ್ ಹಾಲ್ವರ್ಸನ್ [[ಇಸ್ರೇಲ್]]/ಇಸ್ರೇಲ್ ಸರಕುಲೆನ ಬಹಿಷ್ಕಾರೊಗು ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ನಗ ಈ ಜಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟೊಗು ಬತ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |url= http://www.aftenposten.no/english/local/article1196096.ece |title= USA threats after boycott support |work= Aftenposten |date= December 12, 2006 |access-date= 2008-01-14 |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20080103202837/http://www.aftenposten.no/english/local/article1196096.ece |archive-date= January 3, 2008 |df= mdy-all }}</ref> ೨೦೦೬ ದ ಸುರುಟು. ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ವಕ್ತಾರೆರ್ ರುನಾರ್ ಮಲ್ಕೆನೆಸ್ ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್ ಗ್ ಪನ್ಪೆರ್ "ಸರ್ಕಾರ ಮಟ್ಟೊಡು ಇಸ್ರೇಲಿ ಸರಕುಲೆನ್ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮೊಕುಲು ಇಜ್ಜಿ.".<ref>{{cite news |url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4584738.stm |work= BBC News |title= Norway split over Israel boycott |date= January 5, 2006 |access-date= 2008-01-14}}</ref> [[ನಾರ್ವೆ]] ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ ಡ್ದ್ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಿನಗ ಎರಿಟ್ರಿಯಾ ನ್ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ತೆರ್.<ref>{{cite web |url= http://www.norway.gov.er/Development/Development.htm |title= Norwegian Assistance to Eritrea |work= Norway – the official site in Eritrea |date= January 28, 2005 |access-date= 2008-01-14 |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20080316211833/http://www.norway.gov.er/Development/Development.htm |archive-date= March 16, 2008 |df= mdy-all }}</ref> ಇತ್ತೆದ ಮುಟ್ಟ, ನಾರ್ವೆ ಒಂಜಿ 'ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಗುಂಪು ಬುಕ್ಕೊ ಎರಿಟ್ರಿಯಾ'ನ್ ಬೆಂಬಲಿಸವುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಆರೋಪೊಲೆನ್ ತೂದು ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ ಆರು ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕೆರೆನ್ ಪಿದಯಿ ಪಾಡ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |url= http://www.aftenposten.no/english/local/article1990861.ece |title= Ethiopia: Norway supports 'terrorists' in Africa |work= Aftenposten |date= September 12, 2007 |access-date= 2008-01-14 |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20080112151631/http://www.aftenposten.no/english/local/article1990861.ece |archive-date= January 12, 2008 |df= mdy-all }}</ref> ನಾರ್ವೆ ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ ಗ್ ಸಹಾಯೊನು ಕಡಿಮೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಪ್ರತೀಕಾರ ಕೊರ್ತುಂಡು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೧, ೨೦೦೧ಡ್ ಅಮೇರಿಕದ ಮಿತ್ತ್ ಅಲ್-ಖೈದಾ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೧ ದಾಳಿದ ನಂತರ, ನ್ಯಾಟೋ ಅಲ್-ಖೈದಾ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ತಾಲಿಬಾನ್ ಪ್ರಾಯೋಜಕೆರೆನ್ ಕೆತ್ತೆರೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಆಕ್ರಮಣೊನು ಸುರು ಮಲ್ತ್ಂಡ್. ಯುದ್ಧೊಡು ನಾಶ ಆಯಿನ ದೇಶೊನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸಹಾಯ ಬುಕ್ಕೊ ಸಹಾಯೊನು ಒದಗಾಯಿನ 51 ದಾನಿಲೆಡ್ ನಾರ್ವೆ ಒಂಜಿ. ನಾರ್ವೆ ಫರಿಯಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊದ ಉಸ್ತುವಾರಿಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ನಾರ್ವೆದ ನೇತೃತ್ವದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ತಂಡೊಗು 2005-2012 ದ ಅವಧಿಡ್ ಭದ್ರತೆ, ಎಡ್ಡೆ ಆಡಳಿತ ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿನ್ ಸಾಧಿಸವುನ ಉದ್ದೇಶ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಆಂಡ ಫಲಿತಾಂಶೊಲು ಸಂಶಯಾಸ್ಪದವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಯುಎಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಮಾತಾ ದೇಶೊಲು 2021 ಡ್ದ್ ಪಿದಯಿ ಬರೊಡು ಪನ್ಪಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಮಲ್ಪುನ ಮುಟ್ಟ ನಿರಾಸೆ ಮುಂದುವರಿಂಡ್. <ref>Mats Berdal, and Astri Suhrke, "A Good Ally: Norway and International Statebuilding in Afghanistan, 2001-2014." ''Journal of Strategic Studies'' 41.1-2 (2018): 61-88. [https://kclpure.kcl.ac.uk/portal/files/79854586/_A_Good_Ally_Norway_BERDAL_Accepted6October2017_GREEN_AAM.pdf online]</ref> ===ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿವಾದೊಲು=== [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]], ಫ್ರಾನ್ಸ್, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ಮಾತ್ರ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾಡ್ (ಕ್ವೀನ್ ಮೌಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೀಟರ್ I ದ್ವೀಪ) ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹೇಳಿಕೆಲೆನ್ ಗುರುತಿಸವುಂಡು. === ಸ್ಥಿತಿ-ಅಗತ್ಯ === ನಾರ್ವೆ ತನ್ನ ವಿದೇಶಿ ನೀತಿದ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ-ಕೋರಿಕೆಡ್ ತೊಡಗಿನವು ಪಂದ್ ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ವಾದ ಮಲ್ತೆರ್.<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.routledge.com/Small-State-Status-Seeking-Norways-Quest-for-International-Standing/de-Carvalho-Neumann/p/book/9781315758817|title=Small State Status Seeking: Norway's Quest for International Standing (e-Book) - Routledge|website=Routledge.com|language=en|access-date=2018-02-17}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal|last1=Wohlforth|first1=William C.|last2=Carvalho|first2=Benjamin de|last3=Leira|first3=Halvard|last4=Neumann|first4=Iver B.|date=2017|title=Moral authority and status in International Relations: Good states and the social dimension of status seeking|journal=Review of International Studies|language=en|volume=44|issue=3|pages=526–546|doi=10.1017/S0260210517000560|issn=0260-2105|doi-access=free|hdl=11250/2477311|hdl-access=free}}</ref> ಒಂಜಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವಿದೇಶಿ ನೀತಿದ ಮೂಲಕ, [[ನಾರ್ವೆ]] ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಎಲ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಮಧ್ಯಮ ಶಕ್ತಿಲೆನ ನಡುಟು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನಮಾನೊನು ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಲೆಡ್ದ್ ಮಾನ್ಯತೆನ್ ಗಳಸೆರೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲು == [[ನಾರ್ವೆ]] ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧ ಉಪ್ಪುನ ದೇಶೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ: {| class="wikitable sortable" ! colspan="3" |[[File:Diplomatic relations of Norway.svg|frameless|425x425px]] |- !# !ದೇಶ !ತಾರೀಕು<ref>{{cite web|author=Government.no|date=27 April 1999 |title=Norges opprettelse af diplomatiske forbindelser med fremmede stater |url=https://www.regjeringen.no/globalassets/departementene/ud/vedlegg/protokoll/diplomatiske_forbindelser.pdf |access-date=14 December 2024|website=[[Government.no|regjeringen.no]] |language=no|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207025525/https://www.regjeringen.no/globalassets/departementene/ud/vedlegg/protokoll/diplomatiske_forbindelser.pdf|archive-date=7 December 2024|url-status=live}}</ref> |- |1 |United States |30 October 190 |- |2 |{{Flag|ರಷ್ಯಾ}} |{{Dts|31 October 1905}} |- |3 |{{Flag|France}} |{{Dts|5 November 1905}} |- |4 |{{Flag|United Kingdom}} |{{Dts|6 November 1905}} |- |5 |{{Flag|Denmark}} |{{Dts|7 November 1905}} |- |6 |{{Flag|Japan}} |{{Dts|7 November 1905}} |- |7 |{{Flag|Belgium}} |{{Dts|14 November 1905}} |- |8 |{{Flag|Sweden}} |{{Dts|18 November 1905}} |- |9 |{{Flag|Spain}} |{{Dts|26 November 1905}} |- |10 |{{Flag|Thailand}} |{{Dts|30 November 1905}} |- |11 |{{Flag|Netherlands}} |{{Dts|4 December 1905}} |- |12 |{{Flag|Switzerland}} |{{Dts|22 January 1906}} |- |13 |{{Flag|Portugal}} |{{Dts|17 March 1906}} |- |14 |{{Flag|Italy}} |{{Dts|22 March 1906}} |- |15 |{{Flag|Argentina}} |{{Dts|28 March 1906}} |- |16 |{{Flag|Paraguay}} |{{Dts|2 April 1906}} |- |17 |{{Flag|Uruguay}} |{{Dts|3 April 1906}} |- |18 |{{Flag|Mexico}} |{{Dts|9 April 1906}} |- |19 |{{Flag|Cuba}} |{{Dts|20 June 1906}} |- |20 |{{Flag|Bulgaria}} |{{Dts|20 August 1906}} |- |21 |{{Flag|Brazil}} |{{Dts|11 May 1908}} |- |22 |{{Flag|Iran}} |{{Dts|14 October 1908}} |- |23 |{{Flag|Serbia}} |{{Dts|9 March 1917}} |- |24 |{{Flag|Romania}} |{{Dts|14 May 1917}} |- |25 |{{Flag|Finland}} |{{Dts|2 March 1918}} |- |26 |{{Flag|Greece}} |{{Dts|25 May 1918}} |- |27 |{{Flag|Chile}} |{{Dts|9 June 1919}} |- |28 |{{Flag|Poland}} |{{Dts|4 July 1919}} |- |29 |{{Flag|Hungary}} |{{Dts|12 February 1920}} |- |30 |{{Flag|Austria}} |{{dts|8 October 1920}}<ref>{{Cite web |title=Oversikt over norske ambassader, konsulater, interessekontorer mm i årene 1906- 2001 |url=https://www.regjeringen.no/globalassets/departementene/ud/vedlegg/utestasjoner/stasjoner_wxyz.pdf |access-date=9 January 2025 |language=no}}</ref> |- |31 |{{Flag|Czech Republic}} |{{dts|12 January 1921}} |- |32 |{{Flag|Peru}} |{{Dts|3 August 1923}} |- |33 |{{Flag|Venezuela}} |{{Dts|4 October 1929}} |- |34 |{{Flag|Turkey}} |{{dts|8 October 1930}}<ref name=":17">{{Cite book |url=https://diad.mfa.gov.tr/diad/yillik/yillik-1959.pdf |title=Hariciye Vekâleti Yıllığı 1959 |publisher=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Türkiye |page=188 |language=tr }}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |35 |{{Flag|Luxembourg}} |{{Dts|15 April 1931}} |- |36 |{{Flag|Colombia}} |{{Dts|6 September 1935}} |- |37 |{{Flag|Egypt}} |{{Dts|25 April 1936}} |- |38 |{{Flag|Ecuador}} |{{Dts|22 October 1936}} |- |39 |{{Flag|Bolivia}} |{{Dts|25 February 1937}} |- |40 |{{Flag|El Salvador}} |{{Dts|27 April 1939}} |- |41 |{{Flag|Guatemala}} |{{Dts|28 April 1939}} |- |42 |{{Flag|Costa Rica}} |{{Dts|2 May 1939}} |- |43 |{{Flag|Iceland}} |{{Dts|29 August 1940}} |- |44 |{{Flag|Canada}} |{{Dts|24 January 1942}} |- |45 |{{Flag|Dominican Republic}} |{{Dts|16 October 1943}} |- |46 |{{Flag|Haiti}} |{{Dts|28 October 1943}} |- |47 |{{Flag|Ethiopia}} |{{Dts|28 April 1945}} |- |48 |{{Flag|South Africa}} |{{Dts|16 June 1946}} |- |49 |{{Flag|Iraq}} |{{Dts|28 September 1946}} |- |50 |{{Flag|Australia}} |{{Dts|23 June 1947}} |- |51 |{{Flag|Honduras}} |{{Dts|3 July 1947}} |- |52 |{{Flag|Nicaragua}} |{{Dts|5 July 1947}} |- |53 |{{Flag|India}} |{{Dts|15 August 1947}} |- |54 |{{Flag|Philippines}} |{{Dts|2 March 1948}} |- |55 |{{Flag|Panama}} |{{Dts|21 July 1948}} |- |56 |{{Flag|Lebanon}} |{{Dts|10 August 1948}} |- |57 |{{Flag|Syria}} |{{Dts|11 August 1948}} |- |58 |{{Flag|Pakistan}} |{{Dts|18 December 1948}} |- |59 |{{Flag|Indonesia}} |{{Dts|25 January 1950}} |- |60 |{{Flag|Ireland}} |{{Dts|17 February 1950}} |- |61 |{{Flag|Israel}} |{{Dts|19 July 1950}} |- |62 |{{Flag|Sri Lanka}} |{{Dts|13 October 1950}} |- |63 |{{Flag|Germany}} |{{dts|10 May 1951}}<ref>{{Cite web |title=Länder |url=https://www.auswaertiges-amt.de/de/service/laender |access-date=23 July 2023 |language=de}}</ref> |- |64 |{{Flag|China}} |{{dts|5 October 1954}}<ref name="norway2">{{cite web |date=30 October 2009 |title=Norway – China 55-year friendship |url=http://www.norway.cn/Embassy/Norway-and-China/Anniversaries/Norway---China-55-year-friendship/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111002183953/http://www.norway.cn/Embassy/Norway-and-China/Anniversaries/Norway---China-55-year-friendship/ |archive-date=2 October 2011 |access-date=29 September 2011 |publisher=Norway.cn}}</ref> |- |65 |{{Flag|Myanmar}} |{{Dts|18 May 1956}} |- |66 |{{Flag|Sudan}} |{{Dts|31 May 1956}} |- |67 |{{Flag|Tunisia}} |{{Dts|29 August 1958}} |- |68 |{{Flag|Morocco}} |{{Dts|30 August 1958}} |- |69 |{{Flag|South Korea}} |{{Dts|22 March 1959}} |- |70 |{{Flag|Nigeria}} |{{Dts|1 October 1960}} |- |71 |{{Flag|Madagascar}} |{{Dts|27 October 1960}} |- |72 |{{Flag|Senegal}} |{{Dts|2 December 1960}} |- |73 |{{Flag|Yemen}} |{{Dts|23 March 1961}} |- |74 |{{Flag|Saudi Arabia}} |{{Dts|8 May 1961}} |- |75 |{{Flag|Guinea}} |{{Dts|21 July 1961}} |- |76 |{{Flag|Ivory Coast}} |{{Dts|27 September 1962}} |- |77 |{{Flag|Algeria}} |{{Dts|27 October 1962}} |- |78 |{{Flag|Cyprus}} |{{Dts|22 March 1963}} |- |79 |{{flag|Afghanistan|2013}} |{{Dts|3 January 1964}} |- |80 |{{Flag|Niger}} |{{Dts|24 January 1964}} |- |81 |{{Flag|Kenya}} |{{Dts|22 February 1964}} |- |82 |{{Flag|Uganda}} |{{Dts|21 July 1964}} |- |83 |{{Flag|Benin}} |{{Dts|25 September 1964}} |- |84 |{{Flag|Tanzania}} |{{Dts|28 September 1964}} |- |85 |{{Flag|Zambia}} |{{Dts|2 February 1965}} |- |86 |{{Flag|Liberia}} |{{Dts|17 February 1965}} |- |87 |{{Flag|Malawi}} |{{Dts|9 March 1965}} |- |88 |{{Flag|Ghana}} |{{Dts|19 May 1965}} |- |89 |{{Flag|Cameroon}} |{{Dts|15 June 1965}} |- |90 |{{Flag|Gabon}} |{{Dts|28 September 1965}} |- |91 |{{Flag|Kuwait}} |{{Dts|30 June 1965}} |- |92 |{{Flag|Libya}} |{{Dts|20 July 1966}} |- |93 |{{Flag|Burundi}} |{{Dts|1966}} |- |94 |{{Flag|Republic of the Congo}} |{{Dts|23 May 1967}} |- |95 |{{Flag|Botswana}} |{{Dts|30 November 1967}} |- |96 |{{Flag|Malaysia}} |{{Dts|8 March 1968}} |- |97 |{{Flag|Mongolia}} |{{Dts|11 May 1968}} |- |98 |{{Flag|Jordan}} |{{Dts|7 January 1969}} |- |99 |{{Flag|Malta}} |{{Dts|11 February 1969}} |- |100 |{{Flag|Singapore}} |{{Dts|7 March 1969}} |- |101 |{{Flag|Democratic Republic of the Congo}} |{{Dts|27 September 1969}} |- |102 |{{Flag|New Zealand}} |{{Dts|10 October 1969}} |- |103 |{{Flag|Central African Republic}} |{{Dts|16 May 1970}} |- |104 |{{Flag|Sierra Leone}} |{{Dts|20 July 1970}} |- |105 |{{Flag|Rwanda}} |{{Dts|30 January 1971}} |- |106 |{{Flag|Somalia}} |{{Dts|30 March 1971}} |- |107 |{{Flag|Albania}} |{{Dts|29 May 1971}} |- |108 |{{Flag|Trinidad and Tobago}} |{{Dts|19 November 1971}} |- |109 |{{Flag|Vietnam}} |{{Dts|25 November 1971}} |- |110 |{{Flag|Togo}} |{{Dts|10 January 1972}} |- |111 |{{Flag|Bangladesh}} |{{Dts|14 April 1972}} |- |112 |{{Flag|Nepal}} |{{Dts|26 January 1973}} |- |113 |{{Flag|Mauritius}} |{{Dts|30 January 1973}} |- |114 |{{Flag|Qatar}} |{{Dts|9 June 1973}} |- |115 |{{Flag|North Korea}} |{{Dts|22 June 1973}} |- |116 |{{Flag|United Arab Emirates}} |{{Dts|4 July 1973}} |- |117 |{{Flag|Bahrain}} |{{Dts|15 July 1973}} |- |118 |{{Flag|Barbados}} |{{Dts|24 January 1975}} |- |119 |{{Flag|Guinea-Bissau}} |{{Dts|7 April 1975}} |- |120 |{{Flag|Mozambique}} |{{Dts|25 June 1975}} |- |121 |{{Flag|Lesotho}} |{{Dts|8 May 1976}} |- |122 |{{Flag|Papua New Guinea}} |{{Dts|19 August 1976}} |- |123 |{{Flag|Cambodia}} |{{Dts|18 November 1976}} |- |124 |{{Flag|Fiji}} |{{Dts|18 January 1977}}<ref>{{cite web|title=Formal diplomatic relations list|url=http://www.foreignaffairs.gov.fj/images/FDR_LIST_version_of_6_June_2016.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190827171052/http://www.foreignaffairs.gov.fj/images/FDR_LIST_version_of_6_June_2016.pdf|archive-date=27 August 2019|access-date=31 March 2018}}</ref> |- |125 |{{Flag|Suriname}} |{{Dts|8 February 1977}} |- |126 |{{Flag|Cape Verde}} |{{Dts|9 May 1977}} |- |127 |{{Flag|Mali}} |{{Dts|17 June 1977}} |- |128 |{{Flag|Jamaica}} |{{Dts|7 October 1977}} |- |129 |{{Flag|Angola}} |{{Dts|31 October 1977}} |- |130 |{{Flag|Guyana}} |{{Dts|2 August 1979}} |- |131 |{{Flag|Burkina Faso}} |{{Dts|21 September 1979}} |- |132 |{{Flag|Oman}} |{{Dts|15 April 1980}} |- |133 |{{Flag|Zimbabwe}} |{{Dts|18 April 1980}} |- |134 |{{Flag|Solomon Islands}} |{{Dts|18 September 1980}} |- |— |{{Flag|Holy See}} |{{Dts|2 August 1982}} |- |135 |{{Flag|Gambia}} |{{Dts|8 February 1983}} |- |136 |{{Flag|Mauritania}} |{{Dts|6 December 1983}} |- |137 |{{Flag|Maldives}} |{{Dts|26 March 1984}} |- |138 |{{Flag|Belize}} |{{Dts|12 July 1984}}<ref>{{cite web|title=Diplomatic relations - Belize|url=http://www.mfa.gov.bz/images/documents/DIPLOMATIC%20RELATIONS.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171230194831/http://www.mfa.gov.bz/images/documents/DIPLOMATIC%20RELATIONS.pdf|archive-date=30 December 2017|access-date=30 December 2016}}</ref> |- |139 |{{Flag|Brunei}} |{{Dts|12 October 1984}} |- |140 |{{Flag|Eswatini}} |{{Dts|11 December 1984}} |- |141 |{{Flag|Seychelles}} |{{Dts|1 February 1985}}<ref>{{Cite news |date=11 October 2022 |title=New Norwegian Ambassador to Seychelles accredited |url=https://www.statehouse.gov.sc/news/5690/new-norwegian-ambassador-to-seychelles-accredited |access-date=22 July 2023}}</ref> |- |142 |{{Flag|Antigua and Barbuda}} |{{Dts|14 October 1985}}<ref>{{cite web|author=Government of Antigua and Barbuda|title=Chronology of Antigua and Barbudas Bilateral relations|url=http://www.un.int/antigua/bilachro.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120117180614/http://www.un.int/antigua/bilachro.htm|archive-date=17 January 2012|access-date=24 February 2011}}</ref> |- |143 |{{Flag|Bhutan}} |{{Dts|5 November 1985}}<ref name="list">{{cite web|title=Bilateral relations|url=https://www.mfa.gov.bt/?page_id=8824|access-date=4 May 2021|website=Ministry of Foreign Affairs of Bhutan|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220725052621/https://www.mfa.gov.bt/?page_id=8824|archivedate=July 25, 2022|url-status=dead}}</ref> |- |144 |{{Flag|Tonga}} |{{Dts|30 August 1988}} |- |145 |{{Flag|Saint Lucia}} |{{Dts|1990}}<ref>{{cite web|title=List of countries with which Saint Lucia has established Diplomatic Relations|url=http://saintluciamissionun.org/wp-content/uploads/2018/09/Bi-Lateral-Engagements.pdf|access-date=18 October 2021|archive-date=November 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181101021009/http://saintluciamissionun.org/wp-content/uploads/2018/09/Bi-Lateral-Engagements.pdf|url-status=dead}}</ref> |- |146 |{{Flag|Namibia}} |{{Dts|21 March 1990}} |- |— |{{Flag|Cook Islands}} |{{Dts|18 July 1991}} |- |147 |{{Flag|Estonia}} |{{Dts|27 August 1991}} |- |148 |{{Flag|Latvia}} |{{Dts|27 August 1991}} |- |149 |{{Flag|Lithuania}} |{{Dts|27 August 1991}} |- |150 |{{Flag|Bahamas}} |{{Dts|11 November 1991}} |- |151 |{{Flag|Laos}} |{{Dts|12 November 1991}} |- |152 |{{Flag|Liechtenstein}} |{{dts|9 January 1992}}<ref>{{Cite news |date=10 January 1992 |title=Akkreditierung von Botschaftern |url=https://www.eliechtensteinensia.li/viewer/!image/000476564_1992/74/-/ |access-date=10 December 2024 |work=[[Liechtensteiner Volksblatt]] |language=de}}</ref> |- |153 |{{Flag|Belarus}} |{{Dts|4 February 1992}} |- |154 |{{Flag|Ukraine}} |{{Dts|5 February 1992}} |- |155 |{{Flag|Slovenia}} |{{Dts|18 February 1992}} |- |156 |{{Flag|Croatia}} |{{Dts|20 February 1992}} |- |157 |{{Flag|Moldova}} |{{Dts|3 June 1992}} |- |158 |{{Flag|Armenia}} |{{Dts|5 June 1992}} |- |159 |{{Flag|Azerbaijan}} |{{Dts|5 June 1992}} |- |160 |{{Flag|Georgia}} |{{Dts|5 June 1992}} |- |161 |{{Flag|Kazakhstan}} |{{Dts|5 June 1992}} |- |162 |{{Flag|Turkmenistan}} |{{Dts|8 June 1992}} |- |163 |{{Flag|Tajikistan}} |{{Dts|10 June 1992}} |- |164 |{{Flag|Uzbekistan}} |{{Dts|10 June 1992}} |- |165 |{{Flag|Kyrgyzstan}} |{{Dts|26 June 1992}} |- |166 |{{Flag|Saint Kitts and Nevis}} |{{Dts|15 October 1992}} |- |167 |{{Flag|Marshall Islands}} |{{Dts|16 October 1992}}<ref name=":02">{{cite web|title=Diplomatic relations between Norway and ...|url=https://digitallibrary.un.org/search?ln=en&as=1&m1=p&p1=Diplomatic+relations+between+Norway+and+...&f1=series&op1=a&m2=a&p2=&f2=&op2=a&m3=a&p3=&f3=&dt=&d1d=&d1m=&d1y=&d2d=&d2m=&d2y=&rm=&ln=en&action_search=Search&sf=title&so=a&rg=50&c=United+Nations+Digital+Library+System&of=hb&fti=0&fti=0|access-date=18 October 2021|website=United Nations Digital Library}}</ref> |- |168 |{{Flag|Slovakia}} |{{Dts|1 January 1993}} |- |169 |{{Flag|Saint Vincent and the Grenadines}} |{{Dts|19 February 1993}}<ref>{{cite web |date=2014 |title=Diplomatic Relations Register (3) |url=http://www.foreign.gov.vc/foreign/index.php?option=com_content&view=category&id=33&Itemid=441&limitstart=18 |access-date=18 October 2021 |archive-date=September 14, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230914170634/https://foreign.gov.vc/foreign/index.php?option=com_content&view=category&id=33&Itemid=441&limitstart=18 |url-status=dead }}</ref> |- |170 |{{Flag|Bosnia and Herzegovina}} |{{Dts|12 December 1993}}<ref>{{cite web|date=2010|title=Dates of Recognition and Establishment of Diplomatic Relations|url=http://mvp.gov.ba/vanjska_politika_bih/bilateralni_odnosi/datumi_priznanja_i_uspostave_diplomatskih_odnosa/?id=6|access-date=18 October 2021|archivedate=April 30, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250430141339/https://www.mvp.gov.ba/vanjska_politika_bih/bilateralni_odnosi/datumi_priznanja_i_uspostave_diplomatskih_odnosa/?id=6|url-status=dead}}</ref> |- |171 |ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾ |{{Dts|20 December 1993}} |- |172 |{{Flag|Eritrea}} |{{Dts|14 March 1994}}<ref>{{Cite news|date=9 July 2013|title=Norway Embassy in Eritrea Closed|work=Tesfa News|url=https://www.tesfanews.net/norway-embassy-in-eritrea-closed/|access-date=19 October 2021|archive-date=June 27, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230627085921/https://tesfanews.net/norway-embassy-in-eritrea-closed/|url-status=dead}}</ref> |- |173 |{{Flag|Djibouti}} |{{dts|20 January 1995}}<ref>{{Cite web |title=Oversikt over norske ambassader, konsulater, interessekontorer mm i årene 1906- 2001 |url=https://www.regjeringen.no/globalassets/departementene/ud/vedlegg/utestasjoner/stasjoner_d.pdf |access-date=9 January 2025 |page=37 |language=no}}</ref> |- |174 |{{Flag|Chad}} |{{Dts|13 November 1995}} |- |175 |{{Flag|Andorra}} |{{Dts|15 November 1995}}<ref>{{cite web|title=Diplomatic relations|url=https://www.exteriors.ad/en/101-continguts-angles/diplomatic-representations/diplomatic-relations|access-date=3 July 2021|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Andorra}}</ref> |- |176 |{{Flag|San Marino}} |{{Dts|11 December 1996}}<ref>{{cite web |title=Rapporti bilaterali della Repubblica di San Marino |url=https://www.esteri.sm/pub2/EsteriSM/Relazioni-Internazionali/Rapporti-Bilaterali.html |access-date=15 December 2021 |language=it}}</ref> |- |177 |{{Flag|Samoa}} |{{Dts|1999}}<ref>{{cite web |title=Countries with Established Diplomatic Relations with Samoa |url=http://www.mfat.gov.ws/embassies/countries-with-established-diplomatic-relations-with-samoa/ |access-date=19 August 2018 |website=Ministry of Foreign Affairs and Trade – Samoa}}</ref> |- |178 |{{Flag|Grenada}} |{{Dts|26 April 2000}}<ref name=":02" /> |- |179 |{{Flag|Nauru}} |{{Dts|9 August 2000}}<ref>{{Cite news |date=19 May 2023 |title=President Kun receives Ambassador Riise of Norway |url=https://www.nauru.gov.nr/media/193264/media_release_credentials_norway_amb_anne_grete_riise_19may2023.pdf |access-date=29 March 2025}}</ref> |- |180 |{{Flag|Dominica}} |{{Dts|26 March 2001}}<ref>{{Cite news |title=Dominica Welcomes New Ambassador From Kingdom of Norway |url=http://news.gov.dm/news/1077-dominica-welcomes-new-ambassador-from-kingdom-of-norway |access-date=20 August 2021 |archive-date=August 20, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210820221917/http://news.gov.dm/news/1077-dominica-welcomes-new-ambassador-from-kingdom-of-norway |url-status=dead }}</ref> |- |181 |{{Flag|Timor-Leste}} |{{Dts|20 May 2002}}<ref>{{cite web |date=22 May 2017 |title=Minister of Foreign Affairs paid an official visit to Timor-Leste |url=https://www.mfa.go.th/en/content/5d5bd0c415e39c3060021290?cate=5d5bcb4e15e39c306000683c |access-date=19 October 2021}}</ref> |- |182 |{{Flag|São Tomé and Príncipe}} |{{dts|6 August 2004}}<ref>{{Cite web |title=Embetsutnemningar m.m. 1. juli 2004 – 30. juni 2005 |url=https://www.regjeringen.no/contentassets/b98f84cc56f845b596c32bc7f2487eef/nn-no/pdfs/stm200520060005000dddpdfs.pdf |access-date=19 January 2025 |website=regjeringen.no |page=55 |language=no}}</ref> |- |183 |{{Flag|Montenegro}} |{{Dts|21 June 2006}}<ref name="mfa">{{cite web |title=Tabela priznanja i uspostavljanja diplomatskih odnosa |url=https://mvp.gov.me/rubrike/bilateralni-odnosi/Tabela-priznanja-i-uspostavljanja-diplomatskih-odn |access-date=16 April 2021 |publisher=Montenegro Ministry of Foreign Affairs and European Integration |archive-date=February 13, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200213235103/https://mvp.gov.me/rubrike/bilateralni-odnosi/Tabela-priznanja-i-uspostavljanja-diplomatskih-odn |url-status=dead }}</ref> |- |184 |{{Flag|Equatorial Guinea}} |{{Dts|30 March 2007}}<ref>{{Cite web |date=30 March 2007 |title=Offisielt frå statsrådet 30. mars 2007 |url=https://www.regjeringen.no/no/aktuelt/offisielt-fra-statsradet-30-mars-2007/id461890/ |access-date=25 July 2022 |language=no}}</ref> |- |— |{{Flag|Kosovo}} |{{Dts|25 October 2008}}<ref name="Visoka">{{cite book |author1=Gëzim Visoka |title=Acting Like a State: Kosovo and the Everyday Making of Statehood |date=2018 |publisher=Routledge |isbn=9781138285330 |location=Abingdon |pages=219–221}}</ref> |- |185 |{{Flag|Tuvalu}} |{{Dts|8 May 2010}}<ref>{{Cite news |date=6 May 2010 |title=Norway and Tuvalu establish diplomatic relations |url=https://www.norwegianamerican.com/norway-and-tuvalu-establish-diplomatic-relations/ |access-date=19 October 2021 |archive-date=June 24, 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240624061736/https://www.norwegianamerican.com/norway-and-tuvalu-establish-diplomatic-relations/ |url-status=dead }}</ref> |- |186 |{{Flag|Monaco}} |{{Dts|16 November 2010}}<ref>{{cite news |date=8 February 2011 |title=Remise des lettres de créance de S.E. M. Tarald O. Brautaset |language=fr |url=https://www.palais.mc/en/news/h-s-h-prince-albert-ii/meeting/2011/february/remise-des-lettres-de-creance-de-s-e-m-tarald-o-brautaset-1957.html |access-date=13 October 2020}}</ref> |- |187 |ದಕ್ಷಿಣ ಸುಡಾನ್ |{{Dts|9 July 2011}}<ref>{{cite web |title=Embassy of the Republic of South Sudan in Norway |url=http://www.embrss-norway.org/embassy/ |access-date=18 October 2021}}</ref> |- |188 |{{Flag|Palau}} | <ref>{{Cite web |title=Statsnavn og hovedsteder - P |date=April 28, 2023 |url=https://www.regjeringen.no/no/dokument/dep/ud/veiledninger/2001/statsnavn_hovedsteder_p/id87854/#plw |access-date=24 May 2023 |language=no}}</ref> |- |189 |{{Flag|Federated States of Micronesia}} |{{Dts|12 April 2018}}<ref>{{cite web |title=Countries With Which the Federated States of Micronesia Has Established Diplomatic Relations |url=https://www.fsmgov.org/diprel.html}}</ref> |- |190 |{{Flag|Vanuatu}} |{{Dts|28 May 2018}}<ref>{{cite web |date=2 June 2018 |title=Diplomatic relations between Vanuatu and Norway |url=https://www.dailypost.vu/news/diplomatic-relations-between-vanuatu-and-norway/article_27aa4b96-5241-5fdd-a859-5eff3774ba97.html |access-date=21 March 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220321121512/https://www.dailypost.vu/news/diplomatic-relations-between-vanuatu-and-norway/article_27aa4b96-5241-5fdd-a859-5eff3774ba97.html |archivedate=March 21, 2022 |url-status=dead}}</ref> |- |191 |{{Flag|Comoros}} |{{Dts|28 June 2019}}<ref>{{Cite web |date=29 June 2019 |title=Son Excellence Madame Elisabeth JACOBSEN, nouvelle Ambassadrice du Royaume de Norvège en Union des Comores |website=[[Facebook]] |url=https://www.facebook.com/beitsalam/posts/son-excellence-madame-elisabeth-jacobsen-nouvelle-ambassadrice-du-royaume-de-nor/2333885646886612/ |access-date=29 January 2024 |language=fr}}</ref> |- |192 |{{Flag|Kiribati}} |{{Dts|17 August 2019}}<ref>{{cite web |date=20 August 2019 |title=KIRIBATI ESTABLISHES DIPLOMATIC RELATIONS WITH THE KINGDOM OF NORWAY |url=https://www.mfa.gov.ki/2019/08/20/kiribati-establishes-diplomatic-relations-with-the-kingdom-of-norway/ |access-date=9 January 2022}}</ref> |- |— |{{Flag|State of Palestine}} |{{dts|24 April 2025}}<ref>{{Cite web |date=25 April 2025 |title=Norway formally opens diplomatic ties with the State of Palestine |url=https://trt.global/world/article/4c46bad56df9 |access-date=26 April 2025 |website=TRT Global}}</ref> |} ==ಬಹುಪಕ್ಷೀಯೊದ== {| class="wikitable sortable" border="1" style="width:100%; margin:auto;" !width="15%"| ಸಂಸ್ಥೆ !width="12%"| ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾತಿನಿ !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |--valign="top" |ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ||<!--Start date--> |ನಾರ್ವೆ–ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ |--valign="top" |NATO||<!--Start date--> |ನಾರ್ವೆ-ನ್ಯಾಟೋ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ |} ==ಆಫ್ರೀಕಾ== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" |- ! style="width:15%;"| ದೇಶ ! style="width:12%;"| ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾತಿನಿ !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- valign="top" |{{flag|Kenya}}||<!--Date started-->||See ಕೀನ್ಯಾ-ನಾರ್ವೆಸಂಬಂಧೊಲು * ನಾರ್ವೆದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ನೈರೋಬಿಡ್ ಉಂಡು. * ಕೆನ್ಯಾದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಉಂಡು. |- valign="top" |{{flag|Sudan}}||<!--Date started-->||ನಾರ್ವೆ-ಸುಡಾನ್ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ಖಾರ್ಟೂಮ್ ಡ್ ನಾರ್ವೆದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ಸುಡಾನ್ ಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. |} ==ಅಮೆರಿಕಾ== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" |- ! style="width:15%;"| ದೇಶ ! style="width:12%;"| ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾತಿನಿ !Notes |- valign="top" |{{flag|Belize}}||<!--Date started-->|| ೨೦೧೧ಡ್ದ್, ಬೆಲೀಜ್ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ವೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಷಯೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯೊದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಒಪ್ಪಂದೊನು ಮಲ್ತೆರ್, ಉಂದೆನ್ ೨೦೧೦ಡ್ ಸಹಿ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite web|url=https://www.regjeringen.no/en/topics/the-economy/taxes-and-duties/skatteavtaler/agreement-norway---belize/id632266/|title=Agreement Norway - Belize|date=February 2011}}</ref> |- valign="top" |{{flag|Brazil}}||<!--Date started-->||ಬ್ರೆಜಿಲ್-ನಾರ್ವೆ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ಬ್ರೆಸಿಲಿಯಾ]] ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಬುಕ್ಕೊ [[ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊ]] ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. |- valign="top" |{{flag|Canada}}||<!--Date started-->||[[ಕೆನಡಾ]]-[[ನಾರ್ವೆ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ನಾರ್ವೆಗ್ ಒಟ್ಟಾವಾಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಲ್ ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು ಬುಕ್ಕೊ [[ಕ್ಯಾಲ್ಗರಿ]], ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್, ಟೊರೊಂಟೊ, ಬುಕ್ಕೊ ವ್ಯಾಂಕೋವರ್ ಡ್ ನಾಲ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಲು ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.emb-norway.ca/|title=Norway – the official site in Canada|access-date=February 20, 2015|archivedate=January 1, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101115057/http://www.emb-norway.ca/|url-status=dead}}</ref> [[ಕೆನಡಾ]] ದೇಶದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಉಂಡು. ಪಡೆವೊಂದಿನ.<ref>{{cite web|url=http://www.canadainternational.gc.ca/norway-norvege/index.aspx?lang=eng|title=Embassy of Canada to Norway|date=September 9, 2013|access-date=February 20, 2015}}</ref> *ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲುಲಾ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಹಕಾರೊದ ಸಂಘಟನೆ, ನ್ಯಾಟೊ, ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಬುಕ್ಕೊ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಘಟನೆದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. *[https://web.archive.org/web/20090125192048/http://geo.international.gc.ca/cip-pic/geo/norway-en.aspx Canadian Ministry of Foreign Affairs and International Trade about relations with Norway] *''ಇಂಚಲಾ ತೂಲೆ': ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ಕೆನಡಿಯನ್ಸ್ |- valign="top" |{{flag|Chile}}||<!--Date started-->||[[ಚಿಲಿ]]-[[ನಾರ್ವೆ]]ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ಸಾಂಟಿಯಾಗೊ]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ಚಿಲಿಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. |- valign="top" |{{flag|Mexico}}||<!--Date started-->1906||[[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]]-[[ನಾರ್ವೆ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * [[ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]] ಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ನಗರ]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. |- valign="top" |{{flag|United States}}||<!--Date started-->1905||[[ನಾರ್ವೆ]]-ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ನಾರ್ವೆಡ್ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.]] ಡ್ ರಾಯಲ್ ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು ಬುಕ್ಕೊ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.]] ಡ್ ನಾಲ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಲು ಉಂಡು, ಬುಕ್ಕೊ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]], [[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ]], ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊಡು ನಾಲ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಲು ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.norway.org/|title=Norway – the official site in the United States|access-date=February 20, 2015}}</ref> * ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://norway.usembassy.gov/|title=Home – Embassy of the United States Oslo, Norway|access-date=February 20, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150216150649/http://norway.usembassy.gov/|archive-date=February 16, 2015|url-status=dead}}</ref> *''See also'': [[Norwegian Americans]] |} ==ಏಷ್ಯಾ== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" |- ! style="width:15%;"| ದೇಶ ! style="width:12%;"| ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾತಿನಿ !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- valign="top" |{{flag|Afghanistan}}||<!--Date started-->||[[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ]]-[[ನಾರ್ವೆ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ |- valign="top" |{{flag|Armenia}}||<!--Date started-->|| * ಸ್ವೀಡನ್ ದ ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿದ ಮೂಲಕ ಅರ್ಮೇನಿಯಾ ನಾರ್ವೆನ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. * ಜಾರ್ಜಿಯಾದ ಟಿಬಿಲಿಸಿಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿದ ಮೂಲಕ ನಾರ್ವೆ ಅರ್ಮೇನಿಯಾಗ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯಿನವು, ಬುಕ್ಕೊ ಯೆರೆವಾನ್ ಡ್ ಗೌರವ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿನ್ ನಡಪಾವೊಂದುಂಡು. * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|China}}||<!--Date started-->October 5, 1954||[[ಚೀನಾ]]-[[ನಾರ್ವೆ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ಬೀಜಿಂಗ್]] ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ಗುವಾಂಗ್ಝೌ, [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್]] ಬುಕ್ಕೊ [[ಶಾಂಘೈ]] ಡ್ ಮೂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಲು ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.norway.cn/|title=Norway – the official site in China|access-date=February 20, 2015|archive-date=February 27, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170227155942/http://www.norway.cn/|url-status=dead}}</ref> *ಚೀನಾಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.chinese-embassy.no/eng/|title=Embassy of the People's Republic of China in the Kingdom of Norway|access-date=February 20, 2015}}</ref> |- valign="top" |{{flag|Georgia}}||<!--Date started-->|| * ಜಾರ್ಜಿಯಾಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ಟ್ಬಿಲಿಸಿ]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|India}}||<!--Date started-->1947||[[ಭಾರತ]]-ನಾರ್ವೆ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ನಾರ್ವೆಗ್ ನ್ಯೂ ದೆಹಲಿಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{Cite web |url=http://www.norwayemb.org.in/Embassy/ |title=Embassy of Norway in India |accessdate=April 30, 2025 |archivedate=February 21, 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250221104126/http://www.norwayemb.org.in/Embassy/ |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು ಮುಂಬೈ, [[ಚೆನ್ನೈ]] ಮತ್ತು [[ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ]] ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್ ಜನರಲ್‌ಗಳು.<ref>{{Cite web |url=http://www.norwayemb.org.in/Embassy/Contact-information/consul/#.VVQ-j_C4LUc |title=Consulate Generals of Norway in India |accessdate=April 30, 2025 |archivedate=January 2, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102021411/http://www.norwayemb.org.in/Embassy/Contact-information/consul/#.VVQ-j_C4LUc |url-status=dead }}</ref> * ಭಾರತೊಗು ಒಸ್ಲೋಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು..<ref>{{Cite web |url=http://www.indemb.no/ |title=Indian Embassy in Oslo |access-date=May 14, 2015 |archive-date=December 27, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081227105430/http://www.indemb.no/ |url-status=dead }}</ref> |- valign="top" |{{flag|Indonesia}}||<!--Date started-->||[[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]]-[[ನಾರ್ವೆ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ಜಕಾರ್ತಾ]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. |- valign="top" |{{flag|Iran}}||<!--Date started-->|| * ಇರಾನ್ ಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ತೆಹ್ರಾನ್]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. |- valign="top" |{{flag|Israel}}||<!--Date started-->||[[ಇಸ್ರೇಲ್]]-[[ನಾರ್ವೆ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ ನಾರ್ವೆ ಫೆಬ್ರವರಿ ೪, ೧೯೪೯ಡ್ ಇಸ್ರೇಲ್ ನ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಮಲ್ತಿನ ಸುರುತ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಆ ವರ್ಷದ ನಡುಟು ಈ ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. * ನಾರ್ವೆಗ್ ಟೆಲ್ ಅವಿವ್ ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.norway.org.il/|title=Norway – the official site in Israel|access-date=February 20, 2015}}</ref> *ಇಸ್ರೇಲ್ ಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು..<ref>{{cite web|url=http://embassies.gov.il/oslo/Pages/default.aspx|title=Israels ambassade i Norge|access-date=February 20, 2015|archivedate=February 14, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230214163830/https://embassies.gov.il/oslo/Pages/default.aspx|url-status=dead}}</ref> *''ಇಂಚಲಾ ತೂಲೆ'': ನಾರ್ವೆಡ್ ಯೆಹೂದಿಲೆನ ಇತಿಹಾಸ |- valign="top" |{{flag|Malaysia}}||<!--Date started-->1957||[[ಮಲೇಷ್ಯಾ]]-[[ನಾರ್ವೆ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ಕ್ವಾಲಾಲಂಪುರ್]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ಮಲೇಷ್ಯಾಗ್ ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು, ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ಕಾನ್ಸುಲರ್ ಪ್ರದೇಶೊಡು ನಾರ್ವೆಲಾ ಉಂಡು. |- valign="top" |{{flag|Mongolia}}||<!--Date started-->ಜನವರಿ 11, 1968||ನೋಡಿ [[ಮಂಗೋಲಿಯಾ]]-[[ನಾರ್ವೆ]] ಸಂಬಂಧೊಲು * ಸ್ವೀಡನ್ ದ ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿದ ಮೂಲಕ ಮಂಗೋಲಿಯಾ ನಾರ್ವೆಗ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯಿನವು. * ಚೀನಾದ ಬೀಜಿಂಗ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿದ ಮೂಲಕ ನಾರ್ವೆ ಮಂಗೋಲಿಯಾನ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. |- valign="top" |{{flag|Nepal}}||<!--Date started-->January 26, 1973||[[ನೇಪಾಳ]]-[[ನಾರ್ವೆ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲು ಜನವರಿ ೨೬, ೧೯೭೩ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. ನಾರ್ವೆ ೨೦೦೦ಡ್ ಕಠ್ಮಂಡುಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web | url=http://www.norway.org.np/Devcoop/In+Nepal/DevCoop.htm | title=The Norway Portal - Norwegian Ministry of Foreign Affairs | access-date=July 17, 2009 | archive-date=September 6, 2009 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090906090055/http://www.norway.org.np/Devcoop/In+Nepal/DevCoop.htm | url-status=dead }}</ref> ೨೦೦೮ಡ್, ನಾರ್ವೆದ ಪ್ರಧಾನಿ ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್ಬರ್ಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪರಿಸರ ಬುಕ್ಕೊ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವೆ ಎರಿಕ್ ಸೊಲ್ಹೀಮ್ ನೇಪಾಳೊಗು ಭೇಟಿ ಕೊರ್ತೆರ್.<ref>[https://web.archive.org/web/20090905054216/http://www.norwaypost.no/content/view/21837/26/ Nepal’s Prime Minister visits Norway] April 10, 2009</ref> ೨೦೦೯ಡ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಪ್ರಚಂದೆರ್ ನಾರ್ವೆಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ತೆರ್.<ref>{{cite web|url=http://news.xinhuanet.com/english/2009-03/28/content_11088688.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20090406061856/http://news.xinhuanet.com/english/2009-03/28/content_11088688.htm|url-status=dead|archive-date=April 6, 2009|title=Nepali PM to leave for Europe _English_Xinhua|access-date=February 20, 2015}}</ref> ಮೇ ೨೦೦೮ಡ್ ಕಠ್ಮಂಡುಡು ನಾರ್ವೆದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿದ ಪಿದಯಿ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟ ಆಂಡ್. ಏರ್ಲಾ ಗಾಯ ಆಯಿಜೆರ್.<ref>{{cite news| url=http://economictimes.indiatimes.com/PoliticsNation/No-one_hurt_as_bomb_rocks_Norway_embassy_in_Nepal/articleshow/3047726.cms | work=The Times of India | title=Politics/Nation | date=May 17, 2008}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.fco.gov.uk/content/en/travel-advice/asia-oceana/nepal/fco_trv_ca_nepal?ta=safetySecurity&pg=2 |title=Nepal travel advice |access-date=2009-07-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090904212749/http://www.fco.gov.uk/content/en/travel-advice/asia-oceana/nepal/fco_trv_ca_nepal?ta=safetySecurity&pg=2 |archive-date=September 4, 2009 |df=mdy-all }}</ref> * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ಕಠ್ಮಂಡು]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ನೇಪಾಳೊಗು ಒಸ್ಲೋಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. |- valign="top" |{{flag|Pakistan}}||<!--Date started-->1947||See [[ನಾರ್ವೆ]]-[[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ಸಂಬಂಧಗಳು |- valign="top" |{{flag|Palestine}}||<!--Date started-->|| ಓಸ್ಲೋಡ್ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯೊಗು "ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯೋಗ" ಪನ್ಪಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಉಂಡು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ಡ್ ನಾರ್ವೆಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ನಗ, ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಸಲಾಮ್ ಫಯ್ಯದ್ ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆನ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಿಷನ್ ಗ್ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮಲ್ಪುವೆ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು 2011 ದ ಸುರುಟು ಜಾರಿಗೆ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಯಿತ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ, ರಾಯಭಾರಿ ಸ್ಥಾನೊಡು, "ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ಮಿಷನ್ ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ" ಪನ್ಪಿನ ಬಿರುದುನ್ ಪಡೆಯೆರ್. ಸ್ಪೇನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ದ ನಂತರ ನಾರ್ವೆ ಇಂಚಿನ ಕ್ರಮೊಲೆನ್ ದೆತೊನುನ ನಾಲ್ನೇ ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶ ಆದುಂಡು. ಆಂಡಲಾ, ಈ ಅಪ್ಡೇಟ್ ನಾರ್ವೆಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯನ್ ರಾಜ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯತೆ ಮಲ್ಪುನವು ಅತ್ತ್.<ref>{{Cite news |author= Medzini, Ronen |title= Norway upgrades Palestinian mission |url= http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4000445,00.html |work= [[Ynetnews]] |agency= [[Associated Press|AP]] |date= December 17, 2010 |access-date= December 17, 2010}}</ref> |- valign="top" |{{flag|Philippines}}||<!--Date started-->March 2, 1948||ನಾರ್ವೆ-ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ವೆ ನಡುಟು ಮಾರ್ಚ್ ೨, ೧೯೪೮ಡ್ ಸಂಬಂಧೊಲು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು, ನಾರ್ವೆಗ್ ಮನಿಲಾಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. ನಾರ್ವೆ ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಡ್ ಮೊರೊ ಸಂಘರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಡ್ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಸಶಸ್ತ್ರ ಸಂಘರ್ಷೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಡ್ ಲಾ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಂದುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ಜಿಪಿಎಚ್-ಎಂಐಎಲ್ಎಫ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ತಂಡೊದ ಸದಸ್ಯ ದೇಶ ಆದುಂಡು. ನಾರ್ವೆ ಜಿಪಿಎಚ್-ಸಿಪಿಪಿ-ಎನ್ಪಿಎ-ಎನ್ಡಿಎಫ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗ್ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುನ ಮೂಜಿನೆ ದೇಶ. ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ವೆ ನಡುಟು ವ್ಯಾಪಾರ $73 ಮಿಲಿಯನ್ ಮುಟ್ಟ ಇತ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |url=http://www.sunstar.com.ph/breaking-news/2012/11/06/norway-pledges-continued-support-peace-process-251900 |title=Breaking News &#124; Sun.Star |website=[[SunStar]] |access-date=October 27, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924121413/http://www.sunstar.com.ph/breaking-news/2012/11/06/norway-pledges-continued-support-peace-process-251900 |archive-date=September 24, 2015 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.norway.ph/news/Bilateral-relations/#.VJ64FsCD4|title=Norway.ph}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://oslope.dfa.gov.ph/index.php/diplomatic-relations/philippines-norway-relations |title=Philippines - Norway Relations |access-date=October 27, 2015 |archive-date=December 29, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141229061946/http://oslope.dfa.gov.ph/index.php/diplomatic-relations/philippines-norway-relations |url-status=dead }}</ref> * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ಮನಿಲಾ]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ದೇಶೊಗು ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. |- valign="top" |{{flag|Saudi Arabia}}||<!--Date started-->||[[ನಾರ್ವೆ]]-[[ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ರಿಯಾದ್]] ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಬುಕ್ಕೊ [[ಜೆದ್ದಾ]] ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. |- valign="top" |{{flag|South Korea}}||<!--Date started--> March 2, 1959<ref name="mofa.go.kr">{{cite web |url=http://www.mofa.go.kr/ENG/countries/europe/countries/20070824/1_24598.jsp?menu=m_30_40 |title=Ministry of Foreign Affairs, Republic of Korea |access-date=July 7, 2015 |archive-date=December 24, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224080419/http://www.mofa.go.kr/ENG/countries/europe/countries/20070824/1_24598.jsp?menu=m_30_40 |url-status=dead }}</ref>||ಉಂದೆನ್ ಲಾ ತೂಲೆ [http://www.mofa.go.kr/eng/nation/m_4902/view.do?seq=112 Norway-South Korea relations] ನಾರ್ವೆ ರಾಜ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ಕೊರಿಯಾ ಗಣರಾಜ್ಯೊದ ನಡುಟು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾರ್ಚ್ ೨, ೧೯೫೯ಡ್ ಸುರು ಆಂಡ್. *1959ನೇ ಇಸವಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಸಹಕಾರೊಡು ಸಂಬಂಧೊಲು ಸುಧಾರಿತ ಆವೊಂದು ಬೈದಿನವು ಮಸ್ತ್ ಎಡ್ಡೆ. **[[ಸಿಯೋಲ್]] ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಾಯಲ್ ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ.<ref>{{cite web | url=https://www.norway.no/en/south-korea | title=South Korea}}</ref> ಬುಕ್ಕೊ ಬುಸಾನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ಗೌರವ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು..<ref>{{cite web | url=https://www.norway.no/en/south-korea/norway-south-korea/honorary-consulate-in-busan2/ |title = Honorary Consulate in Busan}}</ref> **ಓಸ್ಲೋಡ್ ಉಪ್ಪುನ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ.<ref>{{cite web | url=http://nor.mofa.go.kr/worldlanguage/europe/nor/main/index.jsp | title=주 노르웨이 대한민국 대사관 | access-date=April 30, 2025 | archive-date=March 19, 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140319032959/http://nor.mofa.go.kr/worldlanguage/europe/nor/main/index.jsp | url-status=dead }}</ref> *[https://www.norway.no/en/south-korea/norway-south-korea/bilateral-relations/ Norwegian Ministry of Foreign Affairs about bilateral relations with South Korea] *[http://overseas.mofa.go.kr/no-ko/brd/m_7112/list.do South Korean Ministry of Foreign Affairs about bilateral relations with the Kingdom of Norway (in Korean)] |- valign="top" |{{flag|Syria}}||<!--Date started-->||[[ನಾರ್ವೆ]]-[[ಸಿರಿಯಾ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೨ಡ್, ನಾರ್ವೆದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯೊ [[ಡಮಾಸ್ಕಸ್]] ಡ್ ನಾರ್ವೆದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿನ್ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾದ್ ಮುಚ್ಚುವೆ ಪಂದ್ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ದೇಶೊಡು ಭದ್ರತಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಳಾಪುನ ಕಾರಣೊಡ್ದ್, ಆಂಡಲಾ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವೆ ಜೋನಸ್ ಗಾರ್ ಸ್ಟೋರ್ ಲಾ ಮುಚ್ಚುನವು ಒಂಜಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಕೇತ ಪಂಡ್ದ್ ಒತ್ತು ಕೊರ್ತೆರ್. ಒರಿ ನಾರ್ವೆದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕೆರ್ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಡ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್.<ref>{{Cite news |author= Zondag, Martin Herman Wiedswang |title= – Indirekte er ambassadestenging et politisk signal |trans-title= – In an indirect manner, closing embassy is a political signal |url= http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.8051130 |publisher= [[Norwegian Broadcasting Corporation|NRK]] |language= no |date= March 26, 2012 |access-date= March 27, 2012}}</ref> |- valign="top" |{{flag|Turkey}}||<!--Date started-->|||[[ನಾರ್ವೆ]]-[[ಟರ್ಕಿ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ಅಂಕಾರ]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ಟರ್ಕಿಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ನ್ಯಾಟೋ]] ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |} ==ಯುರೋಪ್== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" |- ! style="width:15%;"| ದೇಶ ! style="width:12%;"| ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾತಿನಿ !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- valign="top" |{{flag|Austria}}||<!--Date started-->|| * ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಒಸ್ಲೋಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ವಿಯೆನ್ನಾ]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|Croatia}}||<!--Date started-->1992||ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ-ನಾರ್ವೆ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ. * ಕ್ರೊಯೇಶಿಯಾದ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ನಾರ್ವೆಗ್ ಜಾಗ್ರೆಬ್ ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ನ್ಯಾಟೋ]] ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|Cyprus}}||<!--Date started-->||[[ಸೈಪ್ರಸ್]]-ನಾರ್ವೆಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲು ಮಾರ್ಚ್ ೨೨, ೧೯೬೩ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್..<ref>{{cite web |url=http://www.mfa.gov.cy/mfa/mfa2006.nsf/All/4FC761EE2A113ECBC22571E1002F4D22/$file/Norway.pdf?OpenElement |title=Kingdom of Norway |access-date=2010-05-15 |publisher=[[Cyprus]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716054632/http://www.mfa.gov.cy/mfa/mfa2006.nsf/All/4FC761EE2A113ECBC22571E1002F4D22/$file/Norway.pdf?OpenElement |archive-date=July 16, 2011 |url-status=dead }}</ref> ಸೈಪ್ರಿಯಟ್ ಸರ್ಕಾರ "ಸೈಪ್ರಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ವೆ ನಡುಟು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧೊಲು ಮಾತಾ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲೆಡ್ಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಉಂಡು" ಪಂದ್ ಪರಿಗಣಿಸವುಂಡು.<ref name="Cyprus Embassy"/> ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲೆಗ್ಲಾ ನಿವಾಸಿ ರಾಯಭಾರಿಲು ಇಜ್ಜೆರ್. ಸೈಪ್ರಸ್ ನ್ ನಾರ್ವೆಡ್ ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್, ಸ್ವೀಡನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಬುಕ್ಕೊ 2 ಗೌರವ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಲೆನ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವೆರ್, ಒಂಜಿ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ರಡ್ಡನೆ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನ್ಸ್ಯಾಂಡ್ ಡ್. ಗ್ರೀಸ್ ದ ಅಥೆನ್ಸ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಬುಕ್ಕೊ ನಿಕೋಸಿಯಾಡ್ ಒಂಜಿ ಗೌರವ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿದ ಮೂಲಕ ಸೈಪ್ರಸ್ ಡ್ ನಾರ್ವೆನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವೆರ್.<ref>{{cite web|url=http://www.norway.gr/Embassy/Consulates/ |title=Consulates in Greece and Cyprus |access-date=2010-05-15 |quote=There are several Norwegian Honorary Consulates in Greece, and one in Nicosia, Cyprus. |publisher=[[Norway]] |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20100301201453/http://www.norway.gr/Embassy/Consulates/ |archive-date=March 1, 2010 }}</ref> ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್.<ref name="Cyprus Embassy">{{cite web |url=http://www.cyprusemb.se/dbase/cypemb/3_political_section_norway.asp |title=Cyprus – Norway Bilateral Relations |publisher=[[Cyprus|Embassy of Cyprus in Sweden]] |access-date=May 3, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080508012526/http://www.cyprusemb.se/dbase/cypemb/3_political_section_norway.asp |archive-date=May 8, 2008 |url-status=dead }}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ ೨೧, ೧೯೫೧ಡ್, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಒಂಜಿ ಕಾನ್ಸುಲರ್ ಸಮ್ಮೇಳನ ಬುಕ್ಕೊ ಪತ್ರೊಲೆನ ವಿನಿಮಯ ನಡತ್ಂಡ್. ಮೇ ೨, ೧೯೫೧ಡ್, ಡಬಲ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸೇಶನ್ ನ್ ತಪ್ಪಾವುನ ಬುಕ್ಕೊ ಆದಾಯದ ಮಿತ್ತ್ ತೆರಿಗೆಲೆನ್ ಗೌರವಿಸವುನ ಆರ್ಥಿಕ ವಂಚನೆನ್ ತಡೆಪುನ ಸಮ್ಮೇಳನೊನು ಮುಗಿತ್ಂಡ್. ಮೇ ೧೭, ೧೯೬೨ಡ್, ನಿಕೋಸಿಯಾಡ್ ಒಂಜಿ ಪತ್ರೊಲೆನ ವಿನಿಮಯ ನಡತ್ಂಡ್, ಉತ್ತರ ಸೈಪ್ರಿಯಟ್ ನಾಗರಿಕೆರೆಗ್ ವೀಸಾ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್/ವೀಸಾ ಅಗತ್ಯೊಲೆನ್ ರದ್ದು ಮಲ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಒಪ್ಪಂದೊನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಮಾರ್ಚ್ ೫, ೧೯೬೩ಡ್, ಲಂಡನ್ ಡ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅನುಸೂಚಿತ ವಾಯು ಸಾರಿಗೆದ ಒಪ್ಪಂದೊಗು ಸಹಿ ಪಾಡ್ಯೆರ್.<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.cy/mfa/mfa2006.nsf/All/4FC761EE2A113ECBC22571E1002F4D22/$file/Norway.pdf%3FOpenElement |title=Kingdom of Norway |access-date=2010-05-21 |publisher=[[Cyprus]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716054632/http://www.mfa.gov.cy/mfa/mfa2006.nsf/All/4FC761EE2A113ECBC22571E1002F4D22/$file/Norway.pdf?OpenElement |archive-date=July 16, 2011 }}</ref> ನಾರ್ವೆ ಸೈಪ್ರಿಯಟ್ ಸರ್ಕಾರೊಗು ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಲೆಗ್, ಎನ್ಜಿಒಲೆಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಲೆಗ್ ಇಇಎ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ವೆ ಅನುದಾನೊಲೆನ ಮೂಲಕ ನೇರ ಧನಸಹಾಯೊನು ಒದಗಾವುಂಡು.<ref>{{cite news|title=Norwegian partners get valuable insight in Cyprus |url=http://www.norway.gr/News_and_events/business_and_eea/eea/Norwegian-partners-get-valuable-insight-in-Cyprus/ |archive-url=https://archive.today/20110721083254/http://www.norway.gr/News_and_events/business_and_eea/eea/Norwegian-partners-get-valuable-insight-in-Cyprus/ |url-status=dead |archive-date=2011-07-21 |work=[[Norway|Royal Norwegian Embassy in Athens]] |year=2008 |access-date=2010-05-15 }}</ref> ಸೈಪ್ರಸ್ ಡ್ ಎನ್ಜಿಒ ಫಂಡ್ ನ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಏರಿಯಾ (ಇಇಎ) ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಸಮ್ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಸಮ್ ಸಹ-ಹಣಕಾಸು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಉಂದು ೨೦೦೪ಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್.<ref name=ngo/> ೨೦೦೬ಡ್, ನಾರ್ವೆ ಒಟ್ಟು ೪.೬೬ ಮಿಲಿಯನ್ [[ಯುರೋ]] ಕೊಡುಗೆ ಕೊರ್ಪಿನ ಬದ್ಧತೆನ್ ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref name=ngo>{{cite web |url = http://www.eeangofund.org.cy/page_1229620162754.html |title = NGO Fund Launch Event |work = The Fund for Non Governmental Organisations in Cyprus |access-date = May 1, 2009 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20110718163558/http://www.eeangofund.org.cy/page_1229620162754.html |archive-date = July 18, 2011 |df = mdy-all }}</ref> ೨೦೦೭ಡ್, ಇಇಎ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ವೆ ಗ್ರಾಂಟ್ಸ್ ದ ಒಂಜಿ ನಿಯೋಗ ಸೈಪ್ರಸ್ ಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊರ್ದು "ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರದೇಶೊದ ಭಾಗವಾದ್ ಸೈಪ್ರಸ್ ಗ್ ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತಿನ ನಾರ್ವೆದ ನಿಧಿಲೆನ ಖರ್ಚುನ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ"."<ref>{{cite news |title=Norway allocates 4.7&nbsp;million euro to Cyprus |url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=NewsLibrary&p_multi=BBAB&d_place=BBAB&p_theme=newslibrary2&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=11CEB9D290E2C8D0&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |quote=ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರದೇಶ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾದ್ ಸೈಪ್ರಸ್ ಗ್ ಮಂಜೂರು ಮಲ್ತಿನ ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ನಿಧಿಲೆನ ಖರ್ಚುನ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ಇಇಎ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಸಮ್ ಡೆಲಿಗೇಶನ್ ದ್ವೀಪೊಡು ಉಂಡು. ಈ ವಿಷಯೊಡು ನಾರ್ವೆದ ನಿಯೋಗ ಬುಕ್ಕೊ ಸೈಪ್ರಿಯಟ್ ನಡುಟು ಯೋಜನಾ ಬ್ಯೂರೋಡ್ ಒಂಜಿ ಸಭೆ ನಡತ್ಂಡ್.... |work=[[Cyprus News Agency]] |date= November 13, 2007 |access-date=2010-05-16 }}</ref> ೨೦೦೮ಡ್, ನಾರ್ವೆದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವೆ ಜೋನಸ್ ಗಾರ್ ಸ್ಟೋರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಡೆಮೆಟ್ರಿಸ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫಿಯಾಸ್ ನ್ ತೂಯೆರೆ ಸೈಪ್ರಸ್ ಗ್ ಪೋಯೆರ್. ಪಾಫೋಸ್ ಡ್ ಸೈಪ್ರಿಯಟ್ ಗ್ರಾಮ ಸಲಾಮಿಯೊಗು ನಾರ್ವೆದ ಸಹಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಅಕುಲು ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ದೆರ್. ನಾರ್ವೆದಕುಲು ಊರುಡು ಉಪ್ಪುನ ಪಿರಾಕ್ದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆನ್ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಯೋಜನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಪಗ ಉಂದು €735,000 ದ ವೆಚ್ಚೊಡು ಪರಿಸರ ಶಿಕ್ಷಣೊಗು ಒಂಜಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಆಪುಂಡು.<ref>{{cite news |title=Norway's FM visits to inaugurate environmental project |url=http://www.cyprus-mail.com/cyprus/norway-s-fm-visits-inaugurate-environmental-project |work=[[Cyprus Mail]] |date=June 29, 2008 |access-date=2010-05-21 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101105210452/http://www.cyprus-mail.com/cyprus/norway-s-fm-visits-inaugurate-environmental-project |archive-date=November 5, 2010 |df=mdy-all }}</ref> ಸೈಪ್ರಸ್ ಡ್ ತೆರಿಗೆದ ಮಟ್ಟೊಲು ನಾರ್ವೆಡ್ದ್ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿ ಉಂಡು, ಬುಕ್ಕೊ ಸೈಪ್ರಸ್ ನಾರ್ವೆದಕ್ಲೆನ್ ಸೈಪ್ರಸ್ ಗ್ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಆಯೆರೆ ಸಕ್ರಿಯವಾದ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸೊಂದುಂಡು.<ref>{{cite news|url=http://www.dagsavisen.no/innenriks/article266870.ece |title=Kypros jakter på rike nordmenn |date=May 11, 2006 |quote=ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ನಾರ್ವೆದ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆದಿತ್ತಿನ ನೌಕಾ ಮಾಲೀಕೆರ್ ಜಾನ್ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ಸೆನ್ ತನ್ನ ನಾರ್ವೆದ ಪಾಸ್ ಪೋರ್ಟ್ ನ್ ಬುಡ್ದು ಸೈಪ್ರಿಯಟ್ ಆಯೆರ್ ಪಂದ್ ನಿನ್ನೆ ಘೋಷಣೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚ, ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ಸನ್ ಸೈಪ್ರಿಯಟ್ ಲೆಡ್ದ್ ದುಂಬು ಇತ್ತೆರ್. |language=no |work=[[Dagsavisen]] |access-date=2009-05-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110921224308/http://www.dagsavisen.no/innenriks/article266870.ece |archive-date=September 21, 2011 |df=mdy }}</ref> ಸೈಪ್ರಸ್ ಗ್ ಪೋಯಿನ ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ನಾರ್ವೆದ ಶ್ರೀಮಂತೆರ್ ಆಯಿನ ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಬಿಲಿಯನೇರ್ ಜಾನ್ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ಸೆನ್ ಉಲ್ಲೆರ್.<ref>{{cite news|title=Norway's richest man no longer |url=http://www.aftenposten.no/english/business/article1314163.ece |work=[[Aftenposten]] |date=May 11, 2006 |access-date=2010-05-15 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070808041748/http://www.aftenposten.no/english/business/article1314163.ece |archive-date=August 8, 2007 |df=mdy }}</ref><ref>{{cite news|title=Skatteflyktet til Kypros |url=http://www.ukeavisenledelse.no/arkiv/skatteflyktet_til_kypros?utskrift=1 |quote=ನಾರ್ವೆದ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಜಾನ್ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ಸೆನ್ (61), ಕನಿಷ್ಠ 33 ಬಿಲಿಯನ್ ಕ್ರೋನರ್ ಮೌಲ್ಯದ, ತನ್ನ ನಾರ್ವೆದ ಪೌರತ್ವೊನು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮಲ್ತೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ತೆರಿಗೆ ಕಾರಣೊಲೆಗಾತ್ರ ಸೈಪ್ರಿಯಟ್ ಪೌರತ್ವೊನು ದುಂಬೇ ಪಡೆಯೆರ್.|work=Ukeavisenledelse |language=no |date=August 23, 2006 |access-date=2010-05-15 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110724190140/http://www.ukeavisenledelse.no/arkiv/skatteflyktet_til_kypros?utskrift=1 |archive-date=July 24, 2011 |df=mdy }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1311458.ece |title=Fredriksen blir kypriot |language=no |date=May 10, 2006 |work=[[Aftenposten]] |access-date=2009-05-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100828215509/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1311458.ece |archive-date=August 28, 2010 |df=mdy }}</ref> ೧೯೯೬ಡ್, ನಾರ್ವೆಡ್ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತೆರ್, ಅಂಚಾದ್ ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಕಂಪೆನಿಲು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾದ್ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ವೆದ ಧ್ವಜೊದ ಅಡಿಟ್ ಉಪ್ಪೊಡು. ೨೦೦೮ಡ್ದ್, ಕೆಲವು ಕಂಪೆನಿಲು ಟನ್ ತೆರಿಗೆ ಆಡಳಿತೊಡು [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] ನೊಟ್ಟುಗು ಸಮ್ಮಂದ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸೈಪ್ರಸ್ ಡ್ ನೋಂದಾಯಿಸೊಡಾಪುಂಡು.<ref>{{cite news |title=Norway's Whilhelmsen moving shipping unit to Malta |url=http://uk.reuters.com/article/idUKL1860840120080618 |archive-url=https://archive.today/20120723211655/http://uk.reuters.com/article/idUKL1860840120080618 |url-status=dead |archive-date=July 23, 2012 |quote=ಈ ಈ ಬದಲಾವಣೆಲು ನಾರ್ವೆದ ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟೊದ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶೊಡು ನಡತ್ಂಡ್, ಆಂಡ ಉದ್ಯಮ ಗುಂಪುಲು ಈ ಕ್ರಮೊ ಕೆಲವೆರೆನ್ ಬರ್ಮುಡಾ ಅತ್ತಂದೆ ಸೈಪ್ರಸ್ ನಂಚಿನ ತೆರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗೊಲೆಡ್ ನೋಂದಣಿ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒತ್ತಾಯ ಮಲ್ಪುಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. |work=[[Reuters]] |date=June 18, 2008 |access-date=2010-05-15 }}</ref> ನಾರ್ವೆದ ಸೇವೆದ ರಿಗ್ ಕಂಪೆನಿ ಪ್ರೊಸೇಫ್ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿನ್ ಸೈಪ್ರಸ್ ಗ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite news|language=no|url=http://e24.no/boers-og-finans/article1635271.ece|title=Rømmer norsk utbytteskatt|date=February 9, 2007|work=[[E24 Næringsliv]]|access-date=2009-05-06}}</ref> ಕೆಲವು ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ನಿವೃತ್ತೆರ್ ಸೈಪ್ರಸ್ ಗ್ ಪೋಯೆರ್; ಸೈಪ್ರಸ್ ದ ಕಡಿಮೆ ತೆರಿಗೆ ದರ ಬುಕ್ಕೊ ಕನಿಷ್ಠ ಅಪರಾಧೊಡ್ದ್ ಲಾ ಉಂದು ಲಾಭ ದೆತೊನುಂಡು.<ref name=colony/> ಸೈಪ್ರಸ್ ಡ್ ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ವಸಾಹತು [[ಪಾಫೋಸ್]] ಡ್ ಉಂಡು.<ref name=colony>{{cite news |url=http://www.vg.no/dinepenger/artikkel.php?artid=544780 |quote=ಕಡಿಮೆ ತೆರಿಗೆ, ಕಡಿಮೆ ಜೀವನ ವೆಚ್ಚ ಬುಕ್ಕೊ ಸೌಮ್ಯ ಬೇಸಿಗೆ ಬುಕ್ಕೊ ಚಳಿಗಾಲದ ಉಷ್ಣಾಂಶೊಲು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ದ್ವೀಪೊಡು ನೆಲೆಯಾಯೆರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ಲೆನ್ ತಡೆಪುಂಡು. ಇತ್ತೆ ನಮ ಸೈಪ್ರಸ್ ದ ಪಾಫೋಸ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ "ವಸಾಹತು"ನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲ, ಸ್ಪೇನ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನಲೆಕನೆ. |title=Norske pensjonister: Flytter til 8% skatt på Kypros |date=December 4, 2008 |work=[[Verdens Gang|VG Nett]] |access-date=2009-05-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091217083716/http://www.vg.no/dinepenger/artikkel.php?artid=544780 |archive-date=December 17, 2009 |df=mdy }}</ref> * [https://web.archive.org/web/20110716054632/http://www.mfa.gov.cy/mfa/mfa2006.nsf/All/4FC761EE2A113ECBC22571E1002F4D22/$file/Norway.pdf?OpenElement Cyprus Ministry of Foreign Affairs: list of bilateral treaties with Norway] * ಸೈಪ್ರಸ್ ಸ್ವೀಡನ್ ದ ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿದ ಮೂಲಕ ನಾರ್ವೆನ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |url=http://www.cyprusemb.se/dbase/cypemb/default.asp |title=Embassy of Cyprus in Stockholm |access-date=May 31, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090708035356/http://www.cyprusemb.se/dbase/cypemb/default.asp |archive-date=July 8, 2009 |url-status=dead }}</ref> * ನಾರ್ವೆ ಗ್ರೀಸ್ ದೇಶೊದ [[ಅಥೆನ್ಸ್]] ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಅಯಿತ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿದ ಮೂಲಕ ಸೈಪ್ರಸ್ ನ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref name="norway.gr">{{cite web|url=http://www.norway.gr/|title=Norway – the official site in Greece|access-date=February 20, 2015|archivedate=April 8, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100408094131/http://www.norway.gr/|url-status=dead}}</ref> |- valign="top" |{{flag|Denmark}}||<!--Date started-->||[[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್]]-[[ನಾರ್ವೆ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ ಈ ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲೆಗ್ ಒಟ್ಟುಗು ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಇತಿಹಾಸ ಉಂಡು, ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲುಲಾ 1397 ಬುಕ್ಕೊ 1523 ದ ನಡುಟು ಕಲ್ಮಾರ್ ಒಕ್ಕೂಟೊದ ಭಾಗವಾದಿತ್ತೆರ್. 1537 ಬುಕ್ಕೊ 1814 ದ ನಡುಟು, ನಾರ್ವೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್-ನಾರ್ವೆ/ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ನಡುಟು ಒಂಜಿ ಒಕ್ಕೂಟೊಡು ಇತ್ತ್ಂಡ್. ೧೯೦೫ಡ್ ನಾರ್ವೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವೀಡನ್/ನಾರ್ವೆದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ನಡುಟು ಒಕ್ಕೂಟ ರದ್ದು ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ, ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ೧೯೦೫ಡ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲುಲಾ ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ ರಾಜ್ಯೊಲೆನ ಕೌನ್ಸಿಲ್, [[ನ್ಯಾಟೋ]], ಬುಕ್ಕೊ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ಡ್ ಸುಮಾರ್ ೧೫,೦೦೦ [[ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್|ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ಜನಕುಲು]] ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್, ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ವೆಡ್ ಸುಮಾರ್ ೨೦,೦೦೦ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಜನಕುಲು ವಾಸ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.<ref>{{cite web|url=http://www.ssb.no/emner/02/01/10/utlstat/index.html|title=Utenlandske statsborgere – SSB|access-date=February 20, 2015}}</ref> * ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://norge.um.dk/|title=Danmark i Norge|access-date=February 20, 2015}}</ref> * ನಾರ್ವೆಗ್ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.norsk.dk/|title=Norge – det offisielle norske nettsted i Danmark|access-date=February 20, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20111005234844/http://www.norsk.dk/|archive-date=October 5, 2011|url-status=dead}}</ref> * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ನ್ಯಾಟೋ]] ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|Estonia}}||<!--Date started-->|| * ಎಸ್ಟೋನಿಯಾಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.estemb.no/|title=Estemb in Oslo|access-date=February 20, 2015}}</ref> *ನಾರ್ವೆಗ್ ಟಾಲಿನ್ ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.norra.ee/|title=Norra – ametlik kodulehekülg Eestis|access-date=February 20, 2015}}</ref> * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲುಲಾ [[NATO]] ಬುಕ್ಕೊ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|European Union}}||<!--Date started-->||[[ನಾರ್ವೆ]]–ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ ನಾರ್ವೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರದೇಶ ಬುಕ್ಕೊ ಶೆಂಗೆನ್ ಪ್ರದೇಶೊದ ಮೂಲಕ ಇಯು ಮಾರುಕಟ್ಟೆದ ಭಾಗವಾಯಿನವು. |- valign="top" |{{flag|Finland}}||<!--Date started-->||[[ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್]]-[[ನಾರ್ವೆ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ಹೆಲ್ಸಿಂಕಿ]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.norja.fi/|title=Norja – virallinen sivusto Suomessa|access-date=February 20, 2015|archive-date=September 27, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927185221/http://www.norja.fi/|url-status=dead}}</ref> *ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.finland.no/Public/Default.aspx|title=Suomen suurlähetystö, Oslo|access-date=February 20, 2015}}</ref> * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ನ್ಯಾಟೋ]] ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|France}}||<!--Date started-->1905||[[ಫ್ರಾನ್ಸ್]]–[[ನಾರ್ವೆ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * [[ನಾರ್ವೆ]] ಗ್ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶೊಗು ಒಸ್ಲೋಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ನ್ಯಾಟೋ]] ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|Germany}}||<!--Date started-->||[[ಜರ್ಮನಿ]]-[[ನಾರ್ವೆ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ಜರ್ಮನಿಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ಬರ್ಲಿನ್]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು, [[ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್]] ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು, ಬುಕ್ಕೊ ಡಸೆಲ್ಡಾರ್ಫ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ನ್ಯಾಟೋ]] ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|Greece}}||<!--Date started-->||[[ಗ್ರೀಸ್]]-[[ನಾರ್ವೆ]] ಸಂಬಂಧಗಳು ನೋಡಿ * ಗ್ರೀಸ್ ದೇಶೊಗು ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು..<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gr/missionsabroad/en/norway-en|title=Greece in Norway – Hellenic Republic – Greece in the World|access-date=February 20, 2015}}</ref> * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ಅಥೆನ್ಸ್]] ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref name="norway.gr"/> * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ನ್ಯಾಟೋ]] ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|Hungary}}||<!--Date started-->1920|| * [[ಹಂಗೇರಿ]] ಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ಟಾವಾಂಗರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸರ್ಪ್ಸ್ಬೋರ್ಗ್ ಡ್ 2 ಗೌರವ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.hu/kulkepviselet/NO/en/mainpage.htm|title=Hungarian embassy in Oslo|website=Mfa.gov.hu|access-date=8 October 2017|archive-date=May 18, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160518035448/http://www.mfa.gov.hu/kulkepviselet/NO/en/mainpage.htm|url-status=dead}}</ref> * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.norvegia.hu/|title=Norvégia – hivatalos honlapja Magyarországon|website=Norvegia.hu|access-date=20 February 2015|archive-date=March 6, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150306214857/http://www.norvegia.hu/|url-status=dead}}</ref> * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ನ್ಯಾಟೋ]] ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|Iceland}}||<!--Date started-->||[[ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್]]-[[ನಾರ್ವೆ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ ೨೦೦೭ಡ್, ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ ವಾಯುಪ್ರದೇಶೊದ ಬುಕ್ಕೊ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯೊದ ಕಣ್ಗಾವಲು ಬುಕ್ಕೊ ಮಿಲಿಟರಿ ರಕ್ಷಣೆನ್ ಒಳಗೊಂಡು ಒಂಜಿ ರಕ್ಷಣಾ ಒಪ್ಪಂದೊಗು ಸಹಿ ಪಾಡ್ದೆರ್. ನಾರ್ವೆದ ಜೆಟ್ ಫೈಟರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕಣ್ಗಾವಲು ವಿಮಾನೊಲು ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ ವಾಯುಪ್ರದೇಶೊಡು ಗಸ್ತು ಪಾಡುಂಡು ಪನ್ಪಿನ ಅರ್ಥ. ನಾರ್ವೆದೊಟ್ಟುಗು ಮಲ್ತಿನ ಒಪ್ಪಂದೊಡು ಶಾಂತಿಕಾಲೊನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿಪ್ಪುಂಡು ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಒತ್ತು ಕೊರ್ಪೆರ್. ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಘರ್ಷದ ಸಂದರ್ಭೊಡು, ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ ರಕ್ಷಣೆದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇತ್ತೆಲಾ [[ನ್ಯಾಟೋ]] ಬುಕ್ಕೊ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರೊದ ಮಿತ್ತ್ ಉಂಡು.<ref>{{cite news|title=Norway, Iceland to sign defense agreement|url=http://english.people.com.cn/200704/25/eng20070425_369466.html|agency=[[Xinhua]]|work=People's Daily Online|date=April 25, 2007|access-date=June 15, 2009}}</ref> ಕೆಫ್ಲಾವಿಕ್ ನೌಕಾ ವಾಯು ನಿಲ್ದಾಣೊಡ್ದ್ ಅಮೇರಿಕದ ಮಿಲಿಟರಿನ್ ಪಿರ ಕನರೆ ತೀರ್ಮಾನ ಮಲ್ತಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಈ ಒಪ್ಪಂದೊಗು ಸಹಿ ಪಾಡ್ದೆರ್.<ref>{{cite news|title=Norway, Iceland to boost defence cooperation|url=http://bdnews24.com/details.php?id=68515&cid=2|quote=Norway and Iceland will sign an agreement on Thursday to step up defence cooperation to improve the Atlantic island nation's security following the U.S. withdrawal from the Keflavik naval air base, officials said on Tuesday.|agency=[[Reuters]]|date=April 24, 2007|access-date=June 15, 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722134201/http://bdnews24.com/details.php?id=68515&cid=2|archive-date=July 22, 2011|df=mdy-all}}</ref> *ರೆಕ್ಜಾವಿಕ್ ಡ್ ನಾರ್ವೆದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.noregur.is|title=Norge – det offisielle nettstedet på Island|access-date=February 20, 2015}}</ref> * ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.iceland.is/iceland-abroad/no/|title=Norway > The Icelandic Foreign Services|access-date=February 20, 2015|archive-date=February 8, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150208092746/http://www.iceland.is/iceland-abroad/no/|url-status=dead}}</ref> * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ನ್ಯಾಟೋ]] ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|Ireland}}||<!--Date started-->|| *ನಾರ್ವೆಗ್ ಡಬ್ಲಿನ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಲ್ ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.norway.ie/|title=Norway – the official site in Ireland|access-date=February 20, 2015}}</ref> * ಐರ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶೊಗು ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://web.dfa.ie/home/index.aspx?id=35320|title=Department of Foreign Affairs|access-date=February 20, 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141219220744/http://web.dfa.ie/home/index.aspx?id=35320|archive-date=December 19, 2014|df=mdy-all}}</ref> * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|Italy}}||<!--Date started-->|| * ಇಟಲಿಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ರೋಮ್]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ನ್ಯಾಟೋ]] ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|Kosovo}}||<!--Date started-->||[[ಕೊಸೊವೊ]]–[[ನಾರ್ವೆ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ ಕೊಸೊವೊದ ೨೦೦೮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಗ್ ನಾರ್ವೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆನ್ ಗುರುತು ಮಲ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web|url=http://www.regjeringen.no/en/dep/ud/press/News/2008/norway_kosovo.html?id=505130|title=Norway recognises Kosovo as an independent state|date=March 28, 2008|access-date=2008-03-28}}</ref> ನಾರ್ವೆಗ್ ಪ್ರಿಸ್ಟಿನಾಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು, ಆಂಡ ಕೊಸೊವೊ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ತೆರೆಯೆರೆ ರಡ್ಡನೆ ಹಂತೊಡು ನಾರ್ವೆನ್ ಸೇರಾವೊಡು ಪನ್ಪಿನ ಸೂಚನೆನ್ ಕೊರ್ತುಂಡು. |- |{{flag|Monaco}} | | *ನಾರ್ವೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶೊದ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿದ ಮೂಲಕ ಮೊನಾಕೊಗು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯಿನವು, ಬುಕ್ಕೊ ಮೊನಾಕೊಡು ಗೌರವ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿನ್ ನಡಪಾವೊಂದುಂಡು.<ref>{{cite web|last=Utenriksdepartementet|date=2020-02-14|title=Utestasjoner med sideakkreditering|url=https://www.regjeringen.no/no/dokumenter/sideakkreditering/id515245/|access-date=2020-08-11|website=Regjeringen.no|language=no}}</ref><ref>{{cite web|title=Ambassaden og konsulatene|url=https://www.norway.no/no/france/for-nordmenn/om-ambassaden/|access-date=2020-08-11|website=Norgesportalen|language=no}}</ref> *ಮೊನಾಕೊ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ಗೌರವ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿನ್ ನಡಪಾವೊಂದುಂಡು.<ref>{{cite web|title=Norvège / Tous les Pays / Relations bilatérales / La Diplomatie et la Présence Internationale / Monaco à l'International / Action Gouvernementale / Portail du Gouvernement - Monaco|url=https://www.gouv.mc/Action-Gouvernementale/Monaco-a-l-International/La-Diplomatie-et-la-Presence-Internationale/Relations-bilaterales/Tous-les-Pays/Norvege|access-date=2020-08-11|website=www.gouv.mc}}</ref> |- valign="top" |{{flag|Netherlands}}||<!--Date started-->|| * ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ದೇಶೊಗು ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ನಾರ್ವೆಗ್ ದಿ ಹೇಗ್ ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲುಲಾ [[NATO]] ಬುಕ್ಕೊ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|Poland}}||<!--Date started-->||[[ನಾರ್ವೆ]]-[[ಪೋಲೆಂಡ್]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ವಾರ್ಸಾ]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ಪೋಲೆಂಡ್ ದೇಶೊಗು ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲುಲಾ [[NATO]] ಬುಕ್ಕೊ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|Romania}}||<!--Date started-->April 3, 1917||[[ನಾರ್ವೆ]]–[[ರೊಮೇನಿಯಾ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ಈ ರಡ್ಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಏಪ್ರಿಲ್ ೩, ೧೯೧೭ಡ್ ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. * ನಾರ್ವೆಗ್ ಬುಕಾರೆಸ್ಟ್ ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>[http://www.norvegia.ro/ Embassy of Norway in Bucharest (in English and Norwegian)]</ref> * ರೊಮೇನಿಯಾ ಓಸ್ಲೋದಲ್ಲಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://oslo.mae.ro/index.php?lang=en|title=AMBASADA ROMÂNIEI în Regatul Norvegiei|access-date=February 20, 2015}}</ref> * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲುಲಾ [[NATO]] ಬುಕ್ಕೊ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|Russia}}||<!--Date started-->October 30, 1905||[[ನಾರ್ವೆ]]–[[ರಷ್ಯಾ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ರಡ್ಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೦, ೧೯೦೫ಡ್ ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Cite web |url=http://www.norvegia.ru/norsk/russland/fakta/bilaterale.htm |title=Norwegian embassy in Moscow |access-date=September 13, 2009 |archive-date=May 5, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090505132429/http://www.norvegia.ru/norsk/russland/fakta/bilaterale.htm |url-status=dead }}</ref> * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ಮಾಸ್ಕೋ]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು, [[ಸೈಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ಬರ್ಗ್]] ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು, ಬುಕ್ಕೊ ಮುರ್ಮಾನ್ಸ್ಕ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.norvegia.ru/|title=Norway – the official site in Russia|access-date=February 20, 2015|archive-date=February 2, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202044949/http://www.norvegia.ru/|url-status=dead}}</ref> * ರಷ್ಯಾಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ಬ್ಯಾರೆಂಟ್ಸ್ಬರ್ಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕಿರ್ಕೆನೆಸ್ ಡ್ ರಡ್ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>[http://www.norway.mid.ru/en/ Embassy of Russia in Oslo (in English, Norwegian and Russian)] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110611022740/http://www.norway.mid.ru/en/ |date=June 11, 2011 }}</ref> *''ಇಂಚ ತೂಲೆ: ಕೋಲಾ ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ಸ್ |- valign="top" |{{flag|Serbia}}||<!--Date started-->||[[ನಾರ್ವೆ]]–[[ಸರ್ಬಿಯಾ]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ನಾರ್ವೆಗ್ ಬೆಲ್ಗ್ರೇಡ್ ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.norveska.org.rs/|title=Norway – the official site in Serbia|access-date=February 20, 2015}}</ref> *ಸರ್ಬಿಯಾಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು..<ref>{{cite web|url=http://www.oslo.mfa.gov.rs/|title=Embassy of the Republic of Serbia in the Kingdom of Norway|access-date=February 20, 2015}}</ref> * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲುಲಾ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ ಯುರೋಪ್ ಡ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಹಕಾರೊದ ಸಂಘಟನೆ (ಒಎಸ್ಸಿಇ) ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. * ನಾರ್ವೆ 1999 ಡ್ ನ್ಯಾಟೋ ಫೆಡರಲ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾದ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಗ್ ಬೆಂಬಲ ಕೊರ್ದು ನನೊಂಜಿ ಸರ್ತಿ ಕೊಸೊವೊ ಫೋರ್ಸ್ ಡ್ ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|Spain}}||<!--Date started-->||[[ನಾರ್ವೆ]]-[[ಸ್ಪೇನ್]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ನಾರ್ವೆಗ್ [[ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್]] ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು, [[ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ]] ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು, ಬುಕ್ಕೊ ಅಲಿಕಾಂಟೆಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ಸ್ಪೇನ್ ಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ನ್ಯಾಟೋ]] ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|Sweden}}||<!--Date started-->1905||[[ನಾರ್ವೆ]]–[[ಸ್ವೀಡನ್]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ ೧೯೦೫ಡ್ ನಾರ್ವೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವೀಡನ್ ನಡುಟು ಒಕ್ಕೂಟ ರದ್ದು ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ, ರಡ್ಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೊಲು ೧೯೦೫ಡ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. * ನಾರ್ವೆಗ್ ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್ ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.norge.se/|title=Norge – det offisielle nettstedet i Sverige|access-date=February 20, 2015|archivedate=December 29, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20081229040221/http://www.norge.se/|url-status=dead}}</ref> * ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶೊಗು ಒಸ್ಲೋಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.swedenabroad.com/en-GB/Embassies/Oslo/|title=Oslo – SwedenAbroad|access-date=February 20, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150309100830/http://www.swedenabroad.com/en-GB/Embassies/Oslo/|archive-date=March 9, 2015|url-status=dead}}</ref> *ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲುಲಾ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಬುಕ್ಕೊ [[ನ್ಯಾಟೋ]] ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|Switzerland}}||<!--Date started-->||[[ನಾರ್ವೆ]]–ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ನಾರ್ವೆಗ್ ಬರ್ನ್ ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು ಬುಕ್ಕೊ [[ಜಿನೀವಾ]] ಬುಕ್ಕೊ ಜುರಿಚ್ ಡ್ ರಡ್ಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. * ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು. |- valign="top" |{{flag|Ukraine}}||<!--Date started-->1992||[[ನಾರ್ವೆ]]–[[ಉಕ್ರೇನ್]] ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲುಲಾ ೧೯೯೨ಡ್ ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. * ನಾರ್ವೆ ೧೯೯೧ಡ್ ಉಕ್ರೇನ್ ದೇಶೊದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಮಾನ್ಯ ಮಲ್ತ್ಂಡ್ * [[ನಾರ್ವೆ]] ದ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ, ಕೀವ್/ನಾರ್ವೆಗ್ ಕೀವ್ ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.norway.com.ua/|title=Norway – the official site in Ukraine|access-date=February 20, 2015}}</ref> *ಉಕ್ರೇನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ, ಓಸ್ಲೋ ಡು ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://norway.mfa.gov.ua/en|title=Embassy of Ukraine to the Kingdom of Norway|access-date=February 20, 2015}}</ref> * ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದ ಪೂರ್ಣ ಸದಸ್ಯೆರ್. |- valign="top" |{{flag|United Kingdom}}||1905||[[ನಾರ್ವೆ]]–ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ ನವೆಂಬರ್ ೬, ೧೯೦೫ಡ್ ನಾರ್ವೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ನೊಟ್ಟುಗು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತ್ಂಡ್. *ನಾರ್ವೆ [[ಲಂಡನ್]] ಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿನ್ ನಡಪಾವೊಂದುಂಡು, ಲಂಡನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್ ಡ್ ಗೌರವ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಲು ಉಂಡು.<ref>{{cite web|url=https://www.norway.no/en/uk/services-info/norway-uk/|title=Norway in the United Kingdom|website=[[Embassy of the United Kingdom, Oslo|Norway in the United Kingdom]]|access-date=14 December 2024|archive-date=10 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240910014334/https://www.norway.no/en/uk/services-info/norway-uk/|url-status=live}}</ref> * ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ನ್ ಒಸ್ಲೋ, ಒಸ್ಲೋಡ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿದ ಮೂಲಕ ನಾರ್ವೆಗ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಕೊರ್ತೆರ್.<ref>{{Cite web|url=https://www.gov.uk/world/organisations/british-embassy-oslo|title=British Embassy Oslo|website=[[gov.uk|GOV.UK]]|access-date=22 February 2024|archive-date=10 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310004205/https://www.gov.uk/world/organisations/british-embassy-oslo|url-status=live}}</ref> ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಹಕಾರ ಒಪ್ಪಂದೊದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದಸ್ಯತ್ವೊನು ಪಾಲ್ ಪಡೆಯೊಂದಿತ್ತೆರ್.,<ref>{{cite news|last=Politi|first=James|date=19 September 2023|title=US unveils Atlantic co-operation pact|location=[[Washington, D.C.]]|website=[[Financial Times]]|url=https://www.ft.com/content/56706df4-f39b-4ab5-8acf-b252176d172d|access-date=19 January 2024|url-access=subscription|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119085952/https://www.ft.com/content/56706df4-f39b-4ab5-8acf-b252176d172d|archive-date=19 January 2024|url-status=live}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಜಂಟಿ ದಂಡಯಾತ್ರೆ ಪಡೆ, [[ನ್ಯಾಟೋ]], ಒಇಸಿಡಿ, ಯುರೋಪ್/ಒಎಸ್ಸಿಇಡ್ ಭದ್ರತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ, ಬುಕ್ಕೊ [[ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ]]. ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯವಾದ್, ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲುಲಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದೊಲೆನ್/ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್,<ref>{{cite web|last=Jayawardena|first=Ranil|date=8 July 2021|title=United Kingdom signs free trade deal with Norway, Iceland and Liechtenstein|url=https://www.gov.uk/government/news/united-kingdom-signs-free-trade-deal-with-norway-iceland-and-liechtenstein|website=GOV.UK|access-date=22 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20210708140450/https://www.gov.uk/government/news/united-kingdom-signs-free-trade-deal-with-norway-iceland-and-liechtenstein|archive-date=8 July 2021|url-status=live}}</ref> ಹಸಿರು ಪಾಲುದಾರಿಕೆ,<ref>{{Cite web|author=Norway in the United Kingdom|url=https://www.norway.no/en/uk/news-events/green-partnership/|date=20 October 2023|title=Norway enters into green partnership with the UK|website=Norway in the United Kingdom|access-date=14 December 2024|archive-date=1 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240901174047/https://www.norway.no/en/uk/news-events/green-partnership/|url-status=live}}</ref> ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ.<ref>{{Cite web |last=Starmer|first=Keir|date=16 December 2024|title=PM meeting with Prime Minister Støre  of Norway: 16 December 2024|url=https://www.gov.uk/government/news/pm-meeting-with-prime-minister-store-of-norway-16-december-2024|access-date=16 December 2024|website=GOV.UK|language=en-GB|archive-url=https://web.archive.org/web/20241216151024/https://www.gov.uk/government/news/pm-meeting-with-prime-minister-store-of-norway-16-december-2024|archive-date=16 December 2024|url-status=live}}</ref> |} ==Oceania== {| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;" |- ! style="width:15%;"| ದೇಶ ! style="width:12%;"| ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾತಿನಿ !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- valign="top" |{{flag|Australia}}||<!--Date started-->1905||[[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]–ನಾರ್ವೆ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ ೧೮೧೪ಡ್ ನಾರ್ವೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ ೧೯೦೫ಡ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಬುಕ್ಕೊ ನಾರ್ವೆ ನಡುಟು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧೊಲು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. * ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಗ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ಗೌರವ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ ಉಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ಕೋಪನ್ ಹೇಗನ್, [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್]] ಡ್ ಅಯಿತ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿದ ಮೂಲಕ ನಾರ್ವೆಡ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ಉಂಡು. * ನಾರ್ವೆಗ್ ಕ್ಯಾನ್ಬೆರ್ರಾಡ್ ಒಂಜಿ ರಾಯಲ್ ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ/ಕಾನ್ಸುಲೇಟ್ ಉಂಡು. * ''ಇಂಚಲಾ ತೂಲೆ'': ನಾರ್ವೆದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಲು |- valign="top" |{{flag|New Zealand}}||<!--Date started-->1905||[[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]]–ನಾರ್ವೆ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ತೂಲೆ ೧೯೦೫ಡ್ ನಾರ್ವೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸ್ವೀಡನ್/ನಾರ್ವೆದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊದ ನಡುಟು ಒಕ್ಕೂಟ ರದ್ದು ಆಯಿ ಬುಕ್ಕೊ, ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲು ೧೯೦೫ಡ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಡ್ ಸುಮಾರ್ ೧,೪೦೦ [[ನಾರ್ವೆಜಿಯನ್]] ಜನಕುಲು ಬುಕ್ಕೊ ೪೦೯ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದಕುಲು ನಾರ್ವೆಡ್ ಜೀವನ ಮಲ್ತೊಂದುಲ್ಲೆರ್.<ref>{{cite web|url=http://www.ssb.no/innvbef_en/tab-2009-04-30-05-en.html|title=Table 5 Persons with immigrant background by immigration category, country background and sex. 1 January 2009|access-date=February 20, 2015}}</ref> ಪಿ ಅಂಡ್ ಒ ಮೆರಿಟೈಮ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ನ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ಡ್ ಗೌರವ ಕಾನ್ಸುಲ್ ಆಯಿನ ರೀಡರ್ ಸ್ವೆಯಾಸ್ 2000ಡ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಗ್ ವಿಶ್ವದ ರಡ್ಡನೆ ಮಲ್ಲ ಎಣ್ಣೆ ಉತ್ಪಾದಕೆರ್ ಆಯಿನ ನಾರ್ವೆದೊಟ್ಟುಗು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಲ್ಪೆರೆ ಎಡ್ಡೆ ಅವಕಾಶೊಲು ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್.<ref name="NZ_Herald_137767">{{cite web |url=http://www.nzherald.co.nz/workplace/news/article.cfm?c_id=74&objectid=137767 |title=Building a bridge to Norway |date=May 22, 2000 |work=[[The New Zealand Herald]] |access-date=September 30, 2011}}</ref> ೨೦೦೬ಡ್, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ತಿಮಿಂಗಿಲ ಚಟುವಟಿಕೆಲೆನ್ ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪುನ ನಾರ್ವೆದ ಯೋಜನೆಲೆನ್ ವಿರುದ್ಧವಾದ್ ಒಸ್ಲೋಡ್ ನಾರ್ವೆದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯೊಗು ಔಪಚಾರಿಕ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆನ್ ಸಲ್ಲಿಸೆರೆ ಬೇತೆ ೧೧ ದೇಶೊಲೆನ್ ಸೇರ್ಂಡ್.<ref>{{cite web|url=http://news.xinhuanet.com/english/2006-04/21/content_4457938.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20070825153312/http://news.xinhuanet.com/english/2006-04/21/content_4457938.htm|url-status=dead|archive-date=August 25, 2007|title=Xinhua – English|access-date=February 20, 2015}}</ref> ೨೦೦೪ಡ್, [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ಪ್ರಧಾನಿ ಹೆಲೆನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ನಾರ್ವೆಗ್ ಬತ್ತಿನ ಸುರುತ ಪ್ರಧಾನಿ ಆಯೆರ್. ವಾಣಿಜ್ಯ ತಿಮಿಂಗಿಲ ಪತ್ತೆನ್ ಬುಡ್ದು ಬಹುತೇಕ ಮಾತಾ ವಿಷಯೊಲೆಡ್ ಈ ರಡ್ಡ್ ದೇಶೊಲೆಗ್ ನೇರ ಸಂಬಂಧ ಉಂಡು ಪಂಡ್ದ್ ಆರ್ ಪಂಡೆರ್.<ref>{{cite web|url=http://www.highbeam.com/doc/1P1-95313103.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20121102155540/http://www.highbeam.com/doc/1P1-95313103.html|url-status=dead|archive-date=November 2, 2012|title=Whaling issue splits Norway and New Zealand in official visit|access-date=February 20, 2015}}</ref> * [[ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್]] ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ದ ಹೇಗ್ ಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಅಯಿತ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿದ ಮೂಲಕ ನಾರ್ವೆದೊಟ್ಟುಗು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧೊಲೆನ್ ದೀತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web|url=http://www.nzembassy.com/netherlands/about-the-embassy/what-the-embassy-does|title=What the Embassy does - About the Embassy - Netherlands - NZEmbassy.com|access-date=February 20, 2015}}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ '''ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾ ದ'''ಉಪ್ಪುನ ತನ್ನ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಡ್ದು ನಾರ್ವೆ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ಗ್ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದುಂಡು.<ref>{{cite web|url=http://www.norway.org.au/|title=Norway – the official site in Australia|access-date=February 20, 2015|archivedate=June 6, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140606040643/http://www.norway.org.au/|url-status=dead}}</ref> *''ಉಂದೆನುಲಾ ತೂಲೆ'': ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ದಕುಲು |} == ಉಂದೆನುಲಾ ತೂಲೆ == *ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ *ನಾರ್ವೆಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ *ನಾರ್ವೆಗೆ ರಾಯಭಾರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ *ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ *ನಾರ್ವೆಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ *ನಾರ್ವೆಯ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ನೀತಿ ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{reflist}} ==ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಓದರೆ== {{Further|History of Norway#Bibliography}} * Berg, Roald. "Norway’s Foreign Politics during the Union with Sweden, 1814-1905: A Reconsideration." ''Diplomacy & Statecraft'' 31.1 (2020): 1-21. [https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/09592296.2020.1721051 online] Argues Norwegians did have a voice in foreign affairs. * Danielsen, Helge. "Military Assistance, Foreign Policy, and National Security: The Objectives of US Military Assistance to Norway, 1950–1965." ''Scandinavian Journal of History'' 45.1 (2020): 71–94. * Frankel, Joseph. "Comparing Foreign Policies: The Case of Norway." ''International Affairs'' 44.3 (1968): 482–493. * German, Robert K. "Norway and the bear: Soviet coercive diplomacy and Norwegian security policy." ''International Security'' 7.2 (1982): 55-82 [http://www.jstor.org/stable/2538433 online]. * Holst, Johan Jørgen, ed. ''Norwegian Foreign Policy in the 1980s'' (Oxford UP, 1985). * Lucas, Colin. "Great Britain and the Union of Norway and Sweden." ''Scandinavian Journal of History'' 15.3-4 (1990): 269–278. * Lundestad, Geir. "The United States and Norway, 1905–2006 Allies of a kind: so similar, so different." ''Journal of Transatlantic Studies'' 4.2 (2006): 187–209. * Lundestad, Geir. "The evolution of Norwegian security policy: Alliance with the West and reassurance in the East." ''Scandinavian Journal of History'' 17.2-3 (1992): 227–256. * Lundestad, Geir. ''America, Scandinavia and the Cold War, 1945-1949'' (1980), * Padelford, Norman J. "Regional cooperation in Scandinavia." ''International Organization'' 11.4 (1957): 597–614; relations with Denmark, Sweden, Finland, and Iceland, 1920–1955. [http://www.jstor.org/stable/2704366 online] * Pisarska, Katarzyna. "Peace Diplomacy and the Domestic Dimension of Norwegian Foreign Policy: The Insider's Accounts." ''Scandinavian Political Studies'' 38.2 (2015): 198–215. * Riste, Olav. "The historical determinants of Norwegian foreign policy." in J. J. Holst, ed. ''Norwegian Foreign Policy in the 1980s'' (1985): 12–26. * Salmon, Patrick. ''Scandinavia and the Great Powers 1890-1940'' (2002) [https://www.amazon.com/Scandinavia-Powers-1890-1940-Patrick-Salmon/dp/0521891027/ excerpt] * Salmon, Patrick. "How to write international history: Reflections on Norsk utenrikspolitikks historie." ''Diplomacy and Statecraft'' 9.1 (1998): 208–223. ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಲು== * [http://www.regjeringen.no/en/dep/ud.html?id=833 Norwegian Ministry of Foreign Affairs website] * [http://www.regjeringen.no/nb/dep/ud/dep/org/historikk.html?id=861 History of the Norwegian Ministry of Foreign Affairs (Norwegian)] [[ವರ್ಗೊ:ನಾರ್ವೆ]] fmord17dro4l53xkp73vwskjfswd679 0 26093 374544 357355 2026-11-04T23:23:56Z InternetArchiveBot 4316 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 374544 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Mamitha Baiju | image = Mamitha2024.jpg | caption = Mamitha in 2024 | birth_name = Mamitha Baiju Krishnan | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|2001|06|22}} | birth_place = [[Kidangoor, Kottayam|Kidangoor]], [[Kerala]], India | education = | occupation = Actress | years_active = 2017{{endash}}present }} {{Infobox person | name = Mamitha Baiju | image = Mamitha2024.jpg | caption = Mamitha in 2024 | birth_name = Mamitha Baiju Krishnan | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|2001|06|22}} | birth_place = [[Kidangoor, Kottayam|Kidangoor]], [[Kerala]], India | education = | occupation = Actress | years_active = 2017{{endash}}present }} '''ಮಮಿತಾ ಬೈಜು''' (ಪುಟ್ಟು ೨೨ ಜೂನ್ ೨೦೦೧) ಒರ್ತಿ ಭಾರತದ ಆಕ್ಟರ್, ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಮಲಯಾಳಂ ಬೊಕ್ಕ ತಮಿಳು ಸಿನಿಮಾಲೆಡ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತ್ ನಾರ್. ಮೇರ್ 2017 ಡ್ ''ಸರ್ವೋಪರಿ ಪಲಕ್ಕರನ್ ಪನ್ಪಿನ'' ಸಿನಿಮಾಡ್ದ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2022/01/15/interview-with-mamitha-baiju.html|title=അനശ്വര ശരിക്കും തേച്ചോ?: മറുപടി പറഞ്ഞ് മമിത ബൈജു; അഭിമുഖം|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220506103007/https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2022/01/15/interview-with-mamitha-baiju.html|archivedate=6 May 2022|trans_title=Did Anaswara really ditch you?: Mamitha Baiju reacts; Interview|website=Manorama Online|language=ml|first=സീന|last=ആന്റണി|date=15 January 2022|accessdate=15 January 2022}}</ref> ''2024'' ) ಡ್ ಅರೆನ ಪಾತ್ರ ಅರೆನ ಬ್ರೇಕ್ ಔಟ್ ಪಾತ್ರ ಆಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಚಿತ್ರ ಸರ್ವಕಾಲೊದ ದಿಂಜ ಜಾಸ್ತಿ ಲಾಭ ಗಳಿಸಾಯಿನ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ <ref name=".6">{{Cite news|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/movie-news/operation-java-fame-mamitha-baiju-exclusive-interview/articleshow/83026095.cms|title='ഇതൊരു പുതിയ അനുഭവമാണ്, അതൊരുപാട് ആസ്വദിക്കുന്നുണ്ട്'; തീയേറ്ററിൽ വെച്ചുണ്ടായ സംഭവം മറക്കാനാവില്ല!; മനസ് തുറന്ന് താരസുന്ദരി!|last=MB|first=Anandha|work=Samayam|access-date=6 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20220506105638/https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/movie-news/operation-java-fame-mamitha-baiju-exclusive-interview/articleshow/83026095.cms|archive-date=6 May 2022|language=ml|trans-title=This is a new experience; Won't forget that theatre incident; Mamitha opens up}}</ref> . <ref>{{Cite news|url=https://www.imdb.com/news/ni64477626/|title=Premalu At The Worldwide Box Office (28 Days): Beats Mammootty's Bheeshma Parvam To Become 5th Highest-Grossing Malayalam Film Of All Time!|date=2024-08-03}}</ref> == ಸುರುತ ಜೀವನ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ == ಮಮಿತಾ [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆದ ಕಿಡಂಗೂರುಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನಾರ್. <ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/interviews/2022/01/16/super-sharanya-mamita-baiju-interview.html|title=Super Sharanya' is a milestone in my career: Mamitha Baiju|first=Seena|last=Antony|accessdate=6 May 2022|date=16 January 2022|website=On Manorama}}</ref> ಆರ್ ಡಾ. ಬೈಜು ಕೃಷ್ಣನ್, ಒರಿ ಮಧುಮೇಹ ತಜ್ಞೆ, ಬೊಕ್ಕ ಮಿನಿನ ಮಗಳ್. <ref>{{Cite news|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/interviews/2021/05/24/mamita-actress-in-operation-java-on-acting-career.html|title=Meet Mamita, the plus two student, who impressed as Alphonsa in Operation Java|work=Meet Mamita, the plus two student, who impressed as Alphonsa in Operation Java|language=en}}</ref> ಅಲೆಗ್ ಮಿಥುನ್ ಪನ್ಪಿನ ಒರಿ ಮಲ್ಲ ಮೆಗ್ಯೆ ಉಲ್ಲೆರ್. <ref name=".1">{{Cite news|url=https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2021/05/21/chat-with-mamitha-baiju-operation-java-actress.html|title=ഹണീബിയിൽ ആസിഫിന്റെ അനിയത്തി, ജാവയിലെ അൽഫോൻസ; ഈ പ്ലസ് ടുക്കാരി|last=ശ്രീലേഖ|first=ആർ.ബി.|date=21 May 2021|work=ManoramaOnline|access-date=6 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20220506100353/https://www.manoramaonline.com/movies/interview/2021/05/21/chat-with-mamitha-baiju-operation-java-actress.html|archive-date=6 May 2022|language=ml|trans-title=Asif's sister in Honeybee, Alphonsa in Java; This plus two student...}}</ref> ಮಮಿತಾ ಕಟ್ಟಾಚಿರದ ಮೇರಿ ಮೌಂಟ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಕಿಡಂಗೂರುದ ಎನ್ ಎಸ್ ಎಸ್ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಡ್ ಓದೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಆರ್ ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿ ಮಲ್ತೊಂದು ಇತ್ತೆರ್. ಕೊಚ್ಚಿದ ಸ್ಯಾಕ್ರೆಡ್ ಹಾರ್ಟ್ ಕಾಲೇಜಿಡ್ದ್ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನೊಡು ಪದವಿ ಪಡೆಯೆರ್ ಆಂಡ ಹಾಜರಾತಿದ ಕೊರತೆಡ್ದ್ ಮೂಜಿನೆ ವರ್ಷೊಡು ಶಾಲೆನ್ ಬುಡ್ದು ಪೋಯೆರ್. <ref>{{Cite web|url=https://www.twentyfournews.com/2021/12/25/mamitha-baiju-interview.html|title=ക്രിസ്മസിന് ഫുഡാണ് മെയിൻ; മമിത ബൈജു പറയുന്നു|last=Basith|date=25 December 2021|accessdate=6 May 2022|website=Twenty Four News|language=ml|trans_title=Food is the main thing at Christmas, Mamita Baiju says|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260409214702/https://www.twentyfournews.com/2021/12/25/mamitha-baiju-interview.html|archivedate=9 April 2026|url-status=dead}}</ref> <ref> {{Cite web|title=WATCH:'പ്രേമമാണ് മെയിൻ';പ്രേമലുവിന്റെ വിശേഷങ്ങളുമായി നസ്ലിനും മമിത ബൈജുവും|url=https://www.youtube.com/watch?v=LBjQFyZo5JQ&t=602s|website=youtube.com|publisher=[[Asianet News]]|language=ML|format=video|date=Feb 9, 2024}}</ref> == ಕೆಲಸ == === ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಸುರುತ ಬೊಕ್ಕ ಸುರುತ ಬೇಲೆ (೨೦೧೭ - ೨೦೨೩) === ಮಮಿತಾ ''ಸರ್ವೋಪರಿ ಪಲಕ್ಕರನ್'' (೨೦೧೭) ಸಿನಿಮಾಡ್ ಮಲಯಾಳಂ ಗ್ ಕಾರ್ ದೀಯೆರ್, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ''ಹನಿ ಬೀ ೨: ಸೆಲೆಬ್ರೇಶನ್ಸ್'', <nowiki><i id="mwTw">ಡಾಕಿನಿ</i></nowiki>, ''ವರತನ್'' ಬೊಕ್ಕ ''ವಿಕೃತಿ'' ಇಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಎಲ್ಯ ಸಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಆಕ್ಟ್ ಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ''ಆಪರೇಷನ್ ಜಾವಾ'' ಬೊಕ್ಕ ''ಖೋ ಖೋ'' ಇಂಚಿನ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ 2021ಡ್ ಅರೆನ ಸುರುತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊಲೆನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ''ಖೋ ಖೋ'' ಚಿತ್ರೊಡು ಅರೆನ ಅಭಿನಯೊಗು ಕೇರಳ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಡ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಹಾಯಕ ನಟಿ ಪಂಡ್ದ್ ಗೆಂದಿಯೆರ್. ೨೦೨೨ಡ್ ''ಸೂಪರ್ ಶರಣ್ಯ'' ಸಿನಿಮಾಡ್ ಸೋನಾ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ತ್ ದ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸ್ ಪಡೆಯಿನ ಸಿನಿಮಾ. ''ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್'' ದ ಸಜಿನ್ ಶ್ರೀಜಿತ್ ತನ್ನ ಅಭಿನಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯೆರ್ "ಅವು ಈರ್ದ್ ದುಂಬೇ ಮಸ್ತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯೊಡು ಒರಿ ನಟಿ ಪಂಡ್ದ್ ಸಾಬೀತಾಯಿನವು, ಬೊಕ್ಕ ಅವು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಲೆನ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಲ್ಪುನ ಮುಂದುವರಿಸಂಡ ಅವು ಮಲ್ಲ ಎತ್ತರೊಗು ಏರೊಲಿ." <ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2022/Jan/11/super-sharanya-review-girish-a-d-returns-with-another-charmer-2405319.html|title=Super Sharanya review: Girish A D returns with another charmer|last=Shrijith|first=Sajin|date=11 January 2022|work=The New Indian Express|access-date=21 November 2025}}</ref> ೨೦೨೩ಡ್, ಆರ್ ''ಪ್ರಾಣಾಯ ವಿಲಾಸಂ'' ಬೊಕ್ಕ ''ರಾಮಚಂದ್ರ ಬಾಸ್ &amp;amp; ಕೋ'' ಡ್ ರಡ್ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್. === ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮುನ್ನಡೆ ಬೊಕ್ಕ ಏರುನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸು (೨೦೨೪ - ಇತ್ತೆದ) === 2024ಡ್, ಗಿರೀಶ್ ಎ.ಡಿ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನ ''ಪ್ರೇಮಲು'' ಚಿತ್ರೊಡು ರೀನು ಪಾತ್ರೊಡು ಸುರುತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರೊನ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಅರೆನ ಬ್ರೇಕ್ ಔಟ್ ಪಾತ್ರ ಆಂಡ್. ಈ ಚಿತ್ರ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ವಿಮರ್ಶಕೆರೆನ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಪಡೆಯೊಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಇತ್ತೆ ಸರ್ವಕಾಲೊದ ದಿಂಜ ಜಾಸ್ತಿ ಲಾಭ ಗಳಿಸಾಯಿನ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ ಆದ್ ಉಂಡು. ''ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್'' <ref>{{Cite news|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/07/17/mamitha-baiju-new-project-dhanush-movie-tamil-industry.html|title=Mamitha Baiju on a roll: After Vijay and Suriya, the actor teams up with Dhanush in 'D54'|work=Onmanorama|access-date=2025-07-17}}</ref> ದೇವನ್ ತನ್ನ ಅಭಿನಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯೆರ್, "ಚಿತ್ರೊಡು ಒಂಜಿ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ನಟೆರ್ನ ಗುಂಪು ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ಮಮಿತಾ ಬೈಜು ಒರ್ತಿ ಆಕರ್ಷಕಿ ಆದ್ ತೋಜಿದ್ ಬರ್ಪೆರ್, ಶೋನ್ ಸುಲಭವಾದ್ ಕಳವು ಮಲ್ಪುವೆರ್." <ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2024/Feb/10/premalu-movie-review-this-adorable-rom-com-hits-the-right-spots|title=Premalu review: This adorable rom-com hits the right spots|last=Devan|first=Aswin|date=10 February 2024|work=The New Indian Express|access-date=21 November 2025}}</ref> ಜಿವಿ ಪ್ರಕಾಶ್ ಕುಮಾರ್ ನಟನೆ ಮಲ್ತಿನ ''ರೆಬೆಲ್'' (೨೦೨೪) ಅರೆನ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ. <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/mamitha-baiju-clarifies-if-director-bala-hit-her-or-not-rebel-tamil-debut/articleshow/108159553.cms|title=Mamitha Baiju's clarifies if director Bala hit her or not|work=The Times of India|access-date=2024-03-02}}</ref> ಅವೇ ವರ್ಷ ''ಆರ್ ಎಆರ್ಎಂ'' ಗ್ [[ಕೃತಿ ಶೆಟ್ಟಿ|ಕೃತಿ ಶೆಟ್ಟಿಗ್]] ಡಬ್ ಮಲ್ತೆರ್. ೨೦೨೫ಡ್ ''ಡ್ಯೂಡ್'' (೨೦೨೫) ಸಿನಿಮಾಡ್ ಪ್ರದೀಪ್ ರಂಗನಾಥನ್ ಬೊಕ್ಕ ಆರ್.ಸಾರತ್ಕುಮಾರ್ ನ ಎದುರು ನಟನೆ ಮಲ್ತೆರ್. <ref>{{Cite news|url=https://www.gulte.com/movienews/354153/mamitha-baijus-overnight-stardom-joins-top-south-stars|title=Mamitha Baiju's Overnight Stardom: Joins Top South Stars|work=Gulte|access-date=2025-05-19}}</ref> ಉಂದು ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಲೆಗ್ ತೆರೆಯೊಂಡು, ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಡ್ ₹ 100 ಕೋಟಿಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಗಳಸೊಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಪಾತ್ರೊ ವ್ಯಾಪಕವಾದ್ ಮೆಚ್ಚುಗೆನ್ ಗಳಸೊಂಡು. <ref>{{Cite web|last=Bhattacharya|first=Trisha|date=2025-10-25|title=Pradeep Ranganathan's 'Dude' crosses ₹100 crore worldwide, dominates Tamil box office|url=https://www.livemint.com/entertainment/pradeep-ranganathan-s-dude-crosses-100-crore-worldwide-dominates-tamil-box-office-11761330026832.html|accessdate=2025-11-17|website=mint|language=en}}</ref> ''ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ'' ರೂಪ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಗಮನಿಸಯೆರ್ "ಮಮಿತಾ ಅದ್ಭುತ. ನಟಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಡಬ್ ಮಲ್ತೆರ್ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಅರೆನ ಪಾತ್ರೊಗು ಒಂಜಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆದ ಅರ್ಥೊನು ಸೇರ್ಸಾದ್ಂಡ್". <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/dude/movie-review/124623356.cms|title=Dude review: A lively film that blends mass and meaning|last=Radhakrishnan|first=Roopa|date=17 October 2025|work=The Times of India|access-date=21 November 2025}}</ref> ಮಮಿತಾ ಮುಂಬರುವ ವಿಜಯ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಮುಂಬರುವ ಚಿತ್ರ ''ಜನನಾಯಗನ್'' (2026) <ref>{{Cite news|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2025/Jun/23/mamitha-baiju-addresses-speculation-about-vijays-acting-career|title=Mamitha Baiju addresses speculation about Vijay's acting career|work=Cinema Express|access-date=2025-06-23}}</ref> ಬೊಕ್ಕ ವೆಂಕಿ ಅಟ್ಲುರಿ ನಿರ್ದೇಶನದ [[Suriya 46|ಸೂರಿಯಾ 46]] ಡ್ ನಟನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/suriya-46-kicks-off-mamitha-baiju-joins-suriyas-film-with-venky-atluri/articleshow/121263255.cms|title='Suriya 46' kicks off! Mamitha Baiju joins Suriya's film with Venky Atluri|date=2025-05-19|work=The Times of India|access-date=2025-11-17|issn=0971-8257}}</ref> ಆರ್ ತನ್ನ ''ಪ್ರೇಮಲು'' ಸಹ ತಾರೆ ಸಂಗೀತ ಪ್ರತಾಪ್ ನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇಜ್ಜಂದಿನ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರೊಡು ನಟನೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಒಟ್ಟು ಸೇರುವೆರ್. <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/premalu-duo-mamitha-baiju-sangeeth-prathap-reunite-dinoy-pauloses-production-20-unveiled/articleshow/122015213.cms|title='Premalu' duo Mamitha Baiju & Sangeeth Prathap reunite; Dinoy Paulose's 'Production 20' unveiled|date=2025-06-23|work=The Times of India|access-date=2025-11-17|issn=0971-8257}}</ref> ನಿವಿನ್ ಪಾಲಿ ನ ಎದುರುಡು ಬೆತ್ಲೆಹೆಮ್ ಕುಡುಂಬಾ ಯುನಿಟ್ ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ರೊಮ್ಯಾಮ್-ಕಾಮಿಕ್ ಗ್ ನಿರ್ದೇಶಕೆರ್ ಗಿರಿಶ್ ಎ. ಡಿ.ನೊಟ್ಟುಗು ಮೂಜಿನೆ ಸರ್ತಿ ಒಟ್ಟು ಸೇರುವೆರ್. == ಚಿತ್ರಕಲೆ == === ಸಿನಿಮಾಲು === {{Pending films key}} === ಕಿರುಚಿತ್ರ === {| class="wikitable sortable" !ವರ್ಷ ! ಪುದರ್ ! ಪಾತ್ರ ! ಭಾಷೆ ! class="unsortable" | ಟಿಪ್ಪಣಿಲು |- | ೨೦೨೧ | ''ಬಣ್ಣದ ಪದಂ .'' | ಶಾಲಿನಿ | ಮಲಯಾಳ | <ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/malayam-movieaswin-josemamitha-baiju-1.6196176|title='Colour Padam', a short film as colourful as a movie|website=english.mathrubhumi.com|date=20 November 2021}}</ref> |- |} === ಡಬ್ಬಿಂಗ್ === == ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನೊಲು == === ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣ === {| class="wikitable" !ವರ್ಷ ! ಬಹುಮಾನ ! ವಿಭಾಗ ! ಬೆಲೆ ! ಫಲಿತ ! ರೆಫ್ |- | ೨೦೨೪ | ೭೦ನೇ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ - ಮಲಯಾಳಂ | ಪ್ರೇಮಲು ||{{nom}} | |} {| class="wikitable" !ವರ್ಷ ! ಬಹುಮಾನ ! ವಿಭಾಗ ! ಬೆಲೆ ! ಫಲಿತ ! ರೆಫ್. |- | ೨೦೨೦ | ಕೇರಳ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ | rowspan="2" | ''ಖೋ ಖೋ''||{{won}} | <ref>{{Cite news|url=http://englisharchives.mathrubhumi.com/movies-music/movie-news/movie-1.5998393|title=Kerala Film Critics Awards: Prithviraj, Biju Menon share best actor award|date=13 September 2021|work=Mathrubhumi News|access-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20220506103420/http://englisharchives.mathrubhumi.com/movies-music/movie-news/movie-1.5998393|archive-date=6 May 2022}}</ref> |} === ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ === {| class="wikitable" !ವರ್ಷ ! ಬಹುಮಾನ ! ವಿಭಾಗ ! ಬೆಲೆ ! ಫಲಿತ ! ರೆಫ್. |- | ೨೦೨೨ | 10ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗೆ SIIMA ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಮಲಯಾಳ | ಖೋ ಖೋ||{{nom}} | <ref>{{Cite web|last=Jyothi|first=Y. Krishna|date=20 August 2022|title=SIIMA 2022: Full list of nominees announced, voting begins|url=https://thesouthfirst.com/entertainment/siima-2022-nominees-announced-voting-begins/|accessdate=20 September 2024|website=The South First|language=en}}</ref> |- | ೨೦೨೩ | ೧೧ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗೆ SIIMA ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಮಲಯಾಳ | ''ಸೂಪರ್ ಶರಣ್ಯ''||{{nom}} | <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/siima-2023-darshana-rajendran-keerthy-suresh-navya-nair-and-kalyani-priyadarshan-among-others-compete-for-the-best-actress-award/articleshow/103690838.cms|title=SIIMA 2023: Darshana Rajendran, Keerthy Suresh, Navya Nair, and Kalyani Priyadarshan among others compete for the Best Actress award|date=16 September 2023|work=The Times of India|access-date=19 September 2024|issn=0971-8257}}</ref> |- | rowspan="2" | ೨೦೨೫ | rowspan="2" | 13ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಸಿಐಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಮಲಯಾಳ | ಪ್ರೇಮಲು|{{nom}} |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಗ್ SIIMA ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ತಮಿಳು | ಬಂಡುಕೋರೆರ್|{{nom}} |} === ಬೇತೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು ಬೊಕ್ಕ ಮಾನ್ಯತೆಲು === {| class="wikitable" !ವರ್ಷ ! ಬಹುಮಾನ ! ವಿಭಾಗ ! ಬೆಲೆ ! ಫಲಿತ ! ರೆಫ್. |- | rowspan="3" | ೨೦೨೪ | ಐಐಎಫ್ಎ ಉತ್ಸವ | ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರೊಡು ನಟನೆ – ಪೊಣ್ಣು-ಮಲಯಾಳಂ | ''ಪ್ರಾಣಾಯ ವಿಲಸ''| {{won}} | <ref>{{Cite web|date=21 August 2024|title=IIFA 2024 Utsavam unveils nominations, honouring the diversity of South Indian cinema|url=https://www.firstpost.com/entertainment/iifa-2024-utsavam-unveils-nominations-honouring-the-diversity-of-south-indian-cinema-13806739.html|accessdate=11 September 2024|website=Firstpost|language=en-us}}</ref> |- | rowspan="2" | ಮಝಾವಿಲ್ ಮನರಂಜನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ | ವರ್ಷದ ಮನರಂಜನೆ - ಬರ್ಪಿನ ನಟ | rowspan="2" | ''ಪ್ರೇಮಲು''|{{won}} | rowspan="2" | <ref>{{Cite web|title=Mazhavil Entertainment Awards 2024: Jagathy is ultimate entertainer; Urvashi, Sathyan Anthikad honoured|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2024/08/21/mazhavil-entertainment-awards-jagathy-sreekumar-mohanlal-mammootty-amma.html|accessdate=2025-09-10|website=Mazhavil Entertainment Awards 2024: Jagathy is ultimate entertainer; Urvashi, Sathyan Anthikad honoured|language=en}}</ref> |- | ವರ್ಷದ ಮನರಂಜಕೆರ್ ( ನಾಸ್ಲೆನ್ ನ ಜೋಡಿ)|{{won}} |- | ೨೦೨೫ | ಜೆ.ಎಫ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು | ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟಿ (ವಿಮರ್ಶಕರು) - ತಮಿಳು | ''ಗಮ್ಮತ್ತ್ ದ ಜನ'' |{{won}} | |} == ಉಲ್ಲೇಖೊಲು == {{Reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಸ್ತ್ರೀವಾದೊ ಬುಕ್ಕೊ ಜಾನಪದೊ 2026]] c9z60f87tl8kajos8r3ibmlet2lyvmx 0 27211 374546 364097 2026-11-05T01:13:56Z InternetArchiveBot 4316 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 374546 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox | name = ''ಕರಿನೆಕ್ಕಿ'' | image = Justicia gendarussa 07.JPG | image_alt = Leaves and flowers | taxon = Justicia gendarussa | authority = [[Nicolaas Laurens Burman|Burm.f.]] | synonyms= *''Adhatoda subserrata'' {{small|Nees (1847)}} *''Dianthera subserrata'' {{small|Blanco (1837)}} *''Dicliptera rheedei'' {{small|Kostel. (1834)}} *''Ecbolium gendarussa'' {{small|(Burm.f.) Kuntze (1891)}} *''Ecbolium gendarussa'' var. ''angustifolium'' {{small|Kuntze (1891)}} *''Ecbolium subserratum'' {{small|Kuntze (1891)}} *''Gendarussa vulgaris'' <small>[[Christian Gottfried Daniel Nees von Esenbeck|Nees]] (1832)</small> *''Justicia dahona'' {{small|Buch.-Ham. ex Wall. (1830)}} *''Justicia gandarussa'' {{small|L.f. (1782), orth. var.}} *''Justicia gendarussa'' var. ''angustifolia'' {{small|(Kuntze) Hochr. (1934)}} *''Justicia salicina'' {{small|Vahl ex Nees (1847)}} | synonyms_ref = <ref name = powo>[https://web.archive.org/web/20251110005913/https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:50766-1 ''Justicia gendarussa'' Burm.f.] ''[[Plants of the World Online]]''. Retrieved 13 March 2024.</ref> }} [[File:Justicia gendarussa.jpg|thumb|ದೈ]] '''ಕರಿನೆಕ್ಕಿ'''ಉಂದು ಒಂಜಿ ಮರ್ದ್‍ದ ದೈ.ಜಸ್ಟಿಸಿಯಾ ಗೆಂಡರುಸ್ಸಾ ಪನ್ಪಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುದರ್ ಉಂಡು.ಅಕಾಂತೇಸಿ ಕುಟುಂಬ. == ಅವಾಸ == ಆಗ್ನೇಯ [[ಏಷ್ಯಾ]],[[ಭಾರತ]] ಉಪಖಂಡ,[[ಮಲೇಷ್ಯ|ಮಲೇಷಿಯಾ]],ಸುಮಾತ್ರಾ ಮೂಲು ಸ್ಥಳೀಯವಾತುಂಡು. ==ಸ್ಥಳೀಯ ಪುದರ್== [[ತಮಿಳು ಬಾಸೆ|ತಮಿಳು]]-ಕರುನೊಚ್ಚಿ [[ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ|ತೆಲುಗು]]-ನಲ್ಲನೊಚ್ಚಿ, ತುಳು-ಕರಿನೆಕ್ಕಿ, [[ಮಲಯಾಳಂ ಬಾಸೆ|ಮಲಯಾಳಂ]]-ಕರಿನೊಚ್ಚಿಲ್,ಕನ್ನಡ-ಕರಿನೆಕ್ಕಿಗಿಡ, [[ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆ|ಹಿಂದಿ]]-ಕಾಲಾಭಾಶಿಂಬ, [[ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಸೆ|ಸಂಸ್ಕೃತ]]-ಕೃಷ್ಣನಿರ್ಗುಂಡಿ <ref>{{Cite web |title=ಕರಿನೆಕ್ಕಿಗಿಡ|url=https://dn710701.ca.archive.org/0/items/FiveHundredIndianPlants/FiveHundredIndianPlants.pdf }}</ref> == ಲಕ್ಷಣಲು == ಜೆ. ಜೆಂಡಾರುಸ್ಸಾ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಉಂತುನ, ಶಾಖೆದ ಪೊದೆ. ಉಂದು ಅಕ್ಯಾಂಥಾಸಿ ಕುಟುಂಬೊಗು ಸೇರ್ದಿನವು. ಉಂದು ಒಂಜಿ ದ್ವಿಕೋಟಿಲೆಡೋನಸ್ ಸಸ್ಯ ಆದುಪ್ಪುನೆರ್ದಾತ್ರ 1.5 ಮೀ ಎತ್ತರೊಗು ಏರುಂಡು. ಇಂದೆತ ಇರೆಕುಲು ಲಾನ್ಸಿಯೋಲೇಟ್ ಉಪ್ಪುಂಡು, ಉದ್ದ 4-14 ಸೆಂ.ಮೀ ಬೊಕ್ಕ ಅಗಲ 1-2.5 ಸೆಂ.ಮೀ. ಇರೆಕುಲೆನ ಬಣ್ಣ ಬೊಲ್ದು, ಪಚ್ಚೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಬೂದು. ಬೊಕ್ಕ ರಡ್ಡ್ ಬದಿಟ್ಲಾ ಎಲ್ಯ ರೋಮ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref>{{Cite journal|language=en|doi=10.1088/1755-1315/794/1/012137|s2cid=236782236|title=A review on the bioactivities of Justicia gendarussa |year=2021 |last1=Chandra |first1=Shierly |last2=Lo |first2=Diana |journal=IOP Conference Series: Earth and Environmental Science |volume=794 |issue=1 |article-number=012137 |bibcode=2021E&ES..794a2137C |doi-access=free }}</ref> ರುಚಿ ಕೈಪೆ, ಬೊಕ್ಕ ಉಷ್ಣಜನಕವಾಯಿನವು. ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪೂಕುಲು ಶಾಖೆಲೆನ ಕೊನೊಟು ಅತ್ತಂಡ ಇರೆತ ಅಕ್ಷೊಲೆಡ್ 4-12 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ಮುಳ್ಳುಲೆನ ರೂಪೊಡು ಬುಲೆಪುಂಡು. ಪುಷ್ಪೊಲೆನ ಬಣ್ಣ ಬೊಲ್ದು ಅತ್ತ್ಂಡ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣೊಡು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಕಲೆಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು. ಪುಷ್ಪೊಲು ಹರ್ಮಫ್ರೋಡೈಟ್ ಬೊಕ್ಕ ತೊಗಟೆಗ್ ಕಪ್ಪು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣ ಉಪ್ಪುಂಡು.<ref>{{Cite book|last1=Dymock|first1=William|url=https://www.biodiversitylibrary.org/bibliography/8696|title=Pharmacographia indica :A history of the principal drugs of vegetable origin, met with in British India|last2=Warden|first2=C. J. H.|last3=Hooper|first3=David|date=1890|publisher=K. Paul, Trench, Trübner & co., ld; [etc. etc.]|location=London}}</ref> ಜೆ. ಜೆಂಡಾರುಸ್ಸಾ ದ ಕಾಯಿ ಸುಮಾರ್ 1.2 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದ ಬೊಕ್ಕ ಮೃದುವಾದುಂಡು. ಈ ಸಸ್ಯೊಡು ಫ್ಲೇವೊನಾಯ್ಡ್ಸ್, ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ಸ್, ಸ್ಟೀರಾಯ್ಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ ಫಿನಾಲಿಕ್ ಸಂಯುಕ್ತೊಲೆನಂಚಿನ ಜೀವಸಕ್ರಿಯ ಸಂಯುಕ್ತೊಲೆನ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿ ಉಂಡು. == ಉಪಯೋಗಲು == ಇರೆಕುಲು ಪರ ವಾತಗ್, ಇರೆತ [[ಕಷಾಯ]] [[ಜರೊ|ಜ್ವರ]]ಕ್ಕ್ ಮರ್ದ್.ಜೊಕುಲೆನ ಆಸ್ತಮಾ, [[ಸಂಧಿವಾತ]] ಬೊಕ್ಕ [[ಬಂಜಿಬೇನೆ]] ಪ್ರಕರಣಳೆಡ್ ಉಪಯೋಗ. ಇಂದೆನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ [[ಪಪುವಾ]]ದ ಕೆಲವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದಕುಲು ಪುರುಷರ್‍ನ ಗರ್ಭನಿರೋಧಕವಾದ್ ಬಳಸುವೆರ್.ಹಳ್ಳಿಡ್ ಉಮಿಲ್ ಗಿಡ್ಪರೆ ಇರೆತ ಪುಗೆ ಪಾಡುವೆರ್. == ಪಿದಾಯಿದ ಸಂಪರ್ಕೊಲು == *[https://web.archive.org/web/20211114161258/https://www.anbg.gov.au/cgi-bin/apni?taxon_id=273885 Australian Plant Names Index] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211114161258/https://www.anbg.gov.au/cgi-bin/apni?taxon_id=273885 |date=2021-11-14 }} *[http://www.malecontraceptive.org/#!gendarussa/cbct Male Contraception Initiative article on gendarussa] == ಉಲ್ಲೇಕೊ == [[ವರ್ಗೊ:ಮರ್ದ್‌ದ ದೈ]] [[ವರ್ಗೊ:ಸಸ್ಯೊಲು]] 9h48xoug34ifrnrbi7dzxb8cr0b81lv 0 27612 374549 363505 2026-11-05T02:31:41Z InternetArchiveBot 4316 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 374549 wikitext text/x-wiki '''ದಿಸ್ಪುರ್''' ಭಾರತದ [[ಅಸ್ಸಾಂ]] ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೊಕ್ಕ ಉಂದು ಗುವಾಹಟಿದ ಒಂಜಿ ಉಪನಗರ. ೧೯೭೨ನೇ ಇಸವಿಡ್, ಅಸ್ಸಾಮ್‌ದ ರಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಲೆನ್ ಸೇರಾದ್ ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯೊನು ಉಂಡು ಮಲ್ತೆರ್. ಅಡೆ ಮುಟ್ಟ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ [[ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್]] ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. [[ಮೇಘಾಲಯ]] ರಾಜ್ಯೊನು ಉಂಡು ಮಲ್ತಿಬೊಕ್ಕ ಅಸ್ಸಾಮ್‌ಡಿತ್ತಿನ ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್ ಮೇಘಾಲಯೊಗು ಸೇರಿಂಡ್ ಅತ್ತಂದೆ ಆ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಂಡ್. ಐಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ದಿಸ್ಪುರ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಆದ್ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite web |title=Assam History |url=https://assam.gov.in/about-us/394 |website=assam.gov.in |publisher=National Informatics Centre (NIC) |access-date=29 July 2026}}</ref> ದಿಸ್ಪುರ್ ಅಸ್ಸಾಂ‍ದ ರಾಜಧಾನಿ ಆವರ ದುಂಬು, ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಹಳ್ಳಿ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಸ್ಸಾಂ‍ದ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಜಾಗೆರ್ದ್ ಜನಕುಲು ವಲಸೆ ಬತ್ತ್‌ದ್ ದಿಸ್ಪುರ್ ಬೊಕ್ಕ ನೆತ್ತ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನೆಲೆ ಆಯೆರ್, ಇಂಚಾದ್ ಈ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶ ಬೇಗನೆ ದಟ್ಟ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಜಾಗೆ ಆದ್ ಬದಲಾಂಡ್. ವರ್ಷೊಲು ಕರಿನಗ, ಗುವಾಹಟಿ ನಗರ ಮಲ್ಲ ಆಂಡ್, ಬೊಕ್ಕ ದಿಸ್ಪುರ್‌ನ್ ಗ್ರೇಟರ್ ಗುವಾಹಟಿ ನಗರೊಗು ಸೇರಾಯೆರ್. ಅಸ್ಸಾಂ ಸರ್ಕಾರೊದ ಸಚಿವಾಲಯ (ಜನತಾ ಭವನ) ಕಟ್ಟಡ, ಅಸ್ಸಾಂ ವಿಧಾನಸಭೆ, ಶಾಸಕರೆನ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ಲು ಬೊಕ್ಕ ರಾಜ್ಯ ತುರ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕೇಂದ್ರೊಲು ದಿಸ್ಪುರ್‌ಡ್ ಉಂಡು. ಅಸ್ಸಾಂ ಟ್ರಂಕ್ ರೋಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಜಿ ಎಸ್ ರೋಡ್ ದಿಸ್ಪುರ್‌ದ ಮುಖಾಂತರ ಪೋಪುಂಡು. ದಿಸ್ಪುರ್‌ದ ತೆಂಕಾಯಿಗ್ ಧಾರ್ಮಿಕವಾದ್ ಪ್ರಮುಖವಾಯಿನ ವಸಿಷ್ಠ ಆಶ್ರಮ ಬೊಕ್ಕ ೧೯೯೦ದ ದಶಕೊಡು ಕಟ್ಟ್‌ದಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿನ ಶಂಕರದೇವ್ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ ಉಂಡು. ದಿಸ್ಪುರ್‌ದ ಕೈತಲ್ ಜಟಿಯಾ ಪನ್ಪಿ ಊರು ಉಂಡು. ಅಸ್ಸಾಮ್ ರಾಜ್ಯೊಡು ಅತ್ತಂದೆ ಲೋಕೊಡು ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆದಿನ ಚಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ ಗುವಾಹಟಿ ಟೀ ಆಕ್ಷನ್ ಸೆಂಟರ್ ದಿಸ್ಪುರಡು ಉಂಡು. == ಇತಿಯಾಸೊ== ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲಡ್, ಈ ದಿಸ್ಪುರ್ ಜಾಗೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಮರೂಪ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ (ಕ್ರಿ.ಶ 350-1140) ಒಂಜಿ ಭಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಪುರಾಣ ಬೊಕ್ಕ ಕಾಳಿಕಾ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಲ್ಪದ ಸಂಧ್ಯಾಚಲ ಗುಡ್ಡೆಡ್ ವಸಿಷ್ಠ ಮುನಿಕ್ಕುಲು ಇತ್ತೆರ್. ವಸಿಷ್ಠ ರಾಮಾಯಣ ಬರೆಯೆರ್ ಪನ್ಪಿನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಕ್ರಿ.ಶ 1000-1100 ದ ಕಾಲಡ್, ಪಾಲ ವಂಶದಕುಲು ಆಳೊಂದುಪ್ಪುನಗ, ಮುಲ್ಪ ಒಂಜಿ ಕಲ್ಲ್‌ದ ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆದಕುಲು ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಆ ಕಾಲಡ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಭಕ್ತಿ ಬೊಕ್ಕ ಧ್ಯಾನದ ಜಾಗ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಮಧ್ಯಕಾಲಡ್, ಈ ಜಾಗೆ ಆಹೋಮ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಕ್ಕ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಅಕುಲು ಕ್ರಿ.ಶ 1228 ರ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 600 ವರ್ಷ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಕಣಿವೆನ್ ಆಳಿಯೆರ್. 1671 ಡ್ ನಡತಿನ ಸಾರೈಘಾಟ್ ಕಾಳಗಡ್ ಮೊಘಲೆರೆನ್ ಮೊಕುಲು ಸೋಪಾಯೆರ್. ಆಹೋಮ್ ರಾಜಕುಲು ಮುಲ್ಪದ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲೆಗ್ಲಾ ಸಹಾಯ ಮಲ್ತೆರ್; 1764 ಡ್, ಆಹೋಮ್ ರಾಜ ರಾಜೇಶ್ವರ ಸಿಂಘೆ, ಬಸಿಷ್ಠ(ವಸಿಷ್ಟ) ಆಶ್ರಮದ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಲ್ಲ್‌ದ ಮಿತ್ತ್ ಒಂಜಿ ಇಟ್ಟಿಗೆದ ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಟ್ಟಾಯೆರ್. ಈ ಕೆಂಪು ಇಟ್ಟಿಗೆದ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಕಾಮರೂಪ ಶೈಲಿಡ್ ಕಟ್ಟಾದ್, ಆಶ್ರಮಗ್ 835 ಬಿಘಾ(೨೭೬ ಎಕರೆ) ಜಾಗೆನ್ ದಾನ ಕೊರಿಯೆರ್. ಈ ಜಾಗೆ ದುಂಬಗ್ ಮಲ್ಲ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಆಂಡ್. ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಮಲ್ಲ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚರಿತ್ರೆ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ, ದಿಸ್ಪುರ್ ಪನ್ಪಿನ ಈ ಜಾಗೆ ಮಾತ್ರ ಸುಮಾರ್ ಸಮಯ ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷ್ಪುರ (ಗುವಾಹಟಿ) ದ ಬರಿಟ್ ಒಂಜಿ ಎಲ್ಯ ಹಳ್ಳಿ ಆದೇ ಒರಿದಿತ್ತ್ಂಡ್.<ref>{{cite web |title=Basistha Ashram |url=https://kamrupmetro.assam.gov.in/tourist-place-detail/251 |website=kamrupmetro.assam.gov.in |publisher=National Informatics Centre, Assam |access-date=29 July 2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260729235106/https://kamrupmetro.assam.gov.in/tourist-place-detail/251 |archivedate=29 July 2026 |url-status=dead}}</ref> ಭಾರತಗ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಿಕ್ಕಿ ಬೊಕ್ಕ, ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯೊಲೆನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುನಗ ಉಂದು ಪೂರಾ ಬದಲಾಂಡ್. 1972ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಅಸ್ಸಾಂ‌ರ್ದ್ ಮೇಘಾಲಯನ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಪಿರಾಕ್‌ದ ರಾಜಧಾನಿ ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್ ಪೊಸ ರಾಜ್ಯಗ್ ಪೋಂಡ್. ಅಪಗ 1973 ಡ್, ಅಸ್ಸಾಂ ಸರ್ಕಾರ ದಿಸ್ಪುರ್ ಪನ್ಪಿನ ಈ ಎಲ್ಯ ಹಳ್ಳಿನ್ ಪೊಸ ರಾಜಧಾನಿ ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{cite web |title=Assam History |url=https://assam.gov.in/about-us/394 |website=assam.gov.in |publisher=National Informatics Centre (NIC) |access-date=29 July 2026}}</ref> ಇಂದೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಕಡೆರ್ದ್ ಜನಕುಲು ಮುಲ್ಪಗ್ ಬತ್ತ್‌ದ್ ನೆಲೆ ಆಯೆರ್. ಪೊಸ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡೊಲು, ಆಫೀಸ್‌ಲು ಸುರು ಆಂಡ್. ಒಂಜಿ ಕಾಲಡ್ ಎಲ್ಯ ಹಳ್ಳಿ ಆದಿತ್ತಿನ ಜಾಗೆ, ಇತ್ತೆ ಜನಕುಲು ದಿಂಜಿದಿನ ಮಲ್ಲ ಪೇಟೆ ಆಂಡ್. ==ಉಲ್ಲೇಕ== {{reflist}} [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ 10ನೇ ವರ್ಸಾಂತ್ಯೊ]] msjd286n1aanp7xujy3nlj4h53402eq 4 28725 374552 374475 2026-11-05T04:27:15Z ChiK 1136 copy from [[Special:Permalink/374540]] 374552 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{ಚಾವಡಿ ಪುಟೊ header|ಪಾತೆರಕತೆ|alpha=yes|'''ಚಾವಡಿ ಪಾತೆರಕತೆ''' [[ತುಳು ಬಾಸೆ|ತುಳು]] ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ಕಾರ್ಯೊನೀತಿಲೆನ ಬಗೆಟ್, ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಸೊಲೆನ ಬಗೆಟ್, ಅಂಚನೆ ಕೆಲಸೊ ಕಾರ್ಯೊಲೆನ ಬಗೆಟ್ ಪಟ್ಟಾಂಗ ಪಾಡುನ ಮೀಚಿಲ್ ಪುಟೊ. *ಸಾದ್ಯೊ ಆಯಿನಾತ್ ಲೇಕನೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂದಿಸಯಿನ ಪಟ್ಟಾಂಗೊಲೆನ್ ಅವ್ವೇ ಲೇಕನೊದ ಪಟ್ಟಾಂಗೊ ಪುಟೊಡು ಸೇರಾಲೆ.}}</noinclude> [[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚಾವಡಿ]] == CharInsert: adding to Gadget == CharInsert: ಎಡಿಟ್ ವಿಂಡೋದ ತಿರ್ತ್ ಒಂಜಿ ಟೂಲ್‌ಬಾರ್ ಸೇರ್ಸದ್ ವಿಕಿ ಮಾರ್ಕಪ್ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಸೆಸೊ ಅಕ್ಷರೊಲೆನ್ ಬೇಗನೆ ಪಾಡರ ಬಾರಿ ಸುಲಬೊಡ್ ಗಲಸುನಂಚಿಡ್‌ನೆಡ್ದಾದ್, ಯಾನ್ ಉಂದೆನ್ ಮಾತ ಬಳಕೆದಾರರೆಗ್‌ಲಾ ಸೇರಿಕೆ ಮಲ್ಪುವೆ. [[ಬಳಕೆದಾರೆ:ChiK|ChiK]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:ChiK|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 11:40, 4 ನವಂಬರ್ 2026 (IST) # ಮಲ್ಪುಲೆ. ಎನ್ನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಉಂಡು.--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vishwanatha Badikana|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 12:03, 4 ನವಂಬರ್ 2026 (IST) # ಒಪ್ಪಿಗೆ ಉಂಡು --[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Mahaveer Indra|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 13:04, 4 ನವಂಬರ್ 2026 (IST) == WikiRefine: A 15-Day Wikipedia Article Improvement Campaign == Hello everyone, The Open Knowledge Initiatives (OKI) team is pleased to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/Edit-a-thon/WikiRefine WikiRefine]''', a 15-day article improvement campaign taking place from '''7 to 21 November 2026'''. We invite editors from all participating language communities to take part. The campaign aims to encourage Wikimedians to improve the overall quality of Wikipedia articles, with a focus on references, article structure, readability, images, internal links and other aspects of content development. ; Article lists For this campaign, we have prepared lists based on the 100 most-read articles from the last five years for participating language Wikipedias. You can find the article lists and other campaign information here: [https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/Edit-a-thon/WikiRefine/List_of_Articles View the article lists] ;Evaluating article improvements We will be using the [https://wikieval.toolforge.org/ WikiEval tool], developed to support the evaluation of Wikipedia content during campaigns. It will help assess article quality and track improvements made throughout WikiRefine. ;What happens after the campaign? WikiRefine will also serve as a preparatory activity for a follow-up in-person event focused on qualitative improvements to local-language Wikipedias. We aim to bring together the top two participants (from India only) from each participating community. Their contributions will be assessed by a jury of experienced Wikimedians familiar with the respective languages. We encourage each community to identify up to three organisers, ensuring diverse representation of genders and both new and experienced Wikimedians. Jury members should be experienced contributors with a good understanding of their respective language Wikipedias. '''We invite everyone to participate, improve articles and help make knowledge in our languages more comprehensive and accessible.''' ([[m:IIITH-OKI/Edit-a-thon/WikiRefine/Community Sign-up|Community Sign-up page]]) For more information, please visit the [[m:IIITH-OKI/Edit-a-thon/WikiRefine|WikiRefine project page]]. '''Note:''' A few language Wikipedia article lists have not yet been added to the dedicated page due to a technical issue with the tool. We are working to resolve this and aim to add them before the campaign begins. Thank you! [[ಬಳಕೆದಾರೆ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:MediaWiki message delivery|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 22:41, 4 ನವಂಬರ್ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(OKI)/lists/Indic_Wikipedia_VPs&oldid=31250414 --> lj5mlbcsbmqvwvfrfunv1uspq9267ud 4 28848 374539 374491 2026-11-04T16:48:05Z VAISHNU 6130 /* ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕುಲು */ 374539 wikitext text/x-wiki {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗೊಲು}} '''ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗೊಲು 2026'''<br> {| style="border: 2px solid #FFCC00; background-color: #FFF9E6; padding: 10px; border-radius: 8px; font-family: sans-serif; width: 100%;" |- | ಏಷ್ಯಾದ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಬರವಣಿಗೆ ಮಲ್ಪುನ ಪಂತೊ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗೊಲು ಪಂಡ ಏಷ್ಯಾದ ವಿಷಯೊಲೆನ್ ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊಡು ಪ್ರಚಾರ ಮಲ್ಪುನ ವಾರ್ಷಿಕ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಂಪಾದನಾ ಪಂತೊ ಆಂಡ್. ಈ ಪಂತೊ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗೊಲ್ದ್ ನಡಪುವು. ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನ ಸಂಪಾದಕೆರ್ ಏಷ್ಯಾದ ವಿಷಯೊಲೆಡ್ ಪೊಸ ಲೇಕನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಅತ್ತಂಡ ಇತ್ತಿನ ಲೇಕನೊಲೆನ್ ಸುದಾರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕನಿಷ್ಠ ನಾಲ್ ಲೇಕನೊಲೆನ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ್ ರಚನೆ ಮಲ್ತಿನ ಸಂಪಾದಕೆರೆಗ್ ವಿಶೇಷ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕಾರ್ಡ್ ಪಡೆಯೆರೆ ಅವಕಾಶ ಉಂಡು. [[File:Wikipedia Asian Month Logo-tcy.svg|220px|center]] == ನಿಯಮೊಲು == '''ಏಷ್ಯಾಗ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಪೊಸ ಲೇಖನೊಲೆನ್ (ಜನಕುಲು, ಜಾಗೆಲು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಇತ್ಯಾದಿ) ರಚನೆ ಮಲ್ಪುಲೆ, ಕನಿಷ್ಠ 3,000 ಬೈಟ್ಸ್ ಬುಕ್ಕೊ 300 ಪದೊಕುಲು ಅಯಿತ ಒಟ್ಟುಗು ಉಲ್ಲೇಕೊಲುಲಾ ಉಪ್ಪೊಡು''' * ಪಂತೊ ಸುರು ಅಪುನ ದಿನೊ: '''15/11/2026 00:00 UTC''' * ಪಂತೊ ಮುಗಿಪುನ ದಿನೊ: '''15/12/2026 23:59 UTC''' * ಒಟ್ಟಾರೆ, ಏಷ್ಯಾಗ್ ಸಮ್ಮಂದೊ ಆಪುನ ಪೊಸ ಲೇಕನೊಲೆನ್ (ಜನಕುಲು, ಜಾಗೆಲು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಇತ್ಯಾದಿ) ರಚನೆ ಮಲ್ಪುಲೆ. * <span style="color:red;">'''ಬೇತೆ ಭಾರತೀಯೇತರ ಏಷ್ಯನ್ ವಿಷಯೊನ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮನ್ಪರೆ, ನಮ ಭಾರತೊಗು ಸಂಬಂಧಿಸಿದಿನ ವಿಷಯೊನು ಸೇರಾವುನೆನ್ ಬುಡ್ದುಬುಡ್ತ'''.</span> *ಕಮ್ಮಿ ಪಂಡ 3,000 ಬೈಟ್ಸ್ ಉಪ್ಪೊಡು. *ಅಂಚನೆ 300 ಪದೊಕುಲು ಉಪ್ಪೊಡು. *ಸರಿಯಾಯಿನ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಉಪ್ಪೊಡು. *ಲೇಕನೊನು ನಿಕುಲು ( ಸ್ಟಬ್ ಲೆನ್ ವಿಸ್ತಾರ ಮಲ್ಪೊಚಿ) ನವೆಂಬರ್ 15, 2026, 0:00 ಬೊಕ್ಕ ಡಿಸೆಂಬರ್ 15, 2026, 23:59 (ಯುಟಿಸಿ) ನಡುಟು ಪೊಸತನೊಡು ರಚನೆ ಮಲ್ತ್ ಉಪ್ಪೊಡು. *ಲೇಕನ ಗಮನಾರ್ಹತೆದ ಮಾನದಂಡೊಲೆನ್ ಪೂರೈಸೊಡು. *ಲೇಕನೊಡು ಅನುಮಾನೊದ ಅತ್ತಂದೆ ವಿವಾದೊದ ಪಾತೆರೊಲು ಆ ಲೇಕನೊಡು ಪಟ್ಟಿ ಮಲ್ತಿನ ಉಲ್ಲೇಕೊಲೆಡ್ದು ಪರಿಶೀಲ ಮಂತುದುಪ್ಪೊಡು. *ಲೇಕನ ಸುದ್ದೊ ಯಂತ್ರ ಅನುವಾದ ಆವರೆ ಬಲ್ಲಿ. *ಲೇಕನೊಡು ಮಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಲು ಉಪ್ಪರೆ ಬಲ್ಲಿ (ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆ, ಗಮನಾರ್ಹತೆದ ಪ್ರಶ್ನೆಲು ಇಂಚ). *ಲೇಕನ ಒಂಜಿ ಪಟ್ಟಿ ಆವರೆ ಬಲ್ಲಿ. (ಒಂಜಿ ಪಟ್ಟಿನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪುನವು ಒಂಜಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯೊದ ಪಟ್ಟಿ ಆಪುಂಡು). *ಲೇಕನ ಮಾಹಿತಿದ ಆದ್ ಉಪ್ಪೊಡು. *ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶೊಗು ಸಮ್ಮಂದೊದ ಏತ್ ವಿಷಯೊದ ಬಗ್ಗೆಲಾ ಲೇಕನ ಪಾಡೊಲಿ. *ಒಂಜಿ ಸಮುದಾಯೊದಕುಲು ಪಾಡ್‌ನ ಲೇಕನೊಲೆನ್ ಬೇತೆ ಸಮುದಾಯೊದಕುಲು ತೂದು ಅನುವಾದೊ ಲೇಖನ ಪಾಡೊಲಿ. *ಮಿತ್ತ್‌ದ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ತೆರಿಯೊಂದು 4 ಲೇಕನೊಲೆನ್ ರಚನೆ ಮಲ್ಪುನಗ, ಈರ್ ಏಷ್ಯಾದ ಸಮುದಾಯೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ '''ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಾರ್ನ್ಸ್ಟಾರ್''' (ಅರ್ಹ ಸಂಪಾದಕೆರೆನ ಪಟ್ಟಿ) ನ್ ಪಡೆಯೊಲಿ. *ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಯಬಾರಿಲು ಏಷ್ಯಾದ ಅನುಬಂದಪಲೆಡ್ದ್ ಸಹಿ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರೊನು ಬೊಕ್ಕ ಒಂಜಿ ದಿಂಜದ ಪೋಸ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ನ್ ಪಡೆವೆರ್. == ಪಾಲ್ ದೆತೊನುನಕುಲು == ನಿಕ್ಲೆಗ್ ಲೇಕನೊನು ಪಾಲ್ ದೆತ್ತೊನರೆ ಇಚ್ಚೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಮುಲ್ಪ ತಿರ್ತ್ ಸಹಿ ಪಾಡ್ಲೆ. # [[ಬಳಕೆದಾರೆ:Mahaveer Indra|Mahaveer Indra]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Mahaveer Indra|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 17:18, 11 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) #[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Hariprasad Shetty10|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 14:54, 12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) #[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Pragathi. BH|Pragathi. BH]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Pragathi. BH|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 08:04, 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:Vinoda mamatharai|Vinoda mamatharai]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:Vinoda mamatharai|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 14:45, 4 ನವಂಬರ್ 2026 (IST) #--[[ಬಳಕೆದಾರೆ:VAISHNU|VAISHNU]] ([[ಬಳಕೆದಾರೆ ಪಾತೆರ:VAISHNU|ಪಾತೆರ್ಲೆ]]) 22:18, 4 ನವಂಬರ್ 2026 (IST) == ಬೊಮ್ಮನೊಲು == <div style="background:#FFF0D9; border:2px solid #E6A04B; border-radius:8px; padding:15px; color:#663300; text-align:center;"> '''🥇 ಸುರುತ ಬೊಮ್ಮನೊ: {{INR}}3000/- ಗಿಫ್ಟ್ ವೌಚರ್''' <hr style="border:0; border-top:1px solid #E6A04B;" /> '''🥈 ರಡ್ಡನೇ ಬೊಮ್ಮನೊ: {{INR}}2000/- ಗಿಫ್ಟ್ ವೌಚರ್''' <hr style="border:0; border-top:1px solid #E6A04B;" /> '''🥉 ಮೂಜಿನೇ ಬೊಮ್ಮನೊ: {{INR}}1000/- ಗಿಫ್ಟ್ ವೌಚರ್''' </div> == ಲೇಕನೊಲೆನ್ ಸೇರಾಯರೆ == ಏಷ್ಯಾದ ತಿಂಗೊಲುಗು ತುಳು ವಿಕಿಪೀಡಿಯೊದ ಕೊಡುಗೆಲೆನ್ ಫೌಂಟೇನ್ ಸಾದನೊದ ಮೂಲಕ ಸಂದಾವೊಡು. ಬೊಕ್ಕ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗೊಲು 2026]] ಫೌಂಟೇನ್ ಸಾದನೊದ ಮೂಲಕ ಲೇಕನೊದ ಪಾತೆರೊದ ಪುಟೊಕುಲೆಗ್ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾದ್ ಸೇರಾವೊಲಿ. [[File:Asia (orthographic projection).svg|center|200px]] <div style="text-align:center;"> {{Clickable button 2|ಬರೆಯಿನ ಲೇಖನೊನು ಸೇರಾಲೆ |url= https://fountain.toolforge.org/editathons/wam-tcy-2026 |class=mw-ui-progressive}} </div> == ವಿಸೆಯೊ ವಸ್ತು ಕೇಂದ್ರಿತ == ಏಷ್ಯಾ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶ! ಉಂದೆಟ್ ಜಗತ್ತ್ ಡ್ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಸೇರುದುಂಡು ಅಂಚನೆ ಮಸ್ತ್ ದ್ವೀಪೊಲು ಉಪ್ಪುನ ಕಡಲ ಜಾಗಲಾ ಉಂಡು. ಈ ಮಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶೊದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶೊಲೆನ ಸಮೃದ್ಧ ವೈವಿಧ್ಯತೆನ್ ಅರ್ಥ ಮಲ್ಪುನವು ಸುಲಭ ಅತ್ತ್. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರೊದ ಪೂರಾ ಅಂಶೊದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಸ್ತಿ ತೆರಿಯೊನೆರೆ ಭಾಗವಹಿಸುನಕುಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಾವೊಡು. '''ದಯಮಲ್ತ್ ಪೂರಾ ಸೇರುದು ಈ ಜಗತ್ತ್ ಗ್ ಮಸ್ತ್ ಪರಿಚಯಿಸೊಡಾಪುನ ವಿಷಯೊನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲೆ.''' == ಸಂಘಟಕೆರ್ == * {{u|Hariprasad Shetty10}} == ತೀರ್ಪುಗಾರೆರ್ == * {{u|Vinoda mamatharai}} * {{u|Hariprasad Shetty10}} ==ತೆಂಕಾಯಿ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಯಭಾರಿಲು== * {{u|Santhosh Notagar99}} == ಮೆಟಾಟ್ ತೂಲೆ == https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2026 {{clear}} [[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗೊಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗೊಲು 2026]] nd3pfk6nuq358eebo8pxijndxswm88k 0 29075 374543 374067 2026-11-04T23:22:09Z InternetArchiveBot 4316 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 374543 wikitext text/x-wiki [[File:Sharada altar.jpg|thumb|297x297px|ಶಾರದಾ, ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ದಸರದ ಸಮಯೊಡು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದೇವತೆ]] '''ಮಂಗಳೂರು ದಸರಾ''' (ತುಳು: [[ಮಾರ್ನೆಮಿ]]),(ಕೊಂಕಣಿ: ಮಣ್ಣಮಿ), ಭಾರತದ ಮಂಗಳೂರು ನಗರೊಡು ಆಚಾರ್ಯ ಮಠ ಆಯೋಜಿಸಾಯಿನ ಒಂಜಿ ಉತ್ಸವ ಆದ್ ಬಿ. ಆರ್. ಕರ್ಕೇರ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್.<ref>{{Cite web |url=http://mangaloredasara.com/ |title=Mangalore Dasara 2016 {{!}}Kudroli Dussehra Navarathri {{!}}Namma Kudla {{!}} Tiger dance {{!}} Bear Dance {{!}} Sharada Utsava Procession |accessdate=2026-10-22 |website=mangaloredasara.com |last=Mangalorean |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161003135409/http://mangaloredasara.com/ |archivedate=2016-10-03 |url-status=dead}}{{Cite web |url=http://mangaloredasara.com/ |title=Mangalore Dasara 2016 {{!}}Kudroli Dussehra Navarathri {{!}}Namma Kudla {{!}} Tiger dance {{!}} Bear Dance {{!}} Sharada Utsava Procession |accessdate=2026-10-22 |website=mangaloredasara.com |last=Mangalorean |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161003135409/http://mangaloredasara.com/ |archivedate=2016-10-03 |url-status=dead}}{{Cite web |url=http://mangaloredasara.com/ |title=Mangalore Dasara 2016 {{!}}Kudroli Dussehra Navarathri {{!}}Namma Kudla {{!}} Tiger dance {{!}} Bear Dance {{!}} Sharada Utsava Procession |accessdate=2026-10-22 |website=mangaloredasara.com |last=Mangalorean |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161003135409/http://mangaloredasara.com/ |archivedate=2016-10-03 |url-status=dead}}{{Cite web |url=http://mangaloredasara.com/ |title=Mangalore Dasara 2016 {{!}}Kudroli Dussehra Navarathri {{!}}Namma Kudla {{!}} Tiger dance {{!}} Bear Dance {{!}} Sharada Utsava Procession |accessdate=2026-10-22 |website=mangaloredasara.com |last=Mangalorean |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161003135409/http://mangaloredasara.com/ |archivedate=2016-10-03 |url-status=dead}}{{Cite web |url=http://mangaloredasara.com/ |title=Mangalore Dasara 2016 {{!}}Kudroli Dussehra Navarathri {{!}}Namma Kudla {{!}} Tiger dance {{!}} Bear Dance {{!}} Sharada Utsava Procession |accessdate=2026-10-22 |website=mangaloredasara.com |last=Mangalorean |archiveurl= |archivedate=2016-10-03 |url-status=dead}}https://web.archive.org/web/20161003135409/http://mangaloredasara.com/</ref> ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವ, ವಿಜಯದಶಮಿ ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಮುಲ್ಪ ಪಿಲಿ ನಲಿಕೆ, ಸಿಂಹ ನಲಿಕೆ, ಕರಡಿ ನಲಿಕೆ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭೊದ 10 ದಿನೊತ ಅವಧಿಡ್ ನಗರೊನು ದೀಪೊಲೆಡ್ ಅಲಂಕರಿಸವೊಂಡುಂಡು. ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವದ ಪೊರ್ತುಡು 2012ನೇ ಇಸವಿದ ನೂದು ವರ್ಸೊದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಆಚರಣೆ ಆಕರ್ಷಣೆದ ಕೇಂದ್ರ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ನವರಾತ್ರಿ ಬೊಕ್ಕ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ರಡ್ಡ್ ಮಲ್ಲ ಪರ್ಬೊಲು. [[File:City Center Premises Mangalore.jpg|thumb|304x304px| ದಸರಾದ ಪೊರ್ತುಡು ಕೆ.ಎಸ್.ರಾವ್ ರಸ್ತೆ ]] [[File:Shiva Statue, Kudroli.JPG|thumb|303x303px|ಗಂಗಾವತರಣ, ಕುದ್ರೋಳಿ]] ==ಪಿಲಿನಲಿಕೆ== {{Main|ಪಿಲಿ ಏಸ}} ಪಿಲಿನಲಿಕೆ (ಪಿಲಿ ಯೇಸ) (ಕನ್ನಡ : ಹುಳಿವೇಶ) ದಸರಾದ ಪೊರ್ತುಡು ನಡಪುನ ಜಾನಪದ ನಲಿಕೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಎಲ್ಯ ಜೋಕುಲು ಐನ್ ರ್ದ್ ಪತ್ತ್ ಜನೊಕ್ಲೆನ ಸೈನ್ಯೊಲೆನ್ ರೂಪಿಸವೆರ್. ಅಕುಲು ಪಿಲಿತಲೆಕ ಬಣ್ಣ ಪಾಡ್ದ್ ವೇಷಭೂಷಣ ಪಾಡ್ದ್ ರಡ್ಡ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ಮೂಜಿ ಡ್ರಮ್ಮರ್ಲೆನೊಟ್ಟುಗು ಒಂಜಿ ಬ್ಯಾಂಡ್ ನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತುಳುಟು ತಾಸೆ ಪನ್ಪಿನ ಬ್ಯಾಂಡ್. ಈ ತಂಡೊಗು ಗುಂಪುದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕೆರ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಈ ಸೈನಿಕೆರ್ ಅಕ್ಲೆನ ಊರುದ ಬೀದಿಲೆಡ್ ಅಕ್ಲೆನ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಲೆನ ಡ್ರಮ್ ಬೀಟ್ಸ್ ಡ್ ಸುತ್ತಾವೊಂದು ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಅಕುಲು ಇಲ್ಲಡ್ ಬೊಕ್ಕ ವ್ಯವಹಾರೊಲೆಡ್ ಅತ್ತ್ಂಡ ರಸ್ತೆದ ಬರಿಟ್ ಸುಮಾರ್ ಪತ್ತ್ ನಿಮಿಷೊಗು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊರ್ಪಿನ ನಿಲೆ ಆಪೆರ್ ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಅಕು|ಲು ಅಕ್ಲೆನ ಪ್ರದರ್ಶನೊನು ತೂಯಿನ ಜನಕುಲೆಡ ದುಡ್ಡು ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ಪಿಲಿ ಶಾರದಾ ದೇವಿಗ್ ಮೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಣಿ, ಪಿಲಿನಲಿಕೆ ಶಾರದಾ ದೇವಿಗ್ ಗೌರವ ಮಲ್ಪರೆಗಾದ್ ನಡಪುಂಡು. [[File:Dasara Navaratri decorations Kudroli Temple Mangalore Karnataka.jpg|thumb|307x307px| ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯೋಡ್ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ]] ==ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ದಸರಾ ಮೂರ್ತಿಲು== ನವರಾತ್ರಿದ ಪೊರ್ತುಡು ಸ್ವರ್ಣ ಕಲಾಮಂಟಪೊಡು ಪುರೋಹಿತೆರ್ ಸ್ತೋತ್ರೊಲೆನ ಜಪ ಬೊಕ್ಕ ವೈದಿಕ ಆಚರಣೆಲೆನ ನಡುಟು ಶಾರದಾ ದೇವಿನೊಟ್ಟುಗು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಮೂರ್ತಿಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref>http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=364627</ref> ಮಹಾಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ನವದುರ್ಗೆರೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಶಾರದಾ ದೇವಿಯ ಅಲಂಕೃತ ಮೂರ್ತಿನ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಒರುಂಬ ದಿನೊತ ಆಚರಣೆಲೆಡ್ ಪೂಜೆಲೆನ್ ಮಲ್ಪುವೆರು. * ಶಾರದಾ ದೇವಿ * ಮಹಾಗಣಪತಿ * ಆದಿ ಶಕ್ತಿ * ನವದುರ್ಗ *# ಶೈಲಪುತ್ರಿ *# ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ *# ಚಂದ್ರಘಂಟಾ *# ಕುಷ್ಮಾಂಡಿನಿ *# ಸ್ಕಂದಮಾತಾ *# ಕಾತ್ಯಾಯಿನಿ *# ಕಾಲರಾತ್ರಿ *# ಮಹಾಗೌರಿ *# ಸಿದ್ದಿದಾತ್ರಿ ಕುದ್ರೋಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನವರಾತ್ರಿದ ಒರ್ಂಬ ದಿನೊಟು ಶಿವನ ಕಿರೀಟೊಡ್ದ್ ಗಂಗಾವತಾರೊಲು(ಪವಿತ್ರ ಗಂಗಾನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನ ಪವಿತ್ರ ನೀರ್ದ ಜೆಟ್) ನಿರಂತರವಾದ್ ಪರಪುಂಡು. ಈ ಚಿತ್ರಣೊಡು 13 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಡು ಶಿವ ದೇವೆರೆನ ನಾಲ್ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಮೂರ್ತಿಲು ಉಂಡು, ಉಂದೆಟ್ ನೀರ್ದ ಜೆಟ್ 100 ಅಡಿ ಎತ್ತರೊಗು ಆಕಾಶೊಗು ಪೋಪುಂಡು. ನಾಲ್ ಕಡೆಟ್ ನೀರ್ದ ಜೆಟ್ ಲು ಅಯಿತ ಶಿಖರೊಗು ಬನ್ನಗ ಅವು ಒಂಜಿ ಶಿವಲಿಂಗದ ಆಕಾರೊನು ರೂಪಿಸವುಂಡು. ==ಮಲ್ಲ ಮೆರವಣಿಗೆ== [[File:Mangalore Dasara.jpg|thumb|ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿನ ಒರ್ಂಬ ರೂಪೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ,ಚಂದ್ರಘಂಟಾ.]] ವಿಜಯ ದಶಮಿದ ಬಯ್ಯ ಕುದ್ರೋಳಿ ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡ್ದ್ ಮೆರವಣಿಗೆ ಸುರು ಆಪುಂಡು ಬೊಕ್ಕ ಕಾಂಡೆ ಕಾಂಡೆ ಅವೇ ಜಾಗೆಡ್ ಮುಗಿಪುಂಡು.<ref>http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=364627</ref> ನವದುರ್ಗಾನ ಮೂರ್ತಿಲೆನ್ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಬೊಕ್ಕ ಶಾರದಾನೊಟ್ಟುಗು ಮೆರವಣಿಗೆಡ್ ಕನತ್ ದ್, ಪುಷ್ಪೊಲು, ಅಲಂಕಾರಿಕ ಛತ್ರಿಲು, ಬ್ಯಾಂಡ್ ಲು, ಚೆಂಡೆ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಲಿಕೆಲು, ಜಾನಪದ ನಲಿಕೆಲು, ಯಕ್ಷಗಾನ ಪಾತ್ರೊಲು, ಡೊಲ್ಲು ಕುಣಿತ, ಗೊಂಬೆಲು, ಪಿಲಿನಲಿಕೆ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಾ ರೂಪೊಲೆಡ್ ವರ್ಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕುದ್ರೋಳಿ, ಮಣ್ಣಗುಡ್ಡ, ಲೇಡಿಹಿಲ್, ಲಾಲ್ಬಾಗ್, ಕೆ ಎಸ್ ರಾವ್ ರಸ್ತೆ, ಹಂಪನಕಟ್ಟೆ, ಕಾರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ಅಲಕೆ ಸೇರ್ದ್ ನಗರೊದ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಲೆಡ್ದ್ ಈ ಮೆರವಣಿಗೆ ಪೋಪುಂಡು. ಮಂಗಳೂರು ದಸರಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸ್ಥಳ ಕುದ್ರೋಳಿ ಶ್ರೀ ಗೋಕರ್ಣನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಆಂಡಲಾ, ಮಂಗಳೂರು ದಸರಾನ್ ಮಂಗಳಾದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟ್ರಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬೊಕ್ಕ ಶ್ರೀ ಜೋಡುಮುಟ್ಟ್ ಇಂಚಿನ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಆಯೋಜಿಸವುನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲೆನ ಗುಂಪು ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಶಾರದಾ ಪೂಜೆಲೆನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ಪುನ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಶಾರದಾ ಪೂಜಾ ಸಮಿತಿಲು ಉಲ್ಲ. ===ಮಂಗಳಾದೇವಿ ದಸರಾ=== ಮಂಗಳಾದೇವಿ, ಬೋಳಾರ್ ದಸರಾ ಪರ್ಬೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಭಾರತೊದ ಮಾತಾ ಕಡೇತ ಭಕ್ತೆರೆನ್ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುಂಡು.<ref>{{Cite web |url=http://mangaloredasara.com/ |title=Mangalore Dasara 2016 {{!}}Kudroli Dussehra Navarathri {{!}}Namma Kudla {{!}} Tiger dance {{!}} Bear Dance {{!}} Sharada Utsava Procession |accessdate=2026-10-22 |website=mangaloredasara.com |last=Mangalorean |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161003135409/http://mangaloredasara.com/ |archivedate=2016-10-03 |url-status=dead}}{{Cite web |url=http://mangaloredasara.com/ |title=Mangalore Dasara 2016 {{!}}Kudroli Dussehra Navarathri {{!}}Namma Kudla {{!}} Tiger dance {{!}} Bear Dance {{!}} Sharada Utsava Procession |accessdate=2026-10-22 |website=mangaloredasara.com |last=Mangalorean |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161003135409/http://mangaloredasara.com/ |archivedate=2016-10-03 |url-status=dead}}{{Cite web |url=http://mangaloredasara.com/ |title=Mangalore Dasara 2016 {{!}}Kudroli Dussehra Navarathri {{!}}Namma Kudla {{!}} Tiger dance {{!}} Bear Dance {{!}} Sharada Utsava Procession |accessdate=2026-10-22 |website=mangaloredasara.com |last=Mangalorean |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161003135409/http://mangaloredasara.com/ |archivedate=2016-10-03 |url-status=dead}}{{Cite web |url=http://mangaloredasara.com/ |title=Mangalore Dasara 2016 {{!}}Kudroli Dussehra Navarathri {{!}}Namma Kudla {{!}} Tiger dance {{!}} Bear Dance {{!}} Sharada Utsava Procession |accessdate=2026-10-22 |website=mangaloredasara.com |last=Mangalorean |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161003135409/http://mangaloredasara.com/ |archivedate=2016-10-03 |url-status=dead}}{{Cite web |url=http://mangaloredasara.com/ |title=Mangalore Dasara 2016 {{!}}Kudroli Dussehra Navarathri {{!}}Namma Kudla {{!}} Tiger dance {{!}} Bear Dance {{!}} Sharada Utsava Procession |accessdate=2026-10-22 |website=mangaloredasara.com |last=Mangalorean |archiveurl= |archivedate=2016-10-03 |url-status=dead}}https://web.archive.org/web/20161003135409/http://mangaloredasara.com/</ref> ಕುಡ್ಲದ ಪುದರ್ ಮಂಗಳಾದೇವಿಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಮಂಗಳಾದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಜಾನಪದ, ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ, ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿಷಯೊದ ನಾಟಕ, ಬ್ಯಾಲೆ, ಭಕ್ತಿಗೀತೆ ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮೊಲೆನ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಹಾನವಮಿ ಪನ್ಪಿನ ಒರುಂಬನೇ ದಿನೊಟು ಭಕ್ತೆರ್ ರಥೋತ್ಸವೊಡು ಪಾಲ್ ಪಡೆಪೆರ್. ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತಿನ ದೇವಿನ್ ಭವ್ಯ ರಥೊಡ್ ಏರ್ದ್ ದಪ್ಪದ ಹಗ್ಗೊಡು ಎತ್ತುವೆರ್. ರಥೋತ್ಸವೊಡು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ದೈವೊಲು ಬೊಕ್ಕ ವರ್ಣರಂಜಿತ ದೀಪೊಲೆಡ್ ಅಲಂಕಾರ ಮಲ್ತಿನ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಕಲೆಲು ಉಂಡು. ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾರ್ನಾಮಿಕಟ್ಟೆಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು ಅಲ್ಪ ದೇವಿನ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್.<ref>{{Cite web |url=https://www.mangaladevitemple.com/ |title=Mangaladevi Temple – Official Website |accessdate=2026-10-22 |language=en-US}}http://www.mangaladevitemple.com/</ref> ===ಮಂಗಳೂರು ಶಾರದೋತ್ಸವ=== "ಮಂಗಳೂರು ಶಾರದೋತ್ಸವ" ಅಥಂಡ "ಶಾರದಾ ಮಹೋತ್ಸವ" ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ಡ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ್ ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನ ಕಾರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟ್ರಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ನಡಪುನ ನವರಾತ್ರಿದ ಪೊರ್ತುಡು 6-7 ದಿನೊತ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಾರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟರಮಣ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಚಾರ್ಯ ಮಠ ಆವರಣೊಡು ಶಾರದೆ ದೇವಿ ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಈ ಮೂರ್ತಿನ್ ದುಂಬು "ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ದರ್ಬಾರ್ ಬೀಡಿ ವರ್ಕ್ಸ್", ಬುಂಡರ್ ಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಮೆರವಣಿಗೆಡ್ ಮಠದ ಆವರಣೊಗು ಕನತೆರ್.<ref>{{Cite web |url=https://www.mangaloretoday.com/main/Idol-of-Goddess-Sharada-installed-at-Acharya-Mutt-of-SVT.html |title=Idol of Goddess Sharada installed at Acharya Mutt of SVT |accessdate=2026-10-22 |website=www.mangaloretoday.com |last=Mangalore |first=Mangalore Today}}http://www.mangaloretoday.com/main/Idol-of-Goddess-Sharada-installed-at-Acharya-Mutt-of-SVT.html</ref> ಶಾರದಾ ದೇವಿನ ಮೂರ್ತಿನ್ ತೂದು ವರ್ಣರಂಜಿತ ಬೊಕ್ಕ ಅದ್ಭುತ ಮೆರವಣಿಗೆಡ್ ಉತ್ಸವ ಮುಗಿಪುಂಡು. ಮೆರವಣಿಗೆನ್ ತೂಯೆರೆ ಬೀದಿಲೆನ ಎರಡೂ ಬದಿಟ್ ಸಾವಿರಾರು ಜನಕುಲು ಒಟ್ಟು ಸೇರುನ ನಗರೊದ ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಲೆಡ್ ಉಂದೆನ್ ದೆತೊನುವೆರ್.<ref>{{Cite web |url=https://www.mangaloretoday.com/main/Sri-Venkatramana-Temple-Sharadotsava-ends-on-a-colourful-note.html |title=Sri Venkatramana Temple Sharadotsava ends on a colourful note |accessdate=2026-10-22 |website=www.mangaloretoday.com |last=Mangalore |first=Mangalore Today}}http://www.mangaloretoday.com/main/Sri-Venkatramana-Temple-Sharadotsava-ends-on-a-colourful-note.html</ref> ಮೆರವಣಿಗೆದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಮುಂಜಾನೆದ ಪೊರ್ತುಡು ಮಹಾಮಾಯಾ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೆರೆಟ್ ಮೂರ್ತಿನ್ ಮುರ್ಕುದು ಪಾಡುವೆರ್.<ref>{{Cite web |url=http://www.dvtmangalore.org/ |title=Shree Venkataramana Temple, Dongerkery, Mangalore |accessdate=2026-10-22 |language=en-US}}http://dvtmangalore.org/</ref> ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{Reflist}} actbofb9g6b0ltcw7u8hdadkrkpzyjr 0 29289 374538 374476 2026-11-04T16:47:54Z Mahaveer Indra 1023 374538 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = Image of Sudha Yadav.jpg | name = ಸುಧಾ ಯಾದವ್ | office = ಕರ್ನಾಟಕೊದ 16ನೇ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರ್<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/keralam-odisha-karnataka-uttarakhand-sikkim-tamil-nadu-get-new-governors/article71576452.ece|title=Keralam, T.N., Odisha, Uttarakhand, Sikkim get new Governors|date=12 October 2026|website=The Hindu}}</ref> | term_start = 16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026<ref>{{cite web|url=https://www.presidentofindia.gov.in/press_releases/press-communique-38|title=Press Communiqué – Appointment of Governors|date=12 October 2026|website=President of India}}</ref> | term_end = | predecessor = ಥಾವರ್ ಚಂದ್ ಗೆಹ್ಲೋಟ್ | successor = | 1blankname = ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ | 1namedata = [[ಡಿ. ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್]] | office1 = ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದೀಯ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯೆರ್ | term_start1 = 17 ಆಗಸ್ಟ್ 2022<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/bjp-revamps-premier-parl-board-after-8-yrs-101660759594814.html|title=BJP revamps premier parliamentary board after 8 years|website=Hindustan Times}}</ref> | term_end1 = 12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 | office2 = ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗೊಲೆನ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯೆರ್ | term_start2 = 28 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019 | term_end2 = 27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022<ref>{{cite web|url=http://www.ncbc.nic.in/User_Panel/UserView.aspx?|title=National Commission for Backward Classes|website=NCBC}}</ref> | office3 = [[ಲೋಕಸಭೆ|ಸಂಸದೆ]] | term_start3 = 1999 | term_end3 = 2004 | constituency3 = ಮಹೇಂದ್ರಗಢ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ | predecessor3 = ರಾವ್ ಇಂದರ್‌ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ | successor3 = ರಾವ್ ಇಂದರ್‌ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್<ref>{{cite web|url=https://sansad.in/ls/members|title=List of Members of Parliament|website=Lok Sabha}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|df=y|1965|10|16}} | birth_place = ಮೊಟ್ಲಾ ಕಲಾನ್, ಹರಿಯಾಣ, ಭಾರತ | education = ಐಐಟಿ ರೂರ್ಕಿ | occupation = ರಾಜಕಾರಣಿ, ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞೆ | party = ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ | spouse = ಸುಖ್ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಯಾದವ್ | children = 2 }} '''ಸುಧಾ ಯಾದವ್''' (ಪುಟ್ಟುದಿನಿ: 16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1965) ಒರ್ತಿ ಭಾರತೊದ ರಾಜಕಾರಣಿ ಆದ್ ಉಲ್ಲೆರ್, ಮೇರ್ 16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 ಡ್ದು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಮೇರ್ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷೊದ ಸಂಸದೀಯ ಮಂಡಳಿದ ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನೊ == ಸುಧಾ ಯಾದವ್ ಆರ್ 1999 ಡ್ದ್ 2004 ಮುಟ್ಟ, ಹರಿಯಾಣೊದ ಮಹೇಂದ್ರಗಢ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಆಯ್ಕೆಯಾದ್, 13ನೇ ಲೋಕಸಭೆದ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಾದೆರ್. 3 ಜುಲೈ 2015 ದಾನಿ, ಮೆರೆನ್ ಬಿಜೆಪಿ ಒಬಿಸಿ ಮೋರ್ಚಾದ (BJP OBC Morcha) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಾದ್ ನೇಮಕ ಮಂದೆರ್. <ref>{{cite news |title=Amit Shah reshuffles BJP frontline, gives {{as written|responsib|lity [sic]}} of key states to his confidants |url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/amit-shah-reshuffles-bjp-frontline-gives-responsiblity-of-key-states-to-his-confidants/articleshow/47932331.cms |newspaper=The Economic Times}}</ref><ref>{{cite web |title=With eye on Bihar polls, BJP to set up new OBC front |url=http://www.hindustantimes.com/india-news/with-eye-on-bihar-polls-bjp-to-set-up-new-obc-front/article1-1365706.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150705125052/http://www.hindustantimes.com/india-news/with-eye-on-bihar-polls-bjp-to-set-up-new-obc-front/article1-1365706.aspx |archive-date=5 July 2015}}</ref><ref>{{cite web |date=March 2023 |title=BJP Questions JD(U)'s Source of Funds for Poll Campaign |url=http://www.outlookindia.com/news/article/bjp-questions-jdus-source-of-funds-for-poll-campaign/905192|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705120045/http://www.outlookindia.com/news/article/bjp-questions-jdus-source-of-funds-for-poll-campaign/905192|url-status=dead|archive-date=5 July 2015}}</ref> ಆರ್ 2019 ಡ್ದ್ 2022 ಮುಟ್ಟ ಭಾರತೊ ಸರ್ಕಾರೊದ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಲೆನಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯೋಗದ (National Commission for Backward Classes) ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=NCBC Previous Commissions |url=http://www.ncbc.nic.in/User_Panel/UserView.aspx?TypeID=1175}}</ref> 17 ಆಗಸ್ಟ್ 2022 ದಾನಿ, ಆರ್ ಬಿಜೆಪಿದ ಸಂಸದೀಯ ಮಂಡಳಿದ ಸದಸ್ಯರಾದುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್.<ref>{{cite web |title=BJP Parliamentary Board List |url=https://www.bjp.org/parliamentary-board}}</ref> ದಿವಂಗತ [[ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್]] ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಸ್ಥಾನೊನು ಅಲಂಕರಿಸಿನ ರಡ್ಡನೇ ಪೊಂಜೊವು.<ref>{{cite web |title=Narendra bhai turned me to politics: BJP top panel's Sudha Yadav |url=https://theprint.in/politics/too-early-to-say-if-khattar-will-be-2024-haryana-cm-face-says-bjp-top-panel-member-sudha-yadav/1155013}}</ref> ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಸುಧಾ ಯಾದವ್ ಆರ್ 1987ಟ್ ರೂರ್ಕಿದ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (IIT ರೂರ್ಕಿ) ಡ್ದ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರೊಡ್ ಎಂ.ಎಸ್.ಸಿ. (MSc) ಪದವಿನ್ ಪಡೆದೆರ್. ಬೊಕ್ಕ, 1992ಟ್ ಅವ್ವೆ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ದ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರೊಡ್ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. (PhD) ಪದವಿನ್ ಪಡೆದೆರ್. ಮೇರ್ 'ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ಸ್ ಗೈಡ್' (President's Guide) ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಭಾಜನರಾದೆರ್.<ref name="ncbc.nic.in">{{cite web |title=National Commission for Backward Classes |url=http://ncbc.nic.in/User_Panel/EmployeeProfile.aspx?Value=ToHyC6Eu3vjMBW9FOh3dNcYMdrQgFFco4VdM6xfL5%2FRD7E72mJ4db3CPWUWXgs%2F1%2FKOk1dfVZ98%3D |website=ncbc.nic.in |access-date=24 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418104213/http://ncbc.nic.in/User_Panel/EmployeeProfile.aspx?Value=ToHyC6Eu3vjMBW9FOh3dNcYMdrQgFFco4VdM6xfL5/RD7E72mJ4db3CPWUWXgs/1/KOk1dfVZ98%3D |archive-date=18 April 2023 |language=en |url-status=live}}</ref> ಅರೆನ ಕಂಡನಿ, ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆತ (Border Security Force) ಸುಖಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಯಾದವ್ ಆರ್ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧೊಡು ವೀರ ಮರಣ ಪಡೆದೆರ್. ಮೊಕಲೆಗ್ ರಡ್ಡ್ ಜೋಕುಲುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ==1999ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಲು== 1999ಟ್, ಭಾರತೊದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಆರ್ — ಅದಗ ಹರಿಯಾಣ ಬಿಜೆಪಿ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಆದು ಇತ್ತಿನಾರ್ — ಸುಧಾ ಯಾದವ್ ಅರೆನ್ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಪಂದ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಾಯೆರ್. ರಾಜಕೀಯೊಡು ಉಂದು ಅರೆನ ಸುರುತ ವರ್ಷ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು.<ref>{{cite web |title=The shadow of a Martyr |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1999/08/27/the-shadow-of-a-martyr/1311c364-e814-4542-be97-91cb465d6011}}</ref> ಬಿಜೆಪಿ ಮೆರೆನ್ ಅಕಲೆನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾದ್ ಕಣೊಗ್ ಜಪ್ಡಾಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಎದುರು ಉಂತುದಿನ ಇಂದರ್ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಅರೆನ್ 1.39 ಲಕ್ಷ (1,39,000) ಮತೊಲೆನ ಅಂತರೊಡ್ದು ಸೋಲಿಸಾಯೆರ್.<ref>{{cite news |title=Who is Sudha Yadav? |url=https://www.financialexpress.com/india-news/who-is-sudha-yadav-haryana-leader-inducted-into-bjp-parliamentary-board-has-a-decades-old-modi-connection/2633859/ |access-date=22 July 2023 |work=[[The Financial Express (India)|The Financial Express]] |date=17 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418213451/https://www.financialexpress.com/india-news/who-is-sudha-yadav-haryana-leader-inducted-into-bjp-parliamentary-board-has-a-decades-old-modi-connection/2633859/ |archive-date=18 April 2023 |language=en}}</ref> ಆರ್ 2004 ಬೊಕ್ಕ 2009ಟ್ ಬೊಕ್ಕದ ಚುನಾವಣೆಲೆಡ್ ಆರ್ ಸೋತೆರ್. ==ಸಂಸದೀದ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊಲು== * ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯೆರ್, ಲೋಕಸಭೆ (1999-2004) * ಸದಸ್ಯೆರ್, ರಕ್ಷಣಾ ವಿಷಯಕ ಸಂಸದೀಯ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿ (1999-2000) * ಸದಸ್ಯೆರ್, ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಸಮಿತಿ (1999-2000) * ಸದಸ್ಯೆರ್, ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಚಿವಾಲಯೊದ 'ಹಿಂದಿ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ' (1999-2000) * ಸದಸ್ಯೆರ್, ಸಂವಹನ ಸಚಿವಾಲಯೊದ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸಮಿತಿ (2000-04) * ಸದಸ್ಯೆರ್, ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಸಬಲೀಕರಣ ಕುರಿತ ಸಂಸದೀಯ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿ (2000-01) ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Yadav, Sudha}} [[ವರ್ಗೊ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕೊದ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರ್]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರ್]] 4f2mgyxdrcyii30i78e09nvy7blx477 374541 374538 2026-11-04T17:16:39Z Mahaveer Indra 1023 ೨೦ನೇ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರ್. ೧೬ತ್ತ ಅತ್ತ್. 374541 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = Image of Sudha Yadav.jpg | name = ಸುಧಾ ಯಾದವ್ | office = ಕರ್ನಾಟಕೊದ 20ನೇ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರ್<ref>{{cite web |title=Profile intro |url=https://lokbhavan.karnataka.gov.in/82/profile-intro/en |website=lokbhavan.karnataka.gov.in |publisher=LOK BHAVAN KARNATAKA, OFFICIAL WEBSITE |access-date=4 November 2026}}</ref> | term_start = 16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026<ref>{{cite web|url=https://www.presidentofindia.gov.in/press_releases/press-communique-38|title=Press Communiqué – Appointment of Governors|date=12 October 2026|website=President of India}}</ref><ref>{{cite web |title=PRESS COMMUNIQUE Rashtrapati Bhavan : 12.10.2026 |url=https://www.presidentofindia.gov.in/press_releases/press-communique-38 |website=presidentofindia.gov.in |publisher=President's Secretariat. |access-date=4 November 2026}} | term_end = | predecessor = ಥಾವರ್ ಚಂದ್ ಗೆಹ್ಲೋಟ್ | successor = | 1blankname = ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ | 1namedata = [[ಡಿ. ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್]] | office1 = ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದೀಯ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯೆರ್ | term_start1 = 17 ಆಗಸ್ಟ್ 2022<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/bjp-revamps-premier-parl-board-after-8-yrs-101660759594814.html|title=BJP revamps premier parliamentary board after 8 years|website=Hindustan Times}}</ref> | term_end1 = 12 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 | office2 = ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗೊಲೆನ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯೆರ್ | term_start2 = 28 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019 | term_end2 = 27 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022<ref>{{cite web|url=http://www.ncbc.nic.in/User_Panel/UserView.aspx?|title=National Commission for Backward Classes|website=NCBC}}</ref> | office3 = [[ಲೋಕಸಭೆ|ಸಂಸದೆ]] | term_start3 = 1999 | term_end3 = 2004 | constituency3 = ಮಹೇಂದ್ರಗಢ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ | predecessor3 = ರಾವ್ ಇಂದರ್‌ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ | successor3 = ರಾವ್ ಇಂದರ್‌ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್<ref>{{cite web|url=https://sansad.in/ls/members|title=List of Members of Parliament|website=Lok Sabha}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|df=y|1965|10|16}} | birth_place = ಮೊಟ್ಲಾ ಕಲಾನ್, ಹರಿಯಾಣ, ಭಾರತ | education = ಐಐಟಿ ರೂರ್ಕಿ | occupation = ರಾಜಕಾರಣಿ, ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ ಬೊಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞೆ | party = ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ | spouse = ಸುಖ್ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಯಾದವ್ | children = 2 }} '''ಸುಧಾ ಯಾದವ್''' (ಪುಟ್ಟುದಿನಿ: 16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1965) ಒರ್ತಿ ಭಾರತೊದ ರಾಜಕಾರಣಿ ಆದ್ ಉಲ್ಲೆರ್, ಮೇರ್ 16 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 ಡ್ದು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರಾದ್ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸೊಂದು ಉಲ್ಲೆರ್. ಮೇರ್ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷೊದ ಸಂಸದೀಯ ಮಂಡಳಿದ ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನೊ == ಸುಧಾ ಯಾದವ್ ಆರ್ 1999 ಡ್ದ್ 2004 ಮುಟ್ಟ, ಹರಿಯಾಣೊದ ಮಹೇಂದ್ರಗಢ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಆಯ್ಕೆಯಾದ್, 13ನೇ ಲೋಕಸಭೆದ ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಾದೆರ್. 3 ಜುಲೈ 2015 ದಾನಿ, ಮೆರೆನ್ ಬಿಜೆಪಿ ಒಬಿಸಿ ಮೋರ್ಚಾದ (BJP OBC Morcha) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಾದ್ ನೇಮಕ ಮಂದೆರ್. <ref>{{cite news |title=Amit Shah reshuffles BJP frontline, gives {{as written|responsib|lity [sic]}} of key states to his confidants |url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/amit-shah-reshuffles-bjp-frontline-gives-responsiblity-of-key-states-to-his-confidants/articleshow/47932331.cms |newspaper=The Economic Times}}</ref><ref>{{cite web |title=With eye on Bihar polls, BJP to set up new OBC front |url=http://www.hindustantimes.com/india-news/with-eye-on-bihar-polls-bjp-to-set-up-new-obc-front/article1-1365706.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150705125052/http://www.hindustantimes.com/india-news/with-eye-on-bihar-polls-bjp-to-set-up-new-obc-front/article1-1365706.aspx |archive-date=5 July 2015}}</ref><ref>{{cite web |date=March 2023 |title=BJP Questions JD(U)'s Source of Funds for Poll Campaign |url=http://www.outlookindia.com/news/article/bjp-questions-jdus-source-of-funds-for-poll-campaign/905192|archive-url=https://web.archive.org/web/20150705120045/http://www.outlookindia.com/news/article/bjp-questions-jdus-source-of-funds-for-poll-campaign/905192|url-status=dead|archive-date=5 July 2015}}</ref> ಆರ್ 2019 ಡ್ದ್ 2022 ಮುಟ್ಟ ಭಾರತೊ ಸರ್ಕಾರೊದ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಲೆನಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯೋಗದ (National Commission for Backward Classes) ಸದಸ್ಯರಾದ್ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಾದೆರ್.<ref>{{cite web |title=NCBC Previous Commissions |url=http://www.ncbc.nic.in/User_Panel/UserView.aspx?TypeID=1175}}</ref> 17 ಆಗಸ್ಟ್ 2022 ದಾನಿ, ಆರ್ ಬಿಜೆಪಿದ ಸಂಸದೀಯ ಮಂಡಳಿದ ಸದಸ್ಯರಾದುಲಾ ಉಲ್ಲೆರ್.<ref>{{cite web |title=BJP Parliamentary Board List |url=https://www.bjp.org/parliamentary-board}}</ref> ದಿವಂಗತ [[ಸುಷ್ಮಾ ಸ್ವರಾಜ್]] ಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಈ ಸ್ಥಾನೊನು ಅಲಂಕರಿಸಿನ ರಡ್ಡನೇ ಪೊಂಜೊವು.<ref>{{cite web |title=Narendra bhai turned me to politics: BJP top panel's Sudha Yadav |url=https://theprint.in/politics/too-early-to-say-if-khattar-will-be-2024-haryana-cm-face-says-bjp-top-panel-member-sudha-yadav/1155013}}</ref> ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಸುಧಾ ಯಾದವ್ ಆರ್ 1987ಟ್ ರೂರ್ಕಿದ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (IIT ರೂರ್ಕಿ) ಡ್ದ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರೊಡ್ ಎಂ.ಎಸ್.ಸಿ. (MSc) ಪದವಿನ್ ಪಡೆದೆರ್. ಬೊಕ್ಕ, 1992ಟ್ ಅವ್ವೆ ಸಂಸ್ಥೆಡ್ದ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರೊಡ್ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. (PhD) ಪದವಿನ್ ಪಡೆದೆರ್. ಮೇರ್ 'ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ಸ್ ಗೈಡ್' (President's Guide) ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಭಾಜನರಾದೆರ್.<ref name="ncbc.nic.in">{{cite web |title=National Commission for Backward Classes |url=http://ncbc.nic.in/User_Panel/EmployeeProfile.aspx?Value=ToHyC6Eu3vjMBW9FOh3dNcYMdrQgFFco4VdM6xfL5%2FRD7E72mJ4db3CPWUWXgs%2F1%2FKOk1dfVZ98%3D |website=ncbc.nic.in |access-date=24 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418104213/http://ncbc.nic.in/User_Panel/EmployeeProfile.aspx?Value=ToHyC6Eu3vjMBW9FOh3dNcYMdrQgFFco4VdM6xfL5/RD7E72mJ4db3CPWUWXgs/1/KOk1dfVZ98%3D |archive-date=18 April 2023 |language=en |url-status=live}}</ref> ಅರೆನ ಕಂಡನಿ, ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆತ (Border Security Force) ಸುಖಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಯಾದವ್ ಆರ್ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧೊಡು ವೀರ ಮರಣ ಪಡೆದೆರ್. ಮೊಕಲೆಗ್ ರಡ್ಡ್ ಜೋಕುಲುಲು ಉಲ್ಲೆರ್. ==1999ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಲು== 1999ಟ್, ಭಾರತೊದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಆರ್ — ಅದಗ ಹರಿಯಾಣ ಬಿಜೆಪಿ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಆದು ಇತ್ತಿನಾರ್ — ಸುಧಾ ಯಾದವ್ ಅರೆನ್ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಪಂದ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಾಯೆರ್. ರಾಜಕೀಯೊಡು ಉಂದು ಅರೆನ ಸುರುತ ವರ್ಷ ಆದು ಇತ್ತುಂಡು.<ref>{{cite web |title=The shadow of a Martyr |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1999/08/27/the-shadow-of-a-martyr/1311c364-e814-4542-be97-91cb465d6011}}</ref> ಬಿಜೆಪಿ ಮೆರೆನ್ ಅಕಲೆನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾದ್ ಕಣೊಗ್ ಜಪ್ಡಾಂಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಅರೆನ ಎದುರು ಉಂತುದಿನ ಇಂದರ್ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಅರೆನ್ 1.39 ಲಕ್ಷ (1,39,000) ಮತೊಲೆನ ಅಂತರೊಡ್ದು ಸೋಲಿಸಾಯೆರ್.<ref>{{cite news |title=Who is Sudha Yadav? |url=https://www.financialexpress.com/india-news/who-is-sudha-yadav-haryana-leader-inducted-into-bjp-parliamentary-board-has-a-decades-old-modi-connection/2633859/ |access-date=22 July 2023 |work=[[The Financial Express (India)|The Financial Express]] |date=17 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230418213451/https://www.financialexpress.com/india-news/who-is-sudha-yadav-haryana-leader-inducted-into-bjp-parliamentary-board-has-a-decades-old-modi-connection/2633859/ |archive-date=18 April 2023 |language=en}}</ref> ಆರ್ 2004 ಬೊಕ್ಕ 2009ಟ್ ಬೊಕ್ಕದ ಚುನಾವಣೆಲೆಡ್ ಆರ್ ಸೋತೆರ್. ==ಸಂಸದೀದ ವೃತ್ತಿಜೀವನೊಲು== * ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯೆರ್, ಲೋಕಸಭೆ (1999-2004) * ಸದಸ್ಯೆರ್, ರಕ್ಷಣಾ ವಿಷಯಕ ಸಂಸದೀಯ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿ (1999-2000) * ಸದಸ್ಯೆರ್, ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷಾ ಸಮಿತಿ (1999-2000) * ಸದಸ್ಯೆರ್, ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಚಿವಾಲಯೊದ 'ಹಿಂದಿ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ' (1999-2000) * ಸದಸ್ಯೆರ್, ಸಂವಹನ ಸಚಿವಾಲಯೊದ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸಮಿತಿ (2000-04) * ಸದಸ್ಯೆರ್, ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ಸಬಲೀಕರಣ ಕುರಿತ ಸಂಸದೀಯ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿ (2000-01) ==ಉಲ್ಲೇಕೊಲು== {{Reflist}} {{DEFAULTSORT:Yadav, Sudha}} [[ವರ್ಗೊ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಲು]] [[ವರ್ಗೊ:ಕರ್ನಾಟಕೊದ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರ್]] [[ವರ್ಗೊ:ಭಾರತೊದ ಪೊಂಜೊವುಲೆನ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆರ್]] fulap0lsrhux2jzm54324olsdj2jga3