వికీపీడియా
tewiki
https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
మీడియా
ప్రత్యేక
చర్చ
వాడుకరి
వాడుకరి చర్చ
వికీపీడియా
వికీపీడియా చర్చ
దస్త్రం
దస్త్రంపై చర్చ
మీడియావికీ
మీడియావికీ చర్చ
మూస
మూస చర్చ
సహాయం
సహాయం చర్చ
వర్గం
వర్గం చర్చ
వేదిక
వేదిక చర్చ
TimedText
TimedText talk
మాడ్యూల్
మాడ్యూల్ చర్చ
Package
Package talk
Event
Event talk
Topic
మూస:శుద్ధి
10
2887
4989635
4470226
2026-10-27T10:42:43Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989635
wikitext
text/x-wiki
{{ambox
| type = style
| image = [[Image:Broom_icon.svg|40px]]
| text = '''నాణ్యతను మెరుగుపరచేందుకు గాను ఈ వ్యాసానికి [[వికీపీడియా:శుద్ధి|శుద్ది]] అవసరం. వికీపీడియా [[వికీపీడియా:శైలి|శైలిని]] అనుసరించి వ్యాసాన్ని మెరుగు పరచండి.'''<br /><small>వ్యాసంలో మెరుగు పరచవలసిన అంశాల గురించి [[{{TALKPAGENAME}}|చర్చపేజీలో]] చర్చించండి. లేదా [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} ఈ మూస స్థానంలో] మరింత [[Wikipedia:Template messages/Cleanup#Specific issues|నిర్దుష్టమైన మూస]] పెట్టండి. {{#if:{{{date|}}}|<br />ఈ వ్యాసాన్ని శుద్ధిచేయాలని '''{{{date}}}''' న గుర్తించారు.}}</small>
}}
<includeonly>{{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|0|{{#if:{{{date|}}}|[[వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]|[[వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]}}|[[వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన ఇతర పేజీలు|{{PAGENAME}}]]}}</includeonly><!-- మూసను వాడేటపుడు {{{1}}} అని ఉన్నచోట తేదీ, సంవత్సరం రాయాలి --><noinclude>[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వహణ మూసలు]] [[వర్గం:వ్యాసం పేజీ మూసలు]]</noinclude>
k74est8xvn381pxczklkudu8acqo1f8
వికీపీడియా:నిర్వాహకుల నోటీసు బోర్డు
4
3771
4989143
4986361
2026-10-26T12:43:24Z
Pranayraj1985
29393
/* Deletion of non free images which are not linked to any article */ సమాధానం
4989143
wikitext
text/x-wiki
__NEWSECTIONLINK__
{{Archives|auto=yes}}
వికీపీడియా నిర్వహణకు సంబంధించిన వ్యవహారాలపై చర్చకు ఉద్దేశించినది ఈ నోటీసు బోర్డు. ముఖ్యంగా ఇది [[వికీపీడియా:నిర్వాహకులు|నిర్వాహకులకు]] ఉద్దేశించినదే ఐనా, సభ్యులందరూ ఇక్కడ చర్చలో పాల్గొనేందుకు ఆహ్వానితులే!
==ముఖ్యమైన అంశాలు==
;నిర్వాహకులు చేయవలసినవి.
* [[వికీపీడియా:నిర్వాహకులు గమనిస్తూ ఉండవలసిన పేజీలు]]
* [[:వర్గం:తొలగించవలసిన_వ్యాసములు|తొలగించవలసిన వ్యాసాలు]]: {{PAGESINCATEGORY:తొలగించవలసిన_వ్యాసములు}}; ఉపవర్గాలు: {{PAGESINCATEGORY:తొలగించవలసిన_వ్యాసములు|subcats}}
* [[:వర్గం:All Wikipedia files with the same name on Wikimedia Commons]], [[:వర్గం:All Wikipedia files with a different name on Wikimedia Commons]] పరిశీలించి కామన్స్ లో ఫైల్ సరిగా వుంటే, స్థానికంగా తొలగింపు, అవసరమైతే స్థానికంగా లింకు మార్పులు, ( [[వికీపీడియా:బొమ్మల నిర్వహణ|ఫైళ్ల నిర్వహణకు సూచనలు]] )
;గమనిస్తూవుండవలసిన (వీక్షణాజాబితాలో చేర్చుకోవటంద్వారా) లింకులు
* [[మొదటి పేజీ]], [[మూస:మొదటిపేజీ_నిర్వహణస్థితి|మొదటి పేజీ నిర్వహణ స్థితి]] (రచ్చబండలో కనబడేటట్లు ఇమడ్చడమైనది)
* [[వికీపీడియా:రచ్చబండ|రచ్చబండ, దాని విభాగాలు]]
* [[వికీపీడియా:సహాయ కేంద్రం]]
* [[:వర్గం:సహాయం_కోసం_ఎదురు_చూస్తున్న_సభ్యులు_లేక_పేజీలు]] (రచ్చబండలో కనబడేటట్లు ఇమడ్చడమైనది)
* [[వికీపీడియా:వర్గాల_చర్చలు]]
* [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు ఫైళ్లు]]
* [[వికీపీడియా:Possibly_unfree_files]]
* [[వికీపీడియా:దిగుమతి అభ్యర్థనలు]]
* [[:వర్గం:నిర్వాహకుల సహాయం కోసం ఎదురు చూస్తున్న పేజీలు]]
__TOC__
== అనాథ మూసల తొలగింపు ==
వాడుకరి @[[వాడుకరి:Tappeta Anjan kumar|Tappeta Anjan kumar]], ఈరోజు వందల కొద్ది ఇన్కమింగ్ లింకులు లేని వ్యాసాల నుండి [https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B1%87%E0%B0%95:%E0%B0%9A%E0%B1%87%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%81/Tappeta_Anjan_kumar&target=Tappeta+Anjan+kumar&offset=20250331133540 అనాథ మూసను తొలగించారు]. [[ప్రత్యేక:చేర్పులు/2401:4900:4FE3:9F42:0:0:26:E8CC|2401:4900:4FE3:9F42:0:0:26:E8CC]] ఐ.పి గల అజ్ఞాత వాడుకరి కొన్నిటిని రద్దు చేసారు. పరిశీలించి తగు చర్యలు తీసుకోవాలి. [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 17:19, 31 మార్చి 2025 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గారూ వ్యాసాల్లో అనాథ మూసలు తగిలించే దానిపై దృష్టి పెట్టే బదులు... వాటికి ఇన్కమింగ్ లింకులు ఇవ్వడంపై దృష్టి పెడితే బావుంటుందేమో కదా! అని నా అభిప్రాయం! దయచేసి నిర్వాహకులు ఏమైనా చర్యలు తీసుకోవాలని అనుకుంటే వ్యాసాల్లో అనాథ మూసలు తొలగించే దానిపై తీసుకోండి..-[[వాడుకరి:Tappeta Anjan kumar|Tappeta Anjan kumar]] ([[వాడుకరి చర్చ:Tappeta Anjan kumar|చర్చ]]) 18:53, 31 మార్చి 2025 (UTC)
::ఇలాంటి ప్రాజెక్టులలో వ్యాసాలు సృష్టించే వాడుకరులు కేవలం లెక్కకు మరిన్ని వ్యాసాల సృష్టింపు చేయాలనే దృక్పథంతో కాకుండా వ్యాసం కనీసం ఉండాలిసిన వికీపీడియా మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా ఉండాలనే ద్వేయం ఉండాలి. [[వికీపీడియా చర్చ:వికీప్రాజెక్టు/స్త్రీవాదము - జానపదము 2025#స్త్రీవాదము - జానపదము 2024లో గమనించిన లోపాలు|స్త్రీవాదము - జానపదము 2024 ప్రాజెక్టు చర్చాపేజీలో]] నేను ముందే వీటి విషయం తెలిపాను. అంతేగానీ నిర్వాహకులు అనాథ మూసలు పెట్టేబదులు వాటికి లింకులు ఇచ్చే ప్రయత్నం చేయవచ్చుగదా అనటం భావ్యం కాదు. ప్రతిదీ నిర్వాహకులు చేయటానికి చురుకైన నిర్వాహకులు బహు కొద్దిమంది మాత్రమే ఉన్నారనే విషయం మీ అందరికి తెలుసు.ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:30, 1 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
:మరిన్ని విషయలు: ఆ అజ్ఞాత వాడుకరి ముందుగానే @[[వాడుకరి:Tappeta Anjan kumar|Tappeta Anjan kumar]] గారి చర్చా పేజీలో [[వాడుకరి చర్చ:Tappeta Anjan kumar#ఆర్ఫన్ మూస|విజ్ఞప్తి చేసారు]]. @[[వాడుకరి:Pravallika16|Pravallika16]] గారు [[విదేశీ స్త్రీల జాబితా]] అనే మరొక అనాథ పేజీ సృష్టించి, ఓ జాబితాలో లింకులు ఇచ్చారు. ఈ పేజీ వికీ నియమాలకు అనుగుణంగా లేదు. ఎవరికి వీరు విదేశీయులు? ఇది స్త్రీవాదం ప్రాజెక్టు సంబంధించిన విషయం కనుక @[[వాడుకరి:Tmamatha|Tmamatha]], @[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] @[[వాడుకరి:Nskjnv|Nskjnv]] చూడాలి.
:''(రచ్చబండలో చర్చ: [[వికీపీడియా:రచ్చబండ#అనాథ పేజీల రక్షణ]])'' [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 05:03, 1 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గారు, ఈ ప్రాజెక్టు కి నేను నిర్వాకురాలిని కాదు. దయచేసి గమనించగలరు. [[వాడుకరి:Tmamatha|Tmamatha]] ([[వాడుకరి చర్చ:Tmamatha|చర్చ]]) 05:19, 1 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
వికీపీడియాలో చక్కగా కృషి చేస్తున్న కొత్త వాడుకరులు [[వాడుకరి:Tappeta Anjan kumar|Tappeta Anjan kumar]] గారికి అభినందనలు, అయితే మీరు దిద్దుబాట్లు చేస్తున్నప్పుడు వికీ నియమాలను పూర్తిగా తెలుసుకొని చేస్తే బాగుంటుంది, మీకు అన్ని తెలిసి ఉండకపోవచ్చు దాంట్లో తప్పేమీలేదు.
ఇకపోతే [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గారు, ఈ విషయంపై చర్చ లేవనెత్తినందుకు మీక్కూడా అభినందనలు, చర్చల్లో పాల్గొనడం వికీపీడియాలో చాలా ముఖ్యమైనది, కానీ ఇతరులతో ఏదైనా విషయాన్నీ ప్రస్తావించేటప్పుడు సున్నితంగా తెలియపరచటం గౌరవప్రదమని గమనించగలరు.
[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు, మీరు అన్నది ముమ్మాటికీ వాస్తవమే అన్ని పనులు నిర్వాహకులే చేయాలంటే కష్టమే. ఇక్కడ ప్రస్తావనకు వచ్చిన చాలా వ్యాసాల్లో సింహ భాగం [[వాడుకరి:Pravallika16]] గారి వ్యాసాలే ఉన్నాయి, వాటికి ఆమె బాధ్యత తీసుకుంటున్నట్టు రచ్చబండలో తెలియపరిచారు. ధన్యవాదాలు - [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|అభిలాష్ మ్యాడం]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 12:39, 1 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
== Report concerning User:27.59.174.67 ==
[[Special:Contributions/27.59.174.67|27.59.174.67]] – Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[వాడుకరి:Hide on Rosé|Hide on Rosé]] ([[వాడుకరి చర్చ:Hide on Rosé|చర్చ]]) 09:02, 22 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
== వాడుకరి:Dibyayoti176255 ==
[[ప్రత్యేక:చేర్పులు/Dibyayoti176255]] చూస్తే ఎటువంటి చర్చా లేకుండా పేజీలను తరలిస్తున్నారు. అవి కూడా అంత సులభంగా తరలించదగ్గ పేజీలు కాదు. సార్వత్రిక ఖాతా గమనిస్తే కొన్ని వికీలలో ఈ వాడుకరి పై నిరోధం ఉంది. ఈ తరలింపులను రద్దు చేసి, వాడుకరిపై తగు చర్యలు తీసుకోవాలి. [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 16:20, 8 మే 2025 (UTC)
:ఆ వ్యక్తి కాలుపెట్టిన దాదాపు ప్రతీ వికీలోనూ అతన్ని/ఆమెను నిరోధించారు. ఒకే ఒక్కసారి హెచ్చరించాలి. ఆ తరవాత చేసే మొదటి తప్పుతో నిరోధించాలి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:33, 9 మే 2025 (UTC)
== ఐపీ అడ్రసుల దుశ్చర్యలు ==
ఈ రోజు సాయంత్రం నుంచి కొన్ని ఐపీ అడ్రసుల నుంచి తప్పుడు మార్పులు గమనించి వాటిని తిరగ్గొట్టాను. ఉదాహరణకు [https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%B8%E0%B0%BF.%E0%B0%AF%E0%B0%B8%E0%B1%8D.%E0%B0%86%E0%B0%B0%E0%B1%8D._%E0%B0%86%E0%B0%82%E0%B0%9C%E0%B0%A8%E0%B1%87%E0%B0%AF%E0%B1%81%E0%B0%B2%E0%B1%81&curid=40129&diff=4601550&oldid=4601526 ఈ లింకు]. వ్యక్తుల పుట్టిన తేదీలు, ఊర్లను ఎటువంటి మూలాలు లేకుండా, చర్చలు లేకుండా మార్చారు. అలాంటి వాటిన్నంటినీ తిరగ్గొట్టాను. ఇంకా ఏదైనా నేను మిస్ అయిఉంటే గమనించి సవరించగలరు. [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 16:39, 10 జూలై 2025 (UTC)
:@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి:K.Venkataramana|వెంకటరమణ]] గారూ ఇవి రోజూ నాకు సర్వ సాధారణమైనవి. ఎవరోగానీ కావాలని ఇటీవల మార్పులలోని వ్యాసాల నుండి ఎంపికచేసుకుని సమాచారపెట్టెలలో అంతకుముందు ఉన్న మీడియా ఫైల్స్ తొలగించి పిచ్చిబొమ్మల పెట్టటం, వ్యాసాలలో ఇష్టమొచ్చినట్లు అనుచిత మార్పులు చేయటం ఇది నిత్యం జరుగుచున్నపని.ఈ మధ్య కాలంలో నేను కొన్ని వ్యాసాలు సంరక్షణలో పెట్టకతప్పలేదు. మీరు గమనించి తగిన చర్యలు తీసుకున్నందుకు ఇద్దరికీ ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 17:21, 10 జూలై 2025 (UTC)
== Report concerning User:157.35.67.168 ==
[[Special:Contributions/157.35.67.168|157.35.67.168]] – Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[వాడుకరి:人间百态|人间百态]] ([[వాడుకరి చర్చ:人间百态|చర్చ]]) 13:20, 14 ఆగస్టు 2025 (UTC)
== Report concerning User:Indian wikpedia ==
[[Special:Contributions/Indian wikpedia|Indian wikpedia]] – Misleading username <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[వాడుకరి:Hehua|Hehua]] ([[వాడుకరి చర్చ:Hehua|చర్చ]]) 13:23, 17 ఆగస్టు 2025 (UTC)
== లక్ష్మీ నారాయణ్ మహారాణా ==
Apologies for writing in English. [[లక్ష్మీ నారాయణ్ మహారాణా]] has been under deletion request for over a month now, and the notice is repeatedly removed by the spammer. This article is about a long-term abuser of many projects who is continually blocked and has their contributions reversed. This article is preventing the deletion of the corresponding item at Wikidata. Thanks, [[వాడుకరి:Bovlb|Bovlb]] ([[వాడుకరి చర్చ:Bovlb|చర్చ]]) 23:38, 25 సెప్టెంబరు 2025 (UTC)
:@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] లేదా @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు, ఈ వ్యాసాన్ని తొలగించగలరు. [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 08:53, 26 సెప్టెంబరు 2025 (UTC)
::ఆ వ్యాసం పలుమారులు తొలగించబడింది. మరలా తొలగించాను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:56, 26 సెప్టెంబరు 2025 (UTC)
:::ధన్యవాదాలండి. @[[వాడుకరి:Bovlb|Bovlb]] The article has been deleted, you can proceed with deletion on Wikidata. [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 09:02, 26 సెప్టెంబరు 2025 (UTC)
::::It's back as [[లక్ష్మీ నారాయణ మహరాణా]]. They're still removing the deletion tag. Thanks, [[వాడుకరి:Bovlb|Bovlb]] ([[వాడుకరి చర్చ:Bovlb|చర్చ]]) 16:49, 10 ఆగస్టు 2026 (UTC)
== Report concerning User:Sakethyadav ==
[[Special:Contributions/Sakethyadav|Sakethyadav]] – added refs from self-published or promotional sites; not reliable per [[వికీపీడియా:నమ్మదగ్గ మూలాలు]]. [[వాడుకరి:Saroj|Saroj]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saroj|చర్చ]]) 05:46, 8 అక్టోబరు 2025 (UTC)
== Report concerning User:~2025-28482-36 ==
[[Special:Contributions/~2025-28482-36|~2025-28482-36]] – Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[వాడుకరి:Quinlan83|Quinlan83]] ([[వాడుకరి చర్చ:Quinlan83|చర్చ]]) 16:29, 13 అక్టోబరు 2025 (UTC)
== [[:Category:Pages using the JsonConfig extension]] ==
Please delete this category as it is no longer necessary. See [[:phab:T378352]]. [[వాడుకరి:NguoiDungKhongDinhDanh|NguoiDungKhongDinhDanh]] ([[వాడుకరి చర్చ:NguoiDungKhongDinhDanh|చర్చ]]) 19:25, 5 డిసెంబరు 2025 (UTC)
:తొలగించాను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:26, 6 డిసెంబరు 2025 (UTC)
== చైతన్య పాంచజన్యం ==
[[చైతన్య పాంచజన్యం]] పేజీని గమనించండి. అలాగే, దానికి సంబంధించిన [[వాడుకరి చర్చ:Yedavallisreddy#చైతన్య పాంచజన్యం పేజీలో మీరు చేసిన దిద్దుబాటు|ఈ చర్చను]] కూడా పరిశీలించి, తగు చర్య తీసుకోవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:19, 13 డిసెంబరు 2025 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, 2026, జనవరి 1న చైతన్య పాంచజన్యం పేజీని @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు తొలగించారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:19, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారూ పరిశీలించి తగిన చర్యలు తీసుకున్నందుకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 01:09, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== నాగండ్ల పేజీ చూడండి ==
[[నాగండ్ల]] పేజీ చూడండి. అందులో ఇచ్చిన మూలాలు చూడండి. ఆ తరువాత [[చర్చ:నాగండ్ల]] చూడండి. ఇలాంటి సమస్యలపై చర్యలు నిర్వాహకులు మాత్రమే తీసుకునే అవకాశం ఉంది. అంచేత ఆయా పేజీలను చూడమని మిమ్మల్ని ఇబ్బంది పెట్టక తప్పడం లేదు. అన్యథా భావించకండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:26, 13 డిసెంబరు 2025 (UTC)
== అజ్ఞాతల ఆగడాలు ==
అజ్ఞాతలను అదుపులో పెట్టాలి. [[చైతన్య భారతి ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ]], [[Education]], [[ట్రాక్టర్]], [[సంతూర్ స్కాలర్షిప్ ప్రోగ్రాం]] పేజీల్లో దుశ్చర్యలు చేసారు. అజ్ఞాతల దిద్దుబాట్ల మీద ధ్యాస పెట్టాలని నిర్వాహకులందరికీ విజ్ఞప్తి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:37, 6 ఫిబ్రవరి 2026 (UTC)
:పేజీల్లో దుశ్చర్యలను తొలగించినందుకు ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:21, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== దుశ్చర్య ==
ఇవ్వాళ [https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AA%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE:%E0%B0%B2%E0%B0%BE%E0%B0%97%E0%B0%BF%E0%B0%A8%E0%B1%8D%E2%80%8C_%E0%B0%85%E0%B0%B5%E0%B0%A1%E0%B0%82_%E0%B0%8E%E0%B0%B2%E0%B0%BE&curid=3719&diff=4762052&oldid=4356819 లాగిన్ అవడం ఎలా పేజీలో దుశ్చర్య] జరిగింది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:57, 10 ఫిబ్రవరి 2026 (UTC)
:ఆ అజ్ఞాతవాడుకరి నెట్ ఐడి 6 నెలలుపాటు నిరోధం విధించాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:08, 10 ఫిబ్రవరి 2026 (UTC)
== Report concerning User:Anonuser4 ==
[[Special:Contributions/Anonuser4|Anonuser4]] – Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[వాడుకరి:NDG|NDG]] ([[వాడుకరి చర్చ:NDG|చర్చ]]) 11:42, 16 మార్చి 2026 (UTC)
== Unused interface messages ==
Please delete the following interface messages, as they are no longer used:
* [[MediaWiki:Watchdetails]]
* [[MediaWiki:Watcheditlist]]
* [[MediaWiki:Wlhideshowbots]]
* [[MediaWiki:Wlhideshowown]]
See [[:m:Steward requests/Miscellaneous#Deleting unused messages from multiple wikis|this SRM request]] and [[:phab:T234776]]. [[వాడుకరి:NguoiDungKhongDinhDanh|NguoiDungKhongDinhDanh]] ([[వాడుకరి చర్చ:NguoiDungKhongDinhDanh|చర్చ]]) 01:07, 25 మార్చి 2026 (UTC)
: Ping [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]]. [[వాడుకరి:Neriah|Neriah]] ([[వాడుకరి చర్చ:Neriah|చర్చ]]) 11:23, 9 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
::✅ Done [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 12:25, 9 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
== Report concerning User:APPARAO ADMS EBIKES ==
[[Special:Contributions/APPARAO ADMS EBIKES|APPARAO ADMS EBIKES]] – Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[వాడుకరి:NDG|NDG]] ([[వాడుకరి చర్చ:NDG|చర్చ]]) 17:03, 18 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
== Report concerning User:~2026-31992-83 ==
[[Special:Contributions/~2026-31992-83|~2026-31992-83]] – Vandalism <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[వాడుకరి:NDG|NDG]] ([[వాడుకరి చర్చ:NDG|చర్చ]]) 15:57, 29 మే 2026 (UTC)
== రెవిన్యూ గ్రామం పేజీలో దుశ్చర్య ==
[[రెవిన్యూ గ్రామం]] పేజీని గమనించారా? అందులో అజ్ఞాత దుశ్చర్య చేసాడు. నేను దాన్ని తిరగ్గొట్టాను. మళ్ళీ అదే దుశ్చర్య చేసాడు. పరిశీలించండి, తీసుకోవాల్సిన చర్య తీసుకోండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:31, 31 మే 2026 (UTC)
== తెలుగు సమాచారం అందుబాటులోకి/బేరీజు ==
[[వికీపీడియా:WikiProject/తెలుగు సమాచారం అందుబాటులోకి/బేరీజు]] పేజీ చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:22, 6 జూలై 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, 2026 జూలై 15న @[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారు పేజీని తొలగించారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:24, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== Deletion of non free images which are not linked to any article ==
Sorry for posting in English. Non free fair use images are not permitted if they are not used in any article. such images are to be deleted as it will be a copyright violation. There are 351 non free images in te.wiki which are not linked to any article. they need to be deleted. For kind attention. @[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] @[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] @[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] @[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] @[[వాడుకరి:T.sujatha|T.sujatha]] @[[వాడుకరి:Veeven|Veeven]] @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] @[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] @[[వాడుకరి:రహ్మానుద్దీన్|రహ్మానుద్దీన్]]
#[[:file:'HIT_2'.jpg]]
#[[:file:41579_133430650020269_7782_n.jpg]]
#[[:file:800px-BZA_Train_Station.jpg]]
#[[:file:A.Kodandaramireddy.jpg]]
#[[:file:A.V._Subbarao.JPG]]
#[[:file:AKKhan.jpg]]
#[[:file:AKRaychaudhuri.jpg]]
#[[:file:Aachanta_Venkatarathnam_Naidu.JPG]]
#[[:file:Aashiqui_2.jpeg]]
#[[:file:Acharya.jpg]]
#[[:file:Actress_rajitha.jpg]]
#[[:file:Adobe_Scan_29_Apr_2024.pdf]]
#[[:file:Agnyaathavaasi.jpg]]
#[[:file:Ahsanuddin_Amanullah.jpg]]
#[[:file:Airaa_telugu.jpg]]
#[[:file:Akella.JPG]]
#[[:file:Akkiraju_ramapathirao.jpg]]
#[[:file:Aksharayan_Logo.jpg]]
#[[:file:Alekhya_Punjala.jpeg]]
#[[:file:Ali_actor.jpg]]
#[[:file:Alluri_postal_stamp.jpg]]
#[[:file:Ammangi_Venugopal.jpg]]
#[[:file:Amrita-vishwa-vidyapeetham-color-logo.png]]
#[[:file:Anbukku_Naan_Adimai.jpg]]
#[[:file:Andariki_Ayurvedam.jpg]]
#[[:file:Animal_(2023_film)_poster.jpg]]
#[[:file:Anishetty_Rajitha.jpg]]
#[[:file:Anita.png]]
#[[:file:AnithaRao_Kotla.jpg]]
#[[:file:Anjani_Kumar_(IPS).jpeg]]
#[[:file:AnnaLezneva.jpg]]
#[[:file:Annayya.jpg]]
#[[:file:Antharvedana_book_cover_page.jpg]]
#[[:file:Anumula-Revanth-Reddy.jpg]]
#[[:file:Anura_Ranasinghe.jpg]]
#[[:file:Arekapudi_Gandhi.jpeg]]
#[[:file:Atal_Bihari_Vajpayee_Medical_University_Logo.png]]
#[[:file:BB_Patil.jpg]]
#[[:file:BHAMIDIPATI1.jpg]]
#[[:file:Bajireddy_Govardhan.jpeg]]
#[[:file:Balla_Saraswathi.jpg]]
#[[:file:Balloon_Film_Poster.jpg]]
#[[:file:Bandari_Lakshma_Reddy.png]]
#[[:file:Banu_Mushtaq.png]]
#[[:file:Bava_maradallu_(1961).jpg]]
#[[:file:Bayyaji_appaji_patel.png]]
#[[:file:Bharatiya_Janata_Party_logo.png]]
#[[:file:BhumaAkhilaPriya.jpg]]
#[[:file:Bhuma_Nagireddy.jpg]]
#[[:file:Bigala_Ganesh_Guptha.jpeg]]
#[[:file:Billa_mahender_books.jpg]]
#[[:file:Bollimuntha_sivaramakrishna.jpg]]
#[[:file:Bommala_koluvu_(1980).pdf]]
#[[:file:Boodida_bikshamaya.jpg]]
#[[:file:Brahmaji.jpg]]
#[[:file:Burrakatha.jpg]]
#[[:file:C.r.subburaman.jpg]]
#[[:file:CM_KCR_Inaguration_to_Mallannasagar_Reservoir.jpg]]
#[[:file:CM_KCR_hoisted_the_National_Flag_at_Golconda_Fort.jpg]]
#[[:file:Chamala_Kiran_Kumar.png]]
#[[:file:Charan_Arjun.jpg]]
#[[:file:Chennamaneni_Ramesh_Babu.jpg]]
#[[:file:Chirumarthi_Lingaiah.jpg]]
#[[:file:Clive_Hubert_Lloyd.jpg]]
#[[:file:D._V._Paluskar.jpg]]
#[[:file:DACOIT.jpg]]
#[[:file:Damodar_Rao_Deevakonda.jpg]]
#[[:file:Damodaram_sanjeevayya.jpg]]
#[[:file:Dasoju_Sravan.jpeg]]
#[[:file:Deepakondadamodhar.jpg]]
#[[:file:DeepikaReddy.jpg]]
#[[:file:Devulapalli_PrabhakaraRao.jpg]]
#[[:file:Diagram_showing_leukorrhea_infection.jpg]]
#[[:file:Dongalunnarujaagratha.jpg]]
#[[:file:Dr._Kondapalli_Neeharini.jpeg]]
#[[:file:Dwarakatirumala_venkateswaraswami.jpg]]
#[[:file:Enugu_Narasimha_Reddy.jpg]]
#[[:file:Farhat_Ibrahim.jpeg]]
#[[:file:Gadari_Kishore_Kumar.jpg]]
#[[:file:Gamyam.jpg]]
#[[:file:Gandhi_Institute_of_Technology_and_Management_logo.jpg]]
#[[:file:Gannu_krishnamurthy.jpg]]
#[[:file:Gautu_Syamsundar_Shivaji.jpg]]
#[[:file:Gelupupilupu.jpg]]
#[[:file:Gemini_Album_Cover.jpg]]
#[[:file:Ghani_(2021_film).jpg]]
#[[:file:Godisela_Rajesham_Goud.jpg]]
#[[:file:Gottimukkala_PadmaRao.jpeg]]
#[[:file:Gundamma.png]]
#[[:file:GunduHanumanthaRao.jpg]]
#[[:file:Gundu_Sudarshan.jpg]]
#[[:file:HIT_The_First_Case.jpg]]
#[[:file:Harischandra.jpg]]
#[[:file:Heimalata_1896_1986_Reprint.jpg]]
#[[:file:Hillary-norgay.jpg]]
#[[:file:Hiralal_moriya.jpg]]
#[[:file:Hukumdev.jpg]]
#[[:file:Imagename.jpg]]
#[[:file:Institute_of_Mental_Health_Logo.jpg]]
#[[:file:JULURU.jpg]]
#[[:file:Jagarlamudi_radhakrishna.jpg]]
#[[:file:Jajula_gowri.jpg]]
#[[:file:Jalajam_Sathyanarayana.jpg]]
#[[:file:James-cameron-7.webp]]
#[[:file:Jana_Sena_Party_Logo.jpeg]]
#[[:file:Japan_2023_poster.jpg]]
#[[:file:Jd-chakravarthy.jpg]]
#[[:file:Jetty_Movie_Poster.jpeg]]
#[[:file:Joe_movie.jpg]]
#[[:file:Jogiramesh.jpg]]
#[[:file:Jogu_Ramanna.jpeg]]
#[[:file:K.Omanakutti.jpg]]
#[[:file:K.S.-Ratnam.jpg]]
#[[:file:K.V.Raghunathareddy.jpg]]
#[[:file:K.v.ramanachary_ias.jpg]]
#[[:file:K_CHANDRU.jpg]]
#[[:file:Kadhal_Desam.jpg]]
#[[:file:Kala_Telanganam_Book_Cover_Page.jpg]]
#[[:file:Kalva-sriniuvasulu.jpg]]
#[[:file:Kanneganti_Lalitha.jpg]]
#[[:file:Karuppan_poster.jpg]]
#[[:file:Kethireddy_Peddareddy.jpg]]
#[[:file:Kishori_amonkar.jpg]]
#[[:file:Koduthu_Vaithaval.jpg]]
#[[:file:Komatareddy_venkatereddy.jpg]]
#[[:file:Konathala_rama_krishna.gif]]
#[[:file:Kondapochamma_Reservoir_Inagulation_by_CM_KCR.jpg]]
#[[:file:Kongumudi_DVD_cover.jpg]]
#[[:file:Kopparapu_kavulu.jpg]]
#[[:file:Koppula-Eeshwar.jpg]]
#[[:file:Kotha_Prabhakar_Reddy.jpg]]
#[[:file:Kotla_Hanumantharao.jpg]]
#[[:file:Krishna-vrinda-vihari_1.jpg]]
#[[:file:Krishna_Vrinda_Viharaa.jpg]]
#[[:file:Kunamneni-Sambasiva-Rao.jpg]]
#[[:file:Kusukuntla_Prabhakar_Reddy.jpg]]
#[[:file:Lakshmisha.jpg]]
#[[:file:Lalgudi-jayaraman.jpg]]
#[[:file:Love_marriage.jpg]]
#[[:file:MAD_2023_Film.jpg]]
#[[:file:MANAKU_TELIYANI_TELANGANA.jpg]]
#[[:file:Maganti_Gopinath.jpg]]
#[[:file:Mahenderreddy.jpg]]
#[[:file:Mallaram_Forest_Name_Board.jpg]]
#[[:file:Manasa_Varanasi.jpeg]]
#[[:file:Manchumanoj.jpg]]
#[[:file:Mande_Gundelu_(1979).jpg]]
#[[:file:Manne_Srinivas_Reddy.jpg]]
#[[:file:Manu_Charithra.jpg]]
#[[:file:Manushulu_Matti_Bommalu_(1974)-Song_Booklet.pdf]]
#[[:file:Masana_chennappa.jpg]]
#[[:file:MechanicRocky.jpg]]
#[[:file:Meena_01.jpg]]
#[[:file:Mpimage_photo_5077.jpg]]
#[[:file:Muhammad_Hidayatullah.jpg]]
#[[:file:Myname_Rajanikanth_bookcover.jpg]]
#[[:file:N.-Janardhan-Reddy.jpg]]
#[[:file:N._Valarmathi.jpg]]
#[[:file:NTR_ph_cu.jpg]]
#[[:file:Nadia_Actress.jpg]]
#[[:file:Nagam_jarardhana_reddy.jpg]]
#[[:file:Nalgonda.jpg]]
#[[:file:Naveen_Medaram.jpg]]
#[[:file:Naveen_reddy_Cropped.png]]
#[[:file:Nerella_venumadhav.jpg]]
#[[:file:Niyantha.png]]
#[[:file:Nori_Dattatreyudu.jpg]]
#[[:file:Nusrat-Jahan.jpg]]
#[[:file:Nyayaniki_Siksha_(1988).jpg]]
#[[:file:Okayodhudu.jpg]]
#[[:file:Okayodhuduimage.jpg]]
#[[:file:PIP.logo.gif]]
#[[:file:Pagala_sampathreddy.jpg]]
#[[:file:Palnati_Brahmanayudu.jpg]]
#[[:file:Pamela_Satpathy.jpg]]
#[[:file:Param_veer_chakra.gif]]
#[[:file:Patam_Kathalu_Book_Cover_Page.jpg]]
#[[:file:Patnam_narender_reddy.jpg]]
#[[:file:Pilla_Nuvvu_Leni_Jeevitham_Audio.jpg]]
#[[:file:Prajasahiti_1992_Oct_first_page.png]]
#[[:file:Prakasam_Mandals.png]]
#[[:file:Pramod_Mahajan.jpg]]
#[[:file:Pranahita_Wildlife_Sanctuary.jpg]]
#[[:file:Prasen_Bellamkonda.jpeg]]
#[[:file:Pratap_chandra_reddy..png]]
#[[:file:Prema_kiritam_(1988).pdf]]
#[[:file:Prematho_Raa_Album_Cover.JPG]]
#[[:file:Priya_Vadlamani.png]]
#[[:file:Puchalapalli_sundarayya.jpg]]
#[[:file:Pvenkateswararao.jpg]]
#[[:file:R.Vedavalli.png]]
#[[:file:RRR_(Roudram_Ranam_Rudhiram)_రౌద్రం_రణం_రుధిరం.jpg]]
#[[:file:Ra-raju-telugu-movie.jpg]]
#[[:file:Racha_Ravi.jpg]]
#[[:file:Radhika-kumaraswamy.jpeg]]
#[[:file:Raghuveera-Reddy-N.gif]]
#[[:file:Raja_(1976)-Song_Booklet.pdf]]
#[[:file:Rajuyadav.jpg]]
#[[:file:Raktha_Kanneeru.jpg]]
#[[:file:Ralangi_venkatramayya.jpg]]
#[[:file:Ramoji_Rao.png]]
#[[:file:Ranga-ranga-vaibhavanga.jpg]]
#[[:file:Ravi_Shankar_Sunke.jpeg]]
#[[:file:Ravi_kumar_Bhaskara_batla.jpg]]
#[[:file:Razor.jpg]]
#[[:file:Rega_Kantha_Rao.jpg]]
#[[:file:Rohini_in_Navamohini.jpg]]
#[[:file:Rpriya.jpg]]
#[[:file:SHAR_launch_img.gif]]
#[[:file:SS_-_cropped.png]]
#[[:file:Saavitri_1.jpg]]
#[[:file:Sabari_2023.jpg]]
#[[:file:Sakshi_Main_page.jpg]]
#[[:file:Sakshilogo.jpg]]
#[[:file:Samala_venu.jpg]]
#[[:file:Sanam_Teri_Kasam_2016.jpeg]]
#[[:file:Sandra_Venkata_Veeraiah.jpeg]]
#[[:file:Saneswara_swamy-mandapalli.jpg]]
#[[:file:Sangamitra_bandopadyaya.jpg]]
#[[:file:SarangapaniJathakam.jpg]]
#[[:file:Sasivadane.jpg]]
#[[:file:Savithri.jpg]]
#[[:file:Screenshot_18-10-2024_184459_.jpeg]]
#[[:file:Seetha_Kalyana_Vaibhogame.jpg]]
#[[:file:Selfie_of_success.jpg]]
#[[:file:Shanmukha_Anjaneyaraju.JPG]]
#[[:file:Simran_Choudhary.jpeg]]
#[[:file:Sitaram_Naik.jpeg]]
#[[:file:Sobhanbabu_CU.jpg]]
#[[:file:Spyrologo2018.png]]
#[[:file:Sri-bollomunta.jpg]]
#[[:file:Sriranganeetulu.jpg]]
#[[:file:Subhash_chandran.jpg]]
#[[:file:Sunil_mittal_cu.jpg]]
#[[:file:T.V.Gopalakrishnan.jpg]]
#[[:file:T._Prakash_Goud.jpeg]]
#[[:file:TWorks_Building.jpg]]
#[[:file:Tadepalli-lakshmi-kanta-rao-101.jpg]]
#[[:file:Teenmaar_Mallanna_Cropped.png]]
#[[:file:Telangana_Tejomurthulu_Book_Cover_Page.jpg]]
#[[:file:TeluguFilm_Bhavani.jpg]]
#[[:file:TeluguFilm_SRPB_Scr.shot.jpg]]
#[[:file:Telugu_sumathisatakam1.GIF]]
#[[:file:Telugu_sumathisatakam2.GIF]]
#[[:file:Thalliveru_Book_Cover_Page.jpeg]]
#[[:file:Thangeduvanam_Book_Cover_Page.jpg]]
#[[:file:Thota_Chandrasekhar.jpg]]
#[[:file:ThugLife.jpg]]
#[[:file:Tirunagari_DevakiDevi.jpg]]
#[[:file:Topgear.jpg]]
#[[:file:UKUP_poster.jpg]]
#[[:file:Usha_Parinayam.jpg]]
#[[:file:VALENTINES_NIGHT.jpg]]
#[[:file:VASANTHA_VENKATA_KRISHNA_PRASAD.jpeg]]
#[[:file:Varupula-subbarao.jpg]]
#[[:file:Veda_Archana_Sastry.jpg]]
#[[:file:Veppam_poster.jpg]]
#[[:file:VeyDharuvey.jpg]]
#[[:file:Viraj-ashwin-interview-stills3.jpg]]
#[[:file:Virata_Parvam_poster.jpg]]
#[[:file:Vladimir_Nabokov.jpg]]
#[[:file:VolgaToGanga_telugu_cover.jpg]]
#[[:file:Wonka_2023_film_poster_test.jpg]]
#[[:file:Yashoda124.jpg]]
#[[:file:అడ్డాల_అరవలరాజు.jpg]]
#[[:file:అనుకోని_ప్రయాణం_2022.jpg]]
#[[:file:అన్వర్_వరంగల్68.jpg]]
#[[:file:అమ్ము_2022.jpg]]
#[[:file:ఆంధ్ర_క్రియాస్వరూప_మణిదీపిక.pdf]]
#[[:file:ఆంధ్ర_వాగ్గేయకార_చరిత్రము2.webp]]
#[[:file:ఆడపిల్లలు_అర్ధరాత్రి_హత్యలు.png]]
#[[:file:ఆధార్_కార్డు_లోగో_1590566805902.jpg]]
#[[:file:ఆవేశం_(1980_సినిమా).png]]
#[[:file:ఉదయమిత్ర.jpg]]
#[[:file:ఎఫ్.సి._కోహ్లీ.jpg]]
#[[:file:ఓరి_దేవుడా_2022.jpg]]
#[[:file:కళాపురం_(సినిమా).jpg]]
#[[:file:కాదంబరికిరణ్.jpeg]]
#[[:file:కాశీం.jpg]]
#[[:file:క్యాలీఫ్లవర్_(సినిమా).png]]
#[[:file:క్రాంతి_డ్రిల్మ్యాన్.jpeg]]
#[[:file:క్రైమ్_థ్రిల్లర్_సినిమా.jpg]]
#[[:file:గగన్_ఖోడా.webp]]
#[[:file:గాయని_గోపిక_పూర్ణిమ.jpg]]
#[[:file:గొట్టిపాటి_కొండపనాయుడు.jpg]]
#[[:file:గోపరాజు_రశ్మి.jpg]]
#[[:file:ఘంటాడి_కృష్ణ.JPG]]
#[[:file:చింతా_కృష్ణమూర్తి.jpg]]
#[[:file:చెయ్యెత్తి_జైకొట్టు_(1969_సినిమా).jpg]]
#[[:file:చెలమచెర్ల_రంగాచార్యులు.jpg]]
#[[:file:చెళ్లపిళ్ల_సత్యం.jpg]]
#[[:file:జంధ్యాల_వెంకట_సీతారామశాస్త్రి.jpg]]
#[[:file:జోగు_రామన్న.jpg]]
#[[:file:జ్యువెల్_థీఫ్.jpeg]]
#[[:file:తరగతి_గది_దాటి.jpg]]
#[[:file:థామస్_జార్జ్_రూథర్ఫర్డు.png]]
#[[:file:ది_బేకర్_అండ్_ది_బ్యూటీ_2021.jpg]]
#[[:file:దెబ్బకు_దెబ్బ_(1968_సినిమా).jpg]]
#[[:file:ధమకా.jpg]]
#[[:file:నయీం_డైరీస్.jpg]]
#[[:file:నా_స్మృతిపథంలో.jpg]]
#[[:file:నిశ్శబ్ద_రాత్రి.jpg]]
#[[:file:నీ_ప్రేమే_నా_ప్రాణం.jpg]]
#[[:file:పత్ని2.jpg]]
#[[:file:పత్ని_(సినిమా).png]]
#[[:file:పద్మజారెడ్డి.jpeg]]
#[[:file:పన్నెండు_సూత్రాలు.jpg]]
#[[:file:పన్యాల_రంగనాథరావు.jpg]]
#[[:file:పరవస్తు_వెంకట_రంగాచార్యులు.jpg]]
#[[:file:పరుచూరి_నారాయణాచార్యులు.jpg]]
#[[:file:పసలపూడి_వీరబాబు_2022.jpg]]
#[[:file:పాలంకి_వెంకట_రామచంద్రమూర్తి.jpg]]
#[[:file:పాలపర్తి_శ్యామలానందప్రసాద్.jpg]]
#[[:file:పావులూరి_మల్లన.jpg]]
#[[:file:పురాణపండ_రాధాకృష్ణమూర్తి.jpg]]
#[[:file:పెళ్లి_చేసి_చూపిస్తాం_1983.jpg]]
#[[:file:పెళ్ళి_గోల.webp]]
#[[:file:పైడి_లక్ష్మయ్య.jpg]]
#[[:file:పొన్నపల్లి_మధుసూదన్.jpg]]
#[[:file:బభ్రువాహన_(1942_సినిమా).jpg]]
#[[:file:బలిజేపల్లి_సాయిలక్ష్మి.jpg]]
#[[:file:బి.ఎన్._శాస్త్రి.jpg]]
#[[:file:బిచ్చగాడు_2.jpg]]
#[[:file:బుక్కపట్నం_రాఘవాచార్యులు.jpg]]
#[[:file:భారత_ఎన్నికల_కమీషను.png]]
#[[:file:భ్రమరవాసిని.jpg]]
#[[:file:మహా_శక్తి_మహిమలు.jpg]]
#[[:file:మాచవరపు_ఆదినారాయణ.jpg]]
#[[:file:మిమిక్రీ_శ్రీనివాస్_(శ్రీకాకుళం).jpg]]
#[[:file:ముత్తయ్య_వనిత.jpeg]]
#[[:file:ముద్దుపళని.jpg]]
#[[:file:మునిస్వామి_తంబిదురై.jpg]]
#[[:file:మెట్ట_పోలినాయుడు.png]]
#[[:file:రవి_పరస.jpg]]
#[[:file:రాధా_మాధవం.jpeg]]
#[[:file:రామ్_ప్రసాద్_బిస్మిల్.webp]]
#[[:file:రావెల_సాంబశివరావు.jpg]]
#[[:file:రేయికి_వేయికళ్ళు_2022.jpg]]
#[[:file:లక్ష్మణ్_దాస్_మిట్టల్1.jpeg]]
#[[:file:లేత_మనసులు.jpg]]
#[[:file:వాల్తేరు_వీరయ్య.jpg]]
#[[:file:విజయ్_ప్రకాష్.webp]]
#[[:file:విద్యాసాగర్_music.jpg]]
#[[:file:శాంతి_తెరెసా_లక్రా.png]]
#[[:file:సంపూర్ణ_రామాయణం..webp]]
#[[:file:సన్నీ_లియోన్.jpg]]
#[[:file:సలార్_సినిమా_పోస్టర్.jpeg]]
#[[:file:సుందరి_సుబ్బారావు.jpg]]
#[[:file:ಅವೆಂಜರ್ಸ್-_ಇನ್ಫಿನಿಟಿ_ವಾರ್.jpeg]]
#[[:file:భగత్.jpg]]
#[[:file:మిస్_420.jpg]]
[[వాడుకరి:Balajijagadesh|Balajijagadesh]] ([[వాడుకరి చర్చ:Balajijagadesh|చర్చ]]) 07:27, 14 జూలై 2026 (UTC) [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:06, 15 జూలై 2026 (UTC)
:I will take care of it by deleting them. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 13:52, 15 జూలై 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Balajijagadesh|Balajijagadesh]] Thanks for bringing this up. I will start looking into this and taking action as per policy. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 14:52, 15 జూలై 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] @[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] Thank you for the response. If these images were unlinked due to vandalism, relinking them to their respective pages will fix the issue. But if they have since been replaced by other images (whether free or non-free), the orphaned files should be deleted. [[వాడుకరి:Balajijagadesh|Balajijagadesh]] ([[వాడుకరి చర్చ:Balajijagadesh|చర్చ]]) 05:21, 16 జూలై 2026 (UTC)
:::Yes, I am doing the same. In most of the cases that I see, these images are replaced by some other free/non-free images. Since I am checking one by one. It is going to take a little bit of time to take action on all of them. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 08:24, 16 జూలై 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Balajijagadesh|Balajijagadesh]] garu, @[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] garu, I have reviewed all the image files. I have deleted the files containing images that had already been replaced by other images. However, I have retained the files of images that are not currently linked to any article, as I felt that these images might be useful for the respective articles.
::::If you think any of these images should be used in their respective articles, I can add them accordingly. Otherwise, since these are non-free files that are not currently in use, I can delete them as well, if that is your preference.
::::Kindly let me know your opinion and advise me on how to proceed. Thank you.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:43, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వాడుకరి:కొమ్ము హరిబాబు, వాడుకరి:జుతుక.మెర్సీ ==
వాడుకరి:కొమ్ము హరిబాబు, వాడుకరి:జుతుక.మెర్సీ - ఈ రెండు ఖాతాలు ఒక నెల లోపు ఉనికి లోకి వచ్చాయి. స్వంత ప్రచారం కోసం పెట్టిన ఖాతాల్లాగా ఉన్నాయి.
* రెండూ కొమ్ము హరిబాబు గురించీ ఆయన రాసిన డైలాగుల గురించీ రాసాయి.
* రెండు వాడుకరి పేజీల లోనూ ఆ సమాచారమే, అతిగా ఉంది
* రెండూ వాడుకరి పేజీల్లో రాసుకునేందుకే పరిమితమయ్యాయి. వాడుకరి:కొమ్ము హరిబాబు మాత్రం, [[అందరూ బాగుండాలి అందులో నేనుండాలి]] పేజీలో స్వంత ప్రచారం రాసుకోగా దాన్ని తిరగ్గొట్టారు. అలా ఆ పేజీలో రెండూ సార్లు జరిగింది.
పరిశీలించి, తగు చర్యలు తీసుకోవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 22:19, 22 జూలై 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ... వాడుకరి:కొమ్ము హరిబాబు, వాడుకరి:జుతుక.మెర్సీ పేజీలను @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు, వాడుకరి:Haribabu kommu, వాడుకరి:~2026-44317-30 పేజీలను నేను తొలగించాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:34, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారూ పరిశీలించి తగిన చర్యలు చేపట్టినందుకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 01:11, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== మీడియావికీ:Talkpagetext పేజీలో ==
[[మీడియావికీ:Talkpagetext]] పేజీలో భాషను సరిదిద్దండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:36, 27 జూలై 2026 (UTC)
:సరిదిద్దాను, గమనించగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 18:42, 10 ఆగస్టు 2026 (UTC)
== Independent review: deletion of కోటి రెడ్డి (log 604592) ==
I am Koti Reddy Saripalli, the subject of the deleted article. I have BHCL/Pinnacle and Kotii Group affiliations, so I disclose my conflict of interest. I want the Telugu article restored if it meets policy, or rewritten in good spirit as a short neutral article by an uninvolved editor—not the old unsupported wording.
We did what we could under the policy before deletion. On 22 September I proposed removing unsupported titles, superlatives and career details, and supplied a shorter sourced text on the article talk page: https://te.wikipedia.org/w/index.php?oldid=4969508
The 27 September deletion log gives “not notable” as the reason: https://te.wikipedia.org/wiki/Special:Log?logid=604592 . In his reply, the deleting administrator referred me to this board and cited an XReport speedy-deletion tag and an older unsourced-biography tag, but did not assess the sources I raised: https://te.wikipedia.org/w/index.php?oldid=4970016 . A tag is a request for review, not the source-by-source answer I am seeking.
The New Indian Express (2018) and YourStory Telugu (2015) published detailed profiles about my background and work:
https://www.newindianexpress.com/hyderabad/2018/May/29/leading-by-example-1821128.html
https://yourstory.com/telugu/e7199047e6-microsoft-became-the-chief-architect-of-the-app-over-and-over-pasaindi-but-
VCCircle's public 2025 preview identifies my BHCL role: https://www.vccircle.com/hyderabadbased-pinnacle-blooms-in-talks-with-pe-players-for-series-a . I am not relying on paywalled details or the currently unavailable Pioneer PDF.
Please have an uninvolved administrator or editor answer plainly: (1) Do the New Indian Express and YourStory profiles meet Telugu Wikipedia's standard for significant independent coverage? If not, what specifically fails? (2) Was speedy deletion still appropriate after the pre-deletion source and neutral-rewrite proposal? (3) If the sources suffice, can a short neutral article be restored or reviewed as a draft by an uninvolved editor? If they do not, please identify the precise evidence gap. If a particular claim violates policy, name it so I can address it. I will not recreate the page while this is under review. [[వాడుకరి:Drkotir|Drkotir]] ([[వాడుకరి చర్చ:Drkotir|చర్చ]]) 10:45, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:కోటి రెడ్డి గారూ, వికీ పాలసీల ప్రకారం ఎవరికి వారే స్వీయ వ్యాసాలు రాసుకోకూడదు. మీరు మూలాలు చూపించారు కాబట్టి మీ వ్యాసాన్ని సృష్టించేందుకు పరిశీలిస్తాము. ఈ లోపు మీరు మరికొన్ని ఆధారాలు ఉంటే సేకరించగలరు. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 12:52, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== Report concerning User:Duvvada Hembabu Chowdary ==
[[Special:Contributions/Duvvada Hembabu Chowdary|Duvvada Hembabu Chowdary]] – Spam / spambot <small>[[:m:Special:MyLanguage/User:TenWhile6/XReport|XReport]]</small> --[[వాడుకరి:Pristome|Pristome]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pristome|చర్చ]]) 09:13, 2 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== మాడ్యూల్:User కంటెంట్ మోడల్ మార్చాలి. ==
[[మాడ్యూల్:User]] అనేది సరిగ్గా పనిచెయ్యడం లేదు. అది వాడినపుడు, Script error: No such module "user".. అనే లోపాన్ని చూపిస్తోంది. కారణం తెలియలేదు. కానీ దాని కంటెంటు మోడలు "వికీపాఠ్యం" అని ఉంది. ఇతర మాడ్యూళ్ళ మోడలు Scribunto module అని ఉంది. బహుశా ఇదే కారణం కావచ్చు. దాని కంటెంటు మోడలును మార్చే అనుమతులు నాకు లేవు. ఆ మార్పు చెయ్యవలసినదిగా నిర్వాహకులకు అభ్యర్థన. __[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:02, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ ఇప్పుడు పరీక్షించండి.AI సహాయంతో నేను చేసాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:15, 18 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::: [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, content model నుండి Scribunto model లోనికి మార్చి సరిచేసినందుకు ధన్యవాదాలు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 05:13, 18 అక్టోబరు 2026 (UTC)
dqnbbg9lxe1qa8gobfher84qvdy7tqj
వికీపీడియా:చరిత్రలో ఈ రోజు/అక్టోబరు 28
4
4834
4989259
4652814
2026-10-26T17:48:56Z
Muralikrishna m
106628
4989259
wikitext
text/x-wiki
[[దస్త్రం:Suryakantham.jpg|right|120px]]
* [[1867]] : స్వామి వివేకానంద బోధనలకు ప్రభావితమై హిందూమతాన్ని స్వీకరించిన మొదటి విదేశీ మహిళ [[సిస్టర్ నివేదిత]] జననం (మ.1911).
* [[1886]] : అమెరికాలోని న్యూయార్క్ లో [[స్వేచ్ఛా ప్రతిమ|స్టేట్యూ ఆఫ్ లిబర్టీ ]] విగ్రహాన్ని ఆవిష్కరించిన రోజు. ఈ విగ్రహాన్ని అమెరికాకు ఫ్రాన్సు బహూకరించింది.
* [[1892]] : బెంగాలీ పాత్రికేయుడు [[లాల్ బెహారీ డే]] మరణం (జ.1824).
* [[1892]] : మహాత్మా గాంధీ రెండవ కుమారుడు [[మణిలాల్ గాంధీ]] జననం (మ.1956).
* [[1900]] : జర్మనీకి చెందిన భాషావేత్త, బహుభాషాకోవిదుడు [[మాక్స్ ముల్లర్]] మరణం (జ.1823).
* [[1909]] : ప్రముఖ తెలుగు రచయిత [[కొడవటిగంటి కుటుంబరావు]] జననం (మ.1980).
* [[1924]] : సుప్రసిద్ధ తెలుగు సినిమా నటీమణి [[సూర్యకాంతం]] జననం (మ.1996). (చిత్రంలో)
* [[2011]] : రంగస్థల నటుడు, హరికథా భాగవతార్ [[దూసి బెనర్జీ భాగవతార్|దూసి బెనర్జీ]] మరణం.
<noinclude>[[వర్గం:చరిత్రలో ఈ రోజు]]</noinclude>
iu8v7cx6su00pueuqce9oj0guo2mdal
పెదపారుపూడి మండలం
0
6058
4989597
4786314
2026-10-27T08:19:58Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989597
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పెదపారుపూడి''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అప్పికట్ల (పెదపారుపూడి)|అప్పికట్ల]]
#[[భూషణగుళ్ళ]]
#[[చినపారుపూడి]]
#[[ఈదులమద్దాలి]]
#[[ఎలమర్రు]]
#[[గురువిందగుంట]]
#[[జువ్వనపూడి]]
#[[కొర్నిపాడు]]
#[[మోపర్రు (పెదపారుపూడి)|మోపర్రు]]
#[[పాములపాడు (పెదపారుపూడి)|పాములపాడు]]
#[[పెదపారుపూడి]]
#[[రావులపాడు (పెదపారుపూడి)|రావులపాడు]]
#[[సోమవరప్పాడు (పెదపారుపూడి)|సోమవరప్పాడు]]
#[[వానపాముల]]
#[[వెంట్రప్రగడ]]
#[[వింజరంపాడు]]
#[[జమిదింటకుర్రు]]
#[[మహేశ్వరపురం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[నాగాపురం]]
*[[దోసపాడు (పెదపారుపూడి)|దోసపాడు]]
*[[తమలంపాడు]]
*[[దూలవానిగూడెం]]
*[[మాయర పూడి]]
==జనాభా==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషులు!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[అప్పికట్ల (పెదపారుపూడి)|అప్పికట్ల]] || 262 || 1,042 || 521 || 521
|-
|2. || [[భూషణగుళ్ళ|భూషనగుల్ల]] || 552 || 2,050 || 1,018 || 1,032
|-
|3. || [[చినపారుపూడి]] || 359 || 1,363 || 691 || 672
|-
|4. || [[ఏదులమద్దాలి]] || 358 || 1,261 || 632 || 629
|- (ఈదులమద్దాలి)
|5. || [[ఎలమర్రు]] || 1,227 || 4,433 || 2,266 || 2,167
|-
|6. || [[గురువిందగుంట]] || 176 || 686 || 344 || 342
|-
|7. || [[జువ్వనపూడి]] || 147 || 573 || 289 || 284
|-
|8. || [[కొర్నిపాడు]] || 213 || 900 || 448 || 452
|-
|9. || [[మహేశ్వరపురం]]|| 121 || 492 || 240 || 252
|-
|10. || [[మోపర్రు]] || 466 || 1,709 || 861 || 848
|-
|11. || [[పాములపాడు (పెదపారుపూడి)|పాములపాడు]] || 1,174 || 4,536 || 2,252 || 2,284
|-
|12. || [[పెదపారుపూడి]]|| 737 || 2,848 || 1,435 || 1,413
|-
|13. || [[రావులపాడు]] || 135 || 451 || 221 || 230
|-
|14. || [[సోమవరప్పాడు (పెదపారుపూడి)|సోమవరప్పాడు]] || 92 || 308 || 164 || 144
|-
|15. || [[వానపాముల]] || 458 || 1,738 || 837 || 901
|-
|16. || [[వెంట్రప్రగడ]] || 1,876 || 7,038 || 3,463 || 3,575
|-
|17. || [[వింజరంపాడు]] || 303 || 1,174 || 599 || 575
|-
|18. || [[జమిదింటకుర్రు]] || 148 || 542 || 271 || 271
|}
==వనరులు==
<references/>
==వెలుపలి లింకులు==
[4] ఈనాడు అమరావతి; 2015,అక్టోబరు-28; 23వపేజీ.
[5] ఈనాడు అమరావతి; 2015,నవంబరు-5; 24వపేజీ.
[6] ఈనాడు అమరావతి/పామర్రు; 2016,ఫిబ్రవరి-14; 1వపేజీ.
[7] ఈనాడు అమరావతి/పామర్రు; 2016,ఫిబ్రవరి-18; 2వపేజీ.
[8] ఈనాడు అమరావతి/పామర్రు; 2016,ఏప్రిల్-8; 1వపేజీ.
[9] ఈనాడు అమరావతి/పామర్రు; 2017,జులై-7; 2వపేజీ.
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
dbb1sdpxj3z3sar155sazx0jzvobvuf
కురబలకోట మండలం
0
8201
4989407
4649730
2026-10-27T02:37:16Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989407
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కురబలకోట మండలం''' , [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం, [[అన్నమయ్య జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల కేంద్రం ==
ఈ మండలానికి కేంద్రం కురబలకోట. కురబలకోట ధర్మవరం-పాకాల రైల్వేమార్గంపైన ఉన్న రైల్వేస్టేషను. ఉత్తరం నుండి [[మదనపల్లె|మదనపల్లెకు]] ప్రయాణించేవారికి కురబలకోట సమీప రైల్వేస్టేషను. హార్స్లీ కొండ ఇక్కడికి ఏడు మైళ్లు పడమరన ఉంది. సమీప పట్టణమైన [[మదనపల్లె]] నుండి 10 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2937 ఇళ్లతో, 11583 జనాభాతో 4117 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 5796, ఆడవారి సంఖ్య 5787. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1124 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 96. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596099<ref>{{Cite web|title=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_2800.xlsx}}</ref>.
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 37, 686 -అందులో పురుషులు 18, 949 - స్త్రీలు 18, 737. విస్తీర్ణం 4117 హెక్టార్లు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 59.34% - పురుషులు అక్షరాస్యత 74.03% - స్త్రీల అక్షరాస్యత 44.46%
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[పిచ్చలవాండ్లపల్లె]]
# [[ముదివేడు]]
# [[అంగళ్లు]]
# [[మాట్లివారిపల్లె]]
# [[బ్రాహ్మణవొడ్డుపల్లె]]
# [[తెట్టు]]
# [[కురబలకోట]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[జంగావారిపల్లె]]
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
9rive98n5aa36kfdp8f7l7b793bk8ph
పెద్దాపురం మండలం
0
8224
4989572
4786323
2026-10-27T07:51:22Z
యర్రా రామారావు
28161
4989572
wikitext
text/x-wiki
{{అయోమయం|పెద్దాపురం}}
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పెద్దాపురం మండలం''', [[భారతదేశం]], [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కాకినాడ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఈ మండలానికి కేంద్రం [[పెద్దాపురం|పెద్దాపురం పట్టణం.]]
== భౌగోళికం ==
[[File:Cave of Pandavas.jpg|thumb|250px|పాండవుల గుహలు]]
పెద్దాపురం 17.08° N 82.13° ఏ అక్షాంశాం, రేఖాంశాలపై ఉంటుంది.<ref name=geo>{{Cite web |url=http://www.fallingrain.com/world/IN/2/Peddapuram.html |title=ఫాలింగ్ రెయిన్ జీనోమిక్స్ సంస్థ - పెద్దాపురం |website= |access-date=2006-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080115161957/http://www.fallingrain.com/world/IN/2/Peddapuram.html |archive-date=2008-01-15 |url-status=dead }}</ref> సముద్రమట్టం నుండి 35 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంటుంది.
== మండలం లోని ప్రముఖులు==
* [[అంజలీదేవి]]
* [[డబ్బింగ్ జానకి]]
* [[గోకిన రామారావు]]
* [[ఈశ్వరీ రావు]]
* [[భావరాజు సర్వేశ్వరరావు]]
* [[పంపన సూర్యనారాయణ]]
== మండల జనాభా ==
[[2001]] జనాభా లెక్కల ప్రకారం పెద్దాపురం మండల జనాభా 1,18,045 . ఇందులో 50.1% పురుషుల సంఖ్య, 49.9% స్త్రీల సంఖ్య ఉన్నారు. పెద్దాపురం మండలంలో అక్షరాస్యతా శాతం 61.29%, ఇది మన జాతీయ అక్షరాస్యతాశాతం 59.5% కన్నాకూడా ఎక్కువ: అందులో పురుషుల అక్షరాస్యతా శాతం 64.11%,, స్త్రీల అక్షరాస్యతా శాతం 58.47%.
పెద్దాపురం మండల జనాభా:
{| class="wikitable"
|-
!
! గ్రామీణ
! పట్టణ
! మొత్తం
|-
| గృహాలు
| 18,139
| 11,065
| 29,204
|-
| మొత్తము జనాభా:
| 72,525
| 45,520
| 118,045
|-
| పురుషుల సంఖ్య:
| 36,657
| 22,482
| 59,139
|-
| స్త్రీల సంఖ్య:
| 35,868
| 23,038
| 58,906
|-
| 6 సం. లోపు పిల్లలు:
| 09,502
| 05,113
| 14,615
|-
| 6 సం. లోపు బాలురు:
| 04,831
| 02,646
| 07,477
|-
| 6 సం. లోపు బాలికలు:
| 04,671
| 02,467
| 07,138
|-
| మొత్తము అక్షరాస్యులు:
| 35,342
| 28,053
| 63,395
|-
| మొత్తము నిరక్షరాస్యులు:
| 37,183
| 17,467
| 54,650
|}
== వ్యవసాయం ==
* ఏలేరు కింద సాగు: 2,867హెక్టార్లు
* కాలువల కింద: 1,045 హెక్టార్లు
* చెరువుల కింద: 1,278.47 హెక్టార్లు
* బోర్ల కింద: 1,433.46 హెక్టార్లు
* ఇతర సాగు విధానం కింద: 364 హెక్టార్లు
== చూడదగిన ప్రదేశాలు ==
* [[మరిడమ్మ తల్లి దేవాలయం]]
* పాండవుల మెట్ట
* సూర్యనారాయణ స్వామి దేవాలయం
* పాండవుల మెట్ట దగ్గరున్న పాండవ గుహలు
* శివుడు, వెంకటేశ్వర దేవాలయాలు
* భువనేశ్వరి పీఠం
* హజరత్ షేక్ మదీనా పాఛ్ఛా ఔలియా వారి దర్గా దాని చరిత్ర కోసం
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[జే.తిమ్మాపురం]]
#[[కట్టమూరు (పెద్దాపురం మండలం)|కట్టమూరు]]
# [[కాండ్రకోట]]
# [[మర్లావ]]
# [[తిరుపతి (పెద్దాపురం)|తిరుపతి]]
# [[చంద్రమాంపల్లి]]
# [[తాటిపర్తి (పెద్దాపురం)|తాటిపర్తి]]
# [[దివిలి]]
# [[చదలాడ]]
# [[ఉలిమేశ్వరం]]
# [[గుడివాడ (పెద్దాపురం)|గుడివాడ]]
# [[పులిమేరు]]
# [[గోరింట (పెద్దాపురం)|గోరింట]]
# [[సిరివాడ]]
# [[అనూరు]]
# [[వాలుతిమ్మాపురం]]
# [[రాయభూపాలపట్నం]]
# [[చినబ్రహ్మదేవం]]
# [[జీ.రాగంపేట]]
# [[వడ్లమూరు (పెద్దాపురం)|వడ్లమూరు]]
=== రెవెన్యూయేతరగ్రామాలు ===
# [[తూరుపు పాకలు]]
# [[కొండ పల్లె|కొండపల్లె]]
# [[:en:Nayakampalli]]
== ఇవికూడా చూడండి ==
* [[పెద్దాపుర సంస్థానం]]దాని చరిత్ర కోసం
* [[పెద్దాపురం|పెద్దాపురం పట్టణం]]
== మూలాలు ==
<references/>
== వెలుపలి లంకెలు ==
* [https://web.archive.org/web/20160305024801/http://www.gloriousindia.com/places/ap/east_godavari/peddapuram/ పెద్దాపురం మండలంలోని గ్రామాల వివరాలు]
* [https://web.archive.org/web/20090410221207/http://offerings.nic.in/directory/adminreps/viewpansum.asp?selstate=28&pno=94&ptype=V&parenttype=S ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని పంచాయితీ గ్రామాలు]
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
5o9tzc3ed7j6pfw8s3w1jvw8avfx3xh
యు.కొత్తపల్లి మండలం
0
8226
4989574
4200810
2026-10-27T07:52:24Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989574
wikitext
text/x-wiki
{{అయోమయం|కొత్తపల్లె}}
'''కొత్తపల్లి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[కాకినాడ జిల్లా]]కు చెందిన [[మండలం]].<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
{{Infobox India AP Mandal}}
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలపరిధిలో జనాభా మొత్తం 82,788 మంది ఉండగా, వారిలో-పురుషులు 41,466 కాగా,- స్త్రీలు 41,322 మంది ఉన్నారు.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[ఇసుకపల్లి]]
#[[నాగులపల్లి (కొత్తపల్లె)|నాగులపల్లి]]
#[[రమణక్కపేట (కొత్తపల్లె)|రమణక్కపేట]]
#[[పొన్నాడ (కొత్తపల్లె)|పొన్నాడ]]
#[[ములపేట]]
#[[అమరవల్లి]]
#[[యెండపల్లి (కొత్తపల్లె)|యెండపల్లి]]
#[[వకతిప్ప|వాకతిప్ప]]
#[[కొందెవరం]]
#[[గొర్స]]
#[[కొమరగిరి (కొత్తపల్లె)|కొమరగిరి]]
#[[కుతుకుదుమిల్లి]]
#[[కొత్తపల్లి (కొత్తపల్లె మండలం)|కొత్తపల్లి]]
#[[అమినబద (కొత్తపల్లె)|అమినబద]]
#[[ఉప్పాడ]]
#[[సుబ్బంపేట]]
==మూలాలు==
{{Reflist}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
{{మొలక-గ్రామం}}
cp4f04ckpewhdcdme9uk58jh9s96q3o
అంబాజీపేట మండలం
0
8252
4989657
4835665
2026-10-27T11:37:34Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989657
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''అంబాజీపేట మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[కోనసీమ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల కేంద్రం ==
ఈ మండలానికి మండల కేంద్రం [[అంబాజీపేట]]. ఇది సమీప పట్టణమైన [[అమలాపురం]] నుండి 7 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 63,134 వారిలో పురుషులు 31,662 ఉండగా, స్త్రీలు 31,472 మంది ఉన్నారు
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[చిరతపూడి]]
# [[పుల్లేటికుర్రు]]
# [[వక్కలంక (గ్రామం)|వక్కలంక]]
# [[పాసుపల్లి]]
# [[ముక్కామల (అంబాజీపేట)|ముక్కామల]]
# [[ఇరుసుమండ (అంబాజీపేట)|ఇరుసుమండ]]
# [[మొసలిపల్లి]]
# [[గంగలకుర్రు]]
# [[కే. పెదపూడి]]
# [[ఇసుకపూడి]]
# [[మాచవరం (అంబాజీపేట మండలం)|మాచవరం]]
# [[నందంపూడి]]
# [[తొండవరం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[అంబాజీపేట]]
# [[వ్యాఘ్రేశ్వరం]]
# [[కొర్లపాటివారి పాలెం]]
# వాకలగరువు
# గంగలకురు అగ్రహారం
# కముజువారిలంక
==మూలాలు==
{{Reflist}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
7nhvkrrr7b6eogdocmtpgt4a0gbu45a
డి.హిరేహాల్ మండలం
0
8532
4989360
4786203
2026-10-27T02:19:44Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989360
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''డి.హిరేహాల్ మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఈ మండలంలో 18 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.అందులో ఒకటి నిర్జన గ్రామం.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[మలపనగుడి]]
#[[హెచ్.సిద్దాపురం]]
#[[ఓబులాపురం (డి.హిరేహాల్ మండలం)|ఓబులాపురం]]
#[[డి.హిరేహాల్]]
#[[లక్ష్మిపురం (డి.హిరేహాల్ మండలం)|లక్ష్మిపురం]]
#[[మడేనహళ్లి]]
#[[లింగమనహళ్లి]]
#[[జాజరకల్లు|జాజరకల్]]
#[[హిర్దేహాళ్|హిర్దేహళ్]]
#[[పూలకుర్తి (డి.హిరేహాల్ మండలం)|పూలకుర్తి]]
#[[నాగలాపురం (డి.హిరేహాల్ మండలం)|నాగలాపురం]]
#[[సోమలాపురం]]
#[[కాదలూరు (డి.హిరేహాల్ మండలం)|కాదలూరు]]
#[[దొడగట్ట (డి.హిరేహాల్ మండలం)|దొడగట్ట]]
#[[కడలూరు (డి.హిరేహాల్ మండలం)|కడలూరు]]
#[[హులికల్లు (డి.హిరేహాల్ మండలం)|హులికల్లు]]
#[[మురడి]]
గమనిక:నిర్జన గ్రామం ఒకటి పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు
==మూలాలు==
<references/>
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
dcatgknpmn40egx8aw4kburnj76pjh1
రాయదుర్గం మండలం
0
8548
4989373
4786426
2026-10-27T02:24:32Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989373
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''[[రాయదుర్గం]] మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్టం]]లోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
[[రాయదుర్గం (m)]] : రాయదుర్గం [[కర్ణాటక రాష్ట్రం|కర్ణాటక రాష్ట్ర]] సరిహద్దు నుండి 7 కి.మీ. [[దూరం|దూరంలో]] ఉంది. కర్ణాటక లోని [[బళ్ళారి|బళ్ళారికి]] 50 కి.మీ దూరంలో ఉంది. మరో వైపు 12 కి.మీ దూరంలో మొలకాళ్మారు (కర్ణాటక) అనబడే పట్టణం, ఇంకో వైపు [[కళ్యాణదుర్గం]] 40 కి.మీ దూరంలో ఉన్నాయి. ఇది [[విజయనగర సామ్రాజ్యము|విజయనగర రాజుల]] 3వ రాజధాని. ఇక్కడ 15వ శతాబ్ద వైభవం ఈ పట్టణంలో కనిపిస్తుంది. ఇక్కడ చాలా ఆలయాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ తిరుమలలోని [[వేంకటేశ్వరుడు|వేంకటేశ్వరస్వామి]] ఆలయాన్ని పోలిన ఆలయ శిథిలాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడి దేవాలయ శిఖరాన్ని లోహాలతో కాక చందనంతో తయారు చేసారు. ఈ ఆలయాన్ని పునర్నిర్మించక వదిలేయడంతో ప్రస్తుతం అవశేషాలు మాత్రం మిగిలాయి.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[మెచ్చిరి]]
# [[మల్లాపురం (రాయదుర్గం మండలం)|మల్లాపురం]]
# [[చదం]]
# [[బొందనకల్లు]]
# [[గ్రామదట్ల]]
# [[డి.కొండాపురం]]
# [[వడ్రహొన్నూరు]]
# [[కొంతానపల్లి]]
# [[ఉడేగోళం (రాయదుర్గం మండలం)|74 ఊడేగోళం]]
# [[బాగినాయకన హళ్లి]]
# [[ఆవులదట్ల]]
# [[నాగిరెడ్డిపల్లి (రాయదుర్గం మండలం)|నాగిరెడ్డిపల్లి]]
# [[వేపరాళ్ల]]
#[[జుంజురంపల్లి]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[రేకులకుంట]]
*[[పల్లేపల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
ksrn7066588bd4prwb6yy19ck72irm2
చౌడేపల్లె మండలం
0
8629
4989411
4790548
2026-10-27T02:38:19Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989411
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
{{ఇతరప్రాంతాలు}}
'''చౌడేపల్లె మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అన్నమయ్య జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఇది [[పుంగనూరు శాసనసభ నియోజకవర్గం|పుంగనూరు శాసనసభ నియోజక వర్గంలో]] ఉంది. పుణ్య క్షేత్రమైన తిరుపతి నుంచి ఈ మండలానికి బస్సు సౌకర్యం ఉంది.బస్సు మార్గంలో [[చౌడేపల్లె]] నుంచి మదనపల్లె 16 కి.మీ దూరం ఉంది.
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా గణాంకాలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా - మొత్తం 40,410 -అందులో పురుషులు 20,266 మందికాగా - స్త్రీలు 20,144 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 60.43% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 73.65% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 47.17%.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[దిగువపల్లె (చౌడేపల్లె)|దిగువపల్లె]]
# [[కోగతి]]
# [[కొండమర్రి]]
# [[గడ్డంవారిపల్లె (చౌడేపల్లె)|గడ్డంవారిపల్లె]]
# [[పెద్దయల్లకుంట్ల]]
# [[చౌడేపల్లె]]
# [[పందిళ్లపల్లె (చౌడేపల్లె)|పందిళ్లపల్లె]]
# [[సెట్టిపేట]]
# [[పూడిపట్ల (చౌడేపల్లె)|పూడిపట్ల]]
# [[29-A. చింతమాకులపల్లె]]
# [[కాటిపేరి]]
# [[లద్దిగం]]
# [[ఏ.కొత్తకోట]]
# [[దుర్గసముద్రం (చౌడేపల్లె)|దుర్గసముద్రం]]
# [[చారాల]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[కొండయ్యగారి పల్లె]]
* [[ఆమనిగుంట]]
* [[పరికిదొన]]
== మండలంలో చూడదగ్గ ప్రదేశాలు ==
మృత్యుంజయేశ్వరస్వామి ఆలయం (చౌడేపల్లె) - ఈ అలయం ప్రసిద్ధి చెందింది. చుట్టూ కొండలు,ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణం నడుమ మహిమాన్వితుడుగా మృత్యుంజయుడు పూజలందు కొంటున్నాడు. ఆలయ నిర్మాణ కర్త పుంగనూరు జమిందారు మరణశయ్య నుంచి స్వామి వారి కటాక్షంతో మృత్యువును జయించడంతో పాటు, పూర్తి స్దాయిలో ఆలయ నిర్మాణం పూర్తి చేశాడు రాష్ట్రం లోనే ఏ ప్రాంతంలోను లేని విదంగా మృత్యుంజయుని ఆలయం నిర్మించబడింది. రాష్ట్రం నుండే కాకుండా [[కర్ణాటక]], [[తమిళనాడు]]ల నుంచి విశేష సంఖ్యలో భక్తులు తరలి వచ్చి మృత్యుంజయుని దర్శించుకుంటారు.
==సమీప మండలాలు==
సోమల, పుంగనూరు పెద్దపంజాని, నిమ్మనపల్లె., మండలాలు.
==రవాణా సౌకర్యం==
;రోడ్డు రవాణా..
ఇక్కడికి దగ్గరగా వున్న టౌన్ పుంగనూరు 16 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. సోమల బస్ స్టేషను, పుంగనూరు బస్ స్టేషనులు ఇక్కడికి సమీపంలో ఉన్నాయి. ఇక్కడి నుండి ఇతర ప్రాంతాలకు ఆంధ్రప్రదేశ్ రోడ్డు రవాణా సంస్థ వారి బస్సులు ఎక్కువుగా తిరుగుతాయి.
;రైలు వసతి.
ఇక్కడికి పది కి.లోమీటర్ల లోపు రైలు వసతి లేదు. ప్రముఖ రైల్వే స్టేషను కాట్పాడి ఇక్కడికి 78 కి.మీ దూరంలో ఉంది.
==పాఠశాలలు==
ఇక్కడ ఒల జిల్లాపరిషత్ పాఠశాల, ఒక మండలపరిషత్ ఉర్దూ పాఠశాలలు ఉన్నాయి.
==ఉపగ్రామాలు==
పొదలపల్లె, నగిరిమిట్టపల్లె, చిన్నయెల్లకుంట్ల, కిన్నకొండమర్రి, చిట్టిరెడ్డిపల్లె, గోసులకూరపల్లె.
==మూలాలు==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
[[వర్గం:వికీ గ్రామ వ్యాసాల ప్రాజెక్టు]]
tiofq231iugfhf2psfupeu8kbjb7hfy
గుడిపాల మండలం
0
8646
4989704
4786136
2026-10-27T11:54:49Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989704
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''గుడిపాల మండలం''' , [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[చిత్తూరు జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండల గణాంకాలు==
2001 భారత జనాభా గణాంకాలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా - మొత్తం 42,387 - అందులో పురుషులు 20,978 - స్త్రీలు 21,409, అక్షరాస్యత రేటు - మొత్తం 72.93% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 82.62% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 63.57%
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[రామాపురం (గుడిపాల)|రామాపురం]]
# [[మొగరాలపల్లె]]
# [[చీలపల్లె (గుడిపాల)|చీలపల్లె]]
# [[గొల్లపల్లె (గుడిపాల)|గొల్లపల్లె]]
# [[నారగల్లు]]
# [[ఆదిలక్ష్మాంబ పురం]]
# [[చెరువుముందర ఖండ్రిగ]]
# [[కైదుగాని ఖండ్రిగ]]
# [[రమాపురం (గుడిపాల)|రమాపురం]]
# [[కృష్ణ జమ్మాపురం]]
# [[శ్రీరంగంపల్లె]]
# [[ముత్తుకూరుపల్లె]]
# [[కొత్తపల్లె (గుడిపాల)|కొత్తపల్లె]]
# [[పాపసముద్రం]]
# [[బండపల్లె (గుడిపాల)|బండపల్లె]]
# [[చిత్తపార]]
# [[గుడిపాల]]
# [[వసంతపురం (గుడిపాల)|వసంతపురం]]
# [[బసవపల్లె]]
# [[పసుమంద]]
# [[తిమ్మయ్యపల్లె]]
# [[రాగిమానుపట్టెడ]]
# [[వెంకట లక్ష్మాంబపురం]]
# [[బందర్లపల్లె (గుడిపాల)|బందర్లపల్లె]]
# [[కుప్పిగానిపల్లె (గుడిపాల)|కుప్పిగానిపల్లె]]
# [[దక్షిణ బ్రాహ్మణపల్లె]]
# [[మరకలకుప్పం]]
# [[బొమ్మసముద్రం]]
# [[నంగమంగళం]]
# [[మంది కృష్ణాపురం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[పాపిశెట్టి పల్లె]]
* [[తోటరామన్నవూరు]]
* చలి చీమల పల్లి
* [[నత్తo]]
* [[కిలారిపల్లె (189కొత్తపల్లె )|కిలారిపల్లె]]
* [[:en:Muthuvalloor]]
* [[:en:Panatoor]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}
{{చిత్తూరు జిల్లా మండలాలు}}
nk5u2ey58ahlzua8q93kybkudxb2x30
శ్రీకాకుళం మండలం
0
9262
4989340
4988991
2026-10-27T02:09:23Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989340
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''శ్రీకాకుళం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం, [[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web|title=ఆర్కైవ్ నకలు|url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals|archive-date=2020-02-16|access-date=2020-03-23|website=}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలం కోడ్: 4802. ఈ మండలంలో 25 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-23 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref> నిర్జన గ్రామాలు లేవు.
==మండలంలోని పట్టణాలు==
[[File:Srikakulam Naxalite memorial tower.jpg|thumb|మండల కేంద్రం శ్రీకాకుళంలోని నక్సల్స్ అమరుల స్మారక స్దూపం|427x427px]]
* [[శ్రీకాకుళం]] (m+og)
* [[శ్రీకాకుళం]] (m)
* [[బలగ (గ్రామీణ)|బలగ]] (సెన్సస్ టౌన్)
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా గణాంకాలు ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 1,44,438 - పురుషులు 71,860 - స్త్రీలు 72,578
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[పొన్నాం]]
# [[బట్టేరు]]
# [[నైరా]]
# [[బైరివానిపేట]]
# [[లంకాం (శ్రీకాకుళం మండలం)|లంకాం]]
# [[వాకలవలస]]
# [[రాగోలుపేట]]
# [[రాగోలు (శ్రీకాకుళం మండలం)|రాగోలు]]
# [[లింగాలవలస (శ్రీకాకుళం)|లింగాలవలస]]
# [[సిలగాంసింగివలస]]
# [[అలికాం]]
# [[కరజాడ (శ్రీకాకుళం మండలం)|కరజాడ]]
# [[బైరి]]
# [[సింగుపురం (శ్రీకాకుళం మండలం)|సింగుపురం]]
# [[తండేంవలస]]
# [[గూడెం (శ్రీకాకుళం మండలం)|గూడెం]]
#[[పాత్రునివలస (గ్రామీణ)|పాత్రునివలస]]
#[[పెద్దపాడు (శ్రీకాకుళం మండలం)|పెద్దపాడు]]
#[[సానివాడ]]
#[[వొప్పంగి (శ్రీకాకుళం మండలం)|వొప్పంగి]]
#[[పాత శ్రీకాకుళం (గ్రామీణ)|పాత శ్రీకాకుళం]]
#[[కల్లేపల్లి (శ్రీకాకుళం మండలం)|కల్లేపల్లి]]
#[[మొపసుబందరు]]
#[[ఇప్పిలి]]
#[[బలివాడ]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[అరసవిల్లి]]
== మూలాలు ==
{{Reflist}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
c3797yjmeyh8owumvq7p328cnq4y4as
ముంచంగిపుట్టు మండలం
0
9282
4989442
4790588
2026-10-27T02:53:08Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989442
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ముంచింగిపుట్టు మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా|అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name=":0">{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4841-munchingi-puttu-visakhapatnam-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Munchingi Puttu Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-07-26}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలం కోడ్: 4841.ఈ మండలంలో 325 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=http://vlist.in/sub-district/04841.html|title=Munchingi Puttu Mandal Villages, Visakhapatnam, Andhra Pradesh @VList.in|website=vlist.in|access-date=2020-07-26}}</ref>
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 47,418 - పురుషులు 22,937 - స్త్రీలు 24,481
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[అంట్లవాడ]]
# [[అంతబొంగు]]
# [[అత్తికలు]]
# [[అదర్లది]]
# [[అదలపుత్తు]]
# [[అంబపద]]
# [[అమలగుద]]
# [[అరబీరు]]
# [[అర్లోయిపుత్తు]]
# [[అలబీరు]]
# [[అల్లంగిపద]]
# [[అసురద]]
# [[ఇల్లొయిపొలం]]
# [[ఒంటిపుట్టు]]
# [[కంగుపుత్తు]]
# [[కంగు వీధి]]
# [[కంతవరం]]
# [[కదంజొల]]
# [[కదీంబీరు]]
# [[కదుతుల]]
# [[కమ్మరిగుంట]]
# [[కమ్మరిగుద]]
# [[కమ్మరిగొయ్యి]]
# [[కరబయలు]]
# [[కరిమికిపుత్తు]]
# [[కర్లపొదరు]]
# [[కించై పుత్తు]]
# [[కించైపుత్తు]]
# [[కించొల్ద]]
# [[కిముదుపుత్తు]]
# [[కిమ్మలమామిడి]]
# [[కిర్రంబొ]]
# [[కిలగద]]
# [[కిలుమంగి]]
# [[కుజభంగి]]
# [[కుంతుద]]
# [[కుంబి గుద]]
# [[కుంబ్రి పద]]
# [[కుమద]]
# [[కుమ్మరిపుట్టు-1]]
# [[కుమ్మరిపుట్టు-2]]
# [[కుమ్మరిపుట్టు-3]]
# [[కుయిలొంగి]]
# [[కులబీరు-1]]
# [[కులబీరు-2]]
# [[కుసుమపుత్తు]]
# [[కూరైపుత్తు]]
# [[కెందుగుద]]
# [[కెందుపుత్తు]]
# [[కే.కొత్తూరు]]
# [[కొండగబులు]]
# [[కొండపద]]
# [[కొత్తపుత్తు]]
# [[కొత్తలబయలు]]
# [[కొత్తూరు (ముంచంగిపుట్టు)|కొత్తూరు]]
# [[కొదపుట్టు-1]]
# [[కొదపుట్టు-2|కొదపుత్తు-2]]
# [[కొదంపుత్తు]]
# [[కొంద్రంగివలస]]
# [[కొమ్మలకొండ]]
# [[కొసంపుత్తు]]
# [[గజ్జలబండ]]
# [[గట్టుమలద]]
# [[గత్టూరూమండ]]
# [[గదెలపుత్తు]]
# [[గదెల బురుగు]]
# [[గద్దిబండ (ముంచంగిపుట్టు)|గద్దిబండ]]
# [[గన్నెద]]
# [[గన్నెలపుత్తు]]
# [[గర్రం]]
# [[గర్రివాడ]]
# [[గలగండ]]
# [[గిద్దల పుత్తు]]
# [[గిద్దలమామిడి]]
# [[గిద్దులపుత్తు]]
# [[గుదమలిపుత్తు]]
# [[గున్నచెలమ]]
# [[గున్నలమామిడి]]
# [[గుమ్మ (ముంచంగిపుట్టు)|గుమ్మ]]
# [[గుమ్మసిరగంపుత్తు]]
# [[గెదెలబండ]]
# [[గొదుగులపుత్తు]]
# [[గొద్దిపుట్టు-1|గొద్దిపుత్తు-1]]
# [[గొద్దిపుట్టు-2]]
# [[గొబ్బురుపాడు]]
# [[గొర్రెలమెత్త]]
# [[గొల్లిపుత్తు]]
# [[చంపపుత్తు]]
# [[చింతమ్మింగుల]]
# [[చినముక్కిపుత్తు]]
# [[చినసరియపల్లి]]
# [[చినసింధిపుత్తు]]
# [[చిప్పపుత్తు]]
# [[చిల్లిపుత్తు]]
# [[చీదిపుత్తు]]
# [[చీపురుగొంది]]
# [[చుత్తుగొంది]]
# [[చెకుచింత]]
# [[చెరువు పకల]]
# [[చెరువు వీధి]]
# [[జంగం పుత్తు]]
# [[జంగంసరియ]]
# [[జదిపుత్తు]]
# [[జప్పరు]]
# [[జబద]]
# [[జర్జుల]]
# [[జర్రిపద]]
# [[జర్రిపద-2 (ముంచంగిపుట్టు)|జర్రిపద-2]]
# [[జలరిపొదరు]]
# [[జొలపుత్తు]]
# [[జోడిగుడ]]
# [[తంకపుత్తు]]
# [[తంగుల]]
# [[తదిపుత్తు]]
# [[తద్దపల్లి]]
# [[తమరపల్లి (ముంచంగిపుట్టు)|తమరపల్లి]]
# [[తరిగెద]]
# [[తర్లగుద]]
# [[తలబిరద]]
# [[తలబుతొత]]
# [[తలింబ]]
# [[తిక్కరపద]]
# [[తుంగి కోట]]
# [[తుదుమురై]]
# [[తుములపనస]]
# [[తుస్సపల్లి]]
# [[తెనెలమామిడి]]
# [[తొతగొందిపుత్తు]]
# [[తొంతపుత్తు]]
# [[దదిపుత్తు]]
# [[దనబందు]]
# [[దబుగుద]]
#[[దబుగూడ-2 (ముంచంగిపుట్టు)|దబుగూడ-2]]
# [[దరెలి]]
# [[దసరిపుత్తు]]
# [[దసరిపుత్తు-2 (ముంచంగిపుట్టు)|దసరిపుత్తు-2 ]]
# [[దిగకుమద]]
# [[దిమిసమిల్లి]]
# [[దీంబుగుద]]
# [[దుముకులది]]
# [[దుముదుగుద]]
# [[దులిపుత్తు]]
# [[దెంగం]]
# [[దెగలపుత్తు]]
# [[దొకిరిపుత్తు]]
# [[దొనిపుత్తు]]
# [[దొమలిపుత్తు]]
# [[దొరగుద]]
# [[దొరగూడ]]
# [[దొరగూడ-2 (ముంచంగిపుట్టు)|దొరగూడ-2 ]]
# [[దొల్లిపుత్తు]]
# [[ధరపల్లి]]
# [[నందిమెత్త]]
# [[నర్సిపుత్తు]]
# [[నిత్త పుత్తు]]
# [[పదలపుత్తు-2 (ముంచంగిపుట్టు)|పదలపుత్తు-2]]
# [[పదలపుత్తు (ముంచంగిపుట్టు)|పదలపుత్తు]]
# [[పనస (గ్రామం)-2|పనస - 2]]
# [[పనస (గ్రామం)|పనస]]
# [[పనసపుత్తు]]
# [[పరతపుత్తు]]
# [[పిట్టగ్రుడ్లు]]
# [[పిత్తగెద్ద]]
# [[పుచ్చెలి]]
# [[పులిజలమ]]
# [[పూలబండ (ముంచంగిపుట్టు)|పూలబండ]]
# [[పెతుమలిపుత్తు]]
# [[పెద గూడ]]
# [[పెదతమ్మినగుల]]
# [[పెదపాడు (ముంచంగిపుట్టు)|పెదపాడు]]
# [[పెదసింధిపుత్తు]]
# [[పెద్దపుత్తు (ముంచంగిపుట్టు)|పెద్దపుత్తు]]
# [[పెద్దపుత్తు (ముంచంగిపుట్టు)|పెద్దపుత్తు]]
# [[పెద్దపెతు]]
# [[పొటూరుఆజుపుత్తు]]
# [[పొదపుత్తు]]
# [[పొలిపుత్తు]]
# [[బకుబెద]]
# [[బంగరు పుత్తు]]
# [[బంగరుమెత్త]]
# [[బంగురుపల్లి]]
# [[బదిపుత్తు]]
# [[బపనపుత్తు]]
# [[బబుసల]]
# [[బరద]]
# [[బర్లద]]
# [[బలద]]
# [[బలియగుద]]
# [[బిర్రిగూడ]]
# [[బీత]]
# [[బీదుచంప]]
# [[బుంగపుత్తు]]
# [[బుద్దపనస]]
# [[బురదగుంట]]
# [[బురుగుమెత్త]]
# [[బురుసింధిపుత్తు]]
# [[బుర్రంగుల]]
# [[బూసిపుత్తు]]
# [[బొక్కెరపుత్తు]]
# [[బొండపుత్తు (ముంచంగిపుట్టు)|బొండపుత్తు]]
# [[బొదిపుత్తు]]
# [[బొదిలిగుద]]
# [[బొద్దగొంది]]
# [[బొద్దపాడు (ముంచంగిపుట్టు)|బొద్దపాడు]]
# [[బొద్దపుట్టు (ముంచంగిపుట్టు)|బొద్దపుట్టు]]
# [[బొంద్రుగుద]]
# [[బొనంగిపుత్తు]]
# [[బొరగం]]
# [[బొర్రమామిడి (ముంచంగిపుట్టు)|బొర్రమామిడి]]
# [[భల్లుగూడ]]
# [[భిమిది]]
# [[మకవరం]]
# [[మంగలిపుత్తు]]
# [[మంచమ్రై]]
# [[మచ్చయపురం]]
# [[మజ్జిగుద]]
# [[మత్తంపుత్తు]]
# [[మత్తిగుద]]
# [[మందిభ (ముంచంగిపుట్టు)|మందిభ]]
# [[మద్దులబండ (ముంచంగిపుట్టు)|మద్దులబండ]]
# [[మర్రిపుత్తు]]
# [[మర్రిపుత్తు-2 (ముంచంగిపుట్టు)|మర్రిపుత్తు-2]]
# [[మలకరిపుత్తు]]
# [[మలగుమ్మి]]
# [[మలుగురై]]
# [[మల్లిపొదరు]]
# [[మల్లిముండ]]
# [[మల్లుదుపుత్తు]]
# [[మినుములపుత్తు]]
# [[ముక్కిపుత్తు-2 (ముంచంగిపుట్టు)|ముక్కిపుత్తు-2 ]]
# [[ముక్కిపుత్తు (ముంచంగిపుట్టు)|ముక్కిపుత్తు]]
# [[ముంచింగిపుత్తు]]
# [[మురలిపుత్తు]]
# [[మురుగు చెరువు]]
# [[ములపుత్తు]]
# [[మెత్తగుద]]
# [[మెరకచింత (ముంచంగిపుట్టు)|మెరకచింత]]
# [[మెహ్బ]]
# [[మొక్కపుట్టు-1|మొక్కపుట్టు -1]]
# [[మొక్కపుట్టు-2]]
# [[మొక్కపుట్టు-3 (ముంచంగిపుట్టు)|మొక్కపుట్టు-3]]
# [[మొంజపుత్తు]]
# [[మొంజుగుద]]
# [[మొందిగుమ్మ]]
# [[యెదుకొండలబంద]]
# [[యెనుగురై]]
# [[రకసిరై]]
# [[రంగబయలు]]
# [[రంగిని కొండ]]
# [[రంగినిగుద]]
# [[రంగిలిసింగి (ముంచంగిపుట్టు)|రంగిలిసింగి]]
# [[రతులపుత్తు]]
# [[రములు]]
# [[రవిలబెద]]
# [[రైపల్లి (ముంచంగిపుట్టు)|రైపల్లి]]
# [[లక్ష్మిపురం (ముంచంగిపుట్టు)|లక్ష్మిపురం]]
# [[లంగ్బపొదరు]]
# [[లబదపుత్తు]]
# [[లబ్బురు]]
# [[లుక్కురు]]
# [[లుంగపుత్తు]]
# [[వద్దిపుత్తు]]
# [[వంద్రంగుల (ముంచంగిపుట్టు)|వంద్రంగుల]]
# [[వద్లంపుత్తు]]
# [[వంద్లంపుత్తు]]
# [[వనభసింగి]]
# [[వనుగుపుత్తు]]
# [[వనుగుమ్మ]]
# [[వలజంగి]]
# [[వల్లయిబీరు]]
# [[వుప్పచెరువు]]
# [[వురికిగుమ్మి]]
# [[వెత్చంగి]]
# [[వెత్చంగి పుత్తు]]
# [[సంకిదిగొంది]]
# [[సంగద]]
# [[సంగంవలస (ముంచంగిపుట్టు)|సంగంవలస]]
# [[సగినిపుత్తు]]
# [[సగ్గులు]]
# [[సంతవీధి-2 (ముంచంగిపుట్టు)|సంతవీధి]]
# [[సంతవీధి-2 (ముంచంగిపుట్టు)|సంతవీధి-2 ]]
# [[సరధి]]
# [[సరభ పుత్తు]]
# [[సరసంగి]]
# [[సరియపల్లి (ముంచంగిపుట్టు)|సరియపల్లి]]
# [[సరియపుత్తు]]
# [[సింధిపుత్తు]]
# [[సిరగంపుత్తు-2 (ముంచంగిపుట్టు)|సిరగంపుత్తు-2]]
# [[సిరగంపుత్తు-3 (ముంచంగిపుట్టు)|సిరగంపుత్తు-3]]
# [[సిరగంపుత్తు (ముంచంగిపుట్టు)|సిరగంపుత్తు-1]]
# [[సిర్లిమెత్త]]
# [[సుజనకోట]]
# [[సుజనకోటపేట]]
# [[సుత్తిగుద]]
# [[సున్నపు కోట]]
# [[సుర్తనిపుత్తు]]
# [[సెబుగుద]]
# [[సెల్లుం]]
# [[సైలంపుత్తు]]
# [[సొజ్జవాడ]]
# [[సొలగం పుత్తు]]
# [[సొలగంపుత్తు]]
# [[హంసబండ]]
{{Div end}}
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా మండలాలు}}
pinsdibns7cnw1gf7wbd86anz5to0xx
డుంబ్రిగుడ మండలం
0
9285
4989439
4790553
2026-10-27T02:52:22Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989439
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''దుంబిరిగూడ''' / '''డుంబ్రిగుడ మండలం ''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా|అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఈ మండలంలో 87 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4843-dumbriguda-visakhapatnam-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Dumbriguda Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-07-21}}</ref>మండలం కోడ్:04843 <ref>{{Cite web|url=http://vlist.in/sub-district/04843.html|title=Dumbriguda Mandal Villages, Visakhapatnam, Andhra Pradesh @VList.in|website=vlist.in|access-date=2020-07-21}}</ref>
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం - 49,029 - పురుషులు 23,801 - స్త్రీలు 25,228.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[అంజోడ]]
# [[అంత్రిగుడ]]
# [[అరకు]]
# [[అరమ]]
# [[ఉజ్జంగి]]
# [[ఉయ్యాలపుట్టు]]
# [[ఒంబి]]
# [[కంద్రం]]
# [[కమలబంద (డుంబ్రిగుడ మండలం)|కమలబంద]]
# [[కరకవలస (డుంబ్రిగుడ)|కరకవలస]]
# [[కించుమండ]]
# [[కింజేరు]]
# [[కితలంగి]]
# [[కిరిడివలస]]
# [[కుట్టి]]
# [[కురిడి (డుంబ్రిగుడ)|కురిడి]]
# [[కుసుమవలస]]
# [[కూజబంగి]]
# [[కూడ]]
# [[కొర్రా]]
# [[కొర్రాయ్]]
# [[కొల్లాపుట్టు]]
# [[కోట్రగండి]]
# [[కోరంజిగుడ]]
# [[కోసంగి (డుంబ్రిగుడ)|కోసంగి]]
# [[గడబగొలుగు]]
# [[గంధ]]
# [[గసబ]]
# [[గాతరజిల్లెడ]]
# [[గుంటగన్నెల]]
# [[గుంటసీమ]]
# [[గొండివలస]]
# [[గొందిగుడ]]
# [[గొప్పిలివలస]]
# [[గోడాసుర్తు]]
# [[గోరాపూర్]]
# [[చంపాపుట్టు]]
# [[చమడపాడు]]
# [[చినకాగువలస]]
# [[చెలిమారివలస]]
# [[జాంగుడ]]
# [[జుర్రిపాడు]]
# [[తూటంగి]]
#[[తోటవలస (డుంబ్రిగుడ)|తోటవలస]]
# [[దాతురు]]
# [[దుంబ్రిగుడ (డుంబ్రిగుడ)|దుంబ్రిగుడ]]
# [[దేముడువలస]]
# [[దొండలవలస]]
# [[నందిగుడ (డుంబ్రిగుడ)|నందిగుడ]]
# [[నిమ్మగడ్డ (డుంబ్రిగుడ)|నిమ్మగడ్డ]]
# [[పంటలచింత]]
# [[పనసవలస]]
# [[పరిడి]]
# [[పరిసీల]]
# [[పాడి (డుంబ్రిగుడ)|పాడి]]
#[[పెదపాడు (డుంబ్రిగుడ)|పెదపాడు]]
# [[పోతంగి (డుంబ్రిగుడ)|పోతంగి]]
# [[బడియాపాడు]]
# [[బిట్రగొండ]]
# [[బిల్లాపుట్టు]]
# [[బైరాగుడ]]
# [[బొడ్డపుట్టు (డుంబ్రిగుడ)|బొడ్డపుట్టు]]
# [[బొర్రాపాలెం]]
# [[బోడిమెల]]
# [[మలింగువలస]]
# [[మల్లివలస]]
# [[మామిడివలస (డుంబ్రిగుడ)|మామిడివలస]]
# [[ముసిరి]]
# [[మొర్రిగుడ (డుంబ్రిగుడ)|మొర్రిగుడ]]
#[[రంగినిగుడ (డుంబ్రిగుడ)|రంగినిగుడ]]
# [[రంగినివలస]]
# [[రంగిలిసింగి (డుంబ్రిగుడ)|రంగిలిసింగి]]
# [[లక్క (గ్రామం)|లక్క]]
# [[లవిటిపుట్టు]]
# [[లైగండ]]
# [[లోగిలి]]
# [[వంటర్ల]]
# [[వడియవలస @ వడ్డెవలస]]
# [[వయ్యా]]
# [[వాసబండ]]
# [[సంగర]]
# [[సంగంవలస (డుంబ్రిగుడ)|సంగంవలస]]
# [[సగిరివలస]]
# [[సరాయి]]
# [[సీలంగొండి]]
# [[సొర్నాయక్ గుడ @ సురుస్యగుడ|సొర్నాయక్ గూడ]]
# [[సొవ్వ]]
{{Div end}}గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు లేవు
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా మండలాలు}}
s3q9p7z95gw5c4j7z32cjv8jft13hul
కె. కోటపాడు మండలం
0
9303
4989382
4947187
2026-10-27T02:27:34Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989382
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కె. కోటపాడు మండలం''', ('''కింతాడ కోటపాడు మండలం)''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 60,498 - పురుషులు 30,033 - స్త్రీలు 30,465
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అలమండ భీమవరం]]
# [[అలమండకోడురు]]
# [[వారడ]]
# [[పొతనవలస అగ్రహారం]]
# [[ఉగ్గినవలస]]
# [[రామాయొగి అగ్రహారం]]
# [[కొరువాడ జగన్నాధపురం]]
# [[కొరువాడ]]
# [[గవరపాలెం]]
# [[దీక్షితుల అగ్రహారం]]
# [[పిండ్రంగి]]
#[[శృంగవరం (కె.కోటపాడు)|శృంగవరం]]
#[[మర్రివలస (కె.కోటపాడు)|మర్రివలస]]
# [[దాలివలస]]
# [[సింగన్నదొరపాలెం]]
# [[సూరెడ్డిపాలెం]]
# [[మేడిచెర్ల]]
# [[రొంగలినాయుడుపాలెం]]
# [[పైడంపేట]]
#[[చౌడువాడ (కె.కోటపాడు)|చౌడువాడ]]
#[[గరుగుబిల్లి (కె.కోటపాడు)|గరుగుబిల్లి]]
# [[గుల్లేపల్లి]]
# [[గొండుపాలెం]]
#[[కింతాడ కోటపాడు]]
# [[కింతాడ]]
# [[ఆర్లె]]
# [[సంతపాలెం (కె.కోటపాడు)|సంతపాలెం]]
#[[కవి కొండ అగ్రహారం]]
# [[పాతవలస]]
#[[గొట్లం (కె.కోటపాడు)|గొట్లం]]
# [[సూదివలస]]
#[[చంద్రయ్యపేట (కె.కోటపాడు)|చంద్రయ్యపేట]]
== ఇతర గ్రామాలు ==
# ఆనందపురం
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
2v0ckamayjgawmazs6ws7ywv02g21ao
అచ్యుతాపురం మండలం
0
9321
4989378
4947179
2026-10-27T02:26:38Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989378
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''అచ్యుతాపురం మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండల కేంద్రం [[అచ్యుతాపురం (అచ్యుతాపురం మండలం)|అచ్యుతాపురం]] ఈ మండల కేంద్రం విశాఖపట్నం రైల్వే స్టేషను నుండి 52 కి.మీ (32 మైళ్ళ) దూరంలో ఉంది.[[File:Dharalingeshwara Temple at Dharapalem 01.jpg|thumb|పంచదార్ల ధర్మలింగేశ్వరాలయం]]
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా మొత్తం 66,577 మంది ఉండగా, వారిలో -పురుషులు, 33,503 మంది కాగా, స్త్రీలు 33,074 మంది ఉన్నారు.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[మేలుపాక జగన్నాధపురం]]
# [[ఉప్పవరం]]
#[[యెర్రవరం (అచ్యుతాపురం)|యెర్రవరం]]
# [[జగ్గన్నపేట (అచ్యుతాపురం)|జగ్గన్నపేట]]
# [[ఖాజీపాలెం (అచ్యుతాపురం)|ఖాజీపాలెం]]
# [[పెదపాడు (అచ్యుతాపురం)|పెదపాడు]]
# [[తిమ్మరాజుపేట (అచ్యుతాపురం)|తిమ్మరాజుపేట]]
# [[హరిపాలెం]]
# [[కొండకర్ల]]
# [[అండలపల్లి]]
# [[చీమలపల్లి (అచ్యుతాపురం)|చీమలపల్లి]]
# [[సోమవరం (అచ్యుతాపురం మండలం)|సోమవరం]]
# [[జగన్నాధపుర అగ్రహారం]]
# [[దొప్పెర్ల]]
# [[ఇరవాడ]]
# [[గంగమాంబపుర అగ్రహారం]]
# [[నునపర్తి]]
# [[నడింపల్లి (అచ్యుతాపురం)|నడింపల్లి]]
# [[రావిపాలెం (అచ్యుతాపురం)|రావిపాలెం]]
# [[దోసూరు]]
# [[మద్దుటూరు]]
# [[జంగులూరు]]
# [[భోగాపురం (అచ్యుతాపురం)|భోగాపురం]]
# [[చోడపల్లి]]
# [[వెదురువాడ (అచ్యుతాపురం)|వెదురువాడ]]
# [[దిబ్బపాలెం (అచ్యుతాపురం)|దిబ్బపాలెం]]
# [[మారుటూరు]]
# [[దుప్పిటూరు]]
# [[ఉద్దలపాలెం]]
# [[పూడిమడక]]
# [[చిప్పడ (అచ్యుతాపురం)|చిప్పడ]]
# [[జోగన్నపాలెం]]
# [[తంటడి]]
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
==యితర లింకులు==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
09906wklmxvfrtek035gb1k1fx02ehf
మదనపల్లె మండలం
0
17360
4989421
4947462
2026-10-27T02:45:11Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989421
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''మదనపల్లె మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం, [[అన్నమయ్య జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం మదనపల్లె మండల మొత్తం జనాభా 233,182. వీరిలో 117,320 మంది పురుషులు కాగా, 115,862 మంది మహిళలు ఉన్నారు. మొత్తం 57,057 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి 988.మొత్తం జనాభాలో 77.3% మంది పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తుండగా, 22.7% గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతాల్లో సగటు అక్షరాస్యత 78.6% కాగా, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 64.5%. పట్టణ ప్రాంతాల సెక్స్ నిష్పత్తి 987 కాగా, గ్రామీణ ప్రాంతాలు 991 గా ఉన్నాయి. 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 24235, ఇది మొత్తం జనాభాలో 10%. 0-6 సంవత్సరాల మధ్య 12600 మంది మగ పిల్లలు ఉండగా, 11635 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. పిల్లల లింగ నిష్పత్తి 923, ఇది మదనపల్లె మండల సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి (988) కన్నా తక్కువ. మొత్తం అక్షరాస్యత 75.41%. పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 73.66% కాగా స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 61.4%గా ఉంది.<ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/madanapalle-mandal-chittoor-andhra-pradesh-5392|title=Madanapalle Mandal Population, Religion, Caste Chittoor district, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|access-date=2021-04-13|archive-date=2021-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210413052717/https://www.censusindia.co.in/subdistrict/madanapalle-mandal-chittoor-andhra-pradesh-5392|url-status=dead}}</ref>
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[కోళ్లబైలు (గ్రామీణ)|కోళ్లబైలు]]
# [[పొన్నేటిపాలెం (గ్రామీణ)|పొన్నేటిపాలెం]]
# [[వేంపల్లె (మదనపల్లె)|వేంపల్లె]]
# [[మాలెపాడు (మదనపల్లె)|మాలెపాడు]]
# [[తేనీగలవారిపల్లె]]
# [[పెంచుపాడు]]
# [[మదనపల్లె (గ్రామీణ)|మదనపల్లె]]
# [[కొత్తవారిపల్లె]]
# [[చిన్నతిప్పసముద్రం]]
# [[కాశిరావుపేట]]
# [[పోతపాలు]]
# [[మొలకలదిన్నె]]
# [[వలసపల్లె (మదనపల్లె)|వలసపల్లె]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామం ===
* [[అంకిసెట్టిపల్లె]]
* [[చిప్పిలి]]
** నాయనవారిపల్లి
*** చిట్టి అన్నవరం [[:en:Chitti Annavaram]]
* [[పప్పిరెడ్డిపల్లె]]
* [[వెంకప్పకోట]]
* [[బసినికొండ (గ్రామీణ)|బసినికొండ]]
* [[పామయ్యగారిపల్లె]]
* [[ఆరోగ్యవరం(శానిటోరియం)]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
[[వర్గం:మదనపల్లె]]
q92p2z3lvvcneduaig5rm0tuhjjl9sf
మొరుసుమిల్లి
0
32606
4989522
4948001
2026-10-27T06:41:38Z
~2026-57217-66
155891
4989522
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Village}}
'''మొరుసుమిల్లి''' [[ఎన్టీఆర్ జిల్లా]], [[మైలవరం మండలం]] లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మైలవరం నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన [[విజయవాడ]] నుండి 23 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1083 ఇళ్లతో, 3832 జనాభాతో 1246 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1931, ఆడవారి సంఖ్య 1901. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1551 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 299. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588923. 2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం [[కృష్ణా జిల్లా]]లో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.<ref>{{Cite web|title=ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజపత్రము|url=https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20220906064441/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-date=2022-09-06|access-date=2022-09-06|website=ahd.aptonline.in}}</ref>
<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_2800.xlsx|title=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011}}</ref>.ఇది సముద్రమట్టానికి 69 మీ ఎత్తులో ఉంది
== సమీప గ్రామాలు ==
[[నూజివీడు]], [[విజయవాడ]], [[మంగళగిరి]], [[హనుమాన్ జంక్షన్]]
==గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు==
[[మైలవరం (కృష్ణా జిల్లా)|మైలవరం]], [[కొండపల్లి]] నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; [[విజయవాడ]] 29 కి.మీ.దూరంలో ఉంది
== విద్యా సౌకర్యాలు ==
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, విశ్వభారతి ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి [[మైలవరం (కృష్ణా జిల్లా)|మైలవరం]]లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల [[పుల్లూరు]]లోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మైలవరంలో ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల మైలవరంలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నూజివీడులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాలలు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.
== వైద్య సౌకర్యం ==
=== ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం ===
మొరుసుమిల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
=== ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ===
గ్రామంలో5 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఐదుగురు ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
==గ్రామానికి వ్యవసాయం, సాగునీటి సౌకర్యం==
ఈ గ్రామంలో 250 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఒక సాగునీటి చెరువు ఉంది. నాగార్జునసాగరు ప్రాజెక్టు నీటిని, మైలవరం బ్రాంచ్ కాలువ ద్వారా ఈ చెరువులో నింపి, పొలాలకు సాగునీరు అందించెదరు.
== తాగు నీరు ==
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. neetini ekkuva waste chestharu , virigipoyina mariyu karutunna pipelines untayi
== పారిశుధ్యం ==
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
==గ్రామ పంచాయతీ==
2013 [[జూలై]]లో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో సగ్గుర్తి నాగరాజు, [[సర్పంచి]]గా ఎన్నికైనాడు. ఉపసర్పంచిగా చల్లా సుబ్బారావు ఎన్నికైనాడు
==దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు==
===బొడ్డురాయి===
ఈ గ్రామంలోని ప్రధాన కూడలిలో ఉన్న బొడ్డిరాయి ప్రతిష్ఠించి 16 రోజులయిన సందర్భంగా, 2016, మార్చి-31వ తేదీ [[గురువారం]]నాడు గ్రామస్థులు భక్తిశ్రద్ధలతో పూజలు నిర్వహించారు. ముత్యాలమ్మకు పూజలు నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమంలో మహిళలు పెద్దసంఖ్యలో పాల్గొన్నారు.
===శ్రీ కోదండరామాలయం===
== మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు ==
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
== ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు ==
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
== విద్యుత్తు ==
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
== భూమి వినియోగం ==
మొరుసుమిల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
* అడవి: 158 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 221 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 4 హెక్టార్లు
* శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 14 హెక్టార్లు
* తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 5 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 31 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 2 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 808 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 325 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 484 హెక్టార్లు
==నీటిపారుదల సౌకర్యాలు==
మొరుసుమిల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
* బావులు/బోరు బావులు: 16 హెక్టార్లు
* చెరువులు: 468 హెక్టార్లు
== ఉత్పత్తి==
మొరుసుమిల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
===ప్రధాన పంటలు===
[[వరి]], [[ప్రత్తి]], [[మామిడి]], అపరాలు, కాయగూరలు
===పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు===
బియ్యం
===ప్రధాన వృత్తులు===
[[వ్యవసాయం]], వ్యవసాయాదారిత వృత్తులు
==గ్రామ విశేషాలు==
2017, జూలై-2న ప్రకటించిన నీట్ -2017 ప్రవేశ పరీక్షా ఫలితాలలో, ఈ గ్రామానికి చెందిన షేక్ బాబావలి, 544 మార్కులు సాధించి, రాష్ట్రంలో 768వ ర్యాంక్ పొందాడు.
==గణాంకాలు==
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3817. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1953, స్త్రీల సంఖ్య 1864, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 854 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1246 హెక్టారులు.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
==వెలుపలి లంకెలు==
{{మైలవరం (కృష్ణా జిల్లా) మండలంలోని గ్రామాలు}}
[[వర్గం:మైలవరం మండల గ్రామాలు (ఎన్టీఆర్ జిల్లా)]]
h4it9uyzc6qyn0od496ez3z39l2ccln
4989523
4989522
2026-10-27T06:45:50Z
~2026-57217-66
155891
/* శ్రీ కోదండరామాలయం */
4989523
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Village}}
'''మొరుసుమిల్లి''' [[ఎన్టీఆర్ జిల్లా]], [[మైలవరం మండలం]] లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మైలవరం నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన [[విజయవాడ]] నుండి 23 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1083 ఇళ్లతో, 3832 జనాభాతో 1246 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1931, ఆడవారి సంఖ్య 1901. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1551 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 299. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588923. 2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం [[కృష్ణా జిల్లా]]లో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.<ref>{{Cite web|title=ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజపత్రము|url=https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20220906064441/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-date=2022-09-06|access-date=2022-09-06|website=ahd.aptonline.in}}</ref>
<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_2800.xlsx|title=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011}}</ref>.ఇది సముద్రమట్టానికి 69 మీ ఎత్తులో ఉంది
== సమీప గ్రామాలు ==
[[నూజివీడు]], [[విజయవాడ]], [[మంగళగిరి]], [[హనుమాన్ జంక్షన్]]
==గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు==
[[మైలవరం (కృష్ణా జిల్లా)|మైలవరం]], [[కొండపల్లి]] నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; [[విజయవాడ]] 29 కి.మీ.దూరంలో ఉంది
== విద్యా సౌకర్యాలు ==
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, విశ్వభారతి ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి [[మైలవరం (కృష్ణా జిల్లా)|మైలవరం]]లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల [[పుల్లూరు]]లోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మైలవరంలో ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల మైలవరంలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నూజివీడులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాలలు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.
== వైద్య సౌకర్యం ==
=== ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం ===
మొరుసుమిల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
=== ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ===
గ్రామంలో5 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఐదుగురు ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
==గ్రామానికి వ్యవసాయం, సాగునీటి సౌకర్యం==
ఈ గ్రామంలో 250 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఒక సాగునీటి చెరువు ఉంది. నాగార్జునసాగరు ప్రాజెక్టు నీటిని, మైలవరం బ్రాంచ్ కాలువ ద్వారా ఈ చెరువులో నింపి, పొలాలకు సాగునీరు అందించెదరు.
== తాగు నీరు ==
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. neetini ekkuva waste chestharu , virigipoyina mariyu karutunna pipelines untayi
== పారిశుధ్యం ==
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
==గ్రామ పంచాయతీ==
2013 [[జూలై]]లో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో సగ్గుర్తి నాగరాజు, [[సర్పంచి]]గా ఎన్నికైనాడు. ఉపసర్పంచిగా చల్లా సుబ్బారావు ఎన్నికైనాడు
==దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు==
===బొడ్డురాయి===
ఈ గ్రామంలోని ప్రధాన కూడలిలో ఉన్న బొడ్డిరాయి ప్రతిష్ఠించి 16 రోజులయిన సందర్భంగా, 2016, మార్చి-31వ తేదీ [[గురువారం]]నాడు గ్రామస్థులు భక్తిశ్రద్ధలతో పూజలు నిర్వహించారు. ముత్యాలమ్మకు పూజలు నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమంలో మహిళలు పెద్దసంఖ్యలో పాల్గొన్నారు.
===శ్రీ కోదండరామాలయం===
పాత ఊరిలో ఒక కోదండ రామాలయం, కొత్త ఊరిలో మరొక కోదండ రామాలయం ఉన్నాయి. పాత ఊరిలోని రామాలయం చాలా కాలంగా ఉంది. ఇది ఊరిలోని పెద్ద దేవాలయాల్లో ఒకటి; ఇక్కడ అర్చకులు కూడా ఉంటారు. ఊరి చివరలో ఒక గణపతి ఆలయం ఉంది. రామాలయం వద్ద వినాయక చవితి వేడుకలను ఘనంగా నిర్వహిస్తారు.
== మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు ==
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
== ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు ==
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
== విద్యుత్తు ==
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
== భూమి వినియోగం ==
మొరుసుమిల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
* అడవి: 158 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 221 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 4 హెక్టార్లు
* శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 14 హెక్టార్లు
* తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 5 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 31 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 2 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 808 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 325 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 484 హెక్టార్లు
==నీటిపారుదల సౌకర్యాలు==
మొరుసుమిల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
* బావులు/బోరు బావులు: 16 హెక్టార్లు
* చెరువులు: 468 హెక్టార్లు
== ఉత్పత్తి==
మొరుసుమిల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
===ప్రధాన పంటలు===
[[వరి]], [[ప్రత్తి]], [[మామిడి]], అపరాలు, కాయగూరలు
===పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు===
బియ్యం
===ప్రధాన వృత్తులు===
[[వ్యవసాయం]], వ్యవసాయాదారిత వృత్తులు
==గ్రామ విశేషాలు==
2017, జూలై-2న ప్రకటించిన నీట్ -2017 ప్రవేశ పరీక్షా ఫలితాలలో, ఈ గ్రామానికి చెందిన షేక్ బాబావలి, 544 మార్కులు సాధించి, రాష్ట్రంలో 768వ ర్యాంక్ పొందాడు.
==గణాంకాలు==
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3817. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1953, స్త్రీల సంఖ్య 1864, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 854 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1246 హెక్టారులు.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
==వెలుపలి లంకెలు==
{{మైలవరం (కృష్ణా జిల్లా) మండలంలోని గ్రామాలు}}
[[వర్గం:మైలవరం మండల గ్రామాలు (ఎన్టీఆర్ జిల్లా)]]
hupt3i652zfylyqqyvtladbwx60yx3o
4989524
4989523
2026-10-27T06:47:39Z
~2026-57217-66
155891
/* ప్రధాన పంటలు */
4989524
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Village}}
'''మొరుసుమిల్లి''' [[ఎన్టీఆర్ జిల్లా]], [[మైలవరం మండలం]] లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన మైలవరం నుండి 15 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన [[విజయవాడ]] నుండి 23 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1083 ఇళ్లతో, 3832 జనాభాతో 1246 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1931, ఆడవారి సంఖ్య 1901. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1551 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 299. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588923. 2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం [[కృష్ణా జిల్లా]]లో, ఇదే మండలంలో ఉండేది.<ref>{{Cite web|title=ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజపత్రము|url=https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20220906064441/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-date=2022-09-06|access-date=2022-09-06|website=ahd.aptonline.in}}</ref>
<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_2800.xlsx|title=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011}}</ref>.ఇది సముద్రమట్టానికి 69 మీ ఎత్తులో ఉంది
== సమీప గ్రామాలు ==
[[నూజివీడు]], [[విజయవాడ]], [[మంగళగిరి]], [[హనుమాన్ జంక్షన్]]
==గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు==
[[మైలవరం (కృష్ణా జిల్లా)|మైలవరం]], [[కొండపల్లి]] నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్; [[విజయవాడ]] 29 కి.మీ.దూరంలో ఉంది
== విద్యా సౌకర్యాలు ==
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, విశ్వభారతి ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. బాలబడి [[మైలవరం (కృష్ణా జిల్లా)|మైలవరం]]లోను, మాధ్యమిక పాఠశాల [[పుల్లూరు]]లోనూ ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల మైలవరంలో ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల మైలవరంలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్లు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల నూజివీడులోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాలలు విజయవాడలోనూ ఉన్నాయి.
== వైద్య సౌకర్యం ==
=== ప్రభుత్వ వైద్య సౌకర్యం ===
మొరుసుమిల్లిలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. పశు వైద్యశాల, సంచార వైద్య శాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, డిస్పెన్సరీ, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
=== ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యం ===
గ్రామంలో5 ప్రైవేటు వైద్య సౌకర్యాలున్నాయి. డిగ్రీ లేని డాక్టర్లు ఐదుగురు ఉన్నారు. నాలుగు మందుల దుకాణాలు ఉన్నాయి.
==గ్రామానికి వ్యవసాయం, సాగునీటి సౌకర్యం==
ఈ గ్రామంలో 250 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఒక సాగునీటి చెరువు ఉంది. నాగార్జునసాగరు ప్రాజెక్టు నీటిని, మైలవరం బ్రాంచ్ కాలువ ద్వారా ఈ చెరువులో నింపి, పొలాలకు సాగునీరు అందించెదరు.
== తాగు నీరు ==
గ్రామంలో కుళాయిల ద్వారా రక్షిత మంచినీటి సరఫరా జరుగుతోంది. గ్రామంలో ఏడాది పొడుగునా చేతిపంపుల ద్వారా నీరు అందుతుంది. neetini ekkuva waste chestharu , virigipoyina mariyu karutunna pipelines untayi
== పారిశుధ్యం ==
మురుగునీరు బహిరంగ కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీరు బహిరంగంగా, కచ్చా కాలువల ద్వారా ప్రవహిస్తుంది. మురుగునీటిని నేరుగా జలవనరుల్లోకి వదులుతున్నారు. గ్రామంలో సంపూర్ణ పారిశుధ్య పథకం అమలవుతోంది. సామాజిక మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేదు. ఇంటింటికీ తిరిగి వ్యర్థాలను సేకరించే వ్యవస్థ లేదు. సామాజిక బయోగ్యాస్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ లేదు. చెత్తను వీధుల పక్కనే పారబోస్తారు.
==గ్రామ పంచాయతీ==
2013 [[జూలై]]లో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి జరిగిన ఎన్నికలలో సగ్గుర్తి నాగరాజు, [[సర్పంచి]]గా ఎన్నికైనాడు. ఉపసర్పంచిగా చల్లా సుబ్బారావు ఎన్నికైనాడు
==దర్శనీయ ప్రదేశాలు/దేవాలయాలు==
===బొడ్డురాయి===
ఈ గ్రామంలోని ప్రధాన కూడలిలో ఉన్న బొడ్డిరాయి ప్రతిష్ఠించి 16 రోజులయిన సందర్భంగా, 2016, మార్చి-31వ తేదీ [[గురువారం]]నాడు గ్రామస్థులు భక్తిశ్రద్ధలతో పూజలు నిర్వహించారు. ముత్యాలమ్మకు పూజలు నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమంలో మహిళలు పెద్దసంఖ్యలో పాల్గొన్నారు.
===శ్రీ కోదండరామాలయం===
పాత ఊరిలో ఒక కోదండ రామాలయం, కొత్త ఊరిలో మరొక కోదండ రామాలయం ఉన్నాయి. పాత ఊరిలోని రామాలయం చాలా కాలంగా ఉంది. ఇది ఊరిలోని పెద్ద దేవాలయాల్లో ఒకటి; ఇక్కడ అర్చకులు కూడా ఉంటారు. ఊరి చివరలో ఒక గణపతి ఆలయం ఉంది. రామాలయం వద్ద వినాయక చవితి వేడుకలను ఘనంగా నిర్వహిస్తారు.
== మార్కెటింగు, బ్యాంకింగు ==
గ్రామంలో వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉంది. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు, సహకార బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత, వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
== ఆరోగ్యం, పోషణ, వినోద సౌకర్యాలు ==
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్త ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. శాసనసభ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
== విద్యుత్తు ==
గ్రామంలో గృహావసరాల నిమిత్తం విద్యుత్ సరఫరా వ్యవస్థ ఉంది. రోజుకు 7 గంటల పాటు వ్యవసాయానికి, 15 గంటల పాటు వాణిజ్య అవసరాల కోసం కూడా విద్యుత్ సరఫరా చేస్తున్నారు.
== భూమి వినియోగం ==
మొరుసుమిల్లిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
* అడవి: 158 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయేతర వినియోగంలో ఉన్న భూమి: 221 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం సాగని, బంజరు భూమి: 4 హెక్టార్లు
* శాశ్వత పచ్చిక ప్రాంతాలు, ఇతర మేత భూమి: 14 హెక్టార్లు
* తోటలు మొదలైనవి సాగవుతున్న భూమి: 5 హెక్టార్లు
* వ్యవసాయం చేయదగ్గ బంజరు భూమి: 31 హెక్టార్లు
* బంజరు భూమి: 2 హెక్టార్లు
* నికరంగా విత్తిన భూమి: 808 హెక్టార్లు
* నీటి సౌకర్యం లేని భూమి: 325 హెక్టార్లు
* వివిధ వనరుల నుండి సాగునీరు లభిస్తున్న భూమి: 484 హెక్టార్లు
==నీటిపారుదల సౌకర్యాలు==
మొరుసుమిల్లిలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
* బావులు/బోరు బావులు: 16 హెక్టార్లు
* చెరువులు: 468 హెక్టార్లు
== ఉత్పత్తి==
మొరుసుమిల్లిలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
===ప్రధాన పంటలు===
[[వరి]], [[ప్రత్తి]], [[మామిడి]], [[అపరాలు]], [[కాయగూరలు]], [[ఆయిల్ పామ్]]
===పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు===
బియ్యం
===ప్రధాన వృత్తులు===
[[వ్యవసాయం]], వ్యవసాయాదారిత వృత్తులు
==గ్రామ విశేషాలు==
2017, జూలై-2న ప్రకటించిన నీట్ -2017 ప్రవేశ పరీక్షా ఫలితాలలో, ఈ గ్రామానికి చెందిన షేక్ బాబావలి, 544 మార్కులు సాధించి, రాష్ట్రంలో 768వ ర్యాంక్ పొందాడు.
==గణాంకాలు==
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 3817. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 1953, స్త్రీల సంఖ్య 1864, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 854 ఉన్నాయి. గ్రామ విస్తీర్ణం 1246 హెక్టారులు.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
==వెలుపలి లంకెలు==
{{మైలవరం (కృష్ణా జిల్లా) మండలంలోని గ్రామాలు}}
[[వర్గం:మైలవరం మండల గ్రామాలు (ఎన్టీఆర్ జిల్లా)]]
8qgv9txa554tvpnzo7t5attenuiok9a
జంధ్యాల సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి (దర్శకుడు)
0
39896
4989129
4971332
2026-10-26T12:09:31Z
Pranayraj1985
29393
4989129
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|భారతీయ సినిమా దర్శకుడు, కథారచయిత, నాటక రచయిత}}
{{Other uses|జంధ్యాల (ఇంటి పేరు)}}
{{Use Indian English|date=August 2021}}
{{Use dmy dates|date=April 2026}}
{{Infobox person
| image = Jandhyala Subramanya Sastry.jpg
| image_size =
| name = జంధ్యాల
| birth_name = జంధ్యాల సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి<ref name="TOI" />
| birth_date = {{Birth date|df=yes|1951|1|14}}<ref name="guardian">{{Cite news|last=Pandya|first=Haresh|date=2001-08-03|title=Obituary: Jandhyala Sastri|language=en-GB|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/news/2001/aug/04/guardianobituaries.filmnews|access-date=2020-09-28|issn=0261-3077}}</ref>
| birth_place = [[నర్సాపురం]], [[మద్రాస్ రాష్ట్రం]], భారతదేశం (ప్రస్తుత [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]])
| death_date = {{Death date and age|df=yes|2001|6|19|1951|1|14}}<ref name="guardian" />
| death_place = [[హైదరాబాద్]], [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]], భారతదేశం (ప్రస్తుత [[తెలంగాణ]])
| other_names = హాస్య బ్రహ్మ
| spouse =
| occupation = {{hlist|[[సినిమా దర్శకుడు]] కథారచయిత| నాటక రచయిత|[[నటుడు]]}}
| awards =
}}
'''జంధ్యాల సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి''' (1951 జనవరి 14 – 2001 జూన్ 19), "జంధ్యాల"గా ప్రసిద్ధి చెందిన భారతీయ చలనచిత్ర దర్శకుడు, రచయిత, నాటకకర్త. తెలుగు సినిమా, నాటక రంగాలలో విశేష కృషి చేశారు. "హాస్య బ్రహ్మ"గా పేరుగాంచిన జంధ్యాల, హాస్య చిత్రాలకు అందించిన విశిష్ట సహకారానికి ఎంతో గుర్తింపు పొందారు. పాతికేళ్ల సినీ జీవితంలో 40కి పైగా చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించగా, 300కి పైగా చిత్రాలకు మాటలు రాశారు.<ref name=":11">{{Cite web |date=15 October 1999 |title=జంధ్యాల కోరిక |url=http://www.zaminryot.com/pdf/1999/Oct/15-oct-1999.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160913131556/http://www.zaminryot.com/pdf/1999/Oct/15-oct-1999.pdf |archive-date=13 September 2016 |access-date=2022-11-11 |website=[[జమీన్ రైతు]] |page=9 |language=te}}</ref>
చిన్నతనం నుంచే నాటకాలపై ఆసక్తి ఉన్న జంధ్యాల, కళాశాల రోజుల్లో అనేక విజయవంతమైన నాటకాలు రచించారు. 1976లో చిత్రసీమలో అడుగుపెట్టి, బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలియైన రచయితగా పేరు తెచ్చుకున్నారు. ''అడవి రాముడు'' (1977), ''[[వేటగాడు]]'' (1979) వంటి వాణిజ్య విజయం సాధించిన చిత్రాలతో పాటు ''[[సిరిసిరిమువ్వ]]'' (1976), ''శంకరాభరణం'' (1980) వంటి విమర్శకుల ప్రశంసలు పొందిన చిత్రాలకు మాటలు రాశారు. పదునైన సంభాషణలు రాయడంలో, ఆకట్టుకునే పాత్రలను మలచడంలో ఆయనకున్న నైపుణ్యం విస్తృతమైన గుర్తింపును తెచ్చిపెట్టింది.<ref name=":9">{{Cite web |last=Sreekanth |first=D |date=14 January 2004 |title=Jandhyala - great director of Telugu cinema |url=http://www.idlebrain.com/news/2000march20/jandhyala-bday.html |access-date=2022-08-06 |website=[[Idlebrain.com]]}}</ref>
దర్శకుడిగా మారి ''[[ఆనంద భైరవి]]'' (1983), ''[[శ్రీవారికి ప్రేమలేఖ]]'' (1984), ''[[చంటబ్బాయి]]'' (1986), ''[[పడమటి సంధ్యారాగం]]'' (1987), ''అహా నా పెళ్ళంట!'' (1987), ''వివాహ భోజనంబు'' (1988), ''[[చూపులు కలిసిన శుభవేళ]]'' (1988), ''జయమ్ము నిశ్చయమ్ము రా'' (1989) వంటి అనేక ప్రముఖ చిత్రాలను తెరకెక్కించారు.<ref name=":2" /> హాస్య చిత్రాలకు పేరుగాంచినప్పటికీ, ఆయన దర్శకత్వ శైలి వివిధ ప్రక్రియల్లో విస్తరించింది. నరేష్, [[ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం]], [[సుత్తివేలు]] వంటి నటులను పరిచయం చేయడంలో, [[బ్రహ్మానందం]], రాజేంద్రప్రసాద్, [[కోట శ్రీనివాసరావు]]ల వృత్తిజీవితాన్ని మలచడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు.<ref name=":10">{{Cite news |last=Rao |first=P. Surya |date=2011-06-30 |title=Tribute to a legend |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/tribute-to-a-legend/article2144719.ece |access-date=2022-08-04 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X |archive-url=https://web.archive.org/web/20220804183322/https://www.thehindu.com/features/cinema/tribute-to-a-legend/article2144719.ece |archive-date=2022-08-04 |url-status=dead}}</ref>
దర్శకత్వంతో పాటు ఇతర దర్శకుల చిత్రాలకూ సంభాషణలు రాశారు. జాతీయ పురస్కారాలు పొందిన ''సప్తపది'' (1981), ''సీతాకోకచిలక'' (1981), ''[[సాగరసంగమం]]'' (1983), ''[[స్వాతికిరణం]]'' (1992) చిత్రాలకు మాటలు అందించారు. అలాగే ''[[నిరీక్షణ]]'' (1986), ''[[ఆఖరి పోరాటం]]'' (1988), ''[[జగదేకవీరుడు అతిలోకసుందరి]]'' (1990), ''[[ఆదిత్య 369]]'' (1991) వంటి చిత్రాలకు పనిచేశారు.<ref name=":3">{{Cite web |last=Thanjavaur |first=Kiran Kumar |date=2020-06-19 |title=స్మృతిలో జంధ్యాల వర్ధంతి: తెలుగు సినీ హాస్య ప్రపంచంలో సరిలేరు మీకెక్వరు.. |url=https://telugu.news18.com/news/movies/hasya-brahma-tollywood-legendary-director-jandhyala-death-anniversary-special-ta-539408.html |access-date=2020-09-28 |website=[[Network18 Group|News18 తెలుగు]]}}</ref> తన సినీ ప్రయాణంలో ఉత్తమ దర్శకుడు, ఉత్తమ కథా రచయిత, ఉత్తమ సంభాషణల రచయిత విభాగాల్లో మూడు [[నంది పురస్కారాలు]], ఒక ఫిలింఫేర్ పురస్కారం అందుకున్నారు.<ref name=":4" />
== తొలి జీవితం ==
జంధ్యాల వీర వేంకట దుర్గా శివ సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి 1951 జనవరి 14న [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] లోని [[పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా]], [[నరసాపురం]] పట్టణంలో ఒక మధ్యతరగతి కుటుంబంలో జన్మించారు.<ref name="TOI">{{Cite web |last=A. S. |first=Sashidhar |date=13 June 2012 |title='Jandhyala' is his surname |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/did-you-know/Jandhyala-is-his-surname/articleshow/14095398.cms |access-date=2020-09-28 |website=The Times of India |language=en}}</ref><ref name=":3" /> విజయవాడలోని ఎస్.ఆర్.ఆర్ & సి.వి.ఆర్ ప్రభుత్వ డిగ్రీ కళాశాలలో బి.కామ్ పూర్తి చేశారు.<ref name=":2" /> తరువాత కాలంలో ప్రముఖ నిర్మాతగా పేరొందిన సి. అశ్విని దత్ జంధ్యాలకు చిన్ననాటి మిత్రుడు. నాలుగో తరగతి నుండి డిగ్రీ వరకు ఇద్దరూ కలిసి చదువుకోవడమే కాకుండా పక్కపక్క ఇళ్లలోనే నివసించేవారు.<ref>{{Citation |title=Producer C. Aswani Dutt {{!}}{{!}} Cheppalani Vundhi {{!}} 18th September 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ORVQfP44IUA |language=en |access-date=2022-08-03}} From 2:05 to 3:02</ref>
చిన్నతనం నుంచే నాటకరంగంపై మక్కువ ఉన్న జంధ్యాల, విన్నాకోట రామన్న పంతులు నాటక సమాజంలో బాలనటుడిగా నటించారు. కళాశాల రోజుల్లోనూ నాటకాలపై శ్రద్ధ కొనసాగించారు. 1969లో జరిగిన విశ్వవిద్యాలయాల మధ్య నాటక పోటీల్లో 'తస్మాత్ జాగ్రత్త' నాటకంలో నటనకు గాను ఉత్తమ నటుడి బహుమతి గెలుచుకున్నారు. 12 ఏళ్ల వయస్సులోనే [[ఆంధ్రప్రభ]] పత్రికలో ఆయన మొదటి కథ ప్రచురితమైంది. ''[[కన్యాశుల్కం]]'', ''కీర్తిశేషులు'' నాటకాల ప్రభావంతో 'జీవన జ్యోతి' అనే తన మొదటి నాటకాన్ని రాశారు.<ref name=":7">{{Cite web |last=M. L. |first=Narasimham |date=29 June 2001 |title=End of a comedy era |url=http://www.thehindu.com/thehindu/2001/06/29/stories/0929022g.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20150604045757/http://www.thehindu.com/thehindu/2001/06/29/stories/0929022g.htm |archive-date=4 June 2015 |access-date=2022-08-05 |website=The Hindu}}</ref> ఆ తర్వాత రాసిన 'ఏక్ దిన్ కా సుల్తాన్', 'గుండెలు మార్చబడును', 'ఓ చీకటి రాత్రి', 'మండోదరి మహిళా మండలి' నాటకాలు మంచి ప్రజాదరణ పొందాయి.<ref name=":1">{{Cite web |date=2018-01-14 |title=సినీ హాస్యజగతికి వరమాల.. జంధ్యాల..! |url=https://zeenews.india.com/telugu/entertainment/jandhyala-birth-anniversary-3614 |access-date=2022-07-29 |website=Zee News |language=te}}</ref> 'ఏక్ దిన్ కా సుల్తాన్' నాటకం అనేక ప్రశంసలు పొందడంతో పాటు పలు భాషల్లోకి అనువాదమైంది. అలాగే 'సంధ్యారాగంలో శంఖారావం' అనే సామాజిక నాటకం ఎంతో ప్రసిద్ధి చెంది, ఆయన సినీరంగ ప్రవేశానికి దోహదపడింది.<ref name=":0">{{cite news |last=Sekhar |first=A. Saye |date=29 January 2005 |title=Metro Plus Vijayawada : Laughing is a luxury |url=http://www.hindu.com/mp/2005/01/29/stories/2005012902270100.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203062213/http://www.hindu.com/mp/2005/01/29/stories/2005012902270100.htm |archive-date=3 December 2013 |access-date=6 August 2022 |work=[[The Hindu]]}}</ref>
== ప్రస్థానం ==
=== సినీరంగ ప్రవేశం ===
1974లో తన ప్రసిద్ధ నాటకం 'సంధ్యారాగంలో శంఖారావం' ప్రదర్శించడానికి జంధ్యాల [[చెన్నై|మద్రాసు]] వెళ్లారు. ఆయన పనితనానికి ముగ్ధుడైన ప్రముఖ దర్శకుడు [[బి. ఎన్. రెడ్డి]] బీనాదేవి రాసిన 'ఓ పుణ్యభూమి కళ్ళు తెరు' నవలను సినిమాగా మలచేందుకు జంధ్యాలను ఒప్పందం చేసుకున్నారు. అయితే బి.ఎన్. రెడ్డి అనారోగ్యం కారణంగా ఆ ప్రాజెక్ట్ కార్యరూపం దాల్చలేదు.<ref name=":8">{{Cite web |last=అట్లూరి |first=శ్రీ |date= |title=హాస్యబ్రహ్మ జంధ్యాలగారి చివరి ముఖాముఖి |url=http://jandhyavandanam.com/2011-10-04-08-49-10/98-2011-12-30-09-58-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170315185310/http://jandhyavandanam.com/2011-10-04-08-49-10/98-2011-12-30-09-58-09 |archive-date=15 March 2017 |access-date=2022-08-06 |website=Jandhya Vandanam}}</ref>
తరువాత ఎ. ఆనంద మోహన్ 'పెళ్లి కాని పెళ్లి' చిత్రానికి, వి. హనుమాన్ ప్రసాద్ 'దేవుడు చేసిన బొమ్మలు' చిత్రానికి జంధ్యాలను రచయితగా ఎంచుకున్నారు. ఆయన రచయితగా విడుదలైన మొదటి చిత్రం 'దేవుడు చేసిన బొమ్మలు' (1976), ఆ తర్వాత 'పెళ్లి కాని పెళ్లి' (1977) విడుదలయ్యాయి.<ref name=":1" /> [[కె. విశ్వనాథ్]] దర్శకత్వం వహించిన ''[[సిరిసిరిమువ్వ]]'' (1976) చిత్రంతో జంధ్యాలకు రచయితగా మంచి గుర్తింపు లభించింది.<ref name="guardian" /> విజయం సాధించిన ''అడవి రాముడు'' (1977), ''[[వేటగాడు]]'' (1979) వంటి వాణిజ్య చిత్రాలతో పాటు ''[[సీతామాలక్ష్మి]]'' (1978), ''శంకరాభరణం'' (1980) వంటి విమర్శకుల ప్రశంసలు పొందిన చిత్రాలకు పనిచేసి బహుముఖ రచయితగా నిలిచారు. 1976 నుండి 1981 వరకు బిజీ రచయితగా గడుపుతూ ఈ ఐదేళ్లలోనే దాదాపు 200 చిత్రాలకు పనిచేశారు. కథా రచయితగా, స్క్రీన్ప్లే రచయితగా, సంభాషణల రచయితగా వేర్వేరు బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. ఆ సమయంలో ఒకేసారి నాలుగు ఐదు చిత్రాలకు పనిచేసేవారు.<ref name=":8" />
=== దర్శకత్వ ప్రస్థానం ===
1981లో ''[[ముద్ద మందారం (సినిమా)|ముద్ద మందారం]]'' చిత్రంతో జంధ్యాల దర్శకుడిగా మారారు.<ref name=":3" /> సొంతంగా చిత్రాలు తీస్తూనే ఇతర దర్శకుల సినిమాలకూ రచన కొనసాగించారు.<ref name=":6">{{Cite web |last=Krishna |date=2020-01-14 |title=కామెడీని కొత్త పుంతలు తొక్కించిన హాస్యబ్రహ్మ |url=https://www.hmtvlive.com/movies/writer-and-director-jandhyala-birthday-special-story-37613 |access-date=2022-08-04 |website=[[HMTV]] |language=te}}</ref> 1981 నుండి 2001 వరకు ఆయన మొత్తం 42 చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించగా, 150కి పైగా చిత్రాలకు రచన చేశారు.<ref name=":6" /> ''ముద్ద మందారం'' తర్వాత ప్రణయ చిత్రం ''[[నాలుగు స్తంభాలాట (సినిమా)|నాలుగు స్తంభాలాట]]'' (1982), తెలుగు-కన్నడ ద్విభాషా నృత్య చిత్రం ''[[ఆనంద భైరవి]]'' (1983) తెరకెక్కించారు. ''ఆనంద భైరవి'' ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ ఆఫ్ ఇండియాలో ప్రదర్శించబడటంతో పాటు ఉత్తమ చిత్రం, ఉత్తమ దర్శకత్వం, ఉత్తమ కథ విభాగాల్లో [[నంది పురస్కారాలు]] దక్కించుకుంది.
ఆ తర్వాత ''[[రెండు జెళ్ళ సీత]]'' (1983), ''[[శ్రీవారికి ప్రేమలేఖ]]'' (1984), ''[[రెండు రెళ్ళు ఆరు]]'' (1986), ''[[చంటబ్బాయి]]'' (1986), ''[[పడమటి సంధ్యారాగం]]'' (1987), ''వివాహ భోజనంబు'' (1988), ''[[చూపులు కలిసిన శుభవేళ]]'' (1988) వంటి హాస్య ప్రధాన చిత్రాలతో విజయ పరంపర కొనసాగించారు.<ref name=":9" /> ''పడమటి సంధ్యారాగం'' చిత్రం ఉత్తమ తెలుగు చిత్రంగా ఫిలింఫేర్ పురస్కారం, ఉత్తమ కథారచయితగా నంది పురస్కారం అందుకుంది.<ref name="archive.org">{{cite web |date= |title=35th Annual Filmfare Awards South Winners |url=https://archive.org/details/35thAnnualFilmfareAwardsSouthWinners |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170205141932/https://archive.org/details/35thAnnualFilmfareAwardsSouthWinners |archive-date=5 February 2017 |access-date=2 March 2019 |website=}}</ref> జాతీయ సమైక్యత నేపథ్యంతో తీసిన ''నేలవంక'' (1983), ''[[అమరజీవి (1983 సినిమా)|అమరజీవి]]'' (1983), ''సీతారామ కల్యాణం'' (1986) మొదలైన చిత్రాలు కూడా రూపొందించారు. గజల్ శ్రీనివాస్ కథానాయకుడిగా నటించిన 'విచిత్రం' (1998) ఆయన దర్శకత్వం వహించిన చివరి చిత్రం.<ref name=":1" />
=== తదనంతర ప్రస్థానం ===
దర్శకుడిగా సాధించిన విజయాలతో పాటు జాతీయ పురస్కారాలు పొందిన పలు చిత్రాలకు జంధ్యాల సంభాషణలు అందించారు. వాటిలో ''శంకరాభరణం'' (1980), ''సప్తపది'' (1981), ''సీతాకోకచిలక'' (1981), ''[[సాగరసంగమం]]'' (1983), ''[[స్వాతికిరణం]]'' (1992) ముఖ్యమైనవి.<ref name="auto1">{{Cite news |date=15 January 2016 |title=Jandhyala remembered |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Vijayawada/Jandhyala-remembered/article14001265.ece |newspaper=[[The Hindu]]}}</ref> ''[[సొమ్మొకడిది సోకొకడిది]]'' (1978), ''[[నిరీక్షణ]]'' (1986), ''[[ఆఖరి పోరాటం]]'' (1988), ''[[జగదేకవీరుడు అతిలోకసుందరి]]'' (1990), ''[[ఆదిత్య 369]]'' (1991) చిత్రాలకు కూడా రచయితగా పనిచేశారు. తన మాటల రచనల్లో ''శంకరాభరణం'', ''సప్తపది'', ''అడవి రాముడు'' చిత్రాలు తనకు అత్యంత ఇష్టమైనవని పేర్కొన్నారు.<ref name=":11" />
25 సంవత్సరాల సినీ జీవితంలో మూడు నంది పురస్కారాలు, ఒక ఫిలింఫేర్ పురస్కారం అందుకున్నారు. దర్శకులు [[కె. రాఘవేంద్రరావు]], [[కె. విశ్వనాథ్]] లతో కలిసి పలు విజయవంతమైన చిత్రాలకు పనిచేశారు.<ref name=":7" /> జంధ్యాల వద్ద ఎనిమిదేళ్ల పాటు 22 చిత్రాలకు సహాయ దర్శకుడిగా పనిచేసిన ఈ. వి. వి. సత్యనారాయణ, తదనంతర కాలంలో ప్రముఖ దర్శకుడిగా ఎదిగారు.<ref>{{Cite web |date=2011-01-22 |title=Telugu film director Satyanarayana passes away |url=https://www.news18.com/news/india/telugu-film-director-satyanarayana-passes-away-358461.html |access-date=2022-08-04 |website=News18 |language=en}}</ref>
సినిమాలతో పాటు పిల్లల కథలు రాశారు. 27కి పైగా నాటకాలు, రేడియో నాటకాలు రచించారు. నాటకాలలో నటించడంతో పాటు టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాతగా, డబ్బింగ్ కళాకారుడిగా సేవలు అందించారు. తెలుగు సినిమా, నాటకరంగం, బుల్లితెరపై ఆయన చెరగని ముద్ర వేశారు.<ref name="guardian" /><ref name=":7" />
== మరణం ==
తీవ్రమైన గుండెపోటుతో 2001 జూన్ 19న తన 50వ ఏట జంధ్యాల కన్నుమూశారు. అప్పటికి ఆయన చిత్రసీమలో వెండిపండుగ (25 ఏళ్లు) పూర్తి చేసుకున్నారు.<ref name=":4">{{cite news |date=20 June 2006 |title=Vijayawada News : Rich tributes paid to Jandhyala |url=http://www.hindu.com/2006/06/20/stories/2006062003000200.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120906200624/http://www.hindu.com/2006/06/20/stories/2006062003000200.htm |archive-date=6 September 2012 |access-date=7 September 2012 |work=[[The Hindu]]}}</ref><ref name=":2">{{cite news|url=http://www.idlebrain.com/celeb/bio-data/bio-jandhyala.html |title=Tribute – Jandhyala – Telugu film director and writer |publisher=[[Idlebrain.com]] |date=19 June 2001 |access-date=7 September 2012}}</ref><ref>{{Cite web |date=2015-06-04 |title=The Hindu : End of a comedy era |url=http://www.thehindu.com/thehindu/2001/06/29/stories/0929022g.htm |access-date=2022-08-04 |website=[[The Hindu]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20150604045757/http://www.thehindu.com/thehindu/2001/06/29/stories/0929022g.htm |archive-date=4 June 2015 |url-status=dead}}</ref>
== మేకింగ్ శైలి ==
జంధ్యాల ప్రధానంగా హాస్యానికి పేరుగాంచినప్పటికీ, ఆయన దర్శకత్వ శైలి వివిధ ప్రక్రియల్లో సాగింది. హాస్యేతర చిత్రాలలో 'నేలవంక' (నాటకం), 'ఆనంద భైరవి' (నృత్య చిత్రం), 'అమరజీవి', 'సీతారామ కల్యాణం' (ప్రణయ చిత్రాలు) చెప్పుకోదగ్గవి.<ref name=":7" />
ద్వ్యర్థి శబ్దాలతో కూడిన ద్వంద్వార్థ హాస్యానికి ఆయన దూరంగా ఉండేవారు. సహజమైన, సరళమైన సంభాషణలు రాయడానికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చేవారు. సన్నివేశాలు ప్రేక్షకులు నిజ జీవితంలో పోల్చుకునేలా ఉండాలని నమ్మేవారు.<ref name=":7" /> ది హిందూ పత్రికకు చెందిన ఎ. సాయిశేఖర్ ప్రకారం జంధ్యాల హాస్య శైలి కుటుంబాల్లోని విచిత్ర ప్రవర్తనలు, పిసినారితనం, లాయర్లు, డాక్టర్లు, ప్రముఖుల అతి ప్రవర్తనలపై ఆహ్లాదకరమైన వ్యంగ్యాస్త్రాలు విసిరేలా ఉండేది.<ref name=":0" />
రచయితగా బహుముఖ ప్రజ్ఞ చాటారు. 'అడవి రాముడు', 'వేటగాడు' వంటి కమర్షియల్ హిట్ చిత్రాల నుండి 'సిరిసిరిమువ్వ', 'శంకరాభరణం' వంటి శ్రేష్ఠమైన చిత్రాల వరకు రచన చేశారు.<ref name=":6" /> యాక్షన్ ('ఆఖరి పోరాటం'), ఫాంటసీ ('జగదేకవీరుడు అతిలోకసుందరి'), సైన్స్ ఫిక్షన్ ('ఆదిత్య 369'), థ్రిల్లర్ ('గోవిందా గోవిందా') వంటి అనేక ప్రక్రియలలో రాణించారు. భారతీయ శాస్త్రీయ కళలను ప్రతిబింబించేలా చిత్రాలు తీశారు.
== వారసత్వం ==
[[File:Jandhyala, Tummalapalli Kshetrayya Kalakshetram Vijayawada.JPG|thumb|237x237px|విజయవాడ తుమ్మలపల్లి కళాక్షేత్రంలో జంధ్యాల కాంస్య విగ్రహం]]
హాస్య చిత్రాలకు అందించిన విశేష సేవలకు గాను ఆయనకు "హాస్య బ్రహ్మ" అనే బిరుదు లభించింది. ది హిందూ పత్రిక ఆయనను 'టాలీవుడ్ హాస్య రాజు'గా కొనియాడింది.<ref name="TOI" /><ref name="auto1" /> కుటుంబ సమేతంగా చూడదగ్గ ఆరోగ్యకరమైన వినోదాన్ని అందిస్తూ, తెలుగు సినిమాలో హాస్యాన్ని ఒక ప్రధాన ప్రక్రియగా మలిచారు. ఆయన రాకముందు హాస్యం అనేది కేవలం సహాయ పాత్రలకే పరిమితమయ్యేది. హాస్యం ప్రధాన కథాంశంగా కూడా పూర్తి స్థాయి సినిమాలు తీయవచ్చని జంధ్యాల నిరూపించారు.<ref name=":9" /> ఆయన చిత్రాలలో 'అహ నా పెళ్ళంట!' తెలుగు సినిమా చరిత్రలోనే అత్యుత్తమ హాస్య చిత్రాలలో ఒకటిగా నిలిచింది.<ref name=":7" /><ref name="guardian" />
జంధ్యాల [[విజయ నరేష్|నరేష్]], [[ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం]], [[సుత్తివేలు]]లను చిత్రసీమకు పరిచయం చేశారు.<ref name=":6" /><ref name=":10" /> [[రాజేంద్ర ప్రసాద్(నటుడు)|రాజేంద్రప్రసాద్]], [[బ్రహ్మానందం]], [[కోట శ్రీనివాసరావు]], [[సుత్తి వీరభద్రరావు]], [[గుండు హనుమంతరావు]], శ్రీలక్ష్మి వంటి హాస్య నటులకు మంచి గుర్తింపు తెచ్చారు.<ref name=":3" /><ref name=":10" /><ref>{{Cite web |last=Seshagiri |first=Sangeetha |date=2013-12-22 |title=Celebrity Deaths 2013: Remembering Srihari, AVS, Dharmavarapu Subramanyam and Other Telugu Film Personalities |url=https://www.ibtimes.co.in/celebrity-deaths-2013-remembering-srihari-avs-dharmavarapu-subramanyam-and-other-telugu-film-personalities-531412 |access-date=2022-07-29 |website=IBTimes |language=en}}</ref>
ఆయన తోటి దర్శకులు, రచయితల అభిమానాన్ని పొందారు. బ్రహ్మానందం తన సినీ ప్రయాణంలో జంధ్యాలను ఉత్తమ హాస్య దర్శకుడిగా అభివర్ణించారు.<ref>{{Cite web |date=4 January 2006 |title=Brahmanandam - chitchat - Telugu cinema actor |url=http://www.idlebrain.com/news/2000march20/chitchat-brahmanandam.html |access-date=2022-08-08 |website=Idlebrain.com}}</ref> ప్రసిద్ధ రచయిత వి. విజయేంద్ర ప్రసాద్ జంధ్యాల పట్ల తనకున్న అభిమానాన్ని వ్యక్తం చేశారు.<ref>{{Cite web |last=Nachaki |first=Sri |date=10 December 2004 |title=TC Exclusive: Interview with writer Vijayendra Prasad |url=http://www.telugucinema.com/c/stars/interview_vijayendraprasad_2004.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20041211004414/http://www.telugucinema.com/c/stars/interview_vijayendraprasad_2004.shtml |archive-date=11 December 2004 |website=[[Telugucinema.com]]}}</ref> దర్శకుడు తరుణ్ భాస్కర్ తన శైలికి జంధ్యాల ప్రేరణ అని చెప్పారు.<ref>{{Citation |title=Jandhyala is the Major Inspiration for me says #PelliChoopulu - Tharun Bhascker {{!}} Latest l Interview |date=29 July 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=jSPGQQpFj7A |access-date=2022-08-06 |language=en}}; From 4:07</ref><ref>{{Citation |title=Tharun Bhascker About Mani Ratnam And Jandhyala {{!}}{{!}} Dialogue With Prema |date=17 January 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Uz3PQeY-E-w |access-date=2022-08-06 |language=en}}</ref> దర్శకుడు అనీల్ రావిపూడి జంధ్యాలను తన కెరీర్కు అతిపెద్ద ప్రేరణగా పేర్కొన్నారు.<ref>{{Cite web |last=Kavirayani |first=Suresh |date=2020-01-09 |title='Jandhyala is my inspiration' |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/090120/jandhyala-is-my-inspiration.html |access-date=2022-08-06 |website=Deccan Chronicle |language=en}}</ref>
2005 జనవరిలో విజయవాడలోని తుమ్మలపల్లి కళాక్షేత్రంలో జంధ్యాల జ్ఞాపకార్థం ఆయన కాంస్య విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించారు.<ref name=":0" />
== ఫిల్మోగ్రఫీ ==
=== దర్శకుడిగా ===
[[File:Filmography chart of the films done per year by Director Jandhyala.png|thumb|296x296px|దర్శకుడు జంధ్యాల ప్రతి సంవత్సరం చేసిన చిత్రాల ఫిల్మోగ్రఫీ చార్ట్]]
{| class="wikitable"
|-
! సంవత్సరం
! చిత్రం
! గమనికలు
|-
| 1981
| ''[[ముద్ద మందారం (సినిమా)|ముద్ద మందారం]]''
|
|-
| 1982
| ''మల్లె పందిరి''
|
|-
| 1982
| ''[[నాలుగు స్తంభాలాట (సినిమా)|నాలుగు స్తంభాలాట]]''
|
|-
| 1983
| ''[[నేలవంక (సినిమా)|నేలవంక]]''
|
|-
| 1983
| ''[[రెండు జెళ్ళ సీత]]''
|
|-
| 1983
| ''[[అమరజీవి (1983 సినిమా)|అమరజీవి]]''
|
|-
| 1983
| ''[[మూడు ముళ్ళు]]''
|
|-
| 1984
| ''[[ఆనంద భైరవి]]''
| కన్నడ భాషలోనూ ఒకేసారి చిత్రీకరించారు
|-
| 1984
| ''[[శ్రీవారికి ప్రేమలేఖ]]''
|
|-
| 1984
| ''రామారావు గోపాలరావు''
|
|-
| 1985
| ''పుట్టడి బొమ్మ''
|
|-
| 1985
| ''[[బాబాయి అబ్బాయి]]''
|
|-
| 1985
| ''శ్రీవారి శోభనం''
|
|-
| 1985
| ''మొగుడు పెళ్ళాలు''
|
|-
| 1985
| ''ముద్దుల మనవరాలు''
|
|-
| 1986
| ''[[రెండు రెళ్ళు ఆరు]]''
|
|-
| 1986
| ''[[సీతారామ కల్యాణం (1986 సినిమా)|సీతారామ కల్యాణం]]''
|
|-
| 1986
| ''[[చంటబ్బాయి]]''
|
|-
| 1987
| ''[[పడమటి సంధ్యారాగం]]''
|
|-
| 1987
| ''రాగలీల''
|
|-
| 1987
| ''సత్యాగ్రహం''
|
|-
| 1987
| ''[[అహ నా పెళ్ళంట (1987 సినిమా)|అహ నా పెళ్ళంట]]''
|
|-
| 1988
| ''చిన్ని కృష్ణుడు''
|
|-
| 1988
| ''[[వివాహ భోజనంబు (1988 సినిమా)|వివాహ భోజనంబు]]''
|
|-
| 1988
| ''నీకు నాకు పెళ్ళంట''
|
|-
| 1988
| ''[[చూపులు కలిసిన శుభవేళ]]''
|
|-
| 1989
| ''[[హై హై నాయకా]]''
|
|-
| 1989
| ''[[జయమ్ము నిశ్చయమ్ము రా (1989 సినిమా)|జయమ్ము నిశ్చయమ్ము రా]]''
|
|-
| 1990
| ''[[ప్రేమ జిందాబాద్]]''
|
|-
| 1991
| ''లేడీస్ స్పెషల్''
|
|-
| 1991
| ''బావా బావా పన్నీరు''
|
|-
| 1991
| ''ప్రేమ ఎంత మధురం''
|
|-
| 1991
| ''[[విచిత్ర ప్రేమ]]''
|
|-
| 1992
| ''[[బాబాయి హోటల్]]''
|
|-
| 1994
| ''ఆ ఆ ఈ ఈ''
|
|-
| 1994
| ''ష్.. గప్ చుప్''
|
|-
| 1996
| ''ఓహో నా పెళ్ళంట''
|
|-
| 1998
| ''విచిత్రం''
|
|}
=== మాటల రచయితగా ===
* ''[[సిరిసిరిమువ్వ]]'' (1976)
* ''[[అడవి రాముడు]]'' (1977)
* ''[[అమరదీపం]]'' (1977)
* ''[[సీతామాలక్ష్మి]]'' (1978)
* ''[[సొమ్మొకడిది సోకొకడిది]]'' (1979)
* ''[[తాయారమ్మ బంగారయ్య|తయారమ్మ బంగారయ్య]]'' (1979)
* ''[[డ్రైవర్ రాముడు]]'' (1979)
* ''వియ్యాల వారి కయ్యాలు'' (1979)
* ''[[వేటగాడు]]'' (1979)
* ''[[మండే గుండెలు]]'' (1979)
* ''బుర్రిపాలెం బుల్లోడు'' (1979)
* ''[[భలే కృష్ణుడు]]'' (1980)
* ''[[శంకరాభరణం]]'' (1980)
* ''మామ అల్లుళ్ళ సవాల్'' (1980)
* ''[[రౌడీ రాముడు కొంటె కృష్ణుడు|రౌడీ రాముడు కొంటే కృష్ణుడు]]'' (1980)
* ''[[శుభోదయం]]'' (1980)
* ''[[సప్తపది]]'' (1981)
* ''[[సీతాకోకచిలక]]'' (1981)
* ''[[అమావాస్య చంద్రుడు]]'' (1981)
* ''తల్లి కొడుకుల అనుబంధం'' (1982)
* ''[[సాగరసంగమం]]'' (1983)
* ''[[విజేత (సినిమా)|విజేత]]'' (1985)
* ''[[నిరీక్షణ]]'' (1986)
* ''[[పసివాడి ప్రాణం]]'' (1987)
* ''[[ఆఖరి పోరాటం]]'' (1988)
* ''[[జగదేకవీరుడు అతిలోకసుందరి]]'' (1990)
* ''[[మైనర్ రాజా]]'' (1991)
* ''[[ఆదిత్య 369]]'' (1991)
* ''[[స్వాతికిరణం]]'' (1992)
* ''[[ఆపద్బాంధవుడు]]'' (1992)
* ''[[అబ్బాయిగారు]]'' (1993)
* ''[[గోవిందా గోవిందా]]'' (1994)
* ''[[శ్రీ సీతారాముల కల్యాణం చూతము రారండి]]'' (1998)
=== నటుడిగా ===
* ''[[రెండు రెళ్ళు ఆరు]]'' (1986)
* ''[[ఆపద్బాంధవుడు]]'' (1992)
=== డబ్బింగ్ కళాకారుడిగా ===
* ''[[గాంధీ (సినిమా)|గాంధీ]]'' (1982) – [[జవాహర్లాల్ నెహ్రూ]] పాత్ర వేసిన [[రోషన్ సేత్]] కి తెలుగు డబ్బింగ్<ref name="guardian" />
* ''[[పడమటి సంధ్యారాగం]]'' (1987) – బాబాయి పాత్ర వేసిన మీర్ అబ్దుల్లాకు
* ''[[చూపులు కలిసిన శుభవేళ]]'' (1988) – [[సుత్తి వీరభద్రరావు]]కి<ref>{{Cite web |title=Jandhyala dubs for Sutti Veerabhadra Rao |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/did-you-know/jandhyala-dubs-for-sutti-veerabhadra-rao/articleshow/15449203.cms |access-date=2022-08-04 |website=The Times of India |language=en}}</ref>
* ''దొంగ దొంగ'' (1993) – మణిరత్నం 'తిరుడా తిరుడా' తెలుగు అనువాదం (సలీం ఘౌస్కు)
* ''భారతీయుడు'' (1996) – 'ఇండియన్' తెలుగు అనువాదం ([[నెడుముడి వేణు]]కు)
* ''భామానే సత్యభామానే'' (1996) – 'అవ్వై షణ్ముగి' తెలుగు అనువాదం ([[జెమిని గణేషన్]]కు)
* ''ఇద్దరు'' (1997) – 'ఇరువర్' తెలుగు అనువాదం ([[ప్రకాష్ రాజ్]]కు)
* ''అరుణాచలం'' (1997) – 'అరుణాచలం' తెలుగు అనువాదం (విసుకి)
* ''మరుపు కలలు'' (1997) – 'మిన్సార కనవు' తెలుగు అనువాదం ([[గిరీష్ కర్నాడ్]]కు)
=== టెలివిజన్ ===
* ''పోపుల పెట్టె'' (1997) – రచయిత, దర్శకుడు
== పురస్కారాలు ==
;[[నంది పురస్కారాలు]]
* 1984, [[నంది ఉత్తమ దర్శకులు|ఉత్తమ దర్శకుడు]] – ''[[ఆనంద భైరవి]]''<ref name=":5">{{Cite web |title=నంది అవార్డు విజేతల పరంపర (1964–2008) |trans-title=A series of Nandi Award Winners (1964–2008) |url=http://ipr.ap.nic.in/New_Links/Film.pdf |access-date=21 August 2020 |publisher=[[ఆంధ్రప్రదేశ్ సమాచార పౌర సంబంధాల శాఖ]]}}(in [[Telugu language|Telugu]])</ref>
* 1987, ఉత్తమ కథా రచయిత – ''[[పడమటి సంధ్యారాగం]]''<ref name=":5" />
* 1992, ఉత్తమ సంభాషణల రచయిత – ''[[ఆపద్బాంధవుడు]]''<ref name=":5" />
;ఫిలింఫేర్ పురస్కారాలు సౌత్
* 1984, ఉత్తమ దర్శకుడు - తెలుగు – ''[[శ్రీవారికి ప్రేమలేఖ]]''<ref>{{Cite web |year=1991 |title=Collections |url=https://books.google.com/books?id=Q5UqAAAAYAAJ&q=1984+Jandhyala}}</ref>
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== బయటి లింకులు ==
* {{IMDb name|id=0417386|name=జంధ్యాల}}
{{మూస:జంధ్యాల}}
[[వర్గం:1951 జననాలు]]
[[వర్గం:2001 మరణాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు సినిమా దర్శకులు]]
[[వర్గం:తెలుగు సినిమా రచయితలు]]
[[వర్గం:తెలుగు నాటక రచయితలు]]
[[వర్గం:నంది పురస్కారం పొందినవారు]]
[[వర్గం:ఫిలింఫేర్ అవార్డు సౌత్ విజేతలు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా వ్యక్తులు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ నటులు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ దర్శకులు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ రచయితలు]]
fiq7hbaahneyig0nxafsgphn4edkgv3
వికీపీడియా:చరిత్రలో ఈ రోజు/అక్టోబరు 27
4
41432
4989257
4010019
2026-10-26T17:38:50Z
Muralikrishna m
106628
4989257
wikitext
text/x-wiki
[[దస్త్రం:Edward Harrison May - Isaac Merrit Singer - Google Art Project.jpg|120px|right]]
* [[1811]] : కుట్టు మిషను రూపకర్త [[ఐజాక్ మెరిట్ సింగర్]] జననం (మ.1875).(చిత్రంలో)
* [[1858]] : అమెరికా 26వ అధ్యక్షుడు [[థియోడర్ రూజ్వెల్ట్]] జననం (మ.1919).
* [[1914]] : పండితుడు, కవి [[బెల్లంకొండ రామరాయ కవీంద్రుడు]] మరణం (జ.1875).
* [[1928]] : భారత మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు [[దత్తా గైక్వాడ్]] జననం (మ.2024).
* [[1939]] : రచయిత, చిత్రకారుడు [[చలసాని ప్రసాదరావు]] జననం (మ.2002).
* [[1966]] : భారత దేశానికి చెందిన చదరంగ క్రీడాకారుడు [[దివ్యేందు బారువా]] జననం.
* [[1977]] : శ్రీలంకకు చెందిన క్రికెట్ క్రీడాకారుడు [[కుమార సంగక్కర]] జననం.
* [[1984]] : భారత క్రికెట్ క్రీడాకారుడు [[ఇర్ఫాన్ పఠాన్]] జననం.
<noinclude>[[వర్గం:చరిత్రలో ఈ రోజు]]</noinclude>
mtifqx9271re9dmhs2gm05y98ov19jz
మూస:Update
10
60766
4989665
4942041
2026-10-27T11:39:51Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989665
wikitext
text/x-wiki
{{safesubst:<noinclude />#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
{{main other
| demospace = {{{demospace|}}}
|{{ambox
| name = Update
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| type = content
| class = ambox-Update
| image = [[File:{{Ambox globe current red}}|42px|link=|alt=]]
| issue = {{#if:{{{part|{{{1|}}}}}}
|{{#ifeq:{{{part|{{{1|}}}}}}|section
|{{#if:{{{inaccurate|}}}
|This section's '''[[వికీపీడియా:Accuracy dispute|factual accuracy]] may be compromised due to out-of-date information'''
|ఈ విభాగాన్ని '''తాజాకరించాలి'''}}
|{{#if:{{{inaccurate|}}}
|The '''[[వికీపీడియా:Accuracy dispute|factual accuracy]]''' of parts of this article (those related to {{{part|{{{1|}}}}}}) '''may be compromised due to out-of-date information'''
|Parts of this article (those related to {{{part|{{{1|}}}}}}) need to be '''updated'''}}
}}
|{{#if:{{{inaccurate|}}}
|కాలదోషం పట్టిన సమాచారం కారణంగా, ఈ వ్యాసంలో '''[[వికీపీడియా:ఖచ్చితత్వంపై వివాదం|వాస్తవాలలో ఖచ్చితత్వం]] లోపించి ఉండవచ్చు'''
|ఈ వ్యాసాన్ని '''తాజాకరించాలి'''}}
}}. {{#if:{{{reason|}}}|ఇచ్చిన కారణం: '''{{{reason}}}'''.}}
| fix = Please help update this {{{type|{{SUBJECTSPACE formatted}}}}} to reflect recent events or newly available information. {{#if:{{{2|{{{updated|}}}}}}
|<br /><small>చివరిసారిగా తాజాకరించినది: {{{2|{{{updated}}}}}}</small>
}}
| talk = {{{talk|{{{talksection|{{{discuss|}}}}}}}}}
| date = {{{date|}}}<!--
| cat = {{#if:{{{inaccurate|}}}|Articles with obsolete information|Wikipedia articles in need of updating}}
-->| all = వర్గం:తాజాకరించవలసిన వ్యాసాలు
| all2 = {{{cat|}}}
}}
|{{mbox
| name = Update
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| type = content
| class = ambox-Update
| image = [[File:{{Ambox globe current red}}|42px|link=|alt=]]
| text = {{#if:{{{part|{{{1|}}}}}}
|{{#if:{{{inaccurate|}}}
|The '''[[వికీపీడియా:Accuracy dispute|factual accuracy]]''' of parts of this {{{type|{{SUBJECTSPACE formatted}}}}} (those related to {{{part|{{{1|}}}}}}) '''may be compromised due to out-of-date information'''
|Parts of this {{{type|{{SUBJECTSPACE formatted}}}}} (those related to {{{part|{{{1|}}}}}}) need to be '''updated'''}}
|{{#if:{{{inaccurate|}}}
|The '''[[వికీపీడియా:Accuracy dispute|factual accuracy]]''' of this {{{type|{{SUBJECTSPACE formatted}}}}} '''may be compromised due to out-of-date information'''
|This {{{type|{{SUBJECTSPACE formatted}}}}} needs to be '''updated'''}}
}}. {{#if:{{{reason|}}}|The reason given is: '''{{{reason}}}'''.}} Please help update this {{{type|{{SUBJECTSPACE formatted}}}}} to reflect recent events or newly available information. {{#ifexist: {{TALKPAGENAME}}
|Relevant discussion may be found on {{#if: {{{talk|{{{talksection|{{{discuss|}}}}}}}}} | [[{{TALKPAGENAME}}#{{{talk|{{{talksection|{{{discuss}}}}}}}}}|the talk page]] | [[{{TALKPAGENAME}}| the talk page]] }}.}} {{#if:{{{date|}}}|<small>''({{{date}}})''</small>}} {{#if:{{{2|{{{updated|}}}}}}
|<br /><small>Last update: {{{2|{{{updated}}}}}}</small>
}}
}}
}}
}}<noinclude>
<!-- Place categories on /doc subpage; interwikis go to Wikidata. -->
{{Documentation}}
</noinclude>
98zjo842ithijjpid6tspd2aoujljda
4989683
4989665
2026-10-27T11:46:42Z
Chaduvari
97
4989683
wikitext
text/x-wiki
{{safesubst:<noinclude />#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
{{main other
| demospace = {{{demospace|}}}
|{{ambox
| name = Update
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| type = content
| class = ambox-Update
| image = [[File:{{Ambox globe current red}}|42px|link=|alt=]]
| issue = {{#if:{{{part|{{{1|}}}}}}
|{{#ifeq:{{{part|{{{1|}}}}}}|section
|{{#if:{{{inaccurate|}}}
|This section's '''[[వికీపీడియా:Accuracy dispute|factual accuracy]] may be compromised due to out-of-date information'''
|ఈ విభాగాన్ని '''తాజాకరించాలి'''}}
|{{#if:{{{inaccurate|}}}
|The '''[[వికీపీడియా:Accuracy dispute|factual accuracy]]''' of parts of this article (those related to {{{part|{{{1|}}}}}}) '''may be compromised due to out-of-date information'''
|Parts of this article (those related to {{{part|{{{1|}}}}}}) need to be '''updated'''}}
}}
|{{#if:{{{inaccurate|}}}
|కాలదోషం పట్టిన సమాచారం కారణంగా, ఈ వ్యాసంలో '''[[వికీపీడియా:ఖచ్చితత్వంపై వివాదం|వాస్తవాలలో ఖచ్చితత్వం]] లోపించి ఉండవచ్చు'''
|ఈ వ్యాసాన్ని '''తాజాకరించాలి'''}}
}}. {{#if:{{{reason|}}}|ఇచ్చిన కారణం: '''{{{reason}}}'''.}}
| fix = Please help update this {{{type|{{SUBJECTSPACE formatted}}}}} to reflect recent events or newly available information. {{#if:{{{2|{{{updated|}}}}}}
|<br /><small>చివరిసారిగా తాజాకరించినది: {{{2|{{{updated}}}}}}</small>
}}
| talk = {{{talk|{{{talksection|{{{discuss|}}}}}}}}}
| date = {{{date|}}}<!--
| cat = {{#if:{{{inaccurate|}}}|Articles with obsolete information|Wikipedia articles in need of updating}}
-->| all = తాజాకరించవలసిన వ్యాసాలు
| all2 = {{{cat|}}}
}}
|{{mbox
| name = Update
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| type = content
| class = ambox-Update
| image = [[File:{{Ambox globe current red}}|42px|link=|alt=]]
| text = {{#if:{{{part|{{{1|}}}}}}
|{{#if:{{{inaccurate|}}}
|The '''[[వికీపీడియా:Accuracy dispute|factual accuracy]]''' of parts of this {{{type|{{SUBJECTSPACE formatted}}}}} (those related to {{{part|{{{1|}}}}}}) '''may be compromised due to out-of-date information'''
|Parts of this {{{type|{{SUBJECTSPACE formatted}}}}} (those related to {{{part|{{{1|}}}}}}) need to be '''updated'''}}
|{{#if:{{{inaccurate|}}}
|The '''[[వికీపీడియా:Accuracy dispute|factual accuracy]]''' of this {{{type|{{SUBJECTSPACE formatted}}}}} '''may be compromised due to out-of-date information'''
|This {{{type|{{SUBJECTSPACE formatted}}}}} needs to be '''updated'''}}
}}. {{#if:{{{reason|}}}|The reason given is: '''{{{reason}}}'''.}} Please help update this {{{type|{{SUBJECTSPACE formatted}}}}} to reflect recent events or newly available information. {{#ifexist: {{TALKPAGENAME}}
|Relevant discussion may be found on {{#if: {{{talk|{{{talksection|{{{discuss|}}}}}}}}} | [[{{TALKPAGENAME}}#{{{talk|{{{talksection|{{{discuss}}}}}}}}}|the talk page]] | [[{{TALKPAGENAME}}| the talk page]] }}.}} {{#if:{{{date|}}}|<small>''({{{date}}})''</small>}} {{#if:{{{2|{{{updated|}}}}}}
|<br /><small>Last update: {{{2|{{{updated}}}}}}</small>
}}
}}
}}
}}<noinclude>
<!-- Place categories on /doc subpage; interwikis go to Wikidata. -->
{{Documentation}}
</noinclude>
rkzt7mgzk5z05jwiy76ydsu9cgnwq7e
అర్జున్ సర్జా
0
74082
4989273
4794438
2026-10-26T19:07:08Z
Muralikrishna m
106628
4989273
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox actor
| name =అర్జున్ సర్జా
| image = ArjunSarjaActor.jpg
| imagesize =
| caption =
| birthdate = {{Birth date and age|1964|8|15|df=y}}
| location = {{flagicon|India}} [[తుమకూరు ]]<br>[[కర్ణాటక]]
| height =
| deathdate =
| deathplace =
| birthname = అర్జున్ సర్జా
| othername = జెంటిల్ మాన్
| homepage =
| notable role = [[మా పల్లెలో గోపాలుడు]] <br />[[జెంటిల్ మాన్]] <br /> [[శ్రీ మంజునాథ]]
| spouse = మాజీ నటి, నిర్మాత నివేదిత
| children = నటి ఐశ్వర్య అర్జున్, అంజన
| siblings =
| relatives = [[Chiranjeevi Sarja]], [[Dhruv Sarja]]
}}
''అర్జున్ పేరున కల మరిన్ని వ్యాసాల కొరకు [[అర్జున్ (అయోమయనివృత్తి)]] చూడండి.''
'''అర్జున్''' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైన '''శ్రీనివాస సర్జా''' ఒక భారతీయ నటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాత. ప్రధానంగా తమిళ చిత్రపరిశ్రమలో, ఇంకా తెలుగు, కన్నడ, మలయాళ, హిందీ చలనచిత్రాల్లో కూడా పనిచేశాడు. మొత్తం 160 సినిమాలకుపైగా నటించాడు. వీటిలో చాలా వరకు కథానాయక పాత్రలే.<ref>{{Cite news |url=https://www.indiaglitz.com/150-is-just-another-number-for-this-ageless-charmer-tamil-news-191579 |title=150 is just another number for this Ageless Charmer |date=29 July 2017 |work=indiaglitz |access-date=3 May 2018 |archive-date=4 మే 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180504010731/https://www.indiaglitz.com/150-is-just-another-number-for-this-ageless-charmer-tamil-news-191579 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/arjun-sarja-is-now-150-not-out/articleshow/58668800.cms |title=Arjun Sarja is now 150 not out |work=[[The Times of India]] |date=15 May 2017 |access-date=3 May 2018}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/ive-completed-150-films-let-me-experiment-at-least-now/articleshow/59252540.cms |title=I've completed 150 films; let me experiment at least now |work=[[The Times of India]] |date=22 June 2017 |access-date=3 May 2018}}</ref> 12 సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. యాక్షన్ ప్రధానమైన చిత్రాల్లో నటించినందుకు గుర్తింపుగా ఈయనను మీడియాలో ''యాక్షన్ కింగ్'' అనే బిరుదుతో పిలుస్తుంటారు.<ref name=sarja>{{Cite news |url=http://www.hindu.com/2008/09/12/stories/2008091251100200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20080916183413/http://www.hindu.com/2008/09/12/stories/2008091251100200.htm |url-status=dead |archive-date=16 September 2008 |title=Promoting patriotism in a 'powerful' way is his style |last=Prasad |first=G |date=12 September 2008 |work=[[The Hindu]] |access-date=5 February 2010 |location=Chennai, India}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.hindu.com/2005/07/14/stories/2005071401510200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060511184340/http://www.hindu.com/2005/07/14/stories/2005071401510200.htm |url-status=dead |archive-date=11 May 2006 |title=For king of action, direction is a passion |last=Ashok Kumar |first=S.R. |date=14 July 2005 |work=[[The Hindu]] |access-date=5 February 2010 |place=Chennai, India}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.hindu.com/fr/2008/12/26/stories/2008122650100200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20090202115731/http://www.hindu.com/fr/2008/12/26/stories/2008122650100200.htm |url-status=dead |archive-date=2 February 2009 |title=Lots of action, little logic |last=Ashok Kumar |first=S.R. |date=26 December 2008 |work=[[The Hindu]] |access-date=5 February 2010 |place=Chennai, India}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/Arjun-on-a-Mission/articleshow/4506286.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104055354/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-05-11/news-interviews/28209100_1_arjun-film-action-hero |url-status=live |archive-date=4 November 2012 |title=Arjun on a Mission |date=11 May 2009 |work=[[The Times of India]] |access-date=5 February 2010}}</ref> భారతదేశంలో అన్ని రాష్ట్రాల నుంచి ఫ్యాన్స్ ఉన్న కొద్ది దక్షిణాది తారల్లో ఈయనా ఒకడు.<ref>{{Cite news |url=http://www.thehansindia.com/posts/index/Tollywood/2017-05-30/Actor-Arjun-crosses-a-new-milestone/303451 |title=Actor Arjun crosses a new milestone |work=[[The Hans India]] |date=30 May 2017 |access-date=3 May 2018}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.telugucinema.com/news/arjun-allu-arjuns-next-movie |access-date=3 May 2018 |work=[[Telugu Cinema]] |date=27 March 2017 |title=Arjun in Allu Arjun's next movie! |archive-date=3 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180503180455/http://www.telugucinema.com/news/arjun-allu-arjuns-next-movie |url-status=dead }}</ref> 2026 తెలుగు చిత్రం [[సీతా పయనం]] నకు ఆయన దర్శకత్వం, రచనలతో పాటు నిర్మాత, డిస్ట్రిబ్యూటర్ గా కూడా వ్యవహరించాడు. ఇందులో అతిథి పాత్ర కూడా పోషించాడు.<ref>{{Cite news|url=https://www.sakshi.com/telugu-news/movies/seetha-payanam-movie-trailer-released-2701339|title=సీతా పయనం ట్రైలర్: లిఫ్ట్ అడిగితే ఓకే అన్నా..|work=Sakshi|access-date=2026-02-08|language=te}}</ref>
ఆయన 2026లో [[సీతా పయనం]] సినిమాతో దర్శకుడిగా అరంగ్రేటం చేశాడు.<ref name="ఇక్కడ కక్ష సాధింపులేమీ ఉండవు">{{cite news |title=ఇక్కడ కక్ష సాధింపులేమీ ఉండవు|url=https://www.eenadu.net/telugu-news/movies/general/0299/126026994|accessdate=14 February 2026|work=|publisher=Eenadu|date=14 February 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260214104335/https://www.eenadu.net/telugu-news/movies/general/0299/126026994|archivedate=14 February 2026|language=te}}</ref>
==వ్యక్తిగత జీవితం==
ఇతని వివాహము నివేదితతో జరిగింది. వీరికి ఇద్దరు పిల్లలు, [[ఐశ్వర్య అర్జున్|ఐశ్వర్య సర్జా]], అంజనా సర్జా. ఇతను [[హనుమంతుడు|హనుమంతుని]] వీర భక్తుడు. ఈ కారణం చేతనే [[శ్రీఆంజనేయం]] చిత్రంలో ఆంజనేయునిగా నటించాడు. అర్జున్ అన్న కుమారుడు [[చిరంజీవి సర్జా]] కన్నడ సినిమాల్లో నటించాడు.
==అర్జున్ సినిమాలు==
===తెలుగు===
* [[మా పల్లెలో గోపాలుడు]] (1985)
* [[మన్నెంలో మొనగాడు]] (1986)
* [[కౌబాయ్ నెం. 1|కౌబాయ్ నెం.1]] (1986)
* [[కోనసీమ కుర్రోడు|కోనసీమ కుర్రాడు]] (1986)
* [[చిన్నారి దేవత]] (1987)
* [[తాయారమ్మ తాండవ కృష్ణ]] (1987)
* [[త్రిమూర్తులు (సినిమా)|త్రిమూర్తులు]] (1987)
* [[మొనగాడు]] (1987)
* [[రాక్షస సంహారం]] (1987)
* [[డాక్టర్ గారి అబ్బాయి|డాక్టర్ గారి అబ్బాయ్]] (1988)
* [[చట్టంతో చదరంగం]] (1988)
* [[వేగుచుక్క పగటిచుక్క]] (1988)
* సిరిపురం చిన్నోడు (1988)
* [[కూలీ]] (1988)
* [[ఆగష్టు 15 రాత్రి]] (1988)
* [[ప్రజాప్రతిఘటన]] (1990)
* [[జెంటిల్ మాన్]] (1993)
* [[మావూరి మారాజు|మావూరి మరాజు]] (1994)
* [[కోనసీమ మొనగాడు]] (1996)
* [[ద్రోహి (1995 సినిమా)|ద్రోహి]] (1995)
* [[గ్యాంగ్ ఫైటర్]] (1996)
* [[శుభవార్త (సినిమా)|శుభవార్త]] (1998)
* [[బోస్ (2000 సినిమా)|బోస్]] (2000)
* [[టు లేడీస్ అండ్ జెంటిల్ మేన్ (2001 సినిమా)|టు లేడీస్ అండ్ జెంటిల్ మేన్]] (2001)
* [[శ్రీ మంజునాథ]] (2001)
* [[హనుమాన్ జంక్షన్ (సినిమా)|హనుమాన్ జంక్షన్]] (2001)
* [[పుట్టింటికి రా చెల్లి]] (2004)
* [[శ్రీఆంజనేయం]] (2004)
*[[స్వాగతం (2008 సినిమా)|స్వాగతం]] (2008)
* [[రామ రామ కృష్ణ కృష్ణ]] (2010)
* వాయుపుత్ర
* [[సింహబలుడు]]
* గిరి
* గ్యాంబ్లర్
* ఘరానా ఇన్ స్పెక్టర్
* [[ఒకే ఒక్కడు]]
* శివకాశి
* [[మరక్కార్: అరేబియా సముద్ర సింహం]] (2021)
* [[ఇద్దరు (2023 సినిమా)|ఇద్దరు]] (2023)
* [[సీతా పయనం]] (2026)
===తమిళం===
*[[క్షణం క్షణం భయం భయం|యార్?]] (1985)
*[[ఫ్రెండ్షిప్]]
*[[శక్తి (2020 సినిమా)|శక్తి]]
*[[గోకుల కృష్ణుడు|గోకులం]] (1993)
* [[అగత్యా]] (2025)
== మూలాలు ==
{{DEFAULTSORT:అర్జున్ సర్జా}}
[[వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:కన్నడ సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:1964 జననాలు]]
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:మలయాళ సినిమా నటులు]]
<references />
==బయటి లంకెలు==
* {{IMDb name|id=0035018}}
jjv8voxagriat2vjgo8yu7u7smwfzic
4989274
4989273
2026-10-26T19:10:13Z
Muralikrishna m
106628
4989274
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox actor
| name =అర్జున్ సర్జా
| image = ArjunSarjaActor.jpg
| imagesize =
| caption =
| birthdate = {{Birth date and age|1964|8|15|df=y}}
| location = {{flagicon|India}} [[తుమకూరు ]]<br>[[కర్ణాటక]]
| height =
| deathdate =
| deathplace =
| birthname = అర్జున్ సర్జా
| othername = జెంటిల్ మాన్
| homepage =
| notable role = [[మా పల్లెలో గోపాలుడు]] <br />[[జెంటిల్ మాన్]] <br /> [[శ్రీ మంజునాథ]]
| spouse = మాజీ నటి, నిర్మాత నివేదిత
| children = సినిమా నటి [[ఐశ్వర్య అర్జున్]], <br>సర్జా బ్రాండ్ ఫౌండర్ కమ్ సీఈఓ అంజనా అర్జున్
| siblings =
| relatives = [[Chiranjeevi Sarja]], [[Dhruv Sarja]]
}}
''అర్జున్ పేరున కల మరిన్ని వ్యాసాల కొరకు [[అర్జున్ (అయోమయనివృత్తి)]] చూడండి.''
'''అర్జున్''' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైన '''శ్రీనివాస సర్జా''' ఒక భారతీయ నటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాత. ప్రధానంగా తమిళ చిత్రపరిశ్రమలో, ఇంకా తెలుగు, కన్నడ, మలయాళ, హిందీ చలనచిత్రాల్లో కూడా పనిచేశాడు. మొత్తం 160 సినిమాలకుపైగా నటించాడు. వీటిలో చాలా వరకు కథానాయక పాత్రలే.<ref>{{Cite news |url=https://www.indiaglitz.com/150-is-just-another-number-for-this-ageless-charmer-tamil-news-191579 |title=150 is just another number for this Ageless Charmer |date=29 July 2017 |work=indiaglitz |access-date=3 May 2018 |archive-date=4 మే 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180504010731/https://www.indiaglitz.com/150-is-just-another-number-for-this-ageless-charmer-tamil-news-191579 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/arjun-sarja-is-now-150-not-out/articleshow/58668800.cms |title=Arjun Sarja is now 150 not out |work=[[The Times of India]] |date=15 May 2017 |access-date=3 May 2018}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/ive-completed-150-films-let-me-experiment-at-least-now/articleshow/59252540.cms |title=I've completed 150 films; let me experiment at least now |work=[[The Times of India]] |date=22 June 2017 |access-date=3 May 2018}}</ref> 12 సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. యాక్షన్ ప్రధానమైన చిత్రాల్లో నటించినందుకు గుర్తింపుగా ఈయనను మీడియాలో ''యాక్షన్ కింగ్'' అనే బిరుదుతో పిలుస్తుంటారు.<ref name=sarja>{{Cite news |url=http://www.hindu.com/2008/09/12/stories/2008091251100200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20080916183413/http://www.hindu.com/2008/09/12/stories/2008091251100200.htm |url-status=dead |archive-date=16 September 2008 |title=Promoting patriotism in a 'powerful' way is his style |last=Prasad |first=G |date=12 September 2008 |work=[[The Hindu]] |access-date=5 February 2010 |location=Chennai, India}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.hindu.com/2005/07/14/stories/2005071401510200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20060511184340/http://www.hindu.com/2005/07/14/stories/2005071401510200.htm |url-status=dead |archive-date=11 May 2006 |title=For king of action, direction is a passion |last=Ashok Kumar |first=S.R. |date=14 July 2005 |work=[[The Hindu]] |access-date=5 February 2010 |place=Chennai, India}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.hindu.com/fr/2008/12/26/stories/2008122650100200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20090202115731/http://www.hindu.com/fr/2008/12/26/stories/2008122650100200.htm |url-status=dead |archive-date=2 February 2009 |title=Lots of action, little logic |last=Ashok Kumar |first=S.R. |date=26 December 2008 |work=[[The Hindu]] |access-date=5 February 2010 |place=Chennai, India}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/Arjun-on-a-Mission/articleshow/4506286.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104055354/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-05-11/news-interviews/28209100_1_arjun-film-action-hero |url-status=live |archive-date=4 November 2012 |title=Arjun on a Mission |date=11 May 2009 |work=[[The Times of India]] |access-date=5 February 2010}}</ref> భారతదేశంలో అన్ని రాష్ట్రాల నుంచి ఫ్యాన్స్ ఉన్న కొద్ది దక్షిణాది తారల్లో ఈయనా ఒకడు.<ref>{{Cite news |url=http://www.thehansindia.com/posts/index/Tollywood/2017-05-30/Actor-Arjun-crosses-a-new-milestone/303451 |title=Actor Arjun crosses a new milestone |work=[[The Hans India]] |date=30 May 2017 |access-date=3 May 2018}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.telugucinema.com/news/arjun-allu-arjuns-next-movie |access-date=3 May 2018 |work=[[Telugu Cinema]] |date=27 March 2017 |title=Arjun in Allu Arjun's next movie! |archive-date=3 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180503180455/http://www.telugucinema.com/news/arjun-allu-arjuns-next-movie |url-status=dead }}</ref> 2026 తెలుగు చిత్రం [[సీతా పయనం]] నకు ఆయన దర్శకత్వం, రచనలతో పాటు నిర్మాత, డిస్ట్రిబ్యూటర్ గా కూడా వ్యవహరించాడు. ఇందులో అతిథి పాత్ర కూడా పోషించాడు.<ref>{{Cite news|url=https://www.sakshi.com/telugu-news/movies/seetha-payanam-movie-trailer-released-2701339|title=సీతా పయనం ట్రైలర్: లిఫ్ట్ అడిగితే ఓకే అన్నా..|work=Sakshi|access-date=2026-02-08|language=te}}</ref>
ఆయన 2026లో [[సీతా పయనం]] సినిమాతో దర్శకుడిగా అరంగ్రేటం చేశాడు.<ref name="ఇక్కడ కక్ష సాధింపులేమీ ఉండవు">{{cite news |title=ఇక్కడ కక్ష సాధింపులేమీ ఉండవు|url=https://www.eenadu.net/telugu-news/movies/general/0299/126026994|accessdate=14 February 2026|work=|publisher=Eenadu|date=14 February 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260214104335/https://www.eenadu.net/telugu-news/movies/general/0299/126026994|archivedate=14 February 2026|language=te}}</ref>
==వ్యక్తిగత జీవితం==
ఇతని వివాహము నివేదితతో జరిగింది. వీరికి ఇద్దరు పిల్లలు, [[ఐశ్వర్య అర్జున్|ఐశ్వర్య సర్జా]], అంజనా సర్జా. ఇతను [[హనుమంతుడు|హనుమంతుని]] వీర భక్తుడు. ఈ కారణం చేతనే [[శ్రీఆంజనేయం]] చిత్రంలో ఆంజనేయునిగా నటించాడు. అర్జున్ అన్న కుమారుడు [[చిరంజీవి సర్జా]] కన్నడ సినిమాల్లో నటించాడు.
==అర్జున్ సినిమాలు==
===తెలుగు===
* [[మా పల్లెలో గోపాలుడు]] (1985)
* [[మన్నెంలో మొనగాడు]] (1986)
* [[కౌబాయ్ నెం. 1|కౌబాయ్ నెం.1]] (1986)
* [[కోనసీమ కుర్రోడు|కోనసీమ కుర్రాడు]] (1986)
* [[చిన్నారి దేవత]] (1987)
* [[తాయారమ్మ తాండవ కృష్ణ]] (1987)
* [[త్రిమూర్తులు (సినిమా)|త్రిమూర్తులు]] (1987)
* [[మొనగాడు]] (1987)
* [[రాక్షస సంహారం]] (1987)
* [[డాక్టర్ గారి అబ్బాయి|డాక్టర్ గారి అబ్బాయ్]] (1988)
* [[చట్టంతో చదరంగం]] (1988)
* [[వేగుచుక్క పగటిచుక్క]] (1988)
* సిరిపురం చిన్నోడు (1988)
* [[కూలీ]] (1988)
* [[ఆగష్టు 15 రాత్రి]] (1988)
* [[ప్రజాప్రతిఘటన]] (1990)
* [[జెంటిల్ మాన్]] (1993)
* [[మావూరి మారాజు|మావూరి మరాజు]] (1994)
* [[కోనసీమ మొనగాడు]] (1996)
* [[ద్రోహి (1995 సినిమా)|ద్రోహి]] (1995)
* [[గ్యాంగ్ ఫైటర్]] (1996)
* [[శుభవార్త (సినిమా)|శుభవార్త]] (1998)
* [[బోస్ (2000 సినిమా)|బోస్]] (2000)
* [[టు లేడీస్ అండ్ జెంటిల్ మేన్ (2001 సినిమా)|టు లేడీస్ అండ్ జెంటిల్ మేన్]] (2001)
* [[శ్రీ మంజునాథ]] (2001)
* [[హనుమాన్ జంక్షన్ (సినిమా)|హనుమాన్ జంక్షన్]] (2001)
* [[పుట్టింటికి రా చెల్లి]] (2004)
* [[శ్రీఆంజనేయం]] (2004)
*[[స్వాగతం (2008 సినిమా)|స్వాగతం]] (2008)
* [[రామ రామ కృష్ణ కృష్ణ]] (2010)
* వాయుపుత్ర
* [[సింహబలుడు]]
* గిరి
* గ్యాంబ్లర్
* ఘరానా ఇన్ స్పెక్టర్
* [[ఒకే ఒక్కడు]]
* శివకాశి
* [[మరక్కార్: అరేబియా సముద్ర సింహం]] (2021)
* [[ఇద్దరు (2023 సినిమా)|ఇద్దరు]] (2023)
* [[సీతా పయనం]] (2026)
===తమిళం===
*[[క్షణం క్షణం భయం భయం|యార్?]] (1985)
*[[ఫ్రెండ్షిప్]]
*[[శక్తి (2020 సినిమా)|శక్తి]]
*[[గోకుల కృష్ణుడు|గోకులం]] (1993)
* [[అగత్యా]] (2025)
== మూలాలు ==
{{DEFAULTSORT:అర్జున్ సర్జా}}
[[వర్గం:తెలుగు సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:తమిళ సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:కన్నడ సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:1964 జననాలు]]
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:మలయాళ సినిమా నటులు]]
<references />
==బయటి లంకెలు==
* {{IMDb name|id=0035018}}
kt02x0q3x3i2y80fhq8a79o559hfqrb
దశరథుడు
0
74348
4989282
4915790
2026-10-26T19:55:52Z
Rotondus
98514
వర్గం
4989282
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox royalty
| type = Telugu
| birth_name = నేమి
| birth_place = [[Ayodhya]], [[Kosala]] (present-day [[Uttar Pradesh]], [[India]])
| death_place = Ayodhya, Kosala (present-day Uttar Pradesh, India)
| image = Kaikeyi_vilap.jpg
| caption = Kaikeyi demands that Dasharatha banish Rama from Ayodhya
| predecessor = [[Aja of Kosala|Aja]]
|successor = [[రాముడు]]
| dynasty = [[Raghuvaṃśa (dynasty)|Raghuvamsha]]-[[Solar Dynasty|Suryavamsha]]
| spouse = [[Kausalya]] <br> [[Kaikeyi]] <br> [[Sumitra]]<ref>{{Cite web | url=https://www.valmikiramayan.net/utf8/ayodhya/sarga34/ayodhya_34_frame.htm | title=Valmiki Ramayana - Ayodhya Kanda - Sarga 34 | access-date=2023-02-26 | archive-date=2022-08-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220812212030/https://www.valmikiramayan.net/utf8/ayodhya/sarga34/ayodhya_34_frame.htm | url-status=dead }}</ref>
| children = [[Rama]] <br> [[Bharata(Ramayana)|Bharatha]] <br> [[Lakshmana]] <br> [[Shatrughna]]
| father = [[Aja of Kosala|Aja]]
| mother = Indumati
}}
<!-- {{#ifeq: {{NAMESPACE}} | బొమ్మ | | }} -->[[దస్త్రం:After_the_successful_completion_of_Yagna,_the_Lord_of_Fire,_Agnidev_appeared_and_gave_a_bowl_of_sweet_to_the_King_of_Ayodhya.jpg|thumb|పుత్రకామేష్టి యాగానంతరం అగ్నిదేవుడు అందజేస్తున్న పాయస పాత్రను స్వీకరిస్తున్న దశరధుడు. అతని వెనుక అతని భార్యలు కౌసల్య, సుమిత్ర, కైకేయి.|260x260px]]
'''దశరథుడు''' [[శ్రీరాముడు|శ్రీరాముని]] తండ్రి. ఈయన [[అయోధ్య]] సామ్రాజ్యాన్ని పరిపాలించేవాడు. ఇతడు చాల మంచి రాజు. [[రఘు వంశము]]నకు చెందిన వాడు. ఈయనకు ముగ్గురు [[భార్యలు]]. [[కౌసల్య]], [[సుమిత్ర]], [[కైకేయి]]. దశరథునికి చాలాకాలం సంతానం కలుగలేదు. ఆయన [[ఋష్యశృంగుడు]]ను ౠత్విక్కుగా వరించి పుత్రకామేష్టి నిర్వహించి నలుగురు కుమారులను పొందాడు. అందులో పెద్దవాడైన [[రామావతారము|రామచంద్రుడు]] విష్ణుమూర్తి [[అవతారము|అవతారమ]]ని [[పురాణాలు]] వివరిస్తున్నాయి. వీరికి పుట్టిన నలుగురు పుత్రులు, [[రామావతారము|రాముడు]], [[లక్ష్మణుడు]], [[భరతుడు]], [[శతృఘ్నుడు]]. కౌసల్య కుమారుడు రాముడు, సుమిత్ర కుమారులు లక్ష్మణ శతృఘ్నులు, కైకేయి కుమారుడు [[భరతుడు]].<ref>{{Cite book|title=The Rāmāyaṇa of Vālmīki: An Epic of Ancient India|last=Goldman|first=Robert P.|publisher=Princeton University Press|year=1984|volume=I: Bālakāṇḍa|pages=136–161}}</ref>
== జీవిత విశేషాలు ==
దశరథుడు, బ్రహ్మ మానసపుత్రుడైన స్వాయంభువ మనువుకు మరో అవతారంగా భావిస్తారు.
దశరథుడు కోసల దేశపు మహారాజైన అజమహారాజు, ఇందుమతిల పుత్రుడు.<ref>{{Citation|title=Schistosomiasis: Schistosoma mansoni Tf/aja Alnassir and Charles H. King|date=2009-11-23|url=http://dx.doi.org/10.1201/9781498713672-28|work=Medical Parasitology|pages=140–150|publisher=CRC Press|doi=10.1201/9781498713672-28|isbn=9780429089657|access-date=2022-01-13}}</ref> అతనికి తల్లిదండ్రులు పెట్టిన పేరు నేమి. అతని రథం పది దిశల్లోనూ చరించగల శక్తి అవడం చేత, ఈ దిశలన్నిటి లోనూ యుద్ధ చేయగల నైపుణ్యం ఉన్నందున అతనికి దశరథుడు అనే పేరు వచ్చింది.
తండ్రి మరణం తరువాత దశరథుడి కోసల రాజ్యానికి రాజయ్యాడు. అతడు చుట్టుపక్కల రాజులను ఓడించడమే కాక, అనేకమంది రాక్షసులను కూడా సంహరించాడు.
దశరథునికి రాణులు ముగ్గురు.<ref>{{Cite web|title=Valmiki Ramayana - Ayodhya Kanda - Sarga 34|url=https://www.valmikiramayan.net/utf8/ayodhya/sarga34/ayodhya_34_frame.htm|access-date=2023-02-26|archive-date=2022-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20220812212030/https://www.valmikiramayan.net/utf8/ayodhya/sarga34/ayodhya_34_frame.htm|url-status=dead}}</ref> పెద్ద భార్య [[కౌసల్య]], రెండవ భార్య [[సుమిత్ర]], మూడవ భార్య [[కైకేయి]]. కౌశల్య కుమారుడు రామచంద్రుడు. సుమిత్ర కుమారులు [[లక్ష్మణుడు]], శత్రుఙడు. కైకేయి కుమారుడు [[భరతుడు]]. నలుగురూ అల్లారు ముద్దుగా పెంచబడ్డారు.
== విశ్వామిత్రుని రాక ==
దశరథుని రాజ్యసభలోకి ఒక రోజు [[విశ్వామిత్రుడు]] ప్రవేశించి రామచంద్రుని తన యజ్ఞరక్షకునిగా పంపమని కోరాడు. దశరథుడు ముందుగా విశ్వామిత్రుని కోరిక తీర్చగలనని మాటిచ్చి, తరువాత పుత్రుని పంపలేక మాట వెనక్కి తీసుకుంటాడు. అయినప్పటికీ వశిష్ఠాదులు హితవు చెప్పిన తరువాత, రామచంద్రుని విశ్వామిత్రునితో పంపడానికి సమ్మతిస్తాడు. రామచంద్రుని అనుసరించి లక్ష్మణుడూ విశ్వామిత్రునితో వెళతాడు. విశ్వామిత్రుడు రామ లక్ష్మణులను ప్రేమగా చూసుకుని, వారికి [[గురువు]]గా ఉండి, రామచంద్రునికి అనేక అస్త్రాలను ప్రసాదించి, అతడిని సాటిలేని మేటి వీరునిగా తీర్చిదిద్దుతాడు. యాగరక్షణ తరువాత మిథిలా నగరానికి తీసుకువెళ్ళి శివధనుర్భంగం చేయిస్తాడు.
== కుమారుల వివాహం ==
శివధనుర్భంగం తరువాత దశరథుని సమక్షంలో నలుగురు కుమారులకు వివాహం జరుగుతుంది. నలుగురు కోడళ్ళతో దశరథుడు అయోధ్యకు చేరుకుంటాడు. కొంతకాలం సుఖంగా జీవితం సాగిన తరువాత ఒకరోజు అస్మాకత్తుగా దశరథుడు రామునికి పట్టాభిషేకమని ప్రకటిస్తాడు. ప్రజలు రాజు నిర్ణయం విని హర్షిస్తారు. అయినప్పటికీ రామచంద్రుడంటే అకారణంగా ద్వేషం పెంచుకున్న [[మంథర]] అనే [[కైకేయి]] పుట్టింటి దాసి కైకేయికి దుర్బోధలు చేసి పట్టాభిషేకం ఆగిపోయేలా చేస్తుంది.
== కైకేయి వరాలు ==
దశరథుడు ఒకసారి యుద్ధానికి వెళుతూ చిన్నభార్య కైకను వెంట తీసుకువెళతాడు. యుద్ధరంగంలో రథానికి ఇరుసు పడిపోయిన తరుణంలో కైకేయి తన వేలిని ఇరుసుగా చేసి దశరథునికి రక్షణ కలిగిస్తుంది. దశరథుడు కృతఙ్నతగా ఆమెను రెండు వరాలను కోరుకొమ్మని చెప్తాడు. కైకేయి తనకు అవసరమని అనిపించినప్పుడు వరాలను కోరుకుంటానని చెప్తుంది. మంథర ఆ విషయాన్ని కైకకు గుర్తుచేస్తూ వాటిని ఉపయోగించి రాముని [[పట్టాభిషేకం]] ఆపి భరతునికి పట్టం కట్టమని చెప్తుంది. కైకేయి ఆమె బోధలు విని అలాగే చేస్తుంది.
== దశరథునికి శాపం ==
[[File:The blind hermit and his wife mourn their son, who was slain accidentally by Dasaratha.jpg|thumb|దశరథుని చేతిలో ప్రమాదవశాత్తు మరణించిన శ్రవణ కుమారుని చూసి విలపిస్తున్న అతని తల్లిదండ్రులు.|433x433px]]
దశరథుడు ఒకసారి వేటకు వెళ్ళిన సమయంలో అనుకోకుండా శ్రవణుడు అనే ముని కుమారుని జింక అనుకుని [[బాణం]]తో కొట్టి వధిస్తాడు. గుడ్డివారైన శ్రవణుని తల్లితండ్రిలు పుత్రశోకంతో మరణిస్తూ అందుకు కారణమైన దశరథుడు కూడా పుత్రశోకంతో మరణించగలడని శపిస్తారు. దశరథుడు అప్పటికి తనకు కుమారులు కలగడం తథ్యమని అనుకుని ఆ విషయం మరచిపోతాడు. అయినప్పటికీ తన ప్రియపుత్రుడైన [[రామచంద్రుడు]] భార్య [[సీత]], తమ్ముడు లక్ష్మణునితో అడవులకు పోయిన తరువాత రామచంద్రుని వియోగం భరించలేక మరణిస్తాడు. దశరథుడు మరణించే సమయంలో భరత శత్రుఙలు సైతం అయోధ్యలో ఉండక [[కేకయరాజ్యం]] పోయి ఉంటారు. చక్రవర్తి అయిన దశరథుని పార్థివ దేహం నలుగురు కుమారులు ఉండీ శ్రాద్ధకర్మలు వెంటనే నోచుకోక తైలంలో భద్రపరచపడడం విచారకరం. విష్ణుమూర్తి కుమారుడుగా జన్మించినా పుత్రశోకంతో మరణించడం హృదయవిదారకమనిపిస్తింది. భరతుని ద్వారా తండ్రి మరణవార్తను విన్న శ్రీరాముడు [[అరణ్యం]]లో దశరథునికి యథావిధిగా శ్రాద్దకర్మలు ఆచరిస్తాడు.
==దశరథుని జీవితంలో ముఖ్య ఘట్టాలు==
దశరథునికి శబ్దభేది విద్య తెలుసు. శబ్దభేది అంటే [[శబ్దం]] వినిపించిన వైపుకు గురి చూసి బాణాన్ని ప్రయోగించడం. ఒకరోజు దశరథ మహారాజు వేటలో ఉండగా జింక నీళ్ళు తాగుతున్నట్లు ఒకవైపు నుంచి శబ్దం వినవచ్చింది. దశరథుడు ఆలస్యం చేయకుండా శబ్దం వచ్చిన వైపుకు బాణాన్ని వదిలాడు. కానీ ఆ బాణం దురదృష్టవశాత్తూ తన అంధ తల్లి తండ్రులకు దాహార్తిని తీర్చడానికి నీళ్ళ కోసం వచ్చిన [[శ్రవణ కుమారుడు|శ్రవణ కుమారుని]]కి తగిలి దశరథునికి తానెవరో చెప్పి అక్కడికక్కడే మరణించాడు. తన చివరి కోరికగా తన తల్లిదండ్రుల [[దాహము|దాహం]] తీర్చమని కోరాడు. శ్రవణ కుమారుని వృద్ధ తల్లిదండ్రులకు దాహార్తిని తీర్చిన పిదప, జరిగిన ఘోరాన్ని వారికి విన్నవించాడు. పుత్రశోకం తట్టుకోలేని ఆ తండ్రి దశరథుడు కూడా ఏదో ఒక రోజు పుత్రశోకం అనుభవించక తప్పదని శపించి ఆ పుణ్య దంపతులిద్దరూ ప్రాణాలు విడిచారు. ఆ శాపం ప్రకారమే దశరథుడు తన కుమారుడు రాముడు అడవికి వెళ్ళేటపుడు పుత్రశోకం భరించలేక కన్నుమూశాడు.
== మూలాలు ==
<references />
==బయటి లింకులు==
* https://www.teluguglobal.com/2018/12/24/short-story-on-dasaratha-father-of-rama/{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* https://telugu.boldsky.com/health/nutrition/2016/the-curse-on-king-dasaratha-maha-raja-ramayana-013147.html
* https://m.facebook.com/154125747996940/photos/a.930440443698796/932941783448662/
* https://www.teluguone.com/devotional/amp/index.html
* https://sanchika.com/essay-on-dasaratha-kaika-gmk/{{Dead link|date=మార్చి 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* https://sssbalvikas.in/te/courses/group-i/stories-ramayana-yr-iii-te/lessons/dhasaratha-demise-te/
* https://manalokam.com/devotion/who-will-get-it-done-putrakamosti-yagam-with-dasharatha.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230307105840/https://manalokam.com/devotion/who-will-get-it-done-putrakamosti-yagam-with-dasharatha.html |date=2023-03-07 }}
{{రామాయణం}}
[[వర్గం:తొలగించవలసిన బొమ్మలు]]
[[వర్గం:పురాణ పాత్రలు]]
[[వర్గం:పురాణాలు]]
[[వర్గం:రామాయణంలోని పాత్రలు]]
jnyh9rrhjdz5hprfiehgc52r9h0rj0q
మూస:Unreferenced
10
76570
4989553
4406101
2026-10-27T07:41:25Z
Chaduvari
97
మౌలిక పరిశోధన కలిగివున్నాయని అనుమానమున్న వ్యాసాలు అనే వర్గాన్ని తీసేసాను
4989553
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
{{Ambox
| name = {{{name|Unreferenced}}}
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| type = content
| class = ambox-Unreferenced
| small = {{{small|}}}
| image = [[File:Question book-new.svg|50x40px|alt=]]
| issue = ఈ {{{1|వ్యాసం}}}లో '''[[వికీపీడియా:నిర్ధారత్వం|మూలాలను]] ఇవ్వలేదు'''.
| fix = [[వికీపీడియా:మూలాలను పేర్కొనడం|విశ్వసనీయమైన మూలాలను ఉల్లేఖిస్తూ]] [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} ఈ {{{1|వ్యాసాన్ని}}} మెరుగుపరచేందుకు తోడ్పడండి]. మూలాల్లేని పాఠ్యాన్ని ప్రశ్నిస్తారు, తొలగించే అవకాశమూ ఉంది.{{#if:{{{find2|{{{unquoted|}}}}}}|<!--
--><br /><small>{{find sources mainspace|{{#if:{{{find|}}}|{{{find}}}|.}}|{{{find2|{{{unquoted|}}}}}}}}</small><!--
--> |{{#if:{{{find|}}}|{{#ifeq: {{{find|}}} |none ||<br /><small>{{find sources mainspace|{{{find}}} }}</small>}}|<br /><small>{{find sources mainspace}}</small>}}<!--
-->}}
| removalnotice = yes
| date = {{{date|}}}<!--
| cat = మౌలిక పరిశోధన కలిగివున్నాయని అనుమానమున్న వ్యాసాలు
-->| all = All articles {{#ifeq:{{{1}}}|section|needing additional references|lacking sources}}
| all2 = {{#ifeq:{{{status}}}|hasaref|All articles possibly lacking sources}}
}}
}}<noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
iz1wfp7ydgatt0f5h0n6adkuib4dral
నగీబ్ మెహఫూజ్
0
84913
4989417
4933987
2026-10-27T02:40:46Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989417
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] -->
| name = నగీబ్ మెహఫూజ్ <br />
نجيب محفوظ
| image = Naguib Mahfouz HR.jpg
| size = 200px
| caption = నగీబ్ మెహఫూజ్
| birthdate = {{birth date|1911|12|11|df=y}}
| birthplace = [[క్రైరో]], [[ఈజిప్టు]]
| deathdate = {{death date and age|2006|8|30|1911|12|11|df=y}}
| deathplace = [[కైరో]], [[ఈజిప్టు]]
| nationality = [[ఈజిప్టు]]
| occupation = నవలాకారుడు
| notableworks = [[:en:Cairo Trilogy|The Cairo Trilogy|]]
| influences = [[:en:Marcel Proust|Marcel Proust]], [[:en:Franz Kafka|Franz Kafka]], [[:en:James Joyce|James Joyce]]
|awards = [[నోబెల్ బహుమతి]] (1988)
}}
'''నగీబ్ మెహఫూజ్''' లేదా ''నగీబ్ మహఫూజ్'' ([[ఆంగ్లం]] : '''Naguib Mahfouz''', [[అరబ్బీ భాష]] : نجيب محفوظ; [[డిసెంబరు 11]], [[1911]] – [[ఆగస్టు 30]], [[2006]]) ఒక [[ఈజిప్టు]]కు చెందిన నవలాకారుడు. [[సాహిత్యం]]లో ఇతనికి 1988 లో [[నోబెల్ బహుమతి|నోబెల్]] బహుమతి లభించింది.<ref>{{cite web |author=Haim Gordon |title=Naguib Mahfouz's Egypt: Existential Themes in His Writings |url=http://doi.contentdirections.com/mr/greenwood.jsp?doi=10.1336/0313268762 |accessdate=2007-04-26 |website= |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927042834/http://doi.contentdirections.com/mr/greenwood.jsp?doi=10.1336%2F0313268762 |archive-date=2007-09-27 |url-status=dead }}</ref> ఇతని అసలు పేరు "నజీబ్ మహ్ఫూజ్" (అరబ్బీ పేరు), నగీబ్ మహఫూజ్ గా పేరు స్థిరపడిపోయినది.
== ఇవీ చూడండి ==
* [[నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు]]
== మూలాలు ==
{{Reflist}}
* Alamgir Hashmi, ''The Worlds of Muslim Imagination'' (1986), ISBN 0-00-500407-1
== బయటి లింకులు ==
* [http://nobelprize.org/literature/articles/mahfouz/index.html Naguib Mahfouz article from Nobel Prize website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081121165133/http://nobelprize.org/literature/articles/mahfouz/index.html |date=2008-11-21 }}
* [https://web.archive.org/web/19990209133502/http://www.library.cornell.edu/colldev/mideast/mahfz.htm Cornell biography]
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/5297470.stm BBC report of death 30 August 2006]
* [https://web.archive.org/web/20070516001857/http://news.independent.co.uk/world/africa/article1222835.ece Article dated 31 August 2006 from The Independent: Nobel Prize winner Naguib Mahfouz dies aged 94]
* [http://news.yahoo.com/s/ap/20060831/ap_on_re_mi_ea/egypt_mahfouz Associated Press report dated 31 August 2006 on Naguib Mahfouz's funeral]{{Dead link|date=ఆగస్టు 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.islamicamagazine.com/issue-18/in-memoriam.html Obituary of Naguib Mahfouz published in ''Islamica Magazine'']{{Dead link|date=ఆగస్టు 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [[:en:Fouad Ajami]], "The Humanist in the Alleys," ''[[:en:The New Republic|The New Republic]]'', September 25, 2006, https://web.archive.org/web/20080528074011/http://www.sais-jhu.edu/programs/mideast/documents/Recent%20Articles/Articles/The%20Humanist%20in%20the%20Alleys.pdf
* [https://web.archive.org/web/20100324113859/http://naguibmahfouz.cfun.fr/ Naguib Mahfouz Website]
[[వర్గం:1911 జననాలు]]
[[వర్గం:2006 మరణాలు]]
[[వర్గం:సాహిత్యంలో నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతలు]]
[[వర్గం:ఈజిప్టు రచయితలు]]
4o799r7bczq45r8f076wir25tuok8bm
వికీపీడియా:రచ్చబండ
4
90932
4989462
4989124
2026-10-27T04:40:25Z
Chaduvari
97
/* ఎక్స్టూల్స్ వారి పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించడం లేదు */ సమాధానం
4989462
wikitext
text/x-wiki
{{అడ్డదారి|[[WP:VP]]}}
{{రచ్చబండ}}
{{కొత్త విభాగము | వ్యాఖ్య=కొత్త చర్చ ప్రారంభించండి}}
{{Archives|auto=yes}}
{{మొదటిపేజీ_నిర్వహణస్థితి}}
{{సహకారం_స్థితి}}
==హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ కార్యక్రమం==
ప్రతి సంవత్సరం హైదరాబాద్లో నిర్వహించే జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శనలో తెలుగు వికీపీడియన్లు, తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ (TWUG) ఆధ్వర్యంలో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ స్టాల్ను స్వచ్ఛందంగా నిర్వహిస్తున్న విషయం సభ్యులందరికీ తెలిసిందే. మనలో చాలామంది ఈ స్టాల్ను సందర్శిస్తూ, కార్యక్రమాల్లో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొంటూ వస్తున్నారు.
తెలుగు వికీపీడియా గురించి ప్రజల్లో అవగాహన కల్పించడం, వికీపీడియాలో అందుబాటులో ఉన్న ఉచిత విజ్ఞానాన్ని పరిచయం చేయడం, కొత్తవారిని వికీపీడియా, ఇతర వికీ ప్రాజెక్టుల వైపు ఆకర్షించడం, అలాగే కొత్త సభ్యులను సముదాయంలోకి తీసుకురావడంలో ఇటువంటి అవుట్రీచ్ కార్యక్రమాలు ఎంతో కీలకమైన పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా స్టాల్ను మరింత ఆకర్షణీయంగా, సమాచారాత్మకంగా, ప్రభావవంతంగా నిర్వహించేందుకు అవసరమైన కార్యక్రమాలు, ప్రచార సామగ్రి, ఇతర అవుట్రీచ్ కార్యకలాపాల కోసం వికీమీడియా ఫౌండేషన్ నుంచి గ్రాంట్ పొందేందుకు దరఖాస్తు సమర్పించాను.
ఈ దరఖాస్తును గురించి WikiConference India 2026 సముదాయంతో ఫౌండేషన్ వారితో చర్చించిన తరువాత ఆన్ వికీ చర్చించి సమర్పించడానికి ఉన్న కొన్ని కాల పరిమితుల కారణంగా, నేరుగా దరఖాస్తు చేయాల్సి వచ్చింది. అయితే ఈ కార్యక్రమం ఉద్దేశ్యం, ప్రయోజనం, అమలు మాత్రం తెలుగు వికీమీడియా సముదాయం ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకునే విధంగా ఉంటాయి. ఇప్పుడు, జరిగే చర్చలోని అంశాలను కార్యక్రమ రూపకల్పనలో, మెరుగుదలలో ఉపయోగిస్తాము.
అందువల్ల గ్రాంట్ దరఖాస్తును పరిశీలించి, దానికి తమ మద్దతును ప్రకటించవలసిందిగా తెలుగు వికీమీడియా సముదాయ సభ్యులందరినీ కోరుతున్నాను. మీ మద్దతు ఈ కార్యక్రమానికి మరింత బలం చేకూర్చడంతో పాటు, తెలుగు వికీపీడియా గురించి విస్తృత ప్రజానీకానికి అవగాహన కల్పించేందుకు ఉపయోగపడుతుంది.
గ్రాంట్ దరఖాస్తు: లింక్ ఇంకా పబ్లిష్ కాలేదు, లింక్ తరువాత చేరుస్తాము : https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project
మీ సూచనలు, అభిప్రాయాలు, మద్దతును కూడా స్వాగతిస్తున్నాము.
ఇట్లు
--[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] ([[వాడుకరి చర్చ:Batthini Vinay Kumar Goud|చర్చ]]) 07:38, 17 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ కార్యక్రమం అనేది మంచి కార్యక్రమం. తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ స్టాల్ ద్వారా ప్రజలకు తెలుగు వికీపీడియా, ఉచిత విజ్ఞానం, వికీమీడియా ప్రాజెక్టుల గురించి అవగాహన కల్పించడం ఎంతో ఉపయోగకరమైన కార్యక్రమం. కొత్తవారిని వికీ సముదాయంలోకి తీసుకురావడంతో పాటు, ఇప్పటికే ఉన్న సభ్యుల భాగస్వామ్యాన్ని మరింత పెంచేందుకు ఇటువంటి అవుట్రీచ్ కార్యక్రమాలు మంచి అవకాశాన్ని కల్పిస్తాయి. గ్రాంట్ ద్వారా స్టాల్ను మరింత ఆకర్షణీయంగా, సమాచారాత్మకంగా నిర్వహించేందుకు చేపట్టే కార్యక్రమాలు తెలుగు వికీమీడియా సముదాయానికి తప్పకుండా ఉపయోగపడతాయని భావిస్తున్నాను. తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ను మరింత విస్తృతంగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లేందుకు ఈ గ్రాంట్ ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది. ఈ కార్యక్రమానికి నా పూర్తి మద్దతు ఇస్తున్నాను. దరఖాస్తును పరిశీలించి, అవసరమైన సూచనలు, అభిప్రాయాలు అందించేందుకు నేను కూడా సిద్ధంగా ఉన్నాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:45, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|:Batthini Vinay Kumar Goud]] గారు అలాగే. తప్పకుండా చేయండి. అభినందనలు. పబ్లిష్ చేయలేదంటున్నారు. ఇంకా సమయం ఉందా మరి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:07, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ముఖ్యమైన కార్యక్రమం. గ్రాంటు పరిస్థితి ఎంతవరకు వచ్చిందో వివరాలు ఏమైనా తెలిస్తే వివరించగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:30, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, గ్రాంటు లింక్ ఇంకా తయారుకాలేదా? పైన ఇతర సభ్యులు కూడా అడుగుతున్నారు. దయచేసి లింక్ ఇవ్వగలరు. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 04:27, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెవికిబడి పునః ప్రారంభం? ==
2024, 2025ల లో తెవికీ సభ్యుల సూచనల మేరకు తెవికిబడి వేదికగా ఆన్లైన్ మీట్ లో తరగతులు నిర్వహించడం జరిగింది . తరువాత కూడా ఇంటర్న్షిప్స్, వివిధ ఔట్రీచ్ కార్యక్రమాలలో వికీలో నమోదు చేసుకున్న వారికీ అప్పుడప్పుడు తరగతులు నిర్వహించడం జరిగింది. ఇప్పుడు కూడా కొన్ని విషయాలలో శిక్షణ కొరకు సూచిస్తున్నారు. కాబట్టి తెవికీ బడి తరగతులు తిరిగి ప్రారంభించవచ్చు. ఈ సందర్భంలో సభ్యుల అభిప్రాయం కోరుతున్నాము. సభ్యులు తమ అభిప్రాయం లేదా అంగీకారం, శిక్షణాంశం, శనివారం లేదా ఆదివారం, తరగతి సమయం మొదలైన వివరాలు [https://w.wiki/UrzP ఈ పేజీ] లో ఇవ్వవలసినది. ధన్యవాదాలు. తెలుగు వికీమీడియన్ల యూజర్ గ్రూప్ </nowiki> [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 08:20, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు. చర్చపేజీలో నా అభిప్రాయం రాశాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:41, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
[[వికీపీడియా:రచ్చబండ#మొదటి_పేజీ_నిర్వహణ]] అందరు నేర్చుకునే విషయమా కాదా అనేది కొంచెం వివరించండి. నేర్చుకునేది అయితే త్వరలో అమలు చేయాలి కాబట్టి ఈ ఆదివారం లేదా శనివారం తరగతి నిర్వహించవచ్చు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 06:53, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ఇది నేర్చుకునే అంశమే. క్లాసులు పెట్టాలి.
:చర్చలో ఓ వాడుకరినీ ఉద్దేశించి రాస్తున్నపుడు,ఆ వాడుకరి పేజీకి లింకు ఇచ్చి ప్రస్తావించాలనే ప్రాథమిక అంశం కూడా మనలో కొంతమందికి తెలియదు. కొంతమందికి సంతకం చెయ్యడం కూడా తెలీదని నేను గమనించాను. అంచేత మొదటి పేజీ నిర్వహణ గురించి పాఠాలు చెప్పాల్సిందే. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:49, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. రవిచంద్ర గారు ఈ ఆదివారం సెషన్ తీసుకుంటాను అన్నారు. మధ్యాహ్నం 2-4 అడిగాను ఇదివరకులో లాగా. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 11:22, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::అందరూ దానిమీద పనిచేయకపోయినా, చేయాలిసిన అవసరం వచ్చినప్పుడు ఇబ్బంది లేకుండా ఉండటానికి తెలుసుకోవలసిన విషయం.అంచేత మొదటి పేజీ నిర్వహణ గురించి పాఠాలు చెప్పాలి. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:27, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
: ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు, [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారు. రవిచంద్ర గారు ఈ ఆదివారం సెషన్ 3-4pm తీసుకుంటాను అన్నారు. సెషన్ మధ్యాహ్నం 2.30-4 pm. మొదలు పెడదాము. --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 12:07, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''
Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/>
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).
We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/>
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]]
The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''.
Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]
Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 -->
== వికీమీడియా నిర్వహణ, ఇతర ఎక్స్టెండెడ్ హక్కుల గురించిన సర్వేలో పాల్గొనండి ==
వికీమీడియా నిర్వహణలో, నాణ్యతలో చాలా కీలకమైన నిర్వాహక, అధికార, చెక్ యూజర్ మొదలైన ఎక్స్టెండెడ్ హక్కుల గురించి మనకు ఉమ్మడిగా ఎంత అవగాహన ఉందో, ఆ అవగాహన పెంచడానికి నిర్వహణా బాధ్యతలు మరింత మంది చేపట్టి విజయవంతంగా పనిచేయడానికి సిద్ధం చేసేందుకు అవసరమైన శిక్షణ, సహకారం ఇచ్చే కార్యక్రమాలు ఎలాంటివి ఉండొచ్చో తెలుసుకునేందుకు ఈ సర్వే వికీమీడియన్, ఓపెన్ నాలెడ్జ్ ఇనీషియేటివ్స్ ప్రోగ్రామ్ ఆఫీసర్ నితేష్ గిల్ చేపట్టారు. దయచేసి అందరూ పాల్గొని మీ మీ అభిప్రాయాలు తెలియజేయగలరు https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/She_Leads/Lab/Women_with_Extended_Rights/Preliminary_Research#Survey --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 06:55, 23 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారు, వికీమీడియా ప్రాజెక్టులలో ఎక్స్టెండెడ్ హక్కులు (నిర్వాహకులు, అధికారులు, చెక్ యూజర్లు ఇత్యాది) కలిగిన వారి సంఖ్య పెరగడం, కొత్తవారికి సరైన శిక్షణ, సహకారం అందించడం సమాజ నాణ్యతాభివృద్ధికి చాలా అవసరం. నితేష్ గిల్ గారు చేపట్టిన ఈ సర్వేలో ఖచ్చితంగా పాల్గొని నా అభిప్రాయాలను నమోదు చేస్తాను. ఈ ముఖ్యమైన వివరాలను సమాజంతో పంచుకున్నందుకు కృతజ్ఞతలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:20, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== కొత్త వాడుకరి గుంపులు అవసరం ==
తెవికీలో పనిచేసే నిర్వాహకులు తక్కువ. నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను ఆసక్తి ఉన్న ఇతరులకు అప్పగిస్తే చురుగ్గా ఉన్న నిర్వాహకులపై పని వత్తిడి తగ్గుతుంది. ఇటీవలి మార్పులపై నిఘా, పేజీల దిగుమతి, ఇంటర్ఫేసు నిర్వాహకులు, వగైరాలు ఇందులోకి వస్తాయి. ఈ గుంపుల్లో కొన్ని తెవికీలో ఈసరికే ఉన్నాయి. కొన్నిటిని కొత్తగా తెచ్చుకోవాలి. ఈ గుంపుల గురించి, వాళ్ళు చెయ్యగలిగే పనుల గురించీ వాడుకరులందరికీ చెప్పి, ఆసక్తి ఉన్నవారు తగు అనుమతులు పొందేందుకు అడగమని చెప్పవచ్చు.
ఈ అంశాన్ని గతంలో [[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల నోటీసు బోర్డు/పాత చర్చ 4#కొత్త వాడుకరి గుంపులు అవసరం|నిర్వాహకుల దృష్టికి తెచ్చినపుడు]], సరే చేద్దాం అని కొందరు నిర్వాహకులు అన్నారు గానీ, ఇంకా అడుగు ముందుకు పడలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:34, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, నాకు అర్థమైనంతలో దీనికి అవసరమైన పనులు చెప్తాను. మీరు నా అవగాహన సరిగా ఉందో లేదో చెప్పండి.
:# దిగుమతిదారు (ఇంపోర్టర్), ఇంటర్ఫేసు నిర్వాహకులు మాత్రమే మనకు ఇప్పుడు వికీలో ఎనేబుల్ అయివున్న వాడుకరి గుంపు. అదైనా కూడా మనం ఒక పాలసీ చేసుకుని, వెళ్ళి నిర్వాహకులు/అధికారులు కొత్తవారికి ఆ బాధ్యతలు ఇవ్వగలిగేలా అవకాశం ఇమ్మని స్టీవార్డులను అడగాలనుకుంటా. ఒకవేళ, శాశ్వతంగా దిగుమతిదారులను ఉంచాలనుకుంటే దానికొక పాలసీ మనం చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
:# ఇటీవలి మార్పులపై నిఘా: దీనికి మన దగ్గర వాడుకరి గుంపు లేదని నేను అనుకుంటున్నాను. దయచేసి నా అవగాహనలో లోపం ఉండి ఉంటే సరిదిద్దగలరు.
:ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 12:24, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ఈ విషయం మధ్యలో ఆపకుండా చివరివరకు క్రియ కట్టే విధంగా తగిన చర్యలు చేపట్టాలి. తెవికీలో చాలా పనులు పెండిగులో ఉన్నవి. చురుకుగా ఉన్న నిర్వాహకులకు పనిభారం తగ్గాలంటే ఇంతకన్నా వేరే మార్గాలు లేవు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:33, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::తెవికీలో నిర్వహణా కార్యక్రమాలు చేయడానికి ఇప్పుడున్న నిర్వాహకులలో చాలా మంది క్రియాశీలకంగా లేరు. వ్యాసాలు రాయడంపై ఉన్న శ్రద్ధతో పాటు నిర్వహణా కార్యక్రమాలపై కూడా దృష్టి పెట్టవలసిన అవసరం ఉంది. అనేక కొత్త వ్యాసాలను పరిశీలించి, సరైన నిర్వహణా ట్యాగులు పెట్టడం, ఇటీవలి మార్పులు పరిశీలించడం, పేజీలను దిగుమతి చేయడం వంటి కార్యక్రమాలు ఉన్న కొంతమంది క్రియాశీల నిర్వాహకులు చేయడం సాధ్యం కాదు. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా నిర్వాహకుల సంఖ్య క్రమంగా తగ్గుతూ ప్రస్తుతం 10 కి చేరింది. ప్రస్తుతం ఆసక్తి ఉన్న కొత్త వాడుకరులు నిర్వాహకులుగా వస్తే మంచిది. ఆసక్తి ఉన్న వారు వికీ నియామాల ప్రకారం స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకోండి. నిర్వాహణపై పూర్తి ఆసక్తి లేనిచో, నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను చేయడానికి ఆసక్తి ఉన్న వారికి అప్పగిస్తే మంచిది. దీనికి సంబంధించిన చర్యలు చేపట్టాలి.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:01, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారూ,
::1. వికీలో ఎనేబుల్ అయి ఉన్న గుంపులను - ఒకటి రెండు తప్పించి - అధికారులు ఇవ్వగలరనుకుంటానండి. ప్రస్తుత పరిస్థితి తెలియదు గానీ, గతంలో నేను కొన్ని సార్లు ఇంటర్ఫేస్ అడ్మిన్ అనుమతులను ఇవ్వడం తీసెయ్యడం చేసాను. 2023 లో ఇతర అధికారులు ఆ పని చేసారు. వీటిని ఇవ్వడానికి వాడుకరి స్వీయ విజ్ఞప్తి చేసుకోవాలి, (దీనిపై పెద్దగా చర్చేమీ జరగదనుకుంటాను), దానిపై అధికారి ఆ వాడుకరి చరిత్రను పరిశోధించి, దానిపట్ల సంతృప్తి చెందితే ఆ వాడుకరికి అడిగిన అనుమతులు ఇస్తారు. అన్నట్టు దిగుమతిదారును ''ట్రాన్స్వికీ దిగుమతిదారు'' అంటారనుకుంటాను.
::2. ఔను, ఈ గుంపు లేదు. ఆ గుంపును మనం తెచ్చుకోవాలి. అభ్యర్థించే ముందు మనం చర్చ చేసి, నిర్ణయం తీసుకోవాలి. దానికంటే ముందు, అభ్యర్థించే ప్రాసెస్ ఏంటో చూడాలి.
::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:40, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఈ వరుసలో పనిచేద్దాం:
:::# నిర్వాహకులు, అధికారులు పరిశీలించి చూసి తెవికీలో ఉన్న ఎక్స్టెండెడ్ రైట్స్ (దీనికి ఏదోక తెలుగు పేరు పెట్టాలి? లేదా ఇప్పటికే ఉందా?) ఏమిటి? వాటిని ఎవరు ఇవ్వగలరు అన్న జాబితాతో పాటుగా ఆయా హక్కుల తాలూకు బాధ్యతలు, పనితీరు ఏమిటన్నది ఒక పేజీ పెట్టి చిన్న లిస్టు వేసుకుందాం.
:::# ఆ తర్వాత రాబోయే తెవికీ బడిలో ఈ అంశాలపై సమగ్రమైన అవగాహన ఉన్న ఎవరైనా స్టీవార్డుని కానీ, ఇతరులను కానీ నేను ఆహ్వానిస్తాను. వారితో ఒక సెషన్ చేసుకుని మన అవగాహన పరిపూర్ణం చేసుకుందాం.
:::# ఈలోగా తెవికీలో ఎవరెవరు ఈ బాధ్యతలు తీసుకోగలరన్నది ఇప్పుడున్నవారి చర్చాపేజీ కాంట్రిబ్యూషన్లు, ఇతరత్రా పనులు పరిశీలించి ముందుకువెళ్ళి ప్రోత్సహిద్దాం.
:::ఈ బాధ్యతలు మూడుగా ఉన్నాయి కాబట్టి ఒక్కో విభాగానికి కనీసం ఒకరు ఇంకా బావుండాలంటే ఇద్దరు నాయకత్వం వహించి ముందుకు తీసుకెళ్తే పని అవుతుంది. ఈ పద్ధతి ఎలా ఉందనేదీ. ఏ విభాగానికి ఎవరు నాయకత్వం వహిస్తే బావుంటుందో సూచించండి.
:::ఇక్కడ చర్చలోకి వచ్చిన @[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]], @[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గార్లు కూడా ఈ విషయం పరిశీలించగలరు. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 05:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, నాకు మూసల దిగుమతి, అనువాదం, ఎర్రలింకులు సరిచెయ్యడం, తగిన పేజిలలో చొప్పించడం యందు ఆసక్తి ఉంది. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 16:39, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారూ అనువాదం, ఎర్రలింకులు సరిచెయ్యడం వంటివి చేసేందుకు ప్రత్యేక అనుమతులేమీ అవసరం లేదండి. ఎవరైనా చెయ్యొచ్చు. ఇప్పుడు మీరూ చెయ్యవచ్చు. ఇక దిగుమతి.. బాగా చురుగ్గా దిగుమతులు కావాలని అడుగుతున్న వాడుకరుల్లో మీరొకరు. మీరు ఆ అనుమతి కోరడం సహజమే. అనుమతి కోరేందుకు ఒక పద్ధతి, ఒక పేజీ ఉంటుందనుకుంటాను. నిర్వాహకులు ఆ పేజీని సృష్టించాక, అందులో మీస్వీయ ప్రతిపాదన చేస్తే, అధికారి దాన్ని ప్రసాదిస్తారు. దిగుమతి చెయ్యడంలో కొన్ని అంశాలను గమనించాలి. ఈలోగా వాటి గురించి తెలుసుకోండి సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:43, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మీరన్నది నిజమే! అయితే నేను అడిగింది మూసల దిగుమతి అటుతర్వాత వాటి లింకుల సరిచేతలాంటి మొత్తం కార్యక్రమం కోసం చెపుతున్నాను. వికీలో ఎలా వ్రాయాలో శిక్షణ ఇస్తున్నారు. వికీ వెనక జరిగే సాంకేతికతలు, అనుమతుల ప్రతిపాదనల పద్దతుల కోసం "నిర్వాహణ బడి" లాంటి ఒక శిక్షణ ఏర్పాటు చేస్తే బాగుంటుందని నా సూచన. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 04:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::తెవికీ బడిలోనే నిర్వహణ పాఠాలు చెప్పవచ్చు. నిర్వహణ మీద ఆసక్తి ఉన్నవారు ముందుకొచ్చి ఫలానా శిక్షణ కావాలని అడిగితే, ఆ పాఠాలు పెట్టవచ్చండి, మన చేతిలో పనేకదా!__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:55, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారూ మీకు కావలసిన శిక్షణాంశం, శనివారం లేదా ఆదివారం, తరగతి సమయం మొదలైన వివరాలు [https://w.wiki/UrzP ఈ పేజీ] లో ఇవ్వవలసినది. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:21, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::అందరికీ నమస్కారం,
:::తెవికీలో నిర్వహణా భారాన్ని తగ్గించి, పనులను వేగవంతం చేయడానికి నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను ఆసక్తి ఉన్నవారికి 'నిర్వహణ బడి' ద్వారా శిక్షణ ఇవ్వడం చాలా ఆవశ్యకం.
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గార్లు సూచించిన విధంగా ముందుగా మన తెవికీలో అందుబాటులో ఉన్న హక్కులు, అధికారులు ఇవ్వగలిగే అనుమతులు, అలాగే గ్లోబల్/స్టీవార్డ్స్ ద్వారా తెచ్చుకోవాల్సిన కొత్త గుంపుల వివరాలతో ఒక జాబితా, సమాచార పేజీని తయారు చేసుకుందాం.
:::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారి లాంటి ఉత్సాహవంతులైన సభ్యులు సాంకేతిక అంశాలపై ఆసక్తి చూపడం శుభపరిణామం. రాబోయే 'తెవికీ బడి' లో లేదా ప్రత్యేక సెషన్లో స్టీవార్డ్స్/నిపుణుల భాగస్వామ్యంతో అవగాహన కల్పించి, ఈ ప్రక్రియను ఇక్కడితో ఆపకుండా, చివరివరకూ ప్రాసెస్ పూర్తి చేసి అమలులోకి తెచ్చేందుకు మనమందరం కలిసి పనిచేద్దాం. మరింత మంది వాడుకరులు కూడా తమకు వీలైన విభాగాలలో బాధ్యతలు తీసుకోవడానికి ముందుకు రావలసిందిగా కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:40, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
: పై చర్చలను అనుసరించి తెలుగు వికీపీడియా నిర్వాహకత్వం, వాడుకరి గుంపులు వంటి అంశాల గురించిన శిక్షణ, మార్గదర్శకాలు, విధానాలు గురించిన శిక్షణ తెవికిబడిలో నిర్వహిద్దాము. వీలయితే వచ్చే ఆదివారం అక్టోబరు 4న. శిక్షణ ఎవరు నిర్వహిస్తారో సూచించండి. --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:15, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::https://w.wiki/VTL9 ఇది వాడుకరి హక్కుల గుంపుల లింక్. ఒకసారి పరిశీలించి గలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:09, 27 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ ==
తెవికీలో కొన్ని వర్గాల పేర్లు స్థిరంగా లేవు. వాటిలో స్పేసింగ్ తేడాలు, పర్యాయపదాలు, పేరులో వివిధ రూపభేదాలు, వ్యాకరణ దోషాలు వంటి కారణాల వల్ల ఒకే వర్గం రెండు మూడు వేర్వేరు పేర్లుతో ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటివి దాదాపు 80కి పైగా ఉదాహరణలు గుర్తించి వాటిని [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు|వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]] పేజీలో సమగ్రవివరాలతో నమోదు చేయుట జరిగింది. ఆ సమస్యలపై సముదాయం నామకరణ విధాన నిర్ణయాలు నిర్ణయించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనికి ముందు, ఫార్మాట్/ప్రక్రియ సరిగ్గా ఉందో లేదో, సముదాయ సభ్యుల విలువైన ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకోవలిసిన అవసరముంది. సముదాయ సభ్యుల ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలపటానికి [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి వాటిలోని సంబందిత వర్గాల సమస్యలను పరిశీలించి ఆ పేజీ దిగువ విభాగంలో మీ అభిప్రాయాలు, సూచనలు, అభ్యంతరాలు ఒక వారం రోజులలోపు తెలియజేయగలరు. వాటిని పరిగణనలోకి తీసుకుని, సమగ్రంగా క్రోడీకరించి సాధ్యమైనంత త్వరలో మరలా వాటిమీద విధాన నిర్ణయాల నిర్ణయించుటకు చర్చను ప్రవేశపెట్టటానికి మీ అందరి సహకారం కోరుచున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 16:10, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:వర్గాలలో ఇన్ని సమస్యలు గుర్తించి ప్రస్తావించారు. ధన్యవాదాలు ఇంకో లింకు కూడా ఉందండి. <nowiki>https://w.wiki/Ub6B</nowiki> (వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/చర్చించాల్సిన వర్గాల జాబితా) [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:12, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] గారూ ఆ పేజీలో వర్గాలు, మరలా ప్రవేశపెట్టే వి విధాన నిర్ణయాలు నిర్ణయించే చర్చలో తీసుకు వస్తాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:50, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::అలాగే అండి. ఈ విషయంలో నేను చేయగలిగేది ఏమైనా ఉంటే సూచించండి . [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:08, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] మేడమ్ గారూ ధన్యవాదాలు, ఎక్కువమంది చర్చలో అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియపరిస్తే మరింత నాణ్యతగా వర్గాల నామకరణాలు రూపొందటానికి అవకాశాలు మెండుగా ఉంటాయని నా అభిప్రాయం, వాట్సప్ గ్రూప్ లలో స్పందించినట్లుగా రచ్చబండలో స్పందనలు ఉండటం లేదు, ఏమిచేస్తాం, దురదృష్టం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:33, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::"వాట్సప్ గ్రూప్ లలో స్పందించినట్లుగా రచ్చబండలో స్పందనలు ఉండటం లేదు"
:::::తెవికీకి సంబంధించినంత వరకూ వాట్సాప్ గ్రూపుల వలన పెద్దగా ప్రయోజనం కలుక్క పోగా, వాటి వలన నష్టం మాత్రం కలుగుతోంది. అసలు వాట్సాప్ గ్రూపులు ఉన్నది, వికీకి ప్రత్యామ్నాయంగా కాదు. వాటిని వికీకి కాంప్లిమెంటరీగా వాడాలి. కానీ మనం, అక్కడ మాత్రమే చర్చిస్తున్నాం. ఇక్కడ చర్చా ఉండదు, నిర్ణయాలూ ఉండవు, పనీ జరగదు.
:::::ఇక్కడ చర్చలు అద్భుతంగా జరుగుతున్నాయనీ, నిర్ణయాలు తెగ తీసుకుంటున్నామనీ, వాటి ఫాలో అప్ పని బాగా జరుగుతోందనీ నేను చెప్పడం లేదు. కానీ అసలు ఎంతోకొంత చర్చంటూ జరిగితే, ఒక నిర్ణయమంటూ తీసుకోకపోయినా, చర్చ మాత్రం శాశ్వతంగా మిగులుతుంది. వాట్సాప్లో "మాత్రమే" చేసే చర్చలు నీళ్ళ మీది రాతలే. వాటి వలన తెవికీకి వీసమెత్తు ప్రయోజనం లేదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:35, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారి అభిప్రాయంతో నేను ఏకీభవిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:20, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::అందరికీ నమస్కారం,
:::::::తెలుగు వికీపీడియాలో 80కి పైగా వర్గాల నామకరణ లోపాలను, పునరావృత వర్గాలను గుర్తించి సమగ్రంగా నమోదు చేసినందుకు @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారికి హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. వికీ ప్రాజెక్టు నాణ్యతను పెంచడంలోనూ, విషయ వర్గీకరణను క్రమబద్ధకరించడంలోనూ ఇది చాలా కీలకమైన పని.
:::::::రెండు ముఖ్యమైన విషయాలపై నా అభిప్రాయాలు:
:::::::* వర్గాల సంస్కరణ చర్చ: రామారావు గారు ప్రతిపాదించిన పేజీలను వికీపీడియన్లందరూ పరిశీలించి, నామకరణ విధానం సాధారితీకరించడానికి తమ అభిప్రాయాలను నమోదు చేయాలి. ఈ ప్రక్రియ క్రమబద్ధంగా జరగడానికి నా పూర్తి సహకారాన్ని అందిస్తాను.
:::::::* ఆన్-వికీ చర్చల ప్రాముఖ్యత: @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారి అభిప్రాయంతో నేను నూటికి నూరుపాళ్ళు ఏకీభవిస్తున్నాను. వాట్సాప్ వంటి బాహ్య వేదికలలో జరిగే సంభాషణలు కాలక్రమేణా మరుగున పడిపోతాయి, కానీ వికీపీడియా రచ్చబండ లేదా సదరు చర్చా పేజీలలో నమోదయ్యే చర్చలే తెవికీకి శాశ్వతమైన ఆస్తిగా మిగులుతాయి. వికీ నిర్ణయాలు, చర్చలు అధికారికంగా ఆన్-వికీలోనే జరగడం వికీ నియమావళికి, భవిష్యత్తు సూచనలకు అత్యంత ఆవశ్యకం.
:::::::సముదాయ సభ్యులందరూ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి తమ విలువైన అభిప్రాయాలను అందించాల్సిందిగా కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:43, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]], [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]], [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]], [[వాడుకరి:Kasyap|కశ్యప్]],[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|అభిలాష్]], [[వాడుకరి:Vgouripathi|గౌరీపతి]], [[వాడుకరి:Srinivasrjy|శ్రీనివాస్]], [[వాడుకరి:Kalasagary|కళాసాగర్]],[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|వినయ్ కుమార్ గౌడ్]], [[వాడుకరి:Muralikrishna m|మురళీకృష్ణ]], [[వాడుకరి:ఉదయ్ కిరణ్|ఉదయ్ కిరణ్]] గారలందరూ, ఇంకా ఫైన ఉదహరించని తోటి యూజర్స్ అందరూ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి వాటిలోని సంబందిత వర్గాల సమస్యలను పరిశీలించి ఆ పేజీ దిగువ విభాగంలో మీ అభిప్రాయాలు, సూచనలు, అభ్యంతరాలు రెండురోజులలోపు తెలియజేయగలరు. మీ విలువైన అభిప్రాయాలు, సూచనలు, తెవికీ నాణ్యతను మరింత మెరుగైన స్థాయికి చేరగలదనుటలో ఎటువంటి సందేహం లేదు.ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:19, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, స్పందిస్తానండి. ఈ చర్చ తీసుకువచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. ఒక సూచన: ఈ కొత్త చర్చ పేజీ లింకును ([[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]]) [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు]] పేజీలో తాజా చర్చల్లో చేర్చండి. అలాగే పాత చర్చల లింకులను మీరు వేరే విభాగం లోకి మార్చారు కాబట్టి వాటిని కూడా చూడమని ఆ లింకులున్న విభాగపు లింకును ఇస్తే, పాత చర్చలలో ఏం జరిగిందో వాడుకరులకు తెలుస్తుంది. గత చర్చల్లో నిర్ణయాలు తీసుకున్న అంశాలపై మళ్ళీ చర్చించకుండా నివారించవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:47, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::::అలాగే నండీ. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:53, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::::::తెలుగు వికీపీడియాలో (తెవికీ) వర్గాల పేర్లు ఏకరీతిలో లేకపోవడం వల్ల, ముఖ్యంగా వ్యాసాలను అనువదించేటప్పుడు ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి తగిన మార్గదర్శకాలను రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనిపై చర్చించిన అనంతరం, కొత్త వర్గాలను సృష్టించే వాడుకరులకు స్పష్టమైన మార్గనిర్దేశం చేయాలి.
:::::::::::కళాసాగర్ [[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kalasagary|చర్చ]]) 15:29, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::::::@[[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] గారూ, చాలా చురుగ్గా రాస్తున్న వాడుకరుల్లో మీరొకరు. మీకు అవసరమైన సహాయం దొరక్కపోవడం శోచనీయమే. [[వికీపీడియా:వర్గీకరణ]] పేజీని చూడకపోతే ఇప్పుడు చూడండి. అందులో మీకు అవసరమైన సహాయం పూర్తిగా దొరకదు గానీ కొంత ప్రాథమిక సమాచారం దొరుకుతుంది.
::::::::::::వర్గాలకు పేర్లు పెట్టే విషయంలో ఒక చిట్కా ఉంది: మీరు ఏ పేజీలో వర్గాన్ని చేర్చాలని భావిస్తున్నారో, అలాంటి పేజీలు మూడో నాలుగో చూడండి. అవి ఏ వర్గాల్లో ఉన్నాయో చూడండి. ఆ వర్గాల్లో ఎక్కువ పేజీలు ఎందులో ఉన్నాయో చూసి, సరిపోతాయనుకుంటే ఆ వర్గాలను మీ పేజీలో కూడా పెట్టండి. లేదంటే ఆ పేర్లు ఎలా ఉన్నాయో చూసి అలాంటి పేర్లనే వాడి మీ పేజీకి తగిన వర్గాన్ని సృష్టించండి. ఉదాహరణకు, మీరు ఒక స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడి పేజీ రాస్తే, అల్లూరి, మద్దూరి, భోగరాజు, బోసు, గాంధీ, నెహ్రూ వగైరాలపేజీలు చూడండి. అక్కడి వర్గాలను ఇక్కడ వాడండి.
::::::::::::ఈ కొత్త వర్గానికి కనీసం ఒక మాతృవర్గం ఉండడం మాత్రం తప్పనిసరి.
::::::::::::మార్గదర్శకాలు రూపొందేలోపు, వర్గాలకు సంబంధించి మీకు ఏ ఇతర సహాయం కావాలన్నా నన్ను అడగండి. నాకు తెలిసినంత మేరకు నేను సాయం చేస్తాను. నాకూ తెలియనివి మనిద్దరం కలిసి నేర్చుకుందాం. ఒక నెలలో మనం వర్గాలకు సంబంధించి, ఒక సంతృప్తికరమైన స్థాయికి చేరేలా ప్రయత్నం చేద్దాం. మీ సందేహాలను నా చర్చ పేజీలో రాయండి. నేను సమాధానాలు రాస్తాను. అవసరమైతే, రాత్రి 7 నుండి 10 లోపు మనం ఫోనులో కూడా మాట్లాడుకోవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:43, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== వర్గాల చర్చ నిర్ణయం జరిగే అంతవరకు పాత వర్గాల స్థానంలో కొత్త వర్గాలు సృష్టించవద్దు ==
దయచేసే వర్గాల చర్చ పెండింగ్లో ఉండగా మరలా పాత వర్గాలను పక్కనపెట్టి మన అభిప్రాయం ప్రకారం మరలా కొత్త వర్గం సృష్టించటం కొత్తవాటిని సృష్టించి ఆ వర్గంలో పాత వర్గాల నుండి. వ్యాసాలు బదిలీ చేయడం వికీపీడియా మార్గదర్శకాలకు విరుద్ధం. దయచేసి గమనించగలరు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:21, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగే అండి [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:34, 27 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 15:38, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెలుగు వికీపీడియా మొదటి పేజీ నిర్వహణ ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో తెవికీబడి వేదిక ద్వారా "'''తెలుగు వికీపీడియా మొదటి పేజీ నిర్వహణ"''' అనే అంశం మీద [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర ]] గారు శిక్షణ ఇస్తారు. '''తేదీ 27.09.2026, సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.'''
గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 15:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ఒక పెజిలొ infobox లో Spouse ఎలా మర్చాలో తెలియట్లేదు. ==
https://l1nk.dev/38cqzdu ఈ వైకొం విజయల క్ష్మి గాయకురాలు పేజీలొ infobox లో Spouse- భార్య పేరు అని ఉంది, భర్త అని ఉండాల్సిన చోట. ఎవరైనా మార్చండి. [[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] ([[వాడుకరి చర్చ:Svpnikhil|చర్చ]]) 06:34, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] గారూ లింకు తప్పు ఇచ్చారు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:55, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] గారూ, వచ్చింది లెండి. అవసరమైన మార్పు చేసాను.
::తెవికీ లోని పేజీకి లింకు ఇవ్వడానికి <nowiki>[[ ]]</nowiki> -ఇలా వికీలింకు ఇస్తే సరిపోతుంది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:28, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ప్రత్యేక పేజీలు లింకు ఏమైందంటే.. ==
గతంలో ప్రత్యేక పేజీలు లింకు సైడుబారులో ఉండేది. ప్రత్యేకపేజీలను చూడడానికి వీలుగా ఉండేది. సుమారొక ఏడాది కిందట, మీడియావికీ సాఫ్టువేరు కొత్త వెర్షనులో దాన్ని తీసేసారు. దాంతో ప్రత్యేక పేజీలను చేరుకోవాలంటే వెతుకుపెట్టెలో ఇచ్చి వెళ్ళాల్సి వస్తోంది. ఇప్పుడు ఆ లింకు కావాలంటే ఏ వికీకి ఆ వికీలో ఈ లింకును సైడుబారులో పెట్టుకోవాల్సిందే. మనకు ఇది అవసరం కాబట్టి, దాన్ని సైడుబారులో పెట్టాలని నిర్వాహకులకు అభ్యర్థన.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:13, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:నేను బుక్ మార్క్ లో పెట్టుకున్నాను. లింక్ :https://w.wiki/7a4T [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:17, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::నాకు తెలిసి వీటి అవసరం చాలామందికి తెలియదనుకుంటున్నాను. వీటి మీద తెవికీ బడిలో ఒకరోజు క్లాసు ఇస్తే బాగుంటుంది.అవకాశముంటే నేను ప్రిపేర్ అవుతాను. మీరు ఇస్తే ఇంకా మంచిది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:30, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ఇప్పుడు అవసరం, దాన్ని సైడుబారులో పెట్టేందుకు చర్యలు తీసుకోవడం. రెణ్ణిమిషాల పని. కానీ, అది నిర్వాహకులే చెయ్యగలరు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:20, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ప్రత్యేక పేజీలు లింకు ఎడమవైపు సైడుబారులో ఉంటేనే సులభంగా ఉంటుంది. @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు సూచించినట్టుగా సైడుబారులో పెట్టుకుందాం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:11, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, ఔనండి. సైడుబారులో లింకు ఉండాలి. బుక్మార్కులు అనేవి వ్యక్తిగతం. లింకు లేకపోతే అలాంటివి ఎవరికి వాళ్ళు చేసుకుంటారు. లింకులుండడం సైటుకు ముఖ్యం.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:24, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు సూచించినట్టుగా ఎడమవైపు సైడుబారులో ప్రత్యేక పేజీలు లింకు చేర్చాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:15, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు, @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు. ఒక సంవత్సరం కిందట, [[వికీపీడియా:రచ్చబండ/పాత చర్చ 95#కనబడుట లేదు|దీని గురించి రచ్చబండలో రాసాను]]. కానీ, ఆ లింకు ఎందుకు తీసేసారో ఎవరూ పట్టించుకోలేదు, నేనూ పక్కన పడేసాను. ప్రత్యేక పేజీల అవసరం వచ్చినపుడల్లా [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారు చెప్పినట్టు ఏదో ఒక పద్ధతి ద్వారా ఆ పేజీకి వెళ్తూండేవాణ్ణి. ఆ లింకు ఎందుకు తీసేసారా అని అనుకుంటూ ఉండేవాణ్ణి. ఇవ్వాళ వెతికాను, ఎందుకు తీసేసారు? ఎవరు తీసేసారు అని. విషయాలు తెలిసాయి. అంచేతనే లింకు పెట్టమని రాసేసాను, మీరు వెంటనే చేసేసారు. ధన్యవాదాలు, మళ్ళీ.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:30, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== కొత్త ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ను స్థాపించాలి ==
గతంలో ట్వింకిల్ గాడ్జెట్లో సమస్య వచ్చినపుడు దాన్ని పరిష్కరించడం మనకు సమస్యగా మారింది./ దాని కోడు మొత్తం ఒకటో రెండో ఫైళ్ళలో ఉండడంతో దాన్ని సరిచెయ్యడం తలకు మించిన పనైంది. అప్పుడూ వీవెన్ గారు కొత్తగా రాసేందుకు ప్రయత్నం చేసారెఉ గానీ అది మధ్య లోనే ఆగిపోయింది. దాంతో మనకు ట్వింకిల్ లోని విశేషాలు పనిచెయ్యకుండా అలాగే ఉండిపోయాయి.
ఈలోగా ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ను దాని డెవలపర్లు సమూలంగా మార్చివేసారు. గతంలో ఉన్న నాలుగైదు ఫైళ్ళ స్థానే 20 కి పైగా ఫైళ్ళను సృష్టించారు. ప్రస్తుతం ఎన్వికీలో అది పని చేస్తోంది. దాన్నే మనం కూడా స్థాపించుకోవాలి. అందుకు గాను, కింది ఫైళ్ళను ఎన్వికీ నుండి దిగుమతి చేసుకోవాలి. ఈ ఫైళ్ళలో మూడో నాలుగో ఈసరికే ఉన్నాయి. వాటిని ఓవర్ రైటు చేస్తూ దిగుమతి చెయ్యాలి. ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన పని కాబట్టి దిగుమతి అభ్యర్థనలు పేజీలో కాకుండా ఇక్కడ రాస్తున్నాను. వీటిని దిగుమతి చేసుకున్నాక, గాడ్జెట్ డెఫినిషను, ట్వింకిల్ కాన్ఫిగరేషను వగైరా ఫైళ్ళలో మార్పులు చెయ్యాల్సి రావచ్చు. ముందు కింది ఫైళ్ళను దిగుమతి చేసుకుందాం. నిర్వాహకులు పరిశీలించవలసినది:
* MediaWiki:Twinkle-pagestyles
* MediaWiki:Gadget-Twinkle.js
* MediaWiki:Gadget-twinklearv.js
* MediaWiki:Gadget-twinklewarn.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleblock.js
* MediaWiki:Gadget-twinklewelcome.js
* MediaWiki:Gadget-twinkletalkback.js
* MediaWiki:Gadget-twinklespeedy.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleprod.js
* MediaWiki:Gadget-twinklexfd.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleimage.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleprotect.js
* MediaWiki:Gadget-twinkletag.js
* MediaWiki:Gadget-twinklediff.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleunlink.js
* MediaWiki:Gadget-twinklerollback.js
* MediaWiki:Gadget-twinkledeprod.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchdelete.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchprotect.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchundelete.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleconfig.js
* MediaWiki:Gadget-Twinkle.css
[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:52, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:11, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::నేను దిగుమతి చేయటానికి ప్రయత్నించగా మీకు అనుమతిలేదని సందేశం చూపించింది.ఈ విషయంలో అధికారి హోదాలో ఉన్న @[[వాడుకరి:రవిచంద్ర]] గారు జోక్యం చేసుకోవలసిందిగా కోరుచున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:51, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::: నేను ప్రయత్నిస్తానండీ - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:02, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::: [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, [[ప్రత్యేక:దిగుమతి|దిగుమతి పేజీ]] ద్వారా ప్రయత్నించాను. అన్నీ మీడియావికీ నేమ్స్పేసులోకి దిగుమతి అయ్యాయి. కానీ మొదటిది మాత్రం '''దిగుమతి విఫలమైంది: దిగుమతి చెయ్యడానికి పేజీలేమీ లేవు.''' అని చూపిస్తోంది. దాన్ని మళ్ళీ ప్రయత్నిస్తాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:17, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ ధన్యవాదాలు. ఒక్కోసారి అలానే చూపిస్తుంది, మరలా మరలా ట్రై చేయండి, ఒకవేళ అది ఆల్రెడీ దిగుమతి వుండవచ్చు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:31, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: నిజంగానే ఆంగ్ల వికీలో MediaWiki:Twinkle-pagestyles అనే పేరుతో పేజీ ఏమీ లేదు మనం దిగుమతి చేయడానికి. అది MediaWiki:Gadget-Twinkle-pagestyles అయ్యుండవచ్చని ఊహించి దానిని కూడా దిగుమతి చేశాను. ఇక మనం ట్వింకిల్ ఉపకరణాన్ని వాడటానికి అధికారి హోదాలో చేయవలసిన పనులు ఏమైనా ఉంటే చేయగలను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 17:03, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::ప్రస్తుతం గతంలో ఉన్న ఆప్షన్స్ నాకు చూపించటంలేదు. మరి మీకు ఎలా చూపిస్తున్నావో... వెంటనే తగిన చర్యలు చేపట్టగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 17:09, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, పై జాబితాలో MediaWiki:Gadget-twinklearv.js అనే పేజీ దిగుమతి కాలేదు. ఒకసారి మళ్ళీ ప్రయత్నించండి. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:57, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, దిగుమతి చేశాను.- [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 15:47, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, [[మీడియావికీ:Gadgets-definition]] పేజీలో browsing లో నాలుగో పాయింటు దగ్గర (ట్వింకిల్ కు సంబంధించినది) ఇప్పుడు ఉన్నదాన్ని తీసేసి, కింది టెక్స్టును చేర్చండి:
:::::Twinkle[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.user,mediawiki.util,jquery.ui.dialog,jquery.tipsy,moment|rights=autoconfirmed]|morebits.js|morebits.css|Twinkle.js|twinkleprod.js|twinkleimage.js|twinklebatchundelete.js|twinklewarn.js|twinkleblock.js|twinklespeedy.js|friendlyshared.js|twinklediff.js|twinkleunlink.js|friendlytag.js|twinkledeprod.js|friendlywelcome.js|twinklexfd.js|twinklebatchdelete.js|twinklebatchprotect.js|twinkleconfig.js|twinklefluff.js|twinkleprotect.js|twinklearv.js|friendlytalkback.js [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:14, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, మార్చాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:29, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నాకు ఓపెన్ అయింది. నేను చేర్చవచ్చా [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:19, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ మిమ్మల్ని దిద్దుబాట్లు చెయ్యనిస్తే, చేర్చవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:41, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారూ, [[వాడుకరి:Pranayraj1985]] గారూ, [[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, TW అనే పేరుతో సవరించు, చరిత్ర వగైరా లింకుల పక్కన కొత్త Twinkle ట్యాబు కనిపిస్తోందా? కనిపిస్తే, అందులో మెనూలు ఏమేం ఉన్నాయో చెప్పండి. నేను ప్రస్తుతం దీనిమీద పనిచేస్తున్నాను. వెంటనే సమాధానమిస్తే పనికొస్తుంది. ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:07, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:12, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::CSD, XFD, PP Last, Unlink, D-Batch,P-Batch, Config ఇవి కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:14, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ డైలాగ్ బాక్సులు తెరుచుకుంటున్నవి, ఇంకా WEl ఇలాంటివి రావాలనుకుంటాను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:33, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ధన్యవాదాలు. ఆ warn, wel, block, వంటి మెనూ ఐటములు వాడుకరి, వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే వస్తాయండి. చూడండి. వాటిలో కొన్ని నిర్వాహకులకే (మీకే) కనిపిస్తాయి, నాలాంటి వారికి కనిపించవు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:03, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::పరిశీలించాను.అవును. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:11, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ముందు config అనే లింకు నొక్కండి. అప్పుడు తెరుచుకున్న పేజీలో పొడుగాటి ఫారం ఒకటి రావాలి అది వచ్చిందో లేదో చెప్పండి (నాకు రాలేదు). ఆ తరువాత ఒకసారి అన్ని లింకులూ పనిచేస్తున్నాయో లేదో చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:16, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] మిగతా లింకులను పరీక్షించేటపుడు - డయలాగ్ బాక్సు తెరుచుకుంటే చాలు. ఆ పై ముందుకు వెళ్ళనక్కరలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ స్క్రీన్ షాట్ పంపాను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:25, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు చెప్పిన కొత్త.Twinkle ట్యాబు కనిపిస్తోంది. మెనూలో 12 లింకులు ఉన్నాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:15, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, ముందు config అనే లింకు నొక్కండి. అప్పుడు తెరుచుకున్న పేజీలో పొడుగాటి ఫారం ఒకటి రావాలి అది వచ్చిందో లేదో చెప్పండి (నాకు రాలేదు). అలాగే ఆ మెనూలో ఏమేం లింకులున్నాయో కూడా చెప్పండి.
:::::::::ఆ తరువాత ఒకసారి అన్ని లింకులూ పనిచేస్తున్నాయో లేదో చూడండి. డయలాగ్ బాక్సు తెరుచుకుంటే చాలు. ఆ పై ముందుకు వెళ్ళనక్కరలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:17, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, config అనే లింకు నొక్కాను, వేరే పేజీ ఓపెన్ అయ్యింది. కానీ, అందులో ఫారం కనిపించలేదు. మెనూలో ఇంకులన్నీ చెక్ చేసాను. అన్నీ పనిచేస్తున్నాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:42, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] ంగార్ ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:44, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు మెనూలో 12 లింకులు ఉన్నాయి అని అన్నారు, నాకు వ్యాసంపేజీలో 8, వ్యాస చర్చాపేజీలో 3, వాడుకరి చర్చాపేజీలో 13 ఐటమ్సు కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:17, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::ట్వింకిల్, వేరువేరు పనుల కోసం అనేక మూసలను వాడుతుంది. ఇంగ్లీషులో 600 పైనే ఉన్నాయి. మన దగ్గర దాదాపు 500 ఉన్నాయి. అయితే మన దగ్గర అవసరం లేనివి కూడా ఉన్నాయి. ఇంగ్లీషు వికీలో [[En:Category:Templates used by Twinkle]] అనే వర్గంలో ఉన్న మూసలన్నిటినీ దిగుమతి (వీటిలో కొన్ని మన దగ్గర ఉన్నాయి. వాటిని ఓవెర్రైటు చేద్దాం) చేసుకుందాం. మన దగ్గర ఉన్న్ వర్గం [[:వర్గం:Templates used by Twinkle]] ఇది ఇంగ్లీషు వర్గానికి అనుసంధానమై ఉంది. నిర్వాహకులెవరైనా ఇంగ్లీషులో ఉన్న వర్గాలన్నిటినీ దిగుమతి చెయ్యవలసినది. దిగుమతి చేసాక, గతంలో మనం చేసుకున్న అనువాదాలను పునరుద్ధరించాలి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:40, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, కింది పేజీలను కూడా దిగుమతి చెయ్యండి:
:::::# Mediawiki:Gadget-morebits.js
:::::# Mediawiki:Gadget-morebits.css
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlyshared.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlytag.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlywelcome.js
:::::# Mediawiki:Gadget-twinklefluff.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlytalkback.js
:::::# Wikipedia:Twinkle/Preferences
:::::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:04, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: ఇవి కూడా దిగుమతి చేశాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:29, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, సమస్య పరిష్కారం కానట్టుంది. మరిన్ని వివరాలు చూడాలి. నేను చూ, మీకు చెప్పడం, మీరు చెయ్యడం.. దీనికి టైం పడుతోంది. మీరే వెతికి సమస్య ఎక్కడుందో చూడండి. ఒకవేళ మీకు కుదరని పక్షంలో నాకు తాత్కాలికంగా ఇంటర్ ఫేస్ నిర్వాహకుడు హోదా ఇవ్వండి. నేను చూస్తాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:59, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::అలా చేస్తే బాగుంటుంది, యిద్దరూ పరిశీలించి తెలుసుకోవటానికి వీలుగా ఉంటుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:21, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, నేను నా జావాస్క్రిప్టు ఫైలులో మార్పులు చేసి చూసాను. పనిచేసింది. ట్వింకిల్ ట్యాబు కనిపించింది. అన్ని విశేషాలూ పనిచేస్తున్నాయి (అంటే, మెనూను నొక్కినపుడు చూపించాల్సిన డయాలాగ్ బాక్సులను, వాటి లోని ఫీల్డులతో సహా చూపిస్తోంది. నేను ఆపై యాక్షన్ పార్టుకు పోలేదు.) నాకు అర్థమైనంతలో ఇక్కడ జరిగిన లోపం ఏంటంటే.. Twinkle Preferences ను నొక్కినపుడు Wikipedia:Twinkle/Preferences కు కాకుండా Commons:Twinkle/Preferences అనే పేజీకి పోతోంది. అంచేత ట్వింకిల్ అభిరుచులు సెట్ కాలేదు. అది ఒక ముఖ్యమైన సమస్య (బహుశా అది ఒక్కటే సమస్య అయి ఉండవచ్చు కూడా). పోతే, కాన్ఫిగ్ పేజీలోని డేటా అంతా హార్డ్ కోడెడుగా కనిపిస్తోంది. అందువలన లోకలైజేషను చేసినపుడు తెలుగు లేబుళ్ళు ఇక్కడికి రాకపోవచ్చు (మన ప్రస్తుత సమస్య ఇది కాదు). మీరే చేస్తే పై మార్పు చేసి చూడండి. అది పనిచెయ్యకపోతే, ఇంకా సమస్యలున్నాయేమో చూడండి. ఒకవేళ నాకు అనుమతులివ్వాలని భావిస్తే, ఇంటర్ఫేసు అడ్మిన్తో పాటు, ట్రాన్స్వికీ దిగుమతిదారు అనుమతి కూడా ఇవ్వండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:27, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, మీకు ఒక వారం పాటు ఇంటర్ఫేసు అడ్మిన్ అనుమతి ఇచ్చానండీ. ట్రాన్స్ వికీ దిగుమతి దారు అనుమతి మాత్రం నేను ఇవ్వలేనని చెబుతోంది. అది కావాలంటే నేను దిగుమతి చేయగలను. క్షమించాలి. నేను సమయం లేక పరిశీలించలేక పోతున్నాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 15:41, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, మరొక పద్ధతి, మెరుగైన పద్ధతి ఏంటంటే, Github నుండి నేరుగా స్థాపించుకోవడం. మీరు దీన్ని చూసే ఉండవచ్చు బహుశా. అయితే దీని ద్వారా స్థాపించాలంటే నాకు కాస్త గీకు పరిజ్ఞానం కావాలనుకుంటాను. మానవికంగా చేసేది కాకపోతే అప్పుడు అది ప్రయత్నించవచ్చు. మానవికంగా చెయ్యగలిగినా కూడా ఆ తరువాత ఆ మెరుగైన పద్ధితికి మారితేనే మంచిది.. అది ఫ్యూచర్-ప్రూఫ్ అనుకుంటాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:34, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెలుగు వికీపీడియా: విస్తరణ ప్రణాళిక-2027 ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికీపీడియా వ్యాసాలు, వ్యాసాల నాణ్యతను విస్తరించడానికి, గూగుల్ ఇప్పుడు అంటే 2025-26 సంవత్సరాలకి అందిస్తున్న సహకారానికి కొనసాగింపుగా, తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ తరపున రాబోయే 2027 సంవత్సరానికి కార్యాచరణ ప్రణాళిక ప్రతిపాదన సమర్పించవలసి ఉంది. వివరాలు [https://w.wiki/W3c5 ఈ పేజీ]లో చూడగలరు. చూసి తమ అభిప్రాయాన్ని త్వరలో తెలియచేయగలరు.
ధన్యవాదాలు. తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:05, 2 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:49, 2 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== అధికారులు కావాలి ==
మనకు నలుగురు అధికారులుండేవారు. వారిలో ఇద్దరికి, జూన్ 11 న ఆ అనుమతులను తీసేసారు- కారణం తెలీదు. ఆ పని చేసింది, మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి.
ప్రస్తుతం మనకు ఇద్దరే అధికారులున్నారు. మామూలుగా అయితే, మనలాంటి వికీకి ఇద్దరు సరిపోతారు. కానీ వాళ్ళలో ఒకరు చాలాకాలంగా చురుగ్గా లేరు. మిగిలిన ఆ ఒక్కరు చురుగ్గా లేని పక్షంలో పనులు ఆగుతాయి. అంచేత కనీసం మరొక్కరు అధికారిగా ఉండాలనేది నా ప్రతిపాదన. ప్రస్తుతం చురుగ్గా ఉన్న నిర్వాహకుల్లో ఒకరు అధికారిగా స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకోవడం ఒక మార్గం. లేదంటే, ఇటీవల తొలగింపుకు గురైన ఆ ఇద్దరు అధికారుల్లో కనీసం ఒకరు, ఇకపై చురుగ్గా పనిచేస్తామని సముదాయానికి విశ్వాసం కలిగిస్తే, వాళ్ళు తిరిగి ప్రతిపాదన చేసుకోవడం. పరిశీలించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:21, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:పనులుకు అంతరాయం లేకుండా ఉండాలంటే అదనంగా ఇప్పుడు ఉన్న ఇద్దరు కాకుండా మరో ఇద్దరు అధికారులు తప్పనిసరిగా, అత్యవసరంగా స్యీయప్రతిపాదన చేసుకోవటానికి ముందుకురావాలి. వారే నిర్వాహకత్వ బాధ్యతలకు కూడా స్వీకరించాలి. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:42, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అవునండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. మూసలు దిగుమతి చేయాలని ప్రత్నించినపుడు, మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి నా అధికారి హోదా అనుమతులను తీసేసారని గమనించాను. ఎందుకు తీసేసారనే కారణం తెలియలేదు. అనుమతులను తీసేయడానికి ముందు నోటీస్ లాంటిది ఇచ్చుంటే బాగుండేది. అయితే, ఇకపై నేను అధికారిగా చురుగ్గా పనిచేయాలనుకుంటున్నాను. నేను తిరిగి అధికారి హోదా పొందడానికి సభ్యులు సహకరించాలని కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:35, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు గత నెలలో 22 నిర్వాహక పనులు చేసినట్లు చూసాను. + ఇకపై చురుగ్గా ఉంటానని చెబుతున్నారు. కాబట్టి ఆయన తిరిగి అధికారి అవడంలో నాకు అభ్యంతరం లేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:20, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు తిరిగి అధికారిగా కొనసాగటానికి నాకు అభ్యంతరంలేదు. ముందుకు వచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:37, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గార్లు ధన్యవాదాలు. అధికారి హోదా కోసం మళ్ళీ స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకుంటాను.--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 06:07, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ ==
ఈ చర్చలో [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియజేయటానికి వారం రోజులు గడువు ముగుస్తుంది. ఇంకా ఆసక్తిఉన్న తెవికీ సమూహం సభ్యులు వెంటనే వారి అమూల్యమైన అభిప్రాయాలు సూచనలు రాయగలరు, వాటి అన్నిటినీ క్రోడీకరించి విధాన నిర్ణయ చర్చాపేజీని మరలా సముదాయం దృష్టికి తీసుకునిరావటానికి సహకరించగలరు.ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:54, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:41, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== యూజర్ ఇంటర్ఫేసులో వాడుకరుల కృషికి లింకులు ==
తెవికీలో మనం చేసే దిద్దుబాట్ల పేజీకి ఇచ్చే లింకులు రకరకాలుగా ఉన్నాయి.
* వాడుకరి డ్రాప్డౌను జాబితాలో "నా మార్పులు" అని ఉంది.
* వాడుకరి, వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో ఉండే సైడుబారులో ఇది "వాడుకరి రచనలు" అని ఉంది
* మన దిద్దుబాట్లను చూపే పేజీ శీర్షికలో "ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి రచనలు" అని ఉంది.
వీటలో మార్పులు, రచనలు వగైరాలను ఒకే పేరుకు తేవాలి అని భావించి, వాటిని కింది విధంగా మారుద్దామని నా ప్రతిపాదన.
* నా మార్పులు - '''తోడ్పాట్లు'''
* వాడుకరి రచనలు: '''వాడుకరి తోడ్పాట్లు'''
* ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి రచనలు - '''ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి తోడ్పాట్లు'''
వీటిపై అభిప్రాయం రాయవలసినది. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:52, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:నమస్కారం @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు,
:వాడుకరి "మార్పులు" లేదా "రచనలు" అనే పదాల కంటే "తోడ్పాట్లు" అనే పదం మరింత సముచితంగా ఉంటుంది. వికీపీడియాలో కేవలం వ్యాసాలు రాయడమే కాకుండా, దిద్దుబాట్లు చేయడం, వ్యాకరణ దోషాలు సరిదిద్దడం, చిత్రాలు చేర్చడం వంటి ఎన్నో రకాల పనులు జరుగుతుంటాయి కాబట్టి, వీటన్నింటికీ "తోడ్పాట్లు" అనేది చక్కని పర్యాయపదం. ప్రస్తుతం డ్రాప్డౌన్ మెనూలో ఒకటిగా, సైడ్బార్లో మరొకలా, పేజీ శీర్షికలో వేరేలా ఉండటం వల్ల కొత్త వాడుకరులకు కాస్త గందరగోళంగా అనిపించవచ్చు. మీ సూచన ప్రకారం అన్నిచోట్లా ఒకేపేరు ఉంటే ఇంటర్ఫేస్ చాలా స్పష్టంగా, ఒకే ప్రమాణంతో కనిపిస్తుందని నా అభిప్రాయం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:08, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఇక్కడఒక వివరణ ఇవ్వాలి.. తోడ్పాటు అనేది ఎక్కడ చూసినా ఏకవచనం గానే చూస్తాం, తోడ్పాట్లు అనే వాడుకను నేను చూళ్ళేదు. ఇక్కడ కూడా తోడ్పాటు అనేది వాడొచ్చు గానీ, బహువచనంగా ఉంటే ఎక్కడైనా ఏకవచన రూపం అవసరమైనపుడు వీలుగా ఉంటుందని ఇలా రాసాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:11, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అందించిన సవరణలు లేదా అందించిన అనే పదంతో కలిపి మరోది ఏమైనా అర్థవంతంగా ఉంటే బాగుంటుంది. లేదా ఇంకా మెరుగైన పదం మన కంటపడేదాకా ఉన్నవాటిని ఏకరూపతగా మార్చటం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:46, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, "అందించిన సవరణలు" అంటే తోడ్పాట్లే గదా! పైన @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు చెప్పినట్టు, మనం ఇక్కడ చేసేది సవరణలు మాత్రమే కాదు, చిత్రాలు చేర్చడం వంటి ఇతర పనులు కూడా ఉన్నాయి. తోడ్పాట్లు అనేది వాడుకరుల కృషిని మెరుగ్గా చూపిస్తోంది. పైగా ఇంటర్ఫేసులో వాడే పదాలు వీలైనంత క్లుప్తంగా ఉండాలి. అంచేత, ఈ రెంటిలో తోడ్పాట్లు అనేది మెరుగు అనిపిస్తోంది. పరిశీలించండి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:26, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::అలాగే కానివ్వండి, నా అభిప్రాయం అర్థవంతమైన పదంతో ఏకరూపత పాటించాలనేదే నా ప్రధాన అభిప్రాయం [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:34, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వ్యాసాలలో మూకుమ్మడిగా వర్గాలు చేర్చే టూల్ ==
ఈ టూల్ గతంలో సృష్టించిన వ్యాసాలకు చేరని వర్గాలు అంటే వికీడేటాకు లింకు కలిపి, ఇంకా వ్యాసంలో చేరని వర్గాలను ఎన్నిటినైనా ఒకే క్లిక్ తో చేర్చటానికి ఈ టూల్ బాగా పనిచేస్తుంది.దీనిని అమర్చుకోవటానికి ఈ దిగువన వివరించబడింది.
# ప్రతి యూజరు కామన్ JS పేజీ సృష్టించుకునే అవకాశం ఉంది. లోగడ సృష్టించుకోని వారు ఇప్పుడు సృష్టించుకోవాలి.
#ఇది వాడుకరి పేజీకి అన్ని అనుబంధపేజీలులాగనే ఈ పేజీకూడా ఉంటుంది. వాడుకరి:యూజరు పేరు/common.js అని సృష్టించుకోవాలి.
#పేజీలో mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Saroj/CatSync.js&action=raw&ctype=text/javascript'); ఈ లింకును కాపీ చేసి, పేస్ట్ చేయాలి.
#లింకును చేర్చిన తరువాత షిప్ట్ కీని నొక్కి పెట్టి రీలోడ్ బటన్ నొక్కండి, లేదా Ctrl-shift-R నొక్కండి (యాపుల్ మాక్ బుక్ లో Cmd-shift-R నొక్కండి. ఈ సందేశం కామన్ JS పైన ఉంది పరిశీలించగలరు.
#ఏదేని ఒక వ్యాసాన్ని ఎంచుకోండి.
#ఆ వ్యాసం పైన చదువు, సవరించు, చరిత్ర వ్యూ టాబ్ మోడ్ లో చివరన ⋮ ఇలా మూడు చుక్కల మీద క్లిక్ చేయండి.
#క్లిక్ చేయగానే టూల్ బాక్స్ డ్రాప్ డౌన్ ఆప్సన్లు కనపడతాయి, వాటిలో ఈ టూల్ కు చెందిన Sync categories అనే యాక్షన్ బటన్ ఉంటుంది.
#Sync categories క్లిక్ చేసిన వెంటనే ఒక పాప్ అప్ ఆ వ్యాసంలో చేరని వర్గాలను గుర్తించి జాబితాగా మన ముందు పెడుతుంది.
#పాప్ అప్ పైన ADD అనే బటన్ మీద క్లిక్ చేయాలి. దానిని క్లిక్ చేయగానే అన్ని వర్గాలు స్యయంచాలకంగా వ్యాసంలోని వర్గాల బార్ లో చేరతాయి, అయితే ఆ వ్యాసం వికీడేటాకు లింకు అయిఉండాలి, చేర్చే వర్గాలు తెలుగు వికీపీడియాలో సృష్టించి వికీడేటాకు లింకు కలిపి ఉండాలి. మనం వికీపీడియాలో ఏదేని వ్యాసం సవరించేటప్పుడు దీని ద్వారా ఆ వ్యాసానికి చేరాలిసిన వర్గాలను చేర్చవచ్చు. దీనిని అందరూ ఉపయోగించుకొనగలరు.
దీనిమీద మీ స్పందనలు తెలియజేయగలరు. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 12:28, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:బ్రౌజరు కాషె తీసిన తరువాత పని చేస్తోంది అండి. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:44, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, చాలా ఉపయోగకరమైన టూల్ పరిచయం చేశారు. ధన్యవాదాలు.--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 14:26, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అనువాద పరికరంలో ఉన్నట్లే, ఇక్కడ కూడా, ఏ వర్గాలకైతే భాషాలింకులు ఉంటాయొ< ఆ వర్గాలను చూపిస్తుంది. వ్యాసానికి కూడా భాషా లింకులు ఉండాలి. బాగుంది [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారు. మీరు ఇలాంటి వాటి గురించి తెవికీబడిలో శిక్షణ ఇస్తే బాగుంటుంది. (అప్కోర్స్, నేర్పేందుకు మీరు సిద్ధంగానే ఉన్నా, నేర్చుకోవాలనే ఆసక్తి ఉండి, శిక్షణకు హాజరయ్యే తీరిక ఓపిక ఉన్నవాళ్ళం ఉండాలనుకోండి.)__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:37, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మీ ప్రోత్సాహమే మాకు బలం, ధన్యవాదాలు 🙏 [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:40, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఈ రచ్చబండను పాత చర్చల లోకి తరలించాక, దీన్ని రిఫరు చెయ్యడం కాస్త కష్టంగా ఉంటుంది. వీటిని [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు]] వంటి పేజీలో చేరిస్తే బాగుంటుంది. రిఫరెన్సు పరంగా ఇలాంటివి మెరుగైన పేజీలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:41, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ ఇందులో నా గొప్పేమీ లేదు. ఇది నేను మరోచోట నుండి సేకరించింది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:44, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::మీరు చేర్చటానికి నాకేమీ అభ్యంతరం లేదు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:46, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::నాకు తెలుసు మీకు అభ్యంతరం ఉండదని. :-) కానీ, నేను చేర్చను, మీరే చేర్చండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:48, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::అలాగే సార్ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:54, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మంచి టూల్ ని తీసుకు వచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు 🙏 <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 06:40, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|శ్రీనివాస్]] గారూ ఎవరో చేసినది సేకరించి మీ ముందు ఉంచాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:44, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మంచి టూల్ గూర్చి తెలియజేసినందుకు ధన్యవాదాలు➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 15:25, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: చాలా ఉపయోగకరమైన పరికరం. రామారావు గార్కి ధన్యవాదాలు--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 15:37, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@గురువులు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]]గారికి ధన్యవాదాలు.. చక్కని టూల్ నేర్పించారు.. ఇలా మరికొన్ని పరిచయం చేస్తే, ఆలస్యంగానైనా (వీలు చూసుకుని) తప్పకుండా నేర్చుకుంటాను -[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 02:28, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కొత్త వాడుకరులు, కొన్ని మెరుగుదలలు ==
{{Ping|MYADAM ABHILASH}} గారూ, మీరు తెవికీలోకి కొత్త వాడుకరులను తీసుకువస్తున్నారని మీరు గతంలో రాసిన సమాచారాన్ని ఆధారం చేసుకుని భావిస్తున్నాను. ఈ విషయంలో మీకు అభినందనలు. అయితే, కొత్తవారికి మొదట్లో తెవికీలాంటి ప్లాట్ఫాంలో నేర్చుకోవాల్సింది చాలానే ఉంటుంది. నేను చూసినంతలో వారి వ్యాసాలు సరిదిద్ది, వాటిని ఉదాహరణగా చూపిస్తూ వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో ఎలా మెరుగుపరుచుకోవచ్చో రాయాలనుకుంటున్నాను. ఒకరిద్దరితో మొదలుపెట్టాను. ఈ వాడుకరి మీరు తీసుకువచ్చినవారేనా? [[వాడుకరి_చర్చ:Mamatha123#సూచనలు,_అభినందనలు]] ఒకవేళ మీరు తీసుకొచ్చినవారే అయితే, వీరి వాడుకరి పేర్ల జాబితా ఏదైనా వికీపీడియా నేమ్స్పేస్లో కార్యక్రమం గురించి వివరిస్తూ రాస్తారా? అలాగైతే, సహాయం అందించేందుకు వీలుగా ఉంటుంది. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 11:11, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] గారూ, దయచేసి ఈ అంశం మీద ప్రతిస్పందించండి. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:26, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారు ఆలస్యంగా స్పందిస్తున్నందుకు చింతిస్తున్నాను. వాడుకరుల జాబితా కొరకు ఈ [[wmfdashboard:courses/Boli_Cheto_Foundation/Wikimedia_Internship_2026/home|ఔట్రీచ్ డ్యాష్ బోర్డ్]] చూడండి! మీ సహాయానికి ధన్యవాదాలు - [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|అభిలాష్ మ్యాడం]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 04:52, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీమీడియా సదస్సులకు హాజరైన వాడుకరులకు ==
వికీమీడియా ఫౌండేషను, తాను నిర్వహించే ప్రాజెక్టులకు సంబంధించి పలు సదస్సులను నిర్వహిస్తూ ఉంటుంది. తెవికీ తరపున కూడా ఈ సదస్సులకు వాడుకరులు హాజరౌతూ ఉంటారు. అక్కడ వారు అనేక విషయాలు నేర్చుకుంటారు. వారు అక్కడి విశేషాలను, తమతమ అనుభవాలను, తాము నేర్చుకున్న సంగతులనూ తెవికీలో రాస్తే ఆ సదస్సుకు హాజరవని తోటి సభ్యులకు ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. పరిశీలించవలసినది. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:19, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అవును @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, అందుకోసం తెవికీలో ప్రత్యేకంగా ఒక వేదిక లాంటిది ఏర్పాటుచేసుకొని అందరూ ఆ వేదికలో రాస్తే బాగుటుంది. ఎవరైనా చూడాలి అనుకున్నా అన్నీ ఒకేచోట లభిస్తాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:11, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: ఒక వేదిక ఏర్పాటుచేయమని మనవి. సదస్సులకు హాజరైన సభ్యులు ఇందులో వివరాలు, అనుభవాలు రాద్దాము.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:43, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::మంచి ఆలోచన [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:47, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఈ ఆలోచన నాకు పదేళ్ళ కిందటే వచ్చింది. 2016లో చంఢీగడ్ లో జరిగిన వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా సదస్సుకు వెళ్ళినపుడు అక్కడి విషయాలను క్లుప్తంగా [[వాడుకరి:Pranayraj1985/ప్రయోగశాల#వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా 2016లో తెవికీ బృందం|వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా 2016లో తెవికీబృందం]] అని నా ప్రయోగశాలలో రాసుకున్నాను. తరువాత దానిని వివరణాత్మకంగా రాయాలి అనుకున్నా కుదరలేదు. ఇకపై నేను హాజరయ్యే వికీమీడియా సదస్సుల గురించి తప్పకుండా రాస్తాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:15, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, సమగ్రంగా రాసారు, బాగుంది. మీరు దీనికి ఆద్యులు కాబట్టి, మీరే ఆ వేదికను మొదలుపెట్టి రాయండి.
:::::ఎప్పటివో ఇప్పుడెందుకు అనుకోకుండా, పాతవాటి గురించి కూడా గుర్తున్నంతలో రాద్దాం. ఈ పేజీ వికీపీడియా పేరుబరిలో ఉంటుంది. దానికి ఉపపేజీలుగా ఒక్కో సదస్సు గురించి రాస్తాం. ఉదాహరణకు:
:::::* ప్రధానపేజీ: '''వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు'''
:::::* ఉపపేజీ: '''వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు/2016 వికీ కాన్ఫరెన్స్ ఇండియా, చండీగఢ్'''
:::::ఈ ఉపపేజీ లింకులను ప్రధానపేజీలో పెడతాం. ఒకరి కంటే ఎక్కువ మంది హాజరైనపుడు, అదే ఉపపేజీలో వేరువేరు విభాగాల్లో తమ అనుభవాలను రాస్తారు. ఏమంటారు? అవసరమనుకుంటే ప్రధాన పేజీకి మరింత మెరుగైన పేరు పెట్టండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:04, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు సూచించనట్టుగానే పేజీని పెడుదాం. అయితే, 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు' అని పెడితే, వికీ సదస్సుల వివరాలు ఉండే పేజీ అనుకునే అవకాశం ఉంది. అయితే మనం రాసేది వికీ సదస్సుల వివరాలే కాబట్టి ఆ పేరు సరిపోతుంది. కానీ మనం వాడుకరుల అనుభవాలు కూడా రాస్తున్నాం కనుక 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు-వాడుకరుల అనుభవాలు', 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సుల అనుభవాలు', లాంటి పేర్లు ఉంటే బాగుంటుందేమో, ఇతర సభ్యుల అభిప్రాయాలు రాసాకా పేజీ పెడుదాం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 07:28, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::సూపర్, @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, మీరు చెప్పినదే కరెక్టు. అలాగే పెడదాం.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:40, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు సూచించిన పైరెండు పేర్లు అర్థవంతంగానే ఉన్నవి. ఏదైనా పర్వాలేదనిపిస్తుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:48, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, పేజీ ఒపెట్టెసి రాసెయ్యండి సార్. అంతగా అయితే, ఆ తరువాత తరలించుకోవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:53, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: ఆలోచన చాలా బావుంది. 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు-వాడుకరుల అనుభవాలు' పేరు సమగ్రంగా ఉంది.--[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:20, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గార్లకు... [[వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సుల అనుభవాలు]] అని ప్రధాన పేజీ సృష్టించాను. పరిశీలించగలరు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 13:24, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ధన్యవాదాలు.@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారూ ఈ మధ్యకాలంలో అలా వెళ్లినవారు మీ దృష్టిలో ఉంటే వారి వాడుకరి చర్చాపేజీలో కోరగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:58, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఇటీవల జరిగిన వికీ కాన్ఫరెన్స్ ఇండియాలో పాల్గొన్న తెవికీ సభ్యుల చర్చాపేజీలో రాశాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:50, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్-2 ==
సభ్యులకు నమస్కారం, మీ అందరి మద్దతుతో 2023 జూలైలో నేను [[వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్|తెలుగు వికీపీడియా అధికారి హోదా]] పొంది, బాధ్యతలు నిర్వర్తించాను. 2025 ఏప్రిల్ నుండి 2026 ఆగస్టు వరకు 16 నెలలపాటు నా వ్యక్తిగత కారణాల వల్ల తెవికీ నిర్వహణలో క్రియాశీలకంగా పని చేయలేకపోయాను.
మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి, వికీలో క్రియాశీలకంగా లేని అధికారులును తొలగించే క్రమంలో 2026 జూన్ 11న నా అధికార అనుమతులను కూడా తీసేసారు. అయితే, ఇకపై నేను అధికారిగా చురుగ్గా పనిచేయాలనుకుంటున్నాను కాబట్టి, తెవికీ నిమయాలను అనుసరించి నేనే మళ్ళీ అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి చేస్తూ [[వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్-2]] పేరున మరో ఉపపేజీ తయారుచేశాను. ఆ ఉపపేజీని పరిశీలించి 2026 అక్టోరు 15వ తేదిలోపు తమ మద్దతును తెలుపవలసిందిగా సముదాయ సభ్యులను కోరుతున్నాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 07:51, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# :సరే నండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:37, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# హండ్రెడ్ వికీడేస్ చాలెంజ్ టైటిల్ విన్నర్ [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] గారు ఆదర్శంగా పది సంవత్సరాలు ప్రతి రోజూ ఒక ఆర్టికల్ రాసిన ఘనత సాధించిన మీకు ముందుగా శుభాకాంక్షలు. అదే స్పూర్తితో నేను రోజుకో వ్యాసం రాస్తూ ఐదవ సంవత్సరంలో కొనసాగుతున్నాను. అధికార హోదా కొరకు [[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్ 2.O]] గారికి నా సంపూర్ణ మద్దతు - [[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 01:39, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#:బావుందండి. అభినందనలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:07, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#::ధన్యవాదాలు మేడం గారు..! [[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 08:39, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కొత్త ట్వింకిల్ ==
కొత్త ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ స్థాపన పూర్తయింది. అందరికీ అది అందుబాటులో ఉంది. దానికి గుర్తు ఏంటంటే..
#. పైన ఉండే పేజీ లింకుల చివర TW అనే అనే లింకు పక్కన డౌన్ యారోతో కనిపిస్తుంది. దాన్ని నొక్కితే మెనూ కనిపిస్తుంది. పక్కనున్న బొమ్మ చూడండి. [[File:TW link screenshot.png|right|thumb]]
#. ఆ మెనూలో ఏయే లింకులు ఉంటాయి అనేది మీరు ఉన్న పేజీని బట్తి ఉంటుంది. అంటే వ్యాసం పేజీలో ఉండే మనూకు, వాడుకరి పేజీలో ఉండే మెనూకూ తేడా ఉంటుందన్న మాట.
#. ఆ మెనూ లోని లింకులను నొక్కినపుడు, సంబంధిత పనికి సంబంధించిన పేజీ తెరుచుకుంటుంది (ఉదా: config) లేదా డయలాగు పెట్టె తెరుచుకుంటుంది (ఉదా:CSD)
#. config నొక్కినపుడు, కాన్ఫిగరేషను పేజీ తెరుచుకుంటుంది. అందులో పొడుగాటి కాన్ఫిగ్ ఫారము తెరుచుకుంటుంది. అందులో మీ సెట్టింగులను పెట్టుకోవచ్చు. ఆ ఫారానికి దిగువన ఉన్న Save changes బొత్తాన్ని నొక్కినపుడు ఆ సెట్టింగులు [https://te.wikipedia.org/wiki/ప్రత్యేక:MyPage/twinkleoptions.js మీ స్వంత twinkleoptions.js] అనే పేజీలో సేవవుతాయి. ఆ సెట్టింగులను మార్చుకున్నపుడల్లా ఆ పేజీలో సేవవుతూ ఉంటాయి.
[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, [[వాడుకరి:వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారూ కాన్ఫిగ్ లింకును కూడా పరీక్షించండి. ఈ పనిలో పాల్గొన్న మీకు ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:55, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:chaduvari|చదువరి]] గారూ ఎంతో కాలం నుండి మూలనపడ్డ ట్వింకిల్ ఆప్షన్స్ శ్రమ తీసుకుని పునరుద్ధరణ గావించినందుకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:08, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:డైలాగ్ పెట్టెలు తెరవడం వరకూ ఫంక్షనాలిటీ పనిచేస్తోంది. కానీ అక్కడి నుండి ముందుకు పోతే లోపం తలెత్తుతోంది. దాదాపుగా అన్నీ కూడా ఒకే లోపం. చాట్గుప్తా గారిని అడుగుతున్నాను. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:02, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ఇది కూడా పరిష్కారమైంది. నేను రెండు మూడు పరీక్షలు చేసాను, బాగానే పని చేసాయి. మీరు కూడా పరీక్షించండి. సమస్యలుంటే ఇక్కడ రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:27, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:49, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::స్వాగత మూస, PROD ట్యాగులను చేర్చినపుడు అవి పనిచేయడం లేదు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:52, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::నాకు కూడా పలుమార్లు ప్రయత్నం చేసినా ఫలించలేదు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:59, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఏది ఫలించలేదు? మిగతావి కూడా పరీక్షించారా? కొంచెం వివరంగా రాయవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:07, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నేను కొత్తవాడుకరికి [[వాడుకరి చర్చ:Palle Bheemsen]] స్వాగత సందేశం పంపించటానికి WEL చెప్పటానికి ప్రయత్నించగా {{subst:undefined}} అనే మూస చేరుతుంది. గతంలో మనకు వచ్చే సందేశం రాలేదు. ఒకవేళ నేను ఏమైనా తప్పు చేసానా? [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:12, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ wel నొక్కినపుడు వచ్చిన డయలాగ్ పెట్టెలో ఏ మూసను ఎంచుకున్నారు?__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:23, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మీ సమాధానం కోసం చూస్తున్నాను. అదే పేజీలో నేను స్వాగత సందేశం పెట్టాను. నాకు లోపం తలెత్తలేదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:28, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మీరు సమాధానం రాసే లోగా నేను మీ twinkleoptions.js ను చూసాను. అందులో మీరు welcome చేసేందుకు ఒక మూస పేరు కనబడలేదు నాకు. వికీపీడియా:Twinkle/Preferencesపేజీ తెరిచి అందులో వికీపీడియా:Twinkle/Preferences అనే చోట స్వాగతం మూస పేరు ఇవ్వండి. సేవ్ చేసి అప్పుడు మళ్ళీ ప్రయత్నించండి.
:::::::::మిగతా విశేషాలు పరీక్షించారో లేదో, అవి పనిసేస్తున్నాయో లేదో మీరు రాయలేదు. వాటి సంగతి కూడా రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:53, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ సందేశం ఇవ్వటానికి ఆలస్యం అయినందుకు క్షమించాలి.Type of welcome:Non-English Welcomes అనే ఆప్సన్ ఎన్నుకున్నాను.వాడుకరి చర్చాపేజీలో ఇలా వస్తుంది. {{subst:welcomeen}} ఈ మూసలో welcomeen చివరి en ను తొలగిస్తే అప్పుడు మామూలుగా ఆహ్వాన సందేశ చూపిస్తుంది. వికీపీడియా:Twinkle/Preferencesపేజీ తెరిచి అందులో వికీపీడియా:Twinkle/Preferences అనే చోట స్వాగతం మూస పేరు ఇవ్వండి. ఈ మార్పులు నేను చేయలేకపోయాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:36, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, Type of welcome లో Non-English Welcomes అనేది ఎంచుకున్నారా? బహుశా అదే సమస్యబయి ఉండవచ్చు. ఇతర మెనూ అయిటములు పని చేస్తున్నాయో లేదో చూడండి. అన్నీ పరీక్షించండి సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:35, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] మస్యలన్నింటినీ ఒకేసారి పరిష్కరిద్ధాం సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:37, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ కాస్త సమయం పడుతుంది, నేను సందర్బాన్నిబట్టి పరీక్షించి ఒకచోట నోట్ చేసి చర్చలో ప్రవేశపెడతాను. గతంలో డైలాగ్ బాక్స్ లో ఎంపికలు ఎంచుకునే పనిలేదు. నేరుగా WEL క్లిక్ చేసి SUBMIT నొక్కగానే సందేశం చూపించేది. అది ఎవరికైనా సులభంగా ఉండేది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:08, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::::సర్లే @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|సార్]].__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:13, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ స్వాగతం పనిచేసింది. తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు (ద-ధ) అనే పేజీలో csd, prod రెండూ పెట్టాను. ఇప్పుడు ఆ పేజీని రామారావు గారు తొలగించారు. మిగతావి కూడా పరీక్షించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:09, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ wel నొక్కినపుడు {{subst:undefined}} అని వస్తుంది. ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 07:49, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, wel నొక్కినపుడు వచ్చిన డయలాగ్ బాక్సులో ఏ వికల్పాన్ని ఎంచుకున్నారు?__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:25, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, మీ [[వాడుకరి:K.Venkataramana/twinkleoptions.js]] పేజీని ఇంకా సృష్టించలేదు. మీరు [[వికీపీడియా:Twinkle/Preferences]] పేజీలో ఉన్న ఫారంలో వికల్పాలను ఎంచుకుని సేవ్ చేంజెస్ నొక్కండి. అప్పుడు వాడుకరి:K.Venkataramana/twinkleoptions.js పేజీ ఉనికి లోకి వస్తుంది. అప్పుడు మళ్ళీ ట్వింకిల్ మెనూను పరీక్షించండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:39, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అందరికీ ఒక విన్నపం. ట్వింకిల్ పనిచేస్తోంది. దానికి గుర్తు - ప్రతి పేజీ లోనూ TW అనే ట్వింకిల్ ట్యాబు కనిపిస్తుంది.
:* దాని కింద మెనూ ఉంటుంది. ఆ మెనూ లో ఉండే ఐటములు పేజీని బట్టి మారుతాయి. వ్యాసం పేజీలో కొన్ని ఐటములుంటే, వాడుకరి పేజీలో వేరే ఐటములుంటాయి.
:* ఆ మెనూ ఐటముల్లో చివర config అనే ఐటము ఉంటుంది.
:* ముందు దాన్ని నొక్కి, అప్పుడు వచ్చే పేజీలోని ఫారములో మీ అభిరుచులను ఎంచుకోండి. welcome అనే విభాగంలో కొత్త వాడుకరులని స్వాగతించే మూస పేరును ఇవ్వండి.
:* ఆ ఫారాన్ని భద్రపరచండి.
:* ఇక ఏదో ఒక పేజీ తెరిచి, మెనూ లోని అంశాలను పరీక్షించండి. (పరీక్షించే ముందు, మెనూ ఐటము ఏం పని చేస్తుందో తెలుసుకుని, అది సరైన పని అయితేనే పరీక్షించండి.)
:ఫలితాలు ఎలా ఉన్నాయో ఇక్కడ రాయండి. ముఖ్యంగా ఇబ్బందులు ఎదురైతే తప్పకుండా రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:02, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]], [[User:Pranayraj1985]], [[వాడుకరి:K.Venkataramana]] గార్లకు - కొత్త ట్వింకిల్లో చేసిన పరీక్షల వివరాలను [[వికీపీడియా చర్చ:ట్వింకిల్/కొత్త ట్వింకిల్ 2026]] పేజీలో రాయవలసినది. __[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:21, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అలాగేనండీ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:51, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండి @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:35, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''
Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary.
The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/>
Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes.
Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 09:29, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 -->
== నాకు ఇచ్చిన ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ==
[[వాడుకరి:రవిచంద్ర]] గారూ, కొత్త ట్వింకిల్ స్థాపన పూర్తైంది. నాకు ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. నా పరీక్షల్లో అన్ని మెనూలూ పనిచేస్తున్నై. అయితే, కొన్ని మెనూలు నిచెయ్యడం లేదని కొందరు అన్నారు. అవి పనిచెయ్యకపోవడానికి కారణం, ట్వింకిల్ లోపం కాదని నేను అనుకుంటున్నాను. పరీక్షలో వివిధ వికల్పాలను ఎంచుకుని చూడడానికీ, అలాగే అన్ని అంశాలనూ పరీక్షించడానికీ ఇంకా సమయం పట్టేట్టుంది. అవన్నీ చేసాకనే సమస్యపై స్పష్టత వస్తుంది. అప్పుడు మీడియావికీ పేజీల్లో మార్పులెమైనా చెయ్యాల్సి వస్తే, నాకు మళ్ళీ ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. లేదా ఇప్పుడే పొడిగించాలి. గమనించవలసినది. ధన్యవాదాలు.__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:27, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:కొంతకాలం పొడిగిస్తేనే మంచిదని నా అభిప్రాయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:01, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::మళ్ళీ ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇవ్వడం కంటే, ఇప్పుడిచ్చిన అనుమతుల కాలం పొడగిస్తే సరిపోతుంది.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:38, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ఇదే సమయంలో @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారు అవకాశం ఉంటే ట్వింకిల్ ఆప్షన్స్ మీద ఒక క్లాస్ తీసుకుంటే బాగుంటుంది అని నా అభిప్రాయం. ఈ మధ్య కాలంలో ట్వింకిల్ వాడటం తగ్గింది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:21, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::సరే [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|సార్]]___ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 13:23, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::మీ అంగీకారం తెలిపినందుకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:22, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారు ధన్యవాదాలు. ఈ ఆదివారం వీలవుతుందా? [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:38, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారూ, అలాగేనండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 03:57, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మరో నెల రోజులు మీకు ఇంటర్ఫేస్ అడ్మిన్ బాధ్యతలు పొడిగించాను. ట్వింకిల్ ని మరింత మెరుగ్గా తీర్చిదిద్దండి. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 16:55, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]],@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]]@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]]: Wel, Warn మెనూలు కూడా పనిచేస్తున్నాయి. ఇప్పుడు ట్వింకిల్ అభిరుచులు సెట్ చేసుకోకపోయినా అవి పనిచేస్తాయి. వాటిని మళ్ళీ పరీక్షించవలసినది. అలాగే ఇతర మెనూలను కూడా మళ్ళీ పరీక్షించండి; తద్వారా ఇప్పుడు చేసిన మార్పుల వలన ఇదివరలో పనిచేసినవి, ఇప్పుడు కూడా పనిచేస్తున్నాయని నిర్థారించుకోవచ్చు. ఫలితాలను, మామూలుగానే [[వికీపీడియా చర్చ:ట్వింకిల్/కొత్త ట్వింకిల్ 2026]] పేజీలో రాయండి. ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:06, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ఈ రోజు చూస్తే Wel పనిచేస్తోందండి. ఇంతకు ముందు చేయలేదు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:15, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::గతంలో పనిచేసిన విధంగా యిప్పుడు పనిచేస్తుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:19, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ఇప్పుడు Wel, Warn మెనూలు, వ్యాసాలలో tag మెనూ కూడా పనిచేస్తున్నాయి. ఇదివరకు పనిచేయలేదు. ధన్యవాదాలు ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 10:56, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::[[ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] వ్యాసంలో PROD, XFD ట్యాగులను చేర్చాను. వ్యాస పేజీలో, వాడుకరి చర్చా పేజీలో [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] లింకు వచ్చింది. అదే విధంగా మూసను చేర్చినపుడే [[వికీపీడియా:Articles for deletion/ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] పేరుతో కొత్త పేజీ సృష్టించబడింది. ఏదైనా ఒకటి ఉండేటట్లు సరిచేయండి.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 12:26, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఇప్పుడు వాడుకరి పేజీలో Wel, Warn మెనూలు, వ్యాసాలలో tag మెనూ కూడా పనిచేస్తున్నాయి. అయితే, వెల్ కం చెప్పినపుడు నా సంతకం రాలేదు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:41, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, అది మూస సమస్య అండీ, ట్వింకిల్ది కాదు. వెల్కం మూసలు చాలానే ఉన్నాయి గదా, మీరు ఏ మూసను ఎంచుకున్నారో ఒకసారి చూడండి. క్లుప్తస్వాగతం వంటి మూసల్లో సంతకం ఉండదనుకుంటాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:04, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, కొత్త ట్వింకిల్ కోసం అనేక పేజీలను దిగుమతి చేసుకున్నాం. గతం లోని ఫైలులో చేసుకున్న అనేక అనువాదాలను ఈ కొత్త ఫైళ్ళలో తిరిగి చేసుకోవాలి. అవి ఇంకా చెయ్యలేదు. ముందు అన్ని మెనూలు పనిచేసే స్థితికి తెచ్చాక, అనువాదాలు, వికీకరణ, తెవికీకరణ చేద్దామనుకున్నాను.
::::అలాగే, అనేక మూసలను కూడా దిగుమతి చేసుకోవాల్సి ఉంది. బహుశా వాటిలో కొన్ని మూసలను కూడా అనువదించాల్సి ఉంది. (వాటి అనువాదం నేను ఒక్కడినే చెయ్యలేను. అందరూ తలా ఒక చెయ్యివెయ్యాలి.) అవి కూడా దిగుమతి అయ్యాక, అన్నీ ఒకసారే చేద్దామని అనుకున్నాను.
::::ప్రస్తుతానికి అన్ని మెనూలు పనిచేస్తున్నట్లే రిపోర్టులు వస్తున్నాయి కాబట్టి, ఇక అనువాదాలు చెయ్యడం మొదలెట్టవచ్చు. ప్రస్తుతం మీరు చూపిన పేజీ పేరును ఎన్వికీ నుండి తెవికీ పేజీ పేరుకు మార్చాను. ఒకసారి మళ్ళీ పరీక్షించి చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:34, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, వ్యాసాలలో XFD ట్యాగు చేర్చినపుడు, [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/పెద్ద భాషా నమూనాలు]] తో పాటు [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీలు సృష్టించబడ్డాయి. అందులో [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీలో [[వికీపీడియా:Articles for deletion/పెద్ద భాషా నమూనాలు]] అని వస్తుంది. దానిని సరిచేయగలరు. [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీకి సరైన వర్గం కూడా చేర్చేటట్లు సరిచేయగలరు. ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 02:27, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: [[పి. సుధీర్ కుమార్]] వ్యాసంలో XFD ట్యాగు చేర్చినపుడు, వాడుకరి చర్చా పేజీలో [[Wikipedia:Articles for deletion/పి. సుధీర్ కుమార్]] పేజీ లింకు వస్తుంది. దానిని కూడా సరిచేయగలరు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 02:33, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు - పేజీ సృష్టింపు ==
తెవికీలో చేయాల్సిన పనులను ఒకే చోట నమోదు చేయడానికి [[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] పేజీని సృష్టించాను. సభ్యులు తమకు తెలిసిన లేదా గుర్తుకు వచ్చిన పనులను ఆ పేజీలో చేర్చవలసిందిగా కోరుతున్నాను. ఇలాంటి పేజీ ఆంగ్ల వికీపీడియాలో కూడా ఉంది. పేజీ నిర్వహణకు అంటే సమాచారం ఎలా చేర్చాలి పట్టికలో లేక ఇతరత్రా మార్గాలు ఏమైనా ఉంటే తెలుపగలరు ([[:en:Wikipedia:To-do list]]). [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:07, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగే అండి. మొదలు పెట్టాను మెల్లగా. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 19:44, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:41, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఒక వివరణ:
:ఇక్కడ మన సృష్టించుకున్న [[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] పేజీలో చూపిస్తున్నది వేరు, {{tl|To do}} జాబితా, దాని లక్ష్యం, దాన్ని సృష్టించే పద్ధతి ఇవన్నీ వేరు. ఈ టుడూ జాబితాను పేజీకి ఉపపేజీగా సృష్టిస్తాం. ఉదాహరణకు [[అల్లూరి సీతారామరాజు]] పేజీకి టుడూ జాబితా తయారు చేసేందుకు [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు]] అనే పేజీకి [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు/To do]] అనే ఉపపేజీని సృష్టిస్తాం (ఈ ఉపపేజీని చర్చ పేజీకి అనుబంధంగా సృష్టిస్తాం, వ్యాసం పేజీకి కాదు. వ్యాసం పేజీకి ఉపపేజీలుండవు). ఆ తరువాత [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు]] పేజీలో {{tl|To do}} అనే మూసను చేరుస్తాం. ఆ ఉపపేజీలో రాసిన సమాచారాన్ని ఈ చర్చ పేజీలో ఒక పెట్టెలో కనబడుతుంది. ఉదాహరణ కోసం [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari]] పేజీ చూడవచ్చు:
:* [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari/To do]] అనే ఉపపేజీలో చెయ్యాల్సిన పనుల జాబితా ఉంది.
:* [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari]] పేజీలో {{tl|To do}} అనే మూసను పెట్టి పై జాబితాను ఒక పెట్టెలో ప్రముఖంగా కనబడేలా చూపించాను.
:ఈ జాబితా, ప్రధానబరి లోని పేజీల్లో కొలాబొరేషనుకు తోడ్పడుతుంది. [[:en:Wikipedia:To-do list]] పేజీలో ఈ పద్ధతిని వివరించారు. అందుకోసం వాళ్ళు ఆ పేజీకి అనుబంధంగా [[:en:Wikipedia:To-do list/to do]] అనే ఉపపేజీని సృష్టించి, అందులో రాసిన జాబితాను [[:en:Wikipedia:To-do list]] పేజీలో చూపించారు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:33, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ ఈ విషయం గురించి ట్వింక్విల్ శీక్షణాతరగతులలో కూడా @[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] మేడమ్ గారిని ఉద్దేశించి ప్రస్తావించారు. నా వివరణ ఇవ్వటానికి ఎందుకో ఆడియో పనిచేయలేదు. మరలా వివరంగా చర్చాపేజీలో వివరించినందుకు ధన్యవాదాలు. [[:en:Wikipedia:To-do list]] కు కలిపిన వికీడేటా లింకు తొలగించాను.[[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] అనే శీర్షికను దారిమార్పులేకుండా ఆ పేజీని దానిలో ఉన్న వివరాలకు అనుగుణంగా [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] గా మార్చాను. ఆ పేజీ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం కూడా వివరించాను. నేను 2019 డిసెంబరు నుండి ఇలాంటి సమస్యలను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు/పరిశీలించవలసిన పేజీలు]] అనే సాండ్ బాక్స్ పేజీలో నోటు చేస్తున్నాను. నా పేజీలో రాస్తే ఎవ్వరూ చూడరని, ఇలాంటి సమస్యల పరిష్కారం ఏ ఒక్కరివల్లనో కావనే ఉద్దేశ్యంతో [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] పేజీలో రాసాను. ఈ పేజీని గురించి మీరు ఇంకా ఏమైనా సూచనలు ఇవ్వగలరని ఆశిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:16, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, టుడూ పేజీ ఉద్దేశం ఏమిటనేది వివరించదలచాను తప్ప, మీరు సృష్టించిన పేజీ అవసరం లేదని కాదు. ఆ పేజీని అదే పేరుతో ఉండనివ్వండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:43, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::[[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] ఇలా మార్చానండీ, ఎందుకంటే ముందు, ముందు, [[:en:Wikipedia:To-do list/to do]] దీనికి అవరోధంకాకుండా ఉండాలి. ఇలా ఉన్నా [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] పర్వాలేదు అనుకుంటున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:31, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీబడి-తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు-ట్వింకిల్ ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో [[వికీపీడియా:తెవికీ బడి/శిక్షణా కార్యక్రమాలు/2026|తెవికీబడి]] వేదిక ద్వారా " '''తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు-ట్వింకిల్"''' అనే అంశం మీద చదువరి గారు శిక్షణ ఇస్తారు. '''తేదీ 18.10.2026, సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.''' గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికిమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:40, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== మాడ్యూల్:User కంటెంట్ మోడల్ మార్చాలి. ==
[[మాడ్యూల్:User]] అనేది సరిగ్గా పనిచెయ్యడం లేదు. అది వాడినపుడు, Script error: No such module "user".. అనే లోపాన్ని చూపిస్తోంది. కారణం తెలియలేదు. కానీ దాని కంటెంటు మోడలు "వికీపాఠ్యం" అని ఉంది. ఇతర మాడ్యూళ్ళ మోడలు Scribunto module అని ఉంది. బహుశా ఇదే కారణం కావచ్చు. దాని కంటెంటు మోడలును మార్చే అనుమతులు నాకు లేవు. ఆ మార్పు చెయ్యవలసినదిగా నిర్వాహకులకు అభ్యర్థన. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:48, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, దీనిని ఎలా చేయాలో చెబితే నేను చేస్తాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:41, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::నేను చేసాను. చేసి కూడా 4 రోజులకు పైగా అయింది.[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:30, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వర్గాల నామకరణ విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు — మొదటి దఫా చర్చకు ఆహ్వానం ==
తెవికీలో వర్గాల నామకరణంలో స్థిరత్వం లోపించడం వల్ల, ఒకే విషయానికి సంబంధించిన వర్గాలు రెండు, మూడు వేర్వేరు పేర్లతో విడిపోతున్న సమస్యపై, తగిన విధాన నిర్ణయాలు ప్రతిపాదించే ఉద్దేశంతో గౌరవ సముదాయ సభ్యులు [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|ఇక్కడ]] ఇప్పటికే ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు వెల్లడించిన సంగతి మనందరికి తెలుసు. అందులో గుర్తించిన సమస్యలు చాలానే ఉన్నాయి. అయితే వాటన్నింటినీ ఒకేసారి చర్చకు పెడితే గందరగోళం, అనిశ్చితి ఏర్పడే అవకాశం ఉందని భావించి, ప్రస్తుతానికి మూడు విభాగాలపై మాత్రమే [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ#వర్గాల నామకరణ విధాన ప్రతిపాదనలు|విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు]] చర్చను ప్రవేశపెడుతున్నాను. దీనిపై గౌరవ సముదాయ సభ్యులు ప్రతిపాదిత వర్గాలపై, విధివిధాన నిర్ణయాలపై స్పందించగలరని కోరుచున్నాను.
గమనిక:ఈ చర్చ ఈ రోజు నుండి 2026 అక్టోబరు 31 వరకు 2 వారాల పాటు తెరిచి ఉంటుంది. ఆలోపు వచ్చిన అభిప్రాయాల ఆధారంగా ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడిన నిర్ణయాలను అధికారిక విధానంగా నమోదు చేస్తాం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:08, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:03, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== "from నెల సంవత్సరం" లాంటి ట్రాకింగు వర్గాలు ==
మనకు అనేక ట్రాకింగు వర్గాలున్నాయి. ఇవి దాదాపుగా అన్నీ మూసల ద్వారానో, మాడ్యూళ్ళ ద్వారానో పేజీల్లో చేరేవే. ఎన్వికీ నుండి ఆయా మూసలను దిగుమతి చేసుకుని, వాటిని వాడినపుడు ఈ వర్గాలు ఆటోమాటిగ్గా పేజీల్లో చేరతాయి. వీటి పేర్లు చాలావరకు ఇంగ్లీషు లోనే ఉంటాయి, తెలుగీకరించినవి బహు తక్కువ; అవసరం కూడా అంతగా లేదు. వీటిలో కొన్ని వర్గాలు ఎర్రవర్గాలు కాగా, కొన్ని నీలి వర్గాలు.
కొన్ని ఉదాహరణలు:
* వర్గం:Articles containing potentially dated statements
* వర్గం:Articles with dead external links
* వర్గం:All articles needing additional references
* వర్గం:Articles with unsourced statements
* వర్గం:మౌలిక పరిశోధన కలిగివున్నాయని అనుమానమున్న వ్యాసాలు
* వర్గం:ప్రచార ధోరణిలో ఉన్న వ్యాసాలు
* వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు
ఇలాంటి వర్గాలన్నీ తెవికీకి ప్రయోజనం కలిగించేవే. తెవికీ నిర్వహణలో ఉపయోగపడేవే. వీటితో మనకు సమస్య లేదు, ఇవి ఉండాల్సిందే.
అయితే ఇదే ప్రయోజనం కోసం ఉద్దేశించిన వర్గాలు వేరేవి కూడా ఉన్నాయి. అవి కూడా ఇవే పేర్లతో ఉంటాయి, కాకపోతే చివర్లో from జనవరి 2025, from మే 2022 ఇలాంటివి చేర్చి ఉంటాయి. వి కూడా మూసల ద్వారానే వస్తాయి. ఉదాహరణకు -
* వర్గం:Articles containing potentially dated statements from జనవరి 2025
* వర్గం:Articles with dead external links from మే 2018
* వర్గం:All articles needing additional references from జనవరి 2012
* వర్గం:Articles with unsourced statements from జనవరి 2025
* వర్గం:మౌలిక పరిశోధన కలిగివున్నాయని అనుమానమున్న వ్యాసాలు from జనవరి 2025
* వర్గం:ప్రచార ధోరణిలో ఉన్న వ్యాసాలు from జనవరి 2025
* వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు from జనవరి 2025
నిర్వహణ పని ఆలస్యమై, పేరుకుపోయిన పనులను అవగొట్టేందుకు గాను, సీనియారిటీని బట్టి ప్రయారిటీ ఇచ్చేందుకు ఈ వర్గాలు పనికొస్తాయి. అంటే వర్గం:Articles with unsourced statements from జనవరి 2012 అనే వర్గంలో ఉన్న వ్యాసాలు ఎప్పుడో 2012 జనవరి నుండి మెరుగుదల కోసం వేచి చూస్తున్నాయన్నమాట. ఇంగ్లీషు వికీలో నిర్వహణ సరిగా చెయ్యకపోతే బ్యాక్లాగు బాగా పెరిగిపోతుంది కాబట్టి, వాళ్ళు ఈ ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. అలా చాన్నాళ్ళుగా వేచి చూస్తున్నవాటిపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టి వాటిలో తగు సవరణలు చేసి, సంబంధిత మూసను తీసేస్తారు, తద్వారా ఆ పేజీ ఈ వర్గం లోంచి పోతుంది. ఆ విధంగా ఈ వర్గం ఖాళీ అయ్యాక దాన్ని తొలగిస్తారు. ఇక ఆ వర్గంలోకి కొత్తగా వ్యాసాలు వచ్చి చేరే అవకాశమే లేదు కాబట్టి (2012 జనవరి ఇక ఎప్పటికీ తిరిగి రాదు కదా!) ఆ వర్గం అవసరమే లేదు ఇక.
అవే మూసలను మనమూ దిగుమతి చేసుకున్నాం కాబట్టి, ఆ మూసలను వాడినపుడు తెవికీలోనూ ఆటోమాటిగ్గా ఆ వర్గాలు పుట్టుకొస్తాయి. కానీ, వీటి అవసరం మనకు ఉందా అంటే, ఖచ్చితంగా లేదు అని చెప్పలేం గానీ, వాటి వలన కలుగుతున్న ప్రయోజనం బహు స్వల్పం. వాటి వలన ఇబ్బందులు కూడా ఉన్నాయి. అవి:
* మనకు బ్యాక్లాగులు ఉంటాయి గానీ, వాటిలో ఉండే వ్యాసాల సంఖ్య బహుస్వల్పం. ఇలాంటి ట్రాకింగు వర్గాలు మనకు దాదాపు 900 ఉంటే వాటిలో దాదాపు 700 వర్గాల్లో ఉన్న పేజీలు 10 లోపే.
* వీటి వలన మనకు నిర్వహణ పని ఎక్కువౌతోంది.
** ఈ వర్గాలను ఖాళీ చేసాక, తొలగింపు మూస పెట్టాలి
** వాటిని తొలగించాలి.
:ఈ పని చెయ్యడానికి ఎన్వికీలో బాట్లున్నై.
* ఈ వర్గాల్లోని పేజీలన్నీ మూల వర్గంలో ఎలాగూ ఉంటాయి. అంటే, "వర్గం:Articles containing potentially dated statements from జనవరి 2025" అనే వర్గం లోని పేజీలన్నీ "వర్గం:Articles containing potentially dated statements" అనే వర్గంలోనో "వర్గం:All Articles containing potentially dated statements" అనే వర్గం లోనో ఉంటాయి. కాబట్టి, ఈ "from నెల సంవత్సరం" వర్గాలు లేకపోయినా పర్లేదు.
* పైగా, పై 900 "from నెల సంవత్సరం" వర్గాల్లో దాదాపు 800 వర్గాలకు అసలు పేజీయే లేదు అంటే అవన్నీ ఎర్రవర్గాలే!
ఈ కారణాల వలన ఈ వర్గాలు అనవసరం అనీ, ప్రస్తుతమున్నవాటిని తొలగించవచ్చనీ, ఇకముందు సృష్టించనక్కరలేదనీ నా ఉద్దేశం. తొలగించడానికి పెద్దగా శ్రమ పడేది కూడా ఏమీ లేదు. పరిశీలించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:40, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:చాలా ముఖ్యమైన విషయంపై చర్చను లేవదీసినందుకు @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గార్కి ధన్యవాదాలు. నేను, ఈరోజు ఉపయోగించని వర్గాలు ప్రత్వేక పేజీలలోని ఇలాంటి 28 ఖాళీ వర్గాలకు CSD మూస పెట్టాను. నేరుగా తొలగించవచ్చు, కానీ ఇంకొకరు తొలగించగలరు అని మూస పెట్టాను. అయితే మీరు చెప్పే కోరిన వర్గాలు పేజీలో ఎక్కువ భాగం ఎర్రలింకులతో వ్యాసపేజీలకు లింకులు ఉన్నవి, లేదా నేరుగా వ్యాసాలలో కనపడుతుంటాయి. కొన్నిటికి ఎవరోఒకరు సృష్టించిన వర్గాలు సుమారు 60 వర్గాలకు పైగా ఉనికిలో ఉన్నవి.ఇవి దాచిన వర్గాలలో ఉన్నవి. దీనిమీద మీరు మార్గనిర్దేశనం ఇవ్వగలరు. ఈ పనికి నావంతు సహకారం అందించగలను. వ్యాసాలలో అనవసరమైన నిర్వహణ వర్గాలు కనపడే భాద తప్పి వ్యాసాలు నాణ్యతగా ఉండగలవు. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:36, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగే.. ఫలానా భాషలో మూలాలు ఉన్న పేజీలు, ఫలానా భాషలో పాఠ్యమున్న పేజీలు అంటూ కొన్ని వర్గాలున్నాయి. ఇవి మొత్తం 677 ఉన్నాయి. వీటిలో 448 వర్గాలు, వ్యాసంలో ఫలానా భాషలో పాఠ్యం ఉంది అని చెప్పేవి కాగా మిగతా 229, ఫలానా భాషలో మూలాలున్న వ్యాసాలు అనే వర్గాలు. వీటిలో 535 ఎర్రవర్గాలు. ఫలానా భాషలో మూలాలుంటే ఏంటి? అది తెలిస్తె తెవికీకి ఏవిధంగా ఉపయోగం? వీటిని బట్టి మనం ఏమైనా నిర్వహణ పనులు చేస్తామా? లాటిన్ భాషలో పాఠ్యమున్న పేజీలు 143 ఉన్నాయంట. ఈ సమాచారాన్ని బట్టి ఏ చర్యలు తీసుకుంటాము? ఇతర భాషల లోని మూలాన్ని తీసేసి దాని స్థానంలో తెలుగు మూలాన్ని చేరిస్తే ప్రయోజనమే గానీ, ఆ పని చేస్తున్నామా అనేది ఆలోచించాలి.
:ఇపుడు కింది వర్గాలు చూడండి:
:* CS1_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en) - 44723 పేజీలు
:* CS1_అమెరికన్_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en-us) - 7008 పేజీలు
:* CS1_Indian_English-language_sources_(en-in) - 4887 పేజీలు
:* CS1_బ్రిటిష్_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en-gb) - 2449 పేజీలు
:దాదాపు గత దశాబ్దంగా మనం రాస్తూ ఉన్న వ్యాసాల్లో 90% కి పైగా ఎన్వికీ నుండి అనువదించినవే అయినపుడు మూలాలు ఇంగ్లీషులో ఉండడంలో ఆశ్చర్యమేమీ లేదు. పైన ఇచ్చినవి పేజీల సంఖ్యలు, మూలాల సంఖ్యలు కాదు. ఒక్కో పేజీలో సగటున 5 మూలాలు ఉన్నాయనుకున్నా, మార్చాల్సిన మూలాలు లక్షల్లో ఉంటాయి. వీటిని తీసేసి, తెలుగు మూలాలను చేరుస్తామా?
:ఎన్వికీలో సాధారణంగా ఇంగ్లీషు మూలాలే చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి. అంచేత ఇతర భాషల్లోని మూలాలను ట్రాకు చేస్తే వాటిని వీలైనపుడు మార్చుకోవచ్చు. కానీ మనకు అలాక్కాదు, మనకు తెలుగులో ఉండే మూలాలు చాలా తక్కువ, ఇంగ్లీషు మూలాలే ఎక్కువగా ఉంటాయి. వీటి స్థానంలో తెలుగు మూలాలు చేర్చడంపై సమయం పెట్టడం వలన తెవికీకి కలిగే ప్రయోజనం తక్కువ అని నా ఉద్దేశం. పైగా ఆ మూలాలు తెలుగులో దొరకవు; మహా అయితే ఒక ఐదారు శాతం దొరుకుతాయేమో! ఒక పని చేయగలమా అనేది మాత్రమే కాదు, ఆ పని చేయడం వల్ల ఎంత ప్రయోజనం కలుగుతుంది, దానికి ఎంత సమయం వెచ్చించాలి అనేది కూడా మనం ఆలోచించాలి.
:వీటిపై పనిచేసి (ఉదాహరణకు 535 ఎర్రవర్గాలకు పేజీలు సృష్టించడం), అనవసరమైన నిర్వహణ పనులకు సమయం వెచ్చించకుండా ఉండటమే నా ప్రతిపాదన లోని ఉద్దేశం.
:;రెండు ముఖ్యమైన గమనికలు
::# ఈ వర్గాలు ఉన్నందువలన తెవికీకి లాభమేదైనా కలుగుతుందేమో తెలీదు గానీ, నష్టమైతే ఏమీ లేదు.
::# ఇపుడు ఈ వర్గాలు తీసేయడం గానీ తిరిగి కావాలనుకుంటే మళ్ళీ పెట్టుకోడం గానీ - మహా అయితే ఒక అరగంట పని, అంతే. (మళ్ళీ పెట్టినపుడు అన్ని వర్గాల్లో పేజీలు కనబడ్డానికి కొన్ని గంటలు సమయం పట్టొచ్చు.)
:పైన చూపిన హేతువుల మేరకు, ఈ వర్గాలను తొలగించాలని నా అభిప్రాయం. పరిశీలించండి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:03, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari| చదువరి]] గారూ క్షమించాలి, పై విషయాలన్నీ చదివాను, కానీ చివరకు అసలు చర్చ ముగింపు ఉద్దేశ్యం నేను అర్థం చేసుకోలేకపోయాను. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:21, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఈ వర్గాలను తొలగించాలనేదే నా ఉద్దేశమండి. తొలగించాలని మధ్యలో రాసాను గానీ, "ఈ వర్గాలు ఉన్నందువలన తెవికీకి లాభమేదైనా కలుగుతుందేమో తెలీదు గానీ, నష్టమైతే ఏమీ లేదు." అనే వాక్యాన్ని రాయడంతో కొంత అయోమయం ఏర్పడి ఉండవచ్చు. అది రాయడంలో నా ఉద్దేశం- ఆ వర్గాలను తీసేసినందువలన/ఉంచినందువలన కలిగే లాభనష్టాలు రెంటినీ చూపించడమే. అన్నీ రాసాక, చివర్లో నా ఉద్దేశాన్ని మళ్ళీ రాసి ఉంటే స్పష్టంగా ఉండేది. ఇపుడు రాస్తాను. దీన్ని చూపినందుకు ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:48, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నా అభిప్రాయం కూడా అదే, మీ అభిప్రాయాలతో నేనూ ఏకీభనిస్తున్నాను. చర్చతో ముగించకుండా సాధ్యమైనంత త్వరలో తదుపరి చర్యలు తీసుకోగలందులకు మిమ్మల్ని కోరుచున్నాను. ఈ పని మీరు చేపడితేనే బాగుంటుందని నా అభిప్రాయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:36, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం ==
సభ్యులందరికి నమస్కారం. యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ భావనతో భారతీయ, ఉక్రేనియన్ వికీపీడియా కమ్యూనిటీలు సంయుక్తంగా 9 రోజులు తే.15 – 24 ఆగస్టు 2026 నిర్వహించిన ప్రచారంలో భాగంగా తెలుగు వికీపీడియా సముదాయం తరపున ఈ వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం (Heritage Across Borders Campaign) ద్వారా మన సముదాయ సభ్యులు అందించిన విలువైన సహకారానికి ధన్యవాదాలు.
ప్రచార నిర్వాహకులు ప్రాజెక్ట్ పూర్తి అయిందని ప్రకటించారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ లో పాల్గొన్న వారికి ప్రమాణ పత్రాలను (సర్టిఫికెట్) అందచేస్తామని, వివరాలు పంపమని అడిగారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ లో పాల్గొన్నవారికి వారి చర్చా పేజీలో ఈ విషయం తెలియచేసాను. తెవికీ నివేదిక ఈ లింకులో చూడగలరు. https://w.wiki/duto .
తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:37, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:తెలుగు వికీపీడియాలో 'వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం' పోటీ నిర్వహించిన [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan Santhosh]], [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గార్లకు... వ్యాసాలు పరిశీలన విషయంలో సహకరించిన [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గార్లకు, పోటీలో వ్యాసాలు రాసిన వాడుకరులకు నా ధన్యవాదాలు. అలాగే పోటీలో గెలుపొందిన [[వాడుకరి:Nagarani Bethi|Nagarani Bethi]] (ప్రథమ స్థానం), [[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]], (ద్వితీయ స్థానం) [[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] (తృతీయ స్థానం) గార్లకు నా శుభాకాంక్షలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:42, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీలింకులే ఎందుకివ్వాలంటే.. ==
అంతర్గత లింకులను ఇచ్చేందుకు వికీలింకులే వాడాలి, పొడుగు, పొట్టి యూఆరెల్ లను వాడకూడదు. ఎందుకో తెలుసుకునేందుకు [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#వికీలింకులే ఇవ్వాలి|వాడుకరులకు సూచనలు]] పేజీ చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:55, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మంచి విషయం తెలియజేసినందుకు ధన్యవాదాలు. ఇది కొత్తవారూ పాతవారూ అందరు గమనించి గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన విషయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:51, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::చాలా ఉపయోగకరమైన విషయాన్ని తెలియజేశారు. ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:06, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ బడి శిక్షణా కార్యక్రమాల వేళలు గురించిన ప్రతిపాదన ==
[[వాడుకరి:Vgouripathi|గౌరీపతిగారు]] వాట్స్ అప్ లోను, తెవికీబడి పేజీ లోను కూడా తెవికీ బడి శిక్షణా కార్యక్రమాల వేళలు గురించిన అభ్యర్ధన చేసారు. ఈ [https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AA%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE_%E0%B0%9A%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%9A:%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80_%E0%B0%AC%E0%B0%A1%E0%B0%BF&diff=next&oldid=4451651 లింకు] చూడగలరు. ఈ విషయం పై సభ్యులు తమ అభిప్రాయం చెప్పి ఒక నిర్ణయం తీసుకోవలసింది అని కోరుతున్నాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 17:48, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:04, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== స్వరలాసిక మురళీమోహన్ గారికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం ==
తెలుగు వికీపీడియన్, అనువాదకుడు, రచయిత అయిన {{Ping|స్వరలాసిక}} మురళీమోహన్ గారికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం అందిస్తున్నట్టు ప్రకటించింది. కర్ణాటకకు చెందిన హెచ్. నరసింహయ్య ఆత్మకథ హోరాటద హదిని "పోరాట పథం" పేరిట అనువదించినందుకు ఈ పురస్కారం లభించింది.
హెచ్.ఎన్గా కన్నడ సమాజంలో సుప్రసిద్ధుడైన హెచ్ నరసింహయ్య భౌతిక శాస్త్రవేత్త, విద్యావేత్త, రచయిత, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హేతువాది. హెచ్. నరసింహయ్య అమెరికాలో న్యూక్లియర్ ఫిజిక్స్ చదువుకుని భారతదేశానికి తిరిగివచ్చి బెంగళూరులోని నేషనల్ కాలేజీలో అధ్యాపకునిగా ప్రారంభించి బెంగళూరు విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్సలర్ వరకూ వివిధ హోదాల్లో పనిచేశారు. వైస్ ఛాన్సలర్ హోదాలోనూ, తర్వాత కర్ణాటక లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ సభ్యునిగానూ సత్యసాయిబాబా వంటివారి మహిమల నుంచి బాణావతి వంటివాటివరకూ అభౌతిక విశ్వాసాల మీద పరిశోధనలు చేసి వాస్తవాలు వెలికి తీసేందుకు కమిటీలు, మిషన్లు ఏర్పాటుచేయడంతో సమాజంలో సంచలనం సృష్టించారు.
ఆయన ఆత్మకథను మురళీమోహన్ గారు కన్నడ నుంచి తెలుగులోకి 2023లో అనువదించి అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చారు. మరో విశేషం ఏమిటంటే, తెలుగు వికీపీడియాలో [[హెచ్.నరసింహయ్య]] వ్యాసాన్ని ఈ పుస్తకాన్ని అనువదించాలన్న సంకల్పం కలగడానికి చాన్నాళ్ళ ముందే 2016లోనే ఆయన రూపొందించారు.
ఈ సందర్భంగా మురళీమోహన్ గారికి అభినందనలు --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 11:25, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారికి ఈ సందర్భంగా అభినందనలు తెలియజేస్తూ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:32, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|కోడిహళ్ళి మురళీమోహన్]] గారూ, ఈ పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు అభినందనలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:44, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]], [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], [[User:Chaduvari|చదువరి]] గార్లకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. --[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 11:49, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారు ఈ పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు శుభాకాంక్షలు [[వాడుకరి:ఉదయ్ కిరణ్|ఉదయ్ కిరణ్]] ([[వాడుకరి చర్చ:ఉదయ్ కిరణ్|చర్చ]]) 11:59, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారికి ఈ సందర్భంగా అభినందనలు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:38, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|గురువు]]గారికి అభినందనలు..! -[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 16:16, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|మురళీమోహన్]] గారూ, మీరు అనువదించిన "పోరాట పథం" పుస్తకానికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు నా హృదయపూర్వక శుభాకాంక్షలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:55, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]],[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] గార్లకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. --[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 10:55, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:తెలుగు వికీపీడియన్, అనువాదకుడు, రచయిత అయిన {{Ping|స్వరలాసిక}} గారికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం అందించిన సందర్భంలో అభినందనలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:37, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు మేడమ్! [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 11:28, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== ఎక్స్టూల్స్ వారి పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించడం లేదు ==
తెవికీలో ప్రతిపేజీ లోనూ, శీర్షిక కిందనే కనిపించే పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించడం లేదు. పేజీ సృష్టించిన వాడుకరి, సృష్టించిన తేదీ, చివరిసారి తాజాకరించిన తేదీ,గణాంకాల లింకులు వగైరాలు ఈ పట్టీలో కనిపిస్తాయి. ఈ పట్టీ నిన్నటి (అక్టోబరు 22) నుండి కనిపించడం లేదు. అసలు ఆ పరికరపు సైటు కూడా (https://xtools.wmcloud.org/) పనిచెయ్యడం లేదు. క్వారీ కూడా పడుకుంది. wmcloud ను మూసేసారు. అంచేత, వికీమీడియా ప్రాజెక్టులకు సంబంధించిన పలు ఉపకరణాలేవి పనిచెయ్యడం లేదు.
పీహెచ్పీ లో కనుక్కున్న ఒక సెక్యూరిటీ లోపం కారణంగా ఈ సైట్లను తాత్కాలికంగా మూసేసారు. మరిన్ని వివరాలను ఈ సైట్లలో చూడవచ్చు: [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2026-10-21_PHP_security_update/Community], [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/] __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 02:48, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:నిన్న నాకు కూడా ఎక్స్టూల్స్ వారి పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించలేదు. నా అభిరుచులల్లో ఏదైనా పొరపాటు జరిగిందేమో అనకుంటున్నాను. లోపం ఎక్కడుందో తెలిసింది. ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:50, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఎక్స్టూల్స్ (xtools.wmcloud.org) తిరిగొచ్చింది. ఇపుడు పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపిస్తోంది. పెట్స్కాన్ (https://petscan.wmcloud.org/) కూడా వచ్చేసింది. క్వారీ (quarry.wmcloud.org) ఇంకా రాలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:37, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అవును నేనూ ఇప్పుడే చూసాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 01:38, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::[https://quarry.wmcloud.org క్వారీ] కూడా ఇవ్వాళ అందుబాటు లోకి వచ్చింది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:40, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీలో దిద్దుబాట్లు చేయడంలో సహాయం కోసం... ==
సభ్యులకు నమస్కారం, తెలుగు వికీపీడియాలో కొత్తగా వచ్చిన వాడుకరులు దిద్దుబాట్లు చెయ్యడంలో వారికి ఎదురయ్యే ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పేందుకు, ఈ సైటును వాడుకోవడంలో వారికి సాయపడడానికి అనుభవజ్ఞుడైన కొందరు వాడుకరులు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చారు. వికీపీడియాలో ఖాతా సృష్టించుకున్న ఒక్కో వాడుకరికి అటోమేటిక్ గా ఒక్కో గురువు కేటాయించబడుతారు. అయితే, ఖాతా సృష్టించుకున్న కొత్త వాడుకరులకు గురువులను కేటాయించిన విషయం తెలిస్తేనే, ఆ వాడుకరులు తన గురువులను వికీలో దిద్దుబాట్లు చేయడంలో సహాయం కోసం ప్రశ్నలు అడుగుతున్నారు. తెలియనివారు అడగడం లేదు. [[రుద్రవీణ (సినిమా)|రుద్రవీణ]] సినిమాలో 'తరలి రాదా తనే వసంతం... తన దరికిరాని వనాల కోసం' అని [[సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి|సిరివెన్నెల]] గారన్నట్టు, శిష్యుడు గురువును సంప్రదించకపోతే, గురువే తన శిష్యుడికి సందేశం పంపి, సంప్రదింపులు జరపవచ్చు కదా అని నాకు అలోచన వచ్చింది. దాంతో ఇటీవలి కాలంలో నాకు శిష్యులుగా కేటాయించబడిన దాదాపు 50 మంది కొత్త వాడుకరులకు వారి వాడుకరి చర్చాపేజీలో 'వికీ రచనలో సహాయం కోసం...' విభాగంలో
నమస్కారం {{వాడుకరి పేరు)) గారు, వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|నన్ను]] ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా నన్ను [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ#/homepage/mentorship/question|మీ సందేహాలు]] అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను.
అని రాశాను. ఇలా గురువులందరూ తమకు కేటాయించిన శిష్యుల వాడుకరి చర్చాపేజీలో రాస్తే, అది కొత్తవారికి మరింత ప్రోత్సాహకరంగా ఉంటుందని నా అభిప్రాయం. ఇందుకోసం ఒక మూసను మనం తయారు చేసుకుంటే సులభంగా వాడుకరి చర్చాపేజీలో చేర్చవచ్చు. ఈ విషయంపై సభ్యులు తమ అభిప్రాయాలను తెలుపగలరు. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:04, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|బాగుందండి]]. నేనూ వాడతాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:03, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు ==
తెవికీలో వివిధ తొలగింపు విధానాల గురించి వివరిస్తూ ఒక పేజీ తయారుచేసాను. ఈ సమాచారాన్ని వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు పేజీలో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు|తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు]] విభాగంలో చూడవచ్చు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:58, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.--- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:43, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీబడి వేదిక ద్వారా " తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో [[వికీపీడియా:తెవికీ బడి/శిక్షణా కార్యక్రమాలు/2026|తెవికీబడి]] వేదిక ద్వారా " '''తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు"''' అనే అంశం మీద, ఇంకా ఉపకరణాలు గురించి యర్రా రామారావుగారు శిక్షణ చర్చ నిర్వహిస్తారు. '''తేదీ 25.10.2026, ఆదివారం సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.''' గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికిమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:24, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 ప్రారంభం ==
గతంలో చర్చించుకున్న విధంగా వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్న విషయం అందరికీ తెలిసిందే. ఈ కార్యక్రమం 2026 నవంబర్ 1 నుంచి నవంబర్ 30 వరకు నిర్వహించబడుతుంది.
వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 అనేది ఆసియా ఖండంలోని చరిత్ర, సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, సాహిత్యం, ప్రముఖ వ్యక్తులు, వివిధ దేశాల విశేషాలను తెలుగు భాషలో పరిచయం చేసే ఒక విజ్ఞాన కార్యక్రమం. తెలుగు వికీపీడియాలో కొత్త వ్యాసాలను సృష్టించడం, ఇప్పటికే ఉన్న వ్యాసాలను అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా ఆసియా విజ్ఞానాన్ని విస్తరించవచ్చు.
ఆసియా దేశాల వైవిధ్యాన్ని తెలుగు పాఠకులకు చేరువ చేయడం, భాషా వైవిధ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం, వికీపీడియా వాడుకరుల మధ్య సహకారాన్ని పెంపొందించడం ఈ కార్యక్రమం ముఖ్య ఉద్దేశాలు. ప్రతి ఒక్కరి సహకారంతో స్వేచ్ఛా విజ్ఞానాన్ని అందరికీ అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చి, తెలుగు వికీపీడియాను మరింత సమృద్ధిగా తీర్చిదిద్దుదాం.
ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా నాలుగు వ్యాసాలు రాసిన వారికి వికీపీడియా ప్రత్యేక పోస్టుకార్డు అందించబడుతుంది. అందరికంటే ఎక్కువ నాణ్యమైన వ్యాసాలు వ్రాసిన వ్యక్తికి "వికీపీడియా ఏషియన్ అంబాసడర్" బిరుదు ఇవ్వబడుతుంది.
కార్యక్రమానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను క్రింది లింకులో చూసి, మీ పేరును నమోదు చేసుకోగలరు.
ప్రాజెక్టు పేజీ [https://w.wiki/ekF9 లింక్]:
<nowiki></nowiki> [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 04:29, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కూర్పులను తిరగ్గొట్టే పద్ధతులు ==
తెవికీలో కూర్పులను తిరగ్గొట్టే పద్ధతుల గురించి క్లుప్తంగా వివరిస్తూ ఒక వికీపీడియా వ్యాసం రాసాను. దాన్ని వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు పేజీలో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#కూర్పులను తిరగ్గొట్టడం|కూర్పులను తిరగ్గొట్టడం]] విభాగంలో చూడవచ్చు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:25, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:54, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== మూలాల్లోని లోపాలు ==
[[ఇనెజ్ జాక్సన్]] పేజీలో 6 మూలాలున్నాయి. కానీ ఒక్కటి కూడా సంపూర్ణమైన మూలం కాదు. ఆ ఆరిట్లో ఒక్కటి కూడా పనిచెయ్యదు. [[ఇసా ఖాన్ సమాధి]] పేజీలో 11 మూలాలున్నాయి, కానీ వాటిలో 9 మూలాలు పేరుకే మూలాలు, అన్నీ అసంపూర్ణమైనవే. [[ఇస్లామిక్ పాలనలో ముంబై చరిత్ర]] పేజీలో 17 మూలాలుంటే వాటిలో 16 అసంపూర్ణ మూలాలే. [[అర్నోరాజా]] పేజీలో 5 మూలాలుంటే ఐదూ అసంపూర్ణమైనవే. అసంపూర్ణమైనవంటే -
* పేజీ పాఠ్యంలో ఉండే మూలం అంకెను నొక్కితే, మూలాల జాబితా లోని సంబంధిత మూలానికి తీసుకుపోతుంది. ఇది మామూలే.
* ఆ మూలంలో ఒక సగంపేరు, ఒక సంవత్సరం, పేజీ నంబరు ఉంటాయి. దానికి ఒక లింకు కూడా ఉంటుంది. కానీ దాన్ని నొక్కినపుడు ఏమీ జరగదు. అదే అసంపూర్ణత్వం అంటే. ఇది మరింత స్పష్టంగా తెలియాలంటే, సంబంధిత ఎన్వికీ పేజీని తెరిచి అక్కడి మూలాన్ని నొక్కిచూడండి. అపుడు తెలుస్తుంది మన పేజీలో ఉన్న లోపమేంటో.
పై పేజీలను కేవలం ఉదాహరణ కోసం చూపానంతే. ఈ లోపమున్న పేజీలు ఇప్పుడు తెవికీలో 1535 ఉన్నాయి.
వాస్తవానికి ఆ మూలాన్ని నొక్కినపుడు ఒక సంపూర్ణమైన మూలంకు (పొడుగు మూలం) వెళ్ళాలి. ఆ పొడుగు మూలం కూడా ఆ పేజీ లోనే, కింద ఉండాలి. పొడుగుమూలం లేదు కాబట్టి ఈ మూలం అసంపూర్ణంగా ఉండిపోయింది. ఈ మూలం లోని లోపాన్ని ఎర్ర రంగులో "sfn error: no target:" అని పొట్టి మూలం పక్కనే చూపిస్తుంది. అలాగే ఆ పేజీని "Harv and Sfn no-target errors" అనే వర్గంలో వేస్తుంది. ఈ లోపమూ, ఈ వర్గమూ సాధారణంగా పేజీలో కనబడవు. అవి కనబడాలంటే, కింది పనులు చెయ్యాలి:
# అభిరుచులు --> రూపురేఖలు లో "దాచినవర్గాలను చూపించు" పెట్టెలో టిక్కు పెట్టుకోవాలి. అప్పుడు [[:వర్గం:Harv and Sfn no-target errors]] అనే వర్గం కనిపిస్తుంది. కొంత మంది వాడుకరులు ఈసరికే ఈ మార్పు చేసుకున్నారు కాబట్టి వారికి ఇది కనిపిస్తూ ఉంటుంది.
# [[ప్రత్యేక:MyPage/common.css]] పేజీలో
::: .harv-error {display: inline !important;} /* display Module:Footnotes errors */
: అని చేర్చుకోవాలి. అపుడు లోపాలు కూడా కనిపిస్తాయి.
పరిశీలించండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. మీరు చెప్పినట్టుగా [[ఇసా ఖాన్ సమాధి]] పేజీలో గ్రంథసూచి విభాగంలో పొడుగు మూలాలు చేర్చాను. మూలం సరిచేయబడింది. మిగతావి కూడా ఇలానే చేస్తే సరిపోతుందా?.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 11:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::సూపర్ @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు. మీరు ఒక అడుగు ముందే ఉన్నారు. అంతే, అలా పొడుగు మూలాలు చేరిస్తే సమస్య పరిష్కారమై పోతుంది. ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:49, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 11:50, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
4ib3amys0jamnxasmqzn6pjzomi20cc
4989603
4989462
2026-10-27T08:42:33Z
Pavan santhosh.s
33622
/* మూలాల్లోని లోపాలు */ సమాధానం
4989603
wikitext
text/x-wiki
{{అడ్డదారి|[[WP:VP]]}}
{{రచ్చబండ}}
{{కొత్త విభాగము | వ్యాఖ్య=కొత్త చర్చ ప్రారంభించండి}}
{{Archives|auto=yes}}
{{మొదటిపేజీ_నిర్వహణస్థితి}}
{{సహకారం_స్థితి}}
==హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ కార్యక్రమం==
ప్రతి సంవత్సరం హైదరాబాద్లో నిర్వహించే జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శనలో తెలుగు వికీపీడియన్లు, తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ (TWUG) ఆధ్వర్యంలో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ స్టాల్ను స్వచ్ఛందంగా నిర్వహిస్తున్న విషయం సభ్యులందరికీ తెలిసిందే. మనలో చాలామంది ఈ స్టాల్ను సందర్శిస్తూ, కార్యక్రమాల్లో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొంటూ వస్తున్నారు.
తెలుగు వికీపీడియా గురించి ప్రజల్లో అవగాహన కల్పించడం, వికీపీడియాలో అందుబాటులో ఉన్న ఉచిత విజ్ఞానాన్ని పరిచయం చేయడం, కొత్తవారిని వికీపీడియా, ఇతర వికీ ప్రాజెక్టుల వైపు ఆకర్షించడం, అలాగే కొత్త సభ్యులను సముదాయంలోకి తీసుకురావడంలో ఇటువంటి అవుట్రీచ్ కార్యక్రమాలు ఎంతో కీలకమైన పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా స్టాల్ను మరింత ఆకర్షణీయంగా, సమాచారాత్మకంగా, ప్రభావవంతంగా నిర్వహించేందుకు అవసరమైన కార్యక్రమాలు, ప్రచార సామగ్రి, ఇతర అవుట్రీచ్ కార్యకలాపాల కోసం వికీమీడియా ఫౌండేషన్ నుంచి గ్రాంట్ పొందేందుకు దరఖాస్తు సమర్పించాను.
ఈ దరఖాస్తును గురించి WikiConference India 2026 సముదాయంతో ఫౌండేషన్ వారితో చర్చించిన తరువాత ఆన్ వికీ చర్చించి సమర్పించడానికి ఉన్న కొన్ని కాల పరిమితుల కారణంగా, నేరుగా దరఖాస్తు చేయాల్సి వచ్చింది. అయితే ఈ కార్యక్రమం ఉద్దేశ్యం, ప్రయోజనం, అమలు మాత్రం తెలుగు వికీమీడియా సముదాయం ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకునే విధంగా ఉంటాయి. ఇప్పుడు, జరిగే చర్చలోని అంశాలను కార్యక్రమ రూపకల్పనలో, మెరుగుదలలో ఉపయోగిస్తాము.
అందువల్ల గ్రాంట్ దరఖాస్తును పరిశీలించి, దానికి తమ మద్దతును ప్రకటించవలసిందిగా తెలుగు వికీమీడియా సముదాయ సభ్యులందరినీ కోరుతున్నాను. మీ మద్దతు ఈ కార్యక్రమానికి మరింత బలం చేకూర్చడంతో పాటు, తెలుగు వికీపీడియా గురించి విస్తృత ప్రజానీకానికి అవగాహన కల్పించేందుకు ఉపయోగపడుతుంది.
గ్రాంట్ దరఖాస్తు: లింక్ ఇంకా పబ్లిష్ కాలేదు, లింక్ తరువాత చేరుస్తాము : https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project
మీ సూచనలు, అభిప్రాయాలు, మద్దతును కూడా స్వాగతిస్తున్నాము.
ఇట్లు
--[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] ([[వాడుకరి చర్చ:Batthini Vinay Kumar Goud|చర్చ]]) 07:38, 17 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ కార్యక్రమం అనేది మంచి కార్యక్రమం. తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ స్టాల్ ద్వారా ప్రజలకు తెలుగు వికీపీడియా, ఉచిత విజ్ఞానం, వికీమీడియా ప్రాజెక్టుల గురించి అవగాహన కల్పించడం ఎంతో ఉపయోగకరమైన కార్యక్రమం. కొత్తవారిని వికీ సముదాయంలోకి తీసుకురావడంతో పాటు, ఇప్పటికే ఉన్న సభ్యుల భాగస్వామ్యాన్ని మరింత పెంచేందుకు ఇటువంటి అవుట్రీచ్ కార్యక్రమాలు మంచి అవకాశాన్ని కల్పిస్తాయి. గ్రాంట్ ద్వారా స్టాల్ను మరింత ఆకర్షణీయంగా, సమాచారాత్మకంగా నిర్వహించేందుకు చేపట్టే కార్యక్రమాలు తెలుగు వికీమీడియా సముదాయానికి తప్పకుండా ఉపయోగపడతాయని భావిస్తున్నాను. తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ను మరింత విస్తృతంగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లేందుకు ఈ గ్రాంట్ ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది. ఈ కార్యక్రమానికి నా పూర్తి మద్దతు ఇస్తున్నాను. దరఖాస్తును పరిశీలించి, అవసరమైన సూచనలు, అభిప్రాయాలు అందించేందుకు నేను కూడా సిద్ధంగా ఉన్నాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:45, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|:Batthini Vinay Kumar Goud]] గారు అలాగే. తప్పకుండా చేయండి. అభినందనలు. పబ్లిష్ చేయలేదంటున్నారు. ఇంకా సమయం ఉందా మరి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:07, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ముఖ్యమైన కార్యక్రమం. గ్రాంటు పరిస్థితి ఎంతవరకు వచ్చిందో వివరాలు ఏమైనా తెలిస్తే వివరించగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:30, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, గ్రాంటు లింక్ ఇంకా తయారుకాలేదా? పైన ఇతర సభ్యులు కూడా అడుగుతున్నారు. దయచేసి లింక్ ఇవ్వగలరు. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 04:27, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెవికిబడి పునః ప్రారంభం? ==
2024, 2025ల లో తెవికీ సభ్యుల సూచనల మేరకు తెవికిబడి వేదికగా ఆన్లైన్ మీట్ లో తరగతులు నిర్వహించడం జరిగింది . తరువాత కూడా ఇంటర్న్షిప్స్, వివిధ ఔట్రీచ్ కార్యక్రమాలలో వికీలో నమోదు చేసుకున్న వారికీ అప్పుడప్పుడు తరగతులు నిర్వహించడం జరిగింది. ఇప్పుడు కూడా కొన్ని విషయాలలో శిక్షణ కొరకు సూచిస్తున్నారు. కాబట్టి తెవికీ బడి తరగతులు తిరిగి ప్రారంభించవచ్చు. ఈ సందర్భంలో సభ్యుల అభిప్రాయం కోరుతున్నాము. సభ్యులు తమ అభిప్రాయం లేదా అంగీకారం, శిక్షణాంశం, శనివారం లేదా ఆదివారం, తరగతి సమయం మొదలైన వివరాలు [https://w.wiki/UrzP ఈ పేజీ] లో ఇవ్వవలసినది. ధన్యవాదాలు. తెలుగు వికీమీడియన్ల యూజర్ గ్రూప్ </nowiki> [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 08:20, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు. చర్చపేజీలో నా అభిప్రాయం రాశాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:41, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
[[వికీపీడియా:రచ్చబండ#మొదటి_పేజీ_నిర్వహణ]] అందరు నేర్చుకునే విషయమా కాదా అనేది కొంచెం వివరించండి. నేర్చుకునేది అయితే త్వరలో అమలు చేయాలి కాబట్టి ఈ ఆదివారం లేదా శనివారం తరగతి నిర్వహించవచ్చు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 06:53, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ఇది నేర్చుకునే అంశమే. క్లాసులు పెట్టాలి.
:చర్చలో ఓ వాడుకరినీ ఉద్దేశించి రాస్తున్నపుడు,ఆ వాడుకరి పేజీకి లింకు ఇచ్చి ప్రస్తావించాలనే ప్రాథమిక అంశం కూడా మనలో కొంతమందికి తెలియదు. కొంతమందికి సంతకం చెయ్యడం కూడా తెలీదని నేను గమనించాను. అంచేత మొదటి పేజీ నిర్వహణ గురించి పాఠాలు చెప్పాల్సిందే. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:49, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. రవిచంద్ర గారు ఈ ఆదివారం సెషన్ తీసుకుంటాను అన్నారు. మధ్యాహ్నం 2-4 అడిగాను ఇదివరకులో లాగా. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 11:22, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::అందరూ దానిమీద పనిచేయకపోయినా, చేయాలిసిన అవసరం వచ్చినప్పుడు ఇబ్బంది లేకుండా ఉండటానికి తెలుసుకోవలసిన విషయం.అంచేత మొదటి పేజీ నిర్వహణ గురించి పాఠాలు చెప్పాలి. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:27, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
: ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు, [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారు. రవిచంద్ర గారు ఈ ఆదివారం సెషన్ 3-4pm తీసుకుంటాను అన్నారు. సెషన్ మధ్యాహ్నం 2.30-4 pm. మొదలు పెడదాము. --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 12:07, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''
Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/>
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).
We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/>
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]]
The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''.
Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]
Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 -->
== వికీమీడియా నిర్వహణ, ఇతర ఎక్స్టెండెడ్ హక్కుల గురించిన సర్వేలో పాల్గొనండి ==
వికీమీడియా నిర్వహణలో, నాణ్యతలో చాలా కీలకమైన నిర్వాహక, అధికార, చెక్ యూజర్ మొదలైన ఎక్స్టెండెడ్ హక్కుల గురించి మనకు ఉమ్మడిగా ఎంత అవగాహన ఉందో, ఆ అవగాహన పెంచడానికి నిర్వహణా బాధ్యతలు మరింత మంది చేపట్టి విజయవంతంగా పనిచేయడానికి సిద్ధం చేసేందుకు అవసరమైన శిక్షణ, సహకారం ఇచ్చే కార్యక్రమాలు ఎలాంటివి ఉండొచ్చో తెలుసుకునేందుకు ఈ సర్వే వికీమీడియన్, ఓపెన్ నాలెడ్జ్ ఇనీషియేటివ్స్ ప్రోగ్రామ్ ఆఫీసర్ నితేష్ గిల్ చేపట్టారు. దయచేసి అందరూ పాల్గొని మీ మీ అభిప్రాయాలు తెలియజేయగలరు https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/She_Leads/Lab/Women_with_Extended_Rights/Preliminary_Research#Survey --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 06:55, 23 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారు, వికీమీడియా ప్రాజెక్టులలో ఎక్స్టెండెడ్ హక్కులు (నిర్వాహకులు, అధికారులు, చెక్ యూజర్లు ఇత్యాది) కలిగిన వారి సంఖ్య పెరగడం, కొత్తవారికి సరైన శిక్షణ, సహకారం అందించడం సమాజ నాణ్యతాభివృద్ధికి చాలా అవసరం. నితేష్ గిల్ గారు చేపట్టిన ఈ సర్వేలో ఖచ్చితంగా పాల్గొని నా అభిప్రాయాలను నమోదు చేస్తాను. ఈ ముఖ్యమైన వివరాలను సమాజంతో పంచుకున్నందుకు కృతజ్ఞతలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:20, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== కొత్త వాడుకరి గుంపులు అవసరం ==
తెవికీలో పనిచేసే నిర్వాహకులు తక్కువ. నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను ఆసక్తి ఉన్న ఇతరులకు అప్పగిస్తే చురుగ్గా ఉన్న నిర్వాహకులపై పని వత్తిడి తగ్గుతుంది. ఇటీవలి మార్పులపై నిఘా, పేజీల దిగుమతి, ఇంటర్ఫేసు నిర్వాహకులు, వగైరాలు ఇందులోకి వస్తాయి. ఈ గుంపుల్లో కొన్ని తెవికీలో ఈసరికే ఉన్నాయి. కొన్నిటిని కొత్తగా తెచ్చుకోవాలి. ఈ గుంపుల గురించి, వాళ్ళు చెయ్యగలిగే పనుల గురించీ వాడుకరులందరికీ చెప్పి, ఆసక్తి ఉన్నవారు తగు అనుమతులు పొందేందుకు అడగమని చెప్పవచ్చు.
ఈ అంశాన్ని గతంలో [[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల నోటీసు బోర్డు/పాత చర్చ 4#కొత్త వాడుకరి గుంపులు అవసరం|నిర్వాహకుల దృష్టికి తెచ్చినపుడు]], సరే చేద్దాం అని కొందరు నిర్వాహకులు అన్నారు గానీ, ఇంకా అడుగు ముందుకు పడలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:34, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, నాకు అర్థమైనంతలో దీనికి అవసరమైన పనులు చెప్తాను. మీరు నా అవగాహన సరిగా ఉందో లేదో చెప్పండి.
:# దిగుమతిదారు (ఇంపోర్టర్), ఇంటర్ఫేసు నిర్వాహకులు మాత్రమే మనకు ఇప్పుడు వికీలో ఎనేబుల్ అయివున్న వాడుకరి గుంపు. అదైనా కూడా మనం ఒక పాలసీ చేసుకుని, వెళ్ళి నిర్వాహకులు/అధికారులు కొత్తవారికి ఆ బాధ్యతలు ఇవ్వగలిగేలా అవకాశం ఇమ్మని స్టీవార్డులను అడగాలనుకుంటా. ఒకవేళ, శాశ్వతంగా దిగుమతిదారులను ఉంచాలనుకుంటే దానికొక పాలసీ మనం చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
:# ఇటీవలి మార్పులపై నిఘా: దీనికి మన దగ్గర వాడుకరి గుంపు లేదని నేను అనుకుంటున్నాను. దయచేసి నా అవగాహనలో లోపం ఉండి ఉంటే సరిదిద్దగలరు.
:ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 12:24, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ఈ విషయం మధ్యలో ఆపకుండా చివరివరకు క్రియ కట్టే విధంగా తగిన చర్యలు చేపట్టాలి. తెవికీలో చాలా పనులు పెండిగులో ఉన్నవి. చురుకుగా ఉన్న నిర్వాహకులకు పనిభారం తగ్గాలంటే ఇంతకన్నా వేరే మార్గాలు లేవు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:33, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::తెవికీలో నిర్వహణా కార్యక్రమాలు చేయడానికి ఇప్పుడున్న నిర్వాహకులలో చాలా మంది క్రియాశీలకంగా లేరు. వ్యాసాలు రాయడంపై ఉన్న శ్రద్ధతో పాటు నిర్వహణా కార్యక్రమాలపై కూడా దృష్టి పెట్టవలసిన అవసరం ఉంది. అనేక కొత్త వ్యాసాలను పరిశీలించి, సరైన నిర్వహణా ట్యాగులు పెట్టడం, ఇటీవలి మార్పులు పరిశీలించడం, పేజీలను దిగుమతి చేయడం వంటి కార్యక్రమాలు ఉన్న కొంతమంది క్రియాశీల నిర్వాహకులు చేయడం సాధ్యం కాదు. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా నిర్వాహకుల సంఖ్య క్రమంగా తగ్గుతూ ప్రస్తుతం 10 కి చేరింది. ప్రస్తుతం ఆసక్తి ఉన్న కొత్త వాడుకరులు నిర్వాహకులుగా వస్తే మంచిది. ఆసక్తి ఉన్న వారు వికీ నియామాల ప్రకారం స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకోండి. నిర్వాహణపై పూర్తి ఆసక్తి లేనిచో, నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను చేయడానికి ఆసక్తి ఉన్న వారికి అప్పగిస్తే మంచిది. దీనికి సంబంధించిన చర్యలు చేపట్టాలి.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:01, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారూ,
::1. వికీలో ఎనేబుల్ అయి ఉన్న గుంపులను - ఒకటి రెండు తప్పించి - అధికారులు ఇవ్వగలరనుకుంటానండి. ప్రస్తుత పరిస్థితి తెలియదు గానీ, గతంలో నేను కొన్ని సార్లు ఇంటర్ఫేస్ అడ్మిన్ అనుమతులను ఇవ్వడం తీసెయ్యడం చేసాను. 2023 లో ఇతర అధికారులు ఆ పని చేసారు. వీటిని ఇవ్వడానికి వాడుకరి స్వీయ విజ్ఞప్తి చేసుకోవాలి, (దీనిపై పెద్దగా చర్చేమీ జరగదనుకుంటాను), దానిపై అధికారి ఆ వాడుకరి చరిత్రను పరిశోధించి, దానిపట్ల సంతృప్తి చెందితే ఆ వాడుకరికి అడిగిన అనుమతులు ఇస్తారు. అన్నట్టు దిగుమతిదారును ''ట్రాన్స్వికీ దిగుమతిదారు'' అంటారనుకుంటాను.
::2. ఔను, ఈ గుంపు లేదు. ఆ గుంపును మనం తెచ్చుకోవాలి. అభ్యర్థించే ముందు మనం చర్చ చేసి, నిర్ణయం తీసుకోవాలి. దానికంటే ముందు, అభ్యర్థించే ప్రాసెస్ ఏంటో చూడాలి.
::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:40, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఈ వరుసలో పనిచేద్దాం:
:::# నిర్వాహకులు, అధికారులు పరిశీలించి చూసి తెవికీలో ఉన్న ఎక్స్టెండెడ్ రైట్స్ (దీనికి ఏదోక తెలుగు పేరు పెట్టాలి? లేదా ఇప్పటికే ఉందా?) ఏమిటి? వాటిని ఎవరు ఇవ్వగలరు అన్న జాబితాతో పాటుగా ఆయా హక్కుల తాలూకు బాధ్యతలు, పనితీరు ఏమిటన్నది ఒక పేజీ పెట్టి చిన్న లిస్టు వేసుకుందాం.
:::# ఆ తర్వాత రాబోయే తెవికీ బడిలో ఈ అంశాలపై సమగ్రమైన అవగాహన ఉన్న ఎవరైనా స్టీవార్డుని కానీ, ఇతరులను కానీ నేను ఆహ్వానిస్తాను. వారితో ఒక సెషన్ చేసుకుని మన అవగాహన పరిపూర్ణం చేసుకుందాం.
:::# ఈలోగా తెవికీలో ఎవరెవరు ఈ బాధ్యతలు తీసుకోగలరన్నది ఇప్పుడున్నవారి చర్చాపేజీ కాంట్రిబ్యూషన్లు, ఇతరత్రా పనులు పరిశీలించి ముందుకువెళ్ళి ప్రోత్సహిద్దాం.
:::ఈ బాధ్యతలు మూడుగా ఉన్నాయి కాబట్టి ఒక్కో విభాగానికి కనీసం ఒకరు ఇంకా బావుండాలంటే ఇద్దరు నాయకత్వం వహించి ముందుకు తీసుకెళ్తే పని అవుతుంది. ఈ పద్ధతి ఎలా ఉందనేదీ. ఏ విభాగానికి ఎవరు నాయకత్వం వహిస్తే బావుంటుందో సూచించండి.
:::ఇక్కడ చర్చలోకి వచ్చిన @[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]], @[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గార్లు కూడా ఈ విషయం పరిశీలించగలరు. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 05:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, నాకు మూసల దిగుమతి, అనువాదం, ఎర్రలింకులు సరిచెయ్యడం, తగిన పేజిలలో చొప్పించడం యందు ఆసక్తి ఉంది. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 16:39, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారూ అనువాదం, ఎర్రలింకులు సరిచెయ్యడం వంటివి చేసేందుకు ప్రత్యేక అనుమతులేమీ అవసరం లేదండి. ఎవరైనా చెయ్యొచ్చు. ఇప్పుడు మీరూ చెయ్యవచ్చు. ఇక దిగుమతి.. బాగా చురుగ్గా దిగుమతులు కావాలని అడుగుతున్న వాడుకరుల్లో మీరొకరు. మీరు ఆ అనుమతి కోరడం సహజమే. అనుమతి కోరేందుకు ఒక పద్ధతి, ఒక పేజీ ఉంటుందనుకుంటాను. నిర్వాహకులు ఆ పేజీని సృష్టించాక, అందులో మీస్వీయ ప్రతిపాదన చేస్తే, అధికారి దాన్ని ప్రసాదిస్తారు. దిగుమతి చెయ్యడంలో కొన్ని అంశాలను గమనించాలి. ఈలోగా వాటి గురించి తెలుసుకోండి సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:43, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మీరన్నది నిజమే! అయితే నేను అడిగింది మూసల దిగుమతి అటుతర్వాత వాటి లింకుల సరిచేతలాంటి మొత్తం కార్యక్రమం కోసం చెపుతున్నాను. వికీలో ఎలా వ్రాయాలో శిక్షణ ఇస్తున్నారు. వికీ వెనక జరిగే సాంకేతికతలు, అనుమతుల ప్రతిపాదనల పద్దతుల కోసం "నిర్వాహణ బడి" లాంటి ఒక శిక్షణ ఏర్పాటు చేస్తే బాగుంటుందని నా సూచన. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 04:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::తెవికీ బడిలోనే నిర్వహణ పాఠాలు చెప్పవచ్చు. నిర్వహణ మీద ఆసక్తి ఉన్నవారు ముందుకొచ్చి ఫలానా శిక్షణ కావాలని అడిగితే, ఆ పాఠాలు పెట్టవచ్చండి, మన చేతిలో పనేకదా!__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:55, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారూ మీకు కావలసిన శిక్షణాంశం, శనివారం లేదా ఆదివారం, తరగతి సమయం మొదలైన వివరాలు [https://w.wiki/UrzP ఈ పేజీ] లో ఇవ్వవలసినది. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:21, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::అందరికీ నమస్కారం,
:::తెవికీలో నిర్వహణా భారాన్ని తగ్గించి, పనులను వేగవంతం చేయడానికి నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను ఆసక్తి ఉన్నవారికి 'నిర్వహణ బడి' ద్వారా శిక్షణ ఇవ్వడం చాలా ఆవశ్యకం.
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గార్లు సూచించిన విధంగా ముందుగా మన తెవికీలో అందుబాటులో ఉన్న హక్కులు, అధికారులు ఇవ్వగలిగే అనుమతులు, అలాగే గ్లోబల్/స్టీవార్డ్స్ ద్వారా తెచ్చుకోవాల్సిన కొత్త గుంపుల వివరాలతో ఒక జాబితా, సమాచార పేజీని తయారు చేసుకుందాం.
:::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారి లాంటి ఉత్సాహవంతులైన సభ్యులు సాంకేతిక అంశాలపై ఆసక్తి చూపడం శుభపరిణామం. రాబోయే 'తెవికీ బడి' లో లేదా ప్రత్యేక సెషన్లో స్టీవార్డ్స్/నిపుణుల భాగస్వామ్యంతో అవగాహన కల్పించి, ఈ ప్రక్రియను ఇక్కడితో ఆపకుండా, చివరివరకూ ప్రాసెస్ పూర్తి చేసి అమలులోకి తెచ్చేందుకు మనమందరం కలిసి పనిచేద్దాం. మరింత మంది వాడుకరులు కూడా తమకు వీలైన విభాగాలలో బాధ్యతలు తీసుకోవడానికి ముందుకు రావలసిందిగా కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:40, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
: పై చర్చలను అనుసరించి తెలుగు వికీపీడియా నిర్వాహకత్వం, వాడుకరి గుంపులు వంటి అంశాల గురించిన శిక్షణ, మార్గదర్శకాలు, విధానాలు గురించిన శిక్షణ తెవికిబడిలో నిర్వహిద్దాము. వీలయితే వచ్చే ఆదివారం అక్టోబరు 4న. శిక్షణ ఎవరు నిర్వహిస్తారో సూచించండి. --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:15, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::https://w.wiki/VTL9 ఇది వాడుకరి హక్కుల గుంపుల లింక్. ఒకసారి పరిశీలించి గలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:09, 27 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ ==
తెవికీలో కొన్ని వర్గాల పేర్లు స్థిరంగా లేవు. వాటిలో స్పేసింగ్ తేడాలు, పర్యాయపదాలు, పేరులో వివిధ రూపభేదాలు, వ్యాకరణ దోషాలు వంటి కారణాల వల్ల ఒకే వర్గం రెండు మూడు వేర్వేరు పేర్లుతో ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటివి దాదాపు 80కి పైగా ఉదాహరణలు గుర్తించి వాటిని [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు|వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]] పేజీలో సమగ్రవివరాలతో నమోదు చేయుట జరిగింది. ఆ సమస్యలపై సముదాయం నామకరణ విధాన నిర్ణయాలు నిర్ణయించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనికి ముందు, ఫార్మాట్/ప్రక్రియ సరిగ్గా ఉందో లేదో, సముదాయ సభ్యుల విలువైన ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకోవలిసిన అవసరముంది. సముదాయ సభ్యుల ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలపటానికి [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి వాటిలోని సంబందిత వర్గాల సమస్యలను పరిశీలించి ఆ పేజీ దిగువ విభాగంలో మీ అభిప్రాయాలు, సూచనలు, అభ్యంతరాలు ఒక వారం రోజులలోపు తెలియజేయగలరు. వాటిని పరిగణనలోకి తీసుకుని, సమగ్రంగా క్రోడీకరించి సాధ్యమైనంత త్వరలో మరలా వాటిమీద విధాన నిర్ణయాల నిర్ణయించుటకు చర్చను ప్రవేశపెట్టటానికి మీ అందరి సహకారం కోరుచున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 16:10, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:వర్గాలలో ఇన్ని సమస్యలు గుర్తించి ప్రస్తావించారు. ధన్యవాదాలు ఇంకో లింకు కూడా ఉందండి. <nowiki>https://w.wiki/Ub6B</nowiki> (వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/చర్చించాల్సిన వర్గాల జాబితా) [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:12, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] గారూ ఆ పేజీలో వర్గాలు, మరలా ప్రవేశపెట్టే వి విధాన నిర్ణయాలు నిర్ణయించే చర్చలో తీసుకు వస్తాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:50, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::అలాగే అండి. ఈ విషయంలో నేను చేయగలిగేది ఏమైనా ఉంటే సూచించండి . [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:08, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] మేడమ్ గారూ ధన్యవాదాలు, ఎక్కువమంది చర్చలో అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియపరిస్తే మరింత నాణ్యతగా వర్గాల నామకరణాలు రూపొందటానికి అవకాశాలు మెండుగా ఉంటాయని నా అభిప్రాయం, వాట్సప్ గ్రూప్ లలో స్పందించినట్లుగా రచ్చబండలో స్పందనలు ఉండటం లేదు, ఏమిచేస్తాం, దురదృష్టం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:33, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::"వాట్సప్ గ్రూప్ లలో స్పందించినట్లుగా రచ్చబండలో స్పందనలు ఉండటం లేదు"
:::::తెవికీకి సంబంధించినంత వరకూ వాట్సాప్ గ్రూపుల వలన పెద్దగా ప్రయోజనం కలుక్క పోగా, వాటి వలన నష్టం మాత్రం కలుగుతోంది. అసలు వాట్సాప్ గ్రూపులు ఉన్నది, వికీకి ప్రత్యామ్నాయంగా కాదు. వాటిని వికీకి కాంప్లిమెంటరీగా వాడాలి. కానీ మనం, అక్కడ మాత్రమే చర్చిస్తున్నాం. ఇక్కడ చర్చా ఉండదు, నిర్ణయాలూ ఉండవు, పనీ జరగదు.
:::::ఇక్కడ చర్చలు అద్భుతంగా జరుగుతున్నాయనీ, నిర్ణయాలు తెగ తీసుకుంటున్నామనీ, వాటి ఫాలో అప్ పని బాగా జరుగుతోందనీ నేను చెప్పడం లేదు. కానీ అసలు ఎంతోకొంత చర్చంటూ జరిగితే, ఒక నిర్ణయమంటూ తీసుకోకపోయినా, చర్చ మాత్రం శాశ్వతంగా మిగులుతుంది. వాట్సాప్లో "మాత్రమే" చేసే చర్చలు నీళ్ళ మీది రాతలే. వాటి వలన తెవికీకి వీసమెత్తు ప్రయోజనం లేదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:35, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారి అభిప్రాయంతో నేను ఏకీభవిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:20, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::అందరికీ నమస్కారం,
:::::::తెలుగు వికీపీడియాలో 80కి పైగా వర్గాల నామకరణ లోపాలను, పునరావృత వర్గాలను గుర్తించి సమగ్రంగా నమోదు చేసినందుకు @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారికి హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. వికీ ప్రాజెక్టు నాణ్యతను పెంచడంలోనూ, విషయ వర్గీకరణను క్రమబద్ధకరించడంలోనూ ఇది చాలా కీలకమైన పని.
:::::::రెండు ముఖ్యమైన విషయాలపై నా అభిప్రాయాలు:
:::::::* వర్గాల సంస్కరణ చర్చ: రామారావు గారు ప్రతిపాదించిన పేజీలను వికీపీడియన్లందరూ పరిశీలించి, నామకరణ విధానం సాధారితీకరించడానికి తమ అభిప్రాయాలను నమోదు చేయాలి. ఈ ప్రక్రియ క్రమబద్ధంగా జరగడానికి నా పూర్తి సహకారాన్ని అందిస్తాను.
:::::::* ఆన్-వికీ చర్చల ప్రాముఖ్యత: @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారి అభిప్రాయంతో నేను నూటికి నూరుపాళ్ళు ఏకీభవిస్తున్నాను. వాట్సాప్ వంటి బాహ్య వేదికలలో జరిగే సంభాషణలు కాలక్రమేణా మరుగున పడిపోతాయి, కానీ వికీపీడియా రచ్చబండ లేదా సదరు చర్చా పేజీలలో నమోదయ్యే చర్చలే తెవికీకి శాశ్వతమైన ఆస్తిగా మిగులుతాయి. వికీ నిర్ణయాలు, చర్చలు అధికారికంగా ఆన్-వికీలోనే జరగడం వికీ నియమావళికి, భవిష్యత్తు సూచనలకు అత్యంత ఆవశ్యకం.
:::::::సముదాయ సభ్యులందరూ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి తమ విలువైన అభిప్రాయాలను అందించాల్సిందిగా కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:43, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]], [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]], [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]], [[వాడుకరి:Kasyap|కశ్యప్]],[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|అభిలాష్]], [[వాడుకరి:Vgouripathi|గౌరీపతి]], [[వాడుకరి:Srinivasrjy|శ్రీనివాస్]], [[వాడుకరి:Kalasagary|కళాసాగర్]],[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|వినయ్ కుమార్ గౌడ్]], [[వాడుకరి:Muralikrishna m|మురళీకృష్ణ]], [[వాడుకరి:ఉదయ్ కిరణ్|ఉదయ్ కిరణ్]] గారలందరూ, ఇంకా ఫైన ఉదహరించని తోటి యూజర్స్ అందరూ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి వాటిలోని సంబందిత వర్గాల సమస్యలను పరిశీలించి ఆ పేజీ దిగువ విభాగంలో మీ అభిప్రాయాలు, సూచనలు, అభ్యంతరాలు రెండురోజులలోపు తెలియజేయగలరు. మీ విలువైన అభిప్రాయాలు, సూచనలు, తెవికీ నాణ్యతను మరింత మెరుగైన స్థాయికి చేరగలదనుటలో ఎటువంటి సందేహం లేదు.ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:19, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, స్పందిస్తానండి. ఈ చర్చ తీసుకువచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. ఒక సూచన: ఈ కొత్త చర్చ పేజీ లింకును ([[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]]) [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు]] పేజీలో తాజా చర్చల్లో చేర్చండి. అలాగే పాత చర్చల లింకులను మీరు వేరే విభాగం లోకి మార్చారు కాబట్టి వాటిని కూడా చూడమని ఆ లింకులున్న విభాగపు లింకును ఇస్తే, పాత చర్చలలో ఏం జరిగిందో వాడుకరులకు తెలుస్తుంది. గత చర్చల్లో నిర్ణయాలు తీసుకున్న అంశాలపై మళ్ళీ చర్చించకుండా నివారించవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:47, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::::అలాగే నండీ. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:53, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::::::తెలుగు వికీపీడియాలో (తెవికీ) వర్గాల పేర్లు ఏకరీతిలో లేకపోవడం వల్ల, ముఖ్యంగా వ్యాసాలను అనువదించేటప్పుడు ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి తగిన మార్గదర్శకాలను రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనిపై చర్చించిన అనంతరం, కొత్త వర్గాలను సృష్టించే వాడుకరులకు స్పష్టమైన మార్గనిర్దేశం చేయాలి.
:::::::::::కళాసాగర్ [[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kalasagary|చర్చ]]) 15:29, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::::::@[[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] గారూ, చాలా చురుగ్గా రాస్తున్న వాడుకరుల్లో మీరొకరు. మీకు అవసరమైన సహాయం దొరక్కపోవడం శోచనీయమే. [[వికీపీడియా:వర్గీకరణ]] పేజీని చూడకపోతే ఇప్పుడు చూడండి. అందులో మీకు అవసరమైన సహాయం పూర్తిగా దొరకదు గానీ కొంత ప్రాథమిక సమాచారం దొరుకుతుంది.
::::::::::::వర్గాలకు పేర్లు పెట్టే విషయంలో ఒక చిట్కా ఉంది: మీరు ఏ పేజీలో వర్గాన్ని చేర్చాలని భావిస్తున్నారో, అలాంటి పేజీలు మూడో నాలుగో చూడండి. అవి ఏ వర్గాల్లో ఉన్నాయో చూడండి. ఆ వర్గాల్లో ఎక్కువ పేజీలు ఎందులో ఉన్నాయో చూసి, సరిపోతాయనుకుంటే ఆ వర్గాలను మీ పేజీలో కూడా పెట్టండి. లేదంటే ఆ పేర్లు ఎలా ఉన్నాయో చూసి అలాంటి పేర్లనే వాడి మీ పేజీకి తగిన వర్గాన్ని సృష్టించండి. ఉదాహరణకు, మీరు ఒక స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడి పేజీ రాస్తే, అల్లూరి, మద్దూరి, భోగరాజు, బోసు, గాంధీ, నెహ్రూ వగైరాలపేజీలు చూడండి. అక్కడి వర్గాలను ఇక్కడ వాడండి.
::::::::::::ఈ కొత్త వర్గానికి కనీసం ఒక మాతృవర్గం ఉండడం మాత్రం తప్పనిసరి.
::::::::::::మార్గదర్శకాలు రూపొందేలోపు, వర్గాలకు సంబంధించి మీకు ఏ ఇతర సహాయం కావాలన్నా నన్ను అడగండి. నాకు తెలిసినంత మేరకు నేను సాయం చేస్తాను. నాకూ తెలియనివి మనిద్దరం కలిసి నేర్చుకుందాం. ఒక నెలలో మనం వర్గాలకు సంబంధించి, ఒక సంతృప్తికరమైన స్థాయికి చేరేలా ప్రయత్నం చేద్దాం. మీ సందేహాలను నా చర్చ పేజీలో రాయండి. నేను సమాధానాలు రాస్తాను. అవసరమైతే, రాత్రి 7 నుండి 10 లోపు మనం ఫోనులో కూడా మాట్లాడుకోవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:43, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== వర్గాల చర్చ నిర్ణయం జరిగే అంతవరకు పాత వర్గాల స్థానంలో కొత్త వర్గాలు సృష్టించవద్దు ==
దయచేసే వర్గాల చర్చ పెండింగ్లో ఉండగా మరలా పాత వర్గాలను పక్కనపెట్టి మన అభిప్రాయం ప్రకారం మరలా కొత్త వర్గం సృష్టించటం కొత్తవాటిని సృష్టించి ఆ వర్గంలో పాత వర్గాల నుండి. వ్యాసాలు బదిలీ చేయడం వికీపీడియా మార్గదర్శకాలకు విరుద్ధం. దయచేసి గమనించగలరు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:21, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగే అండి [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:34, 27 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 15:38, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెలుగు వికీపీడియా మొదటి పేజీ నిర్వహణ ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో తెవికీబడి వేదిక ద్వారా "'''తెలుగు వికీపీడియా మొదటి పేజీ నిర్వహణ"''' అనే అంశం మీద [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర ]] గారు శిక్షణ ఇస్తారు. '''తేదీ 27.09.2026, సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.'''
గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 15:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ఒక పెజిలొ infobox లో Spouse ఎలా మర్చాలో తెలియట్లేదు. ==
https://l1nk.dev/38cqzdu ఈ వైకొం విజయల క్ష్మి గాయకురాలు పేజీలొ infobox లో Spouse- భార్య పేరు అని ఉంది, భర్త అని ఉండాల్సిన చోట. ఎవరైనా మార్చండి. [[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] ([[వాడుకరి చర్చ:Svpnikhil|చర్చ]]) 06:34, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] గారూ లింకు తప్పు ఇచ్చారు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:55, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] గారూ, వచ్చింది లెండి. అవసరమైన మార్పు చేసాను.
::తెవికీ లోని పేజీకి లింకు ఇవ్వడానికి <nowiki>[[ ]]</nowiki> -ఇలా వికీలింకు ఇస్తే సరిపోతుంది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:28, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ప్రత్యేక పేజీలు లింకు ఏమైందంటే.. ==
గతంలో ప్రత్యేక పేజీలు లింకు సైడుబారులో ఉండేది. ప్రత్యేకపేజీలను చూడడానికి వీలుగా ఉండేది. సుమారొక ఏడాది కిందట, మీడియావికీ సాఫ్టువేరు కొత్త వెర్షనులో దాన్ని తీసేసారు. దాంతో ప్రత్యేక పేజీలను చేరుకోవాలంటే వెతుకుపెట్టెలో ఇచ్చి వెళ్ళాల్సి వస్తోంది. ఇప్పుడు ఆ లింకు కావాలంటే ఏ వికీకి ఆ వికీలో ఈ లింకును సైడుబారులో పెట్టుకోవాల్సిందే. మనకు ఇది అవసరం కాబట్టి, దాన్ని సైడుబారులో పెట్టాలని నిర్వాహకులకు అభ్యర్థన.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:13, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:నేను బుక్ మార్క్ లో పెట్టుకున్నాను. లింక్ :https://w.wiki/7a4T [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:17, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::నాకు తెలిసి వీటి అవసరం చాలామందికి తెలియదనుకుంటున్నాను. వీటి మీద తెవికీ బడిలో ఒకరోజు క్లాసు ఇస్తే బాగుంటుంది.అవకాశముంటే నేను ప్రిపేర్ అవుతాను. మీరు ఇస్తే ఇంకా మంచిది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:30, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ఇప్పుడు అవసరం, దాన్ని సైడుబారులో పెట్టేందుకు చర్యలు తీసుకోవడం. రెణ్ణిమిషాల పని. కానీ, అది నిర్వాహకులే చెయ్యగలరు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:20, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ప్రత్యేక పేజీలు లింకు ఎడమవైపు సైడుబారులో ఉంటేనే సులభంగా ఉంటుంది. @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు సూచించినట్టుగా సైడుబారులో పెట్టుకుందాం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:11, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, ఔనండి. సైడుబారులో లింకు ఉండాలి. బుక్మార్కులు అనేవి వ్యక్తిగతం. లింకు లేకపోతే అలాంటివి ఎవరికి వాళ్ళు చేసుకుంటారు. లింకులుండడం సైటుకు ముఖ్యం.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:24, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు సూచించినట్టుగా ఎడమవైపు సైడుబారులో ప్రత్యేక పేజీలు లింకు చేర్చాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:15, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు, @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు. ఒక సంవత్సరం కిందట, [[వికీపీడియా:రచ్చబండ/పాత చర్చ 95#కనబడుట లేదు|దీని గురించి రచ్చబండలో రాసాను]]. కానీ, ఆ లింకు ఎందుకు తీసేసారో ఎవరూ పట్టించుకోలేదు, నేనూ పక్కన పడేసాను. ప్రత్యేక పేజీల అవసరం వచ్చినపుడల్లా [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారు చెప్పినట్టు ఏదో ఒక పద్ధతి ద్వారా ఆ పేజీకి వెళ్తూండేవాణ్ణి. ఆ లింకు ఎందుకు తీసేసారా అని అనుకుంటూ ఉండేవాణ్ణి. ఇవ్వాళ వెతికాను, ఎందుకు తీసేసారు? ఎవరు తీసేసారు అని. విషయాలు తెలిసాయి. అంచేతనే లింకు పెట్టమని రాసేసాను, మీరు వెంటనే చేసేసారు. ధన్యవాదాలు, మళ్ళీ.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:30, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== కొత్త ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ను స్థాపించాలి ==
గతంలో ట్వింకిల్ గాడ్జెట్లో సమస్య వచ్చినపుడు దాన్ని పరిష్కరించడం మనకు సమస్యగా మారింది./ దాని కోడు మొత్తం ఒకటో రెండో ఫైళ్ళలో ఉండడంతో దాన్ని సరిచెయ్యడం తలకు మించిన పనైంది. అప్పుడూ వీవెన్ గారు కొత్తగా రాసేందుకు ప్రయత్నం చేసారెఉ గానీ అది మధ్య లోనే ఆగిపోయింది. దాంతో మనకు ట్వింకిల్ లోని విశేషాలు పనిచెయ్యకుండా అలాగే ఉండిపోయాయి.
ఈలోగా ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ను దాని డెవలపర్లు సమూలంగా మార్చివేసారు. గతంలో ఉన్న నాలుగైదు ఫైళ్ళ స్థానే 20 కి పైగా ఫైళ్ళను సృష్టించారు. ప్రస్తుతం ఎన్వికీలో అది పని చేస్తోంది. దాన్నే మనం కూడా స్థాపించుకోవాలి. అందుకు గాను, కింది ఫైళ్ళను ఎన్వికీ నుండి దిగుమతి చేసుకోవాలి. ఈ ఫైళ్ళలో మూడో నాలుగో ఈసరికే ఉన్నాయి. వాటిని ఓవర్ రైటు చేస్తూ దిగుమతి చెయ్యాలి. ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన పని కాబట్టి దిగుమతి అభ్యర్థనలు పేజీలో కాకుండా ఇక్కడ రాస్తున్నాను. వీటిని దిగుమతి చేసుకున్నాక, గాడ్జెట్ డెఫినిషను, ట్వింకిల్ కాన్ఫిగరేషను వగైరా ఫైళ్ళలో మార్పులు చెయ్యాల్సి రావచ్చు. ముందు కింది ఫైళ్ళను దిగుమతి చేసుకుందాం. నిర్వాహకులు పరిశీలించవలసినది:
* MediaWiki:Twinkle-pagestyles
* MediaWiki:Gadget-Twinkle.js
* MediaWiki:Gadget-twinklearv.js
* MediaWiki:Gadget-twinklewarn.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleblock.js
* MediaWiki:Gadget-twinklewelcome.js
* MediaWiki:Gadget-twinkletalkback.js
* MediaWiki:Gadget-twinklespeedy.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleprod.js
* MediaWiki:Gadget-twinklexfd.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleimage.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleprotect.js
* MediaWiki:Gadget-twinkletag.js
* MediaWiki:Gadget-twinklediff.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleunlink.js
* MediaWiki:Gadget-twinklerollback.js
* MediaWiki:Gadget-twinkledeprod.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchdelete.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchprotect.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchundelete.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleconfig.js
* MediaWiki:Gadget-Twinkle.css
[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:52, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:11, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::నేను దిగుమతి చేయటానికి ప్రయత్నించగా మీకు అనుమతిలేదని సందేశం చూపించింది.ఈ విషయంలో అధికారి హోదాలో ఉన్న @[[వాడుకరి:రవిచంద్ర]] గారు జోక్యం చేసుకోవలసిందిగా కోరుచున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:51, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::: నేను ప్రయత్నిస్తానండీ - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:02, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::: [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, [[ప్రత్యేక:దిగుమతి|దిగుమతి పేజీ]] ద్వారా ప్రయత్నించాను. అన్నీ మీడియావికీ నేమ్స్పేసులోకి దిగుమతి అయ్యాయి. కానీ మొదటిది మాత్రం '''దిగుమతి విఫలమైంది: దిగుమతి చెయ్యడానికి పేజీలేమీ లేవు.''' అని చూపిస్తోంది. దాన్ని మళ్ళీ ప్రయత్నిస్తాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:17, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ ధన్యవాదాలు. ఒక్కోసారి అలానే చూపిస్తుంది, మరలా మరలా ట్రై చేయండి, ఒకవేళ అది ఆల్రెడీ దిగుమతి వుండవచ్చు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:31, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: నిజంగానే ఆంగ్ల వికీలో MediaWiki:Twinkle-pagestyles అనే పేరుతో పేజీ ఏమీ లేదు మనం దిగుమతి చేయడానికి. అది MediaWiki:Gadget-Twinkle-pagestyles అయ్యుండవచ్చని ఊహించి దానిని కూడా దిగుమతి చేశాను. ఇక మనం ట్వింకిల్ ఉపకరణాన్ని వాడటానికి అధికారి హోదాలో చేయవలసిన పనులు ఏమైనా ఉంటే చేయగలను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 17:03, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::ప్రస్తుతం గతంలో ఉన్న ఆప్షన్స్ నాకు చూపించటంలేదు. మరి మీకు ఎలా చూపిస్తున్నావో... వెంటనే తగిన చర్యలు చేపట్టగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 17:09, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, పై జాబితాలో MediaWiki:Gadget-twinklearv.js అనే పేజీ దిగుమతి కాలేదు. ఒకసారి మళ్ళీ ప్రయత్నించండి. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:57, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, దిగుమతి చేశాను.- [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 15:47, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, [[మీడియావికీ:Gadgets-definition]] పేజీలో browsing లో నాలుగో పాయింటు దగ్గర (ట్వింకిల్ కు సంబంధించినది) ఇప్పుడు ఉన్నదాన్ని తీసేసి, కింది టెక్స్టును చేర్చండి:
:::::Twinkle[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.user,mediawiki.util,jquery.ui.dialog,jquery.tipsy,moment|rights=autoconfirmed]|morebits.js|morebits.css|Twinkle.js|twinkleprod.js|twinkleimage.js|twinklebatchundelete.js|twinklewarn.js|twinkleblock.js|twinklespeedy.js|friendlyshared.js|twinklediff.js|twinkleunlink.js|friendlytag.js|twinkledeprod.js|friendlywelcome.js|twinklexfd.js|twinklebatchdelete.js|twinklebatchprotect.js|twinkleconfig.js|twinklefluff.js|twinkleprotect.js|twinklearv.js|friendlytalkback.js [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:14, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, మార్చాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:29, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నాకు ఓపెన్ అయింది. నేను చేర్చవచ్చా [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:19, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ మిమ్మల్ని దిద్దుబాట్లు చెయ్యనిస్తే, చేర్చవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:41, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారూ, [[వాడుకరి:Pranayraj1985]] గారూ, [[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, TW అనే పేరుతో సవరించు, చరిత్ర వగైరా లింకుల పక్కన కొత్త Twinkle ట్యాబు కనిపిస్తోందా? కనిపిస్తే, అందులో మెనూలు ఏమేం ఉన్నాయో చెప్పండి. నేను ప్రస్తుతం దీనిమీద పనిచేస్తున్నాను. వెంటనే సమాధానమిస్తే పనికొస్తుంది. ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:07, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:12, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::CSD, XFD, PP Last, Unlink, D-Batch,P-Batch, Config ఇవి కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:14, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ డైలాగ్ బాక్సులు తెరుచుకుంటున్నవి, ఇంకా WEl ఇలాంటివి రావాలనుకుంటాను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:33, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ధన్యవాదాలు. ఆ warn, wel, block, వంటి మెనూ ఐటములు వాడుకరి, వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే వస్తాయండి. చూడండి. వాటిలో కొన్ని నిర్వాహకులకే (మీకే) కనిపిస్తాయి, నాలాంటి వారికి కనిపించవు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:03, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::పరిశీలించాను.అవును. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:11, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ముందు config అనే లింకు నొక్కండి. అప్పుడు తెరుచుకున్న పేజీలో పొడుగాటి ఫారం ఒకటి రావాలి అది వచ్చిందో లేదో చెప్పండి (నాకు రాలేదు). ఆ తరువాత ఒకసారి అన్ని లింకులూ పనిచేస్తున్నాయో లేదో చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:16, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] మిగతా లింకులను పరీక్షించేటపుడు - డయలాగ్ బాక్సు తెరుచుకుంటే చాలు. ఆ పై ముందుకు వెళ్ళనక్కరలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ స్క్రీన్ షాట్ పంపాను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:25, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు చెప్పిన కొత్త.Twinkle ట్యాబు కనిపిస్తోంది. మెనూలో 12 లింకులు ఉన్నాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:15, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, ముందు config అనే లింకు నొక్కండి. అప్పుడు తెరుచుకున్న పేజీలో పొడుగాటి ఫారం ఒకటి రావాలి అది వచ్చిందో లేదో చెప్పండి (నాకు రాలేదు). అలాగే ఆ మెనూలో ఏమేం లింకులున్నాయో కూడా చెప్పండి.
:::::::::ఆ తరువాత ఒకసారి అన్ని లింకులూ పనిచేస్తున్నాయో లేదో చూడండి. డయలాగ్ బాక్సు తెరుచుకుంటే చాలు. ఆ పై ముందుకు వెళ్ళనక్కరలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:17, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, config అనే లింకు నొక్కాను, వేరే పేజీ ఓపెన్ అయ్యింది. కానీ, అందులో ఫారం కనిపించలేదు. మెనూలో ఇంకులన్నీ చెక్ చేసాను. అన్నీ పనిచేస్తున్నాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:42, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] ంగార్ ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:44, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు మెనూలో 12 లింకులు ఉన్నాయి అని అన్నారు, నాకు వ్యాసంపేజీలో 8, వ్యాస చర్చాపేజీలో 3, వాడుకరి చర్చాపేజీలో 13 ఐటమ్సు కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:17, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::ట్వింకిల్, వేరువేరు పనుల కోసం అనేక మూసలను వాడుతుంది. ఇంగ్లీషులో 600 పైనే ఉన్నాయి. మన దగ్గర దాదాపు 500 ఉన్నాయి. అయితే మన దగ్గర అవసరం లేనివి కూడా ఉన్నాయి. ఇంగ్లీషు వికీలో [[En:Category:Templates used by Twinkle]] అనే వర్గంలో ఉన్న మూసలన్నిటినీ దిగుమతి (వీటిలో కొన్ని మన దగ్గర ఉన్నాయి. వాటిని ఓవెర్రైటు చేద్దాం) చేసుకుందాం. మన దగ్గర ఉన్న్ వర్గం [[:వర్గం:Templates used by Twinkle]] ఇది ఇంగ్లీషు వర్గానికి అనుసంధానమై ఉంది. నిర్వాహకులెవరైనా ఇంగ్లీషులో ఉన్న వర్గాలన్నిటినీ దిగుమతి చెయ్యవలసినది. దిగుమతి చేసాక, గతంలో మనం చేసుకున్న అనువాదాలను పునరుద్ధరించాలి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:40, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, కింది పేజీలను కూడా దిగుమతి చెయ్యండి:
:::::# Mediawiki:Gadget-morebits.js
:::::# Mediawiki:Gadget-morebits.css
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlyshared.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlytag.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlywelcome.js
:::::# Mediawiki:Gadget-twinklefluff.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlytalkback.js
:::::# Wikipedia:Twinkle/Preferences
:::::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:04, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: ఇవి కూడా దిగుమతి చేశాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:29, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, సమస్య పరిష్కారం కానట్టుంది. మరిన్ని వివరాలు చూడాలి. నేను చూ, మీకు చెప్పడం, మీరు చెయ్యడం.. దీనికి టైం పడుతోంది. మీరే వెతికి సమస్య ఎక్కడుందో చూడండి. ఒకవేళ మీకు కుదరని పక్షంలో నాకు తాత్కాలికంగా ఇంటర్ ఫేస్ నిర్వాహకుడు హోదా ఇవ్వండి. నేను చూస్తాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:59, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::అలా చేస్తే బాగుంటుంది, యిద్దరూ పరిశీలించి తెలుసుకోవటానికి వీలుగా ఉంటుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:21, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, నేను నా జావాస్క్రిప్టు ఫైలులో మార్పులు చేసి చూసాను. పనిచేసింది. ట్వింకిల్ ట్యాబు కనిపించింది. అన్ని విశేషాలూ పనిచేస్తున్నాయి (అంటే, మెనూను నొక్కినపుడు చూపించాల్సిన డయాలాగ్ బాక్సులను, వాటి లోని ఫీల్డులతో సహా చూపిస్తోంది. నేను ఆపై యాక్షన్ పార్టుకు పోలేదు.) నాకు అర్థమైనంతలో ఇక్కడ జరిగిన లోపం ఏంటంటే.. Twinkle Preferences ను నొక్కినపుడు Wikipedia:Twinkle/Preferences కు కాకుండా Commons:Twinkle/Preferences అనే పేజీకి పోతోంది. అంచేత ట్వింకిల్ అభిరుచులు సెట్ కాలేదు. అది ఒక ముఖ్యమైన సమస్య (బహుశా అది ఒక్కటే సమస్య అయి ఉండవచ్చు కూడా). పోతే, కాన్ఫిగ్ పేజీలోని డేటా అంతా హార్డ్ కోడెడుగా కనిపిస్తోంది. అందువలన లోకలైజేషను చేసినపుడు తెలుగు లేబుళ్ళు ఇక్కడికి రాకపోవచ్చు (మన ప్రస్తుత సమస్య ఇది కాదు). మీరే చేస్తే పై మార్పు చేసి చూడండి. అది పనిచెయ్యకపోతే, ఇంకా సమస్యలున్నాయేమో చూడండి. ఒకవేళ నాకు అనుమతులివ్వాలని భావిస్తే, ఇంటర్ఫేసు అడ్మిన్తో పాటు, ట్రాన్స్వికీ దిగుమతిదారు అనుమతి కూడా ఇవ్వండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:27, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, మీకు ఒక వారం పాటు ఇంటర్ఫేసు అడ్మిన్ అనుమతి ఇచ్చానండీ. ట్రాన్స్ వికీ దిగుమతి దారు అనుమతి మాత్రం నేను ఇవ్వలేనని చెబుతోంది. అది కావాలంటే నేను దిగుమతి చేయగలను. క్షమించాలి. నేను సమయం లేక పరిశీలించలేక పోతున్నాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 15:41, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, మరొక పద్ధతి, మెరుగైన పద్ధతి ఏంటంటే, Github నుండి నేరుగా స్థాపించుకోవడం. మీరు దీన్ని చూసే ఉండవచ్చు బహుశా. అయితే దీని ద్వారా స్థాపించాలంటే నాకు కాస్త గీకు పరిజ్ఞానం కావాలనుకుంటాను. మానవికంగా చేసేది కాకపోతే అప్పుడు అది ప్రయత్నించవచ్చు. మానవికంగా చెయ్యగలిగినా కూడా ఆ తరువాత ఆ మెరుగైన పద్ధితికి మారితేనే మంచిది.. అది ఫ్యూచర్-ప్రూఫ్ అనుకుంటాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:34, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెలుగు వికీపీడియా: విస్తరణ ప్రణాళిక-2027 ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికీపీడియా వ్యాసాలు, వ్యాసాల నాణ్యతను విస్తరించడానికి, గూగుల్ ఇప్పుడు అంటే 2025-26 సంవత్సరాలకి అందిస్తున్న సహకారానికి కొనసాగింపుగా, తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ తరపున రాబోయే 2027 సంవత్సరానికి కార్యాచరణ ప్రణాళిక ప్రతిపాదన సమర్పించవలసి ఉంది. వివరాలు [https://w.wiki/W3c5 ఈ పేజీ]లో చూడగలరు. చూసి తమ అభిప్రాయాన్ని త్వరలో తెలియచేయగలరు.
ధన్యవాదాలు. తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:05, 2 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:49, 2 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== అధికారులు కావాలి ==
మనకు నలుగురు అధికారులుండేవారు. వారిలో ఇద్దరికి, జూన్ 11 న ఆ అనుమతులను తీసేసారు- కారణం తెలీదు. ఆ పని చేసింది, మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి.
ప్రస్తుతం మనకు ఇద్దరే అధికారులున్నారు. మామూలుగా అయితే, మనలాంటి వికీకి ఇద్దరు సరిపోతారు. కానీ వాళ్ళలో ఒకరు చాలాకాలంగా చురుగ్గా లేరు. మిగిలిన ఆ ఒక్కరు చురుగ్గా లేని పక్షంలో పనులు ఆగుతాయి. అంచేత కనీసం మరొక్కరు అధికారిగా ఉండాలనేది నా ప్రతిపాదన. ప్రస్తుతం చురుగ్గా ఉన్న నిర్వాహకుల్లో ఒకరు అధికారిగా స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకోవడం ఒక మార్గం. లేదంటే, ఇటీవల తొలగింపుకు గురైన ఆ ఇద్దరు అధికారుల్లో కనీసం ఒకరు, ఇకపై చురుగ్గా పనిచేస్తామని సముదాయానికి విశ్వాసం కలిగిస్తే, వాళ్ళు తిరిగి ప్రతిపాదన చేసుకోవడం. పరిశీలించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:21, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:పనులుకు అంతరాయం లేకుండా ఉండాలంటే అదనంగా ఇప్పుడు ఉన్న ఇద్దరు కాకుండా మరో ఇద్దరు అధికారులు తప్పనిసరిగా, అత్యవసరంగా స్యీయప్రతిపాదన చేసుకోవటానికి ముందుకురావాలి. వారే నిర్వాహకత్వ బాధ్యతలకు కూడా స్వీకరించాలి. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:42, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అవునండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. మూసలు దిగుమతి చేయాలని ప్రత్నించినపుడు, మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి నా అధికారి హోదా అనుమతులను తీసేసారని గమనించాను. ఎందుకు తీసేసారనే కారణం తెలియలేదు. అనుమతులను తీసేయడానికి ముందు నోటీస్ లాంటిది ఇచ్చుంటే బాగుండేది. అయితే, ఇకపై నేను అధికారిగా చురుగ్గా పనిచేయాలనుకుంటున్నాను. నేను తిరిగి అధికారి హోదా పొందడానికి సభ్యులు సహకరించాలని కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:35, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు గత నెలలో 22 నిర్వాహక పనులు చేసినట్లు చూసాను. + ఇకపై చురుగ్గా ఉంటానని చెబుతున్నారు. కాబట్టి ఆయన తిరిగి అధికారి అవడంలో నాకు అభ్యంతరం లేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:20, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు తిరిగి అధికారిగా కొనసాగటానికి నాకు అభ్యంతరంలేదు. ముందుకు వచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:37, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గార్లు ధన్యవాదాలు. అధికారి హోదా కోసం మళ్ళీ స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకుంటాను.--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 06:07, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ ==
ఈ చర్చలో [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియజేయటానికి వారం రోజులు గడువు ముగుస్తుంది. ఇంకా ఆసక్తిఉన్న తెవికీ సమూహం సభ్యులు వెంటనే వారి అమూల్యమైన అభిప్రాయాలు సూచనలు రాయగలరు, వాటి అన్నిటినీ క్రోడీకరించి విధాన నిర్ణయ చర్చాపేజీని మరలా సముదాయం దృష్టికి తీసుకునిరావటానికి సహకరించగలరు.ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:54, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:41, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== యూజర్ ఇంటర్ఫేసులో వాడుకరుల కృషికి లింకులు ==
తెవికీలో మనం చేసే దిద్దుబాట్ల పేజీకి ఇచ్చే లింకులు రకరకాలుగా ఉన్నాయి.
* వాడుకరి డ్రాప్డౌను జాబితాలో "నా మార్పులు" అని ఉంది.
* వాడుకరి, వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో ఉండే సైడుబారులో ఇది "వాడుకరి రచనలు" అని ఉంది
* మన దిద్దుబాట్లను చూపే పేజీ శీర్షికలో "ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి రచనలు" అని ఉంది.
వీటలో మార్పులు, రచనలు వగైరాలను ఒకే పేరుకు తేవాలి అని భావించి, వాటిని కింది విధంగా మారుద్దామని నా ప్రతిపాదన.
* నా మార్పులు - '''తోడ్పాట్లు'''
* వాడుకరి రచనలు: '''వాడుకరి తోడ్పాట్లు'''
* ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి రచనలు - '''ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి తోడ్పాట్లు'''
వీటిపై అభిప్రాయం రాయవలసినది. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:52, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:నమస్కారం @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు,
:వాడుకరి "మార్పులు" లేదా "రచనలు" అనే పదాల కంటే "తోడ్పాట్లు" అనే పదం మరింత సముచితంగా ఉంటుంది. వికీపీడియాలో కేవలం వ్యాసాలు రాయడమే కాకుండా, దిద్దుబాట్లు చేయడం, వ్యాకరణ దోషాలు సరిదిద్దడం, చిత్రాలు చేర్చడం వంటి ఎన్నో రకాల పనులు జరుగుతుంటాయి కాబట్టి, వీటన్నింటికీ "తోడ్పాట్లు" అనేది చక్కని పర్యాయపదం. ప్రస్తుతం డ్రాప్డౌన్ మెనూలో ఒకటిగా, సైడ్బార్లో మరొకలా, పేజీ శీర్షికలో వేరేలా ఉండటం వల్ల కొత్త వాడుకరులకు కాస్త గందరగోళంగా అనిపించవచ్చు. మీ సూచన ప్రకారం అన్నిచోట్లా ఒకేపేరు ఉంటే ఇంటర్ఫేస్ చాలా స్పష్టంగా, ఒకే ప్రమాణంతో కనిపిస్తుందని నా అభిప్రాయం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:08, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఇక్కడఒక వివరణ ఇవ్వాలి.. తోడ్పాటు అనేది ఎక్కడ చూసినా ఏకవచనం గానే చూస్తాం, తోడ్పాట్లు అనే వాడుకను నేను చూళ్ళేదు. ఇక్కడ కూడా తోడ్పాటు అనేది వాడొచ్చు గానీ, బహువచనంగా ఉంటే ఎక్కడైనా ఏకవచన రూపం అవసరమైనపుడు వీలుగా ఉంటుందని ఇలా రాసాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:11, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అందించిన సవరణలు లేదా అందించిన అనే పదంతో కలిపి మరోది ఏమైనా అర్థవంతంగా ఉంటే బాగుంటుంది. లేదా ఇంకా మెరుగైన పదం మన కంటపడేదాకా ఉన్నవాటిని ఏకరూపతగా మార్చటం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:46, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, "అందించిన సవరణలు" అంటే తోడ్పాట్లే గదా! పైన @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు చెప్పినట్టు, మనం ఇక్కడ చేసేది సవరణలు మాత్రమే కాదు, చిత్రాలు చేర్చడం వంటి ఇతర పనులు కూడా ఉన్నాయి. తోడ్పాట్లు అనేది వాడుకరుల కృషిని మెరుగ్గా చూపిస్తోంది. పైగా ఇంటర్ఫేసులో వాడే పదాలు వీలైనంత క్లుప్తంగా ఉండాలి. అంచేత, ఈ రెంటిలో తోడ్పాట్లు అనేది మెరుగు అనిపిస్తోంది. పరిశీలించండి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:26, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::అలాగే కానివ్వండి, నా అభిప్రాయం అర్థవంతమైన పదంతో ఏకరూపత పాటించాలనేదే నా ప్రధాన అభిప్రాయం [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:34, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వ్యాసాలలో మూకుమ్మడిగా వర్గాలు చేర్చే టూల్ ==
ఈ టూల్ గతంలో సృష్టించిన వ్యాసాలకు చేరని వర్గాలు అంటే వికీడేటాకు లింకు కలిపి, ఇంకా వ్యాసంలో చేరని వర్గాలను ఎన్నిటినైనా ఒకే క్లిక్ తో చేర్చటానికి ఈ టూల్ బాగా పనిచేస్తుంది.దీనిని అమర్చుకోవటానికి ఈ దిగువన వివరించబడింది.
# ప్రతి యూజరు కామన్ JS పేజీ సృష్టించుకునే అవకాశం ఉంది. లోగడ సృష్టించుకోని వారు ఇప్పుడు సృష్టించుకోవాలి.
#ఇది వాడుకరి పేజీకి అన్ని అనుబంధపేజీలులాగనే ఈ పేజీకూడా ఉంటుంది. వాడుకరి:యూజరు పేరు/common.js అని సృష్టించుకోవాలి.
#పేజీలో mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Saroj/CatSync.js&action=raw&ctype=text/javascript'); ఈ లింకును కాపీ చేసి, పేస్ట్ చేయాలి.
#లింకును చేర్చిన తరువాత షిప్ట్ కీని నొక్కి పెట్టి రీలోడ్ బటన్ నొక్కండి, లేదా Ctrl-shift-R నొక్కండి (యాపుల్ మాక్ బుక్ లో Cmd-shift-R నొక్కండి. ఈ సందేశం కామన్ JS పైన ఉంది పరిశీలించగలరు.
#ఏదేని ఒక వ్యాసాన్ని ఎంచుకోండి.
#ఆ వ్యాసం పైన చదువు, సవరించు, చరిత్ర వ్యూ టాబ్ మోడ్ లో చివరన ⋮ ఇలా మూడు చుక్కల మీద క్లిక్ చేయండి.
#క్లిక్ చేయగానే టూల్ బాక్స్ డ్రాప్ డౌన్ ఆప్సన్లు కనపడతాయి, వాటిలో ఈ టూల్ కు చెందిన Sync categories అనే యాక్షన్ బటన్ ఉంటుంది.
#Sync categories క్లిక్ చేసిన వెంటనే ఒక పాప్ అప్ ఆ వ్యాసంలో చేరని వర్గాలను గుర్తించి జాబితాగా మన ముందు పెడుతుంది.
#పాప్ అప్ పైన ADD అనే బటన్ మీద క్లిక్ చేయాలి. దానిని క్లిక్ చేయగానే అన్ని వర్గాలు స్యయంచాలకంగా వ్యాసంలోని వర్గాల బార్ లో చేరతాయి, అయితే ఆ వ్యాసం వికీడేటాకు లింకు అయిఉండాలి, చేర్చే వర్గాలు తెలుగు వికీపీడియాలో సృష్టించి వికీడేటాకు లింకు కలిపి ఉండాలి. మనం వికీపీడియాలో ఏదేని వ్యాసం సవరించేటప్పుడు దీని ద్వారా ఆ వ్యాసానికి చేరాలిసిన వర్గాలను చేర్చవచ్చు. దీనిని అందరూ ఉపయోగించుకొనగలరు.
దీనిమీద మీ స్పందనలు తెలియజేయగలరు. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 12:28, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:బ్రౌజరు కాషె తీసిన తరువాత పని చేస్తోంది అండి. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:44, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, చాలా ఉపయోగకరమైన టూల్ పరిచయం చేశారు. ధన్యవాదాలు.--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 14:26, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అనువాద పరికరంలో ఉన్నట్లే, ఇక్కడ కూడా, ఏ వర్గాలకైతే భాషాలింకులు ఉంటాయొ< ఆ వర్గాలను చూపిస్తుంది. వ్యాసానికి కూడా భాషా లింకులు ఉండాలి. బాగుంది [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారు. మీరు ఇలాంటి వాటి గురించి తెవికీబడిలో శిక్షణ ఇస్తే బాగుంటుంది. (అప్కోర్స్, నేర్పేందుకు మీరు సిద్ధంగానే ఉన్నా, నేర్చుకోవాలనే ఆసక్తి ఉండి, శిక్షణకు హాజరయ్యే తీరిక ఓపిక ఉన్నవాళ్ళం ఉండాలనుకోండి.)__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:37, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మీ ప్రోత్సాహమే మాకు బలం, ధన్యవాదాలు 🙏 [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:40, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఈ రచ్చబండను పాత చర్చల లోకి తరలించాక, దీన్ని రిఫరు చెయ్యడం కాస్త కష్టంగా ఉంటుంది. వీటిని [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు]] వంటి పేజీలో చేరిస్తే బాగుంటుంది. రిఫరెన్సు పరంగా ఇలాంటివి మెరుగైన పేజీలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:41, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ ఇందులో నా గొప్పేమీ లేదు. ఇది నేను మరోచోట నుండి సేకరించింది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:44, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::మీరు చేర్చటానికి నాకేమీ అభ్యంతరం లేదు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:46, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::నాకు తెలుసు మీకు అభ్యంతరం ఉండదని. :-) కానీ, నేను చేర్చను, మీరే చేర్చండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:48, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::అలాగే సార్ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:54, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మంచి టూల్ ని తీసుకు వచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు 🙏 <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 06:40, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|శ్రీనివాస్]] గారూ ఎవరో చేసినది సేకరించి మీ ముందు ఉంచాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:44, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మంచి టూల్ గూర్చి తెలియజేసినందుకు ధన్యవాదాలు➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 15:25, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: చాలా ఉపయోగకరమైన పరికరం. రామారావు గార్కి ధన్యవాదాలు--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 15:37, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@గురువులు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]]గారికి ధన్యవాదాలు.. చక్కని టూల్ నేర్పించారు.. ఇలా మరికొన్ని పరిచయం చేస్తే, ఆలస్యంగానైనా (వీలు చూసుకుని) తప్పకుండా నేర్చుకుంటాను -[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 02:28, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కొత్త వాడుకరులు, కొన్ని మెరుగుదలలు ==
{{Ping|MYADAM ABHILASH}} గారూ, మీరు తెవికీలోకి కొత్త వాడుకరులను తీసుకువస్తున్నారని మీరు గతంలో రాసిన సమాచారాన్ని ఆధారం చేసుకుని భావిస్తున్నాను. ఈ విషయంలో మీకు అభినందనలు. అయితే, కొత్తవారికి మొదట్లో తెవికీలాంటి ప్లాట్ఫాంలో నేర్చుకోవాల్సింది చాలానే ఉంటుంది. నేను చూసినంతలో వారి వ్యాసాలు సరిదిద్ది, వాటిని ఉదాహరణగా చూపిస్తూ వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో ఎలా మెరుగుపరుచుకోవచ్చో రాయాలనుకుంటున్నాను. ఒకరిద్దరితో మొదలుపెట్టాను. ఈ వాడుకరి మీరు తీసుకువచ్చినవారేనా? [[వాడుకరి_చర్చ:Mamatha123#సూచనలు,_అభినందనలు]] ఒకవేళ మీరు తీసుకొచ్చినవారే అయితే, వీరి వాడుకరి పేర్ల జాబితా ఏదైనా వికీపీడియా నేమ్స్పేస్లో కార్యక్రమం గురించి వివరిస్తూ రాస్తారా? అలాగైతే, సహాయం అందించేందుకు వీలుగా ఉంటుంది. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 11:11, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] గారూ, దయచేసి ఈ అంశం మీద ప్రతిస్పందించండి. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:26, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారు ఆలస్యంగా స్పందిస్తున్నందుకు చింతిస్తున్నాను. వాడుకరుల జాబితా కొరకు ఈ [[wmfdashboard:courses/Boli_Cheto_Foundation/Wikimedia_Internship_2026/home|ఔట్రీచ్ డ్యాష్ బోర్డ్]] చూడండి! మీ సహాయానికి ధన్యవాదాలు - [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|అభిలాష్ మ్యాడం]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 04:52, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీమీడియా సదస్సులకు హాజరైన వాడుకరులకు ==
వికీమీడియా ఫౌండేషను, తాను నిర్వహించే ప్రాజెక్టులకు సంబంధించి పలు సదస్సులను నిర్వహిస్తూ ఉంటుంది. తెవికీ తరపున కూడా ఈ సదస్సులకు వాడుకరులు హాజరౌతూ ఉంటారు. అక్కడ వారు అనేక విషయాలు నేర్చుకుంటారు. వారు అక్కడి విశేషాలను, తమతమ అనుభవాలను, తాము నేర్చుకున్న సంగతులనూ తెవికీలో రాస్తే ఆ సదస్సుకు హాజరవని తోటి సభ్యులకు ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. పరిశీలించవలసినది. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:19, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అవును @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, అందుకోసం తెవికీలో ప్రత్యేకంగా ఒక వేదిక లాంటిది ఏర్పాటుచేసుకొని అందరూ ఆ వేదికలో రాస్తే బాగుటుంది. ఎవరైనా చూడాలి అనుకున్నా అన్నీ ఒకేచోట లభిస్తాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:11, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: ఒక వేదిక ఏర్పాటుచేయమని మనవి. సదస్సులకు హాజరైన సభ్యులు ఇందులో వివరాలు, అనుభవాలు రాద్దాము.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:43, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::మంచి ఆలోచన [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:47, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఈ ఆలోచన నాకు పదేళ్ళ కిందటే వచ్చింది. 2016లో చంఢీగడ్ లో జరిగిన వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా సదస్సుకు వెళ్ళినపుడు అక్కడి విషయాలను క్లుప్తంగా [[వాడుకరి:Pranayraj1985/ప్రయోగశాల#వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా 2016లో తెవికీ బృందం|వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా 2016లో తెవికీబృందం]] అని నా ప్రయోగశాలలో రాసుకున్నాను. తరువాత దానిని వివరణాత్మకంగా రాయాలి అనుకున్నా కుదరలేదు. ఇకపై నేను హాజరయ్యే వికీమీడియా సదస్సుల గురించి తప్పకుండా రాస్తాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:15, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, సమగ్రంగా రాసారు, బాగుంది. మీరు దీనికి ఆద్యులు కాబట్టి, మీరే ఆ వేదికను మొదలుపెట్టి రాయండి.
:::::ఎప్పటివో ఇప్పుడెందుకు అనుకోకుండా, పాతవాటి గురించి కూడా గుర్తున్నంతలో రాద్దాం. ఈ పేజీ వికీపీడియా పేరుబరిలో ఉంటుంది. దానికి ఉపపేజీలుగా ఒక్కో సదస్సు గురించి రాస్తాం. ఉదాహరణకు:
:::::* ప్రధానపేజీ: '''వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు'''
:::::* ఉపపేజీ: '''వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు/2016 వికీ కాన్ఫరెన్స్ ఇండియా, చండీగఢ్'''
:::::ఈ ఉపపేజీ లింకులను ప్రధానపేజీలో పెడతాం. ఒకరి కంటే ఎక్కువ మంది హాజరైనపుడు, అదే ఉపపేజీలో వేరువేరు విభాగాల్లో తమ అనుభవాలను రాస్తారు. ఏమంటారు? అవసరమనుకుంటే ప్రధాన పేజీకి మరింత మెరుగైన పేరు పెట్టండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:04, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు సూచించనట్టుగానే పేజీని పెడుదాం. అయితే, 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు' అని పెడితే, వికీ సదస్సుల వివరాలు ఉండే పేజీ అనుకునే అవకాశం ఉంది. అయితే మనం రాసేది వికీ సదస్సుల వివరాలే కాబట్టి ఆ పేరు సరిపోతుంది. కానీ మనం వాడుకరుల అనుభవాలు కూడా రాస్తున్నాం కనుక 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు-వాడుకరుల అనుభవాలు', 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సుల అనుభవాలు', లాంటి పేర్లు ఉంటే బాగుంటుందేమో, ఇతర సభ్యుల అభిప్రాయాలు రాసాకా పేజీ పెడుదాం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 07:28, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::సూపర్, @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, మీరు చెప్పినదే కరెక్టు. అలాగే పెడదాం.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:40, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు సూచించిన పైరెండు పేర్లు అర్థవంతంగానే ఉన్నవి. ఏదైనా పర్వాలేదనిపిస్తుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:48, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, పేజీ ఒపెట్టెసి రాసెయ్యండి సార్. అంతగా అయితే, ఆ తరువాత తరలించుకోవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:53, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: ఆలోచన చాలా బావుంది. 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు-వాడుకరుల అనుభవాలు' పేరు సమగ్రంగా ఉంది.--[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:20, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గార్లకు... [[వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సుల అనుభవాలు]] అని ప్రధాన పేజీ సృష్టించాను. పరిశీలించగలరు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 13:24, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ధన్యవాదాలు.@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారూ ఈ మధ్యకాలంలో అలా వెళ్లినవారు మీ దృష్టిలో ఉంటే వారి వాడుకరి చర్చాపేజీలో కోరగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:58, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఇటీవల జరిగిన వికీ కాన్ఫరెన్స్ ఇండియాలో పాల్గొన్న తెవికీ సభ్యుల చర్చాపేజీలో రాశాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:50, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్-2 ==
సభ్యులకు నమస్కారం, మీ అందరి మద్దతుతో 2023 జూలైలో నేను [[వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్|తెలుగు వికీపీడియా అధికారి హోదా]] పొంది, బాధ్యతలు నిర్వర్తించాను. 2025 ఏప్రిల్ నుండి 2026 ఆగస్టు వరకు 16 నెలలపాటు నా వ్యక్తిగత కారణాల వల్ల తెవికీ నిర్వహణలో క్రియాశీలకంగా పని చేయలేకపోయాను.
మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి, వికీలో క్రియాశీలకంగా లేని అధికారులును తొలగించే క్రమంలో 2026 జూన్ 11న నా అధికార అనుమతులను కూడా తీసేసారు. అయితే, ఇకపై నేను అధికారిగా చురుగ్గా పనిచేయాలనుకుంటున్నాను కాబట్టి, తెవికీ నిమయాలను అనుసరించి నేనే మళ్ళీ అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి చేస్తూ [[వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్-2]] పేరున మరో ఉపపేజీ తయారుచేశాను. ఆ ఉపపేజీని పరిశీలించి 2026 అక్టోరు 15వ తేదిలోపు తమ మద్దతును తెలుపవలసిందిగా సముదాయ సభ్యులను కోరుతున్నాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 07:51, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# :సరే నండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:37, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# హండ్రెడ్ వికీడేస్ చాలెంజ్ టైటిల్ విన్నర్ [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] గారు ఆదర్శంగా పది సంవత్సరాలు ప్రతి రోజూ ఒక ఆర్టికల్ రాసిన ఘనత సాధించిన మీకు ముందుగా శుభాకాంక్షలు. అదే స్పూర్తితో నేను రోజుకో వ్యాసం రాస్తూ ఐదవ సంవత్సరంలో కొనసాగుతున్నాను. అధికార హోదా కొరకు [[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్ 2.O]] గారికి నా సంపూర్ణ మద్దతు - [[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 01:39, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#:బావుందండి. అభినందనలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:07, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#::ధన్యవాదాలు మేడం గారు..! [[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 08:39, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కొత్త ట్వింకిల్ ==
కొత్త ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ స్థాపన పూర్తయింది. అందరికీ అది అందుబాటులో ఉంది. దానికి గుర్తు ఏంటంటే..
#. పైన ఉండే పేజీ లింకుల చివర TW అనే అనే లింకు పక్కన డౌన్ యారోతో కనిపిస్తుంది. దాన్ని నొక్కితే మెనూ కనిపిస్తుంది. పక్కనున్న బొమ్మ చూడండి. [[File:TW link screenshot.png|right|thumb]]
#. ఆ మెనూలో ఏయే లింకులు ఉంటాయి అనేది మీరు ఉన్న పేజీని బట్తి ఉంటుంది. అంటే వ్యాసం పేజీలో ఉండే మనూకు, వాడుకరి పేజీలో ఉండే మెనూకూ తేడా ఉంటుందన్న మాట.
#. ఆ మెనూ లోని లింకులను నొక్కినపుడు, సంబంధిత పనికి సంబంధించిన పేజీ తెరుచుకుంటుంది (ఉదా: config) లేదా డయలాగు పెట్టె తెరుచుకుంటుంది (ఉదా:CSD)
#. config నొక్కినపుడు, కాన్ఫిగరేషను పేజీ తెరుచుకుంటుంది. అందులో పొడుగాటి కాన్ఫిగ్ ఫారము తెరుచుకుంటుంది. అందులో మీ సెట్టింగులను పెట్టుకోవచ్చు. ఆ ఫారానికి దిగువన ఉన్న Save changes బొత్తాన్ని నొక్కినపుడు ఆ సెట్టింగులు [https://te.wikipedia.org/wiki/ప్రత్యేక:MyPage/twinkleoptions.js మీ స్వంత twinkleoptions.js] అనే పేజీలో సేవవుతాయి. ఆ సెట్టింగులను మార్చుకున్నపుడల్లా ఆ పేజీలో సేవవుతూ ఉంటాయి.
[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, [[వాడుకరి:వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారూ కాన్ఫిగ్ లింకును కూడా పరీక్షించండి. ఈ పనిలో పాల్గొన్న మీకు ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:55, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:chaduvari|చదువరి]] గారూ ఎంతో కాలం నుండి మూలనపడ్డ ట్వింకిల్ ఆప్షన్స్ శ్రమ తీసుకుని పునరుద్ధరణ గావించినందుకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:08, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:డైలాగ్ పెట్టెలు తెరవడం వరకూ ఫంక్షనాలిటీ పనిచేస్తోంది. కానీ అక్కడి నుండి ముందుకు పోతే లోపం తలెత్తుతోంది. దాదాపుగా అన్నీ కూడా ఒకే లోపం. చాట్గుప్తా గారిని అడుగుతున్నాను. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:02, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ఇది కూడా పరిష్కారమైంది. నేను రెండు మూడు పరీక్షలు చేసాను, బాగానే పని చేసాయి. మీరు కూడా పరీక్షించండి. సమస్యలుంటే ఇక్కడ రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:27, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:49, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::స్వాగత మూస, PROD ట్యాగులను చేర్చినపుడు అవి పనిచేయడం లేదు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:52, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::నాకు కూడా పలుమార్లు ప్రయత్నం చేసినా ఫలించలేదు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:59, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఏది ఫలించలేదు? మిగతావి కూడా పరీక్షించారా? కొంచెం వివరంగా రాయవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:07, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నేను కొత్తవాడుకరికి [[వాడుకరి చర్చ:Palle Bheemsen]] స్వాగత సందేశం పంపించటానికి WEL చెప్పటానికి ప్రయత్నించగా {{subst:undefined}} అనే మూస చేరుతుంది. గతంలో మనకు వచ్చే సందేశం రాలేదు. ఒకవేళ నేను ఏమైనా తప్పు చేసానా? [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:12, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ wel నొక్కినపుడు వచ్చిన డయలాగ్ పెట్టెలో ఏ మూసను ఎంచుకున్నారు?__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:23, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మీ సమాధానం కోసం చూస్తున్నాను. అదే పేజీలో నేను స్వాగత సందేశం పెట్టాను. నాకు లోపం తలెత్తలేదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:28, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మీరు సమాధానం రాసే లోగా నేను మీ twinkleoptions.js ను చూసాను. అందులో మీరు welcome చేసేందుకు ఒక మూస పేరు కనబడలేదు నాకు. వికీపీడియా:Twinkle/Preferencesపేజీ తెరిచి అందులో వికీపీడియా:Twinkle/Preferences అనే చోట స్వాగతం మూస పేరు ఇవ్వండి. సేవ్ చేసి అప్పుడు మళ్ళీ ప్రయత్నించండి.
:::::::::మిగతా విశేషాలు పరీక్షించారో లేదో, అవి పనిసేస్తున్నాయో లేదో మీరు రాయలేదు. వాటి సంగతి కూడా రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:53, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ సందేశం ఇవ్వటానికి ఆలస్యం అయినందుకు క్షమించాలి.Type of welcome:Non-English Welcomes అనే ఆప్సన్ ఎన్నుకున్నాను.వాడుకరి చర్చాపేజీలో ఇలా వస్తుంది. {{subst:welcomeen}} ఈ మూసలో welcomeen చివరి en ను తొలగిస్తే అప్పుడు మామూలుగా ఆహ్వాన సందేశ చూపిస్తుంది. వికీపీడియా:Twinkle/Preferencesపేజీ తెరిచి అందులో వికీపీడియా:Twinkle/Preferences అనే చోట స్వాగతం మూస పేరు ఇవ్వండి. ఈ మార్పులు నేను చేయలేకపోయాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:36, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, Type of welcome లో Non-English Welcomes అనేది ఎంచుకున్నారా? బహుశా అదే సమస్యబయి ఉండవచ్చు. ఇతర మెనూ అయిటములు పని చేస్తున్నాయో లేదో చూడండి. అన్నీ పరీక్షించండి సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:35, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] మస్యలన్నింటినీ ఒకేసారి పరిష్కరిద్ధాం సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:37, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ కాస్త సమయం పడుతుంది, నేను సందర్బాన్నిబట్టి పరీక్షించి ఒకచోట నోట్ చేసి చర్చలో ప్రవేశపెడతాను. గతంలో డైలాగ్ బాక్స్ లో ఎంపికలు ఎంచుకునే పనిలేదు. నేరుగా WEL క్లిక్ చేసి SUBMIT నొక్కగానే సందేశం చూపించేది. అది ఎవరికైనా సులభంగా ఉండేది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:08, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::::సర్లే @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|సార్]].__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:13, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ స్వాగతం పనిచేసింది. తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు (ద-ధ) అనే పేజీలో csd, prod రెండూ పెట్టాను. ఇప్పుడు ఆ పేజీని రామారావు గారు తొలగించారు. మిగతావి కూడా పరీక్షించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:09, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ wel నొక్కినపుడు {{subst:undefined}} అని వస్తుంది. ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 07:49, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, wel నొక్కినపుడు వచ్చిన డయలాగ్ బాక్సులో ఏ వికల్పాన్ని ఎంచుకున్నారు?__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:25, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, మీ [[వాడుకరి:K.Venkataramana/twinkleoptions.js]] పేజీని ఇంకా సృష్టించలేదు. మీరు [[వికీపీడియా:Twinkle/Preferences]] పేజీలో ఉన్న ఫారంలో వికల్పాలను ఎంచుకుని సేవ్ చేంజెస్ నొక్కండి. అప్పుడు వాడుకరి:K.Venkataramana/twinkleoptions.js పేజీ ఉనికి లోకి వస్తుంది. అప్పుడు మళ్ళీ ట్వింకిల్ మెనూను పరీక్షించండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:39, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అందరికీ ఒక విన్నపం. ట్వింకిల్ పనిచేస్తోంది. దానికి గుర్తు - ప్రతి పేజీ లోనూ TW అనే ట్వింకిల్ ట్యాబు కనిపిస్తుంది.
:* దాని కింద మెనూ ఉంటుంది. ఆ మెనూ లో ఉండే ఐటములు పేజీని బట్టి మారుతాయి. వ్యాసం పేజీలో కొన్ని ఐటములుంటే, వాడుకరి పేజీలో వేరే ఐటములుంటాయి.
:* ఆ మెనూ ఐటముల్లో చివర config అనే ఐటము ఉంటుంది.
:* ముందు దాన్ని నొక్కి, అప్పుడు వచ్చే పేజీలోని ఫారములో మీ అభిరుచులను ఎంచుకోండి. welcome అనే విభాగంలో కొత్త వాడుకరులని స్వాగతించే మూస పేరును ఇవ్వండి.
:* ఆ ఫారాన్ని భద్రపరచండి.
:* ఇక ఏదో ఒక పేజీ తెరిచి, మెనూ లోని అంశాలను పరీక్షించండి. (పరీక్షించే ముందు, మెనూ ఐటము ఏం పని చేస్తుందో తెలుసుకుని, అది సరైన పని అయితేనే పరీక్షించండి.)
:ఫలితాలు ఎలా ఉన్నాయో ఇక్కడ రాయండి. ముఖ్యంగా ఇబ్బందులు ఎదురైతే తప్పకుండా రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:02, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]], [[User:Pranayraj1985]], [[వాడుకరి:K.Venkataramana]] గార్లకు - కొత్త ట్వింకిల్లో చేసిన పరీక్షల వివరాలను [[వికీపీడియా చర్చ:ట్వింకిల్/కొత్త ట్వింకిల్ 2026]] పేజీలో రాయవలసినది. __[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:21, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అలాగేనండీ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:51, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండి @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:35, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''
Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary.
The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/>
Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes.
Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 09:29, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 -->
== నాకు ఇచ్చిన ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ==
[[వాడుకరి:రవిచంద్ర]] గారూ, కొత్త ట్వింకిల్ స్థాపన పూర్తైంది. నాకు ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. నా పరీక్షల్లో అన్ని మెనూలూ పనిచేస్తున్నై. అయితే, కొన్ని మెనూలు నిచెయ్యడం లేదని కొందరు అన్నారు. అవి పనిచెయ్యకపోవడానికి కారణం, ట్వింకిల్ లోపం కాదని నేను అనుకుంటున్నాను. పరీక్షలో వివిధ వికల్పాలను ఎంచుకుని చూడడానికీ, అలాగే అన్ని అంశాలనూ పరీక్షించడానికీ ఇంకా సమయం పట్టేట్టుంది. అవన్నీ చేసాకనే సమస్యపై స్పష్టత వస్తుంది. అప్పుడు మీడియావికీ పేజీల్లో మార్పులెమైనా చెయ్యాల్సి వస్తే, నాకు మళ్ళీ ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. లేదా ఇప్పుడే పొడిగించాలి. గమనించవలసినది. ధన్యవాదాలు.__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:27, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:కొంతకాలం పొడిగిస్తేనే మంచిదని నా అభిప్రాయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:01, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::మళ్ళీ ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇవ్వడం కంటే, ఇప్పుడిచ్చిన అనుమతుల కాలం పొడగిస్తే సరిపోతుంది.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:38, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ఇదే సమయంలో @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారు అవకాశం ఉంటే ట్వింకిల్ ఆప్షన్స్ మీద ఒక క్లాస్ తీసుకుంటే బాగుంటుంది అని నా అభిప్రాయం. ఈ మధ్య కాలంలో ట్వింకిల్ వాడటం తగ్గింది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:21, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::సరే [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|సార్]]___ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 13:23, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::మీ అంగీకారం తెలిపినందుకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:22, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారు ధన్యవాదాలు. ఈ ఆదివారం వీలవుతుందా? [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:38, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారూ, అలాగేనండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 03:57, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మరో నెల రోజులు మీకు ఇంటర్ఫేస్ అడ్మిన్ బాధ్యతలు పొడిగించాను. ట్వింకిల్ ని మరింత మెరుగ్గా తీర్చిదిద్దండి. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 16:55, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]],@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]]@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]]: Wel, Warn మెనూలు కూడా పనిచేస్తున్నాయి. ఇప్పుడు ట్వింకిల్ అభిరుచులు సెట్ చేసుకోకపోయినా అవి పనిచేస్తాయి. వాటిని మళ్ళీ పరీక్షించవలసినది. అలాగే ఇతర మెనూలను కూడా మళ్ళీ పరీక్షించండి; తద్వారా ఇప్పుడు చేసిన మార్పుల వలన ఇదివరలో పనిచేసినవి, ఇప్పుడు కూడా పనిచేస్తున్నాయని నిర్థారించుకోవచ్చు. ఫలితాలను, మామూలుగానే [[వికీపీడియా చర్చ:ట్వింకిల్/కొత్త ట్వింకిల్ 2026]] పేజీలో రాయండి. ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:06, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ఈ రోజు చూస్తే Wel పనిచేస్తోందండి. ఇంతకు ముందు చేయలేదు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:15, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::గతంలో పనిచేసిన విధంగా యిప్పుడు పనిచేస్తుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:19, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ఇప్పుడు Wel, Warn మెనూలు, వ్యాసాలలో tag మెనూ కూడా పనిచేస్తున్నాయి. ఇదివరకు పనిచేయలేదు. ధన్యవాదాలు ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 10:56, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::[[ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] వ్యాసంలో PROD, XFD ట్యాగులను చేర్చాను. వ్యాస పేజీలో, వాడుకరి చర్చా పేజీలో [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] లింకు వచ్చింది. అదే విధంగా మూసను చేర్చినపుడే [[వికీపీడియా:Articles for deletion/ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] పేరుతో కొత్త పేజీ సృష్టించబడింది. ఏదైనా ఒకటి ఉండేటట్లు సరిచేయండి.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 12:26, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఇప్పుడు వాడుకరి పేజీలో Wel, Warn మెనూలు, వ్యాసాలలో tag మెనూ కూడా పనిచేస్తున్నాయి. అయితే, వెల్ కం చెప్పినపుడు నా సంతకం రాలేదు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:41, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, అది మూస సమస్య అండీ, ట్వింకిల్ది కాదు. వెల్కం మూసలు చాలానే ఉన్నాయి గదా, మీరు ఏ మూసను ఎంచుకున్నారో ఒకసారి చూడండి. క్లుప్తస్వాగతం వంటి మూసల్లో సంతకం ఉండదనుకుంటాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:04, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, కొత్త ట్వింకిల్ కోసం అనేక పేజీలను దిగుమతి చేసుకున్నాం. గతం లోని ఫైలులో చేసుకున్న అనేక అనువాదాలను ఈ కొత్త ఫైళ్ళలో తిరిగి చేసుకోవాలి. అవి ఇంకా చెయ్యలేదు. ముందు అన్ని మెనూలు పనిచేసే స్థితికి తెచ్చాక, అనువాదాలు, వికీకరణ, తెవికీకరణ చేద్దామనుకున్నాను.
::::అలాగే, అనేక మూసలను కూడా దిగుమతి చేసుకోవాల్సి ఉంది. బహుశా వాటిలో కొన్ని మూసలను కూడా అనువదించాల్సి ఉంది. (వాటి అనువాదం నేను ఒక్కడినే చెయ్యలేను. అందరూ తలా ఒక చెయ్యివెయ్యాలి.) అవి కూడా దిగుమతి అయ్యాక, అన్నీ ఒకసారే చేద్దామని అనుకున్నాను.
::::ప్రస్తుతానికి అన్ని మెనూలు పనిచేస్తున్నట్లే రిపోర్టులు వస్తున్నాయి కాబట్టి, ఇక అనువాదాలు చెయ్యడం మొదలెట్టవచ్చు. ప్రస్తుతం మీరు చూపిన పేజీ పేరును ఎన్వికీ నుండి తెవికీ పేజీ పేరుకు మార్చాను. ఒకసారి మళ్ళీ పరీక్షించి చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:34, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, వ్యాసాలలో XFD ట్యాగు చేర్చినపుడు, [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/పెద్ద భాషా నమూనాలు]] తో పాటు [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీలు సృష్టించబడ్డాయి. అందులో [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీలో [[వికీపీడియా:Articles for deletion/పెద్ద భాషా నమూనాలు]] అని వస్తుంది. దానిని సరిచేయగలరు. [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీకి సరైన వర్గం కూడా చేర్చేటట్లు సరిచేయగలరు. ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 02:27, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: [[పి. సుధీర్ కుమార్]] వ్యాసంలో XFD ట్యాగు చేర్చినపుడు, వాడుకరి చర్చా పేజీలో [[Wikipedia:Articles for deletion/పి. సుధీర్ కుమార్]] పేజీ లింకు వస్తుంది. దానిని కూడా సరిచేయగలరు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 02:33, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు - పేజీ సృష్టింపు ==
తెవికీలో చేయాల్సిన పనులను ఒకే చోట నమోదు చేయడానికి [[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] పేజీని సృష్టించాను. సభ్యులు తమకు తెలిసిన లేదా గుర్తుకు వచ్చిన పనులను ఆ పేజీలో చేర్చవలసిందిగా కోరుతున్నాను. ఇలాంటి పేజీ ఆంగ్ల వికీపీడియాలో కూడా ఉంది. పేజీ నిర్వహణకు అంటే సమాచారం ఎలా చేర్చాలి పట్టికలో లేక ఇతరత్రా మార్గాలు ఏమైనా ఉంటే తెలుపగలరు ([[:en:Wikipedia:To-do list]]). [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:07, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగే అండి. మొదలు పెట్టాను మెల్లగా. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 19:44, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:41, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఒక వివరణ:
:ఇక్కడ మన సృష్టించుకున్న [[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] పేజీలో చూపిస్తున్నది వేరు, {{tl|To do}} జాబితా, దాని లక్ష్యం, దాన్ని సృష్టించే పద్ధతి ఇవన్నీ వేరు. ఈ టుడూ జాబితాను పేజీకి ఉపపేజీగా సృష్టిస్తాం. ఉదాహరణకు [[అల్లూరి సీతారామరాజు]] పేజీకి టుడూ జాబితా తయారు చేసేందుకు [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు]] అనే పేజీకి [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు/To do]] అనే ఉపపేజీని సృష్టిస్తాం (ఈ ఉపపేజీని చర్చ పేజీకి అనుబంధంగా సృష్టిస్తాం, వ్యాసం పేజీకి కాదు. వ్యాసం పేజీకి ఉపపేజీలుండవు). ఆ తరువాత [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు]] పేజీలో {{tl|To do}} అనే మూసను చేరుస్తాం. ఆ ఉపపేజీలో రాసిన సమాచారాన్ని ఈ చర్చ పేజీలో ఒక పెట్టెలో కనబడుతుంది. ఉదాహరణ కోసం [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari]] పేజీ చూడవచ్చు:
:* [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari/To do]] అనే ఉపపేజీలో చెయ్యాల్సిన పనుల జాబితా ఉంది.
:* [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari]] పేజీలో {{tl|To do}} అనే మూసను పెట్టి పై జాబితాను ఒక పెట్టెలో ప్రముఖంగా కనబడేలా చూపించాను.
:ఈ జాబితా, ప్రధానబరి లోని పేజీల్లో కొలాబొరేషనుకు తోడ్పడుతుంది. [[:en:Wikipedia:To-do list]] పేజీలో ఈ పద్ధతిని వివరించారు. అందుకోసం వాళ్ళు ఆ పేజీకి అనుబంధంగా [[:en:Wikipedia:To-do list/to do]] అనే ఉపపేజీని సృష్టించి, అందులో రాసిన జాబితాను [[:en:Wikipedia:To-do list]] పేజీలో చూపించారు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:33, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ ఈ విషయం గురించి ట్వింక్విల్ శీక్షణాతరగతులలో కూడా @[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] మేడమ్ గారిని ఉద్దేశించి ప్రస్తావించారు. నా వివరణ ఇవ్వటానికి ఎందుకో ఆడియో పనిచేయలేదు. మరలా వివరంగా చర్చాపేజీలో వివరించినందుకు ధన్యవాదాలు. [[:en:Wikipedia:To-do list]] కు కలిపిన వికీడేటా లింకు తొలగించాను.[[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] అనే శీర్షికను దారిమార్పులేకుండా ఆ పేజీని దానిలో ఉన్న వివరాలకు అనుగుణంగా [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] గా మార్చాను. ఆ పేజీ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం కూడా వివరించాను. నేను 2019 డిసెంబరు నుండి ఇలాంటి సమస్యలను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు/పరిశీలించవలసిన పేజీలు]] అనే సాండ్ బాక్స్ పేజీలో నోటు చేస్తున్నాను. నా పేజీలో రాస్తే ఎవ్వరూ చూడరని, ఇలాంటి సమస్యల పరిష్కారం ఏ ఒక్కరివల్లనో కావనే ఉద్దేశ్యంతో [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] పేజీలో రాసాను. ఈ పేజీని గురించి మీరు ఇంకా ఏమైనా సూచనలు ఇవ్వగలరని ఆశిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:16, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, టుడూ పేజీ ఉద్దేశం ఏమిటనేది వివరించదలచాను తప్ప, మీరు సృష్టించిన పేజీ అవసరం లేదని కాదు. ఆ పేజీని అదే పేరుతో ఉండనివ్వండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:43, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::[[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] ఇలా మార్చానండీ, ఎందుకంటే ముందు, ముందు, [[:en:Wikipedia:To-do list/to do]] దీనికి అవరోధంకాకుండా ఉండాలి. ఇలా ఉన్నా [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] పర్వాలేదు అనుకుంటున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:31, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీబడి-తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు-ట్వింకిల్ ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో [[వికీపీడియా:తెవికీ బడి/శిక్షణా కార్యక్రమాలు/2026|తెవికీబడి]] వేదిక ద్వారా " '''తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు-ట్వింకిల్"''' అనే అంశం మీద చదువరి గారు శిక్షణ ఇస్తారు. '''తేదీ 18.10.2026, సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.''' గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికిమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:40, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== మాడ్యూల్:User కంటెంట్ మోడల్ మార్చాలి. ==
[[మాడ్యూల్:User]] అనేది సరిగ్గా పనిచెయ్యడం లేదు. అది వాడినపుడు, Script error: No such module "user".. అనే లోపాన్ని చూపిస్తోంది. కారణం తెలియలేదు. కానీ దాని కంటెంటు మోడలు "వికీపాఠ్యం" అని ఉంది. ఇతర మాడ్యూళ్ళ మోడలు Scribunto module అని ఉంది. బహుశా ఇదే కారణం కావచ్చు. దాని కంటెంటు మోడలును మార్చే అనుమతులు నాకు లేవు. ఆ మార్పు చెయ్యవలసినదిగా నిర్వాహకులకు అభ్యర్థన. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:48, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, దీనిని ఎలా చేయాలో చెబితే నేను చేస్తాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:41, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::నేను చేసాను. చేసి కూడా 4 రోజులకు పైగా అయింది.[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:30, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వర్గాల నామకరణ విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు — మొదటి దఫా చర్చకు ఆహ్వానం ==
తెవికీలో వర్గాల నామకరణంలో స్థిరత్వం లోపించడం వల్ల, ఒకే విషయానికి సంబంధించిన వర్గాలు రెండు, మూడు వేర్వేరు పేర్లతో విడిపోతున్న సమస్యపై, తగిన విధాన నిర్ణయాలు ప్రతిపాదించే ఉద్దేశంతో గౌరవ సముదాయ సభ్యులు [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|ఇక్కడ]] ఇప్పటికే ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు వెల్లడించిన సంగతి మనందరికి తెలుసు. అందులో గుర్తించిన సమస్యలు చాలానే ఉన్నాయి. అయితే వాటన్నింటినీ ఒకేసారి చర్చకు పెడితే గందరగోళం, అనిశ్చితి ఏర్పడే అవకాశం ఉందని భావించి, ప్రస్తుతానికి మూడు విభాగాలపై మాత్రమే [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ#వర్గాల నామకరణ విధాన ప్రతిపాదనలు|విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు]] చర్చను ప్రవేశపెడుతున్నాను. దీనిపై గౌరవ సముదాయ సభ్యులు ప్రతిపాదిత వర్గాలపై, విధివిధాన నిర్ణయాలపై స్పందించగలరని కోరుచున్నాను.
గమనిక:ఈ చర్చ ఈ రోజు నుండి 2026 అక్టోబరు 31 వరకు 2 వారాల పాటు తెరిచి ఉంటుంది. ఆలోపు వచ్చిన అభిప్రాయాల ఆధారంగా ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడిన నిర్ణయాలను అధికారిక విధానంగా నమోదు చేస్తాం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:08, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:03, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== "from నెల సంవత్సరం" లాంటి ట్రాకింగు వర్గాలు ==
మనకు అనేక ట్రాకింగు వర్గాలున్నాయి. ఇవి దాదాపుగా అన్నీ మూసల ద్వారానో, మాడ్యూళ్ళ ద్వారానో పేజీల్లో చేరేవే. ఎన్వికీ నుండి ఆయా మూసలను దిగుమతి చేసుకుని, వాటిని వాడినపుడు ఈ వర్గాలు ఆటోమాటిగ్గా పేజీల్లో చేరతాయి. వీటి పేర్లు చాలావరకు ఇంగ్లీషు లోనే ఉంటాయి, తెలుగీకరించినవి బహు తక్కువ; అవసరం కూడా అంతగా లేదు. వీటిలో కొన్ని వర్గాలు ఎర్రవర్గాలు కాగా, కొన్ని నీలి వర్గాలు.
కొన్ని ఉదాహరణలు:
* వర్గం:Articles containing potentially dated statements
* వర్గం:Articles with dead external links
* వర్గం:All articles needing additional references
* వర్గం:Articles with unsourced statements
* వర్గం:మౌలిక పరిశోధన కలిగివున్నాయని అనుమానమున్న వ్యాసాలు
* వర్గం:ప్రచార ధోరణిలో ఉన్న వ్యాసాలు
* వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు
ఇలాంటి వర్గాలన్నీ తెవికీకి ప్రయోజనం కలిగించేవే. తెవికీ నిర్వహణలో ఉపయోగపడేవే. వీటితో మనకు సమస్య లేదు, ఇవి ఉండాల్సిందే.
అయితే ఇదే ప్రయోజనం కోసం ఉద్దేశించిన వర్గాలు వేరేవి కూడా ఉన్నాయి. అవి కూడా ఇవే పేర్లతో ఉంటాయి, కాకపోతే చివర్లో from జనవరి 2025, from మే 2022 ఇలాంటివి చేర్చి ఉంటాయి. వి కూడా మూసల ద్వారానే వస్తాయి. ఉదాహరణకు -
* వర్గం:Articles containing potentially dated statements from జనవరి 2025
* వర్గం:Articles with dead external links from మే 2018
* వర్గం:All articles needing additional references from జనవరి 2012
* వర్గం:Articles with unsourced statements from జనవరి 2025
* వర్గం:మౌలిక పరిశోధన కలిగివున్నాయని అనుమానమున్న వ్యాసాలు from జనవరి 2025
* వర్గం:ప్రచార ధోరణిలో ఉన్న వ్యాసాలు from జనవరి 2025
* వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు from జనవరి 2025
నిర్వహణ పని ఆలస్యమై, పేరుకుపోయిన పనులను అవగొట్టేందుకు గాను, సీనియారిటీని బట్టి ప్రయారిటీ ఇచ్చేందుకు ఈ వర్గాలు పనికొస్తాయి. అంటే వర్గం:Articles with unsourced statements from జనవరి 2012 అనే వర్గంలో ఉన్న వ్యాసాలు ఎప్పుడో 2012 జనవరి నుండి మెరుగుదల కోసం వేచి చూస్తున్నాయన్నమాట. ఇంగ్లీషు వికీలో నిర్వహణ సరిగా చెయ్యకపోతే బ్యాక్లాగు బాగా పెరిగిపోతుంది కాబట్టి, వాళ్ళు ఈ ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. అలా చాన్నాళ్ళుగా వేచి చూస్తున్నవాటిపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టి వాటిలో తగు సవరణలు చేసి, సంబంధిత మూసను తీసేస్తారు, తద్వారా ఆ పేజీ ఈ వర్గం లోంచి పోతుంది. ఆ విధంగా ఈ వర్గం ఖాళీ అయ్యాక దాన్ని తొలగిస్తారు. ఇక ఆ వర్గంలోకి కొత్తగా వ్యాసాలు వచ్చి చేరే అవకాశమే లేదు కాబట్టి (2012 జనవరి ఇక ఎప్పటికీ తిరిగి రాదు కదా!) ఆ వర్గం అవసరమే లేదు ఇక.
అవే మూసలను మనమూ దిగుమతి చేసుకున్నాం కాబట్టి, ఆ మూసలను వాడినపుడు తెవికీలోనూ ఆటోమాటిగ్గా ఆ వర్గాలు పుట్టుకొస్తాయి. కానీ, వీటి అవసరం మనకు ఉందా అంటే, ఖచ్చితంగా లేదు అని చెప్పలేం గానీ, వాటి వలన కలుగుతున్న ప్రయోజనం బహు స్వల్పం. వాటి వలన ఇబ్బందులు కూడా ఉన్నాయి. అవి:
* మనకు బ్యాక్లాగులు ఉంటాయి గానీ, వాటిలో ఉండే వ్యాసాల సంఖ్య బహుస్వల్పం. ఇలాంటి ట్రాకింగు వర్గాలు మనకు దాదాపు 900 ఉంటే వాటిలో దాదాపు 700 వర్గాల్లో ఉన్న పేజీలు 10 లోపే.
* వీటి వలన మనకు నిర్వహణ పని ఎక్కువౌతోంది.
** ఈ వర్గాలను ఖాళీ చేసాక, తొలగింపు మూస పెట్టాలి
** వాటిని తొలగించాలి.
:ఈ పని చెయ్యడానికి ఎన్వికీలో బాట్లున్నై.
* ఈ వర్గాల్లోని పేజీలన్నీ మూల వర్గంలో ఎలాగూ ఉంటాయి. అంటే, "వర్గం:Articles containing potentially dated statements from జనవరి 2025" అనే వర్గం లోని పేజీలన్నీ "వర్గం:Articles containing potentially dated statements" అనే వర్గంలోనో "వర్గం:All Articles containing potentially dated statements" అనే వర్గం లోనో ఉంటాయి. కాబట్టి, ఈ "from నెల సంవత్సరం" వర్గాలు లేకపోయినా పర్లేదు.
* పైగా, పై 900 "from నెల సంవత్సరం" వర్గాల్లో దాదాపు 800 వర్గాలకు అసలు పేజీయే లేదు అంటే అవన్నీ ఎర్రవర్గాలే!
ఈ కారణాల వలన ఈ వర్గాలు అనవసరం అనీ, ప్రస్తుతమున్నవాటిని తొలగించవచ్చనీ, ఇకముందు సృష్టించనక్కరలేదనీ నా ఉద్దేశం. తొలగించడానికి పెద్దగా శ్రమ పడేది కూడా ఏమీ లేదు. పరిశీలించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:40, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:చాలా ముఖ్యమైన విషయంపై చర్చను లేవదీసినందుకు @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గార్కి ధన్యవాదాలు. నేను, ఈరోజు ఉపయోగించని వర్గాలు ప్రత్వేక పేజీలలోని ఇలాంటి 28 ఖాళీ వర్గాలకు CSD మూస పెట్టాను. నేరుగా తొలగించవచ్చు, కానీ ఇంకొకరు తొలగించగలరు అని మూస పెట్టాను. అయితే మీరు చెప్పే కోరిన వర్గాలు పేజీలో ఎక్కువ భాగం ఎర్రలింకులతో వ్యాసపేజీలకు లింకులు ఉన్నవి, లేదా నేరుగా వ్యాసాలలో కనపడుతుంటాయి. కొన్నిటికి ఎవరోఒకరు సృష్టించిన వర్గాలు సుమారు 60 వర్గాలకు పైగా ఉనికిలో ఉన్నవి.ఇవి దాచిన వర్గాలలో ఉన్నవి. దీనిమీద మీరు మార్గనిర్దేశనం ఇవ్వగలరు. ఈ పనికి నావంతు సహకారం అందించగలను. వ్యాసాలలో అనవసరమైన నిర్వహణ వర్గాలు కనపడే భాద తప్పి వ్యాసాలు నాణ్యతగా ఉండగలవు. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:36, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగే.. ఫలానా భాషలో మూలాలు ఉన్న పేజీలు, ఫలానా భాషలో పాఠ్యమున్న పేజీలు అంటూ కొన్ని వర్గాలున్నాయి. ఇవి మొత్తం 677 ఉన్నాయి. వీటిలో 448 వర్గాలు, వ్యాసంలో ఫలానా భాషలో పాఠ్యం ఉంది అని చెప్పేవి కాగా మిగతా 229, ఫలానా భాషలో మూలాలున్న వ్యాసాలు అనే వర్గాలు. వీటిలో 535 ఎర్రవర్గాలు. ఫలానా భాషలో మూలాలుంటే ఏంటి? అది తెలిస్తె తెవికీకి ఏవిధంగా ఉపయోగం? వీటిని బట్టి మనం ఏమైనా నిర్వహణ పనులు చేస్తామా? లాటిన్ భాషలో పాఠ్యమున్న పేజీలు 143 ఉన్నాయంట. ఈ సమాచారాన్ని బట్టి ఏ చర్యలు తీసుకుంటాము? ఇతర భాషల లోని మూలాన్ని తీసేసి దాని స్థానంలో తెలుగు మూలాన్ని చేరిస్తే ప్రయోజనమే గానీ, ఆ పని చేస్తున్నామా అనేది ఆలోచించాలి.
:ఇపుడు కింది వర్గాలు చూడండి:
:* CS1_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en) - 44723 పేజీలు
:* CS1_అమెరికన్_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en-us) - 7008 పేజీలు
:* CS1_Indian_English-language_sources_(en-in) - 4887 పేజీలు
:* CS1_బ్రిటిష్_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en-gb) - 2449 పేజీలు
:దాదాపు గత దశాబ్దంగా మనం రాస్తూ ఉన్న వ్యాసాల్లో 90% కి పైగా ఎన్వికీ నుండి అనువదించినవే అయినపుడు మూలాలు ఇంగ్లీషులో ఉండడంలో ఆశ్చర్యమేమీ లేదు. పైన ఇచ్చినవి పేజీల సంఖ్యలు, మూలాల సంఖ్యలు కాదు. ఒక్కో పేజీలో సగటున 5 మూలాలు ఉన్నాయనుకున్నా, మార్చాల్సిన మూలాలు లక్షల్లో ఉంటాయి. వీటిని తీసేసి, తెలుగు మూలాలను చేరుస్తామా?
:ఎన్వికీలో సాధారణంగా ఇంగ్లీషు మూలాలే చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి. అంచేత ఇతర భాషల్లోని మూలాలను ట్రాకు చేస్తే వాటిని వీలైనపుడు మార్చుకోవచ్చు. కానీ మనకు అలాక్కాదు, మనకు తెలుగులో ఉండే మూలాలు చాలా తక్కువ, ఇంగ్లీషు మూలాలే ఎక్కువగా ఉంటాయి. వీటి స్థానంలో తెలుగు మూలాలు చేర్చడంపై సమయం పెట్టడం వలన తెవికీకి కలిగే ప్రయోజనం తక్కువ అని నా ఉద్దేశం. పైగా ఆ మూలాలు తెలుగులో దొరకవు; మహా అయితే ఒక ఐదారు శాతం దొరుకుతాయేమో! ఒక పని చేయగలమా అనేది మాత్రమే కాదు, ఆ పని చేయడం వల్ల ఎంత ప్రయోజనం కలుగుతుంది, దానికి ఎంత సమయం వెచ్చించాలి అనేది కూడా మనం ఆలోచించాలి.
:వీటిపై పనిచేసి (ఉదాహరణకు 535 ఎర్రవర్గాలకు పేజీలు సృష్టించడం), అనవసరమైన నిర్వహణ పనులకు సమయం వెచ్చించకుండా ఉండటమే నా ప్రతిపాదన లోని ఉద్దేశం.
:;రెండు ముఖ్యమైన గమనికలు
::# ఈ వర్గాలు ఉన్నందువలన తెవికీకి లాభమేదైనా కలుగుతుందేమో తెలీదు గానీ, నష్టమైతే ఏమీ లేదు.
::# ఇపుడు ఈ వర్గాలు తీసేయడం గానీ తిరిగి కావాలనుకుంటే మళ్ళీ పెట్టుకోడం గానీ - మహా అయితే ఒక అరగంట పని, అంతే. (మళ్ళీ పెట్టినపుడు అన్ని వర్గాల్లో పేజీలు కనబడ్డానికి కొన్ని గంటలు సమయం పట్టొచ్చు.)
:పైన చూపిన హేతువుల మేరకు, ఈ వర్గాలను తొలగించాలని నా అభిప్రాయం. పరిశీలించండి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:03, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari| చదువరి]] గారూ క్షమించాలి, పై విషయాలన్నీ చదివాను, కానీ చివరకు అసలు చర్చ ముగింపు ఉద్దేశ్యం నేను అర్థం చేసుకోలేకపోయాను. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:21, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఈ వర్గాలను తొలగించాలనేదే నా ఉద్దేశమండి. తొలగించాలని మధ్యలో రాసాను గానీ, "ఈ వర్గాలు ఉన్నందువలన తెవికీకి లాభమేదైనా కలుగుతుందేమో తెలీదు గానీ, నష్టమైతే ఏమీ లేదు." అనే వాక్యాన్ని రాయడంతో కొంత అయోమయం ఏర్పడి ఉండవచ్చు. అది రాయడంలో నా ఉద్దేశం- ఆ వర్గాలను తీసేసినందువలన/ఉంచినందువలన కలిగే లాభనష్టాలు రెంటినీ చూపించడమే. అన్నీ రాసాక, చివర్లో నా ఉద్దేశాన్ని మళ్ళీ రాసి ఉంటే స్పష్టంగా ఉండేది. ఇపుడు రాస్తాను. దీన్ని చూపినందుకు ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:48, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నా అభిప్రాయం కూడా అదే, మీ అభిప్రాయాలతో నేనూ ఏకీభనిస్తున్నాను. చర్చతో ముగించకుండా సాధ్యమైనంత త్వరలో తదుపరి చర్యలు తీసుకోగలందులకు మిమ్మల్ని కోరుచున్నాను. ఈ పని మీరు చేపడితేనే బాగుంటుందని నా అభిప్రాయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:36, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం ==
సభ్యులందరికి నమస్కారం. యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ భావనతో భారతీయ, ఉక్రేనియన్ వికీపీడియా కమ్యూనిటీలు సంయుక్తంగా 9 రోజులు తే.15 – 24 ఆగస్టు 2026 నిర్వహించిన ప్రచారంలో భాగంగా తెలుగు వికీపీడియా సముదాయం తరపున ఈ వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం (Heritage Across Borders Campaign) ద్వారా మన సముదాయ సభ్యులు అందించిన విలువైన సహకారానికి ధన్యవాదాలు.
ప్రచార నిర్వాహకులు ప్రాజెక్ట్ పూర్తి అయిందని ప్రకటించారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ లో పాల్గొన్న వారికి ప్రమాణ పత్రాలను (సర్టిఫికెట్) అందచేస్తామని, వివరాలు పంపమని అడిగారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ లో పాల్గొన్నవారికి వారి చర్చా పేజీలో ఈ విషయం తెలియచేసాను. తెవికీ నివేదిక ఈ లింకులో చూడగలరు. https://w.wiki/duto .
తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:37, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:తెలుగు వికీపీడియాలో 'వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం' పోటీ నిర్వహించిన [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan Santhosh]], [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గార్లకు... వ్యాసాలు పరిశీలన విషయంలో సహకరించిన [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గార్లకు, పోటీలో వ్యాసాలు రాసిన వాడుకరులకు నా ధన్యవాదాలు. అలాగే పోటీలో గెలుపొందిన [[వాడుకరి:Nagarani Bethi|Nagarani Bethi]] (ప్రథమ స్థానం), [[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]], (ద్వితీయ స్థానం) [[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] (తృతీయ స్థానం) గార్లకు నా శుభాకాంక్షలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:42, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీలింకులే ఎందుకివ్వాలంటే.. ==
అంతర్గత లింకులను ఇచ్చేందుకు వికీలింకులే వాడాలి, పొడుగు, పొట్టి యూఆరెల్ లను వాడకూడదు. ఎందుకో తెలుసుకునేందుకు [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#వికీలింకులే ఇవ్వాలి|వాడుకరులకు సూచనలు]] పేజీ చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:55, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మంచి విషయం తెలియజేసినందుకు ధన్యవాదాలు. ఇది కొత్తవారూ పాతవారూ అందరు గమనించి గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన విషయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:51, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::చాలా ఉపయోగకరమైన విషయాన్ని తెలియజేశారు. ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:06, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ బడి శిక్షణా కార్యక్రమాల వేళలు గురించిన ప్రతిపాదన ==
[[వాడుకరి:Vgouripathi|గౌరీపతిగారు]] వాట్స్ అప్ లోను, తెవికీబడి పేజీ లోను కూడా తెవికీ బడి శిక్షణా కార్యక్రమాల వేళలు గురించిన అభ్యర్ధన చేసారు. ఈ [https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AA%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE_%E0%B0%9A%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%9A:%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80_%E0%B0%AC%E0%B0%A1%E0%B0%BF&diff=next&oldid=4451651 లింకు] చూడగలరు. ఈ విషయం పై సభ్యులు తమ అభిప్రాయం చెప్పి ఒక నిర్ణయం తీసుకోవలసింది అని కోరుతున్నాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 17:48, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:04, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== స్వరలాసిక మురళీమోహన్ గారికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం ==
తెలుగు వికీపీడియన్, అనువాదకుడు, రచయిత అయిన {{Ping|స్వరలాసిక}} మురళీమోహన్ గారికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం అందిస్తున్నట్టు ప్రకటించింది. కర్ణాటకకు చెందిన హెచ్. నరసింహయ్య ఆత్మకథ హోరాటద హదిని "పోరాట పథం" పేరిట అనువదించినందుకు ఈ పురస్కారం లభించింది.
హెచ్.ఎన్గా కన్నడ సమాజంలో సుప్రసిద్ధుడైన హెచ్ నరసింహయ్య భౌతిక శాస్త్రవేత్త, విద్యావేత్త, రచయిత, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హేతువాది. హెచ్. నరసింహయ్య అమెరికాలో న్యూక్లియర్ ఫిజిక్స్ చదువుకుని భారతదేశానికి తిరిగివచ్చి బెంగళూరులోని నేషనల్ కాలేజీలో అధ్యాపకునిగా ప్రారంభించి బెంగళూరు విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్సలర్ వరకూ వివిధ హోదాల్లో పనిచేశారు. వైస్ ఛాన్సలర్ హోదాలోనూ, తర్వాత కర్ణాటక లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ సభ్యునిగానూ సత్యసాయిబాబా వంటివారి మహిమల నుంచి బాణావతి వంటివాటివరకూ అభౌతిక విశ్వాసాల మీద పరిశోధనలు చేసి వాస్తవాలు వెలికి తీసేందుకు కమిటీలు, మిషన్లు ఏర్పాటుచేయడంతో సమాజంలో సంచలనం సృష్టించారు.
ఆయన ఆత్మకథను మురళీమోహన్ గారు కన్నడ నుంచి తెలుగులోకి 2023లో అనువదించి అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చారు. మరో విశేషం ఏమిటంటే, తెలుగు వికీపీడియాలో [[హెచ్.నరసింహయ్య]] వ్యాసాన్ని ఈ పుస్తకాన్ని అనువదించాలన్న సంకల్పం కలగడానికి చాన్నాళ్ళ ముందే 2016లోనే ఆయన రూపొందించారు.
ఈ సందర్భంగా మురళీమోహన్ గారికి అభినందనలు --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 11:25, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారికి ఈ సందర్భంగా అభినందనలు తెలియజేస్తూ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:32, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|కోడిహళ్ళి మురళీమోహన్]] గారూ, ఈ పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు అభినందనలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:44, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]], [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], [[User:Chaduvari|చదువరి]] గార్లకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. --[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 11:49, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారు ఈ పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు శుభాకాంక్షలు [[వాడుకరి:ఉదయ్ కిరణ్|ఉదయ్ కిరణ్]] ([[వాడుకరి చర్చ:ఉదయ్ కిరణ్|చర్చ]]) 11:59, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారికి ఈ సందర్భంగా అభినందనలు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:38, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|గురువు]]గారికి అభినందనలు..! -[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 16:16, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|మురళీమోహన్]] గారూ, మీరు అనువదించిన "పోరాట పథం" పుస్తకానికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు నా హృదయపూర్వక శుభాకాంక్షలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:55, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]],[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] గార్లకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. --[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 10:55, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:తెలుగు వికీపీడియన్, అనువాదకుడు, రచయిత అయిన {{Ping|స్వరలాసిక}} గారికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం అందించిన సందర్భంలో అభినందనలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:37, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు మేడమ్! [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 11:28, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== ఎక్స్టూల్స్ వారి పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించడం లేదు ==
తెవికీలో ప్రతిపేజీ లోనూ, శీర్షిక కిందనే కనిపించే పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించడం లేదు. పేజీ సృష్టించిన వాడుకరి, సృష్టించిన తేదీ, చివరిసారి తాజాకరించిన తేదీ,గణాంకాల లింకులు వగైరాలు ఈ పట్టీలో కనిపిస్తాయి. ఈ పట్టీ నిన్నటి (అక్టోబరు 22) నుండి కనిపించడం లేదు. అసలు ఆ పరికరపు సైటు కూడా (https://xtools.wmcloud.org/) పనిచెయ్యడం లేదు. క్వారీ కూడా పడుకుంది. wmcloud ను మూసేసారు. అంచేత, వికీమీడియా ప్రాజెక్టులకు సంబంధించిన పలు ఉపకరణాలేవి పనిచెయ్యడం లేదు.
పీహెచ్పీ లో కనుక్కున్న ఒక సెక్యూరిటీ లోపం కారణంగా ఈ సైట్లను తాత్కాలికంగా మూసేసారు. మరిన్ని వివరాలను ఈ సైట్లలో చూడవచ్చు: [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2026-10-21_PHP_security_update/Community], [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/] __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 02:48, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:నిన్న నాకు కూడా ఎక్స్టూల్స్ వారి పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించలేదు. నా అభిరుచులల్లో ఏదైనా పొరపాటు జరిగిందేమో అనకుంటున్నాను. లోపం ఎక్కడుందో తెలిసింది. ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:50, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఎక్స్టూల్స్ (xtools.wmcloud.org) తిరిగొచ్చింది. ఇపుడు పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపిస్తోంది. పెట్స్కాన్ (https://petscan.wmcloud.org/) కూడా వచ్చేసింది. క్వారీ (quarry.wmcloud.org) ఇంకా రాలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:37, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అవును నేనూ ఇప్పుడే చూసాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 01:38, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::[https://quarry.wmcloud.org క్వారీ] కూడా ఇవ్వాళ అందుబాటు లోకి వచ్చింది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:40, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీలో దిద్దుబాట్లు చేయడంలో సహాయం కోసం... ==
సభ్యులకు నమస్కారం, తెలుగు వికీపీడియాలో కొత్తగా వచ్చిన వాడుకరులు దిద్దుబాట్లు చెయ్యడంలో వారికి ఎదురయ్యే ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పేందుకు, ఈ సైటును వాడుకోవడంలో వారికి సాయపడడానికి అనుభవజ్ఞుడైన కొందరు వాడుకరులు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చారు. వికీపీడియాలో ఖాతా సృష్టించుకున్న ఒక్కో వాడుకరికి అటోమేటిక్ గా ఒక్కో గురువు కేటాయించబడుతారు. అయితే, ఖాతా సృష్టించుకున్న కొత్త వాడుకరులకు గురువులను కేటాయించిన విషయం తెలిస్తేనే, ఆ వాడుకరులు తన గురువులను వికీలో దిద్దుబాట్లు చేయడంలో సహాయం కోసం ప్రశ్నలు అడుగుతున్నారు. తెలియనివారు అడగడం లేదు. [[రుద్రవీణ (సినిమా)|రుద్రవీణ]] సినిమాలో 'తరలి రాదా తనే వసంతం... తన దరికిరాని వనాల కోసం' అని [[సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి|సిరివెన్నెల]] గారన్నట్టు, శిష్యుడు గురువును సంప్రదించకపోతే, గురువే తన శిష్యుడికి సందేశం పంపి, సంప్రదింపులు జరపవచ్చు కదా అని నాకు అలోచన వచ్చింది. దాంతో ఇటీవలి కాలంలో నాకు శిష్యులుగా కేటాయించబడిన దాదాపు 50 మంది కొత్త వాడుకరులకు వారి వాడుకరి చర్చాపేజీలో 'వికీ రచనలో సహాయం కోసం...' విభాగంలో
నమస్కారం {{వాడుకరి పేరు)) గారు, వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|నన్ను]] ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా నన్ను [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ#/homepage/mentorship/question|మీ సందేహాలు]] అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను.
అని రాశాను. ఇలా గురువులందరూ తమకు కేటాయించిన శిష్యుల వాడుకరి చర్చాపేజీలో రాస్తే, అది కొత్తవారికి మరింత ప్రోత్సాహకరంగా ఉంటుందని నా అభిప్రాయం. ఇందుకోసం ఒక మూసను మనం తయారు చేసుకుంటే సులభంగా వాడుకరి చర్చాపేజీలో చేర్చవచ్చు. ఈ విషయంపై సభ్యులు తమ అభిప్రాయాలను తెలుపగలరు. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:04, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|బాగుందండి]]. నేనూ వాడతాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:03, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు ==
తెవికీలో వివిధ తొలగింపు విధానాల గురించి వివరిస్తూ ఒక పేజీ తయారుచేసాను. ఈ సమాచారాన్ని వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు పేజీలో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు|తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు]] విభాగంలో చూడవచ్చు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:58, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.--- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:43, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీబడి వేదిక ద్వారా " తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో [[వికీపీడియా:తెవికీ బడి/శిక్షణా కార్యక్రమాలు/2026|తెవికీబడి]] వేదిక ద్వారా " '''తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు"''' అనే అంశం మీద, ఇంకా ఉపకరణాలు గురించి యర్రా రామారావుగారు శిక్షణ చర్చ నిర్వహిస్తారు. '''తేదీ 25.10.2026, ఆదివారం సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.''' గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికిమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:24, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 ప్రారంభం ==
గతంలో చర్చించుకున్న విధంగా వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్న విషయం అందరికీ తెలిసిందే. ఈ కార్యక్రమం 2026 నవంబర్ 1 నుంచి నవంబర్ 30 వరకు నిర్వహించబడుతుంది.
వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 అనేది ఆసియా ఖండంలోని చరిత్ర, సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, సాహిత్యం, ప్రముఖ వ్యక్తులు, వివిధ దేశాల విశేషాలను తెలుగు భాషలో పరిచయం చేసే ఒక విజ్ఞాన కార్యక్రమం. తెలుగు వికీపీడియాలో కొత్త వ్యాసాలను సృష్టించడం, ఇప్పటికే ఉన్న వ్యాసాలను అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా ఆసియా విజ్ఞానాన్ని విస్తరించవచ్చు.
ఆసియా దేశాల వైవిధ్యాన్ని తెలుగు పాఠకులకు చేరువ చేయడం, భాషా వైవిధ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం, వికీపీడియా వాడుకరుల మధ్య సహకారాన్ని పెంపొందించడం ఈ కార్యక్రమం ముఖ్య ఉద్దేశాలు. ప్రతి ఒక్కరి సహకారంతో స్వేచ్ఛా విజ్ఞానాన్ని అందరికీ అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చి, తెలుగు వికీపీడియాను మరింత సమృద్ధిగా తీర్చిదిద్దుదాం.
ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా నాలుగు వ్యాసాలు రాసిన వారికి వికీపీడియా ప్రత్యేక పోస్టుకార్డు అందించబడుతుంది. అందరికంటే ఎక్కువ నాణ్యమైన వ్యాసాలు వ్రాసిన వ్యక్తికి "వికీపీడియా ఏషియన్ అంబాసడర్" బిరుదు ఇవ్వబడుతుంది.
కార్యక్రమానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను క్రింది లింకులో చూసి, మీ పేరును నమోదు చేసుకోగలరు.
ప్రాజెక్టు పేజీ [https://w.wiki/ekF9 లింక్]:
<nowiki></nowiki> [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 04:29, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కూర్పులను తిరగ్గొట్టే పద్ధతులు ==
తెవికీలో కూర్పులను తిరగ్గొట్టే పద్ధతుల గురించి క్లుప్తంగా వివరిస్తూ ఒక వికీపీడియా వ్యాసం రాసాను. దాన్ని వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు పేజీలో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#కూర్పులను తిరగ్గొట్టడం|కూర్పులను తిరగ్గొట్టడం]] విభాగంలో చూడవచ్చు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:25, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:54, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== మూలాల్లోని లోపాలు ==
[[ఇనెజ్ జాక్సన్]] పేజీలో 6 మూలాలున్నాయి. కానీ ఒక్కటి కూడా సంపూర్ణమైన మూలం కాదు. ఆ ఆరిట్లో ఒక్కటి కూడా పనిచెయ్యదు. [[ఇసా ఖాన్ సమాధి]] పేజీలో 11 మూలాలున్నాయి, కానీ వాటిలో 9 మూలాలు పేరుకే మూలాలు, అన్నీ అసంపూర్ణమైనవే. [[ఇస్లామిక్ పాలనలో ముంబై చరిత్ర]] పేజీలో 17 మూలాలుంటే వాటిలో 16 అసంపూర్ణ మూలాలే. [[అర్నోరాజా]] పేజీలో 5 మూలాలుంటే ఐదూ అసంపూర్ణమైనవే. అసంపూర్ణమైనవంటే -
* పేజీ పాఠ్యంలో ఉండే మూలం అంకెను నొక్కితే, మూలాల జాబితా లోని సంబంధిత మూలానికి తీసుకుపోతుంది. ఇది మామూలే.
* ఆ మూలంలో ఒక సగంపేరు, ఒక సంవత్సరం, పేజీ నంబరు ఉంటాయి. దానికి ఒక లింకు కూడా ఉంటుంది. కానీ దాన్ని నొక్కినపుడు ఏమీ జరగదు. అదే అసంపూర్ణత్వం అంటే. ఇది మరింత స్పష్టంగా తెలియాలంటే, సంబంధిత ఎన్వికీ పేజీని తెరిచి అక్కడి మూలాన్ని నొక్కిచూడండి. అపుడు తెలుస్తుంది మన పేజీలో ఉన్న లోపమేంటో.
పై పేజీలను కేవలం ఉదాహరణ కోసం చూపానంతే. ఈ లోపమున్న పేజీలు ఇప్పుడు తెవికీలో 1535 ఉన్నాయి.
వాస్తవానికి ఆ మూలాన్ని నొక్కినపుడు ఒక సంపూర్ణమైన మూలంకు (పొడుగు మూలం) వెళ్ళాలి. ఆ పొడుగు మూలం కూడా ఆ పేజీ లోనే, కింద ఉండాలి. పొడుగుమూలం లేదు కాబట్టి ఈ మూలం అసంపూర్ణంగా ఉండిపోయింది. ఈ మూలం లోని లోపాన్ని ఎర్ర రంగులో "sfn error: no target:" అని పొట్టి మూలం పక్కనే చూపిస్తుంది. అలాగే ఆ పేజీని "Harv and Sfn no-target errors" అనే వర్గంలో వేస్తుంది. ఈ లోపమూ, ఈ వర్గమూ సాధారణంగా పేజీలో కనబడవు. అవి కనబడాలంటే, కింది పనులు చెయ్యాలి:
# అభిరుచులు --> రూపురేఖలు లో "దాచినవర్గాలను చూపించు" పెట్టెలో టిక్కు పెట్టుకోవాలి. అప్పుడు [[:వర్గం:Harv and Sfn no-target errors]] అనే వర్గం కనిపిస్తుంది. కొంత మంది వాడుకరులు ఈసరికే ఈ మార్పు చేసుకున్నారు కాబట్టి వారికి ఇది కనిపిస్తూ ఉంటుంది.
# [[ప్రత్యేక:MyPage/common.css]] పేజీలో
::: .harv-error {display: inline !important;} /* display Module:Footnotes errors */
: అని చేర్చుకోవాలి. అపుడు లోపాలు కూడా కనిపిస్తాయి.
పరిశీలించండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. మీరు చెప్పినట్టుగా [[ఇసా ఖాన్ సమాధి]] పేజీలో గ్రంథసూచి విభాగంలో పొడుగు మూలాలు చేర్చాను. మూలం సరిచేయబడింది. మిగతావి కూడా ఇలానే చేస్తే సరిపోతుందా?.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 11:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::సూపర్ @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు. మీరు ఒక అడుగు ముందే ఉన్నారు. అంతే, అలా పొడుగు మూలాలు చేరిస్తే సమస్య పరిష్కారమై పోతుంది. ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:49, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 11:50, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మంచి పాయింట్ చెప్పారు. ఈ బుక్ రిఫరెన్సులు ఇచ్చేప్పుడు పొట్టి మూలాలు మట్టుకే ఇచ్చి, అసలు పుస్తకాన్ని తెచ్చుకుని ఇవ్వకుంటే ఇలా అవుతుంది. దీన్ని సరిజేయాలంటే అసలు ఈ Harv and Sfn ఎలా పనిచేస్తుందో గమనించాలి. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 08:42, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
5yqgw549q0cmitc13az439hu2so5feh
4989616
4989603
2026-10-27T09:35:48Z
Chaduvari
97
/* మూలాల్లోని లోపాలు */ సమాధానం
4989616
wikitext
text/x-wiki
{{అడ్డదారి|[[WP:VP]]}}
{{రచ్చబండ}}
{{కొత్త విభాగము | వ్యాఖ్య=కొత్త చర్చ ప్రారంభించండి}}
{{Archives|auto=yes}}
{{మొదటిపేజీ_నిర్వహణస్థితి}}
{{సహకారం_స్థితి}}
==హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ కార్యక్రమం==
ప్రతి సంవత్సరం హైదరాబాద్లో నిర్వహించే జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శనలో తెలుగు వికీపీడియన్లు, తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ (TWUG) ఆధ్వర్యంలో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ స్టాల్ను స్వచ్ఛందంగా నిర్వహిస్తున్న విషయం సభ్యులందరికీ తెలిసిందే. మనలో చాలామంది ఈ స్టాల్ను సందర్శిస్తూ, కార్యక్రమాల్లో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొంటూ వస్తున్నారు.
తెలుగు వికీపీడియా గురించి ప్రజల్లో అవగాహన కల్పించడం, వికీపీడియాలో అందుబాటులో ఉన్న ఉచిత విజ్ఞానాన్ని పరిచయం చేయడం, కొత్తవారిని వికీపీడియా, ఇతర వికీ ప్రాజెక్టుల వైపు ఆకర్షించడం, అలాగే కొత్త సభ్యులను సముదాయంలోకి తీసుకురావడంలో ఇటువంటి అవుట్రీచ్ కార్యక్రమాలు ఎంతో కీలకమైన పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా స్టాల్ను మరింత ఆకర్షణీయంగా, సమాచారాత్మకంగా, ప్రభావవంతంగా నిర్వహించేందుకు అవసరమైన కార్యక్రమాలు, ప్రచార సామగ్రి, ఇతర అవుట్రీచ్ కార్యకలాపాల కోసం వికీమీడియా ఫౌండేషన్ నుంచి గ్రాంట్ పొందేందుకు దరఖాస్తు సమర్పించాను.
ఈ దరఖాస్తును గురించి WikiConference India 2026 సముదాయంతో ఫౌండేషన్ వారితో చర్చించిన తరువాత ఆన్ వికీ చర్చించి సమర్పించడానికి ఉన్న కొన్ని కాల పరిమితుల కారణంగా, నేరుగా దరఖాస్తు చేయాల్సి వచ్చింది. అయితే ఈ కార్యక్రమం ఉద్దేశ్యం, ప్రయోజనం, అమలు మాత్రం తెలుగు వికీమీడియా సముదాయం ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకునే విధంగా ఉంటాయి. ఇప్పుడు, జరిగే చర్చలోని అంశాలను కార్యక్రమ రూపకల్పనలో, మెరుగుదలలో ఉపయోగిస్తాము.
అందువల్ల గ్రాంట్ దరఖాస్తును పరిశీలించి, దానికి తమ మద్దతును ప్రకటించవలసిందిగా తెలుగు వికీమీడియా సముదాయ సభ్యులందరినీ కోరుతున్నాను. మీ మద్దతు ఈ కార్యక్రమానికి మరింత బలం చేకూర్చడంతో పాటు, తెలుగు వికీపీడియా గురించి విస్తృత ప్రజానీకానికి అవగాహన కల్పించేందుకు ఉపయోగపడుతుంది.
గ్రాంట్ దరఖాస్తు: లింక్ ఇంకా పబ్లిష్ కాలేదు, లింక్ తరువాత చేరుస్తాము : https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project
మీ సూచనలు, అభిప్రాయాలు, మద్దతును కూడా స్వాగతిస్తున్నాము.
ఇట్లు
--[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] ([[వాడుకరి చర్చ:Batthini Vinay Kumar Goud|చర్చ]]) 07:38, 17 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ కార్యక్రమం అనేది మంచి కార్యక్రమం. తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ స్టాల్ ద్వారా ప్రజలకు తెలుగు వికీపీడియా, ఉచిత విజ్ఞానం, వికీమీడియా ప్రాజెక్టుల గురించి అవగాహన కల్పించడం ఎంతో ఉపయోగకరమైన కార్యక్రమం. కొత్తవారిని వికీ సముదాయంలోకి తీసుకురావడంతో పాటు, ఇప్పటికే ఉన్న సభ్యుల భాగస్వామ్యాన్ని మరింత పెంచేందుకు ఇటువంటి అవుట్రీచ్ కార్యక్రమాలు మంచి అవకాశాన్ని కల్పిస్తాయి. గ్రాంట్ ద్వారా స్టాల్ను మరింత ఆకర్షణీయంగా, సమాచారాత్మకంగా నిర్వహించేందుకు చేపట్టే కార్యక్రమాలు తెలుగు వికీమీడియా సముదాయానికి తప్పకుండా ఉపయోగపడతాయని భావిస్తున్నాను. తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ను మరింత విస్తృతంగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లేందుకు ఈ గ్రాంట్ ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది. ఈ కార్యక్రమానికి నా పూర్తి మద్దతు ఇస్తున్నాను. దరఖాస్తును పరిశీలించి, అవసరమైన సూచనలు, అభిప్రాయాలు అందించేందుకు నేను కూడా సిద్ధంగా ఉన్నాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:45, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|:Batthini Vinay Kumar Goud]] గారు అలాగే. తప్పకుండా చేయండి. అభినందనలు. పబ్లిష్ చేయలేదంటున్నారు. ఇంకా సమయం ఉందా మరి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:07, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ముఖ్యమైన కార్యక్రమం. గ్రాంటు పరిస్థితి ఎంతవరకు వచ్చిందో వివరాలు ఏమైనా తెలిస్తే వివరించగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:30, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, గ్రాంటు లింక్ ఇంకా తయారుకాలేదా? పైన ఇతర సభ్యులు కూడా అడుగుతున్నారు. దయచేసి లింక్ ఇవ్వగలరు. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 04:27, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెవికిబడి పునః ప్రారంభం? ==
2024, 2025ల లో తెవికీ సభ్యుల సూచనల మేరకు తెవికిబడి వేదికగా ఆన్లైన్ మీట్ లో తరగతులు నిర్వహించడం జరిగింది . తరువాత కూడా ఇంటర్న్షిప్స్, వివిధ ఔట్రీచ్ కార్యక్రమాలలో వికీలో నమోదు చేసుకున్న వారికీ అప్పుడప్పుడు తరగతులు నిర్వహించడం జరిగింది. ఇప్పుడు కూడా కొన్ని విషయాలలో శిక్షణ కొరకు సూచిస్తున్నారు. కాబట్టి తెవికీ బడి తరగతులు తిరిగి ప్రారంభించవచ్చు. ఈ సందర్భంలో సభ్యుల అభిప్రాయం కోరుతున్నాము. సభ్యులు తమ అభిప్రాయం లేదా అంగీకారం, శిక్షణాంశం, శనివారం లేదా ఆదివారం, తరగతి సమయం మొదలైన వివరాలు [https://w.wiki/UrzP ఈ పేజీ] లో ఇవ్వవలసినది. ధన్యవాదాలు. తెలుగు వికీమీడియన్ల యూజర్ గ్రూప్ </nowiki> [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 08:20, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు. చర్చపేజీలో నా అభిప్రాయం రాశాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:41, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
[[వికీపీడియా:రచ్చబండ#మొదటి_పేజీ_నిర్వహణ]] అందరు నేర్చుకునే విషయమా కాదా అనేది కొంచెం వివరించండి. నేర్చుకునేది అయితే త్వరలో అమలు చేయాలి కాబట్టి ఈ ఆదివారం లేదా శనివారం తరగతి నిర్వహించవచ్చు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 06:53, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ఇది నేర్చుకునే అంశమే. క్లాసులు పెట్టాలి.
:చర్చలో ఓ వాడుకరినీ ఉద్దేశించి రాస్తున్నపుడు,ఆ వాడుకరి పేజీకి లింకు ఇచ్చి ప్రస్తావించాలనే ప్రాథమిక అంశం కూడా మనలో కొంతమందికి తెలియదు. కొంతమందికి సంతకం చెయ్యడం కూడా తెలీదని నేను గమనించాను. అంచేత మొదటి పేజీ నిర్వహణ గురించి పాఠాలు చెప్పాల్సిందే. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:49, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. రవిచంద్ర గారు ఈ ఆదివారం సెషన్ తీసుకుంటాను అన్నారు. మధ్యాహ్నం 2-4 అడిగాను ఇదివరకులో లాగా. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 11:22, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::అందరూ దానిమీద పనిచేయకపోయినా, చేయాలిసిన అవసరం వచ్చినప్పుడు ఇబ్బంది లేకుండా ఉండటానికి తెలుసుకోవలసిన విషయం.అంచేత మొదటి పేజీ నిర్వహణ గురించి పాఠాలు చెప్పాలి. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:27, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
: ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు, [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారు. రవిచంద్ర గారు ఈ ఆదివారం సెషన్ 3-4pm తీసుకుంటాను అన్నారు. సెషన్ మధ్యాహ్నం 2.30-4 pm. మొదలు పెడదాము. --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 12:07, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''
Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/>
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).
We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/>
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]]
The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''.
Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]
Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 -->
== వికీమీడియా నిర్వహణ, ఇతర ఎక్స్టెండెడ్ హక్కుల గురించిన సర్వేలో పాల్గొనండి ==
వికీమీడియా నిర్వహణలో, నాణ్యతలో చాలా కీలకమైన నిర్వాహక, అధికార, చెక్ యూజర్ మొదలైన ఎక్స్టెండెడ్ హక్కుల గురించి మనకు ఉమ్మడిగా ఎంత అవగాహన ఉందో, ఆ అవగాహన పెంచడానికి నిర్వహణా బాధ్యతలు మరింత మంది చేపట్టి విజయవంతంగా పనిచేయడానికి సిద్ధం చేసేందుకు అవసరమైన శిక్షణ, సహకారం ఇచ్చే కార్యక్రమాలు ఎలాంటివి ఉండొచ్చో తెలుసుకునేందుకు ఈ సర్వే వికీమీడియన్, ఓపెన్ నాలెడ్జ్ ఇనీషియేటివ్స్ ప్రోగ్రామ్ ఆఫీసర్ నితేష్ గిల్ చేపట్టారు. దయచేసి అందరూ పాల్గొని మీ మీ అభిప్రాయాలు తెలియజేయగలరు https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/She_Leads/Lab/Women_with_Extended_Rights/Preliminary_Research#Survey --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 06:55, 23 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారు, వికీమీడియా ప్రాజెక్టులలో ఎక్స్టెండెడ్ హక్కులు (నిర్వాహకులు, అధికారులు, చెక్ యూజర్లు ఇత్యాది) కలిగిన వారి సంఖ్య పెరగడం, కొత్తవారికి సరైన శిక్షణ, సహకారం అందించడం సమాజ నాణ్యతాభివృద్ధికి చాలా అవసరం. నితేష్ గిల్ గారు చేపట్టిన ఈ సర్వేలో ఖచ్చితంగా పాల్గొని నా అభిప్రాయాలను నమోదు చేస్తాను. ఈ ముఖ్యమైన వివరాలను సమాజంతో పంచుకున్నందుకు కృతజ్ఞతలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:20, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== కొత్త వాడుకరి గుంపులు అవసరం ==
తెవికీలో పనిచేసే నిర్వాహకులు తక్కువ. నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను ఆసక్తి ఉన్న ఇతరులకు అప్పగిస్తే చురుగ్గా ఉన్న నిర్వాహకులపై పని వత్తిడి తగ్గుతుంది. ఇటీవలి మార్పులపై నిఘా, పేజీల దిగుమతి, ఇంటర్ఫేసు నిర్వాహకులు, వగైరాలు ఇందులోకి వస్తాయి. ఈ గుంపుల్లో కొన్ని తెవికీలో ఈసరికే ఉన్నాయి. కొన్నిటిని కొత్తగా తెచ్చుకోవాలి. ఈ గుంపుల గురించి, వాళ్ళు చెయ్యగలిగే పనుల గురించీ వాడుకరులందరికీ చెప్పి, ఆసక్తి ఉన్నవారు తగు అనుమతులు పొందేందుకు అడగమని చెప్పవచ్చు.
ఈ అంశాన్ని గతంలో [[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల నోటీసు బోర్డు/పాత చర్చ 4#కొత్త వాడుకరి గుంపులు అవసరం|నిర్వాహకుల దృష్టికి తెచ్చినపుడు]], సరే చేద్దాం అని కొందరు నిర్వాహకులు అన్నారు గానీ, ఇంకా అడుగు ముందుకు పడలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:34, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, నాకు అర్థమైనంతలో దీనికి అవసరమైన పనులు చెప్తాను. మీరు నా అవగాహన సరిగా ఉందో లేదో చెప్పండి.
:# దిగుమతిదారు (ఇంపోర్టర్), ఇంటర్ఫేసు నిర్వాహకులు మాత్రమే మనకు ఇప్పుడు వికీలో ఎనేబుల్ అయివున్న వాడుకరి గుంపు. అదైనా కూడా మనం ఒక పాలసీ చేసుకుని, వెళ్ళి నిర్వాహకులు/అధికారులు కొత్తవారికి ఆ బాధ్యతలు ఇవ్వగలిగేలా అవకాశం ఇమ్మని స్టీవార్డులను అడగాలనుకుంటా. ఒకవేళ, శాశ్వతంగా దిగుమతిదారులను ఉంచాలనుకుంటే దానికొక పాలసీ మనం చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
:# ఇటీవలి మార్పులపై నిఘా: దీనికి మన దగ్గర వాడుకరి గుంపు లేదని నేను అనుకుంటున్నాను. దయచేసి నా అవగాహనలో లోపం ఉండి ఉంటే సరిదిద్దగలరు.
:ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 12:24, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ఈ విషయం మధ్యలో ఆపకుండా చివరివరకు క్రియ కట్టే విధంగా తగిన చర్యలు చేపట్టాలి. తెవికీలో చాలా పనులు పెండిగులో ఉన్నవి. చురుకుగా ఉన్న నిర్వాహకులకు పనిభారం తగ్గాలంటే ఇంతకన్నా వేరే మార్గాలు లేవు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:33, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::తెవికీలో నిర్వహణా కార్యక్రమాలు చేయడానికి ఇప్పుడున్న నిర్వాహకులలో చాలా మంది క్రియాశీలకంగా లేరు. వ్యాసాలు రాయడంపై ఉన్న శ్రద్ధతో పాటు నిర్వహణా కార్యక్రమాలపై కూడా దృష్టి పెట్టవలసిన అవసరం ఉంది. అనేక కొత్త వ్యాసాలను పరిశీలించి, సరైన నిర్వహణా ట్యాగులు పెట్టడం, ఇటీవలి మార్పులు పరిశీలించడం, పేజీలను దిగుమతి చేయడం వంటి కార్యక్రమాలు ఉన్న కొంతమంది క్రియాశీల నిర్వాహకులు చేయడం సాధ్యం కాదు. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా నిర్వాహకుల సంఖ్య క్రమంగా తగ్గుతూ ప్రస్తుతం 10 కి చేరింది. ప్రస్తుతం ఆసక్తి ఉన్న కొత్త వాడుకరులు నిర్వాహకులుగా వస్తే మంచిది. ఆసక్తి ఉన్న వారు వికీ నియామాల ప్రకారం స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకోండి. నిర్వాహణపై పూర్తి ఆసక్తి లేనిచో, నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను చేయడానికి ఆసక్తి ఉన్న వారికి అప్పగిస్తే మంచిది. దీనికి సంబంధించిన చర్యలు చేపట్టాలి.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:01, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారూ,
::1. వికీలో ఎనేబుల్ అయి ఉన్న గుంపులను - ఒకటి రెండు తప్పించి - అధికారులు ఇవ్వగలరనుకుంటానండి. ప్రస్తుత పరిస్థితి తెలియదు గానీ, గతంలో నేను కొన్ని సార్లు ఇంటర్ఫేస్ అడ్మిన్ అనుమతులను ఇవ్వడం తీసెయ్యడం చేసాను. 2023 లో ఇతర అధికారులు ఆ పని చేసారు. వీటిని ఇవ్వడానికి వాడుకరి స్వీయ విజ్ఞప్తి చేసుకోవాలి, (దీనిపై పెద్దగా చర్చేమీ జరగదనుకుంటాను), దానిపై అధికారి ఆ వాడుకరి చరిత్రను పరిశోధించి, దానిపట్ల సంతృప్తి చెందితే ఆ వాడుకరికి అడిగిన అనుమతులు ఇస్తారు. అన్నట్టు దిగుమతిదారును ''ట్రాన్స్వికీ దిగుమతిదారు'' అంటారనుకుంటాను.
::2. ఔను, ఈ గుంపు లేదు. ఆ గుంపును మనం తెచ్చుకోవాలి. అభ్యర్థించే ముందు మనం చర్చ చేసి, నిర్ణయం తీసుకోవాలి. దానికంటే ముందు, అభ్యర్థించే ప్రాసెస్ ఏంటో చూడాలి.
::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:40, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఈ వరుసలో పనిచేద్దాం:
:::# నిర్వాహకులు, అధికారులు పరిశీలించి చూసి తెవికీలో ఉన్న ఎక్స్టెండెడ్ రైట్స్ (దీనికి ఏదోక తెలుగు పేరు పెట్టాలి? లేదా ఇప్పటికే ఉందా?) ఏమిటి? వాటిని ఎవరు ఇవ్వగలరు అన్న జాబితాతో పాటుగా ఆయా హక్కుల తాలూకు బాధ్యతలు, పనితీరు ఏమిటన్నది ఒక పేజీ పెట్టి చిన్న లిస్టు వేసుకుందాం.
:::# ఆ తర్వాత రాబోయే తెవికీ బడిలో ఈ అంశాలపై సమగ్రమైన అవగాహన ఉన్న ఎవరైనా స్టీవార్డుని కానీ, ఇతరులను కానీ నేను ఆహ్వానిస్తాను. వారితో ఒక సెషన్ చేసుకుని మన అవగాహన పరిపూర్ణం చేసుకుందాం.
:::# ఈలోగా తెవికీలో ఎవరెవరు ఈ బాధ్యతలు తీసుకోగలరన్నది ఇప్పుడున్నవారి చర్చాపేజీ కాంట్రిబ్యూషన్లు, ఇతరత్రా పనులు పరిశీలించి ముందుకువెళ్ళి ప్రోత్సహిద్దాం.
:::ఈ బాధ్యతలు మూడుగా ఉన్నాయి కాబట్టి ఒక్కో విభాగానికి కనీసం ఒకరు ఇంకా బావుండాలంటే ఇద్దరు నాయకత్వం వహించి ముందుకు తీసుకెళ్తే పని అవుతుంది. ఈ పద్ధతి ఎలా ఉందనేదీ. ఏ విభాగానికి ఎవరు నాయకత్వం వహిస్తే బావుంటుందో సూచించండి.
:::ఇక్కడ చర్చలోకి వచ్చిన @[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]], @[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గార్లు కూడా ఈ విషయం పరిశీలించగలరు. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 05:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, నాకు మూసల దిగుమతి, అనువాదం, ఎర్రలింకులు సరిచెయ్యడం, తగిన పేజిలలో చొప్పించడం యందు ఆసక్తి ఉంది. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 16:39, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారూ అనువాదం, ఎర్రలింకులు సరిచెయ్యడం వంటివి చేసేందుకు ప్రత్యేక అనుమతులేమీ అవసరం లేదండి. ఎవరైనా చెయ్యొచ్చు. ఇప్పుడు మీరూ చెయ్యవచ్చు. ఇక దిగుమతి.. బాగా చురుగ్గా దిగుమతులు కావాలని అడుగుతున్న వాడుకరుల్లో మీరొకరు. మీరు ఆ అనుమతి కోరడం సహజమే. అనుమతి కోరేందుకు ఒక పద్ధతి, ఒక పేజీ ఉంటుందనుకుంటాను. నిర్వాహకులు ఆ పేజీని సృష్టించాక, అందులో మీస్వీయ ప్రతిపాదన చేస్తే, అధికారి దాన్ని ప్రసాదిస్తారు. దిగుమతి చెయ్యడంలో కొన్ని అంశాలను గమనించాలి. ఈలోగా వాటి గురించి తెలుసుకోండి సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:43, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మీరన్నది నిజమే! అయితే నేను అడిగింది మూసల దిగుమతి అటుతర్వాత వాటి లింకుల సరిచేతలాంటి మొత్తం కార్యక్రమం కోసం చెపుతున్నాను. వికీలో ఎలా వ్రాయాలో శిక్షణ ఇస్తున్నారు. వికీ వెనక జరిగే సాంకేతికతలు, అనుమతుల ప్రతిపాదనల పద్దతుల కోసం "నిర్వాహణ బడి" లాంటి ఒక శిక్షణ ఏర్పాటు చేస్తే బాగుంటుందని నా సూచన. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 04:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::తెవికీ బడిలోనే నిర్వహణ పాఠాలు చెప్పవచ్చు. నిర్వహణ మీద ఆసక్తి ఉన్నవారు ముందుకొచ్చి ఫలానా శిక్షణ కావాలని అడిగితే, ఆ పాఠాలు పెట్టవచ్చండి, మన చేతిలో పనేకదా!__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:55, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారూ మీకు కావలసిన శిక్షణాంశం, శనివారం లేదా ఆదివారం, తరగతి సమయం మొదలైన వివరాలు [https://w.wiki/UrzP ఈ పేజీ] లో ఇవ్వవలసినది. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:21, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::అందరికీ నమస్కారం,
:::తెవికీలో నిర్వహణా భారాన్ని తగ్గించి, పనులను వేగవంతం చేయడానికి నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను ఆసక్తి ఉన్నవారికి 'నిర్వహణ బడి' ద్వారా శిక్షణ ఇవ్వడం చాలా ఆవశ్యకం.
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గార్లు సూచించిన విధంగా ముందుగా మన తెవికీలో అందుబాటులో ఉన్న హక్కులు, అధికారులు ఇవ్వగలిగే అనుమతులు, అలాగే గ్లోబల్/స్టీవార్డ్స్ ద్వారా తెచ్చుకోవాల్సిన కొత్త గుంపుల వివరాలతో ఒక జాబితా, సమాచార పేజీని తయారు చేసుకుందాం.
:::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారి లాంటి ఉత్సాహవంతులైన సభ్యులు సాంకేతిక అంశాలపై ఆసక్తి చూపడం శుభపరిణామం. రాబోయే 'తెవికీ బడి' లో లేదా ప్రత్యేక సెషన్లో స్టీవార్డ్స్/నిపుణుల భాగస్వామ్యంతో అవగాహన కల్పించి, ఈ ప్రక్రియను ఇక్కడితో ఆపకుండా, చివరివరకూ ప్రాసెస్ పూర్తి చేసి అమలులోకి తెచ్చేందుకు మనమందరం కలిసి పనిచేద్దాం. మరింత మంది వాడుకరులు కూడా తమకు వీలైన విభాగాలలో బాధ్యతలు తీసుకోవడానికి ముందుకు రావలసిందిగా కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:40, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
: పై చర్చలను అనుసరించి తెలుగు వికీపీడియా నిర్వాహకత్వం, వాడుకరి గుంపులు వంటి అంశాల గురించిన శిక్షణ, మార్గదర్శకాలు, విధానాలు గురించిన శిక్షణ తెవికిబడిలో నిర్వహిద్దాము. వీలయితే వచ్చే ఆదివారం అక్టోబరు 4న. శిక్షణ ఎవరు నిర్వహిస్తారో సూచించండి. --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:15, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::https://w.wiki/VTL9 ఇది వాడుకరి హక్కుల గుంపుల లింక్. ఒకసారి పరిశీలించి గలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:09, 27 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ ==
తెవికీలో కొన్ని వర్గాల పేర్లు స్థిరంగా లేవు. వాటిలో స్పేసింగ్ తేడాలు, పర్యాయపదాలు, పేరులో వివిధ రూపభేదాలు, వ్యాకరణ దోషాలు వంటి కారణాల వల్ల ఒకే వర్గం రెండు మూడు వేర్వేరు పేర్లుతో ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటివి దాదాపు 80కి పైగా ఉదాహరణలు గుర్తించి వాటిని [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు|వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]] పేజీలో సమగ్రవివరాలతో నమోదు చేయుట జరిగింది. ఆ సమస్యలపై సముదాయం నామకరణ విధాన నిర్ణయాలు నిర్ణయించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనికి ముందు, ఫార్మాట్/ప్రక్రియ సరిగ్గా ఉందో లేదో, సముదాయ సభ్యుల విలువైన ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకోవలిసిన అవసరముంది. సముదాయ సభ్యుల ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలపటానికి [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి వాటిలోని సంబందిత వర్గాల సమస్యలను పరిశీలించి ఆ పేజీ దిగువ విభాగంలో మీ అభిప్రాయాలు, సూచనలు, అభ్యంతరాలు ఒక వారం రోజులలోపు తెలియజేయగలరు. వాటిని పరిగణనలోకి తీసుకుని, సమగ్రంగా క్రోడీకరించి సాధ్యమైనంత త్వరలో మరలా వాటిమీద విధాన నిర్ణయాల నిర్ణయించుటకు చర్చను ప్రవేశపెట్టటానికి మీ అందరి సహకారం కోరుచున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 16:10, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:వర్గాలలో ఇన్ని సమస్యలు గుర్తించి ప్రస్తావించారు. ధన్యవాదాలు ఇంకో లింకు కూడా ఉందండి. <nowiki>https://w.wiki/Ub6B</nowiki> (వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/చర్చించాల్సిన వర్గాల జాబితా) [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:12, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] గారూ ఆ పేజీలో వర్గాలు, మరలా ప్రవేశపెట్టే వి విధాన నిర్ణయాలు నిర్ణయించే చర్చలో తీసుకు వస్తాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:50, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::అలాగే అండి. ఈ విషయంలో నేను చేయగలిగేది ఏమైనా ఉంటే సూచించండి . [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:08, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] మేడమ్ గారూ ధన్యవాదాలు, ఎక్కువమంది చర్చలో అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియపరిస్తే మరింత నాణ్యతగా వర్గాల నామకరణాలు రూపొందటానికి అవకాశాలు మెండుగా ఉంటాయని నా అభిప్రాయం, వాట్సప్ గ్రూప్ లలో స్పందించినట్లుగా రచ్చబండలో స్పందనలు ఉండటం లేదు, ఏమిచేస్తాం, దురదృష్టం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:33, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::"వాట్సప్ గ్రూప్ లలో స్పందించినట్లుగా రచ్చబండలో స్పందనలు ఉండటం లేదు"
:::::తెవికీకి సంబంధించినంత వరకూ వాట్సాప్ గ్రూపుల వలన పెద్దగా ప్రయోజనం కలుక్క పోగా, వాటి వలన నష్టం మాత్రం కలుగుతోంది. అసలు వాట్సాప్ గ్రూపులు ఉన్నది, వికీకి ప్రత్యామ్నాయంగా కాదు. వాటిని వికీకి కాంప్లిమెంటరీగా వాడాలి. కానీ మనం, అక్కడ మాత్రమే చర్చిస్తున్నాం. ఇక్కడ చర్చా ఉండదు, నిర్ణయాలూ ఉండవు, పనీ జరగదు.
:::::ఇక్కడ చర్చలు అద్భుతంగా జరుగుతున్నాయనీ, నిర్ణయాలు తెగ తీసుకుంటున్నామనీ, వాటి ఫాలో అప్ పని బాగా జరుగుతోందనీ నేను చెప్పడం లేదు. కానీ అసలు ఎంతోకొంత చర్చంటూ జరిగితే, ఒక నిర్ణయమంటూ తీసుకోకపోయినా, చర్చ మాత్రం శాశ్వతంగా మిగులుతుంది. వాట్సాప్లో "మాత్రమే" చేసే చర్చలు నీళ్ళ మీది రాతలే. వాటి వలన తెవికీకి వీసమెత్తు ప్రయోజనం లేదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:35, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారి అభిప్రాయంతో నేను ఏకీభవిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:20, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::అందరికీ నమస్కారం,
:::::::తెలుగు వికీపీడియాలో 80కి పైగా వర్గాల నామకరణ లోపాలను, పునరావృత వర్గాలను గుర్తించి సమగ్రంగా నమోదు చేసినందుకు @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారికి హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. వికీ ప్రాజెక్టు నాణ్యతను పెంచడంలోనూ, విషయ వర్గీకరణను క్రమబద్ధకరించడంలోనూ ఇది చాలా కీలకమైన పని.
:::::::రెండు ముఖ్యమైన విషయాలపై నా అభిప్రాయాలు:
:::::::* వర్గాల సంస్కరణ చర్చ: రామారావు గారు ప్రతిపాదించిన పేజీలను వికీపీడియన్లందరూ పరిశీలించి, నామకరణ విధానం సాధారితీకరించడానికి తమ అభిప్రాయాలను నమోదు చేయాలి. ఈ ప్రక్రియ క్రమబద్ధంగా జరగడానికి నా పూర్తి సహకారాన్ని అందిస్తాను.
:::::::* ఆన్-వికీ చర్చల ప్రాముఖ్యత: @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారి అభిప్రాయంతో నేను నూటికి నూరుపాళ్ళు ఏకీభవిస్తున్నాను. వాట్సాప్ వంటి బాహ్య వేదికలలో జరిగే సంభాషణలు కాలక్రమేణా మరుగున పడిపోతాయి, కానీ వికీపీడియా రచ్చబండ లేదా సదరు చర్చా పేజీలలో నమోదయ్యే చర్చలే తెవికీకి శాశ్వతమైన ఆస్తిగా మిగులుతాయి. వికీ నిర్ణయాలు, చర్చలు అధికారికంగా ఆన్-వికీలోనే జరగడం వికీ నియమావళికి, భవిష్యత్తు సూచనలకు అత్యంత ఆవశ్యకం.
:::::::సముదాయ సభ్యులందరూ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి తమ విలువైన అభిప్రాయాలను అందించాల్సిందిగా కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:43, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]], [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]], [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]], [[వాడుకరి:Kasyap|కశ్యప్]],[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|అభిలాష్]], [[వాడుకరి:Vgouripathi|గౌరీపతి]], [[వాడుకరి:Srinivasrjy|శ్రీనివాస్]], [[వాడుకరి:Kalasagary|కళాసాగర్]],[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|వినయ్ కుమార్ గౌడ్]], [[వాడుకరి:Muralikrishna m|మురళీకృష్ణ]], [[వాడుకరి:ఉదయ్ కిరణ్|ఉదయ్ కిరణ్]] గారలందరూ, ఇంకా ఫైన ఉదహరించని తోటి యూజర్స్ అందరూ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి వాటిలోని సంబందిత వర్గాల సమస్యలను పరిశీలించి ఆ పేజీ దిగువ విభాగంలో మీ అభిప్రాయాలు, సూచనలు, అభ్యంతరాలు రెండురోజులలోపు తెలియజేయగలరు. మీ విలువైన అభిప్రాయాలు, సూచనలు, తెవికీ నాణ్యతను మరింత మెరుగైన స్థాయికి చేరగలదనుటలో ఎటువంటి సందేహం లేదు.ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:19, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, స్పందిస్తానండి. ఈ చర్చ తీసుకువచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. ఒక సూచన: ఈ కొత్త చర్చ పేజీ లింకును ([[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]]) [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు]] పేజీలో తాజా చర్చల్లో చేర్చండి. అలాగే పాత చర్చల లింకులను మీరు వేరే విభాగం లోకి మార్చారు కాబట్టి వాటిని కూడా చూడమని ఆ లింకులున్న విభాగపు లింకును ఇస్తే, పాత చర్చలలో ఏం జరిగిందో వాడుకరులకు తెలుస్తుంది. గత చర్చల్లో నిర్ణయాలు తీసుకున్న అంశాలపై మళ్ళీ చర్చించకుండా నివారించవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:47, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::::అలాగే నండీ. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:53, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::::::తెలుగు వికీపీడియాలో (తెవికీ) వర్గాల పేర్లు ఏకరీతిలో లేకపోవడం వల్ల, ముఖ్యంగా వ్యాసాలను అనువదించేటప్పుడు ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి తగిన మార్గదర్శకాలను రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనిపై చర్చించిన అనంతరం, కొత్త వర్గాలను సృష్టించే వాడుకరులకు స్పష్టమైన మార్గనిర్దేశం చేయాలి.
:::::::::::కళాసాగర్ [[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kalasagary|చర్చ]]) 15:29, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::::::@[[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] గారూ, చాలా చురుగ్గా రాస్తున్న వాడుకరుల్లో మీరొకరు. మీకు అవసరమైన సహాయం దొరక్కపోవడం శోచనీయమే. [[వికీపీడియా:వర్గీకరణ]] పేజీని చూడకపోతే ఇప్పుడు చూడండి. అందులో మీకు అవసరమైన సహాయం పూర్తిగా దొరకదు గానీ కొంత ప్రాథమిక సమాచారం దొరుకుతుంది.
::::::::::::వర్గాలకు పేర్లు పెట్టే విషయంలో ఒక చిట్కా ఉంది: మీరు ఏ పేజీలో వర్గాన్ని చేర్చాలని భావిస్తున్నారో, అలాంటి పేజీలు మూడో నాలుగో చూడండి. అవి ఏ వర్గాల్లో ఉన్నాయో చూడండి. ఆ వర్గాల్లో ఎక్కువ పేజీలు ఎందులో ఉన్నాయో చూసి, సరిపోతాయనుకుంటే ఆ వర్గాలను మీ పేజీలో కూడా పెట్టండి. లేదంటే ఆ పేర్లు ఎలా ఉన్నాయో చూసి అలాంటి పేర్లనే వాడి మీ పేజీకి తగిన వర్గాన్ని సృష్టించండి. ఉదాహరణకు, మీరు ఒక స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడి పేజీ రాస్తే, అల్లూరి, మద్దూరి, భోగరాజు, బోసు, గాంధీ, నెహ్రూ వగైరాలపేజీలు చూడండి. అక్కడి వర్గాలను ఇక్కడ వాడండి.
::::::::::::ఈ కొత్త వర్గానికి కనీసం ఒక మాతృవర్గం ఉండడం మాత్రం తప్పనిసరి.
::::::::::::మార్గదర్శకాలు రూపొందేలోపు, వర్గాలకు సంబంధించి మీకు ఏ ఇతర సహాయం కావాలన్నా నన్ను అడగండి. నాకు తెలిసినంత మేరకు నేను సాయం చేస్తాను. నాకూ తెలియనివి మనిద్దరం కలిసి నేర్చుకుందాం. ఒక నెలలో మనం వర్గాలకు సంబంధించి, ఒక సంతృప్తికరమైన స్థాయికి చేరేలా ప్రయత్నం చేద్దాం. మీ సందేహాలను నా చర్చ పేజీలో రాయండి. నేను సమాధానాలు రాస్తాను. అవసరమైతే, రాత్రి 7 నుండి 10 లోపు మనం ఫోనులో కూడా మాట్లాడుకోవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:43, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== వర్గాల చర్చ నిర్ణయం జరిగే అంతవరకు పాత వర్గాల స్థానంలో కొత్త వర్గాలు సృష్టించవద్దు ==
దయచేసే వర్గాల చర్చ పెండింగ్లో ఉండగా మరలా పాత వర్గాలను పక్కనపెట్టి మన అభిప్రాయం ప్రకారం మరలా కొత్త వర్గం సృష్టించటం కొత్తవాటిని సృష్టించి ఆ వర్గంలో పాత వర్గాల నుండి. వ్యాసాలు బదిలీ చేయడం వికీపీడియా మార్గదర్శకాలకు విరుద్ధం. దయచేసి గమనించగలరు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:21, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగే అండి [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:34, 27 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 15:38, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెలుగు వికీపీడియా మొదటి పేజీ నిర్వహణ ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో తెవికీబడి వేదిక ద్వారా "'''తెలుగు వికీపీడియా మొదటి పేజీ నిర్వహణ"''' అనే అంశం మీద [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర ]] గారు శిక్షణ ఇస్తారు. '''తేదీ 27.09.2026, సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.'''
గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 15:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ఒక పెజిలొ infobox లో Spouse ఎలా మర్చాలో తెలియట్లేదు. ==
https://l1nk.dev/38cqzdu ఈ వైకొం విజయల క్ష్మి గాయకురాలు పేజీలొ infobox లో Spouse- భార్య పేరు అని ఉంది, భర్త అని ఉండాల్సిన చోట. ఎవరైనా మార్చండి. [[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] ([[వాడుకరి చర్చ:Svpnikhil|చర్చ]]) 06:34, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] గారూ లింకు తప్పు ఇచ్చారు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:55, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] గారూ, వచ్చింది లెండి. అవసరమైన మార్పు చేసాను.
::తెవికీ లోని పేజీకి లింకు ఇవ్వడానికి <nowiki>[[ ]]</nowiki> -ఇలా వికీలింకు ఇస్తే సరిపోతుంది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:28, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ప్రత్యేక పేజీలు లింకు ఏమైందంటే.. ==
గతంలో ప్రత్యేక పేజీలు లింకు సైడుబారులో ఉండేది. ప్రత్యేకపేజీలను చూడడానికి వీలుగా ఉండేది. సుమారొక ఏడాది కిందట, మీడియావికీ సాఫ్టువేరు కొత్త వెర్షనులో దాన్ని తీసేసారు. దాంతో ప్రత్యేక పేజీలను చేరుకోవాలంటే వెతుకుపెట్టెలో ఇచ్చి వెళ్ళాల్సి వస్తోంది. ఇప్పుడు ఆ లింకు కావాలంటే ఏ వికీకి ఆ వికీలో ఈ లింకును సైడుబారులో పెట్టుకోవాల్సిందే. మనకు ఇది అవసరం కాబట్టి, దాన్ని సైడుబారులో పెట్టాలని నిర్వాహకులకు అభ్యర్థన.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:13, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:నేను బుక్ మార్క్ లో పెట్టుకున్నాను. లింక్ :https://w.wiki/7a4T [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:17, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::నాకు తెలిసి వీటి అవసరం చాలామందికి తెలియదనుకుంటున్నాను. వీటి మీద తెవికీ బడిలో ఒకరోజు క్లాసు ఇస్తే బాగుంటుంది.అవకాశముంటే నేను ప్రిపేర్ అవుతాను. మీరు ఇస్తే ఇంకా మంచిది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:30, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ఇప్పుడు అవసరం, దాన్ని సైడుబారులో పెట్టేందుకు చర్యలు తీసుకోవడం. రెణ్ణిమిషాల పని. కానీ, అది నిర్వాహకులే చెయ్యగలరు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:20, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ప్రత్యేక పేజీలు లింకు ఎడమవైపు సైడుబారులో ఉంటేనే సులభంగా ఉంటుంది. @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు సూచించినట్టుగా సైడుబారులో పెట్టుకుందాం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:11, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, ఔనండి. సైడుబారులో లింకు ఉండాలి. బుక్మార్కులు అనేవి వ్యక్తిగతం. లింకు లేకపోతే అలాంటివి ఎవరికి వాళ్ళు చేసుకుంటారు. లింకులుండడం సైటుకు ముఖ్యం.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:24, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు సూచించినట్టుగా ఎడమవైపు సైడుబారులో ప్రత్యేక పేజీలు లింకు చేర్చాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:15, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు, @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు. ఒక సంవత్సరం కిందట, [[వికీపీడియా:రచ్చబండ/పాత చర్చ 95#కనబడుట లేదు|దీని గురించి రచ్చబండలో రాసాను]]. కానీ, ఆ లింకు ఎందుకు తీసేసారో ఎవరూ పట్టించుకోలేదు, నేనూ పక్కన పడేసాను. ప్రత్యేక పేజీల అవసరం వచ్చినపుడల్లా [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారు చెప్పినట్టు ఏదో ఒక పద్ధతి ద్వారా ఆ పేజీకి వెళ్తూండేవాణ్ణి. ఆ లింకు ఎందుకు తీసేసారా అని అనుకుంటూ ఉండేవాణ్ణి. ఇవ్వాళ వెతికాను, ఎందుకు తీసేసారు? ఎవరు తీసేసారు అని. విషయాలు తెలిసాయి. అంచేతనే లింకు పెట్టమని రాసేసాను, మీరు వెంటనే చేసేసారు. ధన్యవాదాలు, మళ్ళీ.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:30, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== కొత్త ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ను స్థాపించాలి ==
గతంలో ట్వింకిల్ గాడ్జెట్లో సమస్య వచ్చినపుడు దాన్ని పరిష్కరించడం మనకు సమస్యగా మారింది./ దాని కోడు మొత్తం ఒకటో రెండో ఫైళ్ళలో ఉండడంతో దాన్ని సరిచెయ్యడం తలకు మించిన పనైంది. అప్పుడూ వీవెన్ గారు కొత్తగా రాసేందుకు ప్రయత్నం చేసారెఉ గానీ అది మధ్య లోనే ఆగిపోయింది. దాంతో మనకు ట్వింకిల్ లోని విశేషాలు పనిచెయ్యకుండా అలాగే ఉండిపోయాయి.
ఈలోగా ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ను దాని డెవలపర్లు సమూలంగా మార్చివేసారు. గతంలో ఉన్న నాలుగైదు ఫైళ్ళ స్థానే 20 కి పైగా ఫైళ్ళను సృష్టించారు. ప్రస్తుతం ఎన్వికీలో అది పని చేస్తోంది. దాన్నే మనం కూడా స్థాపించుకోవాలి. అందుకు గాను, కింది ఫైళ్ళను ఎన్వికీ నుండి దిగుమతి చేసుకోవాలి. ఈ ఫైళ్ళలో మూడో నాలుగో ఈసరికే ఉన్నాయి. వాటిని ఓవర్ రైటు చేస్తూ దిగుమతి చెయ్యాలి. ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన పని కాబట్టి దిగుమతి అభ్యర్థనలు పేజీలో కాకుండా ఇక్కడ రాస్తున్నాను. వీటిని దిగుమతి చేసుకున్నాక, గాడ్జెట్ డెఫినిషను, ట్వింకిల్ కాన్ఫిగరేషను వగైరా ఫైళ్ళలో మార్పులు చెయ్యాల్సి రావచ్చు. ముందు కింది ఫైళ్ళను దిగుమతి చేసుకుందాం. నిర్వాహకులు పరిశీలించవలసినది:
* MediaWiki:Twinkle-pagestyles
* MediaWiki:Gadget-Twinkle.js
* MediaWiki:Gadget-twinklearv.js
* MediaWiki:Gadget-twinklewarn.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleblock.js
* MediaWiki:Gadget-twinklewelcome.js
* MediaWiki:Gadget-twinkletalkback.js
* MediaWiki:Gadget-twinklespeedy.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleprod.js
* MediaWiki:Gadget-twinklexfd.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleimage.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleprotect.js
* MediaWiki:Gadget-twinkletag.js
* MediaWiki:Gadget-twinklediff.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleunlink.js
* MediaWiki:Gadget-twinklerollback.js
* MediaWiki:Gadget-twinkledeprod.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchdelete.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchprotect.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchundelete.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleconfig.js
* MediaWiki:Gadget-Twinkle.css
[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:52, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:11, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::నేను దిగుమతి చేయటానికి ప్రయత్నించగా మీకు అనుమతిలేదని సందేశం చూపించింది.ఈ విషయంలో అధికారి హోదాలో ఉన్న @[[వాడుకరి:రవిచంద్ర]] గారు జోక్యం చేసుకోవలసిందిగా కోరుచున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:51, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::: నేను ప్రయత్నిస్తానండీ - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:02, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::: [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, [[ప్రత్యేక:దిగుమతి|దిగుమతి పేజీ]] ద్వారా ప్రయత్నించాను. అన్నీ మీడియావికీ నేమ్స్పేసులోకి దిగుమతి అయ్యాయి. కానీ మొదటిది మాత్రం '''దిగుమతి విఫలమైంది: దిగుమతి చెయ్యడానికి పేజీలేమీ లేవు.''' అని చూపిస్తోంది. దాన్ని మళ్ళీ ప్రయత్నిస్తాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:17, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ ధన్యవాదాలు. ఒక్కోసారి అలానే చూపిస్తుంది, మరలా మరలా ట్రై చేయండి, ఒకవేళ అది ఆల్రెడీ దిగుమతి వుండవచ్చు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:31, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: నిజంగానే ఆంగ్ల వికీలో MediaWiki:Twinkle-pagestyles అనే పేరుతో పేజీ ఏమీ లేదు మనం దిగుమతి చేయడానికి. అది MediaWiki:Gadget-Twinkle-pagestyles అయ్యుండవచ్చని ఊహించి దానిని కూడా దిగుమతి చేశాను. ఇక మనం ట్వింకిల్ ఉపకరణాన్ని వాడటానికి అధికారి హోదాలో చేయవలసిన పనులు ఏమైనా ఉంటే చేయగలను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 17:03, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::ప్రస్తుతం గతంలో ఉన్న ఆప్షన్స్ నాకు చూపించటంలేదు. మరి మీకు ఎలా చూపిస్తున్నావో... వెంటనే తగిన చర్యలు చేపట్టగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 17:09, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, పై జాబితాలో MediaWiki:Gadget-twinklearv.js అనే పేజీ దిగుమతి కాలేదు. ఒకసారి మళ్ళీ ప్రయత్నించండి. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:57, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, దిగుమతి చేశాను.- [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 15:47, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, [[మీడియావికీ:Gadgets-definition]] పేజీలో browsing లో నాలుగో పాయింటు దగ్గర (ట్వింకిల్ కు సంబంధించినది) ఇప్పుడు ఉన్నదాన్ని తీసేసి, కింది టెక్స్టును చేర్చండి:
:::::Twinkle[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.user,mediawiki.util,jquery.ui.dialog,jquery.tipsy,moment|rights=autoconfirmed]|morebits.js|morebits.css|Twinkle.js|twinkleprod.js|twinkleimage.js|twinklebatchundelete.js|twinklewarn.js|twinkleblock.js|twinklespeedy.js|friendlyshared.js|twinklediff.js|twinkleunlink.js|friendlytag.js|twinkledeprod.js|friendlywelcome.js|twinklexfd.js|twinklebatchdelete.js|twinklebatchprotect.js|twinkleconfig.js|twinklefluff.js|twinkleprotect.js|twinklearv.js|friendlytalkback.js [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:14, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, మార్చాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:29, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నాకు ఓపెన్ అయింది. నేను చేర్చవచ్చా [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:19, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ మిమ్మల్ని దిద్దుబాట్లు చెయ్యనిస్తే, చేర్చవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:41, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారూ, [[వాడుకరి:Pranayraj1985]] గారూ, [[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, TW అనే పేరుతో సవరించు, చరిత్ర వగైరా లింకుల పక్కన కొత్త Twinkle ట్యాబు కనిపిస్తోందా? కనిపిస్తే, అందులో మెనూలు ఏమేం ఉన్నాయో చెప్పండి. నేను ప్రస్తుతం దీనిమీద పనిచేస్తున్నాను. వెంటనే సమాధానమిస్తే పనికొస్తుంది. ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:07, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:12, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::CSD, XFD, PP Last, Unlink, D-Batch,P-Batch, Config ఇవి కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:14, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ డైలాగ్ బాక్సులు తెరుచుకుంటున్నవి, ఇంకా WEl ఇలాంటివి రావాలనుకుంటాను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:33, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ధన్యవాదాలు. ఆ warn, wel, block, వంటి మెనూ ఐటములు వాడుకరి, వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే వస్తాయండి. చూడండి. వాటిలో కొన్ని నిర్వాహకులకే (మీకే) కనిపిస్తాయి, నాలాంటి వారికి కనిపించవు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:03, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::పరిశీలించాను.అవును. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:11, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ముందు config అనే లింకు నొక్కండి. అప్పుడు తెరుచుకున్న పేజీలో పొడుగాటి ఫారం ఒకటి రావాలి అది వచ్చిందో లేదో చెప్పండి (నాకు రాలేదు). ఆ తరువాత ఒకసారి అన్ని లింకులూ పనిచేస్తున్నాయో లేదో చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:16, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] మిగతా లింకులను పరీక్షించేటపుడు - డయలాగ్ బాక్సు తెరుచుకుంటే చాలు. ఆ పై ముందుకు వెళ్ళనక్కరలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ స్క్రీన్ షాట్ పంపాను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:25, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు చెప్పిన కొత్త.Twinkle ట్యాబు కనిపిస్తోంది. మెనూలో 12 లింకులు ఉన్నాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:15, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, ముందు config అనే లింకు నొక్కండి. అప్పుడు తెరుచుకున్న పేజీలో పొడుగాటి ఫారం ఒకటి రావాలి అది వచ్చిందో లేదో చెప్పండి (నాకు రాలేదు). అలాగే ఆ మెనూలో ఏమేం లింకులున్నాయో కూడా చెప్పండి.
:::::::::ఆ తరువాత ఒకసారి అన్ని లింకులూ పనిచేస్తున్నాయో లేదో చూడండి. డయలాగ్ బాక్సు తెరుచుకుంటే చాలు. ఆ పై ముందుకు వెళ్ళనక్కరలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:17, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, config అనే లింకు నొక్కాను, వేరే పేజీ ఓపెన్ అయ్యింది. కానీ, అందులో ఫారం కనిపించలేదు. మెనూలో ఇంకులన్నీ చెక్ చేసాను. అన్నీ పనిచేస్తున్నాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:42, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] ంగార్ ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:44, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు మెనూలో 12 లింకులు ఉన్నాయి అని అన్నారు, నాకు వ్యాసంపేజీలో 8, వ్యాస చర్చాపేజీలో 3, వాడుకరి చర్చాపేజీలో 13 ఐటమ్సు కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:17, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::ట్వింకిల్, వేరువేరు పనుల కోసం అనేక మూసలను వాడుతుంది. ఇంగ్లీషులో 600 పైనే ఉన్నాయి. మన దగ్గర దాదాపు 500 ఉన్నాయి. అయితే మన దగ్గర అవసరం లేనివి కూడా ఉన్నాయి. ఇంగ్లీషు వికీలో [[En:Category:Templates used by Twinkle]] అనే వర్గంలో ఉన్న మూసలన్నిటినీ దిగుమతి (వీటిలో కొన్ని మన దగ్గర ఉన్నాయి. వాటిని ఓవెర్రైటు చేద్దాం) చేసుకుందాం. మన దగ్గర ఉన్న్ వర్గం [[:వర్గం:Templates used by Twinkle]] ఇది ఇంగ్లీషు వర్గానికి అనుసంధానమై ఉంది. నిర్వాహకులెవరైనా ఇంగ్లీషులో ఉన్న వర్గాలన్నిటినీ దిగుమతి చెయ్యవలసినది. దిగుమతి చేసాక, గతంలో మనం చేసుకున్న అనువాదాలను పునరుద్ధరించాలి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:40, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, కింది పేజీలను కూడా దిగుమతి చెయ్యండి:
:::::# Mediawiki:Gadget-morebits.js
:::::# Mediawiki:Gadget-morebits.css
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlyshared.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlytag.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlywelcome.js
:::::# Mediawiki:Gadget-twinklefluff.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlytalkback.js
:::::# Wikipedia:Twinkle/Preferences
:::::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:04, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: ఇవి కూడా దిగుమతి చేశాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:29, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, సమస్య పరిష్కారం కానట్టుంది. మరిన్ని వివరాలు చూడాలి. నేను చూ, మీకు చెప్పడం, మీరు చెయ్యడం.. దీనికి టైం పడుతోంది. మీరే వెతికి సమస్య ఎక్కడుందో చూడండి. ఒకవేళ మీకు కుదరని పక్షంలో నాకు తాత్కాలికంగా ఇంటర్ ఫేస్ నిర్వాహకుడు హోదా ఇవ్వండి. నేను చూస్తాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:59, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::అలా చేస్తే బాగుంటుంది, యిద్దరూ పరిశీలించి తెలుసుకోవటానికి వీలుగా ఉంటుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:21, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, నేను నా జావాస్క్రిప్టు ఫైలులో మార్పులు చేసి చూసాను. పనిచేసింది. ట్వింకిల్ ట్యాబు కనిపించింది. అన్ని విశేషాలూ పనిచేస్తున్నాయి (అంటే, మెనూను నొక్కినపుడు చూపించాల్సిన డయాలాగ్ బాక్సులను, వాటి లోని ఫీల్డులతో సహా చూపిస్తోంది. నేను ఆపై యాక్షన్ పార్టుకు పోలేదు.) నాకు అర్థమైనంతలో ఇక్కడ జరిగిన లోపం ఏంటంటే.. Twinkle Preferences ను నొక్కినపుడు Wikipedia:Twinkle/Preferences కు కాకుండా Commons:Twinkle/Preferences అనే పేజీకి పోతోంది. అంచేత ట్వింకిల్ అభిరుచులు సెట్ కాలేదు. అది ఒక ముఖ్యమైన సమస్య (బహుశా అది ఒక్కటే సమస్య అయి ఉండవచ్చు కూడా). పోతే, కాన్ఫిగ్ పేజీలోని డేటా అంతా హార్డ్ కోడెడుగా కనిపిస్తోంది. అందువలన లోకలైజేషను చేసినపుడు తెలుగు లేబుళ్ళు ఇక్కడికి రాకపోవచ్చు (మన ప్రస్తుత సమస్య ఇది కాదు). మీరే చేస్తే పై మార్పు చేసి చూడండి. అది పనిచెయ్యకపోతే, ఇంకా సమస్యలున్నాయేమో చూడండి. ఒకవేళ నాకు అనుమతులివ్వాలని భావిస్తే, ఇంటర్ఫేసు అడ్మిన్తో పాటు, ట్రాన్స్వికీ దిగుమతిదారు అనుమతి కూడా ఇవ్వండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:27, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, మీకు ఒక వారం పాటు ఇంటర్ఫేసు అడ్మిన్ అనుమతి ఇచ్చానండీ. ట్రాన్స్ వికీ దిగుమతి దారు అనుమతి మాత్రం నేను ఇవ్వలేనని చెబుతోంది. అది కావాలంటే నేను దిగుమతి చేయగలను. క్షమించాలి. నేను సమయం లేక పరిశీలించలేక పోతున్నాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 15:41, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, మరొక పద్ధతి, మెరుగైన పద్ధతి ఏంటంటే, Github నుండి నేరుగా స్థాపించుకోవడం. మీరు దీన్ని చూసే ఉండవచ్చు బహుశా. అయితే దీని ద్వారా స్థాపించాలంటే నాకు కాస్త గీకు పరిజ్ఞానం కావాలనుకుంటాను. మానవికంగా చేసేది కాకపోతే అప్పుడు అది ప్రయత్నించవచ్చు. మానవికంగా చెయ్యగలిగినా కూడా ఆ తరువాత ఆ మెరుగైన పద్ధితికి మారితేనే మంచిది.. అది ఫ్యూచర్-ప్రూఫ్ అనుకుంటాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:34, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెలుగు వికీపీడియా: విస్తరణ ప్రణాళిక-2027 ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికీపీడియా వ్యాసాలు, వ్యాసాల నాణ్యతను విస్తరించడానికి, గూగుల్ ఇప్పుడు అంటే 2025-26 సంవత్సరాలకి అందిస్తున్న సహకారానికి కొనసాగింపుగా, తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ తరపున రాబోయే 2027 సంవత్సరానికి కార్యాచరణ ప్రణాళిక ప్రతిపాదన సమర్పించవలసి ఉంది. వివరాలు [https://w.wiki/W3c5 ఈ పేజీ]లో చూడగలరు. చూసి తమ అభిప్రాయాన్ని త్వరలో తెలియచేయగలరు.
ధన్యవాదాలు. తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:05, 2 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:49, 2 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== అధికారులు కావాలి ==
మనకు నలుగురు అధికారులుండేవారు. వారిలో ఇద్దరికి, జూన్ 11 న ఆ అనుమతులను తీసేసారు- కారణం తెలీదు. ఆ పని చేసింది, మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి.
ప్రస్తుతం మనకు ఇద్దరే అధికారులున్నారు. మామూలుగా అయితే, మనలాంటి వికీకి ఇద్దరు సరిపోతారు. కానీ వాళ్ళలో ఒకరు చాలాకాలంగా చురుగ్గా లేరు. మిగిలిన ఆ ఒక్కరు చురుగ్గా లేని పక్షంలో పనులు ఆగుతాయి. అంచేత కనీసం మరొక్కరు అధికారిగా ఉండాలనేది నా ప్రతిపాదన. ప్రస్తుతం చురుగ్గా ఉన్న నిర్వాహకుల్లో ఒకరు అధికారిగా స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకోవడం ఒక మార్గం. లేదంటే, ఇటీవల తొలగింపుకు గురైన ఆ ఇద్దరు అధికారుల్లో కనీసం ఒకరు, ఇకపై చురుగ్గా పనిచేస్తామని సముదాయానికి విశ్వాసం కలిగిస్తే, వాళ్ళు తిరిగి ప్రతిపాదన చేసుకోవడం. పరిశీలించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:21, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:పనులుకు అంతరాయం లేకుండా ఉండాలంటే అదనంగా ఇప్పుడు ఉన్న ఇద్దరు కాకుండా మరో ఇద్దరు అధికారులు తప్పనిసరిగా, అత్యవసరంగా స్యీయప్రతిపాదన చేసుకోవటానికి ముందుకురావాలి. వారే నిర్వాహకత్వ బాధ్యతలకు కూడా స్వీకరించాలి. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:42, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అవునండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. మూసలు దిగుమతి చేయాలని ప్రత్నించినపుడు, మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి నా అధికారి హోదా అనుమతులను తీసేసారని గమనించాను. ఎందుకు తీసేసారనే కారణం తెలియలేదు. అనుమతులను తీసేయడానికి ముందు నోటీస్ లాంటిది ఇచ్చుంటే బాగుండేది. అయితే, ఇకపై నేను అధికారిగా చురుగ్గా పనిచేయాలనుకుంటున్నాను. నేను తిరిగి అధికారి హోదా పొందడానికి సభ్యులు సహకరించాలని కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:35, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు గత నెలలో 22 నిర్వాహక పనులు చేసినట్లు చూసాను. + ఇకపై చురుగ్గా ఉంటానని చెబుతున్నారు. కాబట్టి ఆయన తిరిగి అధికారి అవడంలో నాకు అభ్యంతరం లేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:20, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు తిరిగి అధికారిగా కొనసాగటానికి నాకు అభ్యంతరంలేదు. ముందుకు వచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:37, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గార్లు ధన్యవాదాలు. అధికారి హోదా కోసం మళ్ళీ స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకుంటాను.--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 06:07, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ ==
ఈ చర్చలో [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియజేయటానికి వారం రోజులు గడువు ముగుస్తుంది. ఇంకా ఆసక్తిఉన్న తెవికీ సమూహం సభ్యులు వెంటనే వారి అమూల్యమైన అభిప్రాయాలు సూచనలు రాయగలరు, వాటి అన్నిటినీ క్రోడీకరించి విధాన నిర్ణయ చర్చాపేజీని మరలా సముదాయం దృష్టికి తీసుకునిరావటానికి సహకరించగలరు.ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:54, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:41, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== యూజర్ ఇంటర్ఫేసులో వాడుకరుల కృషికి లింకులు ==
తెవికీలో మనం చేసే దిద్దుబాట్ల పేజీకి ఇచ్చే లింకులు రకరకాలుగా ఉన్నాయి.
* వాడుకరి డ్రాప్డౌను జాబితాలో "నా మార్పులు" అని ఉంది.
* వాడుకరి, వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో ఉండే సైడుబారులో ఇది "వాడుకరి రచనలు" అని ఉంది
* మన దిద్దుబాట్లను చూపే పేజీ శీర్షికలో "ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి రచనలు" అని ఉంది.
వీటలో మార్పులు, రచనలు వగైరాలను ఒకే పేరుకు తేవాలి అని భావించి, వాటిని కింది విధంగా మారుద్దామని నా ప్రతిపాదన.
* నా మార్పులు - '''తోడ్పాట్లు'''
* వాడుకరి రచనలు: '''వాడుకరి తోడ్పాట్లు'''
* ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి రచనలు - '''ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి తోడ్పాట్లు'''
వీటిపై అభిప్రాయం రాయవలసినది. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:52, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:నమస్కారం @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు,
:వాడుకరి "మార్పులు" లేదా "రచనలు" అనే పదాల కంటే "తోడ్పాట్లు" అనే పదం మరింత సముచితంగా ఉంటుంది. వికీపీడియాలో కేవలం వ్యాసాలు రాయడమే కాకుండా, దిద్దుబాట్లు చేయడం, వ్యాకరణ దోషాలు సరిదిద్దడం, చిత్రాలు చేర్చడం వంటి ఎన్నో రకాల పనులు జరుగుతుంటాయి కాబట్టి, వీటన్నింటికీ "తోడ్పాట్లు" అనేది చక్కని పర్యాయపదం. ప్రస్తుతం డ్రాప్డౌన్ మెనూలో ఒకటిగా, సైడ్బార్లో మరొకలా, పేజీ శీర్షికలో వేరేలా ఉండటం వల్ల కొత్త వాడుకరులకు కాస్త గందరగోళంగా అనిపించవచ్చు. మీ సూచన ప్రకారం అన్నిచోట్లా ఒకేపేరు ఉంటే ఇంటర్ఫేస్ చాలా స్పష్టంగా, ఒకే ప్రమాణంతో కనిపిస్తుందని నా అభిప్రాయం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:08, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఇక్కడఒక వివరణ ఇవ్వాలి.. తోడ్పాటు అనేది ఎక్కడ చూసినా ఏకవచనం గానే చూస్తాం, తోడ్పాట్లు అనే వాడుకను నేను చూళ్ళేదు. ఇక్కడ కూడా తోడ్పాటు అనేది వాడొచ్చు గానీ, బహువచనంగా ఉంటే ఎక్కడైనా ఏకవచన రూపం అవసరమైనపుడు వీలుగా ఉంటుందని ఇలా రాసాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:11, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అందించిన సవరణలు లేదా అందించిన అనే పదంతో కలిపి మరోది ఏమైనా అర్థవంతంగా ఉంటే బాగుంటుంది. లేదా ఇంకా మెరుగైన పదం మన కంటపడేదాకా ఉన్నవాటిని ఏకరూపతగా మార్చటం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:46, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, "అందించిన సవరణలు" అంటే తోడ్పాట్లే గదా! పైన @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు చెప్పినట్టు, మనం ఇక్కడ చేసేది సవరణలు మాత్రమే కాదు, చిత్రాలు చేర్చడం వంటి ఇతర పనులు కూడా ఉన్నాయి. తోడ్పాట్లు అనేది వాడుకరుల కృషిని మెరుగ్గా చూపిస్తోంది. పైగా ఇంటర్ఫేసులో వాడే పదాలు వీలైనంత క్లుప్తంగా ఉండాలి. అంచేత, ఈ రెంటిలో తోడ్పాట్లు అనేది మెరుగు అనిపిస్తోంది. పరిశీలించండి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:26, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::అలాగే కానివ్వండి, నా అభిప్రాయం అర్థవంతమైన పదంతో ఏకరూపత పాటించాలనేదే నా ప్రధాన అభిప్రాయం [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:34, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వ్యాసాలలో మూకుమ్మడిగా వర్గాలు చేర్చే టూల్ ==
ఈ టూల్ గతంలో సృష్టించిన వ్యాసాలకు చేరని వర్గాలు అంటే వికీడేటాకు లింకు కలిపి, ఇంకా వ్యాసంలో చేరని వర్గాలను ఎన్నిటినైనా ఒకే క్లిక్ తో చేర్చటానికి ఈ టూల్ బాగా పనిచేస్తుంది.దీనిని అమర్చుకోవటానికి ఈ దిగువన వివరించబడింది.
# ప్రతి యూజరు కామన్ JS పేజీ సృష్టించుకునే అవకాశం ఉంది. లోగడ సృష్టించుకోని వారు ఇప్పుడు సృష్టించుకోవాలి.
#ఇది వాడుకరి పేజీకి అన్ని అనుబంధపేజీలులాగనే ఈ పేజీకూడా ఉంటుంది. వాడుకరి:యూజరు పేరు/common.js అని సృష్టించుకోవాలి.
#పేజీలో mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Saroj/CatSync.js&action=raw&ctype=text/javascript'); ఈ లింకును కాపీ చేసి, పేస్ట్ చేయాలి.
#లింకును చేర్చిన తరువాత షిప్ట్ కీని నొక్కి పెట్టి రీలోడ్ బటన్ నొక్కండి, లేదా Ctrl-shift-R నొక్కండి (యాపుల్ మాక్ బుక్ లో Cmd-shift-R నొక్కండి. ఈ సందేశం కామన్ JS పైన ఉంది పరిశీలించగలరు.
#ఏదేని ఒక వ్యాసాన్ని ఎంచుకోండి.
#ఆ వ్యాసం పైన చదువు, సవరించు, చరిత్ర వ్యూ టాబ్ మోడ్ లో చివరన ⋮ ఇలా మూడు చుక్కల మీద క్లిక్ చేయండి.
#క్లిక్ చేయగానే టూల్ బాక్స్ డ్రాప్ డౌన్ ఆప్సన్లు కనపడతాయి, వాటిలో ఈ టూల్ కు చెందిన Sync categories అనే యాక్షన్ బటన్ ఉంటుంది.
#Sync categories క్లిక్ చేసిన వెంటనే ఒక పాప్ అప్ ఆ వ్యాసంలో చేరని వర్గాలను గుర్తించి జాబితాగా మన ముందు పెడుతుంది.
#పాప్ అప్ పైన ADD అనే బటన్ మీద క్లిక్ చేయాలి. దానిని క్లిక్ చేయగానే అన్ని వర్గాలు స్యయంచాలకంగా వ్యాసంలోని వర్గాల బార్ లో చేరతాయి, అయితే ఆ వ్యాసం వికీడేటాకు లింకు అయిఉండాలి, చేర్చే వర్గాలు తెలుగు వికీపీడియాలో సృష్టించి వికీడేటాకు లింకు కలిపి ఉండాలి. మనం వికీపీడియాలో ఏదేని వ్యాసం సవరించేటప్పుడు దీని ద్వారా ఆ వ్యాసానికి చేరాలిసిన వర్గాలను చేర్చవచ్చు. దీనిని అందరూ ఉపయోగించుకొనగలరు.
దీనిమీద మీ స్పందనలు తెలియజేయగలరు. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 12:28, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:బ్రౌజరు కాషె తీసిన తరువాత పని చేస్తోంది అండి. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:44, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, చాలా ఉపయోగకరమైన టూల్ పరిచయం చేశారు. ధన్యవాదాలు.--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 14:26, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అనువాద పరికరంలో ఉన్నట్లే, ఇక్కడ కూడా, ఏ వర్గాలకైతే భాషాలింకులు ఉంటాయొ< ఆ వర్గాలను చూపిస్తుంది. వ్యాసానికి కూడా భాషా లింకులు ఉండాలి. బాగుంది [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారు. మీరు ఇలాంటి వాటి గురించి తెవికీబడిలో శిక్షణ ఇస్తే బాగుంటుంది. (అప్కోర్స్, నేర్పేందుకు మీరు సిద్ధంగానే ఉన్నా, నేర్చుకోవాలనే ఆసక్తి ఉండి, శిక్షణకు హాజరయ్యే తీరిక ఓపిక ఉన్నవాళ్ళం ఉండాలనుకోండి.)__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:37, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మీ ప్రోత్సాహమే మాకు బలం, ధన్యవాదాలు 🙏 [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:40, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఈ రచ్చబండను పాత చర్చల లోకి తరలించాక, దీన్ని రిఫరు చెయ్యడం కాస్త కష్టంగా ఉంటుంది. వీటిని [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు]] వంటి పేజీలో చేరిస్తే బాగుంటుంది. రిఫరెన్సు పరంగా ఇలాంటివి మెరుగైన పేజీలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:41, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ ఇందులో నా గొప్పేమీ లేదు. ఇది నేను మరోచోట నుండి సేకరించింది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:44, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::మీరు చేర్చటానికి నాకేమీ అభ్యంతరం లేదు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:46, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::నాకు తెలుసు మీకు అభ్యంతరం ఉండదని. :-) కానీ, నేను చేర్చను, మీరే చేర్చండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:48, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::అలాగే సార్ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:54, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మంచి టూల్ ని తీసుకు వచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు 🙏 <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 06:40, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|శ్రీనివాస్]] గారూ ఎవరో చేసినది సేకరించి మీ ముందు ఉంచాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:44, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మంచి టూల్ గూర్చి తెలియజేసినందుకు ధన్యవాదాలు➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 15:25, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: చాలా ఉపయోగకరమైన పరికరం. రామారావు గార్కి ధన్యవాదాలు--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 15:37, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@గురువులు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]]గారికి ధన్యవాదాలు.. చక్కని టూల్ నేర్పించారు.. ఇలా మరికొన్ని పరిచయం చేస్తే, ఆలస్యంగానైనా (వీలు చూసుకుని) తప్పకుండా నేర్చుకుంటాను -[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 02:28, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కొత్త వాడుకరులు, కొన్ని మెరుగుదలలు ==
{{Ping|MYADAM ABHILASH}} గారూ, మీరు తెవికీలోకి కొత్త వాడుకరులను తీసుకువస్తున్నారని మీరు గతంలో రాసిన సమాచారాన్ని ఆధారం చేసుకుని భావిస్తున్నాను. ఈ విషయంలో మీకు అభినందనలు. అయితే, కొత్తవారికి మొదట్లో తెవికీలాంటి ప్లాట్ఫాంలో నేర్చుకోవాల్సింది చాలానే ఉంటుంది. నేను చూసినంతలో వారి వ్యాసాలు సరిదిద్ది, వాటిని ఉదాహరణగా చూపిస్తూ వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో ఎలా మెరుగుపరుచుకోవచ్చో రాయాలనుకుంటున్నాను. ఒకరిద్దరితో మొదలుపెట్టాను. ఈ వాడుకరి మీరు తీసుకువచ్చినవారేనా? [[వాడుకరి_చర్చ:Mamatha123#సూచనలు,_అభినందనలు]] ఒకవేళ మీరు తీసుకొచ్చినవారే అయితే, వీరి వాడుకరి పేర్ల జాబితా ఏదైనా వికీపీడియా నేమ్స్పేస్లో కార్యక్రమం గురించి వివరిస్తూ రాస్తారా? అలాగైతే, సహాయం అందించేందుకు వీలుగా ఉంటుంది. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 11:11, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] గారూ, దయచేసి ఈ అంశం మీద ప్రతిస్పందించండి. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:26, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారు ఆలస్యంగా స్పందిస్తున్నందుకు చింతిస్తున్నాను. వాడుకరుల జాబితా కొరకు ఈ [[wmfdashboard:courses/Boli_Cheto_Foundation/Wikimedia_Internship_2026/home|ఔట్రీచ్ డ్యాష్ బోర్డ్]] చూడండి! మీ సహాయానికి ధన్యవాదాలు - [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|అభిలాష్ మ్యాడం]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 04:52, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీమీడియా సదస్సులకు హాజరైన వాడుకరులకు ==
వికీమీడియా ఫౌండేషను, తాను నిర్వహించే ప్రాజెక్టులకు సంబంధించి పలు సదస్సులను నిర్వహిస్తూ ఉంటుంది. తెవికీ తరపున కూడా ఈ సదస్సులకు వాడుకరులు హాజరౌతూ ఉంటారు. అక్కడ వారు అనేక విషయాలు నేర్చుకుంటారు. వారు అక్కడి విశేషాలను, తమతమ అనుభవాలను, తాము నేర్చుకున్న సంగతులనూ తెవికీలో రాస్తే ఆ సదస్సుకు హాజరవని తోటి సభ్యులకు ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. పరిశీలించవలసినది. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:19, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అవును @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, అందుకోసం తెవికీలో ప్రత్యేకంగా ఒక వేదిక లాంటిది ఏర్పాటుచేసుకొని అందరూ ఆ వేదికలో రాస్తే బాగుటుంది. ఎవరైనా చూడాలి అనుకున్నా అన్నీ ఒకేచోట లభిస్తాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:11, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: ఒక వేదిక ఏర్పాటుచేయమని మనవి. సదస్సులకు హాజరైన సభ్యులు ఇందులో వివరాలు, అనుభవాలు రాద్దాము.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:43, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::మంచి ఆలోచన [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:47, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఈ ఆలోచన నాకు పదేళ్ళ కిందటే వచ్చింది. 2016లో చంఢీగడ్ లో జరిగిన వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా సదస్సుకు వెళ్ళినపుడు అక్కడి విషయాలను క్లుప్తంగా [[వాడుకరి:Pranayraj1985/ప్రయోగశాల#వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా 2016లో తెవికీ బృందం|వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా 2016లో తెవికీబృందం]] అని నా ప్రయోగశాలలో రాసుకున్నాను. తరువాత దానిని వివరణాత్మకంగా రాయాలి అనుకున్నా కుదరలేదు. ఇకపై నేను హాజరయ్యే వికీమీడియా సదస్సుల గురించి తప్పకుండా రాస్తాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:15, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, సమగ్రంగా రాసారు, బాగుంది. మీరు దీనికి ఆద్యులు కాబట్టి, మీరే ఆ వేదికను మొదలుపెట్టి రాయండి.
:::::ఎప్పటివో ఇప్పుడెందుకు అనుకోకుండా, పాతవాటి గురించి కూడా గుర్తున్నంతలో రాద్దాం. ఈ పేజీ వికీపీడియా పేరుబరిలో ఉంటుంది. దానికి ఉపపేజీలుగా ఒక్కో సదస్సు గురించి రాస్తాం. ఉదాహరణకు:
:::::* ప్రధానపేజీ: '''వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు'''
:::::* ఉపపేజీ: '''వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు/2016 వికీ కాన్ఫరెన్స్ ఇండియా, చండీగఢ్'''
:::::ఈ ఉపపేజీ లింకులను ప్రధానపేజీలో పెడతాం. ఒకరి కంటే ఎక్కువ మంది హాజరైనపుడు, అదే ఉపపేజీలో వేరువేరు విభాగాల్లో తమ అనుభవాలను రాస్తారు. ఏమంటారు? అవసరమనుకుంటే ప్రధాన పేజీకి మరింత మెరుగైన పేరు పెట్టండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:04, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు సూచించనట్టుగానే పేజీని పెడుదాం. అయితే, 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు' అని పెడితే, వికీ సదస్సుల వివరాలు ఉండే పేజీ అనుకునే అవకాశం ఉంది. అయితే మనం రాసేది వికీ సదస్సుల వివరాలే కాబట్టి ఆ పేరు సరిపోతుంది. కానీ మనం వాడుకరుల అనుభవాలు కూడా రాస్తున్నాం కనుక 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు-వాడుకరుల అనుభవాలు', 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సుల అనుభవాలు', లాంటి పేర్లు ఉంటే బాగుంటుందేమో, ఇతర సభ్యుల అభిప్రాయాలు రాసాకా పేజీ పెడుదాం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 07:28, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::సూపర్, @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, మీరు చెప్పినదే కరెక్టు. అలాగే పెడదాం.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:40, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు సూచించిన పైరెండు పేర్లు అర్థవంతంగానే ఉన్నవి. ఏదైనా పర్వాలేదనిపిస్తుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:48, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, పేజీ ఒపెట్టెసి రాసెయ్యండి సార్. అంతగా అయితే, ఆ తరువాత తరలించుకోవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:53, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: ఆలోచన చాలా బావుంది. 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు-వాడుకరుల అనుభవాలు' పేరు సమగ్రంగా ఉంది.--[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:20, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గార్లకు... [[వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సుల అనుభవాలు]] అని ప్రధాన పేజీ సృష్టించాను. పరిశీలించగలరు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 13:24, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ధన్యవాదాలు.@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారూ ఈ మధ్యకాలంలో అలా వెళ్లినవారు మీ దృష్టిలో ఉంటే వారి వాడుకరి చర్చాపేజీలో కోరగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:58, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఇటీవల జరిగిన వికీ కాన్ఫరెన్స్ ఇండియాలో పాల్గొన్న తెవికీ సభ్యుల చర్చాపేజీలో రాశాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:50, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్-2 ==
సభ్యులకు నమస్కారం, మీ అందరి మద్దతుతో 2023 జూలైలో నేను [[వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్|తెలుగు వికీపీడియా అధికారి హోదా]] పొంది, బాధ్యతలు నిర్వర్తించాను. 2025 ఏప్రిల్ నుండి 2026 ఆగస్టు వరకు 16 నెలలపాటు నా వ్యక్తిగత కారణాల వల్ల తెవికీ నిర్వహణలో క్రియాశీలకంగా పని చేయలేకపోయాను.
మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి, వికీలో క్రియాశీలకంగా లేని అధికారులును తొలగించే క్రమంలో 2026 జూన్ 11న నా అధికార అనుమతులను కూడా తీసేసారు. అయితే, ఇకపై నేను అధికారిగా చురుగ్గా పనిచేయాలనుకుంటున్నాను కాబట్టి, తెవికీ నిమయాలను అనుసరించి నేనే మళ్ళీ అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి చేస్తూ [[వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్-2]] పేరున మరో ఉపపేజీ తయారుచేశాను. ఆ ఉపపేజీని పరిశీలించి 2026 అక్టోరు 15వ తేదిలోపు తమ మద్దతును తెలుపవలసిందిగా సముదాయ సభ్యులను కోరుతున్నాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 07:51, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# :సరే నండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:37, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# హండ్రెడ్ వికీడేస్ చాలెంజ్ టైటిల్ విన్నర్ [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] గారు ఆదర్శంగా పది సంవత్సరాలు ప్రతి రోజూ ఒక ఆర్టికల్ రాసిన ఘనత సాధించిన మీకు ముందుగా శుభాకాంక్షలు. అదే స్పూర్తితో నేను రోజుకో వ్యాసం రాస్తూ ఐదవ సంవత్సరంలో కొనసాగుతున్నాను. అధికార హోదా కొరకు [[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్ 2.O]] గారికి నా సంపూర్ణ మద్దతు - [[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 01:39, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#:బావుందండి. అభినందనలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:07, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#::ధన్యవాదాలు మేడం గారు..! [[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 08:39, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కొత్త ట్వింకిల్ ==
కొత్త ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ స్థాపన పూర్తయింది. అందరికీ అది అందుబాటులో ఉంది. దానికి గుర్తు ఏంటంటే..
#. పైన ఉండే పేజీ లింకుల చివర TW అనే అనే లింకు పక్కన డౌన్ యారోతో కనిపిస్తుంది. దాన్ని నొక్కితే మెనూ కనిపిస్తుంది. పక్కనున్న బొమ్మ చూడండి. [[File:TW link screenshot.png|right|thumb]]
#. ఆ మెనూలో ఏయే లింకులు ఉంటాయి అనేది మీరు ఉన్న పేజీని బట్తి ఉంటుంది. అంటే వ్యాసం పేజీలో ఉండే మనూకు, వాడుకరి పేజీలో ఉండే మెనూకూ తేడా ఉంటుందన్న మాట.
#. ఆ మెనూ లోని లింకులను నొక్కినపుడు, సంబంధిత పనికి సంబంధించిన పేజీ తెరుచుకుంటుంది (ఉదా: config) లేదా డయలాగు పెట్టె తెరుచుకుంటుంది (ఉదా:CSD)
#. config నొక్కినపుడు, కాన్ఫిగరేషను పేజీ తెరుచుకుంటుంది. అందులో పొడుగాటి కాన్ఫిగ్ ఫారము తెరుచుకుంటుంది. అందులో మీ సెట్టింగులను పెట్టుకోవచ్చు. ఆ ఫారానికి దిగువన ఉన్న Save changes బొత్తాన్ని నొక్కినపుడు ఆ సెట్టింగులు [https://te.wikipedia.org/wiki/ప్రత్యేక:MyPage/twinkleoptions.js మీ స్వంత twinkleoptions.js] అనే పేజీలో సేవవుతాయి. ఆ సెట్టింగులను మార్చుకున్నపుడల్లా ఆ పేజీలో సేవవుతూ ఉంటాయి.
[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, [[వాడుకరి:వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారూ కాన్ఫిగ్ లింకును కూడా పరీక్షించండి. ఈ పనిలో పాల్గొన్న మీకు ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:55, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:chaduvari|చదువరి]] గారూ ఎంతో కాలం నుండి మూలనపడ్డ ట్వింకిల్ ఆప్షన్స్ శ్రమ తీసుకుని పునరుద్ధరణ గావించినందుకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:08, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:డైలాగ్ పెట్టెలు తెరవడం వరకూ ఫంక్షనాలిటీ పనిచేస్తోంది. కానీ అక్కడి నుండి ముందుకు పోతే లోపం తలెత్తుతోంది. దాదాపుగా అన్నీ కూడా ఒకే లోపం. చాట్గుప్తా గారిని అడుగుతున్నాను. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:02, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ఇది కూడా పరిష్కారమైంది. నేను రెండు మూడు పరీక్షలు చేసాను, బాగానే పని చేసాయి. మీరు కూడా పరీక్షించండి. సమస్యలుంటే ఇక్కడ రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:27, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:49, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::స్వాగత మూస, PROD ట్యాగులను చేర్చినపుడు అవి పనిచేయడం లేదు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:52, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::నాకు కూడా పలుమార్లు ప్రయత్నం చేసినా ఫలించలేదు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:59, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఏది ఫలించలేదు? మిగతావి కూడా పరీక్షించారా? కొంచెం వివరంగా రాయవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:07, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నేను కొత్తవాడుకరికి [[వాడుకరి చర్చ:Palle Bheemsen]] స్వాగత సందేశం పంపించటానికి WEL చెప్పటానికి ప్రయత్నించగా {{subst:undefined}} అనే మూస చేరుతుంది. గతంలో మనకు వచ్చే సందేశం రాలేదు. ఒకవేళ నేను ఏమైనా తప్పు చేసానా? [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:12, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ wel నొక్కినపుడు వచ్చిన డయలాగ్ పెట్టెలో ఏ మూసను ఎంచుకున్నారు?__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:23, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మీ సమాధానం కోసం చూస్తున్నాను. అదే పేజీలో నేను స్వాగత సందేశం పెట్టాను. నాకు లోపం తలెత్తలేదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:28, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మీరు సమాధానం రాసే లోగా నేను మీ twinkleoptions.js ను చూసాను. అందులో మీరు welcome చేసేందుకు ఒక మూస పేరు కనబడలేదు నాకు. వికీపీడియా:Twinkle/Preferencesపేజీ తెరిచి అందులో వికీపీడియా:Twinkle/Preferences అనే చోట స్వాగతం మూస పేరు ఇవ్వండి. సేవ్ చేసి అప్పుడు మళ్ళీ ప్రయత్నించండి.
:::::::::మిగతా విశేషాలు పరీక్షించారో లేదో, అవి పనిసేస్తున్నాయో లేదో మీరు రాయలేదు. వాటి సంగతి కూడా రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:53, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ సందేశం ఇవ్వటానికి ఆలస్యం అయినందుకు క్షమించాలి.Type of welcome:Non-English Welcomes అనే ఆప్సన్ ఎన్నుకున్నాను.వాడుకరి చర్చాపేజీలో ఇలా వస్తుంది. {{subst:welcomeen}} ఈ మూసలో welcomeen చివరి en ను తొలగిస్తే అప్పుడు మామూలుగా ఆహ్వాన సందేశ చూపిస్తుంది. వికీపీడియా:Twinkle/Preferencesపేజీ తెరిచి అందులో వికీపీడియా:Twinkle/Preferences అనే చోట స్వాగతం మూస పేరు ఇవ్వండి. ఈ మార్పులు నేను చేయలేకపోయాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:36, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, Type of welcome లో Non-English Welcomes అనేది ఎంచుకున్నారా? బహుశా అదే సమస్యబయి ఉండవచ్చు. ఇతర మెనూ అయిటములు పని చేస్తున్నాయో లేదో చూడండి. అన్నీ పరీక్షించండి సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:35, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] మస్యలన్నింటినీ ఒకేసారి పరిష్కరిద్ధాం సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:37, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ కాస్త సమయం పడుతుంది, నేను సందర్బాన్నిబట్టి పరీక్షించి ఒకచోట నోట్ చేసి చర్చలో ప్రవేశపెడతాను. గతంలో డైలాగ్ బాక్స్ లో ఎంపికలు ఎంచుకునే పనిలేదు. నేరుగా WEL క్లిక్ చేసి SUBMIT నొక్కగానే సందేశం చూపించేది. అది ఎవరికైనా సులభంగా ఉండేది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:08, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::::సర్లే @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|సార్]].__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:13, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ స్వాగతం పనిచేసింది. తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు (ద-ధ) అనే పేజీలో csd, prod రెండూ పెట్టాను. ఇప్పుడు ఆ పేజీని రామారావు గారు తొలగించారు. మిగతావి కూడా పరీక్షించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:09, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ wel నొక్కినపుడు {{subst:undefined}} అని వస్తుంది. ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 07:49, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, wel నొక్కినపుడు వచ్చిన డయలాగ్ బాక్సులో ఏ వికల్పాన్ని ఎంచుకున్నారు?__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:25, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, మీ [[వాడుకరి:K.Venkataramana/twinkleoptions.js]] పేజీని ఇంకా సృష్టించలేదు. మీరు [[వికీపీడియా:Twinkle/Preferences]] పేజీలో ఉన్న ఫారంలో వికల్పాలను ఎంచుకుని సేవ్ చేంజెస్ నొక్కండి. అప్పుడు వాడుకరి:K.Venkataramana/twinkleoptions.js పేజీ ఉనికి లోకి వస్తుంది. అప్పుడు మళ్ళీ ట్వింకిల్ మెనూను పరీక్షించండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:39, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అందరికీ ఒక విన్నపం. ట్వింకిల్ పనిచేస్తోంది. దానికి గుర్తు - ప్రతి పేజీ లోనూ TW అనే ట్వింకిల్ ట్యాబు కనిపిస్తుంది.
:* దాని కింద మెనూ ఉంటుంది. ఆ మెనూ లో ఉండే ఐటములు పేజీని బట్టి మారుతాయి. వ్యాసం పేజీలో కొన్ని ఐటములుంటే, వాడుకరి పేజీలో వేరే ఐటములుంటాయి.
:* ఆ మెనూ ఐటముల్లో చివర config అనే ఐటము ఉంటుంది.
:* ముందు దాన్ని నొక్కి, అప్పుడు వచ్చే పేజీలోని ఫారములో మీ అభిరుచులను ఎంచుకోండి. welcome అనే విభాగంలో కొత్త వాడుకరులని స్వాగతించే మూస పేరును ఇవ్వండి.
:* ఆ ఫారాన్ని భద్రపరచండి.
:* ఇక ఏదో ఒక పేజీ తెరిచి, మెనూ లోని అంశాలను పరీక్షించండి. (పరీక్షించే ముందు, మెనూ ఐటము ఏం పని చేస్తుందో తెలుసుకుని, అది సరైన పని అయితేనే పరీక్షించండి.)
:ఫలితాలు ఎలా ఉన్నాయో ఇక్కడ రాయండి. ముఖ్యంగా ఇబ్బందులు ఎదురైతే తప్పకుండా రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:02, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]], [[User:Pranayraj1985]], [[వాడుకరి:K.Venkataramana]] గార్లకు - కొత్త ట్వింకిల్లో చేసిన పరీక్షల వివరాలను [[వికీపీడియా చర్చ:ట్వింకిల్/కొత్త ట్వింకిల్ 2026]] పేజీలో రాయవలసినది. __[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:21, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అలాగేనండీ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:51, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండి @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:35, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''
Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary.
The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/>
Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes.
Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 09:29, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 -->
== నాకు ఇచ్చిన ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ==
[[వాడుకరి:రవిచంద్ర]] గారూ, కొత్త ట్వింకిల్ స్థాపన పూర్తైంది. నాకు ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. నా పరీక్షల్లో అన్ని మెనూలూ పనిచేస్తున్నై. అయితే, కొన్ని మెనూలు నిచెయ్యడం లేదని కొందరు అన్నారు. అవి పనిచెయ్యకపోవడానికి కారణం, ట్వింకిల్ లోపం కాదని నేను అనుకుంటున్నాను. పరీక్షలో వివిధ వికల్పాలను ఎంచుకుని చూడడానికీ, అలాగే అన్ని అంశాలనూ పరీక్షించడానికీ ఇంకా సమయం పట్టేట్టుంది. అవన్నీ చేసాకనే సమస్యపై స్పష్టత వస్తుంది. అప్పుడు మీడియావికీ పేజీల్లో మార్పులెమైనా చెయ్యాల్సి వస్తే, నాకు మళ్ళీ ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. లేదా ఇప్పుడే పొడిగించాలి. గమనించవలసినది. ధన్యవాదాలు.__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:27, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:కొంతకాలం పొడిగిస్తేనే మంచిదని నా అభిప్రాయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:01, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::మళ్ళీ ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇవ్వడం కంటే, ఇప్పుడిచ్చిన అనుమతుల కాలం పొడగిస్తే సరిపోతుంది.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:38, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ఇదే సమయంలో @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారు అవకాశం ఉంటే ట్వింకిల్ ఆప్షన్స్ మీద ఒక క్లాస్ తీసుకుంటే బాగుంటుంది అని నా అభిప్రాయం. ఈ మధ్య కాలంలో ట్వింకిల్ వాడటం తగ్గింది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:21, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::సరే [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|సార్]]___ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 13:23, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::మీ అంగీకారం తెలిపినందుకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:22, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారు ధన్యవాదాలు. ఈ ఆదివారం వీలవుతుందా? [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:38, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారూ, అలాగేనండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 03:57, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మరో నెల రోజులు మీకు ఇంటర్ఫేస్ అడ్మిన్ బాధ్యతలు పొడిగించాను. ట్వింకిల్ ని మరింత మెరుగ్గా తీర్చిదిద్దండి. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 16:55, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]],@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]]@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]]: Wel, Warn మెనూలు కూడా పనిచేస్తున్నాయి. ఇప్పుడు ట్వింకిల్ అభిరుచులు సెట్ చేసుకోకపోయినా అవి పనిచేస్తాయి. వాటిని మళ్ళీ పరీక్షించవలసినది. అలాగే ఇతర మెనూలను కూడా మళ్ళీ పరీక్షించండి; తద్వారా ఇప్పుడు చేసిన మార్పుల వలన ఇదివరలో పనిచేసినవి, ఇప్పుడు కూడా పనిచేస్తున్నాయని నిర్థారించుకోవచ్చు. ఫలితాలను, మామూలుగానే [[వికీపీడియా చర్చ:ట్వింకిల్/కొత్త ట్వింకిల్ 2026]] పేజీలో రాయండి. ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:06, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ఈ రోజు చూస్తే Wel పనిచేస్తోందండి. ఇంతకు ముందు చేయలేదు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:15, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::గతంలో పనిచేసిన విధంగా యిప్పుడు పనిచేస్తుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:19, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ఇప్పుడు Wel, Warn మెనూలు, వ్యాసాలలో tag మెనూ కూడా పనిచేస్తున్నాయి. ఇదివరకు పనిచేయలేదు. ధన్యవాదాలు ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 10:56, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::[[ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] వ్యాసంలో PROD, XFD ట్యాగులను చేర్చాను. వ్యాస పేజీలో, వాడుకరి చర్చా పేజీలో [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] లింకు వచ్చింది. అదే విధంగా మూసను చేర్చినపుడే [[వికీపీడియా:Articles for deletion/ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] పేరుతో కొత్త పేజీ సృష్టించబడింది. ఏదైనా ఒకటి ఉండేటట్లు సరిచేయండి.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 12:26, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఇప్పుడు వాడుకరి పేజీలో Wel, Warn మెనూలు, వ్యాసాలలో tag మెనూ కూడా పనిచేస్తున్నాయి. అయితే, వెల్ కం చెప్పినపుడు నా సంతకం రాలేదు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:41, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, అది మూస సమస్య అండీ, ట్వింకిల్ది కాదు. వెల్కం మూసలు చాలానే ఉన్నాయి గదా, మీరు ఏ మూసను ఎంచుకున్నారో ఒకసారి చూడండి. క్లుప్తస్వాగతం వంటి మూసల్లో సంతకం ఉండదనుకుంటాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:04, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, కొత్త ట్వింకిల్ కోసం అనేక పేజీలను దిగుమతి చేసుకున్నాం. గతం లోని ఫైలులో చేసుకున్న అనేక అనువాదాలను ఈ కొత్త ఫైళ్ళలో తిరిగి చేసుకోవాలి. అవి ఇంకా చెయ్యలేదు. ముందు అన్ని మెనూలు పనిచేసే స్థితికి తెచ్చాక, అనువాదాలు, వికీకరణ, తెవికీకరణ చేద్దామనుకున్నాను.
::::అలాగే, అనేక మూసలను కూడా దిగుమతి చేసుకోవాల్సి ఉంది. బహుశా వాటిలో కొన్ని మూసలను కూడా అనువదించాల్సి ఉంది. (వాటి అనువాదం నేను ఒక్కడినే చెయ్యలేను. అందరూ తలా ఒక చెయ్యివెయ్యాలి.) అవి కూడా దిగుమతి అయ్యాక, అన్నీ ఒకసారే చేద్దామని అనుకున్నాను.
::::ప్రస్తుతానికి అన్ని మెనూలు పనిచేస్తున్నట్లే రిపోర్టులు వస్తున్నాయి కాబట్టి, ఇక అనువాదాలు చెయ్యడం మొదలెట్టవచ్చు. ప్రస్తుతం మీరు చూపిన పేజీ పేరును ఎన్వికీ నుండి తెవికీ పేజీ పేరుకు మార్చాను. ఒకసారి మళ్ళీ పరీక్షించి చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:34, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, వ్యాసాలలో XFD ట్యాగు చేర్చినపుడు, [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/పెద్ద భాషా నమూనాలు]] తో పాటు [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీలు సృష్టించబడ్డాయి. అందులో [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీలో [[వికీపీడియా:Articles for deletion/పెద్ద భాషా నమూనాలు]] అని వస్తుంది. దానిని సరిచేయగలరు. [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీకి సరైన వర్గం కూడా చేర్చేటట్లు సరిచేయగలరు. ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 02:27, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: [[పి. సుధీర్ కుమార్]] వ్యాసంలో XFD ట్యాగు చేర్చినపుడు, వాడుకరి చర్చా పేజీలో [[Wikipedia:Articles for deletion/పి. సుధీర్ కుమార్]] పేజీ లింకు వస్తుంది. దానిని కూడా సరిచేయగలరు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 02:33, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు - పేజీ సృష్టింపు ==
తెవికీలో చేయాల్సిన పనులను ఒకే చోట నమోదు చేయడానికి [[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] పేజీని సృష్టించాను. సభ్యులు తమకు తెలిసిన లేదా గుర్తుకు వచ్చిన పనులను ఆ పేజీలో చేర్చవలసిందిగా కోరుతున్నాను. ఇలాంటి పేజీ ఆంగ్ల వికీపీడియాలో కూడా ఉంది. పేజీ నిర్వహణకు అంటే సమాచారం ఎలా చేర్చాలి పట్టికలో లేక ఇతరత్రా మార్గాలు ఏమైనా ఉంటే తెలుపగలరు ([[:en:Wikipedia:To-do list]]). [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:07, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగే అండి. మొదలు పెట్టాను మెల్లగా. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 19:44, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:41, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఒక వివరణ:
:ఇక్కడ మన సృష్టించుకున్న [[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] పేజీలో చూపిస్తున్నది వేరు, {{tl|To do}} జాబితా, దాని లక్ష్యం, దాన్ని సృష్టించే పద్ధతి ఇవన్నీ వేరు. ఈ టుడూ జాబితాను పేజీకి ఉపపేజీగా సృష్టిస్తాం. ఉదాహరణకు [[అల్లూరి సీతారామరాజు]] పేజీకి టుడూ జాబితా తయారు చేసేందుకు [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు]] అనే పేజీకి [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు/To do]] అనే ఉపపేజీని సృష్టిస్తాం (ఈ ఉపపేజీని చర్చ పేజీకి అనుబంధంగా సృష్టిస్తాం, వ్యాసం పేజీకి కాదు. వ్యాసం పేజీకి ఉపపేజీలుండవు). ఆ తరువాత [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు]] పేజీలో {{tl|To do}} అనే మూసను చేరుస్తాం. ఆ ఉపపేజీలో రాసిన సమాచారాన్ని ఈ చర్చ పేజీలో ఒక పెట్టెలో కనబడుతుంది. ఉదాహరణ కోసం [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari]] పేజీ చూడవచ్చు:
:* [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari/To do]] అనే ఉపపేజీలో చెయ్యాల్సిన పనుల జాబితా ఉంది.
:* [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari]] పేజీలో {{tl|To do}} అనే మూసను పెట్టి పై జాబితాను ఒక పెట్టెలో ప్రముఖంగా కనబడేలా చూపించాను.
:ఈ జాబితా, ప్రధానబరి లోని పేజీల్లో కొలాబొరేషనుకు తోడ్పడుతుంది. [[:en:Wikipedia:To-do list]] పేజీలో ఈ పద్ధతిని వివరించారు. అందుకోసం వాళ్ళు ఆ పేజీకి అనుబంధంగా [[:en:Wikipedia:To-do list/to do]] అనే ఉపపేజీని సృష్టించి, అందులో రాసిన జాబితాను [[:en:Wikipedia:To-do list]] పేజీలో చూపించారు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:33, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ ఈ విషయం గురించి ట్వింక్విల్ శీక్షణాతరగతులలో కూడా @[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] మేడమ్ గారిని ఉద్దేశించి ప్రస్తావించారు. నా వివరణ ఇవ్వటానికి ఎందుకో ఆడియో పనిచేయలేదు. మరలా వివరంగా చర్చాపేజీలో వివరించినందుకు ధన్యవాదాలు. [[:en:Wikipedia:To-do list]] కు కలిపిన వికీడేటా లింకు తొలగించాను.[[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] అనే శీర్షికను దారిమార్పులేకుండా ఆ పేజీని దానిలో ఉన్న వివరాలకు అనుగుణంగా [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] గా మార్చాను. ఆ పేజీ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం కూడా వివరించాను. నేను 2019 డిసెంబరు నుండి ఇలాంటి సమస్యలను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు/పరిశీలించవలసిన పేజీలు]] అనే సాండ్ బాక్స్ పేజీలో నోటు చేస్తున్నాను. నా పేజీలో రాస్తే ఎవ్వరూ చూడరని, ఇలాంటి సమస్యల పరిష్కారం ఏ ఒక్కరివల్లనో కావనే ఉద్దేశ్యంతో [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] పేజీలో రాసాను. ఈ పేజీని గురించి మీరు ఇంకా ఏమైనా సూచనలు ఇవ్వగలరని ఆశిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:16, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, టుడూ పేజీ ఉద్దేశం ఏమిటనేది వివరించదలచాను తప్ప, మీరు సృష్టించిన పేజీ అవసరం లేదని కాదు. ఆ పేజీని అదే పేరుతో ఉండనివ్వండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:43, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::[[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] ఇలా మార్చానండీ, ఎందుకంటే ముందు, ముందు, [[:en:Wikipedia:To-do list/to do]] దీనికి అవరోధంకాకుండా ఉండాలి. ఇలా ఉన్నా [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] పర్వాలేదు అనుకుంటున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:31, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీబడి-తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు-ట్వింకిల్ ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో [[వికీపీడియా:తెవికీ బడి/శిక్షణా కార్యక్రమాలు/2026|తెవికీబడి]] వేదిక ద్వారా " '''తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు-ట్వింకిల్"''' అనే అంశం మీద చదువరి గారు శిక్షణ ఇస్తారు. '''తేదీ 18.10.2026, సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.''' గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికిమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:40, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== మాడ్యూల్:User కంటెంట్ మోడల్ మార్చాలి. ==
[[మాడ్యూల్:User]] అనేది సరిగ్గా పనిచెయ్యడం లేదు. అది వాడినపుడు, Script error: No such module "user".. అనే లోపాన్ని చూపిస్తోంది. కారణం తెలియలేదు. కానీ దాని కంటెంటు మోడలు "వికీపాఠ్యం" అని ఉంది. ఇతర మాడ్యూళ్ళ మోడలు Scribunto module అని ఉంది. బహుశా ఇదే కారణం కావచ్చు. దాని కంటెంటు మోడలును మార్చే అనుమతులు నాకు లేవు. ఆ మార్పు చెయ్యవలసినదిగా నిర్వాహకులకు అభ్యర్థన. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:48, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, దీనిని ఎలా చేయాలో చెబితే నేను చేస్తాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:41, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::నేను చేసాను. చేసి కూడా 4 రోజులకు పైగా అయింది.[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:30, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వర్గాల నామకరణ విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు — మొదటి దఫా చర్చకు ఆహ్వానం ==
తెవికీలో వర్గాల నామకరణంలో స్థిరత్వం లోపించడం వల్ల, ఒకే విషయానికి సంబంధించిన వర్గాలు రెండు, మూడు వేర్వేరు పేర్లతో విడిపోతున్న సమస్యపై, తగిన విధాన నిర్ణయాలు ప్రతిపాదించే ఉద్దేశంతో గౌరవ సముదాయ సభ్యులు [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|ఇక్కడ]] ఇప్పటికే ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు వెల్లడించిన సంగతి మనందరికి తెలుసు. అందులో గుర్తించిన సమస్యలు చాలానే ఉన్నాయి. అయితే వాటన్నింటినీ ఒకేసారి చర్చకు పెడితే గందరగోళం, అనిశ్చితి ఏర్పడే అవకాశం ఉందని భావించి, ప్రస్తుతానికి మూడు విభాగాలపై మాత్రమే [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ#వర్గాల నామకరణ విధాన ప్రతిపాదనలు|విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు]] చర్చను ప్రవేశపెడుతున్నాను. దీనిపై గౌరవ సముదాయ సభ్యులు ప్రతిపాదిత వర్గాలపై, విధివిధాన నిర్ణయాలపై స్పందించగలరని కోరుచున్నాను.
గమనిక:ఈ చర్చ ఈ రోజు నుండి 2026 అక్టోబరు 31 వరకు 2 వారాల పాటు తెరిచి ఉంటుంది. ఆలోపు వచ్చిన అభిప్రాయాల ఆధారంగా ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడిన నిర్ణయాలను అధికారిక విధానంగా నమోదు చేస్తాం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:08, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:03, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== "from నెల సంవత్సరం" లాంటి ట్రాకింగు వర్గాలు ==
మనకు అనేక ట్రాకింగు వర్గాలున్నాయి. ఇవి దాదాపుగా అన్నీ మూసల ద్వారానో, మాడ్యూళ్ళ ద్వారానో పేజీల్లో చేరేవే. ఎన్వికీ నుండి ఆయా మూసలను దిగుమతి చేసుకుని, వాటిని వాడినపుడు ఈ వర్గాలు ఆటోమాటిగ్గా పేజీల్లో చేరతాయి. వీటి పేర్లు చాలావరకు ఇంగ్లీషు లోనే ఉంటాయి, తెలుగీకరించినవి బహు తక్కువ; అవసరం కూడా అంతగా లేదు. వీటిలో కొన్ని వర్గాలు ఎర్రవర్గాలు కాగా, కొన్ని నీలి వర్గాలు.
కొన్ని ఉదాహరణలు:
* వర్గం:Articles containing potentially dated statements
* వర్గం:Articles with dead external links
* వర్గం:All articles needing additional references
* వర్గం:Articles with unsourced statements
* వర్గం:మౌలిక పరిశోధన కలిగివున్నాయని అనుమానమున్న వ్యాసాలు
* వర్గం:ప్రచార ధోరణిలో ఉన్న వ్యాసాలు
* వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు
ఇలాంటి వర్గాలన్నీ తెవికీకి ప్రయోజనం కలిగించేవే. తెవికీ నిర్వహణలో ఉపయోగపడేవే. వీటితో మనకు సమస్య లేదు, ఇవి ఉండాల్సిందే.
అయితే ఇదే ప్రయోజనం కోసం ఉద్దేశించిన వర్గాలు వేరేవి కూడా ఉన్నాయి. అవి కూడా ఇవే పేర్లతో ఉంటాయి, కాకపోతే చివర్లో from జనవరి 2025, from మే 2022 ఇలాంటివి చేర్చి ఉంటాయి. వి కూడా మూసల ద్వారానే వస్తాయి. ఉదాహరణకు -
* వర్గం:Articles containing potentially dated statements from జనవరి 2025
* వర్గం:Articles with dead external links from మే 2018
* వర్గం:All articles needing additional references from జనవరి 2012
* వర్గం:Articles with unsourced statements from జనవరి 2025
* వర్గం:మౌలిక పరిశోధన కలిగివున్నాయని అనుమానమున్న వ్యాసాలు from జనవరి 2025
* వర్గం:ప్రచార ధోరణిలో ఉన్న వ్యాసాలు from జనవరి 2025
* వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు from జనవరి 2025
నిర్వహణ పని ఆలస్యమై, పేరుకుపోయిన పనులను అవగొట్టేందుకు గాను, సీనియారిటీని బట్టి ప్రయారిటీ ఇచ్చేందుకు ఈ వర్గాలు పనికొస్తాయి. అంటే వర్గం:Articles with unsourced statements from జనవరి 2012 అనే వర్గంలో ఉన్న వ్యాసాలు ఎప్పుడో 2012 జనవరి నుండి మెరుగుదల కోసం వేచి చూస్తున్నాయన్నమాట. ఇంగ్లీషు వికీలో నిర్వహణ సరిగా చెయ్యకపోతే బ్యాక్లాగు బాగా పెరిగిపోతుంది కాబట్టి, వాళ్ళు ఈ ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. అలా చాన్నాళ్ళుగా వేచి చూస్తున్నవాటిపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టి వాటిలో తగు సవరణలు చేసి, సంబంధిత మూసను తీసేస్తారు, తద్వారా ఆ పేజీ ఈ వర్గం లోంచి పోతుంది. ఆ విధంగా ఈ వర్గం ఖాళీ అయ్యాక దాన్ని తొలగిస్తారు. ఇక ఆ వర్గంలోకి కొత్తగా వ్యాసాలు వచ్చి చేరే అవకాశమే లేదు కాబట్టి (2012 జనవరి ఇక ఎప్పటికీ తిరిగి రాదు కదా!) ఆ వర్గం అవసరమే లేదు ఇక.
అవే మూసలను మనమూ దిగుమతి చేసుకున్నాం కాబట్టి, ఆ మూసలను వాడినపుడు తెవికీలోనూ ఆటోమాటిగ్గా ఆ వర్గాలు పుట్టుకొస్తాయి. కానీ, వీటి అవసరం మనకు ఉందా అంటే, ఖచ్చితంగా లేదు అని చెప్పలేం గానీ, వాటి వలన కలుగుతున్న ప్రయోజనం బహు స్వల్పం. వాటి వలన ఇబ్బందులు కూడా ఉన్నాయి. అవి:
* మనకు బ్యాక్లాగులు ఉంటాయి గానీ, వాటిలో ఉండే వ్యాసాల సంఖ్య బహుస్వల్పం. ఇలాంటి ట్రాకింగు వర్గాలు మనకు దాదాపు 900 ఉంటే వాటిలో దాదాపు 700 వర్గాల్లో ఉన్న పేజీలు 10 లోపే.
* వీటి వలన మనకు నిర్వహణ పని ఎక్కువౌతోంది.
** ఈ వర్గాలను ఖాళీ చేసాక, తొలగింపు మూస పెట్టాలి
** వాటిని తొలగించాలి.
:ఈ పని చెయ్యడానికి ఎన్వికీలో బాట్లున్నై.
* ఈ వర్గాల్లోని పేజీలన్నీ మూల వర్గంలో ఎలాగూ ఉంటాయి. అంటే, "వర్గం:Articles containing potentially dated statements from జనవరి 2025" అనే వర్గం లోని పేజీలన్నీ "వర్గం:Articles containing potentially dated statements" అనే వర్గంలోనో "వర్గం:All Articles containing potentially dated statements" అనే వర్గం లోనో ఉంటాయి. కాబట్టి, ఈ "from నెల సంవత్సరం" వర్గాలు లేకపోయినా పర్లేదు.
* పైగా, పై 900 "from నెల సంవత్సరం" వర్గాల్లో దాదాపు 800 వర్గాలకు అసలు పేజీయే లేదు అంటే అవన్నీ ఎర్రవర్గాలే!
ఈ కారణాల వలన ఈ వర్గాలు అనవసరం అనీ, ప్రస్తుతమున్నవాటిని తొలగించవచ్చనీ, ఇకముందు సృష్టించనక్కరలేదనీ నా ఉద్దేశం. తొలగించడానికి పెద్దగా శ్రమ పడేది కూడా ఏమీ లేదు. పరిశీలించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:40, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:చాలా ముఖ్యమైన విషయంపై చర్చను లేవదీసినందుకు @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గార్కి ధన్యవాదాలు. నేను, ఈరోజు ఉపయోగించని వర్గాలు ప్రత్వేక పేజీలలోని ఇలాంటి 28 ఖాళీ వర్గాలకు CSD మూస పెట్టాను. నేరుగా తొలగించవచ్చు, కానీ ఇంకొకరు తొలగించగలరు అని మూస పెట్టాను. అయితే మీరు చెప్పే కోరిన వర్గాలు పేజీలో ఎక్కువ భాగం ఎర్రలింకులతో వ్యాసపేజీలకు లింకులు ఉన్నవి, లేదా నేరుగా వ్యాసాలలో కనపడుతుంటాయి. కొన్నిటికి ఎవరోఒకరు సృష్టించిన వర్గాలు సుమారు 60 వర్గాలకు పైగా ఉనికిలో ఉన్నవి.ఇవి దాచిన వర్గాలలో ఉన్నవి. దీనిమీద మీరు మార్గనిర్దేశనం ఇవ్వగలరు. ఈ పనికి నావంతు సహకారం అందించగలను. వ్యాసాలలో అనవసరమైన నిర్వహణ వర్గాలు కనపడే భాద తప్పి వ్యాసాలు నాణ్యతగా ఉండగలవు. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:36, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగే.. ఫలానా భాషలో మూలాలు ఉన్న పేజీలు, ఫలానా భాషలో పాఠ్యమున్న పేజీలు అంటూ కొన్ని వర్గాలున్నాయి. ఇవి మొత్తం 677 ఉన్నాయి. వీటిలో 448 వర్గాలు, వ్యాసంలో ఫలానా భాషలో పాఠ్యం ఉంది అని చెప్పేవి కాగా మిగతా 229, ఫలానా భాషలో మూలాలున్న వ్యాసాలు అనే వర్గాలు. వీటిలో 535 ఎర్రవర్గాలు. ఫలానా భాషలో మూలాలుంటే ఏంటి? అది తెలిస్తె తెవికీకి ఏవిధంగా ఉపయోగం? వీటిని బట్టి మనం ఏమైనా నిర్వహణ పనులు చేస్తామా? లాటిన్ భాషలో పాఠ్యమున్న పేజీలు 143 ఉన్నాయంట. ఈ సమాచారాన్ని బట్టి ఏ చర్యలు తీసుకుంటాము? ఇతర భాషల లోని మూలాన్ని తీసేసి దాని స్థానంలో తెలుగు మూలాన్ని చేరిస్తే ప్రయోజనమే గానీ, ఆ పని చేస్తున్నామా అనేది ఆలోచించాలి.
:ఇపుడు కింది వర్గాలు చూడండి:
:* CS1_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en) - 44723 పేజీలు
:* CS1_అమెరికన్_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en-us) - 7008 పేజీలు
:* CS1_Indian_English-language_sources_(en-in) - 4887 పేజీలు
:* CS1_బ్రిటిష్_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en-gb) - 2449 పేజీలు
:దాదాపు గత దశాబ్దంగా మనం రాస్తూ ఉన్న వ్యాసాల్లో 90% కి పైగా ఎన్వికీ నుండి అనువదించినవే అయినపుడు మూలాలు ఇంగ్లీషులో ఉండడంలో ఆశ్చర్యమేమీ లేదు. పైన ఇచ్చినవి పేజీల సంఖ్యలు, మూలాల సంఖ్యలు కాదు. ఒక్కో పేజీలో సగటున 5 మూలాలు ఉన్నాయనుకున్నా, మార్చాల్సిన మూలాలు లక్షల్లో ఉంటాయి. వీటిని తీసేసి, తెలుగు మూలాలను చేరుస్తామా?
:ఎన్వికీలో సాధారణంగా ఇంగ్లీషు మూలాలే చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి. అంచేత ఇతర భాషల్లోని మూలాలను ట్రాకు చేస్తే వాటిని వీలైనపుడు మార్చుకోవచ్చు. కానీ మనకు అలాక్కాదు, మనకు తెలుగులో ఉండే మూలాలు చాలా తక్కువ, ఇంగ్లీషు మూలాలే ఎక్కువగా ఉంటాయి. వీటి స్థానంలో తెలుగు మూలాలు చేర్చడంపై సమయం పెట్టడం వలన తెవికీకి కలిగే ప్రయోజనం తక్కువ అని నా ఉద్దేశం. పైగా ఆ మూలాలు తెలుగులో దొరకవు; మహా అయితే ఒక ఐదారు శాతం దొరుకుతాయేమో! ఒక పని చేయగలమా అనేది మాత్రమే కాదు, ఆ పని చేయడం వల్ల ఎంత ప్రయోజనం కలుగుతుంది, దానికి ఎంత సమయం వెచ్చించాలి అనేది కూడా మనం ఆలోచించాలి.
:వీటిపై పనిచేసి (ఉదాహరణకు 535 ఎర్రవర్గాలకు పేజీలు సృష్టించడం), అనవసరమైన నిర్వహణ పనులకు సమయం వెచ్చించకుండా ఉండటమే నా ప్రతిపాదన లోని ఉద్దేశం.
:;రెండు ముఖ్యమైన గమనికలు
::# ఈ వర్గాలు ఉన్నందువలన తెవికీకి లాభమేదైనా కలుగుతుందేమో తెలీదు గానీ, నష్టమైతే ఏమీ లేదు.
::# ఇపుడు ఈ వర్గాలు తీసేయడం గానీ తిరిగి కావాలనుకుంటే మళ్ళీ పెట్టుకోడం గానీ - మహా అయితే ఒక అరగంట పని, అంతే. (మళ్ళీ పెట్టినపుడు అన్ని వర్గాల్లో పేజీలు కనబడ్డానికి కొన్ని గంటలు సమయం పట్టొచ్చు.)
:పైన చూపిన హేతువుల మేరకు, ఈ వర్గాలను తొలగించాలని నా అభిప్రాయం. పరిశీలించండి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:03, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari| చదువరి]] గారూ క్షమించాలి, పై విషయాలన్నీ చదివాను, కానీ చివరకు అసలు చర్చ ముగింపు ఉద్దేశ్యం నేను అర్థం చేసుకోలేకపోయాను. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:21, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఈ వర్గాలను తొలగించాలనేదే నా ఉద్దేశమండి. తొలగించాలని మధ్యలో రాసాను గానీ, "ఈ వర్గాలు ఉన్నందువలన తెవికీకి లాభమేదైనా కలుగుతుందేమో తెలీదు గానీ, నష్టమైతే ఏమీ లేదు." అనే వాక్యాన్ని రాయడంతో కొంత అయోమయం ఏర్పడి ఉండవచ్చు. అది రాయడంలో నా ఉద్దేశం- ఆ వర్గాలను తీసేసినందువలన/ఉంచినందువలన కలిగే లాభనష్టాలు రెంటినీ చూపించడమే. అన్నీ రాసాక, చివర్లో నా ఉద్దేశాన్ని మళ్ళీ రాసి ఉంటే స్పష్టంగా ఉండేది. ఇపుడు రాస్తాను. దీన్ని చూపినందుకు ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:48, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నా అభిప్రాయం కూడా అదే, మీ అభిప్రాయాలతో నేనూ ఏకీభనిస్తున్నాను. చర్చతో ముగించకుండా సాధ్యమైనంత త్వరలో తదుపరి చర్యలు తీసుకోగలందులకు మిమ్మల్ని కోరుచున్నాను. ఈ పని మీరు చేపడితేనే బాగుంటుందని నా అభిప్రాయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:36, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం ==
సభ్యులందరికి నమస్కారం. యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ భావనతో భారతీయ, ఉక్రేనియన్ వికీపీడియా కమ్యూనిటీలు సంయుక్తంగా 9 రోజులు తే.15 – 24 ఆగస్టు 2026 నిర్వహించిన ప్రచారంలో భాగంగా తెలుగు వికీపీడియా సముదాయం తరపున ఈ వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం (Heritage Across Borders Campaign) ద్వారా మన సముదాయ సభ్యులు అందించిన విలువైన సహకారానికి ధన్యవాదాలు.
ప్రచార నిర్వాహకులు ప్రాజెక్ట్ పూర్తి అయిందని ప్రకటించారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ లో పాల్గొన్న వారికి ప్రమాణ పత్రాలను (సర్టిఫికెట్) అందచేస్తామని, వివరాలు పంపమని అడిగారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ లో పాల్గొన్నవారికి వారి చర్చా పేజీలో ఈ విషయం తెలియచేసాను. తెవికీ నివేదిక ఈ లింకులో చూడగలరు. https://w.wiki/duto .
తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:37, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:తెలుగు వికీపీడియాలో 'వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం' పోటీ నిర్వహించిన [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan Santhosh]], [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గార్లకు... వ్యాసాలు పరిశీలన విషయంలో సహకరించిన [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గార్లకు, పోటీలో వ్యాసాలు రాసిన వాడుకరులకు నా ధన్యవాదాలు. అలాగే పోటీలో గెలుపొందిన [[వాడుకరి:Nagarani Bethi|Nagarani Bethi]] (ప్రథమ స్థానం), [[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]], (ద్వితీయ స్థానం) [[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] (తృతీయ స్థానం) గార్లకు నా శుభాకాంక్షలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:42, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీలింకులే ఎందుకివ్వాలంటే.. ==
అంతర్గత లింకులను ఇచ్చేందుకు వికీలింకులే వాడాలి, పొడుగు, పొట్టి యూఆరెల్ లను వాడకూడదు. ఎందుకో తెలుసుకునేందుకు [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#వికీలింకులే ఇవ్వాలి|వాడుకరులకు సూచనలు]] పేజీ చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:55, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మంచి విషయం తెలియజేసినందుకు ధన్యవాదాలు. ఇది కొత్తవారూ పాతవారూ అందరు గమనించి గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన విషయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:51, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::చాలా ఉపయోగకరమైన విషయాన్ని తెలియజేశారు. ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:06, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ బడి శిక్షణా కార్యక్రమాల వేళలు గురించిన ప్రతిపాదన ==
[[వాడుకరి:Vgouripathi|గౌరీపతిగారు]] వాట్స్ అప్ లోను, తెవికీబడి పేజీ లోను కూడా తెవికీ బడి శిక్షణా కార్యక్రమాల వేళలు గురించిన అభ్యర్ధన చేసారు. ఈ [https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AA%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE_%E0%B0%9A%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%9A:%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80_%E0%B0%AC%E0%B0%A1%E0%B0%BF&diff=next&oldid=4451651 లింకు] చూడగలరు. ఈ విషయం పై సభ్యులు తమ అభిప్రాయం చెప్పి ఒక నిర్ణయం తీసుకోవలసింది అని కోరుతున్నాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 17:48, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:04, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== స్వరలాసిక మురళీమోహన్ గారికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం ==
తెలుగు వికీపీడియన్, అనువాదకుడు, రచయిత అయిన {{Ping|స్వరలాసిక}} మురళీమోహన్ గారికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం అందిస్తున్నట్టు ప్రకటించింది. కర్ణాటకకు చెందిన హెచ్. నరసింహయ్య ఆత్మకథ హోరాటద హదిని "పోరాట పథం" పేరిట అనువదించినందుకు ఈ పురస్కారం లభించింది.
హెచ్.ఎన్గా కన్నడ సమాజంలో సుప్రసిద్ధుడైన హెచ్ నరసింహయ్య భౌతిక శాస్త్రవేత్త, విద్యావేత్త, రచయిత, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హేతువాది. హెచ్. నరసింహయ్య అమెరికాలో న్యూక్లియర్ ఫిజిక్స్ చదువుకుని భారతదేశానికి తిరిగివచ్చి బెంగళూరులోని నేషనల్ కాలేజీలో అధ్యాపకునిగా ప్రారంభించి బెంగళూరు విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్సలర్ వరకూ వివిధ హోదాల్లో పనిచేశారు. వైస్ ఛాన్సలర్ హోదాలోనూ, తర్వాత కర్ణాటక లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ సభ్యునిగానూ సత్యసాయిబాబా వంటివారి మహిమల నుంచి బాణావతి వంటివాటివరకూ అభౌతిక విశ్వాసాల మీద పరిశోధనలు చేసి వాస్తవాలు వెలికి తీసేందుకు కమిటీలు, మిషన్లు ఏర్పాటుచేయడంతో సమాజంలో సంచలనం సృష్టించారు.
ఆయన ఆత్మకథను మురళీమోహన్ గారు కన్నడ నుంచి తెలుగులోకి 2023లో అనువదించి అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చారు. మరో విశేషం ఏమిటంటే, తెలుగు వికీపీడియాలో [[హెచ్.నరసింహయ్య]] వ్యాసాన్ని ఈ పుస్తకాన్ని అనువదించాలన్న సంకల్పం కలగడానికి చాన్నాళ్ళ ముందే 2016లోనే ఆయన రూపొందించారు.
ఈ సందర్భంగా మురళీమోహన్ గారికి అభినందనలు --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 11:25, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారికి ఈ సందర్భంగా అభినందనలు తెలియజేస్తూ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:32, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|కోడిహళ్ళి మురళీమోహన్]] గారూ, ఈ పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు అభినందనలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:44, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]], [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], [[User:Chaduvari|చదువరి]] గార్లకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. --[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 11:49, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారు ఈ పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు శుభాకాంక్షలు [[వాడుకరి:ఉదయ్ కిరణ్|ఉదయ్ కిరణ్]] ([[వాడుకరి చర్చ:ఉదయ్ కిరణ్|చర్చ]]) 11:59, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారికి ఈ సందర్భంగా అభినందనలు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:38, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|గురువు]]గారికి అభినందనలు..! -[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 16:16, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|మురళీమోహన్]] గారూ, మీరు అనువదించిన "పోరాట పథం" పుస్తకానికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు నా హృదయపూర్వక శుభాకాంక్షలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:55, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]],[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] గార్లకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. --[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 10:55, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:తెలుగు వికీపీడియన్, అనువాదకుడు, రచయిత అయిన {{Ping|స్వరలాసిక}} గారికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం అందించిన సందర్భంలో అభినందనలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:37, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు మేడమ్! [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 11:28, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== ఎక్స్టూల్స్ వారి పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించడం లేదు ==
తెవికీలో ప్రతిపేజీ లోనూ, శీర్షిక కిందనే కనిపించే పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించడం లేదు. పేజీ సృష్టించిన వాడుకరి, సృష్టించిన తేదీ, చివరిసారి తాజాకరించిన తేదీ,గణాంకాల లింకులు వగైరాలు ఈ పట్టీలో కనిపిస్తాయి. ఈ పట్టీ నిన్నటి (అక్టోబరు 22) నుండి కనిపించడం లేదు. అసలు ఆ పరికరపు సైటు కూడా (https://xtools.wmcloud.org/) పనిచెయ్యడం లేదు. క్వారీ కూడా పడుకుంది. wmcloud ను మూసేసారు. అంచేత, వికీమీడియా ప్రాజెక్టులకు సంబంధించిన పలు ఉపకరణాలేవి పనిచెయ్యడం లేదు.
పీహెచ్పీ లో కనుక్కున్న ఒక సెక్యూరిటీ లోపం కారణంగా ఈ సైట్లను తాత్కాలికంగా మూసేసారు. మరిన్ని వివరాలను ఈ సైట్లలో చూడవచ్చు: [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2026-10-21_PHP_security_update/Community], [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/] __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 02:48, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:నిన్న నాకు కూడా ఎక్స్టూల్స్ వారి పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించలేదు. నా అభిరుచులల్లో ఏదైనా పొరపాటు జరిగిందేమో అనకుంటున్నాను. లోపం ఎక్కడుందో తెలిసింది. ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:50, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఎక్స్టూల్స్ (xtools.wmcloud.org) తిరిగొచ్చింది. ఇపుడు పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపిస్తోంది. పెట్స్కాన్ (https://petscan.wmcloud.org/) కూడా వచ్చేసింది. క్వారీ (quarry.wmcloud.org) ఇంకా రాలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:37, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అవును నేనూ ఇప్పుడే చూసాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 01:38, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::[https://quarry.wmcloud.org క్వారీ] కూడా ఇవ్వాళ అందుబాటు లోకి వచ్చింది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:40, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీలో దిద్దుబాట్లు చేయడంలో సహాయం కోసం... ==
సభ్యులకు నమస్కారం, తెలుగు వికీపీడియాలో కొత్తగా వచ్చిన వాడుకరులు దిద్దుబాట్లు చెయ్యడంలో వారికి ఎదురయ్యే ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పేందుకు, ఈ సైటును వాడుకోవడంలో వారికి సాయపడడానికి అనుభవజ్ఞుడైన కొందరు వాడుకరులు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చారు. వికీపీడియాలో ఖాతా సృష్టించుకున్న ఒక్కో వాడుకరికి అటోమేటిక్ గా ఒక్కో గురువు కేటాయించబడుతారు. అయితే, ఖాతా సృష్టించుకున్న కొత్త వాడుకరులకు గురువులను కేటాయించిన విషయం తెలిస్తేనే, ఆ వాడుకరులు తన గురువులను వికీలో దిద్దుబాట్లు చేయడంలో సహాయం కోసం ప్రశ్నలు అడుగుతున్నారు. తెలియనివారు అడగడం లేదు. [[రుద్రవీణ (సినిమా)|రుద్రవీణ]] సినిమాలో 'తరలి రాదా తనే వసంతం... తన దరికిరాని వనాల కోసం' అని [[సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి|సిరివెన్నెల]] గారన్నట్టు, శిష్యుడు గురువును సంప్రదించకపోతే, గురువే తన శిష్యుడికి సందేశం పంపి, సంప్రదింపులు జరపవచ్చు కదా అని నాకు అలోచన వచ్చింది. దాంతో ఇటీవలి కాలంలో నాకు శిష్యులుగా కేటాయించబడిన దాదాపు 50 మంది కొత్త వాడుకరులకు వారి వాడుకరి చర్చాపేజీలో 'వికీ రచనలో సహాయం కోసం...' విభాగంలో
నమస్కారం {{వాడుకరి పేరు)) గారు, వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|నన్ను]] ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా నన్ను [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ#/homepage/mentorship/question|మీ సందేహాలు]] అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను.
అని రాశాను. ఇలా గురువులందరూ తమకు కేటాయించిన శిష్యుల వాడుకరి చర్చాపేజీలో రాస్తే, అది కొత్తవారికి మరింత ప్రోత్సాహకరంగా ఉంటుందని నా అభిప్రాయం. ఇందుకోసం ఒక మూసను మనం తయారు చేసుకుంటే సులభంగా వాడుకరి చర్చాపేజీలో చేర్చవచ్చు. ఈ విషయంపై సభ్యులు తమ అభిప్రాయాలను తెలుపగలరు. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:04, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|బాగుందండి]]. నేనూ వాడతాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:03, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు ==
తెవికీలో వివిధ తొలగింపు విధానాల గురించి వివరిస్తూ ఒక పేజీ తయారుచేసాను. ఈ సమాచారాన్ని వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు పేజీలో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు|తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు]] విభాగంలో చూడవచ్చు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:58, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.--- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:43, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీబడి వేదిక ద్వారా " తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో [[వికీపీడియా:తెవికీ బడి/శిక్షణా కార్యక్రమాలు/2026|తెవికీబడి]] వేదిక ద్వారా " '''తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు"''' అనే అంశం మీద, ఇంకా ఉపకరణాలు గురించి యర్రా రామారావుగారు శిక్షణ చర్చ నిర్వహిస్తారు. '''తేదీ 25.10.2026, ఆదివారం సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.''' గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికిమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:24, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 ప్రారంభం ==
గతంలో చర్చించుకున్న విధంగా వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్న విషయం అందరికీ తెలిసిందే. ఈ కార్యక్రమం 2026 నవంబర్ 1 నుంచి నవంబర్ 30 వరకు నిర్వహించబడుతుంది.
వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 అనేది ఆసియా ఖండంలోని చరిత్ర, సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, సాహిత్యం, ప్రముఖ వ్యక్తులు, వివిధ దేశాల విశేషాలను తెలుగు భాషలో పరిచయం చేసే ఒక విజ్ఞాన కార్యక్రమం. తెలుగు వికీపీడియాలో కొత్త వ్యాసాలను సృష్టించడం, ఇప్పటికే ఉన్న వ్యాసాలను అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా ఆసియా విజ్ఞానాన్ని విస్తరించవచ్చు.
ఆసియా దేశాల వైవిధ్యాన్ని తెలుగు పాఠకులకు చేరువ చేయడం, భాషా వైవిధ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం, వికీపీడియా వాడుకరుల మధ్య సహకారాన్ని పెంపొందించడం ఈ కార్యక్రమం ముఖ్య ఉద్దేశాలు. ప్రతి ఒక్కరి సహకారంతో స్వేచ్ఛా విజ్ఞానాన్ని అందరికీ అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చి, తెలుగు వికీపీడియాను మరింత సమృద్ధిగా తీర్చిదిద్దుదాం.
ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా నాలుగు వ్యాసాలు రాసిన వారికి వికీపీడియా ప్రత్యేక పోస్టుకార్డు అందించబడుతుంది. అందరికంటే ఎక్కువ నాణ్యమైన వ్యాసాలు వ్రాసిన వ్యక్తికి "వికీపీడియా ఏషియన్ అంబాసడర్" బిరుదు ఇవ్వబడుతుంది.
కార్యక్రమానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను క్రింది లింకులో చూసి, మీ పేరును నమోదు చేసుకోగలరు.
ప్రాజెక్టు పేజీ [https://w.wiki/ekF9 లింక్]:
<nowiki></nowiki> [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 04:29, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కూర్పులను తిరగ్గొట్టే పద్ధతులు ==
తెవికీలో కూర్పులను తిరగ్గొట్టే పద్ధతుల గురించి క్లుప్తంగా వివరిస్తూ ఒక వికీపీడియా వ్యాసం రాసాను. దాన్ని వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు పేజీలో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#కూర్పులను తిరగ్గొట్టడం|కూర్పులను తిరగ్గొట్టడం]] విభాగంలో చూడవచ్చు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:25, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:54, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== మూలాల్లోని లోపాలు ==
[[ఇనెజ్ జాక్సన్]] పేజీలో 6 మూలాలున్నాయి. కానీ ఒక్కటి కూడా సంపూర్ణమైన మూలం కాదు. ఆ ఆరిట్లో ఒక్కటి కూడా పనిచెయ్యదు. [[ఇసా ఖాన్ సమాధి]] పేజీలో 11 మూలాలున్నాయి, కానీ వాటిలో 9 మూలాలు పేరుకే మూలాలు, అన్నీ అసంపూర్ణమైనవే. [[ఇస్లామిక్ పాలనలో ముంబై చరిత్ర]] పేజీలో 17 మూలాలుంటే వాటిలో 16 అసంపూర్ణ మూలాలే. [[అర్నోరాజా]] పేజీలో 5 మూలాలుంటే ఐదూ అసంపూర్ణమైనవే. అసంపూర్ణమైనవంటే -
* పేజీ పాఠ్యంలో ఉండే మూలం అంకెను నొక్కితే, మూలాల జాబితా లోని సంబంధిత మూలానికి తీసుకుపోతుంది. ఇది మామూలే.
* ఆ మూలంలో ఒక సగంపేరు, ఒక సంవత్సరం, పేజీ నంబరు ఉంటాయి. దానికి ఒక లింకు కూడా ఉంటుంది. కానీ దాన్ని నొక్కినపుడు ఏమీ జరగదు. అదే అసంపూర్ణత్వం అంటే. ఇది మరింత స్పష్టంగా తెలియాలంటే, సంబంధిత ఎన్వికీ పేజీని తెరిచి అక్కడి మూలాన్ని నొక్కిచూడండి. అపుడు తెలుస్తుంది మన పేజీలో ఉన్న లోపమేంటో.
పై పేజీలను కేవలం ఉదాహరణ కోసం చూపానంతే. ఈ లోపమున్న పేజీలు ఇప్పుడు తెవికీలో 1535 ఉన్నాయి.
వాస్తవానికి ఆ మూలాన్ని నొక్కినపుడు ఒక సంపూర్ణమైన మూలంకు (పొడుగు మూలం) వెళ్ళాలి. ఆ పొడుగు మూలం కూడా ఆ పేజీ లోనే, కింద ఉండాలి. పొడుగుమూలం లేదు కాబట్టి ఈ మూలం అసంపూర్ణంగా ఉండిపోయింది. ఈ మూలం లోని లోపాన్ని ఎర్ర రంగులో "sfn error: no target:" అని పొట్టి మూలం పక్కనే చూపిస్తుంది. అలాగే ఆ పేజీని "Harv and Sfn no-target errors" అనే వర్గంలో వేస్తుంది. ఈ లోపమూ, ఈ వర్గమూ సాధారణంగా పేజీలో కనబడవు. అవి కనబడాలంటే, కింది పనులు చెయ్యాలి:
# అభిరుచులు --> రూపురేఖలు లో "దాచినవర్గాలను చూపించు" పెట్టెలో టిక్కు పెట్టుకోవాలి. అప్పుడు [[:వర్గం:Harv and Sfn no-target errors]] అనే వర్గం కనిపిస్తుంది. కొంత మంది వాడుకరులు ఈసరికే ఈ మార్పు చేసుకున్నారు కాబట్టి వారికి ఇది కనిపిస్తూ ఉంటుంది.
# [[ప్రత్యేక:MyPage/common.css]] పేజీలో
::: .harv-error {display: inline !important;} /* display Module:Footnotes errors */
: అని చేర్చుకోవాలి. అపుడు లోపాలు కూడా కనిపిస్తాయి.
పరిశీలించండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. మీరు చెప్పినట్టుగా [[ఇసా ఖాన్ సమాధి]] పేజీలో గ్రంథసూచి విభాగంలో పొడుగు మూలాలు చేర్చాను. మూలం సరిచేయబడింది. మిగతావి కూడా ఇలానే చేస్తే సరిపోతుందా?.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 11:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::సూపర్ @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు. మీరు ఒక అడుగు ముందే ఉన్నారు. అంతే, అలా పొడుగు మూలాలు చేరిస్తే సమస్య పరిష్కారమై పోతుంది. ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:49, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 11:50, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మంచి పాయింట్ చెప్పారు. ఈ బుక్ రిఫరెన్సులు ఇచ్చేప్పుడు పొట్టి మూలాలు మట్టుకే ఇచ్చి, అసలు పుస్తకాన్ని తెచ్చుకుని ఇవ్వకుంటే ఇలా అవుతుంది. దీన్ని సరిజేయాలంటే అసలు ఈ Harv and Sfn ఎలా పనిచేస్తుందో గమనించాలి. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 08:42, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారూ, అవి ఎలా పనిచేస్తాయో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు_సూచనలు#Harv,_Sfn_మూలాల్లో_no-target_లోపాలు|వాడుకరులకు సూచనలు]] పేజీలో ఉంది, చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:35, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
82ym3wz23esm3q8hragfrex0jickws3
4989626
4989616
2026-10-27T10:06:42Z
Pavan santhosh.s
33622
/* మూలాల్లోని లోపాలు */ సమాధానం
4989626
wikitext
text/x-wiki
{{అడ్డదారి|[[WP:VP]]}}
{{రచ్చబండ}}
{{కొత్త విభాగము | వ్యాఖ్య=కొత్త చర్చ ప్రారంభించండి}}
{{Archives|auto=yes}}
{{మొదటిపేజీ_నిర్వహణస్థితి}}
{{సహకారం_స్థితి}}
==హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ కార్యక్రమం==
ప్రతి సంవత్సరం హైదరాబాద్లో నిర్వహించే జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శనలో తెలుగు వికీపీడియన్లు, తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ (TWUG) ఆధ్వర్యంలో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ స్టాల్ను స్వచ్ఛందంగా నిర్వహిస్తున్న విషయం సభ్యులందరికీ తెలిసిందే. మనలో చాలామంది ఈ స్టాల్ను సందర్శిస్తూ, కార్యక్రమాల్లో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొంటూ వస్తున్నారు.
తెలుగు వికీపీడియా గురించి ప్రజల్లో అవగాహన కల్పించడం, వికీపీడియాలో అందుబాటులో ఉన్న ఉచిత విజ్ఞానాన్ని పరిచయం చేయడం, కొత్తవారిని వికీపీడియా, ఇతర వికీ ప్రాజెక్టుల వైపు ఆకర్షించడం, అలాగే కొత్త సభ్యులను సముదాయంలోకి తీసుకురావడంలో ఇటువంటి అవుట్రీచ్ కార్యక్రమాలు ఎంతో కీలకమైన పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా స్టాల్ను మరింత ఆకర్షణీయంగా, సమాచారాత్మకంగా, ప్రభావవంతంగా నిర్వహించేందుకు అవసరమైన కార్యక్రమాలు, ప్రచార సామగ్రి, ఇతర అవుట్రీచ్ కార్యకలాపాల కోసం వికీమీడియా ఫౌండేషన్ నుంచి గ్రాంట్ పొందేందుకు దరఖాస్తు సమర్పించాను.
ఈ దరఖాస్తును గురించి WikiConference India 2026 సముదాయంతో ఫౌండేషన్ వారితో చర్చించిన తరువాత ఆన్ వికీ చర్చించి సమర్పించడానికి ఉన్న కొన్ని కాల పరిమితుల కారణంగా, నేరుగా దరఖాస్తు చేయాల్సి వచ్చింది. అయితే ఈ కార్యక్రమం ఉద్దేశ్యం, ప్రయోజనం, అమలు మాత్రం తెలుగు వికీమీడియా సముదాయం ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకునే విధంగా ఉంటాయి. ఇప్పుడు, జరిగే చర్చలోని అంశాలను కార్యక్రమ రూపకల్పనలో, మెరుగుదలలో ఉపయోగిస్తాము.
అందువల్ల గ్రాంట్ దరఖాస్తును పరిశీలించి, దానికి తమ మద్దతును ప్రకటించవలసిందిగా తెలుగు వికీమీడియా సముదాయ సభ్యులందరినీ కోరుతున్నాను. మీ మద్దతు ఈ కార్యక్రమానికి మరింత బలం చేకూర్చడంతో పాటు, తెలుగు వికీపీడియా గురించి విస్తృత ప్రజానీకానికి అవగాహన కల్పించేందుకు ఉపయోగపడుతుంది.
గ్రాంట్ దరఖాస్తు: లింక్ ఇంకా పబ్లిష్ కాలేదు, లింక్ తరువాత చేరుస్తాము : https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project
మీ సూచనలు, అభిప్రాయాలు, మద్దతును కూడా స్వాగతిస్తున్నాము.
ఇట్లు
--[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] ([[వాడుకరి చర్చ:Batthini Vinay Kumar Goud|చర్చ]]) 07:38, 17 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ కార్యక్రమం అనేది మంచి కార్యక్రమం. తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ స్టాల్ ద్వారా ప్రజలకు తెలుగు వికీపీడియా, ఉచిత విజ్ఞానం, వికీమీడియా ప్రాజెక్టుల గురించి అవగాహన కల్పించడం ఎంతో ఉపయోగకరమైన కార్యక్రమం. కొత్తవారిని వికీ సముదాయంలోకి తీసుకురావడంతో పాటు, ఇప్పటికే ఉన్న సభ్యుల భాగస్వామ్యాన్ని మరింత పెంచేందుకు ఇటువంటి అవుట్రీచ్ కార్యక్రమాలు మంచి అవకాశాన్ని కల్పిస్తాయి. గ్రాంట్ ద్వారా స్టాల్ను మరింత ఆకర్షణీయంగా, సమాచారాత్మకంగా నిర్వహించేందుకు చేపట్టే కార్యక్రమాలు తెలుగు వికీమీడియా సముదాయానికి తప్పకుండా ఉపయోగపడతాయని భావిస్తున్నాను. తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ను మరింత విస్తృతంగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లేందుకు ఈ గ్రాంట్ ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది. ఈ కార్యక్రమానికి నా పూర్తి మద్దతు ఇస్తున్నాను. దరఖాస్తును పరిశీలించి, అవసరమైన సూచనలు, అభిప్రాయాలు అందించేందుకు నేను కూడా సిద్ధంగా ఉన్నాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:45, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|:Batthini Vinay Kumar Goud]] గారు అలాగే. తప్పకుండా చేయండి. అభినందనలు. పబ్లిష్ చేయలేదంటున్నారు. ఇంకా సమయం ఉందా మరి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:07, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ముఖ్యమైన కార్యక్రమం. గ్రాంటు పరిస్థితి ఎంతవరకు వచ్చిందో వివరాలు ఏమైనా తెలిస్తే వివరించగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:30, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, గ్రాంటు లింక్ ఇంకా తయారుకాలేదా? పైన ఇతర సభ్యులు కూడా అడుగుతున్నారు. దయచేసి లింక్ ఇవ్వగలరు. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 04:27, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెవికిబడి పునః ప్రారంభం? ==
2024, 2025ల లో తెవికీ సభ్యుల సూచనల మేరకు తెవికిబడి వేదికగా ఆన్లైన్ మీట్ లో తరగతులు నిర్వహించడం జరిగింది . తరువాత కూడా ఇంటర్న్షిప్స్, వివిధ ఔట్రీచ్ కార్యక్రమాలలో వికీలో నమోదు చేసుకున్న వారికీ అప్పుడప్పుడు తరగతులు నిర్వహించడం జరిగింది. ఇప్పుడు కూడా కొన్ని విషయాలలో శిక్షణ కొరకు సూచిస్తున్నారు. కాబట్టి తెవికీ బడి తరగతులు తిరిగి ప్రారంభించవచ్చు. ఈ సందర్భంలో సభ్యుల అభిప్రాయం కోరుతున్నాము. సభ్యులు తమ అభిప్రాయం లేదా అంగీకారం, శిక్షణాంశం, శనివారం లేదా ఆదివారం, తరగతి సమయం మొదలైన వివరాలు [https://w.wiki/UrzP ఈ పేజీ] లో ఇవ్వవలసినది. ధన్యవాదాలు. తెలుగు వికీమీడియన్ల యూజర్ గ్రూప్ </nowiki> [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 08:20, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు. చర్చపేజీలో నా అభిప్రాయం రాశాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:41, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
[[వికీపీడియా:రచ్చబండ#మొదటి_పేజీ_నిర్వహణ]] అందరు నేర్చుకునే విషయమా కాదా అనేది కొంచెం వివరించండి. నేర్చుకునేది అయితే త్వరలో అమలు చేయాలి కాబట్టి ఈ ఆదివారం లేదా శనివారం తరగతి నిర్వహించవచ్చు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 06:53, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ఇది నేర్చుకునే అంశమే. క్లాసులు పెట్టాలి.
:చర్చలో ఓ వాడుకరినీ ఉద్దేశించి రాస్తున్నపుడు,ఆ వాడుకరి పేజీకి లింకు ఇచ్చి ప్రస్తావించాలనే ప్రాథమిక అంశం కూడా మనలో కొంతమందికి తెలియదు. కొంతమందికి సంతకం చెయ్యడం కూడా తెలీదని నేను గమనించాను. అంచేత మొదటి పేజీ నిర్వహణ గురించి పాఠాలు చెప్పాల్సిందే. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:49, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. రవిచంద్ర గారు ఈ ఆదివారం సెషన్ తీసుకుంటాను అన్నారు. మధ్యాహ్నం 2-4 అడిగాను ఇదివరకులో లాగా. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 11:22, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::అందరూ దానిమీద పనిచేయకపోయినా, చేయాలిసిన అవసరం వచ్చినప్పుడు ఇబ్బంది లేకుండా ఉండటానికి తెలుసుకోవలసిన విషయం.అంచేత మొదటి పేజీ నిర్వహణ గురించి పాఠాలు చెప్పాలి. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:27, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
: ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు, [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారు. రవిచంద్ర గారు ఈ ఆదివారం సెషన్ 3-4pm తీసుకుంటాను అన్నారు. సెషన్ మధ్యాహ్నం 2.30-4 pm. మొదలు పెడదాము. --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 12:07, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''
Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/>
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).
We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/>
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]]
The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''.
Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]
Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 -->
== వికీమీడియా నిర్వహణ, ఇతర ఎక్స్టెండెడ్ హక్కుల గురించిన సర్వేలో పాల్గొనండి ==
వికీమీడియా నిర్వహణలో, నాణ్యతలో చాలా కీలకమైన నిర్వాహక, అధికార, చెక్ యూజర్ మొదలైన ఎక్స్టెండెడ్ హక్కుల గురించి మనకు ఉమ్మడిగా ఎంత అవగాహన ఉందో, ఆ అవగాహన పెంచడానికి నిర్వహణా బాధ్యతలు మరింత మంది చేపట్టి విజయవంతంగా పనిచేయడానికి సిద్ధం చేసేందుకు అవసరమైన శిక్షణ, సహకారం ఇచ్చే కార్యక్రమాలు ఎలాంటివి ఉండొచ్చో తెలుసుకునేందుకు ఈ సర్వే వికీమీడియన్, ఓపెన్ నాలెడ్జ్ ఇనీషియేటివ్స్ ప్రోగ్రామ్ ఆఫీసర్ నితేష్ గిల్ చేపట్టారు. దయచేసి అందరూ పాల్గొని మీ మీ అభిప్రాయాలు తెలియజేయగలరు https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/She_Leads/Lab/Women_with_Extended_Rights/Preliminary_Research#Survey --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 06:55, 23 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారు, వికీమీడియా ప్రాజెక్టులలో ఎక్స్టెండెడ్ హక్కులు (నిర్వాహకులు, అధికారులు, చెక్ యూజర్లు ఇత్యాది) కలిగిన వారి సంఖ్య పెరగడం, కొత్తవారికి సరైన శిక్షణ, సహకారం అందించడం సమాజ నాణ్యతాభివృద్ధికి చాలా అవసరం. నితేష్ గిల్ గారు చేపట్టిన ఈ సర్వేలో ఖచ్చితంగా పాల్గొని నా అభిప్రాయాలను నమోదు చేస్తాను. ఈ ముఖ్యమైన వివరాలను సమాజంతో పంచుకున్నందుకు కృతజ్ఞతలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:20, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== కొత్త వాడుకరి గుంపులు అవసరం ==
తెవికీలో పనిచేసే నిర్వాహకులు తక్కువ. నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను ఆసక్తి ఉన్న ఇతరులకు అప్పగిస్తే చురుగ్గా ఉన్న నిర్వాహకులపై పని వత్తిడి తగ్గుతుంది. ఇటీవలి మార్పులపై నిఘా, పేజీల దిగుమతి, ఇంటర్ఫేసు నిర్వాహకులు, వగైరాలు ఇందులోకి వస్తాయి. ఈ గుంపుల్లో కొన్ని తెవికీలో ఈసరికే ఉన్నాయి. కొన్నిటిని కొత్తగా తెచ్చుకోవాలి. ఈ గుంపుల గురించి, వాళ్ళు చెయ్యగలిగే పనుల గురించీ వాడుకరులందరికీ చెప్పి, ఆసక్తి ఉన్నవారు తగు అనుమతులు పొందేందుకు అడగమని చెప్పవచ్చు.
ఈ అంశాన్ని గతంలో [[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల నోటీసు బోర్డు/పాత చర్చ 4#కొత్త వాడుకరి గుంపులు అవసరం|నిర్వాహకుల దృష్టికి తెచ్చినపుడు]], సరే చేద్దాం అని కొందరు నిర్వాహకులు అన్నారు గానీ, ఇంకా అడుగు ముందుకు పడలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:34, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, నాకు అర్థమైనంతలో దీనికి అవసరమైన పనులు చెప్తాను. మీరు నా అవగాహన సరిగా ఉందో లేదో చెప్పండి.
:# దిగుమతిదారు (ఇంపోర్టర్), ఇంటర్ఫేసు నిర్వాహకులు మాత్రమే మనకు ఇప్పుడు వికీలో ఎనేబుల్ అయివున్న వాడుకరి గుంపు. అదైనా కూడా మనం ఒక పాలసీ చేసుకుని, వెళ్ళి నిర్వాహకులు/అధికారులు కొత్తవారికి ఆ బాధ్యతలు ఇవ్వగలిగేలా అవకాశం ఇమ్మని స్టీవార్డులను అడగాలనుకుంటా. ఒకవేళ, శాశ్వతంగా దిగుమతిదారులను ఉంచాలనుకుంటే దానికొక పాలసీ మనం చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
:# ఇటీవలి మార్పులపై నిఘా: దీనికి మన దగ్గర వాడుకరి గుంపు లేదని నేను అనుకుంటున్నాను. దయచేసి నా అవగాహనలో లోపం ఉండి ఉంటే సరిదిద్దగలరు.
:ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 12:24, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ఈ విషయం మధ్యలో ఆపకుండా చివరివరకు క్రియ కట్టే విధంగా తగిన చర్యలు చేపట్టాలి. తెవికీలో చాలా పనులు పెండిగులో ఉన్నవి. చురుకుగా ఉన్న నిర్వాహకులకు పనిభారం తగ్గాలంటే ఇంతకన్నా వేరే మార్గాలు లేవు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:33, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::తెవికీలో నిర్వహణా కార్యక్రమాలు చేయడానికి ఇప్పుడున్న నిర్వాహకులలో చాలా మంది క్రియాశీలకంగా లేరు. వ్యాసాలు రాయడంపై ఉన్న శ్రద్ధతో పాటు నిర్వహణా కార్యక్రమాలపై కూడా దృష్టి పెట్టవలసిన అవసరం ఉంది. అనేక కొత్త వ్యాసాలను పరిశీలించి, సరైన నిర్వహణా ట్యాగులు పెట్టడం, ఇటీవలి మార్పులు పరిశీలించడం, పేజీలను దిగుమతి చేయడం వంటి కార్యక్రమాలు ఉన్న కొంతమంది క్రియాశీల నిర్వాహకులు చేయడం సాధ్యం కాదు. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా నిర్వాహకుల సంఖ్య క్రమంగా తగ్గుతూ ప్రస్తుతం 10 కి చేరింది. ప్రస్తుతం ఆసక్తి ఉన్న కొత్త వాడుకరులు నిర్వాహకులుగా వస్తే మంచిది. ఆసక్తి ఉన్న వారు వికీ నియామాల ప్రకారం స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకోండి. నిర్వాహణపై పూర్తి ఆసక్తి లేనిచో, నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను చేయడానికి ఆసక్తి ఉన్న వారికి అప్పగిస్తే మంచిది. దీనికి సంబంధించిన చర్యలు చేపట్టాలి.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:01, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారూ,
::1. వికీలో ఎనేబుల్ అయి ఉన్న గుంపులను - ఒకటి రెండు తప్పించి - అధికారులు ఇవ్వగలరనుకుంటానండి. ప్రస్తుత పరిస్థితి తెలియదు గానీ, గతంలో నేను కొన్ని సార్లు ఇంటర్ఫేస్ అడ్మిన్ అనుమతులను ఇవ్వడం తీసెయ్యడం చేసాను. 2023 లో ఇతర అధికారులు ఆ పని చేసారు. వీటిని ఇవ్వడానికి వాడుకరి స్వీయ విజ్ఞప్తి చేసుకోవాలి, (దీనిపై పెద్దగా చర్చేమీ జరగదనుకుంటాను), దానిపై అధికారి ఆ వాడుకరి చరిత్రను పరిశోధించి, దానిపట్ల సంతృప్తి చెందితే ఆ వాడుకరికి అడిగిన అనుమతులు ఇస్తారు. అన్నట్టు దిగుమతిదారును ''ట్రాన్స్వికీ దిగుమతిదారు'' అంటారనుకుంటాను.
::2. ఔను, ఈ గుంపు లేదు. ఆ గుంపును మనం తెచ్చుకోవాలి. అభ్యర్థించే ముందు మనం చర్చ చేసి, నిర్ణయం తీసుకోవాలి. దానికంటే ముందు, అభ్యర్థించే ప్రాసెస్ ఏంటో చూడాలి.
::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:40, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఈ వరుసలో పనిచేద్దాం:
:::# నిర్వాహకులు, అధికారులు పరిశీలించి చూసి తెవికీలో ఉన్న ఎక్స్టెండెడ్ రైట్స్ (దీనికి ఏదోక తెలుగు పేరు పెట్టాలి? లేదా ఇప్పటికే ఉందా?) ఏమిటి? వాటిని ఎవరు ఇవ్వగలరు అన్న జాబితాతో పాటుగా ఆయా హక్కుల తాలూకు బాధ్యతలు, పనితీరు ఏమిటన్నది ఒక పేజీ పెట్టి చిన్న లిస్టు వేసుకుందాం.
:::# ఆ తర్వాత రాబోయే తెవికీ బడిలో ఈ అంశాలపై సమగ్రమైన అవగాహన ఉన్న ఎవరైనా స్టీవార్డుని కానీ, ఇతరులను కానీ నేను ఆహ్వానిస్తాను. వారితో ఒక సెషన్ చేసుకుని మన అవగాహన పరిపూర్ణం చేసుకుందాం.
:::# ఈలోగా తెవికీలో ఎవరెవరు ఈ బాధ్యతలు తీసుకోగలరన్నది ఇప్పుడున్నవారి చర్చాపేజీ కాంట్రిబ్యూషన్లు, ఇతరత్రా పనులు పరిశీలించి ముందుకువెళ్ళి ప్రోత్సహిద్దాం.
:::ఈ బాధ్యతలు మూడుగా ఉన్నాయి కాబట్టి ఒక్కో విభాగానికి కనీసం ఒకరు ఇంకా బావుండాలంటే ఇద్దరు నాయకత్వం వహించి ముందుకు తీసుకెళ్తే పని అవుతుంది. ఈ పద్ధతి ఎలా ఉందనేదీ. ఏ విభాగానికి ఎవరు నాయకత్వం వహిస్తే బావుంటుందో సూచించండి.
:::ఇక్కడ చర్చలోకి వచ్చిన @[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]], @[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గార్లు కూడా ఈ విషయం పరిశీలించగలరు. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 05:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, నాకు మూసల దిగుమతి, అనువాదం, ఎర్రలింకులు సరిచెయ్యడం, తగిన పేజిలలో చొప్పించడం యందు ఆసక్తి ఉంది. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 16:39, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారూ అనువాదం, ఎర్రలింకులు సరిచెయ్యడం వంటివి చేసేందుకు ప్రత్యేక అనుమతులేమీ అవసరం లేదండి. ఎవరైనా చెయ్యొచ్చు. ఇప్పుడు మీరూ చెయ్యవచ్చు. ఇక దిగుమతి.. బాగా చురుగ్గా దిగుమతులు కావాలని అడుగుతున్న వాడుకరుల్లో మీరొకరు. మీరు ఆ అనుమతి కోరడం సహజమే. అనుమతి కోరేందుకు ఒక పద్ధతి, ఒక పేజీ ఉంటుందనుకుంటాను. నిర్వాహకులు ఆ పేజీని సృష్టించాక, అందులో మీస్వీయ ప్రతిపాదన చేస్తే, అధికారి దాన్ని ప్రసాదిస్తారు. దిగుమతి చెయ్యడంలో కొన్ని అంశాలను గమనించాలి. ఈలోగా వాటి గురించి తెలుసుకోండి సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:43, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మీరన్నది నిజమే! అయితే నేను అడిగింది మూసల దిగుమతి అటుతర్వాత వాటి లింకుల సరిచేతలాంటి మొత్తం కార్యక్రమం కోసం చెపుతున్నాను. వికీలో ఎలా వ్రాయాలో శిక్షణ ఇస్తున్నారు. వికీ వెనక జరిగే సాంకేతికతలు, అనుమతుల ప్రతిపాదనల పద్దతుల కోసం "నిర్వాహణ బడి" లాంటి ఒక శిక్షణ ఏర్పాటు చేస్తే బాగుంటుందని నా సూచన. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 04:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::తెవికీ బడిలోనే నిర్వహణ పాఠాలు చెప్పవచ్చు. నిర్వహణ మీద ఆసక్తి ఉన్నవారు ముందుకొచ్చి ఫలానా శిక్షణ కావాలని అడిగితే, ఆ పాఠాలు పెట్టవచ్చండి, మన చేతిలో పనేకదా!__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:55, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారూ మీకు కావలసిన శిక్షణాంశం, శనివారం లేదా ఆదివారం, తరగతి సమయం మొదలైన వివరాలు [https://w.wiki/UrzP ఈ పేజీ] లో ఇవ్వవలసినది. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:21, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::అందరికీ నమస్కారం,
:::తెవికీలో నిర్వహణా భారాన్ని తగ్గించి, పనులను వేగవంతం చేయడానికి నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను ఆసక్తి ఉన్నవారికి 'నిర్వహణ బడి' ద్వారా శిక్షణ ఇవ్వడం చాలా ఆవశ్యకం.
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గార్లు సూచించిన విధంగా ముందుగా మన తెవికీలో అందుబాటులో ఉన్న హక్కులు, అధికారులు ఇవ్వగలిగే అనుమతులు, అలాగే గ్లోబల్/స్టీవార్డ్స్ ద్వారా తెచ్చుకోవాల్సిన కొత్త గుంపుల వివరాలతో ఒక జాబితా, సమాచార పేజీని తయారు చేసుకుందాం.
:::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారి లాంటి ఉత్సాహవంతులైన సభ్యులు సాంకేతిక అంశాలపై ఆసక్తి చూపడం శుభపరిణామం. రాబోయే 'తెవికీ బడి' లో లేదా ప్రత్యేక సెషన్లో స్టీవార్డ్స్/నిపుణుల భాగస్వామ్యంతో అవగాహన కల్పించి, ఈ ప్రక్రియను ఇక్కడితో ఆపకుండా, చివరివరకూ ప్రాసెస్ పూర్తి చేసి అమలులోకి తెచ్చేందుకు మనమందరం కలిసి పనిచేద్దాం. మరింత మంది వాడుకరులు కూడా తమకు వీలైన విభాగాలలో బాధ్యతలు తీసుకోవడానికి ముందుకు రావలసిందిగా కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:40, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
: పై చర్చలను అనుసరించి తెలుగు వికీపీడియా నిర్వాహకత్వం, వాడుకరి గుంపులు వంటి అంశాల గురించిన శిక్షణ, మార్గదర్శకాలు, విధానాలు గురించిన శిక్షణ తెవికిబడిలో నిర్వహిద్దాము. వీలయితే వచ్చే ఆదివారం అక్టోబరు 4న. శిక్షణ ఎవరు నిర్వహిస్తారో సూచించండి. --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:15, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::https://w.wiki/VTL9 ఇది వాడుకరి హక్కుల గుంపుల లింక్. ఒకసారి పరిశీలించి గలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:09, 27 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ ==
తెవికీలో కొన్ని వర్గాల పేర్లు స్థిరంగా లేవు. వాటిలో స్పేసింగ్ తేడాలు, పర్యాయపదాలు, పేరులో వివిధ రూపభేదాలు, వ్యాకరణ దోషాలు వంటి కారణాల వల్ల ఒకే వర్గం రెండు మూడు వేర్వేరు పేర్లుతో ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటివి దాదాపు 80కి పైగా ఉదాహరణలు గుర్తించి వాటిని [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు|వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]] పేజీలో సమగ్రవివరాలతో నమోదు చేయుట జరిగింది. ఆ సమస్యలపై సముదాయం నామకరణ విధాన నిర్ణయాలు నిర్ణయించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనికి ముందు, ఫార్మాట్/ప్రక్రియ సరిగ్గా ఉందో లేదో, సముదాయ సభ్యుల విలువైన ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకోవలిసిన అవసరముంది. సముదాయ సభ్యుల ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలపటానికి [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి వాటిలోని సంబందిత వర్గాల సమస్యలను పరిశీలించి ఆ పేజీ దిగువ విభాగంలో మీ అభిప్రాయాలు, సూచనలు, అభ్యంతరాలు ఒక వారం రోజులలోపు తెలియజేయగలరు. వాటిని పరిగణనలోకి తీసుకుని, సమగ్రంగా క్రోడీకరించి సాధ్యమైనంత త్వరలో మరలా వాటిమీద విధాన నిర్ణయాల నిర్ణయించుటకు చర్చను ప్రవేశపెట్టటానికి మీ అందరి సహకారం కోరుచున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 16:10, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:వర్గాలలో ఇన్ని సమస్యలు గుర్తించి ప్రస్తావించారు. ధన్యవాదాలు ఇంకో లింకు కూడా ఉందండి. <nowiki>https://w.wiki/Ub6B</nowiki> (వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/చర్చించాల్సిన వర్గాల జాబితా) [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:12, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] గారూ ఆ పేజీలో వర్గాలు, మరలా ప్రవేశపెట్టే వి విధాన నిర్ణయాలు నిర్ణయించే చర్చలో తీసుకు వస్తాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:50, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::అలాగే అండి. ఈ విషయంలో నేను చేయగలిగేది ఏమైనా ఉంటే సూచించండి . [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:08, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] మేడమ్ గారూ ధన్యవాదాలు, ఎక్కువమంది చర్చలో అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియపరిస్తే మరింత నాణ్యతగా వర్గాల నామకరణాలు రూపొందటానికి అవకాశాలు మెండుగా ఉంటాయని నా అభిప్రాయం, వాట్సప్ గ్రూప్ లలో స్పందించినట్లుగా రచ్చబండలో స్పందనలు ఉండటం లేదు, ఏమిచేస్తాం, దురదృష్టం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:33, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::"వాట్సప్ గ్రూప్ లలో స్పందించినట్లుగా రచ్చబండలో స్పందనలు ఉండటం లేదు"
:::::తెవికీకి సంబంధించినంత వరకూ వాట్సాప్ గ్రూపుల వలన పెద్దగా ప్రయోజనం కలుక్క పోగా, వాటి వలన నష్టం మాత్రం కలుగుతోంది. అసలు వాట్సాప్ గ్రూపులు ఉన్నది, వికీకి ప్రత్యామ్నాయంగా కాదు. వాటిని వికీకి కాంప్లిమెంటరీగా వాడాలి. కానీ మనం, అక్కడ మాత్రమే చర్చిస్తున్నాం. ఇక్కడ చర్చా ఉండదు, నిర్ణయాలూ ఉండవు, పనీ జరగదు.
:::::ఇక్కడ చర్చలు అద్భుతంగా జరుగుతున్నాయనీ, నిర్ణయాలు తెగ తీసుకుంటున్నామనీ, వాటి ఫాలో అప్ పని బాగా జరుగుతోందనీ నేను చెప్పడం లేదు. కానీ అసలు ఎంతోకొంత చర్చంటూ జరిగితే, ఒక నిర్ణయమంటూ తీసుకోకపోయినా, చర్చ మాత్రం శాశ్వతంగా మిగులుతుంది. వాట్సాప్లో "మాత్రమే" చేసే చర్చలు నీళ్ళ మీది రాతలే. వాటి వలన తెవికీకి వీసమెత్తు ప్రయోజనం లేదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:35, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారి అభిప్రాయంతో నేను ఏకీభవిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:20, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::అందరికీ నమస్కారం,
:::::::తెలుగు వికీపీడియాలో 80కి పైగా వర్గాల నామకరణ లోపాలను, పునరావృత వర్గాలను గుర్తించి సమగ్రంగా నమోదు చేసినందుకు @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారికి హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. వికీ ప్రాజెక్టు నాణ్యతను పెంచడంలోనూ, విషయ వర్గీకరణను క్రమబద్ధకరించడంలోనూ ఇది చాలా కీలకమైన పని.
:::::::రెండు ముఖ్యమైన విషయాలపై నా అభిప్రాయాలు:
:::::::* వర్గాల సంస్కరణ చర్చ: రామారావు గారు ప్రతిపాదించిన పేజీలను వికీపీడియన్లందరూ పరిశీలించి, నామకరణ విధానం సాధారితీకరించడానికి తమ అభిప్రాయాలను నమోదు చేయాలి. ఈ ప్రక్రియ క్రమబద్ధంగా జరగడానికి నా పూర్తి సహకారాన్ని అందిస్తాను.
:::::::* ఆన్-వికీ చర్చల ప్రాముఖ్యత: @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారి అభిప్రాయంతో నేను నూటికి నూరుపాళ్ళు ఏకీభవిస్తున్నాను. వాట్సాప్ వంటి బాహ్య వేదికలలో జరిగే సంభాషణలు కాలక్రమేణా మరుగున పడిపోతాయి, కానీ వికీపీడియా రచ్చబండ లేదా సదరు చర్చా పేజీలలో నమోదయ్యే చర్చలే తెవికీకి శాశ్వతమైన ఆస్తిగా మిగులుతాయి. వికీ నిర్ణయాలు, చర్చలు అధికారికంగా ఆన్-వికీలోనే జరగడం వికీ నియమావళికి, భవిష్యత్తు సూచనలకు అత్యంత ఆవశ్యకం.
:::::::సముదాయ సభ్యులందరూ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి తమ విలువైన అభిప్రాయాలను అందించాల్సిందిగా కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:43, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]], [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]], [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]], [[వాడుకరి:Kasyap|కశ్యప్]],[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|అభిలాష్]], [[వాడుకరి:Vgouripathi|గౌరీపతి]], [[వాడుకరి:Srinivasrjy|శ్రీనివాస్]], [[వాడుకరి:Kalasagary|కళాసాగర్]],[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|వినయ్ కుమార్ గౌడ్]], [[వాడుకరి:Muralikrishna m|మురళీకృష్ణ]], [[వాడుకరి:ఉదయ్ కిరణ్|ఉదయ్ కిరణ్]] గారలందరూ, ఇంకా ఫైన ఉదహరించని తోటి యూజర్స్ అందరూ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి వాటిలోని సంబందిత వర్గాల సమస్యలను పరిశీలించి ఆ పేజీ దిగువ విభాగంలో మీ అభిప్రాయాలు, సూచనలు, అభ్యంతరాలు రెండురోజులలోపు తెలియజేయగలరు. మీ విలువైన అభిప్రాయాలు, సూచనలు, తెవికీ నాణ్యతను మరింత మెరుగైన స్థాయికి చేరగలదనుటలో ఎటువంటి సందేహం లేదు.ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:19, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, స్పందిస్తానండి. ఈ చర్చ తీసుకువచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. ఒక సూచన: ఈ కొత్త చర్చ పేజీ లింకును ([[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]]) [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు]] పేజీలో తాజా చర్చల్లో చేర్చండి. అలాగే పాత చర్చల లింకులను మీరు వేరే విభాగం లోకి మార్చారు కాబట్టి వాటిని కూడా చూడమని ఆ లింకులున్న విభాగపు లింకును ఇస్తే, పాత చర్చలలో ఏం జరిగిందో వాడుకరులకు తెలుస్తుంది. గత చర్చల్లో నిర్ణయాలు తీసుకున్న అంశాలపై మళ్ళీ చర్చించకుండా నివారించవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:47, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::::అలాగే నండీ. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:53, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::::::తెలుగు వికీపీడియాలో (తెవికీ) వర్గాల పేర్లు ఏకరీతిలో లేకపోవడం వల్ల, ముఖ్యంగా వ్యాసాలను అనువదించేటప్పుడు ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి తగిన మార్గదర్శకాలను రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనిపై చర్చించిన అనంతరం, కొత్త వర్గాలను సృష్టించే వాడుకరులకు స్పష్టమైన మార్గనిర్దేశం చేయాలి.
:::::::::::కళాసాగర్ [[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kalasagary|చర్చ]]) 15:29, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::::::@[[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] గారూ, చాలా చురుగ్గా రాస్తున్న వాడుకరుల్లో మీరొకరు. మీకు అవసరమైన సహాయం దొరక్కపోవడం శోచనీయమే. [[వికీపీడియా:వర్గీకరణ]] పేజీని చూడకపోతే ఇప్పుడు చూడండి. అందులో మీకు అవసరమైన సహాయం పూర్తిగా దొరకదు గానీ కొంత ప్రాథమిక సమాచారం దొరుకుతుంది.
::::::::::::వర్గాలకు పేర్లు పెట్టే విషయంలో ఒక చిట్కా ఉంది: మీరు ఏ పేజీలో వర్గాన్ని చేర్చాలని భావిస్తున్నారో, అలాంటి పేజీలు మూడో నాలుగో చూడండి. అవి ఏ వర్గాల్లో ఉన్నాయో చూడండి. ఆ వర్గాల్లో ఎక్కువ పేజీలు ఎందులో ఉన్నాయో చూసి, సరిపోతాయనుకుంటే ఆ వర్గాలను మీ పేజీలో కూడా పెట్టండి. లేదంటే ఆ పేర్లు ఎలా ఉన్నాయో చూసి అలాంటి పేర్లనే వాడి మీ పేజీకి తగిన వర్గాన్ని సృష్టించండి. ఉదాహరణకు, మీరు ఒక స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడి పేజీ రాస్తే, అల్లూరి, మద్దూరి, భోగరాజు, బోసు, గాంధీ, నెహ్రూ వగైరాలపేజీలు చూడండి. అక్కడి వర్గాలను ఇక్కడ వాడండి.
::::::::::::ఈ కొత్త వర్గానికి కనీసం ఒక మాతృవర్గం ఉండడం మాత్రం తప్పనిసరి.
::::::::::::మార్గదర్శకాలు రూపొందేలోపు, వర్గాలకు సంబంధించి మీకు ఏ ఇతర సహాయం కావాలన్నా నన్ను అడగండి. నాకు తెలిసినంత మేరకు నేను సాయం చేస్తాను. నాకూ తెలియనివి మనిద్దరం కలిసి నేర్చుకుందాం. ఒక నెలలో మనం వర్గాలకు సంబంధించి, ఒక సంతృప్తికరమైన స్థాయికి చేరేలా ప్రయత్నం చేద్దాం. మీ సందేహాలను నా చర్చ పేజీలో రాయండి. నేను సమాధానాలు రాస్తాను. అవసరమైతే, రాత్రి 7 నుండి 10 లోపు మనం ఫోనులో కూడా మాట్లాడుకోవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:43, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== వర్గాల చర్చ నిర్ణయం జరిగే అంతవరకు పాత వర్గాల స్థానంలో కొత్త వర్గాలు సృష్టించవద్దు ==
దయచేసే వర్గాల చర్చ పెండింగ్లో ఉండగా మరలా పాత వర్గాలను పక్కనపెట్టి మన అభిప్రాయం ప్రకారం మరలా కొత్త వర్గం సృష్టించటం కొత్తవాటిని సృష్టించి ఆ వర్గంలో పాత వర్గాల నుండి. వ్యాసాలు బదిలీ చేయడం వికీపీడియా మార్గదర్శకాలకు విరుద్ధం. దయచేసి గమనించగలరు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:21, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగే అండి [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:34, 27 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 15:38, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెలుగు వికీపీడియా మొదటి పేజీ నిర్వహణ ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో తెవికీబడి వేదిక ద్వారా "'''తెలుగు వికీపీడియా మొదటి పేజీ నిర్వహణ"''' అనే అంశం మీద [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర ]] గారు శిక్షణ ఇస్తారు. '''తేదీ 27.09.2026, సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.'''
గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 15:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ఒక పెజిలొ infobox లో Spouse ఎలా మర్చాలో తెలియట్లేదు. ==
https://l1nk.dev/38cqzdu ఈ వైకొం విజయల క్ష్మి గాయకురాలు పేజీలొ infobox లో Spouse- భార్య పేరు అని ఉంది, భర్త అని ఉండాల్సిన చోట. ఎవరైనా మార్చండి. [[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] ([[వాడుకరి చర్చ:Svpnikhil|చర్చ]]) 06:34, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] గారూ లింకు తప్పు ఇచ్చారు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:55, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] గారూ, వచ్చింది లెండి. అవసరమైన మార్పు చేసాను.
::తెవికీ లోని పేజీకి లింకు ఇవ్వడానికి <nowiki>[[ ]]</nowiki> -ఇలా వికీలింకు ఇస్తే సరిపోతుంది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:28, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ప్రత్యేక పేజీలు లింకు ఏమైందంటే.. ==
గతంలో ప్రత్యేక పేజీలు లింకు సైడుబారులో ఉండేది. ప్రత్యేకపేజీలను చూడడానికి వీలుగా ఉండేది. సుమారొక ఏడాది కిందట, మీడియావికీ సాఫ్టువేరు కొత్త వెర్షనులో దాన్ని తీసేసారు. దాంతో ప్రత్యేక పేజీలను చేరుకోవాలంటే వెతుకుపెట్టెలో ఇచ్చి వెళ్ళాల్సి వస్తోంది. ఇప్పుడు ఆ లింకు కావాలంటే ఏ వికీకి ఆ వికీలో ఈ లింకును సైడుబారులో పెట్టుకోవాల్సిందే. మనకు ఇది అవసరం కాబట్టి, దాన్ని సైడుబారులో పెట్టాలని నిర్వాహకులకు అభ్యర్థన.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:13, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:నేను బుక్ మార్క్ లో పెట్టుకున్నాను. లింక్ :https://w.wiki/7a4T [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:17, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::నాకు తెలిసి వీటి అవసరం చాలామందికి తెలియదనుకుంటున్నాను. వీటి మీద తెవికీ బడిలో ఒకరోజు క్లాసు ఇస్తే బాగుంటుంది.అవకాశముంటే నేను ప్రిపేర్ అవుతాను. మీరు ఇస్తే ఇంకా మంచిది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:30, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ఇప్పుడు అవసరం, దాన్ని సైడుబారులో పెట్టేందుకు చర్యలు తీసుకోవడం. రెణ్ణిమిషాల పని. కానీ, అది నిర్వాహకులే చెయ్యగలరు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:20, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ప్రత్యేక పేజీలు లింకు ఎడమవైపు సైడుబారులో ఉంటేనే సులభంగా ఉంటుంది. @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు సూచించినట్టుగా సైడుబారులో పెట్టుకుందాం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:11, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, ఔనండి. సైడుబారులో లింకు ఉండాలి. బుక్మార్కులు అనేవి వ్యక్తిగతం. లింకు లేకపోతే అలాంటివి ఎవరికి వాళ్ళు చేసుకుంటారు. లింకులుండడం సైటుకు ముఖ్యం.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:24, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు సూచించినట్టుగా ఎడమవైపు సైడుబారులో ప్రత్యేక పేజీలు లింకు చేర్చాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:15, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు, @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు. ఒక సంవత్సరం కిందట, [[వికీపీడియా:రచ్చబండ/పాత చర్చ 95#కనబడుట లేదు|దీని గురించి రచ్చబండలో రాసాను]]. కానీ, ఆ లింకు ఎందుకు తీసేసారో ఎవరూ పట్టించుకోలేదు, నేనూ పక్కన పడేసాను. ప్రత్యేక పేజీల అవసరం వచ్చినపుడల్లా [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారు చెప్పినట్టు ఏదో ఒక పద్ధతి ద్వారా ఆ పేజీకి వెళ్తూండేవాణ్ణి. ఆ లింకు ఎందుకు తీసేసారా అని అనుకుంటూ ఉండేవాణ్ణి. ఇవ్వాళ వెతికాను, ఎందుకు తీసేసారు? ఎవరు తీసేసారు అని. విషయాలు తెలిసాయి. అంచేతనే లింకు పెట్టమని రాసేసాను, మీరు వెంటనే చేసేసారు. ధన్యవాదాలు, మళ్ళీ.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:30, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== కొత్త ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ను స్థాపించాలి ==
గతంలో ట్వింకిల్ గాడ్జెట్లో సమస్య వచ్చినపుడు దాన్ని పరిష్కరించడం మనకు సమస్యగా మారింది./ దాని కోడు మొత్తం ఒకటో రెండో ఫైళ్ళలో ఉండడంతో దాన్ని సరిచెయ్యడం తలకు మించిన పనైంది. అప్పుడూ వీవెన్ గారు కొత్తగా రాసేందుకు ప్రయత్నం చేసారెఉ గానీ అది మధ్య లోనే ఆగిపోయింది. దాంతో మనకు ట్వింకిల్ లోని విశేషాలు పనిచెయ్యకుండా అలాగే ఉండిపోయాయి.
ఈలోగా ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ను దాని డెవలపర్లు సమూలంగా మార్చివేసారు. గతంలో ఉన్న నాలుగైదు ఫైళ్ళ స్థానే 20 కి పైగా ఫైళ్ళను సృష్టించారు. ప్రస్తుతం ఎన్వికీలో అది పని చేస్తోంది. దాన్నే మనం కూడా స్థాపించుకోవాలి. అందుకు గాను, కింది ఫైళ్ళను ఎన్వికీ నుండి దిగుమతి చేసుకోవాలి. ఈ ఫైళ్ళలో మూడో నాలుగో ఈసరికే ఉన్నాయి. వాటిని ఓవర్ రైటు చేస్తూ దిగుమతి చెయ్యాలి. ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన పని కాబట్టి దిగుమతి అభ్యర్థనలు పేజీలో కాకుండా ఇక్కడ రాస్తున్నాను. వీటిని దిగుమతి చేసుకున్నాక, గాడ్జెట్ డెఫినిషను, ట్వింకిల్ కాన్ఫిగరేషను వగైరా ఫైళ్ళలో మార్పులు చెయ్యాల్సి రావచ్చు. ముందు కింది ఫైళ్ళను దిగుమతి చేసుకుందాం. నిర్వాహకులు పరిశీలించవలసినది:
* MediaWiki:Twinkle-pagestyles
* MediaWiki:Gadget-Twinkle.js
* MediaWiki:Gadget-twinklearv.js
* MediaWiki:Gadget-twinklewarn.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleblock.js
* MediaWiki:Gadget-twinklewelcome.js
* MediaWiki:Gadget-twinkletalkback.js
* MediaWiki:Gadget-twinklespeedy.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleprod.js
* MediaWiki:Gadget-twinklexfd.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleimage.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleprotect.js
* MediaWiki:Gadget-twinkletag.js
* MediaWiki:Gadget-twinklediff.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleunlink.js
* MediaWiki:Gadget-twinklerollback.js
* MediaWiki:Gadget-twinkledeprod.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchdelete.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchprotect.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchundelete.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleconfig.js
* MediaWiki:Gadget-Twinkle.css
[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:52, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:11, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::నేను దిగుమతి చేయటానికి ప్రయత్నించగా మీకు అనుమతిలేదని సందేశం చూపించింది.ఈ విషయంలో అధికారి హోదాలో ఉన్న @[[వాడుకరి:రవిచంద్ర]] గారు జోక్యం చేసుకోవలసిందిగా కోరుచున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:51, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::: నేను ప్రయత్నిస్తానండీ - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:02, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::: [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, [[ప్రత్యేక:దిగుమతి|దిగుమతి పేజీ]] ద్వారా ప్రయత్నించాను. అన్నీ మీడియావికీ నేమ్స్పేసులోకి దిగుమతి అయ్యాయి. కానీ మొదటిది మాత్రం '''దిగుమతి విఫలమైంది: దిగుమతి చెయ్యడానికి పేజీలేమీ లేవు.''' అని చూపిస్తోంది. దాన్ని మళ్ళీ ప్రయత్నిస్తాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:17, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ ధన్యవాదాలు. ఒక్కోసారి అలానే చూపిస్తుంది, మరలా మరలా ట్రై చేయండి, ఒకవేళ అది ఆల్రెడీ దిగుమతి వుండవచ్చు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:31, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: నిజంగానే ఆంగ్ల వికీలో MediaWiki:Twinkle-pagestyles అనే పేరుతో పేజీ ఏమీ లేదు మనం దిగుమతి చేయడానికి. అది MediaWiki:Gadget-Twinkle-pagestyles అయ్యుండవచ్చని ఊహించి దానిని కూడా దిగుమతి చేశాను. ఇక మనం ట్వింకిల్ ఉపకరణాన్ని వాడటానికి అధికారి హోదాలో చేయవలసిన పనులు ఏమైనా ఉంటే చేయగలను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 17:03, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::ప్రస్తుతం గతంలో ఉన్న ఆప్షన్స్ నాకు చూపించటంలేదు. మరి మీకు ఎలా చూపిస్తున్నావో... వెంటనే తగిన చర్యలు చేపట్టగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 17:09, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, పై జాబితాలో MediaWiki:Gadget-twinklearv.js అనే పేజీ దిగుమతి కాలేదు. ఒకసారి మళ్ళీ ప్రయత్నించండి. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:57, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, దిగుమతి చేశాను.- [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 15:47, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, [[మీడియావికీ:Gadgets-definition]] పేజీలో browsing లో నాలుగో పాయింటు దగ్గర (ట్వింకిల్ కు సంబంధించినది) ఇప్పుడు ఉన్నదాన్ని తీసేసి, కింది టెక్స్టును చేర్చండి:
:::::Twinkle[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.user,mediawiki.util,jquery.ui.dialog,jquery.tipsy,moment|rights=autoconfirmed]|morebits.js|morebits.css|Twinkle.js|twinkleprod.js|twinkleimage.js|twinklebatchundelete.js|twinklewarn.js|twinkleblock.js|twinklespeedy.js|friendlyshared.js|twinklediff.js|twinkleunlink.js|friendlytag.js|twinkledeprod.js|friendlywelcome.js|twinklexfd.js|twinklebatchdelete.js|twinklebatchprotect.js|twinkleconfig.js|twinklefluff.js|twinkleprotect.js|twinklearv.js|friendlytalkback.js [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:14, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, మార్చాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:29, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నాకు ఓపెన్ అయింది. నేను చేర్చవచ్చా [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:19, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ మిమ్మల్ని దిద్దుబాట్లు చెయ్యనిస్తే, చేర్చవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:41, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారూ, [[వాడుకరి:Pranayraj1985]] గారూ, [[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, TW అనే పేరుతో సవరించు, చరిత్ర వగైరా లింకుల పక్కన కొత్త Twinkle ట్యాబు కనిపిస్తోందా? కనిపిస్తే, అందులో మెనూలు ఏమేం ఉన్నాయో చెప్పండి. నేను ప్రస్తుతం దీనిమీద పనిచేస్తున్నాను. వెంటనే సమాధానమిస్తే పనికొస్తుంది. ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:07, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:12, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::CSD, XFD, PP Last, Unlink, D-Batch,P-Batch, Config ఇవి కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:14, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ డైలాగ్ బాక్సులు తెరుచుకుంటున్నవి, ఇంకా WEl ఇలాంటివి రావాలనుకుంటాను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:33, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ధన్యవాదాలు. ఆ warn, wel, block, వంటి మెనూ ఐటములు వాడుకరి, వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే వస్తాయండి. చూడండి. వాటిలో కొన్ని నిర్వాహకులకే (మీకే) కనిపిస్తాయి, నాలాంటి వారికి కనిపించవు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:03, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::పరిశీలించాను.అవును. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:11, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ముందు config అనే లింకు నొక్కండి. అప్పుడు తెరుచుకున్న పేజీలో పొడుగాటి ఫారం ఒకటి రావాలి అది వచ్చిందో లేదో చెప్పండి (నాకు రాలేదు). ఆ తరువాత ఒకసారి అన్ని లింకులూ పనిచేస్తున్నాయో లేదో చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:16, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] మిగతా లింకులను పరీక్షించేటపుడు - డయలాగ్ బాక్సు తెరుచుకుంటే చాలు. ఆ పై ముందుకు వెళ్ళనక్కరలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ స్క్రీన్ షాట్ పంపాను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:25, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు చెప్పిన కొత్త.Twinkle ట్యాబు కనిపిస్తోంది. మెనూలో 12 లింకులు ఉన్నాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:15, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, ముందు config అనే లింకు నొక్కండి. అప్పుడు తెరుచుకున్న పేజీలో పొడుగాటి ఫారం ఒకటి రావాలి అది వచ్చిందో లేదో చెప్పండి (నాకు రాలేదు). అలాగే ఆ మెనూలో ఏమేం లింకులున్నాయో కూడా చెప్పండి.
:::::::::ఆ తరువాత ఒకసారి అన్ని లింకులూ పనిచేస్తున్నాయో లేదో చూడండి. డయలాగ్ బాక్సు తెరుచుకుంటే చాలు. ఆ పై ముందుకు వెళ్ళనక్కరలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:17, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, config అనే లింకు నొక్కాను, వేరే పేజీ ఓపెన్ అయ్యింది. కానీ, అందులో ఫారం కనిపించలేదు. మెనూలో ఇంకులన్నీ చెక్ చేసాను. అన్నీ పనిచేస్తున్నాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:42, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] ంగార్ ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:44, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు మెనూలో 12 లింకులు ఉన్నాయి అని అన్నారు, నాకు వ్యాసంపేజీలో 8, వ్యాస చర్చాపేజీలో 3, వాడుకరి చర్చాపేజీలో 13 ఐటమ్సు కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:17, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::ట్వింకిల్, వేరువేరు పనుల కోసం అనేక మూసలను వాడుతుంది. ఇంగ్లీషులో 600 పైనే ఉన్నాయి. మన దగ్గర దాదాపు 500 ఉన్నాయి. అయితే మన దగ్గర అవసరం లేనివి కూడా ఉన్నాయి. ఇంగ్లీషు వికీలో [[En:Category:Templates used by Twinkle]] అనే వర్గంలో ఉన్న మూసలన్నిటినీ దిగుమతి (వీటిలో కొన్ని మన దగ్గర ఉన్నాయి. వాటిని ఓవెర్రైటు చేద్దాం) చేసుకుందాం. మన దగ్గర ఉన్న్ వర్గం [[:వర్గం:Templates used by Twinkle]] ఇది ఇంగ్లీషు వర్గానికి అనుసంధానమై ఉంది. నిర్వాహకులెవరైనా ఇంగ్లీషులో ఉన్న వర్గాలన్నిటినీ దిగుమతి చెయ్యవలసినది. దిగుమతి చేసాక, గతంలో మనం చేసుకున్న అనువాదాలను పునరుద్ధరించాలి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:40, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, కింది పేజీలను కూడా దిగుమతి చెయ్యండి:
:::::# Mediawiki:Gadget-morebits.js
:::::# Mediawiki:Gadget-morebits.css
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlyshared.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlytag.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlywelcome.js
:::::# Mediawiki:Gadget-twinklefluff.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlytalkback.js
:::::# Wikipedia:Twinkle/Preferences
:::::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:04, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: ఇవి కూడా దిగుమతి చేశాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:29, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, సమస్య పరిష్కారం కానట్టుంది. మరిన్ని వివరాలు చూడాలి. నేను చూ, మీకు చెప్పడం, మీరు చెయ్యడం.. దీనికి టైం పడుతోంది. మీరే వెతికి సమస్య ఎక్కడుందో చూడండి. ఒకవేళ మీకు కుదరని పక్షంలో నాకు తాత్కాలికంగా ఇంటర్ ఫేస్ నిర్వాహకుడు హోదా ఇవ్వండి. నేను చూస్తాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:59, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::అలా చేస్తే బాగుంటుంది, యిద్దరూ పరిశీలించి తెలుసుకోవటానికి వీలుగా ఉంటుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:21, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, నేను నా జావాస్క్రిప్టు ఫైలులో మార్పులు చేసి చూసాను. పనిచేసింది. ట్వింకిల్ ట్యాబు కనిపించింది. అన్ని విశేషాలూ పనిచేస్తున్నాయి (అంటే, మెనూను నొక్కినపుడు చూపించాల్సిన డయాలాగ్ బాక్సులను, వాటి లోని ఫీల్డులతో సహా చూపిస్తోంది. నేను ఆపై యాక్షన్ పార్టుకు పోలేదు.) నాకు అర్థమైనంతలో ఇక్కడ జరిగిన లోపం ఏంటంటే.. Twinkle Preferences ను నొక్కినపుడు Wikipedia:Twinkle/Preferences కు కాకుండా Commons:Twinkle/Preferences అనే పేజీకి పోతోంది. అంచేత ట్వింకిల్ అభిరుచులు సెట్ కాలేదు. అది ఒక ముఖ్యమైన సమస్య (బహుశా అది ఒక్కటే సమస్య అయి ఉండవచ్చు కూడా). పోతే, కాన్ఫిగ్ పేజీలోని డేటా అంతా హార్డ్ కోడెడుగా కనిపిస్తోంది. అందువలన లోకలైజేషను చేసినపుడు తెలుగు లేబుళ్ళు ఇక్కడికి రాకపోవచ్చు (మన ప్రస్తుత సమస్య ఇది కాదు). మీరే చేస్తే పై మార్పు చేసి చూడండి. అది పనిచెయ్యకపోతే, ఇంకా సమస్యలున్నాయేమో చూడండి. ఒకవేళ నాకు అనుమతులివ్వాలని భావిస్తే, ఇంటర్ఫేసు అడ్మిన్తో పాటు, ట్రాన్స్వికీ దిగుమతిదారు అనుమతి కూడా ఇవ్వండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:27, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, మీకు ఒక వారం పాటు ఇంటర్ఫేసు అడ్మిన్ అనుమతి ఇచ్చానండీ. ట్రాన్స్ వికీ దిగుమతి దారు అనుమతి మాత్రం నేను ఇవ్వలేనని చెబుతోంది. అది కావాలంటే నేను దిగుమతి చేయగలను. క్షమించాలి. నేను సమయం లేక పరిశీలించలేక పోతున్నాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 15:41, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, మరొక పద్ధతి, మెరుగైన పద్ధతి ఏంటంటే, Github నుండి నేరుగా స్థాపించుకోవడం. మీరు దీన్ని చూసే ఉండవచ్చు బహుశా. అయితే దీని ద్వారా స్థాపించాలంటే నాకు కాస్త గీకు పరిజ్ఞానం కావాలనుకుంటాను. మానవికంగా చేసేది కాకపోతే అప్పుడు అది ప్రయత్నించవచ్చు. మానవికంగా చెయ్యగలిగినా కూడా ఆ తరువాత ఆ మెరుగైన పద్ధితికి మారితేనే మంచిది.. అది ఫ్యూచర్-ప్రూఫ్ అనుకుంటాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:34, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెలుగు వికీపీడియా: విస్తరణ ప్రణాళిక-2027 ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికీపీడియా వ్యాసాలు, వ్యాసాల నాణ్యతను విస్తరించడానికి, గూగుల్ ఇప్పుడు అంటే 2025-26 సంవత్సరాలకి అందిస్తున్న సహకారానికి కొనసాగింపుగా, తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ తరపున రాబోయే 2027 సంవత్సరానికి కార్యాచరణ ప్రణాళిక ప్రతిపాదన సమర్పించవలసి ఉంది. వివరాలు [https://w.wiki/W3c5 ఈ పేజీ]లో చూడగలరు. చూసి తమ అభిప్రాయాన్ని త్వరలో తెలియచేయగలరు.
ధన్యవాదాలు. తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:05, 2 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:49, 2 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== అధికారులు కావాలి ==
మనకు నలుగురు అధికారులుండేవారు. వారిలో ఇద్దరికి, జూన్ 11 న ఆ అనుమతులను తీసేసారు- కారణం తెలీదు. ఆ పని చేసింది, మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి.
ప్రస్తుతం మనకు ఇద్దరే అధికారులున్నారు. మామూలుగా అయితే, మనలాంటి వికీకి ఇద్దరు సరిపోతారు. కానీ వాళ్ళలో ఒకరు చాలాకాలంగా చురుగ్గా లేరు. మిగిలిన ఆ ఒక్కరు చురుగ్గా లేని పక్షంలో పనులు ఆగుతాయి. అంచేత కనీసం మరొక్కరు అధికారిగా ఉండాలనేది నా ప్రతిపాదన. ప్రస్తుతం చురుగ్గా ఉన్న నిర్వాహకుల్లో ఒకరు అధికారిగా స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకోవడం ఒక మార్గం. లేదంటే, ఇటీవల తొలగింపుకు గురైన ఆ ఇద్దరు అధికారుల్లో కనీసం ఒకరు, ఇకపై చురుగ్గా పనిచేస్తామని సముదాయానికి విశ్వాసం కలిగిస్తే, వాళ్ళు తిరిగి ప్రతిపాదన చేసుకోవడం. పరిశీలించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:21, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:పనులుకు అంతరాయం లేకుండా ఉండాలంటే అదనంగా ఇప్పుడు ఉన్న ఇద్దరు కాకుండా మరో ఇద్దరు అధికారులు తప్పనిసరిగా, అత్యవసరంగా స్యీయప్రతిపాదన చేసుకోవటానికి ముందుకురావాలి. వారే నిర్వాహకత్వ బాధ్యతలకు కూడా స్వీకరించాలి. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:42, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అవునండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. మూసలు దిగుమతి చేయాలని ప్రత్నించినపుడు, మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి నా అధికారి హోదా అనుమతులను తీసేసారని గమనించాను. ఎందుకు తీసేసారనే కారణం తెలియలేదు. అనుమతులను తీసేయడానికి ముందు నోటీస్ లాంటిది ఇచ్చుంటే బాగుండేది. అయితే, ఇకపై నేను అధికారిగా చురుగ్గా పనిచేయాలనుకుంటున్నాను. నేను తిరిగి అధికారి హోదా పొందడానికి సభ్యులు సహకరించాలని కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:35, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు గత నెలలో 22 నిర్వాహక పనులు చేసినట్లు చూసాను. + ఇకపై చురుగ్గా ఉంటానని చెబుతున్నారు. కాబట్టి ఆయన తిరిగి అధికారి అవడంలో నాకు అభ్యంతరం లేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:20, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు తిరిగి అధికారిగా కొనసాగటానికి నాకు అభ్యంతరంలేదు. ముందుకు వచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:37, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గార్లు ధన్యవాదాలు. అధికారి హోదా కోసం మళ్ళీ స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకుంటాను.--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 06:07, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ ==
ఈ చర్చలో [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియజేయటానికి వారం రోజులు గడువు ముగుస్తుంది. ఇంకా ఆసక్తిఉన్న తెవికీ సమూహం సభ్యులు వెంటనే వారి అమూల్యమైన అభిప్రాయాలు సూచనలు రాయగలరు, వాటి అన్నిటినీ క్రోడీకరించి విధాన నిర్ణయ చర్చాపేజీని మరలా సముదాయం దృష్టికి తీసుకునిరావటానికి సహకరించగలరు.ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:54, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:41, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== యూజర్ ఇంటర్ఫేసులో వాడుకరుల కృషికి లింకులు ==
తెవికీలో మనం చేసే దిద్దుబాట్ల పేజీకి ఇచ్చే లింకులు రకరకాలుగా ఉన్నాయి.
* వాడుకరి డ్రాప్డౌను జాబితాలో "నా మార్పులు" అని ఉంది.
* వాడుకరి, వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో ఉండే సైడుబారులో ఇది "వాడుకరి రచనలు" అని ఉంది
* మన దిద్దుబాట్లను చూపే పేజీ శీర్షికలో "ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి రచనలు" అని ఉంది.
వీటలో మార్పులు, రచనలు వగైరాలను ఒకే పేరుకు తేవాలి అని భావించి, వాటిని కింది విధంగా మారుద్దామని నా ప్రతిపాదన.
* నా మార్పులు - '''తోడ్పాట్లు'''
* వాడుకరి రచనలు: '''వాడుకరి తోడ్పాట్లు'''
* ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి రచనలు - '''ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి తోడ్పాట్లు'''
వీటిపై అభిప్రాయం రాయవలసినది. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:52, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:నమస్కారం @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు,
:వాడుకరి "మార్పులు" లేదా "రచనలు" అనే పదాల కంటే "తోడ్పాట్లు" అనే పదం మరింత సముచితంగా ఉంటుంది. వికీపీడియాలో కేవలం వ్యాసాలు రాయడమే కాకుండా, దిద్దుబాట్లు చేయడం, వ్యాకరణ దోషాలు సరిదిద్దడం, చిత్రాలు చేర్చడం వంటి ఎన్నో రకాల పనులు జరుగుతుంటాయి కాబట్టి, వీటన్నింటికీ "తోడ్పాట్లు" అనేది చక్కని పర్యాయపదం. ప్రస్తుతం డ్రాప్డౌన్ మెనూలో ఒకటిగా, సైడ్బార్లో మరొకలా, పేజీ శీర్షికలో వేరేలా ఉండటం వల్ల కొత్త వాడుకరులకు కాస్త గందరగోళంగా అనిపించవచ్చు. మీ సూచన ప్రకారం అన్నిచోట్లా ఒకేపేరు ఉంటే ఇంటర్ఫేస్ చాలా స్పష్టంగా, ఒకే ప్రమాణంతో కనిపిస్తుందని నా అభిప్రాయం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:08, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఇక్కడఒక వివరణ ఇవ్వాలి.. తోడ్పాటు అనేది ఎక్కడ చూసినా ఏకవచనం గానే చూస్తాం, తోడ్పాట్లు అనే వాడుకను నేను చూళ్ళేదు. ఇక్కడ కూడా తోడ్పాటు అనేది వాడొచ్చు గానీ, బహువచనంగా ఉంటే ఎక్కడైనా ఏకవచన రూపం అవసరమైనపుడు వీలుగా ఉంటుందని ఇలా రాసాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:11, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అందించిన సవరణలు లేదా అందించిన అనే పదంతో కలిపి మరోది ఏమైనా అర్థవంతంగా ఉంటే బాగుంటుంది. లేదా ఇంకా మెరుగైన పదం మన కంటపడేదాకా ఉన్నవాటిని ఏకరూపతగా మార్చటం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:46, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, "అందించిన సవరణలు" అంటే తోడ్పాట్లే గదా! పైన @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు చెప్పినట్టు, మనం ఇక్కడ చేసేది సవరణలు మాత్రమే కాదు, చిత్రాలు చేర్చడం వంటి ఇతర పనులు కూడా ఉన్నాయి. తోడ్పాట్లు అనేది వాడుకరుల కృషిని మెరుగ్గా చూపిస్తోంది. పైగా ఇంటర్ఫేసులో వాడే పదాలు వీలైనంత క్లుప్తంగా ఉండాలి. అంచేత, ఈ రెంటిలో తోడ్పాట్లు అనేది మెరుగు అనిపిస్తోంది. పరిశీలించండి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:26, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::అలాగే కానివ్వండి, నా అభిప్రాయం అర్థవంతమైన పదంతో ఏకరూపత పాటించాలనేదే నా ప్రధాన అభిప్రాయం [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:34, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వ్యాసాలలో మూకుమ్మడిగా వర్గాలు చేర్చే టూల్ ==
ఈ టూల్ గతంలో సృష్టించిన వ్యాసాలకు చేరని వర్గాలు అంటే వికీడేటాకు లింకు కలిపి, ఇంకా వ్యాసంలో చేరని వర్గాలను ఎన్నిటినైనా ఒకే క్లిక్ తో చేర్చటానికి ఈ టూల్ బాగా పనిచేస్తుంది.దీనిని అమర్చుకోవటానికి ఈ దిగువన వివరించబడింది.
# ప్రతి యూజరు కామన్ JS పేజీ సృష్టించుకునే అవకాశం ఉంది. లోగడ సృష్టించుకోని వారు ఇప్పుడు సృష్టించుకోవాలి.
#ఇది వాడుకరి పేజీకి అన్ని అనుబంధపేజీలులాగనే ఈ పేజీకూడా ఉంటుంది. వాడుకరి:యూజరు పేరు/common.js అని సృష్టించుకోవాలి.
#పేజీలో mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Saroj/CatSync.js&action=raw&ctype=text/javascript'); ఈ లింకును కాపీ చేసి, పేస్ట్ చేయాలి.
#లింకును చేర్చిన తరువాత షిప్ట్ కీని నొక్కి పెట్టి రీలోడ్ బటన్ నొక్కండి, లేదా Ctrl-shift-R నొక్కండి (యాపుల్ మాక్ బుక్ లో Cmd-shift-R నొక్కండి. ఈ సందేశం కామన్ JS పైన ఉంది పరిశీలించగలరు.
#ఏదేని ఒక వ్యాసాన్ని ఎంచుకోండి.
#ఆ వ్యాసం పైన చదువు, సవరించు, చరిత్ర వ్యూ టాబ్ మోడ్ లో చివరన ⋮ ఇలా మూడు చుక్కల మీద క్లిక్ చేయండి.
#క్లిక్ చేయగానే టూల్ బాక్స్ డ్రాప్ డౌన్ ఆప్సన్లు కనపడతాయి, వాటిలో ఈ టూల్ కు చెందిన Sync categories అనే యాక్షన్ బటన్ ఉంటుంది.
#Sync categories క్లిక్ చేసిన వెంటనే ఒక పాప్ అప్ ఆ వ్యాసంలో చేరని వర్గాలను గుర్తించి జాబితాగా మన ముందు పెడుతుంది.
#పాప్ అప్ పైన ADD అనే బటన్ మీద క్లిక్ చేయాలి. దానిని క్లిక్ చేయగానే అన్ని వర్గాలు స్యయంచాలకంగా వ్యాసంలోని వర్గాల బార్ లో చేరతాయి, అయితే ఆ వ్యాసం వికీడేటాకు లింకు అయిఉండాలి, చేర్చే వర్గాలు తెలుగు వికీపీడియాలో సృష్టించి వికీడేటాకు లింకు కలిపి ఉండాలి. మనం వికీపీడియాలో ఏదేని వ్యాసం సవరించేటప్పుడు దీని ద్వారా ఆ వ్యాసానికి చేరాలిసిన వర్గాలను చేర్చవచ్చు. దీనిని అందరూ ఉపయోగించుకొనగలరు.
దీనిమీద మీ స్పందనలు తెలియజేయగలరు. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 12:28, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:బ్రౌజరు కాషె తీసిన తరువాత పని చేస్తోంది అండి. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:44, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, చాలా ఉపయోగకరమైన టూల్ పరిచయం చేశారు. ధన్యవాదాలు.--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 14:26, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అనువాద పరికరంలో ఉన్నట్లే, ఇక్కడ కూడా, ఏ వర్గాలకైతే భాషాలింకులు ఉంటాయొ< ఆ వర్గాలను చూపిస్తుంది. వ్యాసానికి కూడా భాషా లింకులు ఉండాలి. బాగుంది [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారు. మీరు ఇలాంటి వాటి గురించి తెవికీబడిలో శిక్షణ ఇస్తే బాగుంటుంది. (అప్కోర్స్, నేర్పేందుకు మీరు సిద్ధంగానే ఉన్నా, నేర్చుకోవాలనే ఆసక్తి ఉండి, శిక్షణకు హాజరయ్యే తీరిక ఓపిక ఉన్నవాళ్ళం ఉండాలనుకోండి.)__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:37, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మీ ప్రోత్సాహమే మాకు బలం, ధన్యవాదాలు 🙏 [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:40, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఈ రచ్చబండను పాత చర్చల లోకి తరలించాక, దీన్ని రిఫరు చెయ్యడం కాస్త కష్టంగా ఉంటుంది. వీటిని [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు]] వంటి పేజీలో చేరిస్తే బాగుంటుంది. రిఫరెన్సు పరంగా ఇలాంటివి మెరుగైన పేజీలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:41, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ ఇందులో నా గొప్పేమీ లేదు. ఇది నేను మరోచోట నుండి సేకరించింది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:44, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::మీరు చేర్చటానికి నాకేమీ అభ్యంతరం లేదు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:46, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::నాకు తెలుసు మీకు అభ్యంతరం ఉండదని. :-) కానీ, నేను చేర్చను, మీరే చేర్చండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:48, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::అలాగే సార్ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:54, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మంచి టూల్ ని తీసుకు వచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు 🙏 <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 06:40, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|శ్రీనివాస్]] గారూ ఎవరో చేసినది సేకరించి మీ ముందు ఉంచాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:44, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మంచి టూల్ గూర్చి తెలియజేసినందుకు ధన్యవాదాలు➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 15:25, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: చాలా ఉపయోగకరమైన పరికరం. రామారావు గార్కి ధన్యవాదాలు--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 15:37, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@గురువులు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]]గారికి ధన్యవాదాలు.. చక్కని టూల్ నేర్పించారు.. ఇలా మరికొన్ని పరిచయం చేస్తే, ఆలస్యంగానైనా (వీలు చూసుకుని) తప్పకుండా నేర్చుకుంటాను -[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 02:28, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కొత్త వాడుకరులు, కొన్ని మెరుగుదలలు ==
{{Ping|MYADAM ABHILASH}} గారూ, మీరు తెవికీలోకి కొత్త వాడుకరులను తీసుకువస్తున్నారని మీరు గతంలో రాసిన సమాచారాన్ని ఆధారం చేసుకుని భావిస్తున్నాను. ఈ విషయంలో మీకు అభినందనలు. అయితే, కొత్తవారికి మొదట్లో తెవికీలాంటి ప్లాట్ఫాంలో నేర్చుకోవాల్సింది చాలానే ఉంటుంది. నేను చూసినంతలో వారి వ్యాసాలు సరిదిద్ది, వాటిని ఉదాహరణగా చూపిస్తూ వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో ఎలా మెరుగుపరుచుకోవచ్చో రాయాలనుకుంటున్నాను. ఒకరిద్దరితో మొదలుపెట్టాను. ఈ వాడుకరి మీరు తీసుకువచ్చినవారేనా? [[వాడుకరి_చర్చ:Mamatha123#సూచనలు,_అభినందనలు]] ఒకవేళ మీరు తీసుకొచ్చినవారే అయితే, వీరి వాడుకరి పేర్ల జాబితా ఏదైనా వికీపీడియా నేమ్స్పేస్లో కార్యక్రమం గురించి వివరిస్తూ రాస్తారా? అలాగైతే, సహాయం అందించేందుకు వీలుగా ఉంటుంది. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 11:11, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] గారూ, దయచేసి ఈ అంశం మీద ప్రతిస్పందించండి. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:26, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారు ఆలస్యంగా స్పందిస్తున్నందుకు చింతిస్తున్నాను. వాడుకరుల జాబితా కొరకు ఈ [[wmfdashboard:courses/Boli_Cheto_Foundation/Wikimedia_Internship_2026/home|ఔట్రీచ్ డ్యాష్ బోర్డ్]] చూడండి! మీ సహాయానికి ధన్యవాదాలు - [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|అభిలాష్ మ్యాడం]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 04:52, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీమీడియా సదస్సులకు హాజరైన వాడుకరులకు ==
వికీమీడియా ఫౌండేషను, తాను నిర్వహించే ప్రాజెక్టులకు సంబంధించి పలు సదస్సులను నిర్వహిస్తూ ఉంటుంది. తెవికీ తరపున కూడా ఈ సదస్సులకు వాడుకరులు హాజరౌతూ ఉంటారు. అక్కడ వారు అనేక విషయాలు నేర్చుకుంటారు. వారు అక్కడి విశేషాలను, తమతమ అనుభవాలను, తాము నేర్చుకున్న సంగతులనూ తెవికీలో రాస్తే ఆ సదస్సుకు హాజరవని తోటి సభ్యులకు ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. పరిశీలించవలసినది. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:19, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అవును @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, అందుకోసం తెవికీలో ప్రత్యేకంగా ఒక వేదిక లాంటిది ఏర్పాటుచేసుకొని అందరూ ఆ వేదికలో రాస్తే బాగుటుంది. ఎవరైనా చూడాలి అనుకున్నా అన్నీ ఒకేచోట లభిస్తాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:11, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: ఒక వేదిక ఏర్పాటుచేయమని మనవి. సదస్సులకు హాజరైన సభ్యులు ఇందులో వివరాలు, అనుభవాలు రాద్దాము.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:43, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::మంచి ఆలోచన [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:47, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఈ ఆలోచన నాకు పదేళ్ళ కిందటే వచ్చింది. 2016లో చంఢీగడ్ లో జరిగిన వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా సదస్సుకు వెళ్ళినపుడు అక్కడి విషయాలను క్లుప్తంగా [[వాడుకరి:Pranayraj1985/ప్రయోగశాల#వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా 2016లో తెవికీ బృందం|వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా 2016లో తెవికీబృందం]] అని నా ప్రయోగశాలలో రాసుకున్నాను. తరువాత దానిని వివరణాత్మకంగా రాయాలి అనుకున్నా కుదరలేదు. ఇకపై నేను హాజరయ్యే వికీమీడియా సదస్సుల గురించి తప్పకుండా రాస్తాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:15, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, సమగ్రంగా రాసారు, బాగుంది. మీరు దీనికి ఆద్యులు కాబట్టి, మీరే ఆ వేదికను మొదలుపెట్టి రాయండి.
:::::ఎప్పటివో ఇప్పుడెందుకు అనుకోకుండా, పాతవాటి గురించి కూడా గుర్తున్నంతలో రాద్దాం. ఈ పేజీ వికీపీడియా పేరుబరిలో ఉంటుంది. దానికి ఉపపేజీలుగా ఒక్కో సదస్సు గురించి రాస్తాం. ఉదాహరణకు:
:::::* ప్రధానపేజీ: '''వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు'''
:::::* ఉపపేజీ: '''వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు/2016 వికీ కాన్ఫరెన్స్ ఇండియా, చండీగఢ్'''
:::::ఈ ఉపపేజీ లింకులను ప్రధానపేజీలో పెడతాం. ఒకరి కంటే ఎక్కువ మంది హాజరైనపుడు, అదే ఉపపేజీలో వేరువేరు విభాగాల్లో తమ అనుభవాలను రాస్తారు. ఏమంటారు? అవసరమనుకుంటే ప్రధాన పేజీకి మరింత మెరుగైన పేరు పెట్టండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:04, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు సూచించనట్టుగానే పేజీని పెడుదాం. అయితే, 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు' అని పెడితే, వికీ సదస్సుల వివరాలు ఉండే పేజీ అనుకునే అవకాశం ఉంది. అయితే మనం రాసేది వికీ సదస్సుల వివరాలే కాబట్టి ఆ పేరు సరిపోతుంది. కానీ మనం వాడుకరుల అనుభవాలు కూడా రాస్తున్నాం కనుక 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు-వాడుకరుల అనుభవాలు', 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సుల అనుభవాలు', లాంటి పేర్లు ఉంటే బాగుంటుందేమో, ఇతర సభ్యుల అభిప్రాయాలు రాసాకా పేజీ పెడుదాం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 07:28, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::సూపర్, @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, మీరు చెప్పినదే కరెక్టు. అలాగే పెడదాం.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:40, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు సూచించిన పైరెండు పేర్లు అర్థవంతంగానే ఉన్నవి. ఏదైనా పర్వాలేదనిపిస్తుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:48, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, పేజీ ఒపెట్టెసి రాసెయ్యండి సార్. అంతగా అయితే, ఆ తరువాత తరలించుకోవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:53, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: ఆలోచన చాలా బావుంది. 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు-వాడుకరుల అనుభవాలు' పేరు సమగ్రంగా ఉంది.--[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:20, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గార్లకు... [[వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సుల అనుభవాలు]] అని ప్రధాన పేజీ సృష్టించాను. పరిశీలించగలరు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 13:24, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ధన్యవాదాలు.@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారూ ఈ మధ్యకాలంలో అలా వెళ్లినవారు మీ దృష్టిలో ఉంటే వారి వాడుకరి చర్చాపేజీలో కోరగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:58, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఇటీవల జరిగిన వికీ కాన్ఫరెన్స్ ఇండియాలో పాల్గొన్న తెవికీ సభ్యుల చర్చాపేజీలో రాశాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:50, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్-2 ==
సభ్యులకు నమస్కారం, మీ అందరి మద్దతుతో 2023 జూలైలో నేను [[వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్|తెలుగు వికీపీడియా అధికారి హోదా]] పొంది, బాధ్యతలు నిర్వర్తించాను. 2025 ఏప్రిల్ నుండి 2026 ఆగస్టు వరకు 16 నెలలపాటు నా వ్యక్తిగత కారణాల వల్ల తెవికీ నిర్వహణలో క్రియాశీలకంగా పని చేయలేకపోయాను.
మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి, వికీలో క్రియాశీలకంగా లేని అధికారులును తొలగించే క్రమంలో 2026 జూన్ 11న నా అధికార అనుమతులను కూడా తీసేసారు. అయితే, ఇకపై నేను అధికారిగా చురుగ్గా పనిచేయాలనుకుంటున్నాను కాబట్టి, తెవికీ నిమయాలను అనుసరించి నేనే మళ్ళీ అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి చేస్తూ [[వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్-2]] పేరున మరో ఉపపేజీ తయారుచేశాను. ఆ ఉపపేజీని పరిశీలించి 2026 అక్టోరు 15వ తేదిలోపు తమ మద్దతును తెలుపవలసిందిగా సముదాయ సభ్యులను కోరుతున్నాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 07:51, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# :సరే నండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:37, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# హండ్రెడ్ వికీడేస్ చాలెంజ్ టైటిల్ విన్నర్ [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] గారు ఆదర్శంగా పది సంవత్సరాలు ప్రతి రోజూ ఒక ఆర్టికల్ రాసిన ఘనత సాధించిన మీకు ముందుగా శుభాకాంక్షలు. అదే స్పూర్తితో నేను రోజుకో వ్యాసం రాస్తూ ఐదవ సంవత్సరంలో కొనసాగుతున్నాను. అధికార హోదా కొరకు [[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్ 2.O]] గారికి నా సంపూర్ణ మద్దతు - [[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 01:39, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#:బావుందండి. అభినందనలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:07, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#::ధన్యవాదాలు మేడం గారు..! [[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 08:39, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కొత్త ట్వింకిల్ ==
కొత్త ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ స్థాపన పూర్తయింది. అందరికీ అది అందుబాటులో ఉంది. దానికి గుర్తు ఏంటంటే..
#. పైన ఉండే పేజీ లింకుల చివర TW అనే అనే లింకు పక్కన డౌన్ యారోతో కనిపిస్తుంది. దాన్ని నొక్కితే మెనూ కనిపిస్తుంది. పక్కనున్న బొమ్మ చూడండి. [[File:TW link screenshot.png|right|thumb]]
#. ఆ మెనూలో ఏయే లింకులు ఉంటాయి అనేది మీరు ఉన్న పేజీని బట్తి ఉంటుంది. అంటే వ్యాసం పేజీలో ఉండే మనూకు, వాడుకరి పేజీలో ఉండే మెనూకూ తేడా ఉంటుందన్న మాట.
#. ఆ మెనూ లోని లింకులను నొక్కినపుడు, సంబంధిత పనికి సంబంధించిన పేజీ తెరుచుకుంటుంది (ఉదా: config) లేదా డయలాగు పెట్టె తెరుచుకుంటుంది (ఉదా:CSD)
#. config నొక్కినపుడు, కాన్ఫిగరేషను పేజీ తెరుచుకుంటుంది. అందులో పొడుగాటి కాన్ఫిగ్ ఫారము తెరుచుకుంటుంది. అందులో మీ సెట్టింగులను పెట్టుకోవచ్చు. ఆ ఫారానికి దిగువన ఉన్న Save changes బొత్తాన్ని నొక్కినపుడు ఆ సెట్టింగులు [https://te.wikipedia.org/wiki/ప్రత్యేక:MyPage/twinkleoptions.js మీ స్వంత twinkleoptions.js] అనే పేజీలో సేవవుతాయి. ఆ సెట్టింగులను మార్చుకున్నపుడల్లా ఆ పేజీలో సేవవుతూ ఉంటాయి.
[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, [[వాడుకరి:వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారూ కాన్ఫిగ్ లింకును కూడా పరీక్షించండి. ఈ పనిలో పాల్గొన్న మీకు ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:55, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:chaduvari|చదువరి]] గారూ ఎంతో కాలం నుండి మూలనపడ్డ ట్వింకిల్ ఆప్షన్స్ శ్రమ తీసుకుని పునరుద్ధరణ గావించినందుకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:08, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:డైలాగ్ పెట్టెలు తెరవడం వరకూ ఫంక్షనాలిటీ పనిచేస్తోంది. కానీ అక్కడి నుండి ముందుకు పోతే లోపం తలెత్తుతోంది. దాదాపుగా అన్నీ కూడా ఒకే లోపం. చాట్గుప్తా గారిని అడుగుతున్నాను. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:02, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ఇది కూడా పరిష్కారమైంది. నేను రెండు మూడు పరీక్షలు చేసాను, బాగానే పని చేసాయి. మీరు కూడా పరీక్షించండి. సమస్యలుంటే ఇక్కడ రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:27, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:49, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::స్వాగత మూస, PROD ట్యాగులను చేర్చినపుడు అవి పనిచేయడం లేదు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:52, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::నాకు కూడా పలుమార్లు ప్రయత్నం చేసినా ఫలించలేదు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:59, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఏది ఫలించలేదు? మిగతావి కూడా పరీక్షించారా? కొంచెం వివరంగా రాయవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:07, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నేను కొత్తవాడుకరికి [[వాడుకరి చర్చ:Palle Bheemsen]] స్వాగత సందేశం పంపించటానికి WEL చెప్పటానికి ప్రయత్నించగా {{subst:undefined}} అనే మూస చేరుతుంది. గతంలో మనకు వచ్చే సందేశం రాలేదు. ఒకవేళ నేను ఏమైనా తప్పు చేసానా? [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:12, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ wel నొక్కినపుడు వచ్చిన డయలాగ్ పెట్టెలో ఏ మూసను ఎంచుకున్నారు?__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:23, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మీ సమాధానం కోసం చూస్తున్నాను. అదే పేజీలో నేను స్వాగత సందేశం పెట్టాను. నాకు లోపం తలెత్తలేదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:28, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మీరు సమాధానం రాసే లోగా నేను మీ twinkleoptions.js ను చూసాను. అందులో మీరు welcome చేసేందుకు ఒక మూస పేరు కనబడలేదు నాకు. వికీపీడియా:Twinkle/Preferencesపేజీ తెరిచి అందులో వికీపీడియా:Twinkle/Preferences అనే చోట స్వాగతం మూస పేరు ఇవ్వండి. సేవ్ చేసి అప్పుడు మళ్ళీ ప్రయత్నించండి.
:::::::::మిగతా విశేషాలు పరీక్షించారో లేదో, అవి పనిసేస్తున్నాయో లేదో మీరు రాయలేదు. వాటి సంగతి కూడా రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:53, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ సందేశం ఇవ్వటానికి ఆలస్యం అయినందుకు క్షమించాలి.Type of welcome:Non-English Welcomes అనే ఆప్సన్ ఎన్నుకున్నాను.వాడుకరి చర్చాపేజీలో ఇలా వస్తుంది. {{subst:welcomeen}} ఈ మూసలో welcomeen చివరి en ను తొలగిస్తే అప్పుడు మామూలుగా ఆహ్వాన సందేశ చూపిస్తుంది. వికీపీడియా:Twinkle/Preferencesపేజీ తెరిచి అందులో వికీపీడియా:Twinkle/Preferences అనే చోట స్వాగతం మూస పేరు ఇవ్వండి. ఈ మార్పులు నేను చేయలేకపోయాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:36, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, Type of welcome లో Non-English Welcomes అనేది ఎంచుకున్నారా? బహుశా అదే సమస్యబయి ఉండవచ్చు. ఇతర మెనూ అయిటములు పని చేస్తున్నాయో లేదో చూడండి. అన్నీ పరీక్షించండి సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:35, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] మస్యలన్నింటినీ ఒకేసారి పరిష్కరిద్ధాం సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:37, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ కాస్త సమయం పడుతుంది, నేను సందర్బాన్నిబట్టి పరీక్షించి ఒకచోట నోట్ చేసి చర్చలో ప్రవేశపెడతాను. గతంలో డైలాగ్ బాక్స్ లో ఎంపికలు ఎంచుకునే పనిలేదు. నేరుగా WEL క్లిక్ చేసి SUBMIT నొక్కగానే సందేశం చూపించేది. అది ఎవరికైనా సులభంగా ఉండేది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:08, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::::సర్లే @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|సార్]].__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:13, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ స్వాగతం పనిచేసింది. తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు (ద-ధ) అనే పేజీలో csd, prod రెండూ పెట్టాను. ఇప్పుడు ఆ పేజీని రామారావు గారు తొలగించారు. మిగతావి కూడా పరీక్షించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:09, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ wel నొక్కినపుడు {{subst:undefined}} అని వస్తుంది. ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 07:49, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, wel నొక్కినపుడు వచ్చిన డయలాగ్ బాక్సులో ఏ వికల్పాన్ని ఎంచుకున్నారు?__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:25, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, మీ [[వాడుకరి:K.Venkataramana/twinkleoptions.js]] పేజీని ఇంకా సృష్టించలేదు. మీరు [[వికీపీడియా:Twinkle/Preferences]] పేజీలో ఉన్న ఫారంలో వికల్పాలను ఎంచుకుని సేవ్ చేంజెస్ నొక్కండి. అప్పుడు వాడుకరి:K.Venkataramana/twinkleoptions.js పేజీ ఉనికి లోకి వస్తుంది. అప్పుడు మళ్ళీ ట్వింకిల్ మెనూను పరీక్షించండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:39, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అందరికీ ఒక విన్నపం. ట్వింకిల్ పనిచేస్తోంది. దానికి గుర్తు - ప్రతి పేజీ లోనూ TW అనే ట్వింకిల్ ట్యాబు కనిపిస్తుంది.
:* దాని కింద మెనూ ఉంటుంది. ఆ మెనూ లో ఉండే ఐటములు పేజీని బట్టి మారుతాయి. వ్యాసం పేజీలో కొన్ని ఐటములుంటే, వాడుకరి పేజీలో వేరే ఐటములుంటాయి.
:* ఆ మెనూ ఐటముల్లో చివర config అనే ఐటము ఉంటుంది.
:* ముందు దాన్ని నొక్కి, అప్పుడు వచ్చే పేజీలోని ఫారములో మీ అభిరుచులను ఎంచుకోండి. welcome అనే విభాగంలో కొత్త వాడుకరులని స్వాగతించే మూస పేరును ఇవ్వండి.
:* ఆ ఫారాన్ని భద్రపరచండి.
:* ఇక ఏదో ఒక పేజీ తెరిచి, మెనూ లోని అంశాలను పరీక్షించండి. (పరీక్షించే ముందు, మెనూ ఐటము ఏం పని చేస్తుందో తెలుసుకుని, అది సరైన పని అయితేనే పరీక్షించండి.)
:ఫలితాలు ఎలా ఉన్నాయో ఇక్కడ రాయండి. ముఖ్యంగా ఇబ్బందులు ఎదురైతే తప్పకుండా రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:02, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]], [[User:Pranayraj1985]], [[వాడుకరి:K.Venkataramana]] గార్లకు - కొత్త ట్వింకిల్లో చేసిన పరీక్షల వివరాలను [[వికీపీడియా చర్చ:ట్వింకిల్/కొత్త ట్వింకిల్ 2026]] పేజీలో రాయవలసినది. __[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:21, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అలాగేనండీ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:51, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండి @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:35, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''
Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary.
The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/>
Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes.
Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 09:29, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 -->
== నాకు ఇచ్చిన ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ==
[[వాడుకరి:రవిచంద్ర]] గారూ, కొత్త ట్వింకిల్ స్థాపన పూర్తైంది. నాకు ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. నా పరీక్షల్లో అన్ని మెనూలూ పనిచేస్తున్నై. అయితే, కొన్ని మెనూలు నిచెయ్యడం లేదని కొందరు అన్నారు. అవి పనిచెయ్యకపోవడానికి కారణం, ట్వింకిల్ లోపం కాదని నేను అనుకుంటున్నాను. పరీక్షలో వివిధ వికల్పాలను ఎంచుకుని చూడడానికీ, అలాగే అన్ని అంశాలనూ పరీక్షించడానికీ ఇంకా సమయం పట్టేట్టుంది. అవన్నీ చేసాకనే సమస్యపై స్పష్టత వస్తుంది. అప్పుడు మీడియావికీ పేజీల్లో మార్పులెమైనా చెయ్యాల్సి వస్తే, నాకు మళ్ళీ ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. లేదా ఇప్పుడే పొడిగించాలి. గమనించవలసినది. ధన్యవాదాలు.__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:27, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:కొంతకాలం పొడిగిస్తేనే మంచిదని నా అభిప్రాయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:01, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::మళ్ళీ ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇవ్వడం కంటే, ఇప్పుడిచ్చిన అనుమతుల కాలం పొడగిస్తే సరిపోతుంది.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:38, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ఇదే సమయంలో @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారు అవకాశం ఉంటే ట్వింకిల్ ఆప్షన్స్ మీద ఒక క్లాస్ తీసుకుంటే బాగుంటుంది అని నా అభిప్రాయం. ఈ మధ్య కాలంలో ట్వింకిల్ వాడటం తగ్గింది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:21, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::సరే [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|సార్]]___ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 13:23, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::మీ అంగీకారం తెలిపినందుకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:22, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారు ధన్యవాదాలు. ఈ ఆదివారం వీలవుతుందా? [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:38, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారూ, అలాగేనండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 03:57, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మరో నెల రోజులు మీకు ఇంటర్ఫేస్ అడ్మిన్ బాధ్యతలు పొడిగించాను. ట్వింకిల్ ని మరింత మెరుగ్గా తీర్చిదిద్దండి. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 16:55, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]],@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]]@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]]: Wel, Warn మెనూలు కూడా పనిచేస్తున్నాయి. ఇప్పుడు ట్వింకిల్ అభిరుచులు సెట్ చేసుకోకపోయినా అవి పనిచేస్తాయి. వాటిని మళ్ళీ పరీక్షించవలసినది. అలాగే ఇతర మెనూలను కూడా మళ్ళీ పరీక్షించండి; తద్వారా ఇప్పుడు చేసిన మార్పుల వలన ఇదివరలో పనిచేసినవి, ఇప్పుడు కూడా పనిచేస్తున్నాయని నిర్థారించుకోవచ్చు. ఫలితాలను, మామూలుగానే [[వికీపీడియా చర్చ:ట్వింకిల్/కొత్త ట్వింకిల్ 2026]] పేజీలో రాయండి. ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:06, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ఈ రోజు చూస్తే Wel పనిచేస్తోందండి. ఇంతకు ముందు చేయలేదు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:15, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::గతంలో పనిచేసిన విధంగా యిప్పుడు పనిచేస్తుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:19, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ఇప్పుడు Wel, Warn మెనూలు, వ్యాసాలలో tag మెనూ కూడా పనిచేస్తున్నాయి. ఇదివరకు పనిచేయలేదు. ధన్యవాదాలు ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 10:56, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::[[ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] వ్యాసంలో PROD, XFD ట్యాగులను చేర్చాను. వ్యాస పేజీలో, వాడుకరి చర్చా పేజీలో [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] లింకు వచ్చింది. అదే విధంగా మూసను చేర్చినపుడే [[వికీపీడియా:Articles for deletion/ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] పేరుతో కొత్త పేజీ సృష్టించబడింది. ఏదైనా ఒకటి ఉండేటట్లు సరిచేయండి.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 12:26, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఇప్పుడు వాడుకరి పేజీలో Wel, Warn మెనూలు, వ్యాసాలలో tag మెనూ కూడా పనిచేస్తున్నాయి. అయితే, వెల్ కం చెప్పినపుడు నా సంతకం రాలేదు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:41, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, అది మూస సమస్య అండీ, ట్వింకిల్ది కాదు. వెల్కం మూసలు చాలానే ఉన్నాయి గదా, మీరు ఏ మూసను ఎంచుకున్నారో ఒకసారి చూడండి. క్లుప్తస్వాగతం వంటి మూసల్లో సంతకం ఉండదనుకుంటాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:04, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, కొత్త ట్వింకిల్ కోసం అనేక పేజీలను దిగుమతి చేసుకున్నాం. గతం లోని ఫైలులో చేసుకున్న అనేక అనువాదాలను ఈ కొత్త ఫైళ్ళలో తిరిగి చేసుకోవాలి. అవి ఇంకా చెయ్యలేదు. ముందు అన్ని మెనూలు పనిచేసే స్థితికి తెచ్చాక, అనువాదాలు, వికీకరణ, తెవికీకరణ చేద్దామనుకున్నాను.
::::అలాగే, అనేక మూసలను కూడా దిగుమతి చేసుకోవాల్సి ఉంది. బహుశా వాటిలో కొన్ని మూసలను కూడా అనువదించాల్సి ఉంది. (వాటి అనువాదం నేను ఒక్కడినే చెయ్యలేను. అందరూ తలా ఒక చెయ్యివెయ్యాలి.) అవి కూడా దిగుమతి అయ్యాక, అన్నీ ఒకసారే చేద్దామని అనుకున్నాను.
::::ప్రస్తుతానికి అన్ని మెనూలు పనిచేస్తున్నట్లే రిపోర్టులు వస్తున్నాయి కాబట్టి, ఇక అనువాదాలు చెయ్యడం మొదలెట్టవచ్చు. ప్రస్తుతం మీరు చూపిన పేజీ పేరును ఎన్వికీ నుండి తెవికీ పేజీ పేరుకు మార్చాను. ఒకసారి మళ్ళీ పరీక్షించి చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:34, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, వ్యాసాలలో XFD ట్యాగు చేర్చినపుడు, [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/పెద్ద భాషా నమూనాలు]] తో పాటు [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీలు సృష్టించబడ్డాయి. అందులో [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీలో [[వికీపీడియా:Articles for deletion/పెద్ద భాషా నమూనాలు]] అని వస్తుంది. దానిని సరిచేయగలరు. [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీకి సరైన వర్గం కూడా చేర్చేటట్లు సరిచేయగలరు. ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 02:27, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: [[పి. సుధీర్ కుమార్]] వ్యాసంలో XFD ట్యాగు చేర్చినపుడు, వాడుకరి చర్చా పేజీలో [[Wikipedia:Articles for deletion/పి. సుధీర్ కుమార్]] పేజీ లింకు వస్తుంది. దానిని కూడా సరిచేయగలరు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 02:33, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు - పేజీ సృష్టింపు ==
తెవికీలో చేయాల్సిన పనులను ఒకే చోట నమోదు చేయడానికి [[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] పేజీని సృష్టించాను. సభ్యులు తమకు తెలిసిన లేదా గుర్తుకు వచ్చిన పనులను ఆ పేజీలో చేర్చవలసిందిగా కోరుతున్నాను. ఇలాంటి పేజీ ఆంగ్ల వికీపీడియాలో కూడా ఉంది. పేజీ నిర్వహణకు అంటే సమాచారం ఎలా చేర్చాలి పట్టికలో లేక ఇతరత్రా మార్గాలు ఏమైనా ఉంటే తెలుపగలరు ([[:en:Wikipedia:To-do list]]). [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:07, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగే అండి. మొదలు పెట్టాను మెల్లగా. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 19:44, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:41, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఒక వివరణ:
:ఇక్కడ మన సృష్టించుకున్న [[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] పేజీలో చూపిస్తున్నది వేరు, {{tl|To do}} జాబితా, దాని లక్ష్యం, దాన్ని సృష్టించే పద్ధతి ఇవన్నీ వేరు. ఈ టుడూ జాబితాను పేజీకి ఉపపేజీగా సృష్టిస్తాం. ఉదాహరణకు [[అల్లూరి సీతారామరాజు]] పేజీకి టుడూ జాబితా తయారు చేసేందుకు [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు]] అనే పేజీకి [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు/To do]] అనే ఉపపేజీని సృష్టిస్తాం (ఈ ఉపపేజీని చర్చ పేజీకి అనుబంధంగా సృష్టిస్తాం, వ్యాసం పేజీకి కాదు. వ్యాసం పేజీకి ఉపపేజీలుండవు). ఆ తరువాత [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు]] పేజీలో {{tl|To do}} అనే మూసను చేరుస్తాం. ఆ ఉపపేజీలో రాసిన సమాచారాన్ని ఈ చర్చ పేజీలో ఒక పెట్టెలో కనబడుతుంది. ఉదాహరణ కోసం [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari]] పేజీ చూడవచ్చు:
:* [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari/To do]] అనే ఉపపేజీలో చెయ్యాల్సిన పనుల జాబితా ఉంది.
:* [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari]] పేజీలో {{tl|To do}} అనే మూసను పెట్టి పై జాబితాను ఒక పెట్టెలో ప్రముఖంగా కనబడేలా చూపించాను.
:ఈ జాబితా, ప్రధానబరి లోని పేజీల్లో కొలాబొరేషనుకు తోడ్పడుతుంది. [[:en:Wikipedia:To-do list]] పేజీలో ఈ పద్ధతిని వివరించారు. అందుకోసం వాళ్ళు ఆ పేజీకి అనుబంధంగా [[:en:Wikipedia:To-do list/to do]] అనే ఉపపేజీని సృష్టించి, అందులో రాసిన జాబితాను [[:en:Wikipedia:To-do list]] పేజీలో చూపించారు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:33, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ ఈ విషయం గురించి ట్వింక్విల్ శీక్షణాతరగతులలో కూడా @[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] మేడమ్ గారిని ఉద్దేశించి ప్రస్తావించారు. నా వివరణ ఇవ్వటానికి ఎందుకో ఆడియో పనిచేయలేదు. మరలా వివరంగా చర్చాపేజీలో వివరించినందుకు ధన్యవాదాలు. [[:en:Wikipedia:To-do list]] కు కలిపిన వికీడేటా లింకు తొలగించాను.[[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] అనే శీర్షికను దారిమార్పులేకుండా ఆ పేజీని దానిలో ఉన్న వివరాలకు అనుగుణంగా [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] గా మార్చాను. ఆ పేజీ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం కూడా వివరించాను. నేను 2019 డిసెంబరు నుండి ఇలాంటి సమస్యలను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు/పరిశీలించవలసిన పేజీలు]] అనే సాండ్ బాక్స్ పేజీలో నోటు చేస్తున్నాను. నా పేజీలో రాస్తే ఎవ్వరూ చూడరని, ఇలాంటి సమస్యల పరిష్కారం ఏ ఒక్కరివల్లనో కావనే ఉద్దేశ్యంతో [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] పేజీలో రాసాను. ఈ పేజీని గురించి మీరు ఇంకా ఏమైనా సూచనలు ఇవ్వగలరని ఆశిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:16, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, టుడూ పేజీ ఉద్దేశం ఏమిటనేది వివరించదలచాను తప్ప, మీరు సృష్టించిన పేజీ అవసరం లేదని కాదు. ఆ పేజీని అదే పేరుతో ఉండనివ్వండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:43, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::[[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] ఇలా మార్చానండీ, ఎందుకంటే ముందు, ముందు, [[:en:Wikipedia:To-do list/to do]] దీనికి అవరోధంకాకుండా ఉండాలి. ఇలా ఉన్నా [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] పర్వాలేదు అనుకుంటున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:31, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీబడి-తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు-ట్వింకిల్ ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో [[వికీపీడియా:తెవికీ బడి/శిక్షణా కార్యక్రమాలు/2026|తెవికీబడి]] వేదిక ద్వారా " '''తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు-ట్వింకిల్"''' అనే అంశం మీద చదువరి గారు శిక్షణ ఇస్తారు. '''తేదీ 18.10.2026, సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.''' గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికిమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:40, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== మాడ్యూల్:User కంటెంట్ మోడల్ మార్చాలి. ==
[[మాడ్యూల్:User]] అనేది సరిగ్గా పనిచెయ్యడం లేదు. అది వాడినపుడు, Script error: No such module "user".. అనే లోపాన్ని చూపిస్తోంది. కారణం తెలియలేదు. కానీ దాని కంటెంటు మోడలు "వికీపాఠ్యం" అని ఉంది. ఇతర మాడ్యూళ్ళ మోడలు Scribunto module అని ఉంది. బహుశా ఇదే కారణం కావచ్చు. దాని కంటెంటు మోడలును మార్చే అనుమతులు నాకు లేవు. ఆ మార్పు చెయ్యవలసినదిగా నిర్వాహకులకు అభ్యర్థన. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:48, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, దీనిని ఎలా చేయాలో చెబితే నేను చేస్తాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:41, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::నేను చేసాను. చేసి కూడా 4 రోజులకు పైగా అయింది.[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:30, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వర్గాల నామకరణ విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు — మొదటి దఫా చర్చకు ఆహ్వానం ==
తెవికీలో వర్గాల నామకరణంలో స్థిరత్వం లోపించడం వల్ల, ఒకే విషయానికి సంబంధించిన వర్గాలు రెండు, మూడు వేర్వేరు పేర్లతో విడిపోతున్న సమస్యపై, తగిన విధాన నిర్ణయాలు ప్రతిపాదించే ఉద్దేశంతో గౌరవ సముదాయ సభ్యులు [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|ఇక్కడ]] ఇప్పటికే ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు వెల్లడించిన సంగతి మనందరికి తెలుసు. అందులో గుర్తించిన సమస్యలు చాలానే ఉన్నాయి. అయితే వాటన్నింటినీ ఒకేసారి చర్చకు పెడితే గందరగోళం, అనిశ్చితి ఏర్పడే అవకాశం ఉందని భావించి, ప్రస్తుతానికి మూడు విభాగాలపై మాత్రమే [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ#వర్గాల నామకరణ విధాన ప్రతిపాదనలు|విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు]] చర్చను ప్రవేశపెడుతున్నాను. దీనిపై గౌరవ సముదాయ సభ్యులు ప్రతిపాదిత వర్గాలపై, విధివిధాన నిర్ణయాలపై స్పందించగలరని కోరుచున్నాను.
గమనిక:ఈ చర్చ ఈ రోజు నుండి 2026 అక్టోబరు 31 వరకు 2 వారాల పాటు తెరిచి ఉంటుంది. ఆలోపు వచ్చిన అభిప్రాయాల ఆధారంగా ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడిన నిర్ణయాలను అధికారిక విధానంగా నమోదు చేస్తాం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:08, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:03, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== "from నెల సంవత్సరం" లాంటి ట్రాకింగు వర్గాలు ==
మనకు అనేక ట్రాకింగు వర్గాలున్నాయి. ఇవి దాదాపుగా అన్నీ మూసల ద్వారానో, మాడ్యూళ్ళ ద్వారానో పేజీల్లో చేరేవే. ఎన్వికీ నుండి ఆయా మూసలను దిగుమతి చేసుకుని, వాటిని వాడినపుడు ఈ వర్గాలు ఆటోమాటిగ్గా పేజీల్లో చేరతాయి. వీటి పేర్లు చాలావరకు ఇంగ్లీషు లోనే ఉంటాయి, తెలుగీకరించినవి బహు తక్కువ; అవసరం కూడా అంతగా లేదు. వీటిలో కొన్ని వర్గాలు ఎర్రవర్గాలు కాగా, కొన్ని నీలి వర్గాలు.
కొన్ని ఉదాహరణలు:
* వర్గం:Articles containing potentially dated statements
* వర్గం:Articles with dead external links
* వర్గం:All articles needing additional references
* వర్గం:Articles with unsourced statements
* వర్గం:మౌలిక పరిశోధన కలిగివున్నాయని అనుమానమున్న వ్యాసాలు
* వర్గం:ప్రచార ధోరణిలో ఉన్న వ్యాసాలు
* వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు
ఇలాంటి వర్గాలన్నీ తెవికీకి ప్రయోజనం కలిగించేవే. తెవికీ నిర్వహణలో ఉపయోగపడేవే. వీటితో మనకు సమస్య లేదు, ఇవి ఉండాల్సిందే.
అయితే ఇదే ప్రయోజనం కోసం ఉద్దేశించిన వర్గాలు వేరేవి కూడా ఉన్నాయి. అవి కూడా ఇవే పేర్లతో ఉంటాయి, కాకపోతే చివర్లో from జనవరి 2025, from మే 2022 ఇలాంటివి చేర్చి ఉంటాయి. వి కూడా మూసల ద్వారానే వస్తాయి. ఉదాహరణకు -
* వర్గం:Articles containing potentially dated statements from జనవరి 2025
* వర్గం:Articles with dead external links from మే 2018
* వర్గం:All articles needing additional references from జనవరి 2012
* వర్గం:Articles with unsourced statements from జనవరి 2025
* వర్గం:మౌలిక పరిశోధన కలిగివున్నాయని అనుమానమున్న వ్యాసాలు from జనవరి 2025
* వర్గం:ప్రచార ధోరణిలో ఉన్న వ్యాసాలు from జనవరి 2025
* వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు from జనవరి 2025
నిర్వహణ పని ఆలస్యమై, పేరుకుపోయిన పనులను అవగొట్టేందుకు గాను, సీనియారిటీని బట్టి ప్రయారిటీ ఇచ్చేందుకు ఈ వర్గాలు పనికొస్తాయి. అంటే వర్గం:Articles with unsourced statements from జనవరి 2012 అనే వర్గంలో ఉన్న వ్యాసాలు ఎప్పుడో 2012 జనవరి నుండి మెరుగుదల కోసం వేచి చూస్తున్నాయన్నమాట. ఇంగ్లీషు వికీలో నిర్వహణ సరిగా చెయ్యకపోతే బ్యాక్లాగు బాగా పెరిగిపోతుంది కాబట్టి, వాళ్ళు ఈ ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. అలా చాన్నాళ్ళుగా వేచి చూస్తున్నవాటిపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టి వాటిలో తగు సవరణలు చేసి, సంబంధిత మూసను తీసేస్తారు, తద్వారా ఆ పేజీ ఈ వర్గం లోంచి పోతుంది. ఆ విధంగా ఈ వర్గం ఖాళీ అయ్యాక దాన్ని తొలగిస్తారు. ఇక ఆ వర్గంలోకి కొత్తగా వ్యాసాలు వచ్చి చేరే అవకాశమే లేదు కాబట్టి (2012 జనవరి ఇక ఎప్పటికీ తిరిగి రాదు కదా!) ఆ వర్గం అవసరమే లేదు ఇక.
అవే మూసలను మనమూ దిగుమతి చేసుకున్నాం కాబట్టి, ఆ మూసలను వాడినపుడు తెవికీలోనూ ఆటోమాటిగ్గా ఆ వర్గాలు పుట్టుకొస్తాయి. కానీ, వీటి అవసరం మనకు ఉందా అంటే, ఖచ్చితంగా లేదు అని చెప్పలేం గానీ, వాటి వలన కలుగుతున్న ప్రయోజనం బహు స్వల్పం. వాటి వలన ఇబ్బందులు కూడా ఉన్నాయి. అవి:
* మనకు బ్యాక్లాగులు ఉంటాయి గానీ, వాటిలో ఉండే వ్యాసాల సంఖ్య బహుస్వల్పం. ఇలాంటి ట్రాకింగు వర్గాలు మనకు దాదాపు 900 ఉంటే వాటిలో దాదాపు 700 వర్గాల్లో ఉన్న పేజీలు 10 లోపే.
* వీటి వలన మనకు నిర్వహణ పని ఎక్కువౌతోంది.
** ఈ వర్గాలను ఖాళీ చేసాక, తొలగింపు మూస పెట్టాలి
** వాటిని తొలగించాలి.
:ఈ పని చెయ్యడానికి ఎన్వికీలో బాట్లున్నై.
* ఈ వర్గాల్లోని పేజీలన్నీ మూల వర్గంలో ఎలాగూ ఉంటాయి. అంటే, "వర్గం:Articles containing potentially dated statements from జనవరి 2025" అనే వర్గం లోని పేజీలన్నీ "వర్గం:Articles containing potentially dated statements" అనే వర్గంలోనో "వర్గం:All Articles containing potentially dated statements" అనే వర్గం లోనో ఉంటాయి. కాబట్టి, ఈ "from నెల సంవత్సరం" వర్గాలు లేకపోయినా పర్లేదు.
* పైగా, పై 900 "from నెల సంవత్సరం" వర్గాల్లో దాదాపు 800 వర్గాలకు అసలు పేజీయే లేదు అంటే అవన్నీ ఎర్రవర్గాలే!
ఈ కారణాల వలన ఈ వర్గాలు అనవసరం అనీ, ప్రస్తుతమున్నవాటిని తొలగించవచ్చనీ, ఇకముందు సృష్టించనక్కరలేదనీ నా ఉద్దేశం. తొలగించడానికి పెద్దగా శ్రమ పడేది కూడా ఏమీ లేదు. పరిశీలించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:40, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:చాలా ముఖ్యమైన విషయంపై చర్చను లేవదీసినందుకు @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గార్కి ధన్యవాదాలు. నేను, ఈరోజు ఉపయోగించని వర్గాలు ప్రత్వేక పేజీలలోని ఇలాంటి 28 ఖాళీ వర్గాలకు CSD మూస పెట్టాను. నేరుగా తొలగించవచ్చు, కానీ ఇంకొకరు తొలగించగలరు అని మూస పెట్టాను. అయితే మీరు చెప్పే కోరిన వర్గాలు పేజీలో ఎక్కువ భాగం ఎర్రలింకులతో వ్యాసపేజీలకు లింకులు ఉన్నవి, లేదా నేరుగా వ్యాసాలలో కనపడుతుంటాయి. కొన్నిటికి ఎవరోఒకరు సృష్టించిన వర్గాలు సుమారు 60 వర్గాలకు పైగా ఉనికిలో ఉన్నవి.ఇవి దాచిన వర్గాలలో ఉన్నవి. దీనిమీద మీరు మార్గనిర్దేశనం ఇవ్వగలరు. ఈ పనికి నావంతు సహకారం అందించగలను. వ్యాసాలలో అనవసరమైన నిర్వహణ వర్గాలు కనపడే భాద తప్పి వ్యాసాలు నాణ్యతగా ఉండగలవు. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:36, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగే.. ఫలానా భాషలో మూలాలు ఉన్న పేజీలు, ఫలానా భాషలో పాఠ్యమున్న పేజీలు అంటూ కొన్ని వర్గాలున్నాయి. ఇవి మొత్తం 677 ఉన్నాయి. వీటిలో 448 వర్గాలు, వ్యాసంలో ఫలానా భాషలో పాఠ్యం ఉంది అని చెప్పేవి కాగా మిగతా 229, ఫలానా భాషలో మూలాలున్న వ్యాసాలు అనే వర్గాలు. వీటిలో 535 ఎర్రవర్గాలు. ఫలానా భాషలో మూలాలుంటే ఏంటి? అది తెలిస్తె తెవికీకి ఏవిధంగా ఉపయోగం? వీటిని బట్టి మనం ఏమైనా నిర్వహణ పనులు చేస్తామా? లాటిన్ భాషలో పాఠ్యమున్న పేజీలు 143 ఉన్నాయంట. ఈ సమాచారాన్ని బట్టి ఏ చర్యలు తీసుకుంటాము? ఇతర భాషల లోని మూలాన్ని తీసేసి దాని స్థానంలో తెలుగు మూలాన్ని చేరిస్తే ప్రయోజనమే గానీ, ఆ పని చేస్తున్నామా అనేది ఆలోచించాలి.
:ఇపుడు కింది వర్గాలు చూడండి:
:* CS1_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en) - 44723 పేజీలు
:* CS1_అమెరికన్_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en-us) - 7008 పేజీలు
:* CS1_Indian_English-language_sources_(en-in) - 4887 పేజీలు
:* CS1_బ్రిటిష్_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en-gb) - 2449 పేజీలు
:దాదాపు గత దశాబ్దంగా మనం రాస్తూ ఉన్న వ్యాసాల్లో 90% కి పైగా ఎన్వికీ నుండి అనువదించినవే అయినపుడు మూలాలు ఇంగ్లీషులో ఉండడంలో ఆశ్చర్యమేమీ లేదు. పైన ఇచ్చినవి పేజీల సంఖ్యలు, మూలాల సంఖ్యలు కాదు. ఒక్కో పేజీలో సగటున 5 మూలాలు ఉన్నాయనుకున్నా, మార్చాల్సిన మూలాలు లక్షల్లో ఉంటాయి. వీటిని తీసేసి, తెలుగు మూలాలను చేరుస్తామా?
:ఎన్వికీలో సాధారణంగా ఇంగ్లీషు మూలాలే చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి. అంచేత ఇతర భాషల్లోని మూలాలను ట్రాకు చేస్తే వాటిని వీలైనపుడు మార్చుకోవచ్చు. కానీ మనకు అలాక్కాదు, మనకు తెలుగులో ఉండే మూలాలు చాలా తక్కువ, ఇంగ్లీషు మూలాలే ఎక్కువగా ఉంటాయి. వీటి స్థానంలో తెలుగు మూలాలు చేర్చడంపై సమయం పెట్టడం వలన తెవికీకి కలిగే ప్రయోజనం తక్కువ అని నా ఉద్దేశం. పైగా ఆ మూలాలు తెలుగులో దొరకవు; మహా అయితే ఒక ఐదారు శాతం దొరుకుతాయేమో! ఒక పని చేయగలమా అనేది మాత్రమే కాదు, ఆ పని చేయడం వల్ల ఎంత ప్రయోజనం కలుగుతుంది, దానికి ఎంత సమయం వెచ్చించాలి అనేది కూడా మనం ఆలోచించాలి.
:వీటిపై పనిచేసి (ఉదాహరణకు 535 ఎర్రవర్గాలకు పేజీలు సృష్టించడం), అనవసరమైన నిర్వహణ పనులకు సమయం వెచ్చించకుండా ఉండటమే నా ప్రతిపాదన లోని ఉద్దేశం.
:;రెండు ముఖ్యమైన గమనికలు
::# ఈ వర్గాలు ఉన్నందువలన తెవికీకి లాభమేదైనా కలుగుతుందేమో తెలీదు గానీ, నష్టమైతే ఏమీ లేదు.
::# ఇపుడు ఈ వర్గాలు తీసేయడం గానీ తిరిగి కావాలనుకుంటే మళ్ళీ పెట్టుకోడం గానీ - మహా అయితే ఒక అరగంట పని, అంతే. (మళ్ళీ పెట్టినపుడు అన్ని వర్గాల్లో పేజీలు కనబడ్డానికి కొన్ని గంటలు సమయం పట్టొచ్చు.)
:పైన చూపిన హేతువుల మేరకు, ఈ వర్గాలను తొలగించాలని నా అభిప్రాయం. పరిశీలించండి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:03, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari| చదువరి]] గారూ క్షమించాలి, పై విషయాలన్నీ చదివాను, కానీ చివరకు అసలు చర్చ ముగింపు ఉద్దేశ్యం నేను అర్థం చేసుకోలేకపోయాను. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:21, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఈ వర్గాలను తొలగించాలనేదే నా ఉద్దేశమండి. తొలగించాలని మధ్యలో రాసాను గానీ, "ఈ వర్గాలు ఉన్నందువలన తెవికీకి లాభమేదైనా కలుగుతుందేమో తెలీదు గానీ, నష్టమైతే ఏమీ లేదు." అనే వాక్యాన్ని రాయడంతో కొంత అయోమయం ఏర్పడి ఉండవచ్చు. అది రాయడంలో నా ఉద్దేశం- ఆ వర్గాలను తీసేసినందువలన/ఉంచినందువలన కలిగే లాభనష్టాలు రెంటినీ చూపించడమే. అన్నీ రాసాక, చివర్లో నా ఉద్దేశాన్ని మళ్ళీ రాసి ఉంటే స్పష్టంగా ఉండేది. ఇపుడు రాస్తాను. దీన్ని చూపినందుకు ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:48, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నా అభిప్రాయం కూడా అదే, మీ అభిప్రాయాలతో నేనూ ఏకీభనిస్తున్నాను. చర్చతో ముగించకుండా సాధ్యమైనంత త్వరలో తదుపరి చర్యలు తీసుకోగలందులకు మిమ్మల్ని కోరుచున్నాను. ఈ పని మీరు చేపడితేనే బాగుంటుందని నా అభిప్రాయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:36, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం ==
సభ్యులందరికి నమస్కారం. యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ భావనతో భారతీయ, ఉక్రేనియన్ వికీపీడియా కమ్యూనిటీలు సంయుక్తంగా 9 రోజులు తే.15 – 24 ఆగస్టు 2026 నిర్వహించిన ప్రచారంలో భాగంగా తెలుగు వికీపీడియా సముదాయం తరపున ఈ వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం (Heritage Across Borders Campaign) ద్వారా మన సముదాయ సభ్యులు అందించిన విలువైన సహకారానికి ధన్యవాదాలు.
ప్రచార నిర్వాహకులు ప్రాజెక్ట్ పూర్తి అయిందని ప్రకటించారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ లో పాల్గొన్న వారికి ప్రమాణ పత్రాలను (సర్టిఫికెట్) అందచేస్తామని, వివరాలు పంపమని అడిగారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ లో పాల్గొన్నవారికి వారి చర్చా పేజీలో ఈ విషయం తెలియచేసాను. తెవికీ నివేదిక ఈ లింకులో చూడగలరు. https://w.wiki/duto .
తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:37, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:తెలుగు వికీపీడియాలో 'వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం' పోటీ నిర్వహించిన [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan Santhosh]], [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గార్లకు... వ్యాసాలు పరిశీలన విషయంలో సహకరించిన [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గార్లకు, పోటీలో వ్యాసాలు రాసిన వాడుకరులకు నా ధన్యవాదాలు. అలాగే పోటీలో గెలుపొందిన [[వాడుకరి:Nagarani Bethi|Nagarani Bethi]] (ప్రథమ స్థానం), [[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]], (ద్వితీయ స్థానం) [[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] (తృతీయ స్థానం) గార్లకు నా శుభాకాంక్షలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:42, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీలింకులే ఎందుకివ్వాలంటే.. ==
అంతర్గత లింకులను ఇచ్చేందుకు వికీలింకులే వాడాలి, పొడుగు, పొట్టి యూఆరెల్ లను వాడకూడదు. ఎందుకో తెలుసుకునేందుకు [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#వికీలింకులే ఇవ్వాలి|వాడుకరులకు సూచనలు]] పేజీ చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:55, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మంచి విషయం తెలియజేసినందుకు ధన్యవాదాలు. ఇది కొత్తవారూ పాతవారూ అందరు గమనించి గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన విషయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:51, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::చాలా ఉపయోగకరమైన విషయాన్ని తెలియజేశారు. ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:06, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ బడి శిక్షణా కార్యక్రమాల వేళలు గురించిన ప్రతిపాదన ==
[[వాడుకరి:Vgouripathi|గౌరీపతిగారు]] వాట్స్ అప్ లోను, తెవికీబడి పేజీ లోను కూడా తెవికీ బడి శిక్షణా కార్యక్రమాల వేళలు గురించిన అభ్యర్ధన చేసారు. ఈ [https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AA%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE_%E0%B0%9A%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%9A:%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80_%E0%B0%AC%E0%B0%A1%E0%B0%BF&diff=next&oldid=4451651 లింకు] చూడగలరు. ఈ విషయం పై సభ్యులు తమ అభిప్రాయం చెప్పి ఒక నిర్ణయం తీసుకోవలసింది అని కోరుతున్నాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 17:48, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:04, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== స్వరలాసిక మురళీమోహన్ గారికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం ==
తెలుగు వికీపీడియన్, అనువాదకుడు, రచయిత అయిన {{Ping|స్వరలాసిక}} మురళీమోహన్ గారికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం అందిస్తున్నట్టు ప్రకటించింది. కర్ణాటకకు చెందిన హెచ్. నరసింహయ్య ఆత్మకథ హోరాటద హదిని "పోరాట పథం" పేరిట అనువదించినందుకు ఈ పురస్కారం లభించింది.
హెచ్.ఎన్గా కన్నడ సమాజంలో సుప్రసిద్ధుడైన హెచ్ నరసింహయ్య భౌతిక శాస్త్రవేత్త, విద్యావేత్త, రచయిత, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హేతువాది. హెచ్. నరసింహయ్య అమెరికాలో న్యూక్లియర్ ఫిజిక్స్ చదువుకుని భారతదేశానికి తిరిగివచ్చి బెంగళూరులోని నేషనల్ కాలేజీలో అధ్యాపకునిగా ప్రారంభించి బెంగళూరు విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్సలర్ వరకూ వివిధ హోదాల్లో పనిచేశారు. వైస్ ఛాన్సలర్ హోదాలోనూ, తర్వాత కర్ణాటక లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ సభ్యునిగానూ సత్యసాయిబాబా వంటివారి మహిమల నుంచి బాణావతి వంటివాటివరకూ అభౌతిక విశ్వాసాల మీద పరిశోధనలు చేసి వాస్తవాలు వెలికి తీసేందుకు కమిటీలు, మిషన్లు ఏర్పాటుచేయడంతో సమాజంలో సంచలనం సృష్టించారు.
ఆయన ఆత్మకథను మురళీమోహన్ గారు కన్నడ నుంచి తెలుగులోకి 2023లో అనువదించి అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చారు. మరో విశేషం ఏమిటంటే, తెలుగు వికీపీడియాలో [[హెచ్.నరసింహయ్య]] వ్యాసాన్ని ఈ పుస్తకాన్ని అనువదించాలన్న సంకల్పం కలగడానికి చాన్నాళ్ళ ముందే 2016లోనే ఆయన రూపొందించారు.
ఈ సందర్భంగా మురళీమోహన్ గారికి అభినందనలు --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 11:25, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారికి ఈ సందర్భంగా అభినందనలు తెలియజేస్తూ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:32, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|కోడిహళ్ళి మురళీమోహన్]] గారూ, ఈ పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు అభినందనలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:44, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]], [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], [[User:Chaduvari|చదువరి]] గార్లకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. --[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 11:49, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారు ఈ పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు శుభాకాంక్షలు [[వాడుకరి:ఉదయ్ కిరణ్|ఉదయ్ కిరణ్]] ([[వాడుకరి చర్చ:ఉదయ్ కిరణ్|చర్చ]]) 11:59, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారికి ఈ సందర్భంగా అభినందనలు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:38, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|గురువు]]గారికి అభినందనలు..! -[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 16:16, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|మురళీమోహన్]] గారూ, మీరు అనువదించిన "పోరాట పథం" పుస్తకానికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు నా హృదయపూర్వక శుభాకాంక్షలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:55, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]],[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] గార్లకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. --[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 10:55, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:తెలుగు వికీపీడియన్, అనువాదకుడు, రచయిత అయిన {{Ping|స్వరలాసిక}} గారికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం అందించిన సందర్భంలో అభినందనలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:37, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు మేడమ్! [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 11:28, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== ఎక్స్టూల్స్ వారి పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించడం లేదు ==
తెవికీలో ప్రతిపేజీ లోనూ, శీర్షిక కిందనే కనిపించే పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించడం లేదు. పేజీ సృష్టించిన వాడుకరి, సృష్టించిన తేదీ, చివరిసారి తాజాకరించిన తేదీ,గణాంకాల లింకులు వగైరాలు ఈ పట్టీలో కనిపిస్తాయి. ఈ పట్టీ నిన్నటి (అక్టోబరు 22) నుండి కనిపించడం లేదు. అసలు ఆ పరికరపు సైటు కూడా (https://xtools.wmcloud.org/) పనిచెయ్యడం లేదు. క్వారీ కూడా పడుకుంది. wmcloud ను మూసేసారు. అంచేత, వికీమీడియా ప్రాజెక్టులకు సంబంధించిన పలు ఉపకరణాలేవి పనిచెయ్యడం లేదు.
పీహెచ్పీ లో కనుక్కున్న ఒక సెక్యూరిటీ లోపం కారణంగా ఈ సైట్లను తాత్కాలికంగా మూసేసారు. మరిన్ని వివరాలను ఈ సైట్లలో చూడవచ్చు: [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2026-10-21_PHP_security_update/Community], [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/] __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 02:48, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:నిన్న నాకు కూడా ఎక్స్టూల్స్ వారి పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించలేదు. నా అభిరుచులల్లో ఏదైనా పొరపాటు జరిగిందేమో అనకుంటున్నాను. లోపం ఎక్కడుందో తెలిసింది. ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:50, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఎక్స్టూల్స్ (xtools.wmcloud.org) తిరిగొచ్చింది. ఇపుడు పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపిస్తోంది. పెట్స్కాన్ (https://petscan.wmcloud.org/) కూడా వచ్చేసింది. క్వారీ (quarry.wmcloud.org) ఇంకా రాలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:37, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అవును నేనూ ఇప్పుడే చూసాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 01:38, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::[https://quarry.wmcloud.org క్వారీ] కూడా ఇవ్వాళ అందుబాటు లోకి వచ్చింది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:40, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీలో దిద్దుబాట్లు చేయడంలో సహాయం కోసం... ==
సభ్యులకు నమస్కారం, తెలుగు వికీపీడియాలో కొత్తగా వచ్చిన వాడుకరులు దిద్దుబాట్లు చెయ్యడంలో వారికి ఎదురయ్యే ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పేందుకు, ఈ సైటును వాడుకోవడంలో వారికి సాయపడడానికి అనుభవజ్ఞుడైన కొందరు వాడుకరులు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చారు. వికీపీడియాలో ఖాతా సృష్టించుకున్న ఒక్కో వాడుకరికి అటోమేటిక్ గా ఒక్కో గురువు కేటాయించబడుతారు. అయితే, ఖాతా సృష్టించుకున్న కొత్త వాడుకరులకు గురువులను కేటాయించిన విషయం తెలిస్తేనే, ఆ వాడుకరులు తన గురువులను వికీలో దిద్దుబాట్లు చేయడంలో సహాయం కోసం ప్రశ్నలు అడుగుతున్నారు. తెలియనివారు అడగడం లేదు. [[రుద్రవీణ (సినిమా)|రుద్రవీణ]] సినిమాలో 'తరలి రాదా తనే వసంతం... తన దరికిరాని వనాల కోసం' అని [[సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి|సిరివెన్నెల]] గారన్నట్టు, శిష్యుడు గురువును సంప్రదించకపోతే, గురువే తన శిష్యుడికి సందేశం పంపి, సంప్రదింపులు జరపవచ్చు కదా అని నాకు అలోచన వచ్చింది. దాంతో ఇటీవలి కాలంలో నాకు శిష్యులుగా కేటాయించబడిన దాదాపు 50 మంది కొత్త వాడుకరులకు వారి వాడుకరి చర్చాపేజీలో 'వికీ రచనలో సహాయం కోసం...' విభాగంలో
నమస్కారం {{వాడుకరి పేరు)) గారు, వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|నన్ను]] ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా నన్ను [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ#/homepage/mentorship/question|మీ సందేహాలు]] అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను.
అని రాశాను. ఇలా గురువులందరూ తమకు కేటాయించిన శిష్యుల వాడుకరి చర్చాపేజీలో రాస్తే, అది కొత్తవారికి మరింత ప్రోత్సాహకరంగా ఉంటుందని నా అభిప్రాయం. ఇందుకోసం ఒక మూసను మనం తయారు చేసుకుంటే సులభంగా వాడుకరి చర్చాపేజీలో చేర్చవచ్చు. ఈ విషయంపై సభ్యులు తమ అభిప్రాయాలను తెలుపగలరు. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:04, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|బాగుందండి]]. నేనూ వాడతాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:03, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు ==
తెవికీలో వివిధ తొలగింపు విధానాల గురించి వివరిస్తూ ఒక పేజీ తయారుచేసాను. ఈ సమాచారాన్ని వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు పేజీలో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు|తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు]] విభాగంలో చూడవచ్చు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:58, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.--- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:43, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీబడి వేదిక ద్వారా " తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో [[వికీపీడియా:తెవికీ బడి/శిక్షణా కార్యక్రమాలు/2026|తెవికీబడి]] వేదిక ద్వారా " '''తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు"''' అనే అంశం మీద, ఇంకా ఉపకరణాలు గురించి యర్రా రామారావుగారు శిక్షణ చర్చ నిర్వహిస్తారు. '''తేదీ 25.10.2026, ఆదివారం సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.''' గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికిమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:24, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 ప్రారంభం ==
గతంలో చర్చించుకున్న విధంగా వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్న విషయం అందరికీ తెలిసిందే. ఈ కార్యక్రమం 2026 నవంబర్ 1 నుంచి నవంబర్ 30 వరకు నిర్వహించబడుతుంది.
వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 అనేది ఆసియా ఖండంలోని చరిత్ర, సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, సాహిత్యం, ప్రముఖ వ్యక్తులు, వివిధ దేశాల విశేషాలను తెలుగు భాషలో పరిచయం చేసే ఒక విజ్ఞాన కార్యక్రమం. తెలుగు వికీపీడియాలో కొత్త వ్యాసాలను సృష్టించడం, ఇప్పటికే ఉన్న వ్యాసాలను అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా ఆసియా విజ్ఞానాన్ని విస్తరించవచ్చు.
ఆసియా దేశాల వైవిధ్యాన్ని తెలుగు పాఠకులకు చేరువ చేయడం, భాషా వైవిధ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం, వికీపీడియా వాడుకరుల మధ్య సహకారాన్ని పెంపొందించడం ఈ కార్యక్రమం ముఖ్య ఉద్దేశాలు. ప్రతి ఒక్కరి సహకారంతో స్వేచ్ఛా విజ్ఞానాన్ని అందరికీ అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చి, తెలుగు వికీపీడియాను మరింత సమృద్ధిగా తీర్చిదిద్దుదాం.
ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా నాలుగు వ్యాసాలు రాసిన వారికి వికీపీడియా ప్రత్యేక పోస్టుకార్డు అందించబడుతుంది. అందరికంటే ఎక్కువ నాణ్యమైన వ్యాసాలు వ్రాసిన వ్యక్తికి "వికీపీడియా ఏషియన్ అంబాసడర్" బిరుదు ఇవ్వబడుతుంది.
కార్యక్రమానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను క్రింది లింకులో చూసి, మీ పేరును నమోదు చేసుకోగలరు.
ప్రాజెక్టు పేజీ [https://w.wiki/ekF9 లింక్]:
<nowiki></nowiki> [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 04:29, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కూర్పులను తిరగ్గొట్టే పద్ధతులు ==
తెవికీలో కూర్పులను తిరగ్గొట్టే పద్ధతుల గురించి క్లుప్తంగా వివరిస్తూ ఒక వికీపీడియా వ్యాసం రాసాను. దాన్ని వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు పేజీలో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#కూర్పులను తిరగ్గొట్టడం|కూర్పులను తిరగ్గొట్టడం]] విభాగంలో చూడవచ్చు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:25, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:54, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== మూలాల్లోని లోపాలు ==
[[ఇనెజ్ జాక్సన్]] పేజీలో 6 మూలాలున్నాయి. కానీ ఒక్కటి కూడా సంపూర్ణమైన మూలం కాదు. ఆ ఆరిట్లో ఒక్కటి కూడా పనిచెయ్యదు. [[ఇసా ఖాన్ సమాధి]] పేజీలో 11 మూలాలున్నాయి, కానీ వాటిలో 9 మూలాలు పేరుకే మూలాలు, అన్నీ అసంపూర్ణమైనవే. [[ఇస్లామిక్ పాలనలో ముంబై చరిత్ర]] పేజీలో 17 మూలాలుంటే వాటిలో 16 అసంపూర్ణ మూలాలే. [[అర్నోరాజా]] పేజీలో 5 మూలాలుంటే ఐదూ అసంపూర్ణమైనవే. అసంపూర్ణమైనవంటే -
* పేజీ పాఠ్యంలో ఉండే మూలం అంకెను నొక్కితే, మూలాల జాబితా లోని సంబంధిత మూలానికి తీసుకుపోతుంది. ఇది మామూలే.
* ఆ మూలంలో ఒక సగంపేరు, ఒక సంవత్సరం, పేజీ నంబరు ఉంటాయి. దానికి ఒక లింకు కూడా ఉంటుంది. కానీ దాన్ని నొక్కినపుడు ఏమీ జరగదు. అదే అసంపూర్ణత్వం అంటే. ఇది మరింత స్పష్టంగా తెలియాలంటే, సంబంధిత ఎన్వికీ పేజీని తెరిచి అక్కడి మూలాన్ని నొక్కిచూడండి. అపుడు తెలుస్తుంది మన పేజీలో ఉన్న లోపమేంటో.
పై పేజీలను కేవలం ఉదాహరణ కోసం చూపానంతే. ఈ లోపమున్న పేజీలు ఇప్పుడు తెవికీలో 1535 ఉన్నాయి.
వాస్తవానికి ఆ మూలాన్ని నొక్కినపుడు ఒక సంపూర్ణమైన మూలంకు (పొడుగు మూలం) వెళ్ళాలి. ఆ పొడుగు మూలం కూడా ఆ పేజీ లోనే, కింద ఉండాలి. పొడుగుమూలం లేదు కాబట్టి ఈ మూలం అసంపూర్ణంగా ఉండిపోయింది. ఈ మూలం లోని లోపాన్ని ఎర్ర రంగులో "sfn error: no target:" అని పొట్టి మూలం పక్కనే చూపిస్తుంది. అలాగే ఆ పేజీని "Harv and Sfn no-target errors" అనే వర్గంలో వేస్తుంది. ఈ లోపమూ, ఈ వర్గమూ సాధారణంగా పేజీలో కనబడవు. అవి కనబడాలంటే, కింది పనులు చెయ్యాలి:
# అభిరుచులు --> రూపురేఖలు లో "దాచినవర్గాలను చూపించు" పెట్టెలో టిక్కు పెట్టుకోవాలి. అప్పుడు [[:వర్గం:Harv and Sfn no-target errors]] అనే వర్గం కనిపిస్తుంది. కొంత మంది వాడుకరులు ఈసరికే ఈ మార్పు చేసుకున్నారు కాబట్టి వారికి ఇది కనిపిస్తూ ఉంటుంది.
# [[ప్రత్యేక:MyPage/common.css]] పేజీలో
::: .harv-error {display: inline !important;} /* display Module:Footnotes errors */
: అని చేర్చుకోవాలి. అపుడు లోపాలు కూడా కనిపిస్తాయి.
పరిశీలించండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. మీరు చెప్పినట్టుగా [[ఇసా ఖాన్ సమాధి]] పేజీలో గ్రంథసూచి విభాగంలో పొడుగు మూలాలు చేర్చాను. మూలం సరిచేయబడింది. మిగతావి కూడా ఇలానే చేస్తే సరిపోతుందా?.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 11:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::సూపర్ @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు. మీరు ఒక అడుగు ముందే ఉన్నారు. అంతే, అలా పొడుగు మూలాలు చేరిస్తే సమస్య పరిష్కారమై పోతుంది. ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:49, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 11:50, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మంచి పాయింట్ చెప్పారు. ఈ బుక్ రిఫరెన్సులు ఇచ్చేప్పుడు పొట్టి మూలాలు మట్టుకే ఇచ్చి, అసలు పుస్తకాన్ని తెచ్చుకుని ఇవ్వకుంటే ఇలా అవుతుంది. దీన్ని సరిజేయాలంటే అసలు ఈ Harv and Sfn ఎలా పనిచేస్తుందో గమనించాలి. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 08:42, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారూ, అవి ఎలా పనిచేస్తాయో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు_సూచనలు#Harv,_Sfn_మూలాల్లో_no-target_లోపాలు|వాడుకరులకు సూచనలు]] పేజీలో ఉంది, చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:35, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ధన్యవాదాలండీ. నేను గతంలో ఈ తరహా మూలాలతో పనిచేశాను. [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]] వ్యాసమూ, సంబంధిత వ్యాసాలూ, [[సర్దార్ వల్లభ్భాయ్ పటేల్]], ఆయన జీవితచరిత్ర వ్యాసాలూ - ఇలాంటివి నేను నేరుగా మూలాలను ఉపయోగించి తెలుగులోనే నిర్మిస్తున్నప్పుడు వీటిని బాగా ఉపయోగించుకున్నాను. అయితే, పొరబాటు ఏమిటంటే - ఇవి ఎలా వాడాలన్న విషయం సముదాయ సభ్యులుకు తెలియజేసేందుకు ప్రయత్నాలేమీ చెయ్యలేదు. భవిష్యత్తులో ఇది సరిదిద్దుకుంటాను. మీరు ఎప్పటికప్పుడు సముదాయం అంతా నేర్చుకుని మెరుగుపరుచుకునే విధంగా రచ్చబండలో చర్చలు చేస్తూ, తగిన విధంగా [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు]] పేజీ తయారుచేస్తూ చేస్తున్న కృషిని అనుసరించడానికి ప్రయత్నిస్తాను. ధన్యవాదాలు సర్. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 10:06, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
3io5d66kl6bkn6vpmg3e794sevtbbws
4989627
4989626
2026-10-27T10:07:07Z
Pavan santhosh.s
33622
/* మూలాల్లోని లోపాలు */
4989627
wikitext
text/x-wiki
{{అడ్డదారి|[[WP:VP]]}}
{{రచ్చబండ}}
{{కొత్త విభాగము | వ్యాఖ్య=కొత్త చర్చ ప్రారంభించండి}}
{{Archives|auto=yes}}
{{మొదటిపేజీ_నిర్వహణస్థితి}}
{{సహకారం_స్థితి}}
==హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ కార్యక్రమం==
ప్రతి సంవత్సరం హైదరాబాద్లో నిర్వహించే జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శనలో తెలుగు వికీపీడియన్లు, తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ (TWUG) ఆధ్వర్యంలో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ స్టాల్ను స్వచ్ఛందంగా నిర్వహిస్తున్న విషయం సభ్యులందరికీ తెలిసిందే. మనలో చాలామంది ఈ స్టాల్ను సందర్శిస్తూ, కార్యక్రమాల్లో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొంటూ వస్తున్నారు.
తెలుగు వికీపీడియా గురించి ప్రజల్లో అవగాహన కల్పించడం, వికీపీడియాలో అందుబాటులో ఉన్న ఉచిత విజ్ఞానాన్ని పరిచయం చేయడం, కొత్తవారిని వికీపీడియా, ఇతర వికీ ప్రాజెక్టుల వైపు ఆకర్షించడం, అలాగే కొత్త సభ్యులను సముదాయంలోకి తీసుకురావడంలో ఇటువంటి అవుట్రీచ్ కార్యక్రమాలు ఎంతో కీలకమైన పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా స్టాల్ను మరింత ఆకర్షణీయంగా, సమాచారాత్మకంగా, ప్రభావవంతంగా నిర్వహించేందుకు అవసరమైన కార్యక్రమాలు, ప్రచార సామగ్రి, ఇతర అవుట్రీచ్ కార్యకలాపాల కోసం వికీమీడియా ఫౌండేషన్ నుంచి గ్రాంట్ పొందేందుకు దరఖాస్తు సమర్పించాను.
ఈ దరఖాస్తును గురించి WikiConference India 2026 సముదాయంతో ఫౌండేషన్ వారితో చర్చించిన తరువాత ఆన్ వికీ చర్చించి సమర్పించడానికి ఉన్న కొన్ని కాల పరిమితుల కారణంగా, నేరుగా దరఖాస్తు చేయాల్సి వచ్చింది. అయితే ఈ కార్యక్రమం ఉద్దేశ్యం, ప్రయోజనం, అమలు మాత్రం తెలుగు వికీమీడియా సముదాయం ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకునే విధంగా ఉంటాయి. ఇప్పుడు, జరిగే చర్చలోని అంశాలను కార్యక్రమ రూపకల్పనలో, మెరుగుదలలో ఉపయోగిస్తాము.
అందువల్ల గ్రాంట్ దరఖాస్తును పరిశీలించి, దానికి తమ మద్దతును ప్రకటించవలసిందిగా తెలుగు వికీమీడియా సముదాయ సభ్యులందరినీ కోరుతున్నాను. మీ మద్దతు ఈ కార్యక్రమానికి మరింత బలం చేకూర్చడంతో పాటు, తెలుగు వికీపీడియా గురించి విస్తృత ప్రజానీకానికి అవగాహన కల్పించేందుకు ఉపయోగపడుతుంది.
గ్రాంట్ దరఖాస్తు: లింక్ ఇంకా పబ్లిష్ కాలేదు, లింక్ తరువాత చేరుస్తాము : https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project
మీ సూచనలు, అభిప్రాయాలు, మద్దతును కూడా స్వాగతిస్తున్నాము.
ఇట్లు
--[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] ([[వాడుకరి చర్చ:Batthini Vinay Kumar Goud|చర్చ]]) 07:38, 17 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ కార్యక్రమం అనేది మంచి కార్యక్రమం. తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ స్టాల్ ద్వారా ప్రజలకు తెలుగు వికీపీడియా, ఉచిత విజ్ఞానం, వికీమీడియా ప్రాజెక్టుల గురించి అవగాహన కల్పించడం ఎంతో ఉపయోగకరమైన కార్యక్రమం. కొత్తవారిని వికీ సముదాయంలోకి తీసుకురావడంతో పాటు, ఇప్పటికే ఉన్న సభ్యుల భాగస్వామ్యాన్ని మరింత పెంచేందుకు ఇటువంటి అవుట్రీచ్ కార్యక్రమాలు మంచి అవకాశాన్ని కల్పిస్తాయి. గ్రాంట్ ద్వారా స్టాల్ను మరింత ఆకర్షణీయంగా, సమాచారాత్మకంగా నిర్వహించేందుకు చేపట్టే కార్యక్రమాలు తెలుగు వికీమీడియా సముదాయానికి తప్పకుండా ఉపయోగపడతాయని భావిస్తున్నాను. తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ను మరింత విస్తృతంగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లేందుకు ఈ గ్రాంట్ ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది. ఈ కార్యక్రమానికి నా పూర్తి మద్దతు ఇస్తున్నాను. దరఖాస్తును పరిశీలించి, అవసరమైన సూచనలు, అభిప్రాయాలు అందించేందుకు నేను కూడా సిద్ధంగా ఉన్నాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:45, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|:Batthini Vinay Kumar Goud]] గారు అలాగే. తప్పకుండా చేయండి. అభినందనలు. పబ్లిష్ చేయలేదంటున్నారు. ఇంకా సమయం ఉందా మరి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:07, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ముఖ్యమైన కార్యక్రమం. గ్రాంటు పరిస్థితి ఎంతవరకు వచ్చిందో వివరాలు ఏమైనా తెలిస్తే వివరించగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:30, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, గ్రాంటు లింక్ ఇంకా తయారుకాలేదా? పైన ఇతర సభ్యులు కూడా అడుగుతున్నారు. దయచేసి లింక్ ఇవ్వగలరు. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 04:27, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెవికిబడి పునః ప్రారంభం? ==
2024, 2025ల లో తెవికీ సభ్యుల సూచనల మేరకు తెవికిబడి వేదికగా ఆన్లైన్ మీట్ లో తరగతులు నిర్వహించడం జరిగింది . తరువాత కూడా ఇంటర్న్షిప్స్, వివిధ ఔట్రీచ్ కార్యక్రమాలలో వికీలో నమోదు చేసుకున్న వారికీ అప్పుడప్పుడు తరగతులు నిర్వహించడం జరిగింది. ఇప్పుడు కూడా కొన్ని విషయాలలో శిక్షణ కొరకు సూచిస్తున్నారు. కాబట్టి తెవికీ బడి తరగతులు తిరిగి ప్రారంభించవచ్చు. ఈ సందర్భంలో సభ్యుల అభిప్రాయం కోరుతున్నాము. సభ్యులు తమ అభిప్రాయం లేదా అంగీకారం, శిక్షణాంశం, శనివారం లేదా ఆదివారం, తరగతి సమయం మొదలైన వివరాలు [https://w.wiki/UrzP ఈ పేజీ] లో ఇవ్వవలసినది. ధన్యవాదాలు. తెలుగు వికీమీడియన్ల యూజర్ గ్రూప్ </nowiki> [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 08:20, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు. చర్చపేజీలో నా అభిప్రాయం రాశాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:41, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
[[వికీపీడియా:రచ్చబండ#మొదటి_పేజీ_నిర్వహణ]] అందరు నేర్చుకునే విషయమా కాదా అనేది కొంచెం వివరించండి. నేర్చుకునేది అయితే త్వరలో అమలు చేయాలి కాబట్టి ఈ ఆదివారం లేదా శనివారం తరగతి నిర్వహించవచ్చు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 06:53, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ఇది నేర్చుకునే అంశమే. క్లాసులు పెట్టాలి.
:చర్చలో ఓ వాడుకరినీ ఉద్దేశించి రాస్తున్నపుడు,ఆ వాడుకరి పేజీకి లింకు ఇచ్చి ప్రస్తావించాలనే ప్రాథమిక అంశం కూడా మనలో కొంతమందికి తెలియదు. కొంతమందికి సంతకం చెయ్యడం కూడా తెలీదని నేను గమనించాను. అంచేత మొదటి పేజీ నిర్వహణ గురించి పాఠాలు చెప్పాల్సిందే. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:49, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. రవిచంద్ర గారు ఈ ఆదివారం సెషన్ తీసుకుంటాను అన్నారు. మధ్యాహ్నం 2-4 అడిగాను ఇదివరకులో లాగా. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 11:22, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::అందరూ దానిమీద పనిచేయకపోయినా, చేయాలిసిన అవసరం వచ్చినప్పుడు ఇబ్బంది లేకుండా ఉండటానికి తెలుసుకోవలసిన విషయం.అంచేత మొదటి పేజీ నిర్వహణ గురించి పాఠాలు చెప్పాలి. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:27, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
: ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు, [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారు. రవిచంద్ర గారు ఈ ఆదివారం సెషన్ 3-4pm తీసుకుంటాను అన్నారు. సెషన్ మధ్యాహ్నం 2.30-4 pm. మొదలు పెడదాము. --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 12:07, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''
Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/>
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).
We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/>
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]]
The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''.
Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]
Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 -->
== వికీమీడియా నిర్వహణ, ఇతర ఎక్స్టెండెడ్ హక్కుల గురించిన సర్వేలో పాల్గొనండి ==
వికీమీడియా నిర్వహణలో, నాణ్యతలో చాలా కీలకమైన నిర్వాహక, అధికార, చెక్ యూజర్ మొదలైన ఎక్స్టెండెడ్ హక్కుల గురించి మనకు ఉమ్మడిగా ఎంత అవగాహన ఉందో, ఆ అవగాహన పెంచడానికి నిర్వహణా బాధ్యతలు మరింత మంది చేపట్టి విజయవంతంగా పనిచేయడానికి సిద్ధం చేసేందుకు అవసరమైన శిక్షణ, సహకారం ఇచ్చే కార్యక్రమాలు ఎలాంటివి ఉండొచ్చో తెలుసుకునేందుకు ఈ సర్వే వికీమీడియన్, ఓపెన్ నాలెడ్జ్ ఇనీషియేటివ్స్ ప్రోగ్రామ్ ఆఫీసర్ నితేష్ గిల్ చేపట్టారు. దయచేసి అందరూ పాల్గొని మీ మీ అభిప్రాయాలు తెలియజేయగలరు https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/She_Leads/Lab/Women_with_Extended_Rights/Preliminary_Research#Survey --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 06:55, 23 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారు, వికీమీడియా ప్రాజెక్టులలో ఎక్స్టెండెడ్ హక్కులు (నిర్వాహకులు, అధికారులు, చెక్ యూజర్లు ఇత్యాది) కలిగిన వారి సంఖ్య పెరగడం, కొత్తవారికి సరైన శిక్షణ, సహకారం అందించడం సమాజ నాణ్యతాభివృద్ధికి చాలా అవసరం. నితేష్ గిల్ గారు చేపట్టిన ఈ సర్వేలో ఖచ్చితంగా పాల్గొని నా అభిప్రాయాలను నమోదు చేస్తాను. ఈ ముఖ్యమైన వివరాలను సమాజంతో పంచుకున్నందుకు కృతజ్ఞతలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:20, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== కొత్త వాడుకరి గుంపులు అవసరం ==
తెవికీలో పనిచేసే నిర్వాహకులు తక్కువ. నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను ఆసక్తి ఉన్న ఇతరులకు అప్పగిస్తే చురుగ్గా ఉన్న నిర్వాహకులపై పని వత్తిడి తగ్గుతుంది. ఇటీవలి మార్పులపై నిఘా, పేజీల దిగుమతి, ఇంటర్ఫేసు నిర్వాహకులు, వగైరాలు ఇందులోకి వస్తాయి. ఈ గుంపుల్లో కొన్ని తెవికీలో ఈసరికే ఉన్నాయి. కొన్నిటిని కొత్తగా తెచ్చుకోవాలి. ఈ గుంపుల గురించి, వాళ్ళు చెయ్యగలిగే పనుల గురించీ వాడుకరులందరికీ చెప్పి, ఆసక్తి ఉన్నవారు తగు అనుమతులు పొందేందుకు అడగమని చెప్పవచ్చు.
ఈ అంశాన్ని గతంలో [[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల నోటీసు బోర్డు/పాత చర్చ 4#కొత్త వాడుకరి గుంపులు అవసరం|నిర్వాహకుల దృష్టికి తెచ్చినపుడు]], సరే చేద్దాం అని కొందరు నిర్వాహకులు అన్నారు గానీ, ఇంకా అడుగు ముందుకు పడలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:34, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, నాకు అర్థమైనంతలో దీనికి అవసరమైన పనులు చెప్తాను. మీరు నా అవగాహన సరిగా ఉందో లేదో చెప్పండి.
:# దిగుమతిదారు (ఇంపోర్టర్), ఇంటర్ఫేసు నిర్వాహకులు మాత్రమే మనకు ఇప్పుడు వికీలో ఎనేబుల్ అయివున్న వాడుకరి గుంపు. అదైనా కూడా మనం ఒక పాలసీ చేసుకుని, వెళ్ళి నిర్వాహకులు/అధికారులు కొత్తవారికి ఆ బాధ్యతలు ఇవ్వగలిగేలా అవకాశం ఇమ్మని స్టీవార్డులను అడగాలనుకుంటా. ఒకవేళ, శాశ్వతంగా దిగుమతిదారులను ఉంచాలనుకుంటే దానికొక పాలసీ మనం చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
:# ఇటీవలి మార్పులపై నిఘా: దీనికి మన దగ్గర వాడుకరి గుంపు లేదని నేను అనుకుంటున్నాను. దయచేసి నా అవగాహనలో లోపం ఉండి ఉంటే సరిదిద్దగలరు.
:ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 12:24, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ఈ విషయం మధ్యలో ఆపకుండా చివరివరకు క్రియ కట్టే విధంగా తగిన చర్యలు చేపట్టాలి. తెవికీలో చాలా పనులు పెండిగులో ఉన్నవి. చురుకుగా ఉన్న నిర్వాహకులకు పనిభారం తగ్గాలంటే ఇంతకన్నా వేరే మార్గాలు లేవు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:33, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::తెవికీలో నిర్వహణా కార్యక్రమాలు చేయడానికి ఇప్పుడున్న నిర్వాహకులలో చాలా మంది క్రియాశీలకంగా లేరు. వ్యాసాలు రాయడంపై ఉన్న శ్రద్ధతో పాటు నిర్వహణా కార్యక్రమాలపై కూడా దృష్టి పెట్టవలసిన అవసరం ఉంది. అనేక కొత్త వ్యాసాలను పరిశీలించి, సరైన నిర్వహణా ట్యాగులు పెట్టడం, ఇటీవలి మార్పులు పరిశీలించడం, పేజీలను దిగుమతి చేయడం వంటి కార్యక్రమాలు ఉన్న కొంతమంది క్రియాశీల నిర్వాహకులు చేయడం సాధ్యం కాదు. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా నిర్వాహకుల సంఖ్య క్రమంగా తగ్గుతూ ప్రస్తుతం 10 కి చేరింది. ప్రస్తుతం ఆసక్తి ఉన్న కొత్త వాడుకరులు నిర్వాహకులుగా వస్తే మంచిది. ఆసక్తి ఉన్న వారు వికీ నియామాల ప్రకారం స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకోండి. నిర్వాహణపై పూర్తి ఆసక్తి లేనిచో, నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను చేయడానికి ఆసక్తి ఉన్న వారికి అప్పగిస్తే మంచిది. దీనికి సంబంధించిన చర్యలు చేపట్టాలి.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:01, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారూ,
::1. వికీలో ఎనేబుల్ అయి ఉన్న గుంపులను - ఒకటి రెండు తప్పించి - అధికారులు ఇవ్వగలరనుకుంటానండి. ప్రస్తుత పరిస్థితి తెలియదు గానీ, గతంలో నేను కొన్ని సార్లు ఇంటర్ఫేస్ అడ్మిన్ అనుమతులను ఇవ్వడం తీసెయ్యడం చేసాను. 2023 లో ఇతర అధికారులు ఆ పని చేసారు. వీటిని ఇవ్వడానికి వాడుకరి స్వీయ విజ్ఞప్తి చేసుకోవాలి, (దీనిపై పెద్దగా చర్చేమీ జరగదనుకుంటాను), దానిపై అధికారి ఆ వాడుకరి చరిత్రను పరిశోధించి, దానిపట్ల సంతృప్తి చెందితే ఆ వాడుకరికి అడిగిన అనుమతులు ఇస్తారు. అన్నట్టు దిగుమతిదారును ''ట్రాన్స్వికీ దిగుమతిదారు'' అంటారనుకుంటాను.
::2. ఔను, ఈ గుంపు లేదు. ఆ గుంపును మనం తెచ్చుకోవాలి. అభ్యర్థించే ముందు మనం చర్చ చేసి, నిర్ణయం తీసుకోవాలి. దానికంటే ముందు, అభ్యర్థించే ప్రాసెస్ ఏంటో చూడాలి.
::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:40, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఈ వరుసలో పనిచేద్దాం:
:::# నిర్వాహకులు, అధికారులు పరిశీలించి చూసి తెవికీలో ఉన్న ఎక్స్టెండెడ్ రైట్స్ (దీనికి ఏదోక తెలుగు పేరు పెట్టాలి? లేదా ఇప్పటికే ఉందా?) ఏమిటి? వాటిని ఎవరు ఇవ్వగలరు అన్న జాబితాతో పాటుగా ఆయా హక్కుల తాలూకు బాధ్యతలు, పనితీరు ఏమిటన్నది ఒక పేజీ పెట్టి చిన్న లిస్టు వేసుకుందాం.
:::# ఆ తర్వాత రాబోయే తెవికీ బడిలో ఈ అంశాలపై సమగ్రమైన అవగాహన ఉన్న ఎవరైనా స్టీవార్డుని కానీ, ఇతరులను కానీ నేను ఆహ్వానిస్తాను. వారితో ఒక సెషన్ చేసుకుని మన అవగాహన పరిపూర్ణం చేసుకుందాం.
:::# ఈలోగా తెవికీలో ఎవరెవరు ఈ బాధ్యతలు తీసుకోగలరన్నది ఇప్పుడున్నవారి చర్చాపేజీ కాంట్రిబ్యూషన్లు, ఇతరత్రా పనులు పరిశీలించి ముందుకువెళ్ళి ప్రోత్సహిద్దాం.
:::ఈ బాధ్యతలు మూడుగా ఉన్నాయి కాబట్టి ఒక్కో విభాగానికి కనీసం ఒకరు ఇంకా బావుండాలంటే ఇద్దరు నాయకత్వం వహించి ముందుకు తీసుకెళ్తే పని అవుతుంది. ఈ పద్ధతి ఎలా ఉందనేదీ. ఏ విభాగానికి ఎవరు నాయకత్వం వహిస్తే బావుంటుందో సూచించండి.
:::ఇక్కడ చర్చలోకి వచ్చిన @[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]], @[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గార్లు కూడా ఈ విషయం పరిశీలించగలరు. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 05:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, నాకు మూసల దిగుమతి, అనువాదం, ఎర్రలింకులు సరిచెయ్యడం, తగిన పేజిలలో చొప్పించడం యందు ఆసక్తి ఉంది. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 16:39, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారూ అనువాదం, ఎర్రలింకులు సరిచెయ్యడం వంటివి చేసేందుకు ప్రత్యేక అనుమతులేమీ అవసరం లేదండి. ఎవరైనా చెయ్యొచ్చు. ఇప్పుడు మీరూ చెయ్యవచ్చు. ఇక దిగుమతి.. బాగా చురుగ్గా దిగుమతులు కావాలని అడుగుతున్న వాడుకరుల్లో మీరొకరు. మీరు ఆ అనుమతి కోరడం సహజమే. అనుమతి కోరేందుకు ఒక పద్ధతి, ఒక పేజీ ఉంటుందనుకుంటాను. నిర్వాహకులు ఆ పేజీని సృష్టించాక, అందులో మీస్వీయ ప్రతిపాదన చేస్తే, అధికారి దాన్ని ప్రసాదిస్తారు. దిగుమతి చెయ్యడంలో కొన్ని అంశాలను గమనించాలి. ఈలోగా వాటి గురించి తెలుసుకోండి సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:43, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మీరన్నది నిజమే! అయితే నేను అడిగింది మూసల దిగుమతి అటుతర్వాత వాటి లింకుల సరిచేతలాంటి మొత్తం కార్యక్రమం కోసం చెపుతున్నాను. వికీలో ఎలా వ్రాయాలో శిక్షణ ఇస్తున్నారు. వికీ వెనక జరిగే సాంకేతికతలు, అనుమతుల ప్రతిపాదనల పద్దతుల కోసం "నిర్వాహణ బడి" లాంటి ఒక శిక్షణ ఏర్పాటు చేస్తే బాగుంటుందని నా సూచన. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 04:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::తెవికీ బడిలోనే నిర్వహణ పాఠాలు చెప్పవచ్చు. నిర్వహణ మీద ఆసక్తి ఉన్నవారు ముందుకొచ్చి ఫలానా శిక్షణ కావాలని అడిగితే, ఆ పాఠాలు పెట్టవచ్చండి, మన చేతిలో పనేకదా!__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:55, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారూ మీకు కావలసిన శిక్షణాంశం, శనివారం లేదా ఆదివారం, తరగతి సమయం మొదలైన వివరాలు [https://w.wiki/UrzP ఈ పేజీ] లో ఇవ్వవలసినది. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:21, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::అందరికీ నమస్కారం,
:::తెవికీలో నిర్వహణా భారాన్ని తగ్గించి, పనులను వేగవంతం చేయడానికి నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను ఆసక్తి ఉన్నవారికి 'నిర్వహణ బడి' ద్వారా శిక్షణ ఇవ్వడం చాలా ఆవశ్యకం.
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గార్లు సూచించిన విధంగా ముందుగా మన తెవికీలో అందుబాటులో ఉన్న హక్కులు, అధికారులు ఇవ్వగలిగే అనుమతులు, అలాగే గ్లోబల్/స్టీవార్డ్స్ ద్వారా తెచ్చుకోవాల్సిన కొత్త గుంపుల వివరాలతో ఒక జాబితా, సమాచార పేజీని తయారు చేసుకుందాం.
:::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారి లాంటి ఉత్సాహవంతులైన సభ్యులు సాంకేతిక అంశాలపై ఆసక్తి చూపడం శుభపరిణామం. రాబోయే 'తెవికీ బడి' లో లేదా ప్రత్యేక సెషన్లో స్టీవార్డ్స్/నిపుణుల భాగస్వామ్యంతో అవగాహన కల్పించి, ఈ ప్రక్రియను ఇక్కడితో ఆపకుండా, చివరివరకూ ప్రాసెస్ పూర్తి చేసి అమలులోకి తెచ్చేందుకు మనమందరం కలిసి పనిచేద్దాం. మరింత మంది వాడుకరులు కూడా తమకు వీలైన విభాగాలలో బాధ్యతలు తీసుకోవడానికి ముందుకు రావలసిందిగా కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:40, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
: పై చర్చలను అనుసరించి తెలుగు వికీపీడియా నిర్వాహకత్వం, వాడుకరి గుంపులు వంటి అంశాల గురించిన శిక్షణ, మార్గదర్శకాలు, విధానాలు గురించిన శిక్షణ తెవికిబడిలో నిర్వహిద్దాము. వీలయితే వచ్చే ఆదివారం అక్టోబరు 4న. శిక్షణ ఎవరు నిర్వహిస్తారో సూచించండి. --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:15, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::https://w.wiki/VTL9 ఇది వాడుకరి హక్కుల గుంపుల లింక్. ఒకసారి పరిశీలించి గలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:09, 27 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ ==
తెవికీలో కొన్ని వర్గాల పేర్లు స్థిరంగా లేవు. వాటిలో స్పేసింగ్ తేడాలు, పర్యాయపదాలు, పేరులో వివిధ రూపభేదాలు, వ్యాకరణ దోషాలు వంటి కారణాల వల్ల ఒకే వర్గం రెండు మూడు వేర్వేరు పేర్లుతో ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటివి దాదాపు 80కి పైగా ఉదాహరణలు గుర్తించి వాటిని [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు|వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]] పేజీలో సమగ్రవివరాలతో నమోదు చేయుట జరిగింది. ఆ సమస్యలపై సముదాయం నామకరణ విధాన నిర్ణయాలు నిర్ణయించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనికి ముందు, ఫార్మాట్/ప్రక్రియ సరిగ్గా ఉందో లేదో, సముదాయ సభ్యుల విలువైన ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకోవలిసిన అవసరముంది. సముదాయ సభ్యుల ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలపటానికి [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి వాటిలోని సంబందిత వర్గాల సమస్యలను పరిశీలించి ఆ పేజీ దిగువ విభాగంలో మీ అభిప్రాయాలు, సూచనలు, అభ్యంతరాలు ఒక వారం రోజులలోపు తెలియజేయగలరు. వాటిని పరిగణనలోకి తీసుకుని, సమగ్రంగా క్రోడీకరించి సాధ్యమైనంత త్వరలో మరలా వాటిమీద విధాన నిర్ణయాల నిర్ణయించుటకు చర్చను ప్రవేశపెట్టటానికి మీ అందరి సహకారం కోరుచున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 16:10, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:వర్గాలలో ఇన్ని సమస్యలు గుర్తించి ప్రస్తావించారు. ధన్యవాదాలు ఇంకో లింకు కూడా ఉందండి. <nowiki>https://w.wiki/Ub6B</nowiki> (వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/చర్చించాల్సిన వర్గాల జాబితా) [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:12, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] గారూ ఆ పేజీలో వర్గాలు, మరలా ప్రవేశపెట్టే వి విధాన నిర్ణయాలు నిర్ణయించే చర్చలో తీసుకు వస్తాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:50, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::అలాగే అండి. ఈ విషయంలో నేను చేయగలిగేది ఏమైనా ఉంటే సూచించండి . [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:08, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] మేడమ్ గారూ ధన్యవాదాలు, ఎక్కువమంది చర్చలో అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియపరిస్తే మరింత నాణ్యతగా వర్గాల నామకరణాలు రూపొందటానికి అవకాశాలు మెండుగా ఉంటాయని నా అభిప్రాయం, వాట్సప్ గ్రూప్ లలో స్పందించినట్లుగా రచ్చబండలో స్పందనలు ఉండటం లేదు, ఏమిచేస్తాం, దురదృష్టం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:33, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::"వాట్సప్ గ్రూప్ లలో స్పందించినట్లుగా రచ్చబండలో స్పందనలు ఉండటం లేదు"
:::::తెవికీకి సంబంధించినంత వరకూ వాట్సాప్ గ్రూపుల వలన పెద్దగా ప్రయోజనం కలుక్క పోగా, వాటి వలన నష్టం మాత్రం కలుగుతోంది. అసలు వాట్సాప్ గ్రూపులు ఉన్నది, వికీకి ప్రత్యామ్నాయంగా కాదు. వాటిని వికీకి కాంప్లిమెంటరీగా వాడాలి. కానీ మనం, అక్కడ మాత్రమే చర్చిస్తున్నాం. ఇక్కడ చర్చా ఉండదు, నిర్ణయాలూ ఉండవు, పనీ జరగదు.
:::::ఇక్కడ చర్చలు అద్భుతంగా జరుగుతున్నాయనీ, నిర్ణయాలు తెగ తీసుకుంటున్నామనీ, వాటి ఫాలో అప్ పని బాగా జరుగుతోందనీ నేను చెప్పడం లేదు. కానీ అసలు ఎంతోకొంత చర్చంటూ జరిగితే, ఒక నిర్ణయమంటూ తీసుకోకపోయినా, చర్చ మాత్రం శాశ్వతంగా మిగులుతుంది. వాట్సాప్లో "మాత్రమే" చేసే చర్చలు నీళ్ళ మీది రాతలే. వాటి వలన తెవికీకి వీసమెత్తు ప్రయోజనం లేదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:35, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారి అభిప్రాయంతో నేను ఏకీభవిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:20, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::అందరికీ నమస్కారం,
:::::::తెలుగు వికీపీడియాలో 80కి పైగా వర్గాల నామకరణ లోపాలను, పునరావృత వర్గాలను గుర్తించి సమగ్రంగా నమోదు చేసినందుకు @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారికి హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. వికీ ప్రాజెక్టు నాణ్యతను పెంచడంలోనూ, విషయ వర్గీకరణను క్రమబద్ధకరించడంలోనూ ఇది చాలా కీలకమైన పని.
:::::::రెండు ముఖ్యమైన విషయాలపై నా అభిప్రాయాలు:
:::::::* వర్గాల సంస్కరణ చర్చ: రామారావు గారు ప్రతిపాదించిన పేజీలను వికీపీడియన్లందరూ పరిశీలించి, నామకరణ విధానం సాధారితీకరించడానికి తమ అభిప్రాయాలను నమోదు చేయాలి. ఈ ప్రక్రియ క్రమబద్ధంగా జరగడానికి నా పూర్తి సహకారాన్ని అందిస్తాను.
:::::::* ఆన్-వికీ చర్చల ప్రాముఖ్యత: @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారి అభిప్రాయంతో నేను నూటికి నూరుపాళ్ళు ఏకీభవిస్తున్నాను. వాట్సాప్ వంటి బాహ్య వేదికలలో జరిగే సంభాషణలు కాలక్రమేణా మరుగున పడిపోతాయి, కానీ వికీపీడియా రచ్చబండ లేదా సదరు చర్చా పేజీలలో నమోదయ్యే చర్చలే తెవికీకి శాశ్వతమైన ఆస్తిగా మిగులుతాయి. వికీ నిర్ణయాలు, చర్చలు అధికారికంగా ఆన్-వికీలోనే జరగడం వికీ నియమావళికి, భవిష్యత్తు సూచనలకు అత్యంత ఆవశ్యకం.
:::::::సముదాయ సభ్యులందరూ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి తమ విలువైన అభిప్రాయాలను అందించాల్సిందిగా కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:43, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]], [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]], [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]], [[వాడుకరి:Kasyap|కశ్యప్]],[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|అభిలాష్]], [[వాడుకరి:Vgouripathi|గౌరీపతి]], [[వాడుకరి:Srinivasrjy|శ్రీనివాస్]], [[వాడుకరి:Kalasagary|కళాసాగర్]],[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|వినయ్ కుమార్ గౌడ్]], [[వాడుకరి:Muralikrishna m|మురళీకృష్ణ]], [[వాడుకరి:ఉదయ్ కిరణ్|ఉదయ్ కిరణ్]] గారలందరూ, ఇంకా ఫైన ఉదహరించని తోటి యూజర్స్ అందరూ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి వాటిలోని సంబందిత వర్గాల సమస్యలను పరిశీలించి ఆ పేజీ దిగువ విభాగంలో మీ అభిప్రాయాలు, సూచనలు, అభ్యంతరాలు రెండురోజులలోపు తెలియజేయగలరు. మీ విలువైన అభిప్రాయాలు, సూచనలు, తెవికీ నాణ్యతను మరింత మెరుగైన స్థాయికి చేరగలదనుటలో ఎటువంటి సందేహం లేదు.ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:19, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, స్పందిస్తానండి. ఈ చర్చ తీసుకువచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. ఒక సూచన: ఈ కొత్త చర్చ పేజీ లింకును ([[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]]) [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు]] పేజీలో తాజా చర్చల్లో చేర్చండి. అలాగే పాత చర్చల లింకులను మీరు వేరే విభాగం లోకి మార్చారు కాబట్టి వాటిని కూడా చూడమని ఆ లింకులున్న విభాగపు లింకును ఇస్తే, పాత చర్చలలో ఏం జరిగిందో వాడుకరులకు తెలుస్తుంది. గత చర్చల్లో నిర్ణయాలు తీసుకున్న అంశాలపై మళ్ళీ చర్చించకుండా నివారించవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:47, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::::అలాగే నండీ. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:53, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::::::తెలుగు వికీపీడియాలో (తెవికీ) వర్గాల పేర్లు ఏకరీతిలో లేకపోవడం వల్ల, ముఖ్యంగా వ్యాసాలను అనువదించేటప్పుడు ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి తగిన మార్గదర్శకాలను రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనిపై చర్చించిన అనంతరం, కొత్త వర్గాలను సృష్టించే వాడుకరులకు స్పష్టమైన మార్గనిర్దేశం చేయాలి.
:::::::::::కళాసాగర్ [[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kalasagary|చర్చ]]) 15:29, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::::::@[[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] గారూ, చాలా చురుగ్గా రాస్తున్న వాడుకరుల్లో మీరొకరు. మీకు అవసరమైన సహాయం దొరక్కపోవడం శోచనీయమే. [[వికీపీడియా:వర్గీకరణ]] పేజీని చూడకపోతే ఇప్పుడు చూడండి. అందులో మీకు అవసరమైన సహాయం పూర్తిగా దొరకదు గానీ కొంత ప్రాథమిక సమాచారం దొరుకుతుంది.
::::::::::::వర్గాలకు పేర్లు పెట్టే విషయంలో ఒక చిట్కా ఉంది: మీరు ఏ పేజీలో వర్గాన్ని చేర్చాలని భావిస్తున్నారో, అలాంటి పేజీలు మూడో నాలుగో చూడండి. అవి ఏ వర్గాల్లో ఉన్నాయో చూడండి. ఆ వర్గాల్లో ఎక్కువ పేజీలు ఎందులో ఉన్నాయో చూసి, సరిపోతాయనుకుంటే ఆ వర్గాలను మీ పేజీలో కూడా పెట్టండి. లేదంటే ఆ పేర్లు ఎలా ఉన్నాయో చూసి అలాంటి పేర్లనే వాడి మీ పేజీకి తగిన వర్గాన్ని సృష్టించండి. ఉదాహరణకు, మీరు ఒక స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడి పేజీ రాస్తే, అల్లూరి, మద్దూరి, భోగరాజు, బోసు, గాంధీ, నెహ్రూ వగైరాలపేజీలు చూడండి. అక్కడి వర్గాలను ఇక్కడ వాడండి.
::::::::::::ఈ కొత్త వర్గానికి కనీసం ఒక మాతృవర్గం ఉండడం మాత్రం తప్పనిసరి.
::::::::::::మార్గదర్శకాలు రూపొందేలోపు, వర్గాలకు సంబంధించి మీకు ఏ ఇతర సహాయం కావాలన్నా నన్ను అడగండి. నాకు తెలిసినంత మేరకు నేను సాయం చేస్తాను. నాకూ తెలియనివి మనిద్దరం కలిసి నేర్చుకుందాం. ఒక నెలలో మనం వర్గాలకు సంబంధించి, ఒక సంతృప్తికరమైన స్థాయికి చేరేలా ప్రయత్నం చేద్దాం. మీ సందేహాలను నా చర్చ పేజీలో రాయండి. నేను సమాధానాలు రాస్తాను. అవసరమైతే, రాత్రి 7 నుండి 10 లోపు మనం ఫోనులో కూడా మాట్లాడుకోవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:43, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== వర్గాల చర్చ నిర్ణయం జరిగే అంతవరకు పాత వర్గాల స్థానంలో కొత్త వర్గాలు సృష్టించవద్దు ==
దయచేసే వర్గాల చర్చ పెండింగ్లో ఉండగా మరలా పాత వర్గాలను పక్కనపెట్టి మన అభిప్రాయం ప్రకారం మరలా కొత్త వర్గం సృష్టించటం కొత్తవాటిని సృష్టించి ఆ వర్గంలో పాత వర్గాల నుండి. వ్యాసాలు బదిలీ చేయడం వికీపీడియా మార్గదర్శకాలకు విరుద్ధం. దయచేసి గమనించగలరు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:21, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగే అండి [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:34, 27 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 15:38, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెలుగు వికీపీడియా మొదటి పేజీ నిర్వహణ ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో తెవికీబడి వేదిక ద్వారా "'''తెలుగు వికీపీడియా మొదటి పేజీ నిర్వహణ"''' అనే అంశం మీద [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర ]] గారు శిక్షణ ఇస్తారు. '''తేదీ 27.09.2026, సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.'''
గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 15:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ఒక పెజిలొ infobox లో Spouse ఎలా మర్చాలో తెలియట్లేదు. ==
https://l1nk.dev/38cqzdu ఈ వైకొం విజయల క్ష్మి గాయకురాలు పేజీలొ infobox లో Spouse- భార్య పేరు అని ఉంది, భర్త అని ఉండాల్సిన చోట. ఎవరైనా మార్చండి. [[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] ([[వాడుకరి చర్చ:Svpnikhil|చర్చ]]) 06:34, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] గారూ లింకు తప్పు ఇచ్చారు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:55, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] గారూ, వచ్చింది లెండి. అవసరమైన మార్పు చేసాను.
::తెవికీ లోని పేజీకి లింకు ఇవ్వడానికి <nowiki>[[ ]]</nowiki> -ఇలా వికీలింకు ఇస్తే సరిపోతుంది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:28, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ప్రత్యేక పేజీలు లింకు ఏమైందంటే.. ==
గతంలో ప్రత్యేక పేజీలు లింకు సైడుబారులో ఉండేది. ప్రత్యేకపేజీలను చూడడానికి వీలుగా ఉండేది. సుమారొక ఏడాది కిందట, మీడియావికీ సాఫ్టువేరు కొత్త వెర్షనులో దాన్ని తీసేసారు. దాంతో ప్రత్యేక పేజీలను చేరుకోవాలంటే వెతుకుపెట్టెలో ఇచ్చి వెళ్ళాల్సి వస్తోంది. ఇప్పుడు ఆ లింకు కావాలంటే ఏ వికీకి ఆ వికీలో ఈ లింకును సైడుబారులో పెట్టుకోవాల్సిందే. మనకు ఇది అవసరం కాబట్టి, దాన్ని సైడుబారులో పెట్టాలని నిర్వాహకులకు అభ్యర్థన.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:13, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:నేను బుక్ మార్క్ లో పెట్టుకున్నాను. లింక్ :https://w.wiki/7a4T [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:17, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::నాకు తెలిసి వీటి అవసరం చాలామందికి తెలియదనుకుంటున్నాను. వీటి మీద తెవికీ బడిలో ఒకరోజు క్లాసు ఇస్తే బాగుంటుంది.అవకాశముంటే నేను ప్రిపేర్ అవుతాను. మీరు ఇస్తే ఇంకా మంచిది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:30, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ఇప్పుడు అవసరం, దాన్ని సైడుబారులో పెట్టేందుకు చర్యలు తీసుకోవడం. రెణ్ణిమిషాల పని. కానీ, అది నిర్వాహకులే చెయ్యగలరు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:20, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ప్రత్యేక పేజీలు లింకు ఎడమవైపు సైడుబారులో ఉంటేనే సులభంగా ఉంటుంది. @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు సూచించినట్టుగా సైడుబారులో పెట్టుకుందాం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:11, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, ఔనండి. సైడుబారులో లింకు ఉండాలి. బుక్మార్కులు అనేవి వ్యక్తిగతం. లింకు లేకపోతే అలాంటివి ఎవరికి వాళ్ళు చేసుకుంటారు. లింకులుండడం సైటుకు ముఖ్యం.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:24, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు సూచించినట్టుగా ఎడమవైపు సైడుబారులో ప్రత్యేక పేజీలు లింకు చేర్చాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:15, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు, @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు. ఒక సంవత్సరం కిందట, [[వికీపీడియా:రచ్చబండ/పాత చర్చ 95#కనబడుట లేదు|దీని గురించి రచ్చబండలో రాసాను]]. కానీ, ఆ లింకు ఎందుకు తీసేసారో ఎవరూ పట్టించుకోలేదు, నేనూ పక్కన పడేసాను. ప్రత్యేక పేజీల అవసరం వచ్చినపుడల్లా [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారు చెప్పినట్టు ఏదో ఒక పద్ధతి ద్వారా ఆ పేజీకి వెళ్తూండేవాణ్ణి. ఆ లింకు ఎందుకు తీసేసారా అని అనుకుంటూ ఉండేవాణ్ణి. ఇవ్వాళ వెతికాను, ఎందుకు తీసేసారు? ఎవరు తీసేసారు అని. విషయాలు తెలిసాయి. అంచేతనే లింకు పెట్టమని రాసేసాను, మీరు వెంటనే చేసేసారు. ధన్యవాదాలు, మళ్ళీ.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:30, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== కొత్త ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ను స్థాపించాలి ==
గతంలో ట్వింకిల్ గాడ్జెట్లో సమస్య వచ్చినపుడు దాన్ని పరిష్కరించడం మనకు సమస్యగా మారింది./ దాని కోడు మొత్తం ఒకటో రెండో ఫైళ్ళలో ఉండడంతో దాన్ని సరిచెయ్యడం తలకు మించిన పనైంది. అప్పుడూ వీవెన్ గారు కొత్తగా రాసేందుకు ప్రయత్నం చేసారెఉ గానీ అది మధ్య లోనే ఆగిపోయింది. దాంతో మనకు ట్వింకిల్ లోని విశేషాలు పనిచెయ్యకుండా అలాగే ఉండిపోయాయి.
ఈలోగా ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ను దాని డెవలపర్లు సమూలంగా మార్చివేసారు. గతంలో ఉన్న నాలుగైదు ఫైళ్ళ స్థానే 20 కి పైగా ఫైళ్ళను సృష్టించారు. ప్రస్తుతం ఎన్వికీలో అది పని చేస్తోంది. దాన్నే మనం కూడా స్థాపించుకోవాలి. అందుకు గాను, కింది ఫైళ్ళను ఎన్వికీ నుండి దిగుమతి చేసుకోవాలి. ఈ ఫైళ్ళలో మూడో నాలుగో ఈసరికే ఉన్నాయి. వాటిని ఓవర్ రైటు చేస్తూ దిగుమతి చెయ్యాలి. ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన పని కాబట్టి దిగుమతి అభ్యర్థనలు పేజీలో కాకుండా ఇక్కడ రాస్తున్నాను. వీటిని దిగుమతి చేసుకున్నాక, గాడ్జెట్ డెఫినిషను, ట్వింకిల్ కాన్ఫిగరేషను వగైరా ఫైళ్ళలో మార్పులు చెయ్యాల్సి రావచ్చు. ముందు కింది ఫైళ్ళను దిగుమతి చేసుకుందాం. నిర్వాహకులు పరిశీలించవలసినది:
* MediaWiki:Twinkle-pagestyles
* MediaWiki:Gadget-Twinkle.js
* MediaWiki:Gadget-twinklearv.js
* MediaWiki:Gadget-twinklewarn.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleblock.js
* MediaWiki:Gadget-twinklewelcome.js
* MediaWiki:Gadget-twinkletalkback.js
* MediaWiki:Gadget-twinklespeedy.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleprod.js
* MediaWiki:Gadget-twinklexfd.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleimage.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleprotect.js
* MediaWiki:Gadget-twinkletag.js
* MediaWiki:Gadget-twinklediff.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleunlink.js
* MediaWiki:Gadget-twinklerollback.js
* MediaWiki:Gadget-twinkledeprod.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchdelete.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchprotect.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchundelete.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleconfig.js
* MediaWiki:Gadget-Twinkle.css
[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:52, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:11, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::నేను దిగుమతి చేయటానికి ప్రయత్నించగా మీకు అనుమతిలేదని సందేశం చూపించింది.ఈ విషయంలో అధికారి హోదాలో ఉన్న @[[వాడుకరి:రవిచంద్ర]] గారు జోక్యం చేసుకోవలసిందిగా కోరుచున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:51, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::: నేను ప్రయత్నిస్తానండీ - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:02, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::: [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, [[ప్రత్యేక:దిగుమతి|దిగుమతి పేజీ]] ద్వారా ప్రయత్నించాను. అన్నీ మీడియావికీ నేమ్స్పేసులోకి దిగుమతి అయ్యాయి. కానీ మొదటిది మాత్రం '''దిగుమతి విఫలమైంది: దిగుమతి చెయ్యడానికి పేజీలేమీ లేవు.''' అని చూపిస్తోంది. దాన్ని మళ్ళీ ప్రయత్నిస్తాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:17, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ ధన్యవాదాలు. ఒక్కోసారి అలానే చూపిస్తుంది, మరలా మరలా ట్రై చేయండి, ఒకవేళ అది ఆల్రెడీ దిగుమతి వుండవచ్చు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:31, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: నిజంగానే ఆంగ్ల వికీలో MediaWiki:Twinkle-pagestyles అనే పేరుతో పేజీ ఏమీ లేదు మనం దిగుమతి చేయడానికి. అది MediaWiki:Gadget-Twinkle-pagestyles అయ్యుండవచ్చని ఊహించి దానిని కూడా దిగుమతి చేశాను. ఇక మనం ట్వింకిల్ ఉపకరణాన్ని వాడటానికి అధికారి హోదాలో చేయవలసిన పనులు ఏమైనా ఉంటే చేయగలను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 17:03, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::ప్రస్తుతం గతంలో ఉన్న ఆప్షన్స్ నాకు చూపించటంలేదు. మరి మీకు ఎలా చూపిస్తున్నావో... వెంటనే తగిన చర్యలు చేపట్టగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 17:09, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, పై జాబితాలో MediaWiki:Gadget-twinklearv.js అనే పేజీ దిగుమతి కాలేదు. ఒకసారి మళ్ళీ ప్రయత్నించండి. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:57, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, దిగుమతి చేశాను.- [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 15:47, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, [[మీడియావికీ:Gadgets-definition]] పేజీలో browsing లో నాలుగో పాయింటు దగ్గర (ట్వింకిల్ కు సంబంధించినది) ఇప్పుడు ఉన్నదాన్ని తీసేసి, కింది టెక్స్టును చేర్చండి:
:::::Twinkle[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.user,mediawiki.util,jquery.ui.dialog,jquery.tipsy,moment|rights=autoconfirmed]|morebits.js|morebits.css|Twinkle.js|twinkleprod.js|twinkleimage.js|twinklebatchundelete.js|twinklewarn.js|twinkleblock.js|twinklespeedy.js|friendlyshared.js|twinklediff.js|twinkleunlink.js|friendlytag.js|twinkledeprod.js|friendlywelcome.js|twinklexfd.js|twinklebatchdelete.js|twinklebatchprotect.js|twinkleconfig.js|twinklefluff.js|twinkleprotect.js|twinklearv.js|friendlytalkback.js [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:14, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, మార్చాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:29, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నాకు ఓపెన్ అయింది. నేను చేర్చవచ్చా [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:19, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ మిమ్మల్ని దిద్దుబాట్లు చెయ్యనిస్తే, చేర్చవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:41, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారూ, [[వాడుకరి:Pranayraj1985]] గారూ, [[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, TW అనే పేరుతో సవరించు, చరిత్ర వగైరా లింకుల పక్కన కొత్త Twinkle ట్యాబు కనిపిస్తోందా? కనిపిస్తే, అందులో మెనూలు ఏమేం ఉన్నాయో చెప్పండి. నేను ప్రస్తుతం దీనిమీద పనిచేస్తున్నాను. వెంటనే సమాధానమిస్తే పనికొస్తుంది. ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:07, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:12, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::CSD, XFD, PP Last, Unlink, D-Batch,P-Batch, Config ఇవి కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:14, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ డైలాగ్ బాక్సులు తెరుచుకుంటున్నవి, ఇంకా WEl ఇలాంటివి రావాలనుకుంటాను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:33, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ధన్యవాదాలు. ఆ warn, wel, block, వంటి మెనూ ఐటములు వాడుకరి, వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే వస్తాయండి. చూడండి. వాటిలో కొన్ని నిర్వాహకులకే (మీకే) కనిపిస్తాయి, నాలాంటి వారికి కనిపించవు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:03, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::పరిశీలించాను.అవును. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:11, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ముందు config అనే లింకు నొక్కండి. అప్పుడు తెరుచుకున్న పేజీలో పొడుగాటి ఫారం ఒకటి రావాలి అది వచ్చిందో లేదో చెప్పండి (నాకు రాలేదు). ఆ తరువాత ఒకసారి అన్ని లింకులూ పనిచేస్తున్నాయో లేదో చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:16, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] మిగతా లింకులను పరీక్షించేటపుడు - డయలాగ్ బాక్సు తెరుచుకుంటే చాలు. ఆ పై ముందుకు వెళ్ళనక్కరలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ స్క్రీన్ షాట్ పంపాను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:25, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు చెప్పిన కొత్త.Twinkle ట్యాబు కనిపిస్తోంది. మెనూలో 12 లింకులు ఉన్నాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:15, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, ముందు config అనే లింకు నొక్కండి. అప్పుడు తెరుచుకున్న పేజీలో పొడుగాటి ఫారం ఒకటి రావాలి అది వచ్చిందో లేదో చెప్పండి (నాకు రాలేదు). అలాగే ఆ మెనూలో ఏమేం లింకులున్నాయో కూడా చెప్పండి.
:::::::::ఆ తరువాత ఒకసారి అన్ని లింకులూ పనిచేస్తున్నాయో లేదో చూడండి. డయలాగ్ బాక్సు తెరుచుకుంటే చాలు. ఆ పై ముందుకు వెళ్ళనక్కరలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:17, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, config అనే లింకు నొక్కాను, వేరే పేజీ ఓపెన్ అయ్యింది. కానీ, అందులో ఫారం కనిపించలేదు. మెనూలో ఇంకులన్నీ చెక్ చేసాను. అన్నీ పనిచేస్తున్నాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:42, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] ంగార్ ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:44, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు మెనూలో 12 లింకులు ఉన్నాయి అని అన్నారు, నాకు వ్యాసంపేజీలో 8, వ్యాస చర్చాపేజీలో 3, వాడుకరి చర్చాపేజీలో 13 ఐటమ్సు కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:17, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::ట్వింకిల్, వేరువేరు పనుల కోసం అనేక మూసలను వాడుతుంది. ఇంగ్లీషులో 600 పైనే ఉన్నాయి. మన దగ్గర దాదాపు 500 ఉన్నాయి. అయితే మన దగ్గర అవసరం లేనివి కూడా ఉన్నాయి. ఇంగ్లీషు వికీలో [[En:Category:Templates used by Twinkle]] అనే వర్గంలో ఉన్న మూసలన్నిటినీ దిగుమతి (వీటిలో కొన్ని మన దగ్గర ఉన్నాయి. వాటిని ఓవెర్రైటు చేద్దాం) చేసుకుందాం. మన దగ్గర ఉన్న్ వర్గం [[:వర్గం:Templates used by Twinkle]] ఇది ఇంగ్లీషు వర్గానికి అనుసంధానమై ఉంది. నిర్వాహకులెవరైనా ఇంగ్లీషులో ఉన్న వర్గాలన్నిటినీ దిగుమతి చెయ్యవలసినది. దిగుమతి చేసాక, గతంలో మనం చేసుకున్న అనువాదాలను పునరుద్ధరించాలి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:40, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, కింది పేజీలను కూడా దిగుమతి చెయ్యండి:
:::::# Mediawiki:Gadget-morebits.js
:::::# Mediawiki:Gadget-morebits.css
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlyshared.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlytag.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlywelcome.js
:::::# Mediawiki:Gadget-twinklefluff.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlytalkback.js
:::::# Wikipedia:Twinkle/Preferences
:::::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:04, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: ఇవి కూడా దిగుమతి చేశాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:29, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, సమస్య పరిష్కారం కానట్టుంది. మరిన్ని వివరాలు చూడాలి. నేను చూ, మీకు చెప్పడం, మీరు చెయ్యడం.. దీనికి టైం పడుతోంది. మీరే వెతికి సమస్య ఎక్కడుందో చూడండి. ఒకవేళ మీకు కుదరని పక్షంలో నాకు తాత్కాలికంగా ఇంటర్ ఫేస్ నిర్వాహకుడు హోదా ఇవ్వండి. నేను చూస్తాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:59, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::అలా చేస్తే బాగుంటుంది, యిద్దరూ పరిశీలించి తెలుసుకోవటానికి వీలుగా ఉంటుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:21, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, నేను నా జావాస్క్రిప్టు ఫైలులో మార్పులు చేసి చూసాను. పనిచేసింది. ట్వింకిల్ ట్యాబు కనిపించింది. అన్ని విశేషాలూ పనిచేస్తున్నాయి (అంటే, మెనూను నొక్కినపుడు చూపించాల్సిన డయాలాగ్ బాక్సులను, వాటి లోని ఫీల్డులతో సహా చూపిస్తోంది. నేను ఆపై యాక్షన్ పార్టుకు పోలేదు.) నాకు అర్థమైనంతలో ఇక్కడ జరిగిన లోపం ఏంటంటే.. Twinkle Preferences ను నొక్కినపుడు Wikipedia:Twinkle/Preferences కు కాకుండా Commons:Twinkle/Preferences అనే పేజీకి పోతోంది. అంచేత ట్వింకిల్ అభిరుచులు సెట్ కాలేదు. అది ఒక ముఖ్యమైన సమస్య (బహుశా అది ఒక్కటే సమస్య అయి ఉండవచ్చు కూడా). పోతే, కాన్ఫిగ్ పేజీలోని డేటా అంతా హార్డ్ కోడెడుగా కనిపిస్తోంది. అందువలన లోకలైజేషను చేసినపుడు తెలుగు లేబుళ్ళు ఇక్కడికి రాకపోవచ్చు (మన ప్రస్తుత సమస్య ఇది కాదు). మీరే చేస్తే పై మార్పు చేసి చూడండి. అది పనిచెయ్యకపోతే, ఇంకా సమస్యలున్నాయేమో చూడండి. ఒకవేళ నాకు అనుమతులివ్వాలని భావిస్తే, ఇంటర్ఫేసు అడ్మిన్తో పాటు, ట్రాన్స్వికీ దిగుమతిదారు అనుమతి కూడా ఇవ్వండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:27, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, మీకు ఒక వారం పాటు ఇంటర్ఫేసు అడ్మిన్ అనుమతి ఇచ్చానండీ. ట్రాన్స్ వికీ దిగుమతి దారు అనుమతి మాత్రం నేను ఇవ్వలేనని చెబుతోంది. అది కావాలంటే నేను దిగుమతి చేయగలను. క్షమించాలి. నేను సమయం లేక పరిశీలించలేక పోతున్నాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 15:41, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, మరొక పద్ధతి, మెరుగైన పద్ధతి ఏంటంటే, Github నుండి నేరుగా స్థాపించుకోవడం. మీరు దీన్ని చూసే ఉండవచ్చు బహుశా. అయితే దీని ద్వారా స్థాపించాలంటే నాకు కాస్త గీకు పరిజ్ఞానం కావాలనుకుంటాను. మానవికంగా చేసేది కాకపోతే అప్పుడు అది ప్రయత్నించవచ్చు. మానవికంగా చెయ్యగలిగినా కూడా ఆ తరువాత ఆ మెరుగైన పద్ధితికి మారితేనే మంచిది.. అది ఫ్యూచర్-ప్రూఫ్ అనుకుంటాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:34, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెలుగు వికీపీడియా: విస్తరణ ప్రణాళిక-2027 ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికీపీడియా వ్యాసాలు, వ్యాసాల నాణ్యతను విస్తరించడానికి, గూగుల్ ఇప్పుడు అంటే 2025-26 సంవత్సరాలకి అందిస్తున్న సహకారానికి కొనసాగింపుగా, తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ తరపున రాబోయే 2027 సంవత్సరానికి కార్యాచరణ ప్రణాళిక ప్రతిపాదన సమర్పించవలసి ఉంది. వివరాలు [https://w.wiki/W3c5 ఈ పేజీ]లో చూడగలరు. చూసి తమ అభిప్రాయాన్ని త్వరలో తెలియచేయగలరు.
ధన్యవాదాలు. తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:05, 2 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:49, 2 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== అధికారులు కావాలి ==
మనకు నలుగురు అధికారులుండేవారు. వారిలో ఇద్దరికి, జూన్ 11 న ఆ అనుమతులను తీసేసారు- కారణం తెలీదు. ఆ పని చేసింది, మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి.
ప్రస్తుతం మనకు ఇద్దరే అధికారులున్నారు. మామూలుగా అయితే, మనలాంటి వికీకి ఇద్దరు సరిపోతారు. కానీ వాళ్ళలో ఒకరు చాలాకాలంగా చురుగ్గా లేరు. మిగిలిన ఆ ఒక్కరు చురుగ్గా లేని పక్షంలో పనులు ఆగుతాయి. అంచేత కనీసం మరొక్కరు అధికారిగా ఉండాలనేది నా ప్రతిపాదన. ప్రస్తుతం చురుగ్గా ఉన్న నిర్వాహకుల్లో ఒకరు అధికారిగా స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకోవడం ఒక మార్గం. లేదంటే, ఇటీవల తొలగింపుకు గురైన ఆ ఇద్దరు అధికారుల్లో కనీసం ఒకరు, ఇకపై చురుగ్గా పనిచేస్తామని సముదాయానికి విశ్వాసం కలిగిస్తే, వాళ్ళు తిరిగి ప్రతిపాదన చేసుకోవడం. పరిశీలించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:21, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:పనులుకు అంతరాయం లేకుండా ఉండాలంటే అదనంగా ఇప్పుడు ఉన్న ఇద్దరు కాకుండా మరో ఇద్దరు అధికారులు తప్పనిసరిగా, అత్యవసరంగా స్యీయప్రతిపాదన చేసుకోవటానికి ముందుకురావాలి. వారే నిర్వాహకత్వ బాధ్యతలకు కూడా స్వీకరించాలి. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:42, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అవునండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. మూసలు దిగుమతి చేయాలని ప్రత్నించినపుడు, మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి నా అధికారి హోదా అనుమతులను తీసేసారని గమనించాను. ఎందుకు తీసేసారనే కారణం తెలియలేదు. అనుమతులను తీసేయడానికి ముందు నోటీస్ లాంటిది ఇచ్చుంటే బాగుండేది. అయితే, ఇకపై నేను అధికారిగా చురుగ్గా పనిచేయాలనుకుంటున్నాను. నేను తిరిగి అధికారి హోదా పొందడానికి సభ్యులు సహకరించాలని కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:35, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు గత నెలలో 22 నిర్వాహక పనులు చేసినట్లు చూసాను. + ఇకపై చురుగ్గా ఉంటానని చెబుతున్నారు. కాబట్టి ఆయన తిరిగి అధికారి అవడంలో నాకు అభ్యంతరం లేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:20, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు తిరిగి అధికారిగా కొనసాగటానికి నాకు అభ్యంతరంలేదు. ముందుకు వచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:37, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గార్లు ధన్యవాదాలు. అధికారి హోదా కోసం మళ్ళీ స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకుంటాను.--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 06:07, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ ==
ఈ చర్చలో [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియజేయటానికి వారం రోజులు గడువు ముగుస్తుంది. ఇంకా ఆసక్తిఉన్న తెవికీ సమూహం సభ్యులు వెంటనే వారి అమూల్యమైన అభిప్రాయాలు సూచనలు రాయగలరు, వాటి అన్నిటినీ క్రోడీకరించి విధాన నిర్ణయ చర్చాపేజీని మరలా సముదాయం దృష్టికి తీసుకునిరావటానికి సహకరించగలరు.ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:54, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:41, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== యూజర్ ఇంటర్ఫేసులో వాడుకరుల కృషికి లింకులు ==
తెవికీలో మనం చేసే దిద్దుబాట్ల పేజీకి ఇచ్చే లింకులు రకరకాలుగా ఉన్నాయి.
* వాడుకరి డ్రాప్డౌను జాబితాలో "నా మార్పులు" అని ఉంది.
* వాడుకరి, వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో ఉండే సైడుబారులో ఇది "వాడుకరి రచనలు" అని ఉంది
* మన దిద్దుబాట్లను చూపే పేజీ శీర్షికలో "ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి రచనలు" అని ఉంది.
వీటలో మార్పులు, రచనలు వగైరాలను ఒకే పేరుకు తేవాలి అని భావించి, వాటిని కింది విధంగా మారుద్దామని నా ప్రతిపాదన.
* నా మార్పులు - '''తోడ్పాట్లు'''
* వాడుకరి రచనలు: '''వాడుకరి తోడ్పాట్లు'''
* ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి రచనలు - '''ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి తోడ్పాట్లు'''
వీటిపై అభిప్రాయం రాయవలసినది. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:52, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:నమస్కారం @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు,
:వాడుకరి "మార్పులు" లేదా "రచనలు" అనే పదాల కంటే "తోడ్పాట్లు" అనే పదం మరింత సముచితంగా ఉంటుంది. వికీపీడియాలో కేవలం వ్యాసాలు రాయడమే కాకుండా, దిద్దుబాట్లు చేయడం, వ్యాకరణ దోషాలు సరిదిద్దడం, చిత్రాలు చేర్చడం వంటి ఎన్నో రకాల పనులు జరుగుతుంటాయి కాబట్టి, వీటన్నింటికీ "తోడ్పాట్లు" అనేది చక్కని పర్యాయపదం. ప్రస్తుతం డ్రాప్డౌన్ మెనూలో ఒకటిగా, సైడ్బార్లో మరొకలా, పేజీ శీర్షికలో వేరేలా ఉండటం వల్ల కొత్త వాడుకరులకు కాస్త గందరగోళంగా అనిపించవచ్చు. మీ సూచన ప్రకారం అన్నిచోట్లా ఒకేపేరు ఉంటే ఇంటర్ఫేస్ చాలా స్పష్టంగా, ఒకే ప్రమాణంతో కనిపిస్తుందని నా అభిప్రాయం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:08, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఇక్కడఒక వివరణ ఇవ్వాలి.. తోడ్పాటు అనేది ఎక్కడ చూసినా ఏకవచనం గానే చూస్తాం, తోడ్పాట్లు అనే వాడుకను నేను చూళ్ళేదు. ఇక్కడ కూడా తోడ్పాటు అనేది వాడొచ్చు గానీ, బహువచనంగా ఉంటే ఎక్కడైనా ఏకవచన రూపం అవసరమైనపుడు వీలుగా ఉంటుందని ఇలా రాసాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:11, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అందించిన సవరణలు లేదా అందించిన అనే పదంతో కలిపి మరోది ఏమైనా అర్థవంతంగా ఉంటే బాగుంటుంది. లేదా ఇంకా మెరుగైన పదం మన కంటపడేదాకా ఉన్నవాటిని ఏకరూపతగా మార్చటం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:46, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, "అందించిన సవరణలు" అంటే తోడ్పాట్లే గదా! పైన @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు చెప్పినట్టు, మనం ఇక్కడ చేసేది సవరణలు మాత్రమే కాదు, చిత్రాలు చేర్చడం వంటి ఇతర పనులు కూడా ఉన్నాయి. తోడ్పాట్లు అనేది వాడుకరుల కృషిని మెరుగ్గా చూపిస్తోంది. పైగా ఇంటర్ఫేసులో వాడే పదాలు వీలైనంత క్లుప్తంగా ఉండాలి. అంచేత, ఈ రెంటిలో తోడ్పాట్లు అనేది మెరుగు అనిపిస్తోంది. పరిశీలించండి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:26, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::అలాగే కానివ్వండి, నా అభిప్రాయం అర్థవంతమైన పదంతో ఏకరూపత పాటించాలనేదే నా ప్రధాన అభిప్రాయం [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:34, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వ్యాసాలలో మూకుమ్మడిగా వర్గాలు చేర్చే టూల్ ==
ఈ టూల్ గతంలో సృష్టించిన వ్యాసాలకు చేరని వర్గాలు అంటే వికీడేటాకు లింకు కలిపి, ఇంకా వ్యాసంలో చేరని వర్గాలను ఎన్నిటినైనా ఒకే క్లిక్ తో చేర్చటానికి ఈ టూల్ బాగా పనిచేస్తుంది.దీనిని అమర్చుకోవటానికి ఈ దిగువన వివరించబడింది.
# ప్రతి యూజరు కామన్ JS పేజీ సృష్టించుకునే అవకాశం ఉంది. లోగడ సృష్టించుకోని వారు ఇప్పుడు సృష్టించుకోవాలి.
#ఇది వాడుకరి పేజీకి అన్ని అనుబంధపేజీలులాగనే ఈ పేజీకూడా ఉంటుంది. వాడుకరి:యూజరు పేరు/common.js అని సృష్టించుకోవాలి.
#పేజీలో mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Saroj/CatSync.js&action=raw&ctype=text/javascript'); ఈ లింకును కాపీ చేసి, పేస్ట్ చేయాలి.
#లింకును చేర్చిన తరువాత షిప్ట్ కీని నొక్కి పెట్టి రీలోడ్ బటన్ నొక్కండి, లేదా Ctrl-shift-R నొక్కండి (యాపుల్ మాక్ బుక్ లో Cmd-shift-R నొక్కండి. ఈ సందేశం కామన్ JS పైన ఉంది పరిశీలించగలరు.
#ఏదేని ఒక వ్యాసాన్ని ఎంచుకోండి.
#ఆ వ్యాసం పైన చదువు, సవరించు, చరిత్ర వ్యూ టాబ్ మోడ్ లో చివరన ⋮ ఇలా మూడు చుక్కల మీద క్లిక్ చేయండి.
#క్లిక్ చేయగానే టూల్ బాక్స్ డ్రాప్ డౌన్ ఆప్సన్లు కనపడతాయి, వాటిలో ఈ టూల్ కు చెందిన Sync categories అనే యాక్షన్ బటన్ ఉంటుంది.
#Sync categories క్లిక్ చేసిన వెంటనే ఒక పాప్ అప్ ఆ వ్యాసంలో చేరని వర్గాలను గుర్తించి జాబితాగా మన ముందు పెడుతుంది.
#పాప్ అప్ పైన ADD అనే బటన్ మీద క్లిక్ చేయాలి. దానిని క్లిక్ చేయగానే అన్ని వర్గాలు స్యయంచాలకంగా వ్యాసంలోని వర్గాల బార్ లో చేరతాయి, అయితే ఆ వ్యాసం వికీడేటాకు లింకు అయిఉండాలి, చేర్చే వర్గాలు తెలుగు వికీపీడియాలో సృష్టించి వికీడేటాకు లింకు కలిపి ఉండాలి. మనం వికీపీడియాలో ఏదేని వ్యాసం సవరించేటప్పుడు దీని ద్వారా ఆ వ్యాసానికి చేరాలిసిన వర్గాలను చేర్చవచ్చు. దీనిని అందరూ ఉపయోగించుకొనగలరు.
దీనిమీద మీ స్పందనలు తెలియజేయగలరు. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 12:28, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:బ్రౌజరు కాషె తీసిన తరువాత పని చేస్తోంది అండి. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:44, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, చాలా ఉపయోగకరమైన టూల్ పరిచయం చేశారు. ధన్యవాదాలు.--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 14:26, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అనువాద పరికరంలో ఉన్నట్లే, ఇక్కడ కూడా, ఏ వర్గాలకైతే భాషాలింకులు ఉంటాయొ< ఆ వర్గాలను చూపిస్తుంది. వ్యాసానికి కూడా భాషా లింకులు ఉండాలి. బాగుంది [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారు. మీరు ఇలాంటి వాటి గురించి తెవికీబడిలో శిక్షణ ఇస్తే బాగుంటుంది. (అప్కోర్స్, నేర్పేందుకు మీరు సిద్ధంగానే ఉన్నా, నేర్చుకోవాలనే ఆసక్తి ఉండి, శిక్షణకు హాజరయ్యే తీరిక ఓపిక ఉన్నవాళ్ళం ఉండాలనుకోండి.)__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:37, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మీ ప్రోత్సాహమే మాకు బలం, ధన్యవాదాలు 🙏 [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:40, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఈ రచ్చబండను పాత చర్చల లోకి తరలించాక, దీన్ని రిఫరు చెయ్యడం కాస్త కష్టంగా ఉంటుంది. వీటిని [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు]] వంటి పేజీలో చేరిస్తే బాగుంటుంది. రిఫరెన్సు పరంగా ఇలాంటివి మెరుగైన పేజీలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:41, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ ఇందులో నా గొప్పేమీ లేదు. ఇది నేను మరోచోట నుండి సేకరించింది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:44, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::మీరు చేర్చటానికి నాకేమీ అభ్యంతరం లేదు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:46, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::నాకు తెలుసు మీకు అభ్యంతరం ఉండదని. :-) కానీ, నేను చేర్చను, మీరే చేర్చండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:48, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::అలాగే సార్ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:54, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మంచి టూల్ ని తీసుకు వచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు 🙏 <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 06:40, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|శ్రీనివాస్]] గారూ ఎవరో చేసినది సేకరించి మీ ముందు ఉంచాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:44, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మంచి టూల్ గూర్చి తెలియజేసినందుకు ధన్యవాదాలు➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 15:25, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: చాలా ఉపయోగకరమైన పరికరం. రామారావు గార్కి ధన్యవాదాలు--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 15:37, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@గురువులు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]]గారికి ధన్యవాదాలు.. చక్కని టూల్ నేర్పించారు.. ఇలా మరికొన్ని పరిచయం చేస్తే, ఆలస్యంగానైనా (వీలు చూసుకుని) తప్పకుండా నేర్చుకుంటాను -[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 02:28, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కొత్త వాడుకరులు, కొన్ని మెరుగుదలలు ==
{{Ping|MYADAM ABHILASH}} గారూ, మీరు తెవికీలోకి కొత్త వాడుకరులను తీసుకువస్తున్నారని మీరు గతంలో రాసిన సమాచారాన్ని ఆధారం చేసుకుని భావిస్తున్నాను. ఈ విషయంలో మీకు అభినందనలు. అయితే, కొత్తవారికి మొదట్లో తెవికీలాంటి ప్లాట్ఫాంలో నేర్చుకోవాల్సింది చాలానే ఉంటుంది. నేను చూసినంతలో వారి వ్యాసాలు సరిదిద్ది, వాటిని ఉదాహరణగా చూపిస్తూ వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో ఎలా మెరుగుపరుచుకోవచ్చో రాయాలనుకుంటున్నాను. ఒకరిద్దరితో మొదలుపెట్టాను. ఈ వాడుకరి మీరు తీసుకువచ్చినవారేనా? [[వాడుకరి_చర్చ:Mamatha123#సూచనలు,_అభినందనలు]] ఒకవేళ మీరు తీసుకొచ్చినవారే అయితే, వీరి వాడుకరి పేర్ల జాబితా ఏదైనా వికీపీడియా నేమ్స్పేస్లో కార్యక్రమం గురించి వివరిస్తూ రాస్తారా? అలాగైతే, సహాయం అందించేందుకు వీలుగా ఉంటుంది. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 11:11, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] గారూ, దయచేసి ఈ అంశం మీద ప్రతిస్పందించండి. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:26, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారు ఆలస్యంగా స్పందిస్తున్నందుకు చింతిస్తున్నాను. వాడుకరుల జాబితా కొరకు ఈ [[wmfdashboard:courses/Boli_Cheto_Foundation/Wikimedia_Internship_2026/home|ఔట్రీచ్ డ్యాష్ బోర్డ్]] చూడండి! మీ సహాయానికి ధన్యవాదాలు - [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|అభిలాష్ మ్యాడం]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 04:52, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీమీడియా సదస్సులకు హాజరైన వాడుకరులకు ==
వికీమీడియా ఫౌండేషను, తాను నిర్వహించే ప్రాజెక్టులకు సంబంధించి పలు సదస్సులను నిర్వహిస్తూ ఉంటుంది. తెవికీ తరపున కూడా ఈ సదస్సులకు వాడుకరులు హాజరౌతూ ఉంటారు. అక్కడ వారు అనేక విషయాలు నేర్చుకుంటారు. వారు అక్కడి విశేషాలను, తమతమ అనుభవాలను, తాము నేర్చుకున్న సంగతులనూ తెవికీలో రాస్తే ఆ సదస్సుకు హాజరవని తోటి సభ్యులకు ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. పరిశీలించవలసినది. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:19, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అవును @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, అందుకోసం తెవికీలో ప్రత్యేకంగా ఒక వేదిక లాంటిది ఏర్పాటుచేసుకొని అందరూ ఆ వేదికలో రాస్తే బాగుటుంది. ఎవరైనా చూడాలి అనుకున్నా అన్నీ ఒకేచోట లభిస్తాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:11, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: ఒక వేదిక ఏర్పాటుచేయమని మనవి. సదస్సులకు హాజరైన సభ్యులు ఇందులో వివరాలు, అనుభవాలు రాద్దాము.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:43, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::మంచి ఆలోచన [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:47, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఈ ఆలోచన నాకు పదేళ్ళ కిందటే వచ్చింది. 2016లో చంఢీగడ్ లో జరిగిన వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా సదస్సుకు వెళ్ళినపుడు అక్కడి విషయాలను క్లుప్తంగా [[వాడుకరి:Pranayraj1985/ప్రయోగశాల#వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా 2016లో తెవికీ బృందం|వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా 2016లో తెవికీబృందం]] అని నా ప్రయోగశాలలో రాసుకున్నాను. తరువాత దానిని వివరణాత్మకంగా రాయాలి అనుకున్నా కుదరలేదు. ఇకపై నేను హాజరయ్యే వికీమీడియా సదస్సుల గురించి తప్పకుండా రాస్తాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:15, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, సమగ్రంగా రాసారు, బాగుంది. మీరు దీనికి ఆద్యులు కాబట్టి, మీరే ఆ వేదికను మొదలుపెట్టి రాయండి.
:::::ఎప్పటివో ఇప్పుడెందుకు అనుకోకుండా, పాతవాటి గురించి కూడా గుర్తున్నంతలో రాద్దాం. ఈ పేజీ వికీపీడియా పేరుబరిలో ఉంటుంది. దానికి ఉపపేజీలుగా ఒక్కో సదస్సు గురించి రాస్తాం. ఉదాహరణకు:
:::::* ప్రధానపేజీ: '''వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు'''
:::::* ఉపపేజీ: '''వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు/2016 వికీ కాన్ఫరెన్స్ ఇండియా, చండీగఢ్'''
:::::ఈ ఉపపేజీ లింకులను ప్రధానపేజీలో పెడతాం. ఒకరి కంటే ఎక్కువ మంది హాజరైనపుడు, అదే ఉపపేజీలో వేరువేరు విభాగాల్లో తమ అనుభవాలను రాస్తారు. ఏమంటారు? అవసరమనుకుంటే ప్రధాన పేజీకి మరింత మెరుగైన పేరు పెట్టండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:04, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు సూచించనట్టుగానే పేజీని పెడుదాం. అయితే, 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు' అని పెడితే, వికీ సదస్సుల వివరాలు ఉండే పేజీ అనుకునే అవకాశం ఉంది. అయితే మనం రాసేది వికీ సదస్సుల వివరాలే కాబట్టి ఆ పేరు సరిపోతుంది. కానీ మనం వాడుకరుల అనుభవాలు కూడా రాస్తున్నాం కనుక 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు-వాడుకరుల అనుభవాలు', 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సుల అనుభవాలు', లాంటి పేర్లు ఉంటే బాగుంటుందేమో, ఇతర సభ్యుల అభిప్రాయాలు రాసాకా పేజీ పెడుదాం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 07:28, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::సూపర్, @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, మీరు చెప్పినదే కరెక్టు. అలాగే పెడదాం.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:40, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు సూచించిన పైరెండు పేర్లు అర్థవంతంగానే ఉన్నవి. ఏదైనా పర్వాలేదనిపిస్తుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:48, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, పేజీ ఒపెట్టెసి రాసెయ్యండి సార్. అంతగా అయితే, ఆ తరువాత తరలించుకోవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:53, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: ఆలోచన చాలా బావుంది. 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు-వాడుకరుల అనుభవాలు' పేరు సమగ్రంగా ఉంది.--[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:20, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గార్లకు... [[వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సుల అనుభవాలు]] అని ప్రధాన పేజీ సృష్టించాను. పరిశీలించగలరు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 13:24, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ధన్యవాదాలు.@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారూ ఈ మధ్యకాలంలో అలా వెళ్లినవారు మీ దృష్టిలో ఉంటే వారి వాడుకరి చర్చాపేజీలో కోరగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:58, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఇటీవల జరిగిన వికీ కాన్ఫరెన్స్ ఇండియాలో పాల్గొన్న తెవికీ సభ్యుల చర్చాపేజీలో రాశాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:50, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్-2 ==
సభ్యులకు నమస్కారం, మీ అందరి మద్దతుతో 2023 జూలైలో నేను [[వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్|తెలుగు వికీపీడియా అధికారి హోదా]] పొంది, బాధ్యతలు నిర్వర్తించాను. 2025 ఏప్రిల్ నుండి 2026 ఆగస్టు వరకు 16 నెలలపాటు నా వ్యక్తిగత కారణాల వల్ల తెవికీ నిర్వహణలో క్రియాశీలకంగా పని చేయలేకపోయాను.
మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి, వికీలో క్రియాశీలకంగా లేని అధికారులును తొలగించే క్రమంలో 2026 జూన్ 11న నా అధికార అనుమతులను కూడా తీసేసారు. అయితే, ఇకపై నేను అధికారిగా చురుగ్గా పనిచేయాలనుకుంటున్నాను కాబట్టి, తెవికీ నిమయాలను అనుసరించి నేనే మళ్ళీ అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి చేస్తూ [[వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్-2]] పేరున మరో ఉపపేజీ తయారుచేశాను. ఆ ఉపపేజీని పరిశీలించి 2026 అక్టోరు 15వ తేదిలోపు తమ మద్దతును తెలుపవలసిందిగా సముదాయ సభ్యులను కోరుతున్నాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 07:51, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# :సరే నండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:37, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# హండ్రెడ్ వికీడేస్ చాలెంజ్ టైటిల్ విన్నర్ [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] గారు ఆదర్శంగా పది సంవత్సరాలు ప్రతి రోజూ ఒక ఆర్టికల్ రాసిన ఘనత సాధించిన మీకు ముందుగా శుభాకాంక్షలు. అదే స్పూర్తితో నేను రోజుకో వ్యాసం రాస్తూ ఐదవ సంవత్సరంలో కొనసాగుతున్నాను. అధికార హోదా కొరకు [[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్ 2.O]] గారికి నా సంపూర్ణ మద్దతు - [[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 01:39, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#:బావుందండి. అభినందనలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:07, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#::ధన్యవాదాలు మేడం గారు..! [[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 08:39, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కొత్త ట్వింకిల్ ==
కొత్త ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ స్థాపన పూర్తయింది. అందరికీ అది అందుబాటులో ఉంది. దానికి గుర్తు ఏంటంటే..
#. పైన ఉండే పేజీ లింకుల చివర TW అనే అనే లింకు పక్కన డౌన్ యారోతో కనిపిస్తుంది. దాన్ని నొక్కితే మెనూ కనిపిస్తుంది. పక్కనున్న బొమ్మ చూడండి. [[File:TW link screenshot.png|right|thumb]]
#. ఆ మెనూలో ఏయే లింకులు ఉంటాయి అనేది మీరు ఉన్న పేజీని బట్తి ఉంటుంది. అంటే వ్యాసం పేజీలో ఉండే మనూకు, వాడుకరి పేజీలో ఉండే మెనూకూ తేడా ఉంటుందన్న మాట.
#. ఆ మెనూ లోని లింకులను నొక్కినపుడు, సంబంధిత పనికి సంబంధించిన పేజీ తెరుచుకుంటుంది (ఉదా: config) లేదా డయలాగు పెట్టె తెరుచుకుంటుంది (ఉదా:CSD)
#. config నొక్కినపుడు, కాన్ఫిగరేషను పేజీ తెరుచుకుంటుంది. అందులో పొడుగాటి కాన్ఫిగ్ ఫారము తెరుచుకుంటుంది. అందులో మీ సెట్టింగులను పెట్టుకోవచ్చు. ఆ ఫారానికి దిగువన ఉన్న Save changes బొత్తాన్ని నొక్కినపుడు ఆ సెట్టింగులు [https://te.wikipedia.org/wiki/ప్రత్యేక:MyPage/twinkleoptions.js మీ స్వంత twinkleoptions.js] అనే పేజీలో సేవవుతాయి. ఆ సెట్టింగులను మార్చుకున్నపుడల్లా ఆ పేజీలో సేవవుతూ ఉంటాయి.
[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, [[వాడుకరి:వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారూ కాన్ఫిగ్ లింకును కూడా పరీక్షించండి. ఈ పనిలో పాల్గొన్న మీకు ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:55, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:chaduvari|చదువరి]] గారూ ఎంతో కాలం నుండి మూలనపడ్డ ట్వింకిల్ ఆప్షన్స్ శ్రమ తీసుకుని పునరుద్ధరణ గావించినందుకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:08, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:డైలాగ్ పెట్టెలు తెరవడం వరకూ ఫంక్షనాలిటీ పనిచేస్తోంది. కానీ అక్కడి నుండి ముందుకు పోతే లోపం తలెత్తుతోంది. దాదాపుగా అన్నీ కూడా ఒకే లోపం. చాట్గుప్తా గారిని అడుగుతున్నాను. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:02, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ఇది కూడా పరిష్కారమైంది. నేను రెండు మూడు పరీక్షలు చేసాను, బాగానే పని చేసాయి. మీరు కూడా పరీక్షించండి. సమస్యలుంటే ఇక్కడ రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:27, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:49, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::స్వాగత మూస, PROD ట్యాగులను చేర్చినపుడు అవి పనిచేయడం లేదు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:52, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::నాకు కూడా పలుమార్లు ప్రయత్నం చేసినా ఫలించలేదు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:59, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఏది ఫలించలేదు? మిగతావి కూడా పరీక్షించారా? కొంచెం వివరంగా రాయవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:07, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నేను కొత్తవాడుకరికి [[వాడుకరి చర్చ:Palle Bheemsen]] స్వాగత సందేశం పంపించటానికి WEL చెప్పటానికి ప్రయత్నించగా {{subst:undefined}} అనే మూస చేరుతుంది. గతంలో మనకు వచ్చే సందేశం రాలేదు. ఒకవేళ నేను ఏమైనా తప్పు చేసానా? [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:12, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ wel నొక్కినపుడు వచ్చిన డయలాగ్ పెట్టెలో ఏ మూసను ఎంచుకున్నారు?__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:23, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మీ సమాధానం కోసం చూస్తున్నాను. అదే పేజీలో నేను స్వాగత సందేశం పెట్టాను. నాకు లోపం తలెత్తలేదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:28, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మీరు సమాధానం రాసే లోగా నేను మీ twinkleoptions.js ను చూసాను. అందులో మీరు welcome చేసేందుకు ఒక మూస పేరు కనబడలేదు నాకు. వికీపీడియా:Twinkle/Preferencesపేజీ తెరిచి అందులో వికీపీడియా:Twinkle/Preferences అనే చోట స్వాగతం మూస పేరు ఇవ్వండి. సేవ్ చేసి అప్పుడు మళ్ళీ ప్రయత్నించండి.
:::::::::మిగతా విశేషాలు పరీక్షించారో లేదో, అవి పనిసేస్తున్నాయో లేదో మీరు రాయలేదు. వాటి సంగతి కూడా రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:53, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ సందేశం ఇవ్వటానికి ఆలస్యం అయినందుకు క్షమించాలి.Type of welcome:Non-English Welcomes అనే ఆప్సన్ ఎన్నుకున్నాను.వాడుకరి చర్చాపేజీలో ఇలా వస్తుంది. {{subst:welcomeen}} ఈ మూసలో welcomeen చివరి en ను తొలగిస్తే అప్పుడు మామూలుగా ఆహ్వాన సందేశ చూపిస్తుంది. వికీపీడియా:Twinkle/Preferencesపేజీ తెరిచి అందులో వికీపీడియా:Twinkle/Preferences అనే చోట స్వాగతం మూస పేరు ఇవ్వండి. ఈ మార్పులు నేను చేయలేకపోయాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:36, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, Type of welcome లో Non-English Welcomes అనేది ఎంచుకున్నారా? బహుశా అదే సమస్యబయి ఉండవచ్చు. ఇతర మెనూ అయిటములు పని చేస్తున్నాయో లేదో చూడండి. అన్నీ పరీక్షించండి సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:35, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] మస్యలన్నింటినీ ఒకేసారి పరిష్కరిద్ధాం సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:37, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ కాస్త సమయం పడుతుంది, నేను సందర్బాన్నిబట్టి పరీక్షించి ఒకచోట నోట్ చేసి చర్చలో ప్రవేశపెడతాను. గతంలో డైలాగ్ బాక్స్ లో ఎంపికలు ఎంచుకునే పనిలేదు. నేరుగా WEL క్లిక్ చేసి SUBMIT నొక్కగానే సందేశం చూపించేది. అది ఎవరికైనా సులభంగా ఉండేది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:08, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::::సర్లే @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|సార్]].__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:13, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ స్వాగతం పనిచేసింది. తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు (ద-ధ) అనే పేజీలో csd, prod రెండూ పెట్టాను. ఇప్పుడు ఆ పేజీని రామారావు గారు తొలగించారు. మిగతావి కూడా పరీక్షించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:09, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ wel నొక్కినపుడు {{subst:undefined}} అని వస్తుంది. ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 07:49, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, wel నొక్కినపుడు వచ్చిన డయలాగ్ బాక్సులో ఏ వికల్పాన్ని ఎంచుకున్నారు?__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:25, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, మీ [[వాడుకరి:K.Venkataramana/twinkleoptions.js]] పేజీని ఇంకా సృష్టించలేదు. మీరు [[వికీపీడియా:Twinkle/Preferences]] పేజీలో ఉన్న ఫారంలో వికల్పాలను ఎంచుకుని సేవ్ చేంజెస్ నొక్కండి. అప్పుడు వాడుకరి:K.Venkataramana/twinkleoptions.js పేజీ ఉనికి లోకి వస్తుంది. అప్పుడు మళ్ళీ ట్వింకిల్ మెనూను పరీక్షించండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:39, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అందరికీ ఒక విన్నపం. ట్వింకిల్ పనిచేస్తోంది. దానికి గుర్తు - ప్రతి పేజీ లోనూ TW అనే ట్వింకిల్ ట్యాబు కనిపిస్తుంది.
:* దాని కింద మెనూ ఉంటుంది. ఆ మెనూ లో ఉండే ఐటములు పేజీని బట్టి మారుతాయి. వ్యాసం పేజీలో కొన్ని ఐటములుంటే, వాడుకరి పేజీలో వేరే ఐటములుంటాయి.
:* ఆ మెనూ ఐటముల్లో చివర config అనే ఐటము ఉంటుంది.
:* ముందు దాన్ని నొక్కి, అప్పుడు వచ్చే పేజీలోని ఫారములో మీ అభిరుచులను ఎంచుకోండి. welcome అనే విభాగంలో కొత్త వాడుకరులని స్వాగతించే మూస పేరును ఇవ్వండి.
:* ఆ ఫారాన్ని భద్రపరచండి.
:* ఇక ఏదో ఒక పేజీ తెరిచి, మెనూ లోని అంశాలను పరీక్షించండి. (పరీక్షించే ముందు, మెనూ ఐటము ఏం పని చేస్తుందో తెలుసుకుని, అది సరైన పని అయితేనే పరీక్షించండి.)
:ఫలితాలు ఎలా ఉన్నాయో ఇక్కడ రాయండి. ముఖ్యంగా ఇబ్బందులు ఎదురైతే తప్పకుండా రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:02, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]], [[User:Pranayraj1985]], [[వాడుకరి:K.Venkataramana]] గార్లకు - కొత్త ట్వింకిల్లో చేసిన పరీక్షల వివరాలను [[వికీపీడియా చర్చ:ట్వింకిల్/కొత్త ట్వింకిల్ 2026]] పేజీలో రాయవలసినది. __[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:21, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అలాగేనండీ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:51, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండి @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:35, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''
Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary.
The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/>
Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes.
Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 09:29, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 -->
== నాకు ఇచ్చిన ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ==
[[వాడుకరి:రవిచంద్ర]] గారూ, కొత్త ట్వింకిల్ స్థాపన పూర్తైంది. నాకు ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. నా పరీక్షల్లో అన్ని మెనూలూ పనిచేస్తున్నై. అయితే, కొన్ని మెనూలు నిచెయ్యడం లేదని కొందరు అన్నారు. అవి పనిచెయ్యకపోవడానికి కారణం, ట్వింకిల్ లోపం కాదని నేను అనుకుంటున్నాను. పరీక్షలో వివిధ వికల్పాలను ఎంచుకుని చూడడానికీ, అలాగే అన్ని అంశాలనూ పరీక్షించడానికీ ఇంకా సమయం పట్టేట్టుంది. అవన్నీ చేసాకనే సమస్యపై స్పష్టత వస్తుంది. అప్పుడు మీడియావికీ పేజీల్లో మార్పులెమైనా చెయ్యాల్సి వస్తే, నాకు మళ్ళీ ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. లేదా ఇప్పుడే పొడిగించాలి. గమనించవలసినది. ధన్యవాదాలు.__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:27, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:కొంతకాలం పొడిగిస్తేనే మంచిదని నా అభిప్రాయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:01, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::మళ్ళీ ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇవ్వడం కంటే, ఇప్పుడిచ్చిన అనుమతుల కాలం పొడగిస్తే సరిపోతుంది.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:38, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ఇదే సమయంలో @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారు అవకాశం ఉంటే ట్వింకిల్ ఆప్షన్స్ మీద ఒక క్లాస్ తీసుకుంటే బాగుంటుంది అని నా అభిప్రాయం. ఈ మధ్య కాలంలో ట్వింకిల్ వాడటం తగ్గింది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:21, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::సరే [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|సార్]]___ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 13:23, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::మీ అంగీకారం తెలిపినందుకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:22, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారు ధన్యవాదాలు. ఈ ఆదివారం వీలవుతుందా? [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:38, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారూ, అలాగేనండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 03:57, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మరో నెల రోజులు మీకు ఇంటర్ఫేస్ అడ్మిన్ బాధ్యతలు పొడిగించాను. ట్వింకిల్ ని మరింత మెరుగ్గా తీర్చిదిద్దండి. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 16:55, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]],@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]]@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]]: Wel, Warn మెనూలు కూడా పనిచేస్తున్నాయి. ఇప్పుడు ట్వింకిల్ అభిరుచులు సెట్ చేసుకోకపోయినా అవి పనిచేస్తాయి. వాటిని మళ్ళీ పరీక్షించవలసినది. అలాగే ఇతర మెనూలను కూడా మళ్ళీ పరీక్షించండి; తద్వారా ఇప్పుడు చేసిన మార్పుల వలన ఇదివరలో పనిచేసినవి, ఇప్పుడు కూడా పనిచేస్తున్నాయని నిర్థారించుకోవచ్చు. ఫలితాలను, మామూలుగానే [[వికీపీడియా చర్చ:ట్వింకిల్/కొత్త ట్వింకిల్ 2026]] పేజీలో రాయండి. ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:06, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ఈ రోజు చూస్తే Wel పనిచేస్తోందండి. ఇంతకు ముందు చేయలేదు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:15, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::గతంలో పనిచేసిన విధంగా యిప్పుడు పనిచేస్తుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:19, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ఇప్పుడు Wel, Warn మెనూలు, వ్యాసాలలో tag మెనూ కూడా పనిచేస్తున్నాయి. ఇదివరకు పనిచేయలేదు. ధన్యవాదాలు ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 10:56, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::[[ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] వ్యాసంలో PROD, XFD ట్యాగులను చేర్చాను. వ్యాస పేజీలో, వాడుకరి చర్చా పేజీలో [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] లింకు వచ్చింది. అదే విధంగా మూసను చేర్చినపుడే [[వికీపీడియా:Articles for deletion/ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] పేరుతో కొత్త పేజీ సృష్టించబడింది. ఏదైనా ఒకటి ఉండేటట్లు సరిచేయండి.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 12:26, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఇప్పుడు వాడుకరి పేజీలో Wel, Warn మెనూలు, వ్యాసాలలో tag మెనూ కూడా పనిచేస్తున్నాయి. అయితే, వెల్ కం చెప్పినపుడు నా సంతకం రాలేదు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:41, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, అది మూస సమస్య అండీ, ట్వింకిల్ది కాదు. వెల్కం మూసలు చాలానే ఉన్నాయి గదా, మీరు ఏ మూసను ఎంచుకున్నారో ఒకసారి చూడండి. క్లుప్తస్వాగతం వంటి మూసల్లో సంతకం ఉండదనుకుంటాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:04, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, కొత్త ట్వింకిల్ కోసం అనేక పేజీలను దిగుమతి చేసుకున్నాం. గతం లోని ఫైలులో చేసుకున్న అనేక అనువాదాలను ఈ కొత్త ఫైళ్ళలో తిరిగి చేసుకోవాలి. అవి ఇంకా చెయ్యలేదు. ముందు అన్ని మెనూలు పనిచేసే స్థితికి తెచ్చాక, అనువాదాలు, వికీకరణ, తెవికీకరణ చేద్దామనుకున్నాను.
::::అలాగే, అనేక మూసలను కూడా దిగుమతి చేసుకోవాల్సి ఉంది. బహుశా వాటిలో కొన్ని మూసలను కూడా అనువదించాల్సి ఉంది. (వాటి అనువాదం నేను ఒక్కడినే చెయ్యలేను. అందరూ తలా ఒక చెయ్యివెయ్యాలి.) అవి కూడా దిగుమతి అయ్యాక, అన్నీ ఒకసారే చేద్దామని అనుకున్నాను.
::::ప్రస్తుతానికి అన్ని మెనూలు పనిచేస్తున్నట్లే రిపోర్టులు వస్తున్నాయి కాబట్టి, ఇక అనువాదాలు చెయ్యడం మొదలెట్టవచ్చు. ప్రస్తుతం మీరు చూపిన పేజీ పేరును ఎన్వికీ నుండి తెవికీ పేజీ పేరుకు మార్చాను. ఒకసారి మళ్ళీ పరీక్షించి చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:34, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, వ్యాసాలలో XFD ట్యాగు చేర్చినపుడు, [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/పెద్ద భాషా నమూనాలు]] తో పాటు [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీలు సృష్టించబడ్డాయి. అందులో [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీలో [[వికీపీడియా:Articles for deletion/పెద్ద భాషా నమూనాలు]] అని వస్తుంది. దానిని సరిచేయగలరు. [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీకి సరైన వర్గం కూడా చేర్చేటట్లు సరిచేయగలరు. ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 02:27, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: [[పి. సుధీర్ కుమార్]] వ్యాసంలో XFD ట్యాగు చేర్చినపుడు, వాడుకరి చర్చా పేజీలో [[Wikipedia:Articles for deletion/పి. సుధీర్ కుమార్]] పేజీ లింకు వస్తుంది. దానిని కూడా సరిచేయగలరు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 02:33, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు - పేజీ సృష్టింపు ==
తెవికీలో చేయాల్సిన పనులను ఒకే చోట నమోదు చేయడానికి [[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] పేజీని సృష్టించాను. సభ్యులు తమకు తెలిసిన లేదా గుర్తుకు వచ్చిన పనులను ఆ పేజీలో చేర్చవలసిందిగా కోరుతున్నాను. ఇలాంటి పేజీ ఆంగ్ల వికీపీడియాలో కూడా ఉంది. పేజీ నిర్వహణకు అంటే సమాచారం ఎలా చేర్చాలి పట్టికలో లేక ఇతరత్రా మార్గాలు ఏమైనా ఉంటే తెలుపగలరు ([[:en:Wikipedia:To-do list]]). [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:07, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగే అండి. మొదలు పెట్టాను మెల్లగా. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 19:44, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:41, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఒక వివరణ:
:ఇక్కడ మన సృష్టించుకున్న [[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] పేజీలో చూపిస్తున్నది వేరు, {{tl|To do}} జాబితా, దాని లక్ష్యం, దాన్ని సృష్టించే పద్ధతి ఇవన్నీ వేరు. ఈ టుడూ జాబితాను పేజీకి ఉపపేజీగా సృష్టిస్తాం. ఉదాహరణకు [[అల్లూరి సీతారామరాజు]] పేజీకి టుడూ జాబితా తయారు చేసేందుకు [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు]] అనే పేజీకి [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు/To do]] అనే ఉపపేజీని సృష్టిస్తాం (ఈ ఉపపేజీని చర్చ పేజీకి అనుబంధంగా సృష్టిస్తాం, వ్యాసం పేజీకి కాదు. వ్యాసం పేజీకి ఉపపేజీలుండవు). ఆ తరువాత [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు]] పేజీలో {{tl|To do}} అనే మూసను చేరుస్తాం. ఆ ఉపపేజీలో రాసిన సమాచారాన్ని ఈ చర్చ పేజీలో ఒక పెట్టెలో కనబడుతుంది. ఉదాహరణ కోసం [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari]] పేజీ చూడవచ్చు:
:* [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari/To do]] అనే ఉపపేజీలో చెయ్యాల్సిన పనుల జాబితా ఉంది.
:* [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari]] పేజీలో {{tl|To do}} అనే మూసను పెట్టి పై జాబితాను ఒక పెట్టెలో ప్రముఖంగా కనబడేలా చూపించాను.
:ఈ జాబితా, ప్రధానబరి లోని పేజీల్లో కొలాబొరేషనుకు తోడ్పడుతుంది. [[:en:Wikipedia:To-do list]] పేజీలో ఈ పద్ధతిని వివరించారు. అందుకోసం వాళ్ళు ఆ పేజీకి అనుబంధంగా [[:en:Wikipedia:To-do list/to do]] అనే ఉపపేజీని సృష్టించి, అందులో రాసిన జాబితాను [[:en:Wikipedia:To-do list]] పేజీలో చూపించారు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:33, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ ఈ విషయం గురించి ట్వింక్విల్ శీక్షణాతరగతులలో కూడా @[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] మేడమ్ గారిని ఉద్దేశించి ప్రస్తావించారు. నా వివరణ ఇవ్వటానికి ఎందుకో ఆడియో పనిచేయలేదు. మరలా వివరంగా చర్చాపేజీలో వివరించినందుకు ధన్యవాదాలు. [[:en:Wikipedia:To-do list]] కు కలిపిన వికీడేటా లింకు తొలగించాను.[[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] అనే శీర్షికను దారిమార్పులేకుండా ఆ పేజీని దానిలో ఉన్న వివరాలకు అనుగుణంగా [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] గా మార్చాను. ఆ పేజీ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం కూడా వివరించాను. నేను 2019 డిసెంబరు నుండి ఇలాంటి సమస్యలను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు/పరిశీలించవలసిన పేజీలు]] అనే సాండ్ బాక్స్ పేజీలో నోటు చేస్తున్నాను. నా పేజీలో రాస్తే ఎవ్వరూ చూడరని, ఇలాంటి సమస్యల పరిష్కారం ఏ ఒక్కరివల్లనో కావనే ఉద్దేశ్యంతో [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] పేజీలో రాసాను. ఈ పేజీని గురించి మీరు ఇంకా ఏమైనా సూచనలు ఇవ్వగలరని ఆశిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:16, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, టుడూ పేజీ ఉద్దేశం ఏమిటనేది వివరించదలచాను తప్ప, మీరు సృష్టించిన పేజీ అవసరం లేదని కాదు. ఆ పేజీని అదే పేరుతో ఉండనివ్వండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:43, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::[[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] ఇలా మార్చానండీ, ఎందుకంటే ముందు, ముందు, [[:en:Wikipedia:To-do list/to do]] దీనికి అవరోధంకాకుండా ఉండాలి. ఇలా ఉన్నా [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] పర్వాలేదు అనుకుంటున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:31, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీబడి-తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు-ట్వింకిల్ ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో [[వికీపీడియా:తెవికీ బడి/శిక్షణా కార్యక్రమాలు/2026|తెవికీబడి]] వేదిక ద్వారా " '''తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు-ట్వింకిల్"''' అనే అంశం మీద చదువరి గారు శిక్షణ ఇస్తారు. '''తేదీ 18.10.2026, సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.''' గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికిమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:40, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== మాడ్యూల్:User కంటెంట్ మోడల్ మార్చాలి. ==
[[మాడ్యూల్:User]] అనేది సరిగ్గా పనిచెయ్యడం లేదు. అది వాడినపుడు, Script error: No such module "user".. అనే లోపాన్ని చూపిస్తోంది. కారణం తెలియలేదు. కానీ దాని కంటెంటు మోడలు "వికీపాఠ్యం" అని ఉంది. ఇతర మాడ్యూళ్ళ మోడలు Scribunto module అని ఉంది. బహుశా ఇదే కారణం కావచ్చు. దాని కంటెంటు మోడలును మార్చే అనుమతులు నాకు లేవు. ఆ మార్పు చెయ్యవలసినదిగా నిర్వాహకులకు అభ్యర్థన. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:48, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, దీనిని ఎలా చేయాలో చెబితే నేను చేస్తాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:41, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::నేను చేసాను. చేసి కూడా 4 రోజులకు పైగా అయింది.[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:30, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వర్గాల నామకరణ విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు — మొదటి దఫా చర్చకు ఆహ్వానం ==
తెవికీలో వర్గాల నామకరణంలో స్థిరత్వం లోపించడం వల్ల, ఒకే విషయానికి సంబంధించిన వర్గాలు రెండు, మూడు వేర్వేరు పేర్లతో విడిపోతున్న సమస్యపై, తగిన విధాన నిర్ణయాలు ప్రతిపాదించే ఉద్దేశంతో గౌరవ సముదాయ సభ్యులు [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|ఇక్కడ]] ఇప్పటికే ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు వెల్లడించిన సంగతి మనందరికి తెలుసు. అందులో గుర్తించిన సమస్యలు చాలానే ఉన్నాయి. అయితే వాటన్నింటినీ ఒకేసారి చర్చకు పెడితే గందరగోళం, అనిశ్చితి ఏర్పడే అవకాశం ఉందని భావించి, ప్రస్తుతానికి మూడు విభాగాలపై మాత్రమే [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ#వర్గాల నామకరణ విధాన ప్రతిపాదనలు|విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు]] చర్చను ప్రవేశపెడుతున్నాను. దీనిపై గౌరవ సముదాయ సభ్యులు ప్రతిపాదిత వర్గాలపై, విధివిధాన నిర్ణయాలపై స్పందించగలరని కోరుచున్నాను.
గమనిక:ఈ చర్చ ఈ రోజు నుండి 2026 అక్టోబరు 31 వరకు 2 వారాల పాటు తెరిచి ఉంటుంది. ఆలోపు వచ్చిన అభిప్రాయాల ఆధారంగా ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడిన నిర్ణయాలను అధికారిక విధానంగా నమోదు చేస్తాం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:08, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:03, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== "from నెల సంవత్సరం" లాంటి ట్రాకింగు వర్గాలు ==
మనకు అనేక ట్రాకింగు వర్గాలున్నాయి. ఇవి దాదాపుగా అన్నీ మూసల ద్వారానో, మాడ్యూళ్ళ ద్వారానో పేజీల్లో చేరేవే. ఎన్వికీ నుండి ఆయా మూసలను దిగుమతి చేసుకుని, వాటిని వాడినపుడు ఈ వర్గాలు ఆటోమాటిగ్గా పేజీల్లో చేరతాయి. వీటి పేర్లు చాలావరకు ఇంగ్లీషు లోనే ఉంటాయి, తెలుగీకరించినవి బహు తక్కువ; అవసరం కూడా అంతగా లేదు. వీటిలో కొన్ని వర్గాలు ఎర్రవర్గాలు కాగా, కొన్ని నీలి వర్గాలు.
కొన్ని ఉదాహరణలు:
* వర్గం:Articles containing potentially dated statements
* వర్గం:Articles with dead external links
* వర్గం:All articles needing additional references
* వర్గం:Articles with unsourced statements
* వర్గం:మౌలిక పరిశోధన కలిగివున్నాయని అనుమానమున్న వ్యాసాలు
* వర్గం:ప్రచార ధోరణిలో ఉన్న వ్యాసాలు
* వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు
ఇలాంటి వర్గాలన్నీ తెవికీకి ప్రయోజనం కలిగించేవే. తెవికీ నిర్వహణలో ఉపయోగపడేవే. వీటితో మనకు సమస్య లేదు, ఇవి ఉండాల్సిందే.
అయితే ఇదే ప్రయోజనం కోసం ఉద్దేశించిన వర్గాలు వేరేవి కూడా ఉన్నాయి. అవి కూడా ఇవే పేర్లతో ఉంటాయి, కాకపోతే చివర్లో from జనవరి 2025, from మే 2022 ఇలాంటివి చేర్చి ఉంటాయి. వి కూడా మూసల ద్వారానే వస్తాయి. ఉదాహరణకు -
* వర్గం:Articles containing potentially dated statements from జనవరి 2025
* వర్గం:Articles with dead external links from మే 2018
* వర్గం:All articles needing additional references from జనవరి 2012
* వర్గం:Articles with unsourced statements from జనవరి 2025
* వర్గం:మౌలిక పరిశోధన కలిగివున్నాయని అనుమానమున్న వ్యాసాలు from జనవరి 2025
* వర్గం:ప్రచార ధోరణిలో ఉన్న వ్యాసాలు from జనవరి 2025
* వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు from జనవరి 2025
నిర్వహణ పని ఆలస్యమై, పేరుకుపోయిన పనులను అవగొట్టేందుకు గాను, సీనియారిటీని బట్టి ప్రయారిటీ ఇచ్చేందుకు ఈ వర్గాలు పనికొస్తాయి. అంటే వర్గం:Articles with unsourced statements from జనవరి 2012 అనే వర్గంలో ఉన్న వ్యాసాలు ఎప్పుడో 2012 జనవరి నుండి మెరుగుదల కోసం వేచి చూస్తున్నాయన్నమాట. ఇంగ్లీషు వికీలో నిర్వహణ సరిగా చెయ్యకపోతే బ్యాక్లాగు బాగా పెరిగిపోతుంది కాబట్టి, వాళ్ళు ఈ ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. అలా చాన్నాళ్ళుగా వేచి చూస్తున్నవాటిపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టి వాటిలో తగు సవరణలు చేసి, సంబంధిత మూసను తీసేస్తారు, తద్వారా ఆ పేజీ ఈ వర్గం లోంచి పోతుంది. ఆ విధంగా ఈ వర్గం ఖాళీ అయ్యాక దాన్ని తొలగిస్తారు. ఇక ఆ వర్గంలోకి కొత్తగా వ్యాసాలు వచ్చి చేరే అవకాశమే లేదు కాబట్టి (2012 జనవరి ఇక ఎప్పటికీ తిరిగి రాదు కదా!) ఆ వర్గం అవసరమే లేదు ఇక.
అవే మూసలను మనమూ దిగుమతి చేసుకున్నాం కాబట్టి, ఆ మూసలను వాడినపుడు తెవికీలోనూ ఆటోమాటిగ్గా ఆ వర్గాలు పుట్టుకొస్తాయి. కానీ, వీటి అవసరం మనకు ఉందా అంటే, ఖచ్చితంగా లేదు అని చెప్పలేం గానీ, వాటి వలన కలుగుతున్న ప్రయోజనం బహు స్వల్పం. వాటి వలన ఇబ్బందులు కూడా ఉన్నాయి. అవి:
* మనకు బ్యాక్లాగులు ఉంటాయి గానీ, వాటిలో ఉండే వ్యాసాల సంఖ్య బహుస్వల్పం. ఇలాంటి ట్రాకింగు వర్గాలు మనకు దాదాపు 900 ఉంటే వాటిలో దాదాపు 700 వర్గాల్లో ఉన్న పేజీలు 10 లోపే.
* వీటి వలన మనకు నిర్వహణ పని ఎక్కువౌతోంది.
** ఈ వర్గాలను ఖాళీ చేసాక, తొలగింపు మూస పెట్టాలి
** వాటిని తొలగించాలి.
:ఈ పని చెయ్యడానికి ఎన్వికీలో బాట్లున్నై.
* ఈ వర్గాల్లోని పేజీలన్నీ మూల వర్గంలో ఎలాగూ ఉంటాయి. అంటే, "వర్గం:Articles containing potentially dated statements from జనవరి 2025" అనే వర్గం లోని పేజీలన్నీ "వర్గం:Articles containing potentially dated statements" అనే వర్గంలోనో "వర్గం:All Articles containing potentially dated statements" అనే వర్గం లోనో ఉంటాయి. కాబట్టి, ఈ "from నెల సంవత్సరం" వర్గాలు లేకపోయినా పర్లేదు.
* పైగా, పై 900 "from నెల సంవత్సరం" వర్గాల్లో దాదాపు 800 వర్గాలకు అసలు పేజీయే లేదు అంటే అవన్నీ ఎర్రవర్గాలే!
ఈ కారణాల వలన ఈ వర్గాలు అనవసరం అనీ, ప్రస్తుతమున్నవాటిని తొలగించవచ్చనీ, ఇకముందు సృష్టించనక్కరలేదనీ నా ఉద్దేశం. తొలగించడానికి పెద్దగా శ్రమ పడేది కూడా ఏమీ లేదు. పరిశీలించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:40, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:చాలా ముఖ్యమైన విషయంపై చర్చను లేవదీసినందుకు @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గార్కి ధన్యవాదాలు. నేను, ఈరోజు ఉపయోగించని వర్గాలు ప్రత్వేక పేజీలలోని ఇలాంటి 28 ఖాళీ వర్గాలకు CSD మూస పెట్టాను. నేరుగా తొలగించవచ్చు, కానీ ఇంకొకరు తొలగించగలరు అని మూస పెట్టాను. అయితే మీరు చెప్పే కోరిన వర్గాలు పేజీలో ఎక్కువ భాగం ఎర్రలింకులతో వ్యాసపేజీలకు లింకులు ఉన్నవి, లేదా నేరుగా వ్యాసాలలో కనపడుతుంటాయి. కొన్నిటికి ఎవరోఒకరు సృష్టించిన వర్గాలు సుమారు 60 వర్గాలకు పైగా ఉనికిలో ఉన్నవి.ఇవి దాచిన వర్గాలలో ఉన్నవి. దీనిమీద మీరు మార్గనిర్దేశనం ఇవ్వగలరు. ఈ పనికి నావంతు సహకారం అందించగలను. వ్యాసాలలో అనవసరమైన నిర్వహణ వర్గాలు కనపడే భాద తప్పి వ్యాసాలు నాణ్యతగా ఉండగలవు. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:36, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగే.. ఫలానా భాషలో మూలాలు ఉన్న పేజీలు, ఫలానా భాషలో పాఠ్యమున్న పేజీలు అంటూ కొన్ని వర్గాలున్నాయి. ఇవి మొత్తం 677 ఉన్నాయి. వీటిలో 448 వర్గాలు, వ్యాసంలో ఫలానా భాషలో పాఠ్యం ఉంది అని చెప్పేవి కాగా మిగతా 229, ఫలానా భాషలో మూలాలున్న వ్యాసాలు అనే వర్గాలు. వీటిలో 535 ఎర్రవర్గాలు. ఫలానా భాషలో మూలాలుంటే ఏంటి? అది తెలిస్తె తెవికీకి ఏవిధంగా ఉపయోగం? వీటిని బట్టి మనం ఏమైనా నిర్వహణ పనులు చేస్తామా? లాటిన్ భాషలో పాఠ్యమున్న పేజీలు 143 ఉన్నాయంట. ఈ సమాచారాన్ని బట్టి ఏ చర్యలు తీసుకుంటాము? ఇతర భాషల లోని మూలాన్ని తీసేసి దాని స్థానంలో తెలుగు మూలాన్ని చేరిస్తే ప్రయోజనమే గానీ, ఆ పని చేస్తున్నామా అనేది ఆలోచించాలి.
:ఇపుడు కింది వర్గాలు చూడండి:
:* CS1_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en) - 44723 పేజీలు
:* CS1_అమెరికన్_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en-us) - 7008 పేజీలు
:* CS1_Indian_English-language_sources_(en-in) - 4887 పేజీలు
:* CS1_బ్రిటిష్_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en-gb) - 2449 పేజీలు
:దాదాపు గత దశాబ్దంగా మనం రాస్తూ ఉన్న వ్యాసాల్లో 90% కి పైగా ఎన్వికీ నుండి అనువదించినవే అయినపుడు మూలాలు ఇంగ్లీషులో ఉండడంలో ఆశ్చర్యమేమీ లేదు. పైన ఇచ్చినవి పేజీల సంఖ్యలు, మూలాల సంఖ్యలు కాదు. ఒక్కో పేజీలో సగటున 5 మూలాలు ఉన్నాయనుకున్నా, మార్చాల్సిన మూలాలు లక్షల్లో ఉంటాయి. వీటిని తీసేసి, తెలుగు మూలాలను చేరుస్తామా?
:ఎన్వికీలో సాధారణంగా ఇంగ్లీషు మూలాలే చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి. అంచేత ఇతర భాషల్లోని మూలాలను ట్రాకు చేస్తే వాటిని వీలైనపుడు మార్చుకోవచ్చు. కానీ మనకు అలాక్కాదు, మనకు తెలుగులో ఉండే మూలాలు చాలా తక్కువ, ఇంగ్లీషు మూలాలే ఎక్కువగా ఉంటాయి. వీటి స్థానంలో తెలుగు మూలాలు చేర్చడంపై సమయం పెట్టడం వలన తెవికీకి కలిగే ప్రయోజనం తక్కువ అని నా ఉద్దేశం. పైగా ఆ మూలాలు తెలుగులో దొరకవు; మహా అయితే ఒక ఐదారు శాతం దొరుకుతాయేమో! ఒక పని చేయగలమా అనేది మాత్రమే కాదు, ఆ పని చేయడం వల్ల ఎంత ప్రయోజనం కలుగుతుంది, దానికి ఎంత సమయం వెచ్చించాలి అనేది కూడా మనం ఆలోచించాలి.
:వీటిపై పనిచేసి (ఉదాహరణకు 535 ఎర్రవర్గాలకు పేజీలు సృష్టించడం), అనవసరమైన నిర్వహణ పనులకు సమయం వెచ్చించకుండా ఉండటమే నా ప్రతిపాదన లోని ఉద్దేశం.
:;రెండు ముఖ్యమైన గమనికలు
::# ఈ వర్గాలు ఉన్నందువలన తెవికీకి లాభమేదైనా కలుగుతుందేమో తెలీదు గానీ, నష్టమైతే ఏమీ లేదు.
::# ఇపుడు ఈ వర్గాలు తీసేయడం గానీ తిరిగి కావాలనుకుంటే మళ్ళీ పెట్టుకోడం గానీ - మహా అయితే ఒక అరగంట పని, అంతే. (మళ్ళీ పెట్టినపుడు అన్ని వర్గాల్లో పేజీలు కనబడ్డానికి కొన్ని గంటలు సమయం పట్టొచ్చు.)
:పైన చూపిన హేతువుల మేరకు, ఈ వర్గాలను తొలగించాలని నా అభిప్రాయం. పరిశీలించండి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:03, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari| చదువరి]] గారూ క్షమించాలి, పై విషయాలన్నీ చదివాను, కానీ చివరకు అసలు చర్చ ముగింపు ఉద్దేశ్యం నేను అర్థం చేసుకోలేకపోయాను. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:21, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఈ వర్గాలను తొలగించాలనేదే నా ఉద్దేశమండి. తొలగించాలని మధ్యలో రాసాను గానీ, "ఈ వర్గాలు ఉన్నందువలన తెవికీకి లాభమేదైనా కలుగుతుందేమో తెలీదు గానీ, నష్టమైతే ఏమీ లేదు." అనే వాక్యాన్ని రాయడంతో కొంత అయోమయం ఏర్పడి ఉండవచ్చు. అది రాయడంలో నా ఉద్దేశం- ఆ వర్గాలను తీసేసినందువలన/ఉంచినందువలన కలిగే లాభనష్టాలు రెంటినీ చూపించడమే. అన్నీ రాసాక, చివర్లో నా ఉద్దేశాన్ని మళ్ళీ రాసి ఉంటే స్పష్టంగా ఉండేది. ఇపుడు రాస్తాను. దీన్ని చూపినందుకు ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:48, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నా అభిప్రాయం కూడా అదే, మీ అభిప్రాయాలతో నేనూ ఏకీభనిస్తున్నాను. చర్చతో ముగించకుండా సాధ్యమైనంత త్వరలో తదుపరి చర్యలు తీసుకోగలందులకు మిమ్మల్ని కోరుచున్నాను. ఈ పని మీరు చేపడితేనే బాగుంటుందని నా అభిప్రాయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:36, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం ==
సభ్యులందరికి నమస్కారం. యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ భావనతో భారతీయ, ఉక్రేనియన్ వికీపీడియా కమ్యూనిటీలు సంయుక్తంగా 9 రోజులు తే.15 – 24 ఆగస్టు 2026 నిర్వహించిన ప్రచారంలో భాగంగా తెలుగు వికీపీడియా సముదాయం తరపున ఈ వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం (Heritage Across Borders Campaign) ద్వారా మన సముదాయ సభ్యులు అందించిన విలువైన సహకారానికి ధన్యవాదాలు.
ప్రచార నిర్వాహకులు ప్రాజెక్ట్ పూర్తి అయిందని ప్రకటించారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ లో పాల్గొన్న వారికి ప్రమాణ పత్రాలను (సర్టిఫికెట్) అందచేస్తామని, వివరాలు పంపమని అడిగారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ లో పాల్గొన్నవారికి వారి చర్చా పేజీలో ఈ విషయం తెలియచేసాను. తెవికీ నివేదిక ఈ లింకులో చూడగలరు. https://w.wiki/duto .
తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:37, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:తెలుగు వికీపీడియాలో 'వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం' పోటీ నిర్వహించిన [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan Santhosh]], [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గార్లకు... వ్యాసాలు పరిశీలన విషయంలో సహకరించిన [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గార్లకు, పోటీలో వ్యాసాలు రాసిన వాడుకరులకు నా ధన్యవాదాలు. అలాగే పోటీలో గెలుపొందిన [[వాడుకరి:Nagarani Bethi|Nagarani Bethi]] (ప్రథమ స్థానం), [[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]], (ద్వితీయ స్థానం) [[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] (తృతీయ స్థానం) గార్లకు నా శుభాకాంక్షలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:42, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీలింకులే ఎందుకివ్వాలంటే.. ==
అంతర్గత లింకులను ఇచ్చేందుకు వికీలింకులే వాడాలి, పొడుగు, పొట్టి యూఆరెల్ లను వాడకూడదు. ఎందుకో తెలుసుకునేందుకు [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#వికీలింకులే ఇవ్వాలి|వాడుకరులకు సూచనలు]] పేజీ చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:55, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మంచి విషయం తెలియజేసినందుకు ధన్యవాదాలు. ఇది కొత్తవారూ పాతవారూ అందరు గమనించి గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన విషయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:51, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::చాలా ఉపయోగకరమైన విషయాన్ని తెలియజేశారు. ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:06, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ బడి శిక్షణా కార్యక్రమాల వేళలు గురించిన ప్రతిపాదన ==
[[వాడుకరి:Vgouripathi|గౌరీపతిగారు]] వాట్స్ అప్ లోను, తెవికీబడి పేజీ లోను కూడా తెవికీ బడి శిక్షణా కార్యక్రమాల వేళలు గురించిన అభ్యర్ధన చేసారు. ఈ [https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AA%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE_%E0%B0%9A%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%9A:%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80_%E0%B0%AC%E0%B0%A1%E0%B0%BF&diff=next&oldid=4451651 లింకు] చూడగలరు. ఈ విషయం పై సభ్యులు తమ అభిప్రాయం చెప్పి ఒక నిర్ణయం తీసుకోవలసింది అని కోరుతున్నాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 17:48, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:04, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== స్వరలాసిక మురళీమోహన్ గారికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం ==
తెలుగు వికీపీడియన్, అనువాదకుడు, రచయిత అయిన {{Ping|స్వరలాసిక}} మురళీమోహన్ గారికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం అందిస్తున్నట్టు ప్రకటించింది. కర్ణాటకకు చెందిన హెచ్. నరసింహయ్య ఆత్మకథ హోరాటద హదిని "పోరాట పథం" పేరిట అనువదించినందుకు ఈ పురస్కారం లభించింది.
హెచ్.ఎన్గా కన్నడ సమాజంలో సుప్రసిద్ధుడైన హెచ్ నరసింహయ్య భౌతిక శాస్త్రవేత్త, విద్యావేత్త, రచయిత, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హేతువాది. హెచ్. నరసింహయ్య అమెరికాలో న్యూక్లియర్ ఫిజిక్స్ చదువుకుని భారతదేశానికి తిరిగివచ్చి బెంగళూరులోని నేషనల్ కాలేజీలో అధ్యాపకునిగా ప్రారంభించి బెంగళూరు విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్సలర్ వరకూ వివిధ హోదాల్లో పనిచేశారు. వైస్ ఛాన్సలర్ హోదాలోనూ, తర్వాత కర్ణాటక లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ సభ్యునిగానూ సత్యసాయిబాబా వంటివారి మహిమల నుంచి బాణావతి వంటివాటివరకూ అభౌతిక విశ్వాసాల మీద పరిశోధనలు చేసి వాస్తవాలు వెలికి తీసేందుకు కమిటీలు, మిషన్లు ఏర్పాటుచేయడంతో సమాజంలో సంచలనం సృష్టించారు.
ఆయన ఆత్మకథను మురళీమోహన్ గారు కన్నడ నుంచి తెలుగులోకి 2023లో అనువదించి అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చారు. మరో విశేషం ఏమిటంటే, తెలుగు వికీపీడియాలో [[హెచ్.నరసింహయ్య]] వ్యాసాన్ని ఈ పుస్తకాన్ని అనువదించాలన్న సంకల్పం కలగడానికి చాన్నాళ్ళ ముందే 2016లోనే ఆయన రూపొందించారు.
ఈ సందర్భంగా మురళీమోహన్ గారికి అభినందనలు --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 11:25, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారికి ఈ సందర్భంగా అభినందనలు తెలియజేస్తూ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:32, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|కోడిహళ్ళి మురళీమోహన్]] గారూ, ఈ పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు అభినందనలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:44, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]], [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], [[User:Chaduvari|చదువరి]] గార్లకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. --[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 11:49, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారు ఈ పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు శుభాకాంక్షలు [[వాడుకరి:ఉదయ్ కిరణ్|ఉదయ్ కిరణ్]] ([[వాడుకరి చర్చ:ఉదయ్ కిరణ్|చర్చ]]) 11:59, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారికి ఈ సందర్భంగా అభినందనలు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:38, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|గురువు]]గారికి అభినందనలు..! -[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 16:16, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|మురళీమోహన్]] గారూ, మీరు అనువదించిన "పోరాట పథం" పుస్తకానికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు నా హృదయపూర్వక శుభాకాంక్షలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:55, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]],[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] గార్లకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. --[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 10:55, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:తెలుగు వికీపీడియన్, అనువాదకుడు, రచయిత అయిన {{Ping|స్వరలాసిక}} గారికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం అందించిన సందర్భంలో అభినందనలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:37, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు మేడమ్! [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 11:28, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== ఎక్స్టూల్స్ వారి పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించడం లేదు ==
తెవికీలో ప్రతిపేజీ లోనూ, శీర్షిక కిందనే కనిపించే పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించడం లేదు. పేజీ సృష్టించిన వాడుకరి, సృష్టించిన తేదీ, చివరిసారి తాజాకరించిన తేదీ,గణాంకాల లింకులు వగైరాలు ఈ పట్టీలో కనిపిస్తాయి. ఈ పట్టీ నిన్నటి (అక్టోబరు 22) నుండి కనిపించడం లేదు. అసలు ఆ పరికరపు సైటు కూడా (https://xtools.wmcloud.org/) పనిచెయ్యడం లేదు. క్వారీ కూడా పడుకుంది. wmcloud ను మూసేసారు. అంచేత, వికీమీడియా ప్రాజెక్టులకు సంబంధించిన పలు ఉపకరణాలేవి పనిచెయ్యడం లేదు.
పీహెచ్పీ లో కనుక్కున్న ఒక సెక్యూరిటీ లోపం కారణంగా ఈ సైట్లను తాత్కాలికంగా మూసేసారు. మరిన్ని వివరాలను ఈ సైట్లలో చూడవచ్చు: [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2026-10-21_PHP_security_update/Community], [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/] __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 02:48, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:నిన్న నాకు కూడా ఎక్స్టూల్స్ వారి పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించలేదు. నా అభిరుచులల్లో ఏదైనా పొరపాటు జరిగిందేమో అనకుంటున్నాను. లోపం ఎక్కడుందో తెలిసింది. ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:50, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఎక్స్టూల్స్ (xtools.wmcloud.org) తిరిగొచ్చింది. ఇపుడు పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపిస్తోంది. పెట్స్కాన్ (https://petscan.wmcloud.org/) కూడా వచ్చేసింది. క్వారీ (quarry.wmcloud.org) ఇంకా రాలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:37, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అవును నేనూ ఇప్పుడే చూసాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 01:38, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::[https://quarry.wmcloud.org క్వారీ] కూడా ఇవ్వాళ అందుబాటు లోకి వచ్చింది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:40, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీలో దిద్దుబాట్లు చేయడంలో సహాయం కోసం... ==
సభ్యులకు నమస్కారం, తెలుగు వికీపీడియాలో కొత్తగా వచ్చిన వాడుకరులు దిద్దుబాట్లు చెయ్యడంలో వారికి ఎదురయ్యే ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పేందుకు, ఈ సైటును వాడుకోవడంలో వారికి సాయపడడానికి అనుభవజ్ఞుడైన కొందరు వాడుకరులు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చారు. వికీపీడియాలో ఖాతా సృష్టించుకున్న ఒక్కో వాడుకరికి అటోమేటిక్ గా ఒక్కో గురువు కేటాయించబడుతారు. అయితే, ఖాతా సృష్టించుకున్న కొత్త వాడుకరులకు గురువులను కేటాయించిన విషయం తెలిస్తేనే, ఆ వాడుకరులు తన గురువులను వికీలో దిద్దుబాట్లు చేయడంలో సహాయం కోసం ప్రశ్నలు అడుగుతున్నారు. తెలియనివారు అడగడం లేదు. [[రుద్రవీణ (సినిమా)|రుద్రవీణ]] సినిమాలో 'తరలి రాదా తనే వసంతం... తన దరికిరాని వనాల కోసం' అని [[సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి|సిరివెన్నెల]] గారన్నట్టు, శిష్యుడు గురువును సంప్రదించకపోతే, గురువే తన శిష్యుడికి సందేశం పంపి, సంప్రదింపులు జరపవచ్చు కదా అని నాకు అలోచన వచ్చింది. దాంతో ఇటీవలి కాలంలో నాకు శిష్యులుగా కేటాయించబడిన దాదాపు 50 మంది కొత్త వాడుకరులకు వారి వాడుకరి చర్చాపేజీలో 'వికీ రచనలో సహాయం కోసం...' విభాగంలో
నమస్కారం {{వాడుకరి పేరు)) గారు, వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|నన్ను]] ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా నన్ను [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ#/homepage/mentorship/question|మీ సందేహాలు]] అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను.
అని రాశాను. ఇలా గురువులందరూ తమకు కేటాయించిన శిష్యుల వాడుకరి చర్చాపేజీలో రాస్తే, అది కొత్తవారికి మరింత ప్రోత్సాహకరంగా ఉంటుందని నా అభిప్రాయం. ఇందుకోసం ఒక మూసను మనం తయారు చేసుకుంటే సులభంగా వాడుకరి చర్చాపేజీలో చేర్చవచ్చు. ఈ విషయంపై సభ్యులు తమ అభిప్రాయాలను తెలుపగలరు. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:04, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|బాగుందండి]]. నేనూ వాడతాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:03, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు ==
తెవికీలో వివిధ తొలగింపు విధానాల గురించి వివరిస్తూ ఒక పేజీ తయారుచేసాను. ఈ సమాచారాన్ని వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు పేజీలో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు|తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు]] విభాగంలో చూడవచ్చు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:58, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.--- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:43, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీబడి వేదిక ద్వారా " తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో [[వికీపీడియా:తెవికీ బడి/శిక్షణా కార్యక్రమాలు/2026|తెవికీబడి]] వేదిక ద్వారా " '''తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు"''' అనే అంశం మీద, ఇంకా ఉపకరణాలు గురించి యర్రా రామారావుగారు శిక్షణ చర్చ నిర్వహిస్తారు. '''తేదీ 25.10.2026, ఆదివారం సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.''' గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికిమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:24, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 ప్రారంభం ==
గతంలో చర్చించుకున్న విధంగా వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్న విషయం అందరికీ తెలిసిందే. ఈ కార్యక్రమం 2026 నవంబర్ 1 నుంచి నవంబర్ 30 వరకు నిర్వహించబడుతుంది.
వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 అనేది ఆసియా ఖండంలోని చరిత్ర, సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, సాహిత్యం, ప్రముఖ వ్యక్తులు, వివిధ దేశాల విశేషాలను తెలుగు భాషలో పరిచయం చేసే ఒక విజ్ఞాన కార్యక్రమం. తెలుగు వికీపీడియాలో కొత్త వ్యాసాలను సృష్టించడం, ఇప్పటికే ఉన్న వ్యాసాలను అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా ఆసియా విజ్ఞానాన్ని విస్తరించవచ్చు.
ఆసియా దేశాల వైవిధ్యాన్ని తెలుగు పాఠకులకు చేరువ చేయడం, భాషా వైవిధ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం, వికీపీడియా వాడుకరుల మధ్య సహకారాన్ని పెంపొందించడం ఈ కార్యక్రమం ముఖ్య ఉద్దేశాలు. ప్రతి ఒక్కరి సహకారంతో స్వేచ్ఛా విజ్ఞానాన్ని అందరికీ అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చి, తెలుగు వికీపీడియాను మరింత సమృద్ధిగా తీర్చిదిద్దుదాం.
ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా నాలుగు వ్యాసాలు రాసిన వారికి వికీపీడియా ప్రత్యేక పోస్టుకార్డు అందించబడుతుంది. అందరికంటే ఎక్కువ నాణ్యమైన వ్యాసాలు వ్రాసిన వ్యక్తికి "వికీపీడియా ఏషియన్ అంబాసడర్" బిరుదు ఇవ్వబడుతుంది.
కార్యక్రమానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను క్రింది లింకులో చూసి, మీ పేరును నమోదు చేసుకోగలరు.
ప్రాజెక్టు పేజీ [https://w.wiki/ekF9 లింక్]:
<nowiki></nowiki> [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 04:29, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కూర్పులను తిరగ్గొట్టే పద్ధతులు ==
తెవికీలో కూర్పులను తిరగ్గొట్టే పద్ధతుల గురించి క్లుప్తంగా వివరిస్తూ ఒక వికీపీడియా వ్యాసం రాసాను. దాన్ని వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు పేజీలో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#కూర్పులను తిరగ్గొట్టడం|కూర్పులను తిరగ్గొట్టడం]] విభాగంలో చూడవచ్చు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:25, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:54, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== మూలాల్లోని లోపాలు ==
[[ఇనెజ్ జాక్సన్]] పేజీలో 6 మూలాలున్నాయి. కానీ ఒక్కటి కూడా సంపూర్ణమైన మూలం కాదు. ఆ ఆరిట్లో ఒక్కటి కూడా పనిచెయ్యదు. [[ఇసా ఖాన్ సమాధి]] పేజీలో 11 మూలాలున్నాయి, కానీ వాటిలో 9 మూలాలు పేరుకే మూలాలు, అన్నీ అసంపూర్ణమైనవే. [[ఇస్లామిక్ పాలనలో ముంబై చరిత్ర]] పేజీలో 17 మూలాలుంటే వాటిలో 16 అసంపూర్ణ మూలాలే. [[అర్నోరాజా]] పేజీలో 5 మూలాలుంటే ఐదూ అసంపూర్ణమైనవే. అసంపూర్ణమైనవంటే -
* పేజీ పాఠ్యంలో ఉండే మూలం అంకెను నొక్కితే, మూలాల జాబితా లోని సంబంధిత మూలానికి తీసుకుపోతుంది. ఇది మామూలే.
* ఆ మూలంలో ఒక సగంపేరు, ఒక సంవత్సరం, పేజీ నంబరు ఉంటాయి. దానికి ఒక లింకు కూడా ఉంటుంది. కానీ దాన్ని నొక్కినపుడు ఏమీ జరగదు. అదే అసంపూర్ణత్వం అంటే. ఇది మరింత స్పష్టంగా తెలియాలంటే, సంబంధిత ఎన్వికీ పేజీని తెరిచి అక్కడి మూలాన్ని నొక్కిచూడండి. అపుడు తెలుస్తుంది మన పేజీలో ఉన్న లోపమేంటో.
పై పేజీలను కేవలం ఉదాహరణ కోసం చూపానంతే. ఈ లోపమున్న పేజీలు ఇప్పుడు తెవికీలో 1535 ఉన్నాయి.
వాస్తవానికి ఆ మూలాన్ని నొక్కినపుడు ఒక సంపూర్ణమైన మూలంకు (పొడుగు మూలం) వెళ్ళాలి. ఆ పొడుగు మూలం కూడా ఆ పేజీ లోనే, కింద ఉండాలి. పొడుగుమూలం లేదు కాబట్టి ఈ మూలం అసంపూర్ణంగా ఉండిపోయింది. ఈ మూలం లోని లోపాన్ని ఎర్ర రంగులో "sfn error: no target:" అని పొట్టి మూలం పక్కనే చూపిస్తుంది. అలాగే ఆ పేజీని "Harv and Sfn no-target errors" అనే వర్గంలో వేస్తుంది. ఈ లోపమూ, ఈ వర్గమూ సాధారణంగా పేజీలో కనబడవు. అవి కనబడాలంటే, కింది పనులు చెయ్యాలి:
# అభిరుచులు --> రూపురేఖలు లో "దాచినవర్గాలను చూపించు" పెట్టెలో టిక్కు పెట్టుకోవాలి. అప్పుడు [[:వర్గం:Harv and Sfn no-target errors]] అనే వర్గం కనిపిస్తుంది. కొంత మంది వాడుకరులు ఈసరికే ఈ మార్పు చేసుకున్నారు కాబట్టి వారికి ఇది కనిపిస్తూ ఉంటుంది.
# [[ప్రత్యేక:MyPage/common.css]] పేజీలో
::: .harv-error {display: inline !important;} /* display Module:Footnotes errors */
: అని చేర్చుకోవాలి. అపుడు లోపాలు కూడా కనిపిస్తాయి.
పరిశీలించండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. మీరు చెప్పినట్టుగా [[ఇసా ఖాన్ సమాధి]] పేజీలో గ్రంథసూచి విభాగంలో పొడుగు మూలాలు చేర్చాను. మూలం సరిచేయబడింది. మిగతావి కూడా ఇలానే చేస్తే సరిపోతుందా?.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 11:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::సూపర్ @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు. మీరు ఒక అడుగు ముందే ఉన్నారు. అంతే, అలా పొడుగు మూలాలు చేరిస్తే సమస్య పరిష్కారమై పోతుంది. ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:49, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 11:50, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మంచి పాయింట్ చెప్పారు. ఈ బుక్ రిఫరెన్సులు ఇచ్చేప్పుడు పొట్టి మూలాలు మట్టుకే ఇచ్చి, అసలు పుస్తకాన్ని తెచ్చుకుని ఇవ్వకుంటే ఇలా అవుతుంది. దీన్ని సరిజేయాలంటే అసలు ఈ Harv and Sfn ఎలా పనిచేస్తుందో గమనించాలి. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 08:42, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారూ, అవి ఎలా పనిచేస్తాయో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు_సూచనలు#Harv,_Sfn_మూలాల్లో_no-target_లోపాలు|వాడుకరులకు సూచనలు]] పేజీలో ఉంది, చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:35, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ధన్యవాదాలండీ. నేను గతంలో ఈ తరహా మూలాలతో పనిచేశాను. [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]] వ్యాసమూ, సంబంధిత వ్యాసాలూ, [[సర్దార్ వల్లభ్భాయ్ పటేల్]], ఆయన జీవితచరిత్ర వ్యాసాలూ - ఇలాంటివి నేను నేరుగా మూలాలను ఉపయోగించి తెలుగులోనే నిర్మిస్తున్నప్పుడు వీటిని బాగా ఉపయోగించుకున్నాను. అయితే, పొరబాటు ఏమిటంటే - ఇవి ఎలా వాడాలన్న విషయం సముదాయ సభ్యులుకు తెలియజేసేందుకు ప్రయత్నాలేమీ చెయ్యలేదు. భవిష్యత్తులో ఇది సరిదిద్దుకుంటాను. మీరు ఎప్పటికప్పుడు సముదాయం అంతా నేర్చుకుని మెరుగుపరుచుకునే విధంగా రచ్చబండలో చర్చలు చేస్తూ, తగిన విధంగా [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు]] పేజీ తయారుచేస్తూ చేస్తున్న కృషిని అనుసరించడానికి ప్రయత్నిస్తాను. ధన్యవాదాలు సర్. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 10:06, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== గూగుల్ ఆఫీసులో తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ కార్యక్రమం ==
2025-26లో తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ వికీమీడియా ఫౌండేషన్ సహకారంతో గూగుల్తో భాగస్వామ్యం పొంది తెలుగు వికీపీడియా వ్యాసాల రచన, విస్తరణ, కొత్త వికీమీడియన్స్ కోసం కార్యక్రమాల నిర్వహణ వంటివి చేశామన్నది మీకందరికీ తెలిసిందే. ఈ భాగస్వామ్యంలో భాగంగా కేవలం ఆర్థిక వనరులే కాక గూగుల్ వారి ఆఫీసుకు ఈ కార్యక్రమ నిర్వహణలోనూ, భాగస్వామ్యంలోనూ విశిష్ట కృషి చేసినవారిని ఆహ్వానించి, అక్కడ వీలునుబట్టి వారి భారతీయ భాషల సెర్చ్ టీమ్తో సంభాషణ, ప్రతిభ కనబరిచినవారికి ప్రోత్సాహం వంటివి చేసుకునేందుకు వీలుంది. అయితే, హైదరాబాద్ గూగుల్ క్యాంపస్లో మనకు సంబంధించిన టీమ్ వారు లేనందున, భారతీయ భాషల పరిశోధన విషయంలో గూగుల్కి బెంగుళూరు క్యాంపస్ కేంద్రం అయినందున మనకు డిసెంబరు రెండవ వారంలో బెంగళూరు గూగుల్ ఆఫీసులో ఈ కార్యక్రమం నిర్వహించుకునేందుకు అవకాశం లభిస్తోంది. వికీమీడియా ఫౌండేషన్ వారి దక్షిణాసియా లీడ్ పార్టనర్షిప్స్ మేనేజర్ అయిన ప్రవీణ్ దాస్ ఈ విషయంలో గూగుల్తో సంప్రదించి తేదీలు ఖరారుచేస్తున్నారు. ఈ అంశంపై మరింత సమాచారం లభిస్తే ఇక్కడ పంచుకుంటాను. {{Ping|Vjsuseela}} గారూ, నేనూ వికీమీడియా ఫౌండేషన్ వారితో సంప్రదిస్తున్నాము. మరిన్ని వివిరాలు త్వరలోనే తెలియజేయగలమని ఆశిస్తున్నాం. ధన్యవాదాలతో --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 10:07, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
t0se5fo3gaww8b2b0eujfk164ut6enp
4989630
4989627
2026-10-27T10:18:51Z
Chaduvari
97
/* మూలాల్లోని లోపాలు */ సమాధానం
4989630
wikitext
text/x-wiki
{{అడ్డదారి|[[WP:VP]]}}
{{రచ్చబండ}}
{{కొత్త విభాగము | వ్యాఖ్య=కొత్త చర్చ ప్రారంభించండి}}
{{Archives|auto=yes}}
{{మొదటిపేజీ_నిర్వహణస్థితి}}
{{సహకారం_స్థితి}}
==హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ కార్యక్రమం==
ప్రతి సంవత్సరం హైదరాబాద్లో నిర్వహించే జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శనలో తెలుగు వికీపీడియన్లు, తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ (TWUG) ఆధ్వర్యంలో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ స్టాల్ను స్వచ్ఛందంగా నిర్వహిస్తున్న విషయం సభ్యులందరికీ తెలిసిందే. మనలో చాలామంది ఈ స్టాల్ను సందర్శిస్తూ, కార్యక్రమాల్లో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొంటూ వస్తున్నారు.
తెలుగు వికీపీడియా గురించి ప్రజల్లో అవగాహన కల్పించడం, వికీపీడియాలో అందుబాటులో ఉన్న ఉచిత విజ్ఞానాన్ని పరిచయం చేయడం, కొత్తవారిని వికీపీడియా, ఇతర వికీ ప్రాజెక్టుల వైపు ఆకర్షించడం, అలాగే కొత్త సభ్యులను సముదాయంలోకి తీసుకురావడంలో ఇటువంటి అవుట్రీచ్ కార్యక్రమాలు ఎంతో కీలకమైన పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా స్టాల్ను మరింత ఆకర్షణీయంగా, సమాచారాత్మకంగా, ప్రభావవంతంగా నిర్వహించేందుకు అవసరమైన కార్యక్రమాలు, ప్రచార సామగ్రి, ఇతర అవుట్రీచ్ కార్యకలాపాల కోసం వికీమీడియా ఫౌండేషన్ నుంచి గ్రాంట్ పొందేందుకు దరఖాస్తు సమర్పించాను.
ఈ దరఖాస్తును గురించి WikiConference India 2026 సముదాయంతో ఫౌండేషన్ వారితో చర్చించిన తరువాత ఆన్ వికీ చర్చించి సమర్పించడానికి ఉన్న కొన్ని కాల పరిమితుల కారణంగా, నేరుగా దరఖాస్తు చేయాల్సి వచ్చింది. అయితే ఈ కార్యక్రమం ఉద్దేశ్యం, ప్రయోజనం, అమలు మాత్రం తెలుగు వికీమీడియా సముదాయం ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకునే విధంగా ఉంటాయి. ఇప్పుడు, జరిగే చర్చలోని అంశాలను కార్యక్రమ రూపకల్పనలో, మెరుగుదలలో ఉపయోగిస్తాము.
అందువల్ల గ్రాంట్ దరఖాస్తును పరిశీలించి, దానికి తమ మద్దతును ప్రకటించవలసిందిగా తెలుగు వికీమీడియా సముదాయ సభ్యులందరినీ కోరుతున్నాను. మీ మద్దతు ఈ కార్యక్రమానికి మరింత బలం చేకూర్చడంతో పాటు, తెలుగు వికీపీడియా గురించి విస్తృత ప్రజానీకానికి అవగాహన కల్పించేందుకు ఉపయోగపడుతుంది.
గ్రాంట్ దరఖాస్తు: లింక్ ఇంకా పబ్లిష్ కాలేదు, లింక్ తరువాత చేరుస్తాము : https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project
మీ సూచనలు, అభిప్రాయాలు, మద్దతును కూడా స్వాగతిస్తున్నాము.
ఇట్లు
--[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] ([[వాడుకరి చర్చ:Batthini Vinay Kumar Goud|చర్చ]]) 07:38, 17 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ కార్యక్రమం అనేది మంచి కార్యక్రమం. తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ స్టాల్ ద్వారా ప్రజలకు తెలుగు వికీపీడియా, ఉచిత విజ్ఞానం, వికీమీడియా ప్రాజెక్టుల గురించి అవగాహన కల్పించడం ఎంతో ఉపయోగకరమైన కార్యక్రమం. కొత్తవారిని వికీ సముదాయంలోకి తీసుకురావడంతో పాటు, ఇప్పటికే ఉన్న సభ్యుల భాగస్వామ్యాన్ని మరింత పెంచేందుకు ఇటువంటి అవుట్రీచ్ కార్యక్రమాలు మంచి అవకాశాన్ని కల్పిస్తాయి. గ్రాంట్ ద్వారా స్టాల్ను మరింత ఆకర్షణీయంగా, సమాచారాత్మకంగా నిర్వహించేందుకు చేపట్టే కార్యక్రమాలు తెలుగు వికీమీడియా సముదాయానికి తప్పకుండా ఉపయోగపడతాయని భావిస్తున్నాను. తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ను మరింత విస్తృతంగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లేందుకు ఈ గ్రాంట్ ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది. ఈ కార్యక్రమానికి నా పూర్తి మద్దతు ఇస్తున్నాను. దరఖాస్తును పరిశీలించి, అవసరమైన సూచనలు, అభిప్రాయాలు అందించేందుకు నేను కూడా సిద్ధంగా ఉన్నాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:45, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|:Batthini Vinay Kumar Goud]] గారు అలాగే. తప్పకుండా చేయండి. అభినందనలు. పబ్లిష్ చేయలేదంటున్నారు. ఇంకా సమయం ఉందా మరి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:07, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ముఖ్యమైన కార్యక్రమం. గ్రాంటు పరిస్థితి ఎంతవరకు వచ్చిందో వివరాలు ఏమైనా తెలిస్తే వివరించగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:30, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, గ్రాంటు లింక్ ఇంకా తయారుకాలేదా? పైన ఇతర సభ్యులు కూడా అడుగుతున్నారు. దయచేసి లింక్ ఇవ్వగలరు. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 04:27, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెవికిబడి పునః ప్రారంభం? ==
2024, 2025ల లో తెవికీ సభ్యుల సూచనల మేరకు తెవికిబడి వేదికగా ఆన్లైన్ మీట్ లో తరగతులు నిర్వహించడం జరిగింది . తరువాత కూడా ఇంటర్న్షిప్స్, వివిధ ఔట్రీచ్ కార్యక్రమాలలో వికీలో నమోదు చేసుకున్న వారికీ అప్పుడప్పుడు తరగతులు నిర్వహించడం జరిగింది. ఇప్పుడు కూడా కొన్ని విషయాలలో శిక్షణ కొరకు సూచిస్తున్నారు. కాబట్టి తెవికీ బడి తరగతులు తిరిగి ప్రారంభించవచ్చు. ఈ సందర్భంలో సభ్యుల అభిప్రాయం కోరుతున్నాము. సభ్యులు తమ అభిప్రాయం లేదా అంగీకారం, శిక్షణాంశం, శనివారం లేదా ఆదివారం, తరగతి సమయం మొదలైన వివరాలు [https://w.wiki/UrzP ఈ పేజీ] లో ఇవ్వవలసినది. ధన్యవాదాలు. తెలుగు వికీమీడియన్ల యూజర్ గ్రూప్ </nowiki> [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 08:20, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు. చర్చపేజీలో నా అభిప్రాయం రాశాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:41, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
[[వికీపీడియా:రచ్చబండ#మొదటి_పేజీ_నిర్వహణ]] అందరు నేర్చుకునే విషయమా కాదా అనేది కొంచెం వివరించండి. నేర్చుకునేది అయితే త్వరలో అమలు చేయాలి కాబట్టి ఈ ఆదివారం లేదా శనివారం తరగతి నిర్వహించవచ్చు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 06:53, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ఇది నేర్చుకునే అంశమే. క్లాసులు పెట్టాలి.
:చర్చలో ఓ వాడుకరినీ ఉద్దేశించి రాస్తున్నపుడు,ఆ వాడుకరి పేజీకి లింకు ఇచ్చి ప్రస్తావించాలనే ప్రాథమిక అంశం కూడా మనలో కొంతమందికి తెలియదు. కొంతమందికి సంతకం చెయ్యడం కూడా తెలీదని నేను గమనించాను. అంచేత మొదటి పేజీ నిర్వహణ గురించి పాఠాలు చెప్పాల్సిందే. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:49, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. రవిచంద్ర గారు ఈ ఆదివారం సెషన్ తీసుకుంటాను అన్నారు. మధ్యాహ్నం 2-4 అడిగాను ఇదివరకులో లాగా. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 11:22, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::అందరూ దానిమీద పనిచేయకపోయినా, చేయాలిసిన అవసరం వచ్చినప్పుడు ఇబ్బంది లేకుండా ఉండటానికి తెలుసుకోవలసిన విషయం.అంచేత మొదటి పేజీ నిర్వహణ గురించి పాఠాలు చెప్పాలి. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:27, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
: ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు, [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారు. రవిచంద్ర గారు ఈ ఆదివారం సెషన్ 3-4pm తీసుకుంటాను అన్నారు. సెషన్ మధ్యాహ్నం 2.30-4 pm. మొదలు పెడదాము. --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 12:07, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''
Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/>
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).
We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/>
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]]
The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''.
Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]
Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 -->
== వికీమీడియా నిర్వహణ, ఇతర ఎక్స్టెండెడ్ హక్కుల గురించిన సర్వేలో పాల్గొనండి ==
వికీమీడియా నిర్వహణలో, నాణ్యతలో చాలా కీలకమైన నిర్వాహక, అధికార, చెక్ యూజర్ మొదలైన ఎక్స్టెండెడ్ హక్కుల గురించి మనకు ఉమ్మడిగా ఎంత అవగాహన ఉందో, ఆ అవగాహన పెంచడానికి నిర్వహణా బాధ్యతలు మరింత మంది చేపట్టి విజయవంతంగా పనిచేయడానికి సిద్ధం చేసేందుకు అవసరమైన శిక్షణ, సహకారం ఇచ్చే కార్యక్రమాలు ఎలాంటివి ఉండొచ్చో తెలుసుకునేందుకు ఈ సర్వే వికీమీడియన్, ఓపెన్ నాలెడ్జ్ ఇనీషియేటివ్స్ ప్రోగ్రామ్ ఆఫీసర్ నితేష్ గిల్ చేపట్టారు. దయచేసి అందరూ పాల్గొని మీ మీ అభిప్రాయాలు తెలియజేయగలరు https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/She_Leads/Lab/Women_with_Extended_Rights/Preliminary_Research#Survey --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 06:55, 23 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారు, వికీమీడియా ప్రాజెక్టులలో ఎక్స్టెండెడ్ హక్కులు (నిర్వాహకులు, అధికారులు, చెక్ యూజర్లు ఇత్యాది) కలిగిన వారి సంఖ్య పెరగడం, కొత్తవారికి సరైన శిక్షణ, సహకారం అందించడం సమాజ నాణ్యతాభివృద్ధికి చాలా అవసరం. నితేష్ గిల్ గారు చేపట్టిన ఈ సర్వేలో ఖచ్చితంగా పాల్గొని నా అభిప్రాయాలను నమోదు చేస్తాను. ఈ ముఖ్యమైన వివరాలను సమాజంతో పంచుకున్నందుకు కృతజ్ఞతలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:20, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== కొత్త వాడుకరి గుంపులు అవసరం ==
తెవికీలో పనిచేసే నిర్వాహకులు తక్కువ. నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను ఆసక్తి ఉన్న ఇతరులకు అప్పగిస్తే చురుగ్గా ఉన్న నిర్వాహకులపై పని వత్తిడి తగ్గుతుంది. ఇటీవలి మార్పులపై నిఘా, పేజీల దిగుమతి, ఇంటర్ఫేసు నిర్వాహకులు, వగైరాలు ఇందులోకి వస్తాయి. ఈ గుంపుల్లో కొన్ని తెవికీలో ఈసరికే ఉన్నాయి. కొన్నిటిని కొత్తగా తెచ్చుకోవాలి. ఈ గుంపుల గురించి, వాళ్ళు చెయ్యగలిగే పనుల గురించీ వాడుకరులందరికీ చెప్పి, ఆసక్తి ఉన్నవారు తగు అనుమతులు పొందేందుకు అడగమని చెప్పవచ్చు.
ఈ అంశాన్ని గతంలో [[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల నోటీసు బోర్డు/పాత చర్చ 4#కొత్త వాడుకరి గుంపులు అవసరం|నిర్వాహకుల దృష్టికి తెచ్చినపుడు]], సరే చేద్దాం అని కొందరు నిర్వాహకులు అన్నారు గానీ, ఇంకా అడుగు ముందుకు పడలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:34, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, నాకు అర్థమైనంతలో దీనికి అవసరమైన పనులు చెప్తాను. మీరు నా అవగాహన సరిగా ఉందో లేదో చెప్పండి.
:# దిగుమతిదారు (ఇంపోర్టర్), ఇంటర్ఫేసు నిర్వాహకులు మాత్రమే మనకు ఇప్పుడు వికీలో ఎనేబుల్ అయివున్న వాడుకరి గుంపు. అదైనా కూడా మనం ఒక పాలసీ చేసుకుని, వెళ్ళి నిర్వాహకులు/అధికారులు కొత్తవారికి ఆ బాధ్యతలు ఇవ్వగలిగేలా అవకాశం ఇమ్మని స్టీవార్డులను అడగాలనుకుంటా. ఒకవేళ, శాశ్వతంగా దిగుమతిదారులను ఉంచాలనుకుంటే దానికొక పాలసీ మనం చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
:# ఇటీవలి మార్పులపై నిఘా: దీనికి మన దగ్గర వాడుకరి గుంపు లేదని నేను అనుకుంటున్నాను. దయచేసి నా అవగాహనలో లోపం ఉండి ఉంటే సరిదిద్దగలరు.
:ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 12:24, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ఈ విషయం మధ్యలో ఆపకుండా చివరివరకు క్రియ కట్టే విధంగా తగిన చర్యలు చేపట్టాలి. తెవికీలో చాలా పనులు పెండిగులో ఉన్నవి. చురుకుగా ఉన్న నిర్వాహకులకు పనిభారం తగ్గాలంటే ఇంతకన్నా వేరే మార్గాలు లేవు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:33, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::తెవికీలో నిర్వహణా కార్యక్రమాలు చేయడానికి ఇప్పుడున్న నిర్వాహకులలో చాలా మంది క్రియాశీలకంగా లేరు. వ్యాసాలు రాయడంపై ఉన్న శ్రద్ధతో పాటు నిర్వహణా కార్యక్రమాలపై కూడా దృష్టి పెట్టవలసిన అవసరం ఉంది. అనేక కొత్త వ్యాసాలను పరిశీలించి, సరైన నిర్వహణా ట్యాగులు పెట్టడం, ఇటీవలి మార్పులు పరిశీలించడం, పేజీలను దిగుమతి చేయడం వంటి కార్యక్రమాలు ఉన్న కొంతమంది క్రియాశీల నిర్వాహకులు చేయడం సాధ్యం కాదు. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా నిర్వాహకుల సంఖ్య క్రమంగా తగ్గుతూ ప్రస్తుతం 10 కి చేరింది. ప్రస్తుతం ఆసక్తి ఉన్న కొత్త వాడుకరులు నిర్వాహకులుగా వస్తే మంచిది. ఆసక్తి ఉన్న వారు వికీ నియామాల ప్రకారం స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకోండి. నిర్వాహణపై పూర్తి ఆసక్తి లేనిచో, నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను చేయడానికి ఆసక్తి ఉన్న వారికి అప్పగిస్తే మంచిది. దీనికి సంబంధించిన చర్యలు చేపట్టాలి.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:01, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారూ,
::1. వికీలో ఎనేబుల్ అయి ఉన్న గుంపులను - ఒకటి రెండు తప్పించి - అధికారులు ఇవ్వగలరనుకుంటానండి. ప్రస్తుత పరిస్థితి తెలియదు గానీ, గతంలో నేను కొన్ని సార్లు ఇంటర్ఫేస్ అడ్మిన్ అనుమతులను ఇవ్వడం తీసెయ్యడం చేసాను. 2023 లో ఇతర అధికారులు ఆ పని చేసారు. వీటిని ఇవ్వడానికి వాడుకరి స్వీయ విజ్ఞప్తి చేసుకోవాలి, (దీనిపై పెద్దగా చర్చేమీ జరగదనుకుంటాను), దానిపై అధికారి ఆ వాడుకరి చరిత్రను పరిశోధించి, దానిపట్ల సంతృప్తి చెందితే ఆ వాడుకరికి అడిగిన అనుమతులు ఇస్తారు. అన్నట్టు దిగుమతిదారును ''ట్రాన్స్వికీ దిగుమతిదారు'' అంటారనుకుంటాను.
::2. ఔను, ఈ గుంపు లేదు. ఆ గుంపును మనం తెచ్చుకోవాలి. అభ్యర్థించే ముందు మనం చర్చ చేసి, నిర్ణయం తీసుకోవాలి. దానికంటే ముందు, అభ్యర్థించే ప్రాసెస్ ఏంటో చూడాలి.
::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:40, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఈ వరుసలో పనిచేద్దాం:
:::# నిర్వాహకులు, అధికారులు పరిశీలించి చూసి తెవికీలో ఉన్న ఎక్స్టెండెడ్ రైట్స్ (దీనికి ఏదోక తెలుగు పేరు పెట్టాలి? లేదా ఇప్పటికే ఉందా?) ఏమిటి? వాటిని ఎవరు ఇవ్వగలరు అన్న జాబితాతో పాటుగా ఆయా హక్కుల తాలూకు బాధ్యతలు, పనితీరు ఏమిటన్నది ఒక పేజీ పెట్టి చిన్న లిస్టు వేసుకుందాం.
:::# ఆ తర్వాత రాబోయే తెవికీ బడిలో ఈ అంశాలపై సమగ్రమైన అవగాహన ఉన్న ఎవరైనా స్టీవార్డుని కానీ, ఇతరులను కానీ నేను ఆహ్వానిస్తాను. వారితో ఒక సెషన్ చేసుకుని మన అవగాహన పరిపూర్ణం చేసుకుందాం.
:::# ఈలోగా తెవికీలో ఎవరెవరు ఈ బాధ్యతలు తీసుకోగలరన్నది ఇప్పుడున్నవారి చర్చాపేజీ కాంట్రిబ్యూషన్లు, ఇతరత్రా పనులు పరిశీలించి ముందుకువెళ్ళి ప్రోత్సహిద్దాం.
:::ఈ బాధ్యతలు మూడుగా ఉన్నాయి కాబట్టి ఒక్కో విభాగానికి కనీసం ఒకరు ఇంకా బావుండాలంటే ఇద్దరు నాయకత్వం వహించి ముందుకు తీసుకెళ్తే పని అవుతుంది. ఈ పద్ధతి ఎలా ఉందనేదీ. ఏ విభాగానికి ఎవరు నాయకత్వం వహిస్తే బావుంటుందో సూచించండి.
:::ఇక్కడ చర్చలోకి వచ్చిన @[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]], @[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గార్లు కూడా ఈ విషయం పరిశీలించగలరు. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 05:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, నాకు మూసల దిగుమతి, అనువాదం, ఎర్రలింకులు సరిచెయ్యడం, తగిన పేజిలలో చొప్పించడం యందు ఆసక్తి ఉంది. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 16:39, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారూ అనువాదం, ఎర్రలింకులు సరిచెయ్యడం వంటివి చేసేందుకు ప్రత్యేక అనుమతులేమీ అవసరం లేదండి. ఎవరైనా చెయ్యొచ్చు. ఇప్పుడు మీరూ చెయ్యవచ్చు. ఇక దిగుమతి.. బాగా చురుగ్గా దిగుమతులు కావాలని అడుగుతున్న వాడుకరుల్లో మీరొకరు. మీరు ఆ అనుమతి కోరడం సహజమే. అనుమతి కోరేందుకు ఒక పద్ధతి, ఒక పేజీ ఉంటుందనుకుంటాను. నిర్వాహకులు ఆ పేజీని సృష్టించాక, అందులో మీస్వీయ ప్రతిపాదన చేస్తే, అధికారి దాన్ని ప్రసాదిస్తారు. దిగుమతి చెయ్యడంలో కొన్ని అంశాలను గమనించాలి. ఈలోగా వాటి గురించి తెలుసుకోండి సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:43, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మీరన్నది నిజమే! అయితే నేను అడిగింది మూసల దిగుమతి అటుతర్వాత వాటి లింకుల సరిచేతలాంటి మొత్తం కార్యక్రమం కోసం చెపుతున్నాను. వికీలో ఎలా వ్రాయాలో శిక్షణ ఇస్తున్నారు. వికీ వెనక జరిగే సాంకేతికతలు, అనుమతుల ప్రతిపాదనల పద్దతుల కోసం "నిర్వాహణ బడి" లాంటి ఒక శిక్షణ ఏర్పాటు చేస్తే బాగుంటుందని నా సూచన. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 04:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::తెవికీ బడిలోనే నిర్వహణ పాఠాలు చెప్పవచ్చు. నిర్వహణ మీద ఆసక్తి ఉన్నవారు ముందుకొచ్చి ఫలానా శిక్షణ కావాలని అడిగితే, ఆ పాఠాలు పెట్టవచ్చండి, మన చేతిలో పనేకదా!__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:55, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారూ మీకు కావలసిన శిక్షణాంశం, శనివారం లేదా ఆదివారం, తరగతి సమయం మొదలైన వివరాలు [https://w.wiki/UrzP ఈ పేజీ] లో ఇవ్వవలసినది. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:21, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::అందరికీ నమస్కారం,
:::తెవికీలో నిర్వహణా భారాన్ని తగ్గించి, పనులను వేగవంతం చేయడానికి నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను ఆసక్తి ఉన్నవారికి 'నిర్వహణ బడి' ద్వారా శిక్షణ ఇవ్వడం చాలా ఆవశ్యకం.
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గార్లు సూచించిన విధంగా ముందుగా మన తెవికీలో అందుబాటులో ఉన్న హక్కులు, అధికారులు ఇవ్వగలిగే అనుమతులు, అలాగే గ్లోబల్/స్టీవార్డ్స్ ద్వారా తెచ్చుకోవాల్సిన కొత్త గుంపుల వివరాలతో ఒక జాబితా, సమాచార పేజీని తయారు చేసుకుందాం.
:::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారి లాంటి ఉత్సాహవంతులైన సభ్యులు సాంకేతిక అంశాలపై ఆసక్తి చూపడం శుభపరిణామం. రాబోయే 'తెవికీ బడి' లో లేదా ప్రత్యేక సెషన్లో స్టీవార్డ్స్/నిపుణుల భాగస్వామ్యంతో అవగాహన కల్పించి, ఈ ప్రక్రియను ఇక్కడితో ఆపకుండా, చివరివరకూ ప్రాసెస్ పూర్తి చేసి అమలులోకి తెచ్చేందుకు మనమందరం కలిసి పనిచేద్దాం. మరింత మంది వాడుకరులు కూడా తమకు వీలైన విభాగాలలో బాధ్యతలు తీసుకోవడానికి ముందుకు రావలసిందిగా కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:40, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
: పై చర్చలను అనుసరించి తెలుగు వికీపీడియా నిర్వాహకత్వం, వాడుకరి గుంపులు వంటి అంశాల గురించిన శిక్షణ, మార్గదర్శకాలు, విధానాలు గురించిన శిక్షణ తెవికిబడిలో నిర్వహిద్దాము. వీలయితే వచ్చే ఆదివారం అక్టోబరు 4న. శిక్షణ ఎవరు నిర్వహిస్తారో సూచించండి. --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:15, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::https://w.wiki/VTL9 ఇది వాడుకరి హక్కుల గుంపుల లింక్. ఒకసారి పరిశీలించి గలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:09, 27 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ ==
తెవికీలో కొన్ని వర్గాల పేర్లు స్థిరంగా లేవు. వాటిలో స్పేసింగ్ తేడాలు, పర్యాయపదాలు, పేరులో వివిధ రూపభేదాలు, వ్యాకరణ దోషాలు వంటి కారణాల వల్ల ఒకే వర్గం రెండు మూడు వేర్వేరు పేర్లుతో ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటివి దాదాపు 80కి పైగా ఉదాహరణలు గుర్తించి వాటిని [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు|వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]] పేజీలో సమగ్రవివరాలతో నమోదు చేయుట జరిగింది. ఆ సమస్యలపై సముదాయం నామకరణ విధాన నిర్ణయాలు నిర్ణయించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనికి ముందు, ఫార్మాట్/ప్రక్రియ సరిగ్గా ఉందో లేదో, సముదాయ సభ్యుల విలువైన ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకోవలిసిన అవసరముంది. సముదాయ సభ్యుల ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలపటానికి [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి వాటిలోని సంబందిత వర్గాల సమస్యలను పరిశీలించి ఆ పేజీ దిగువ విభాగంలో మీ అభిప్రాయాలు, సూచనలు, అభ్యంతరాలు ఒక వారం రోజులలోపు తెలియజేయగలరు. వాటిని పరిగణనలోకి తీసుకుని, సమగ్రంగా క్రోడీకరించి సాధ్యమైనంత త్వరలో మరలా వాటిమీద విధాన నిర్ణయాల నిర్ణయించుటకు చర్చను ప్రవేశపెట్టటానికి మీ అందరి సహకారం కోరుచున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 16:10, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:వర్గాలలో ఇన్ని సమస్యలు గుర్తించి ప్రస్తావించారు. ధన్యవాదాలు ఇంకో లింకు కూడా ఉందండి. <nowiki>https://w.wiki/Ub6B</nowiki> (వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/చర్చించాల్సిన వర్గాల జాబితా) [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:12, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] గారూ ఆ పేజీలో వర్గాలు, మరలా ప్రవేశపెట్టే వి విధాన నిర్ణయాలు నిర్ణయించే చర్చలో తీసుకు వస్తాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:50, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::అలాగే అండి. ఈ విషయంలో నేను చేయగలిగేది ఏమైనా ఉంటే సూచించండి . [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:08, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] మేడమ్ గారూ ధన్యవాదాలు, ఎక్కువమంది చర్చలో అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియపరిస్తే మరింత నాణ్యతగా వర్గాల నామకరణాలు రూపొందటానికి అవకాశాలు మెండుగా ఉంటాయని నా అభిప్రాయం, వాట్సప్ గ్రూప్ లలో స్పందించినట్లుగా రచ్చబండలో స్పందనలు ఉండటం లేదు, ఏమిచేస్తాం, దురదృష్టం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:33, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::"వాట్సప్ గ్రూప్ లలో స్పందించినట్లుగా రచ్చబండలో స్పందనలు ఉండటం లేదు"
:::::తెవికీకి సంబంధించినంత వరకూ వాట్సాప్ గ్రూపుల వలన పెద్దగా ప్రయోజనం కలుక్క పోగా, వాటి వలన నష్టం మాత్రం కలుగుతోంది. అసలు వాట్సాప్ గ్రూపులు ఉన్నది, వికీకి ప్రత్యామ్నాయంగా కాదు. వాటిని వికీకి కాంప్లిమెంటరీగా వాడాలి. కానీ మనం, అక్కడ మాత్రమే చర్చిస్తున్నాం. ఇక్కడ చర్చా ఉండదు, నిర్ణయాలూ ఉండవు, పనీ జరగదు.
:::::ఇక్కడ చర్చలు అద్భుతంగా జరుగుతున్నాయనీ, నిర్ణయాలు తెగ తీసుకుంటున్నామనీ, వాటి ఫాలో అప్ పని బాగా జరుగుతోందనీ నేను చెప్పడం లేదు. కానీ అసలు ఎంతోకొంత చర్చంటూ జరిగితే, ఒక నిర్ణయమంటూ తీసుకోకపోయినా, చర్చ మాత్రం శాశ్వతంగా మిగులుతుంది. వాట్సాప్లో "మాత్రమే" చేసే చర్చలు నీళ్ళ మీది రాతలే. వాటి వలన తెవికీకి వీసమెత్తు ప్రయోజనం లేదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:35, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారి అభిప్రాయంతో నేను ఏకీభవిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:20, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::అందరికీ నమస్కారం,
:::::::తెలుగు వికీపీడియాలో 80కి పైగా వర్గాల నామకరణ లోపాలను, పునరావృత వర్గాలను గుర్తించి సమగ్రంగా నమోదు చేసినందుకు @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారికి హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. వికీ ప్రాజెక్టు నాణ్యతను పెంచడంలోనూ, విషయ వర్గీకరణను క్రమబద్ధకరించడంలోనూ ఇది చాలా కీలకమైన పని.
:::::::రెండు ముఖ్యమైన విషయాలపై నా అభిప్రాయాలు:
:::::::* వర్గాల సంస్కరణ చర్చ: రామారావు గారు ప్రతిపాదించిన పేజీలను వికీపీడియన్లందరూ పరిశీలించి, నామకరణ విధానం సాధారితీకరించడానికి తమ అభిప్రాయాలను నమోదు చేయాలి. ఈ ప్రక్రియ క్రమబద్ధంగా జరగడానికి నా పూర్తి సహకారాన్ని అందిస్తాను.
:::::::* ఆన్-వికీ చర్చల ప్రాముఖ్యత: @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారి అభిప్రాయంతో నేను నూటికి నూరుపాళ్ళు ఏకీభవిస్తున్నాను. వాట్సాప్ వంటి బాహ్య వేదికలలో జరిగే సంభాషణలు కాలక్రమేణా మరుగున పడిపోతాయి, కానీ వికీపీడియా రచ్చబండ లేదా సదరు చర్చా పేజీలలో నమోదయ్యే చర్చలే తెవికీకి శాశ్వతమైన ఆస్తిగా మిగులుతాయి. వికీ నిర్ణయాలు, చర్చలు అధికారికంగా ఆన్-వికీలోనే జరగడం వికీ నియమావళికి, భవిష్యత్తు సూచనలకు అత్యంత ఆవశ్యకం.
:::::::సముదాయ సభ్యులందరూ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి తమ విలువైన అభిప్రాయాలను అందించాల్సిందిగా కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:43, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]], [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]], [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]], [[వాడుకరి:Kasyap|కశ్యప్]],[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|అభిలాష్]], [[వాడుకరి:Vgouripathi|గౌరీపతి]], [[వాడుకరి:Srinivasrjy|శ్రీనివాస్]], [[వాడుకరి:Kalasagary|కళాసాగర్]],[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|వినయ్ కుమార్ గౌడ్]], [[వాడుకరి:Muralikrishna m|మురళీకృష్ణ]], [[వాడుకరి:ఉదయ్ కిరణ్|ఉదయ్ కిరణ్]] గారలందరూ, ఇంకా ఫైన ఉదహరించని తోటి యూజర్స్ అందరూ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి వాటిలోని సంబందిత వర్గాల సమస్యలను పరిశీలించి ఆ పేజీ దిగువ విభాగంలో మీ అభిప్రాయాలు, సూచనలు, అభ్యంతరాలు రెండురోజులలోపు తెలియజేయగలరు. మీ విలువైన అభిప్రాయాలు, సూచనలు, తెవికీ నాణ్యతను మరింత మెరుగైన స్థాయికి చేరగలదనుటలో ఎటువంటి సందేహం లేదు.ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:19, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, స్పందిస్తానండి. ఈ చర్చ తీసుకువచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. ఒక సూచన: ఈ కొత్త చర్చ పేజీ లింకును ([[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]]) [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు]] పేజీలో తాజా చర్చల్లో చేర్చండి. అలాగే పాత చర్చల లింకులను మీరు వేరే విభాగం లోకి మార్చారు కాబట్టి వాటిని కూడా చూడమని ఆ లింకులున్న విభాగపు లింకును ఇస్తే, పాత చర్చలలో ఏం జరిగిందో వాడుకరులకు తెలుస్తుంది. గత చర్చల్లో నిర్ణయాలు తీసుకున్న అంశాలపై మళ్ళీ చర్చించకుండా నివారించవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:47, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::::అలాగే నండీ. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:53, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::::::తెలుగు వికీపీడియాలో (తెవికీ) వర్గాల పేర్లు ఏకరీతిలో లేకపోవడం వల్ల, ముఖ్యంగా వ్యాసాలను అనువదించేటప్పుడు ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి తగిన మార్గదర్శకాలను రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనిపై చర్చించిన అనంతరం, కొత్త వర్గాలను సృష్టించే వాడుకరులకు స్పష్టమైన మార్గనిర్దేశం చేయాలి.
:::::::::::కళాసాగర్ [[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kalasagary|చర్చ]]) 15:29, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::::::@[[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] గారూ, చాలా చురుగ్గా రాస్తున్న వాడుకరుల్లో మీరొకరు. మీకు అవసరమైన సహాయం దొరక్కపోవడం శోచనీయమే. [[వికీపీడియా:వర్గీకరణ]] పేజీని చూడకపోతే ఇప్పుడు చూడండి. అందులో మీకు అవసరమైన సహాయం పూర్తిగా దొరకదు గానీ కొంత ప్రాథమిక సమాచారం దొరుకుతుంది.
::::::::::::వర్గాలకు పేర్లు పెట్టే విషయంలో ఒక చిట్కా ఉంది: మీరు ఏ పేజీలో వర్గాన్ని చేర్చాలని భావిస్తున్నారో, అలాంటి పేజీలు మూడో నాలుగో చూడండి. అవి ఏ వర్గాల్లో ఉన్నాయో చూడండి. ఆ వర్గాల్లో ఎక్కువ పేజీలు ఎందులో ఉన్నాయో చూసి, సరిపోతాయనుకుంటే ఆ వర్గాలను మీ పేజీలో కూడా పెట్టండి. లేదంటే ఆ పేర్లు ఎలా ఉన్నాయో చూసి అలాంటి పేర్లనే వాడి మీ పేజీకి తగిన వర్గాన్ని సృష్టించండి. ఉదాహరణకు, మీరు ఒక స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడి పేజీ రాస్తే, అల్లూరి, మద్దూరి, భోగరాజు, బోసు, గాంధీ, నెహ్రూ వగైరాలపేజీలు చూడండి. అక్కడి వర్గాలను ఇక్కడ వాడండి.
::::::::::::ఈ కొత్త వర్గానికి కనీసం ఒక మాతృవర్గం ఉండడం మాత్రం తప్పనిసరి.
::::::::::::మార్గదర్శకాలు రూపొందేలోపు, వర్గాలకు సంబంధించి మీకు ఏ ఇతర సహాయం కావాలన్నా నన్ను అడగండి. నాకు తెలిసినంత మేరకు నేను సాయం చేస్తాను. నాకూ తెలియనివి మనిద్దరం కలిసి నేర్చుకుందాం. ఒక నెలలో మనం వర్గాలకు సంబంధించి, ఒక సంతృప్తికరమైన స్థాయికి చేరేలా ప్రయత్నం చేద్దాం. మీ సందేహాలను నా చర్చ పేజీలో రాయండి. నేను సమాధానాలు రాస్తాను. అవసరమైతే, రాత్రి 7 నుండి 10 లోపు మనం ఫోనులో కూడా మాట్లాడుకోవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:43, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== వర్గాల చర్చ నిర్ణయం జరిగే అంతవరకు పాత వర్గాల స్థానంలో కొత్త వర్గాలు సృష్టించవద్దు ==
దయచేసే వర్గాల చర్చ పెండింగ్లో ఉండగా మరలా పాత వర్గాలను పక్కనపెట్టి మన అభిప్రాయం ప్రకారం మరలా కొత్త వర్గం సృష్టించటం కొత్తవాటిని సృష్టించి ఆ వర్గంలో పాత వర్గాల నుండి. వ్యాసాలు బదిలీ చేయడం వికీపీడియా మార్గదర్శకాలకు విరుద్ధం. దయచేసి గమనించగలరు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:21, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగే అండి [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:34, 27 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 15:38, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెలుగు వికీపీడియా మొదటి పేజీ నిర్వహణ ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో తెవికీబడి వేదిక ద్వారా "'''తెలుగు వికీపీడియా మొదటి పేజీ నిర్వహణ"''' అనే అంశం మీద [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర ]] గారు శిక్షణ ఇస్తారు. '''తేదీ 27.09.2026, సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.'''
గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 15:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ఒక పెజిలొ infobox లో Spouse ఎలా మర్చాలో తెలియట్లేదు. ==
https://l1nk.dev/38cqzdu ఈ వైకొం విజయల క్ష్మి గాయకురాలు పేజీలొ infobox లో Spouse- భార్య పేరు అని ఉంది, భర్త అని ఉండాల్సిన చోట. ఎవరైనా మార్చండి. [[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] ([[వాడుకరి చర్చ:Svpnikhil|చర్చ]]) 06:34, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] గారూ లింకు తప్పు ఇచ్చారు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:55, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] గారూ, వచ్చింది లెండి. అవసరమైన మార్పు చేసాను.
::తెవికీ లోని పేజీకి లింకు ఇవ్వడానికి <nowiki>[[ ]]</nowiki> -ఇలా వికీలింకు ఇస్తే సరిపోతుంది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:28, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ప్రత్యేక పేజీలు లింకు ఏమైందంటే.. ==
గతంలో ప్రత్యేక పేజీలు లింకు సైడుబారులో ఉండేది. ప్రత్యేకపేజీలను చూడడానికి వీలుగా ఉండేది. సుమారొక ఏడాది కిందట, మీడియావికీ సాఫ్టువేరు కొత్త వెర్షనులో దాన్ని తీసేసారు. దాంతో ప్రత్యేక పేజీలను చేరుకోవాలంటే వెతుకుపెట్టెలో ఇచ్చి వెళ్ళాల్సి వస్తోంది. ఇప్పుడు ఆ లింకు కావాలంటే ఏ వికీకి ఆ వికీలో ఈ లింకును సైడుబారులో పెట్టుకోవాల్సిందే. మనకు ఇది అవసరం కాబట్టి, దాన్ని సైడుబారులో పెట్టాలని నిర్వాహకులకు అభ్యర్థన.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:13, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:నేను బుక్ మార్క్ లో పెట్టుకున్నాను. లింక్ :https://w.wiki/7a4T [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:17, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::నాకు తెలిసి వీటి అవసరం చాలామందికి తెలియదనుకుంటున్నాను. వీటి మీద తెవికీ బడిలో ఒకరోజు క్లాసు ఇస్తే బాగుంటుంది.అవకాశముంటే నేను ప్రిపేర్ అవుతాను. మీరు ఇస్తే ఇంకా మంచిది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:30, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ఇప్పుడు అవసరం, దాన్ని సైడుబారులో పెట్టేందుకు చర్యలు తీసుకోవడం. రెణ్ణిమిషాల పని. కానీ, అది నిర్వాహకులే చెయ్యగలరు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:20, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ప్రత్యేక పేజీలు లింకు ఎడమవైపు సైడుబారులో ఉంటేనే సులభంగా ఉంటుంది. @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు సూచించినట్టుగా సైడుబారులో పెట్టుకుందాం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:11, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, ఔనండి. సైడుబారులో లింకు ఉండాలి. బుక్మార్కులు అనేవి వ్యక్తిగతం. లింకు లేకపోతే అలాంటివి ఎవరికి వాళ్ళు చేసుకుంటారు. లింకులుండడం సైటుకు ముఖ్యం.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:24, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు సూచించినట్టుగా ఎడమవైపు సైడుబారులో ప్రత్యేక పేజీలు లింకు చేర్చాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:15, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు, @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు. ఒక సంవత్సరం కిందట, [[వికీపీడియా:రచ్చబండ/పాత చర్చ 95#కనబడుట లేదు|దీని గురించి రచ్చబండలో రాసాను]]. కానీ, ఆ లింకు ఎందుకు తీసేసారో ఎవరూ పట్టించుకోలేదు, నేనూ పక్కన పడేసాను. ప్రత్యేక పేజీల అవసరం వచ్చినపుడల్లా [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారు చెప్పినట్టు ఏదో ఒక పద్ధతి ద్వారా ఆ పేజీకి వెళ్తూండేవాణ్ణి. ఆ లింకు ఎందుకు తీసేసారా అని అనుకుంటూ ఉండేవాణ్ణి. ఇవ్వాళ వెతికాను, ఎందుకు తీసేసారు? ఎవరు తీసేసారు అని. విషయాలు తెలిసాయి. అంచేతనే లింకు పెట్టమని రాసేసాను, మీరు వెంటనే చేసేసారు. ధన్యవాదాలు, మళ్ళీ.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:30, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== కొత్త ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ను స్థాపించాలి ==
గతంలో ట్వింకిల్ గాడ్జెట్లో సమస్య వచ్చినపుడు దాన్ని పరిష్కరించడం మనకు సమస్యగా మారింది./ దాని కోడు మొత్తం ఒకటో రెండో ఫైళ్ళలో ఉండడంతో దాన్ని సరిచెయ్యడం తలకు మించిన పనైంది. అప్పుడూ వీవెన్ గారు కొత్తగా రాసేందుకు ప్రయత్నం చేసారెఉ గానీ అది మధ్య లోనే ఆగిపోయింది. దాంతో మనకు ట్వింకిల్ లోని విశేషాలు పనిచెయ్యకుండా అలాగే ఉండిపోయాయి.
ఈలోగా ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ను దాని డెవలపర్లు సమూలంగా మార్చివేసారు. గతంలో ఉన్న నాలుగైదు ఫైళ్ళ స్థానే 20 కి పైగా ఫైళ్ళను సృష్టించారు. ప్రస్తుతం ఎన్వికీలో అది పని చేస్తోంది. దాన్నే మనం కూడా స్థాపించుకోవాలి. అందుకు గాను, కింది ఫైళ్ళను ఎన్వికీ నుండి దిగుమతి చేసుకోవాలి. ఈ ఫైళ్ళలో మూడో నాలుగో ఈసరికే ఉన్నాయి. వాటిని ఓవర్ రైటు చేస్తూ దిగుమతి చెయ్యాలి. ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన పని కాబట్టి దిగుమతి అభ్యర్థనలు పేజీలో కాకుండా ఇక్కడ రాస్తున్నాను. వీటిని దిగుమతి చేసుకున్నాక, గాడ్జెట్ డెఫినిషను, ట్వింకిల్ కాన్ఫిగరేషను వగైరా ఫైళ్ళలో మార్పులు చెయ్యాల్సి రావచ్చు. ముందు కింది ఫైళ్ళను దిగుమతి చేసుకుందాం. నిర్వాహకులు పరిశీలించవలసినది:
* MediaWiki:Twinkle-pagestyles
* MediaWiki:Gadget-Twinkle.js
* MediaWiki:Gadget-twinklearv.js
* MediaWiki:Gadget-twinklewarn.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleblock.js
* MediaWiki:Gadget-twinklewelcome.js
* MediaWiki:Gadget-twinkletalkback.js
* MediaWiki:Gadget-twinklespeedy.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleprod.js
* MediaWiki:Gadget-twinklexfd.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleimage.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleprotect.js
* MediaWiki:Gadget-twinkletag.js
* MediaWiki:Gadget-twinklediff.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleunlink.js
* MediaWiki:Gadget-twinklerollback.js
* MediaWiki:Gadget-twinkledeprod.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchdelete.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchprotect.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchundelete.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleconfig.js
* MediaWiki:Gadget-Twinkle.css
[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:52, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:11, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::నేను దిగుమతి చేయటానికి ప్రయత్నించగా మీకు అనుమతిలేదని సందేశం చూపించింది.ఈ విషయంలో అధికారి హోదాలో ఉన్న @[[వాడుకరి:రవిచంద్ర]] గారు జోక్యం చేసుకోవలసిందిగా కోరుచున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:51, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::: నేను ప్రయత్నిస్తానండీ - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:02, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::: [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, [[ప్రత్యేక:దిగుమతి|దిగుమతి పేజీ]] ద్వారా ప్రయత్నించాను. అన్నీ మీడియావికీ నేమ్స్పేసులోకి దిగుమతి అయ్యాయి. కానీ మొదటిది మాత్రం '''దిగుమతి విఫలమైంది: దిగుమతి చెయ్యడానికి పేజీలేమీ లేవు.''' అని చూపిస్తోంది. దాన్ని మళ్ళీ ప్రయత్నిస్తాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:17, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ ధన్యవాదాలు. ఒక్కోసారి అలానే చూపిస్తుంది, మరలా మరలా ట్రై చేయండి, ఒకవేళ అది ఆల్రెడీ దిగుమతి వుండవచ్చు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:31, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: నిజంగానే ఆంగ్ల వికీలో MediaWiki:Twinkle-pagestyles అనే పేరుతో పేజీ ఏమీ లేదు మనం దిగుమతి చేయడానికి. అది MediaWiki:Gadget-Twinkle-pagestyles అయ్యుండవచ్చని ఊహించి దానిని కూడా దిగుమతి చేశాను. ఇక మనం ట్వింకిల్ ఉపకరణాన్ని వాడటానికి అధికారి హోదాలో చేయవలసిన పనులు ఏమైనా ఉంటే చేయగలను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 17:03, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::ప్రస్తుతం గతంలో ఉన్న ఆప్షన్స్ నాకు చూపించటంలేదు. మరి మీకు ఎలా చూపిస్తున్నావో... వెంటనే తగిన చర్యలు చేపట్టగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 17:09, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, పై జాబితాలో MediaWiki:Gadget-twinklearv.js అనే పేజీ దిగుమతి కాలేదు. ఒకసారి మళ్ళీ ప్రయత్నించండి. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:57, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, దిగుమతి చేశాను.- [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 15:47, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, [[మీడియావికీ:Gadgets-definition]] పేజీలో browsing లో నాలుగో పాయింటు దగ్గర (ట్వింకిల్ కు సంబంధించినది) ఇప్పుడు ఉన్నదాన్ని తీసేసి, కింది టెక్స్టును చేర్చండి:
:::::Twinkle[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.user,mediawiki.util,jquery.ui.dialog,jquery.tipsy,moment|rights=autoconfirmed]|morebits.js|morebits.css|Twinkle.js|twinkleprod.js|twinkleimage.js|twinklebatchundelete.js|twinklewarn.js|twinkleblock.js|twinklespeedy.js|friendlyshared.js|twinklediff.js|twinkleunlink.js|friendlytag.js|twinkledeprod.js|friendlywelcome.js|twinklexfd.js|twinklebatchdelete.js|twinklebatchprotect.js|twinkleconfig.js|twinklefluff.js|twinkleprotect.js|twinklearv.js|friendlytalkback.js [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:14, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, మార్చాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:29, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నాకు ఓపెన్ అయింది. నేను చేర్చవచ్చా [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:19, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ మిమ్మల్ని దిద్దుబాట్లు చెయ్యనిస్తే, చేర్చవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:41, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారూ, [[వాడుకరి:Pranayraj1985]] గారూ, [[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, TW అనే పేరుతో సవరించు, చరిత్ర వగైరా లింకుల పక్కన కొత్త Twinkle ట్యాబు కనిపిస్తోందా? కనిపిస్తే, అందులో మెనూలు ఏమేం ఉన్నాయో చెప్పండి. నేను ప్రస్తుతం దీనిమీద పనిచేస్తున్నాను. వెంటనే సమాధానమిస్తే పనికొస్తుంది. ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:07, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:12, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::CSD, XFD, PP Last, Unlink, D-Batch,P-Batch, Config ఇవి కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:14, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ డైలాగ్ బాక్సులు తెరుచుకుంటున్నవి, ఇంకా WEl ఇలాంటివి రావాలనుకుంటాను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:33, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ధన్యవాదాలు. ఆ warn, wel, block, వంటి మెనూ ఐటములు వాడుకరి, వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే వస్తాయండి. చూడండి. వాటిలో కొన్ని నిర్వాహకులకే (మీకే) కనిపిస్తాయి, నాలాంటి వారికి కనిపించవు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:03, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::పరిశీలించాను.అవును. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:11, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ముందు config అనే లింకు నొక్కండి. అప్పుడు తెరుచుకున్న పేజీలో పొడుగాటి ఫారం ఒకటి రావాలి అది వచ్చిందో లేదో చెప్పండి (నాకు రాలేదు). ఆ తరువాత ఒకసారి అన్ని లింకులూ పనిచేస్తున్నాయో లేదో చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:16, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] మిగతా లింకులను పరీక్షించేటపుడు - డయలాగ్ బాక్సు తెరుచుకుంటే చాలు. ఆ పై ముందుకు వెళ్ళనక్కరలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ స్క్రీన్ షాట్ పంపాను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:25, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు చెప్పిన కొత్త.Twinkle ట్యాబు కనిపిస్తోంది. మెనూలో 12 లింకులు ఉన్నాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:15, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, ముందు config అనే లింకు నొక్కండి. అప్పుడు తెరుచుకున్న పేజీలో పొడుగాటి ఫారం ఒకటి రావాలి అది వచ్చిందో లేదో చెప్పండి (నాకు రాలేదు). అలాగే ఆ మెనూలో ఏమేం లింకులున్నాయో కూడా చెప్పండి.
:::::::::ఆ తరువాత ఒకసారి అన్ని లింకులూ పనిచేస్తున్నాయో లేదో చూడండి. డయలాగ్ బాక్సు తెరుచుకుంటే చాలు. ఆ పై ముందుకు వెళ్ళనక్కరలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:17, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, config అనే లింకు నొక్కాను, వేరే పేజీ ఓపెన్ అయ్యింది. కానీ, అందులో ఫారం కనిపించలేదు. మెనూలో ఇంకులన్నీ చెక్ చేసాను. అన్నీ పనిచేస్తున్నాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:42, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] ంగార్ ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:44, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు మెనూలో 12 లింకులు ఉన్నాయి అని అన్నారు, నాకు వ్యాసంపేజీలో 8, వ్యాస చర్చాపేజీలో 3, వాడుకరి చర్చాపేజీలో 13 ఐటమ్సు కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:17, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::ట్వింకిల్, వేరువేరు పనుల కోసం అనేక మూసలను వాడుతుంది. ఇంగ్లీషులో 600 పైనే ఉన్నాయి. మన దగ్గర దాదాపు 500 ఉన్నాయి. అయితే మన దగ్గర అవసరం లేనివి కూడా ఉన్నాయి. ఇంగ్లీషు వికీలో [[En:Category:Templates used by Twinkle]] అనే వర్గంలో ఉన్న మూసలన్నిటినీ దిగుమతి (వీటిలో కొన్ని మన దగ్గర ఉన్నాయి. వాటిని ఓవెర్రైటు చేద్దాం) చేసుకుందాం. మన దగ్గర ఉన్న్ వర్గం [[:వర్గం:Templates used by Twinkle]] ఇది ఇంగ్లీషు వర్గానికి అనుసంధానమై ఉంది. నిర్వాహకులెవరైనా ఇంగ్లీషులో ఉన్న వర్గాలన్నిటినీ దిగుమతి చెయ్యవలసినది. దిగుమతి చేసాక, గతంలో మనం చేసుకున్న అనువాదాలను పునరుద్ధరించాలి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:40, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, కింది పేజీలను కూడా దిగుమతి చెయ్యండి:
:::::# Mediawiki:Gadget-morebits.js
:::::# Mediawiki:Gadget-morebits.css
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlyshared.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlytag.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlywelcome.js
:::::# Mediawiki:Gadget-twinklefluff.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlytalkback.js
:::::# Wikipedia:Twinkle/Preferences
:::::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:04, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: ఇవి కూడా దిగుమతి చేశాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:29, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, సమస్య పరిష్కారం కానట్టుంది. మరిన్ని వివరాలు చూడాలి. నేను చూ, మీకు చెప్పడం, మీరు చెయ్యడం.. దీనికి టైం పడుతోంది. మీరే వెతికి సమస్య ఎక్కడుందో చూడండి. ఒకవేళ మీకు కుదరని పక్షంలో నాకు తాత్కాలికంగా ఇంటర్ ఫేస్ నిర్వాహకుడు హోదా ఇవ్వండి. నేను చూస్తాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:59, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::అలా చేస్తే బాగుంటుంది, యిద్దరూ పరిశీలించి తెలుసుకోవటానికి వీలుగా ఉంటుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:21, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, నేను నా జావాస్క్రిప్టు ఫైలులో మార్పులు చేసి చూసాను. పనిచేసింది. ట్వింకిల్ ట్యాబు కనిపించింది. అన్ని విశేషాలూ పనిచేస్తున్నాయి (అంటే, మెనూను నొక్కినపుడు చూపించాల్సిన డయాలాగ్ బాక్సులను, వాటి లోని ఫీల్డులతో సహా చూపిస్తోంది. నేను ఆపై యాక్షన్ పార్టుకు పోలేదు.) నాకు అర్థమైనంతలో ఇక్కడ జరిగిన లోపం ఏంటంటే.. Twinkle Preferences ను నొక్కినపుడు Wikipedia:Twinkle/Preferences కు కాకుండా Commons:Twinkle/Preferences అనే పేజీకి పోతోంది. అంచేత ట్వింకిల్ అభిరుచులు సెట్ కాలేదు. అది ఒక ముఖ్యమైన సమస్య (బహుశా అది ఒక్కటే సమస్య అయి ఉండవచ్చు కూడా). పోతే, కాన్ఫిగ్ పేజీలోని డేటా అంతా హార్డ్ కోడెడుగా కనిపిస్తోంది. అందువలన లోకలైజేషను చేసినపుడు తెలుగు లేబుళ్ళు ఇక్కడికి రాకపోవచ్చు (మన ప్రస్తుత సమస్య ఇది కాదు). మీరే చేస్తే పై మార్పు చేసి చూడండి. అది పనిచెయ్యకపోతే, ఇంకా సమస్యలున్నాయేమో చూడండి. ఒకవేళ నాకు అనుమతులివ్వాలని భావిస్తే, ఇంటర్ఫేసు అడ్మిన్తో పాటు, ట్రాన్స్వికీ దిగుమతిదారు అనుమతి కూడా ఇవ్వండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:27, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, మీకు ఒక వారం పాటు ఇంటర్ఫేసు అడ్మిన్ అనుమతి ఇచ్చానండీ. ట్రాన్స్ వికీ దిగుమతి దారు అనుమతి మాత్రం నేను ఇవ్వలేనని చెబుతోంది. అది కావాలంటే నేను దిగుమతి చేయగలను. క్షమించాలి. నేను సమయం లేక పరిశీలించలేక పోతున్నాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 15:41, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, మరొక పద్ధతి, మెరుగైన పద్ధతి ఏంటంటే, Github నుండి నేరుగా స్థాపించుకోవడం. మీరు దీన్ని చూసే ఉండవచ్చు బహుశా. అయితే దీని ద్వారా స్థాపించాలంటే నాకు కాస్త గీకు పరిజ్ఞానం కావాలనుకుంటాను. మానవికంగా చేసేది కాకపోతే అప్పుడు అది ప్రయత్నించవచ్చు. మానవికంగా చెయ్యగలిగినా కూడా ఆ తరువాత ఆ మెరుగైన పద్ధితికి మారితేనే మంచిది.. అది ఫ్యూచర్-ప్రూఫ్ అనుకుంటాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:34, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెలుగు వికీపీడియా: విస్తరణ ప్రణాళిక-2027 ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికీపీడియా వ్యాసాలు, వ్యాసాల నాణ్యతను విస్తరించడానికి, గూగుల్ ఇప్పుడు అంటే 2025-26 సంవత్సరాలకి అందిస్తున్న సహకారానికి కొనసాగింపుగా, తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ తరపున రాబోయే 2027 సంవత్సరానికి కార్యాచరణ ప్రణాళిక ప్రతిపాదన సమర్పించవలసి ఉంది. వివరాలు [https://w.wiki/W3c5 ఈ పేజీ]లో చూడగలరు. చూసి తమ అభిప్రాయాన్ని త్వరలో తెలియచేయగలరు.
ధన్యవాదాలు. తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:05, 2 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:49, 2 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== అధికారులు కావాలి ==
మనకు నలుగురు అధికారులుండేవారు. వారిలో ఇద్దరికి, జూన్ 11 న ఆ అనుమతులను తీసేసారు- కారణం తెలీదు. ఆ పని చేసింది, మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి.
ప్రస్తుతం మనకు ఇద్దరే అధికారులున్నారు. మామూలుగా అయితే, మనలాంటి వికీకి ఇద్దరు సరిపోతారు. కానీ వాళ్ళలో ఒకరు చాలాకాలంగా చురుగ్గా లేరు. మిగిలిన ఆ ఒక్కరు చురుగ్గా లేని పక్షంలో పనులు ఆగుతాయి. అంచేత కనీసం మరొక్కరు అధికారిగా ఉండాలనేది నా ప్రతిపాదన. ప్రస్తుతం చురుగ్గా ఉన్న నిర్వాహకుల్లో ఒకరు అధికారిగా స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకోవడం ఒక మార్గం. లేదంటే, ఇటీవల తొలగింపుకు గురైన ఆ ఇద్దరు అధికారుల్లో కనీసం ఒకరు, ఇకపై చురుగ్గా పనిచేస్తామని సముదాయానికి విశ్వాసం కలిగిస్తే, వాళ్ళు తిరిగి ప్రతిపాదన చేసుకోవడం. పరిశీలించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:21, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:పనులుకు అంతరాయం లేకుండా ఉండాలంటే అదనంగా ఇప్పుడు ఉన్న ఇద్దరు కాకుండా మరో ఇద్దరు అధికారులు తప్పనిసరిగా, అత్యవసరంగా స్యీయప్రతిపాదన చేసుకోవటానికి ముందుకురావాలి. వారే నిర్వాహకత్వ బాధ్యతలకు కూడా స్వీకరించాలి. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:42, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అవునండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. మూసలు దిగుమతి చేయాలని ప్రత్నించినపుడు, మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి నా అధికారి హోదా అనుమతులను తీసేసారని గమనించాను. ఎందుకు తీసేసారనే కారణం తెలియలేదు. అనుమతులను తీసేయడానికి ముందు నోటీస్ లాంటిది ఇచ్చుంటే బాగుండేది. అయితే, ఇకపై నేను అధికారిగా చురుగ్గా పనిచేయాలనుకుంటున్నాను. నేను తిరిగి అధికారి హోదా పొందడానికి సభ్యులు సహకరించాలని కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:35, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు గత నెలలో 22 నిర్వాహక పనులు చేసినట్లు చూసాను. + ఇకపై చురుగ్గా ఉంటానని చెబుతున్నారు. కాబట్టి ఆయన తిరిగి అధికారి అవడంలో నాకు అభ్యంతరం లేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:20, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు తిరిగి అధికారిగా కొనసాగటానికి నాకు అభ్యంతరంలేదు. ముందుకు వచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:37, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గార్లు ధన్యవాదాలు. అధికారి హోదా కోసం మళ్ళీ స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకుంటాను.--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 06:07, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ ==
ఈ చర్చలో [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియజేయటానికి వారం రోజులు గడువు ముగుస్తుంది. ఇంకా ఆసక్తిఉన్న తెవికీ సమూహం సభ్యులు వెంటనే వారి అమూల్యమైన అభిప్రాయాలు సూచనలు రాయగలరు, వాటి అన్నిటినీ క్రోడీకరించి విధాన నిర్ణయ చర్చాపేజీని మరలా సముదాయం దృష్టికి తీసుకునిరావటానికి సహకరించగలరు.ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:54, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:41, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== యూజర్ ఇంటర్ఫేసులో వాడుకరుల కృషికి లింకులు ==
తెవికీలో మనం చేసే దిద్దుబాట్ల పేజీకి ఇచ్చే లింకులు రకరకాలుగా ఉన్నాయి.
* వాడుకరి డ్రాప్డౌను జాబితాలో "నా మార్పులు" అని ఉంది.
* వాడుకరి, వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో ఉండే సైడుబారులో ఇది "వాడుకరి రచనలు" అని ఉంది
* మన దిద్దుబాట్లను చూపే పేజీ శీర్షికలో "ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి రచనలు" అని ఉంది.
వీటలో మార్పులు, రచనలు వగైరాలను ఒకే పేరుకు తేవాలి అని భావించి, వాటిని కింది విధంగా మారుద్దామని నా ప్రతిపాదన.
* నా మార్పులు - '''తోడ్పాట్లు'''
* వాడుకరి రచనలు: '''వాడుకరి తోడ్పాట్లు'''
* ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి రచనలు - '''ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి తోడ్పాట్లు'''
వీటిపై అభిప్రాయం రాయవలసినది. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:52, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:నమస్కారం @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు,
:వాడుకరి "మార్పులు" లేదా "రచనలు" అనే పదాల కంటే "తోడ్పాట్లు" అనే పదం మరింత సముచితంగా ఉంటుంది. వికీపీడియాలో కేవలం వ్యాసాలు రాయడమే కాకుండా, దిద్దుబాట్లు చేయడం, వ్యాకరణ దోషాలు సరిదిద్దడం, చిత్రాలు చేర్చడం వంటి ఎన్నో రకాల పనులు జరుగుతుంటాయి కాబట్టి, వీటన్నింటికీ "తోడ్పాట్లు" అనేది చక్కని పర్యాయపదం. ప్రస్తుతం డ్రాప్డౌన్ మెనూలో ఒకటిగా, సైడ్బార్లో మరొకలా, పేజీ శీర్షికలో వేరేలా ఉండటం వల్ల కొత్త వాడుకరులకు కాస్త గందరగోళంగా అనిపించవచ్చు. మీ సూచన ప్రకారం అన్నిచోట్లా ఒకేపేరు ఉంటే ఇంటర్ఫేస్ చాలా స్పష్టంగా, ఒకే ప్రమాణంతో కనిపిస్తుందని నా అభిప్రాయం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:08, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఇక్కడఒక వివరణ ఇవ్వాలి.. తోడ్పాటు అనేది ఎక్కడ చూసినా ఏకవచనం గానే చూస్తాం, తోడ్పాట్లు అనే వాడుకను నేను చూళ్ళేదు. ఇక్కడ కూడా తోడ్పాటు అనేది వాడొచ్చు గానీ, బహువచనంగా ఉంటే ఎక్కడైనా ఏకవచన రూపం అవసరమైనపుడు వీలుగా ఉంటుందని ఇలా రాసాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:11, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అందించిన సవరణలు లేదా అందించిన అనే పదంతో కలిపి మరోది ఏమైనా అర్థవంతంగా ఉంటే బాగుంటుంది. లేదా ఇంకా మెరుగైన పదం మన కంటపడేదాకా ఉన్నవాటిని ఏకరూపతగా మార్చటం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:46, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, "అందించిన సవరణలు" అంటే తోడ్పాట్లే గదా! పైన @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు చెప్పినట్టు, మనం ఇక్కడ చేసేది సవరణలు మాత్రమే కాదు, చిత్రాలు చేర్చడం వంటి ఇతర పనులు కూడా ఉన్నాయి. తోడ్పాట్లు అనేది వాడుకరుల కృషిని మెరుగ్గా చూపిస్తోంది. పైగా ఇంటర్ఫేసులో వాడే పదాలు వీలైనంత క్లుప్తంగా ఉండాలి. అంచేత, ఈ రెంటిలో తోడ్పాట్లు అనేది మెరుగు అనిపిస్తోంది. పరిశీలించండి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:26, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::అలాగే కానివ్వండి, నా అభిప్రాయం అర్థవంతమైన పదంతో ఏకరూపత పాటించాలనేదే నా ప్రధాన అభిప్రాయం [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:34, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వ్యాసాలలో మూకుమ్మడిగా వర్గాలు చేర్చే టూల్ ==
ఈ టూల్ గతంలో సృష్టించిన వ్యాసాలకు చేరని వర్గాలు అంటే వికీడేటాకు లింకు కలిపి, ఇంకా వ్యాసంలో చేరని వర్గాలను ఎన్నిటినైనా ఒకే క్లిక్ తో చేర్చటానికి ఈ టూల్ బాగా పనిచేస్తుంది.దీనిని అమర్చుకోవటానికి ఈ దిగువన వివరించబడింది.
# ప్రతి యూజరు కామన్ JS పేజీ సృష్టించుకునే అవకాశం ఉంది. లోగడ సృష్టించుకోని వారు ఇప్పుడు సృష్టించుకోవాలి.
#ఇది వాడుకరి పేజీకి అన్ని అనుబంధపేజీలులాగనే ఈ పేజీకూడా ఉంటుంది. వాడుకరి:యూజరు పేరు/common.js అని సృష్టించుకోవాలి.
#పేజీలో mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Saroj/CatSync.js&action=raw&ctype=text/javascript'); ఈ లింకును కాపీ చేసి, పేస్ట్ చేయాలి.
#లింకును చేర్చిన తరువాత షిప్ట్ కీని నొక్కి పెట్టి రీలోడ్ బటన్ నొక్కండి, లేదా Ctrl-shift-R నొక్కండి (యాపుల్ మాక్ బుక్ లో Cmd-shift-R నొక్కండి. ఈ సందేశం కామన్ JS పైన ఉంది పరిశీలించగలరు.
#ఏదేని ఒక వ్యాసాన్ని ఎంచుకోండి.
#ఆ వ్యాసం పైన చదువు, సవరించు, చరిత్ర వ్యూ టాబ్ మోడ్ లో చివరన ⋮ ఇలా మూడు చుక్కల మీద క్లిక్ చేయండి.
#క్లిక్ చేయగానే టూల్ బాక్స్ డ్రాప్ డౌన్ ఆప్సన్లు కనపడతాయి, వాటిలో ఈ టూల్ కు చెందిన Sync categories అనే యాక్షన్ బటన్ ఉంటుంది.
#Sync categories క్లిక్ చేసిన వెంటనే ఒక పాప్ అప్ ఆ వ్యాసంలో చేరని వర్గాలను గుర్తించి జాబితాగా మన ముందు పెడుతుంది.
#పాప్ అప్ పైన ADD అనే బటన్ మీద క్లిక్ చేయాలి. దానిని క్లిక్ చేయగానే అన్ని వర్గాలు స్యయంచాలకంగా వ్యాసంలోని వర్గాల బార్ లో చేరతాయి, అయితే ఆ వ్యాసం వికీడేటాకు లింకు అయిఉండాలి, చేర్చే వర్గాలు తెలుగు వికీపీడియాలో సృష్టించి వికీడేటాకు లింకు కలిపి ఉండాలి. మనం వికీపీడియాలో ఏదేని వ్యాసం సవరించేటప్పుడు దీని ద్వారా ఆ వ్యాసానికి చేరాలిసిన వర్గాలను చేర్చవచ్చు. దీనిని అందరూ ఉపయోగించుకొనగలరు.
దీనిమీద మీ స్పందనలు తెలియజేయగలరు. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 12:28, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:బ్రౌజరు కాషె తీసిన తరువాత పని చేస్తోంది అండి. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:44, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, చాలా ఉపయోగకరమైన టూల్ పరిచయం చేశారు. ధన్యవాదాలు.--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 14:26, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అనువాద పరికరంలో ఉన్నట్లే, ఇక్కడ కూడా, ఏ వర్గాలకైతే భాషాలింకులు ఉంటాయొ< ఆ వర్గాలను చూపిస్తుంది. వ్యాసానికి కూడా భాషా లింకులు ఉండాలి. బాగుంది [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారు. మీరు ఇలాంటి వాటి గురించి తెవికీబడిలో శిక్షణ ఇస్తే బాగుంటుంది. (అప్కోర్స్, నేర్పేందుకు మీరు సిద్ధంగానే ఉన్నా, నేర్చుకోవాలనే ఆసక్తి ఉండి, శిక్షణకు హాజరయ్యే తీరిక ఓపిక ఉన్నవాళ్ళం ఉండాలనుకోండి.)__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:37, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మీ ప్రోత్సాహమే మాకు బలం, ధన్యవాదాలు 🙏 [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:40, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఈ రచ్చబండను పాత చర్చల లోకి తరలించాక, దీన్ని రిఫరు చెయ్యడం కాస్త కష్టంగా ఉంటుంది. వీటిని [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు]] వంటి పేజీలో చేరిస్తే బాగుంటుంది. రిఫరెన్సు పరంగా ఇలాంటివి మెరుగైన పేజీలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:41, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ ఇందులో నా గొప్పేమీ లేదు. ఇది నేను మరోచోట నుండి సేకరించింది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:44, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::మీరు చేర్చటానికి నాకేమీ అభ్యంతరం లేదు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:46, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::నాకు తెలుసు మీకు అభ్యంతరం ఉండదని. :-) కానీ, నేను చేర్చను, మీరే చేర్చండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:48, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::అలాగే సార్ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:54, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మంచి టూల్ ని తీసుకు వచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు 🙏 <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 06:40, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|శ్రీనివాస్]] గారూ ఎవరో చేసినది సేకరించి మీ ముందు ఉంచాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:44, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మంచి టూల్ గూర్చి తెలియజేసినందుకు ధన్యవాదాలు➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 15:25, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: చాలా ఉపయోగకరమైన పరికరం. రామారావు గార్కి ధన్యవాదాలు--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 15:37, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@గురువులు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]]గారికి ధన్యవాదాలు.. చక్కని టూల్ నేర్పించారు.. ఇలా మరికొన్ని పరిచయం చేస్తే, ఆలస్యంగానైనా (వీలు చూసుకుని) తప్పకుండా నేర్చుకుంటాను -[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 02:28, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కొత్త వాడుకరులు, కొన్ని మెరుగుదలలు ==
{{Ping|MYADAM ABHILASH}} గారూ, మీరు తెవికీలోకి కొత్త వాడుకరులను తీసుకువస్తున్నారని మీరు గతంలో రాసిన సమాచారాన్ని ఆధారం చేసుకుని భావిస్తున్నాను. ఈ విషయంలో మీకు అభినందనలు. అయితే, కొత్తవారికి మొదట్లో తెవికీలాంటి ప్లాట్ఫాంలో నేర్చుకోవాల్సింది చాలానే ఉంటుంది. నేను చూసినంతలో వారి వ్యాసాలు సరిదిద్ది, వాటిని ఉదాహరణగా చూపిస్తూ వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో ఎలా మెరుగుపరుచుకోవచ్చో రాయాలనుకుంటున్నాను. ఒకరిద్దరితో మొదలుపెట్టాను. ఈ వాడుకరి మీరు తీసుకువచ్చినవారేనా? [[వాడుకరి_చర్చ:Mamatha123#సూచనలు,_అభినందనలు]] ఒకవేళ మీరు తీసుకొచ్చినవారే అయితే, వీరి వాడుకరి పేర్ల జాబితా ఏదైనా వికీపీడియా నేమ్స్పేస్లో కార్యక్రమం గురించి వివరిస్తూ రాస్తారా? అలాగైతే, సహాయం అందించేందుకు వీలుగా ఉంటుంది. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 11:11, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] గారూ, దయచేసి ఈ అంశం మీద ప్రతిస్పందించండి. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:26, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారు ఆలస్యంగా స్పందిస్తున్నందుకు చింతిస్తున్నాను. వాడుకరుల జాబితా కొరకు ఈ [[wmfdashboard:courses/Boli_Cheto_Foundation/Wikimedia_Internship_2026/home|ఔట్రీచ్ డ్యాష్ బోర్డ్]] చూడండి! మీ సహాయానికి ధన్యవాదాలు - [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|అభిలాష్ మ్యాడం]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 04:52, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీమీడియా సదస్సులకు హాజరైన వాడుకరులకు ==
వికీమీడియా ఫౌండేషను, తాను నిర్వహించే ప్రాజెక్టులకు సంబంధించి పలు సదస్సులను నిర్వహిస్తూ ఉంటుంది. తెవికీ తరపున కూడా ఈ సదస్సులకు వాడుకరులు హాజరౌతూ ఉంటారు. అక్కడ వారు అనేక విషయాలు నేర్చుకుంటారు. వారు అక్కడి విశేషాలను, తమతమ అనుభవాలను, తాము నేర్చుకున్న సంగతులనూ తెవికీలో రాస్తే ఆ సదస్సుకు హాజరవని తోటి సభ్యులకు ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. పరిశీలించవలసినది. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:19, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అవును @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, అందుకోసం తెవికీలో ప్రత్యేకంగా ఒక వేదిక లాంటిది ఏర్పాటుచేసుకొని అందరూ ఆ వేదికలో రాస్తే బాగుటుంది. ఎవరైనా చూడాలి అనుకున్నా అన్నీ ఒకేచోట లభిస్తాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:11, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: ఒక వేదిక ఏర్పాటుచేయమని మనవి. సదస్సులకు హాజరైన సభ్యులు ఇందులో వివరాలు, అనుభవాలు రాద్దాము.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:43, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::మంచి ఆలోచన [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:47, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఈ ఆలోచన నాకు పదేళ్ళ కిందటే వచ్చింది. 2016లో చంఢీగడ్ లో జరిగిన వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా సదస్సుకు వెళ్ళినపుడు అక్కడి విషయాలను క్లుప్తంగా [[వాడుకరి:Pranayraj1985/ప్రయోగశాల#వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా 2016లో తెవికీ బృందం|వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా 2016లో తెవికీబృందం]] అని నా ప్రయోగశాలలో రాసుకున్నాను. తరువాత దానిని వివరణాత్మకంగా రాయాలి అనుకున్నా కుదరలేదు. ఇకపై నేను హాజరయ్యే వికీమీడియా సదస్సుల గురించి తప్పకుండా రాస్తాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:15, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, సమగ్రంగా రాసారు, బాగుంది. మీరు దీనికి ఆద్యులు కాబట్టి, మీరే ఆ వేదికను మొదలుపెట్టి రాయండి.
:::::ఎప్పటివో ఇప్పుడెందుకు అనుకోకుండా, పాతవాటి గురించి కూడా గుర్తున్నంతలో రాద్దాం. ఈ పేజీ వికీపీడియా పేరుబరిలో ఉంటుంది. దానికి ఉపపేజీలుగా ఒక్కో సదస్సు గురించి రాస్తాం. ఉదాహరణకు:
:::::* ప్రధానపేజీ: '''వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు'''
:::::* ఉపపేజీ: '''వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు/2016 వికీ కాన్ఫరెన్స్ ఇండియా, చండీగఢ్'''
:::::ఈ ఉపపేజీ లింకులను ప్రధానపేజీలో పెడతాం. ఒకరి కంటే ఎక్కువ మంది హాజరైనపుడు, అదే ఉపపేజీలో వేరువేరు విభాగాల్లో తమ అనుభవాలను రాస్తారు. ఏమంటారు? అవసరమనుకుంటే ప్రధాన పేజీకి మరింత మెరుగైన పేరు పెట్టండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:04, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు సూచించనట్టుగానే పేజీని పెడుదాం. అయితే, 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు' అని పెడితే, వికీ సదస్సుల వివరాలు ఉండే పేజీ అనుకునే అవకాశం ఉంది. అయితే మనం రాసేది వికీ సదస్సుల వివరాలే కాబట్టి ఆ పేరు సరిపోతుంది. కానీ మనం వాడుకరుల అనుభవాలు కూడా రాస్తున్నాం కనుక 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు-వాడుకరుల అనుభవాలు', 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సుల అనుభవాలు', లాంటి పేర్లు ఉంటే బాగుంటుందేమో, ఇతర సభ్యుల అభిప్రాయాలు రాసాకా పేజీ పెడుదాం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 07:28, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::సూపర్, @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, మీరు చెప్పినదే కరెక్టు. అలాగే పెడదాం.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:40, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు సూచించిన పైరెండు పేర్లు అర్థవంతంగానే ఉన్నవి. ఏదైనా పర్వాలేదనిపిస్తుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:48, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, పేజీ ఒపెట్టెసి రాసెయ్యండి సార్. అంతగా అయితే, ఆ తరువాత తరలించుకోవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:53, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: ఆలోచన చాలా బావుంది. 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు-వాడుకరుల అనుభవాలు' పేరు సమగ్రంగా ఉంది.--[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:20, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గార్లకు... [[వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సుల అనుభవాలు]] అని ప్రధాన పేజీ సృష్టించాను. పరిశీలించగలరు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 13:24, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ధన్యవాదాలు.@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారూ ఈ మధ్యకాలంలో అలా వెళ్లినవారు మీ దృష్టిలో ఉంటే వారి వాడుకరి చర్చాపేజీలో కోరగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:58, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఇటీవల జరిగిన వికీ కాన్ఫరెన్స్ ఇండియాలో పాల్గొన్న తెవికీ సభ్యుల చర్చాపేజీలో రాశాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:50, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్-2 ==
సభ్యులకు నమస్కారం, మీ అందరి మద్దతుతో 2023 జూలైలో నేను [[వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్|తెలుగు వికీపీడియా అధికారి హోదా]] పొంది, బాధ్యతలు నిర్వర్తించాను. 2025 ఏప్రిల్ నుండి 2026 ఆగస్టు వరకు 16 నెలలపాటు నా వ్యక్తిగత కారణాల వల్ల తెవికీ నిర్వహణలో క్రియాశీలకంగా పని చేయలేకపోయాను.
మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి, వికీలో క్రియాశీలకంగా లేని అధికారులును తొలగించే క్రమంలో 2026 జూన్ 11న నా అధికార అనుమతులను కూడా తీసేసారు. అయితే, ఇకపై నేను అధికారిగా చురుగ్గా పనిచేయాలనుకుంటున్నాను కాబట్టి, తెవికీ నిమయాలను అనుసరించి నేనే మళ్ళీ అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి చేస్తూ [[వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్-2]] పేరున మరో ఉపపేజీ తయారుచేశాను. ఆ ఉపపేజీని పరిశీలించి 2026 అక్టోరు 15వ తేదిలోపు తమ మద్దతును తెలుపవలసిందిగా సముదాయ సభ్యులను కోరుతున్నాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 07:51, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# :సరే నండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:37, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# హండ్రెడ్ వికీడేస్ చాలెంజ్ టైటిల్ విన్నర్ [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] గారు ఆదర్శంగా పది సంవత్సరాలు ప్రతి రోజూ ఒక ఆర్టికల్ రాసిన ఘనత సాధించిన మీకు ముందుగా శుభాకాంక్షలు. అదే స్పూర్తితో నేను రోజుకో వ్యాసం రాస్తూ ఐదవ సంవత్సరంలో కొనసాగుతున్నాను. అధికార హోదా కొరకు [[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్ 2.O]] గారికి నా సంపూర్ణ మద్దతు - [[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 01:39, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#:బావుందండి. అభినందనలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:07, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#::ధన్యవాదాలు మేడం గారు..! [[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 08:39, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కొత్త ట్వింకిల్ ==
కొత్త ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ స్థాపన పూర్తయింది. అందరికీ అది అందుబాటులో ఉంది. దానికి గుర్తు ఏంటంటే..
#. పైన ఉండే పేజీ లింకుల చివర TW అనే అనే లింకు పక్కన డౌన్ యారోతో కనిపిస్తుంది. దాన్ని నొక్కితే మెనూ కనిపిస్తుంది. పక్కనున్న బొమ్మ చూడండి. [[File:TW link screenshot.png|right|thumb]]
#. ఆ మెనూలో ఏయే లింకులు ఉంటాయి అనేది మీరు ఉన్న పేజీని బట్తి ఉంటుంది. అంటే వ్యాసం పేజీలో ఉండే మనూకు, వాడుకరి పేజీలో ఉండే మెనూకూ తేడా ఉంటుందన్న మాట.
#. ఆ మెనూ లోని లింకులను నొక్కినపుడు, సంబంధిత పనికి సంబంధించిన పేజీ తెరుచుకుంటుంది (ఉదా: config) లేదా డయలాగు పెట్టె తెరుచుకుంటుంది (ఉదా:CSD)
#. config నొక్కినపుడు, కాన్ఫిగరేషను పేజీ తెరుచుకుంటుంది. అందులో పొడుగాటి కాన్ఫిగ్ ఫారము తెరుచుకుంటుంది. అందులో మీ సెట్టింగులను పెట్టుకోవచ్చు. ఆ ఫారానికి దిగువన ఉన్న Save changes బొత్తాన్ని నొక్కినపుడు ఆ సెట్టింగులు [https://te.wikipedia.org/wiki/ప్రత్యేక:MyPage/twinkleoptions.js మీ స్వంత twinkleoptions.js] అనే పేజీలో సేవవుతాయి. ఆ సెట్టింగులను మార్చుకున్నపుడల్లా ఆ పేజీలో సేవవుతూ ఉంటాయి.
[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, [[వాడుకరి:వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారూ కాన్ఫిగ్ లింకును కూడా పరీక్షించండి. ఈ పనిలో పాల్గొన్న మీకు ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:55, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:chaduvari|చదువరి]] గారూ ఎంతో కాలం నుండి మూలనపడ్డ ట్వింకిల్ ఆప్షన్స్ శ్రమ తీసుకుని పునరుద్ధరణ గావించినందుకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:08, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:డైలాగ్ పెట్టెలు తెరవడం వరకూ ఫంక్షనాలిటీ పనిచేస్తోంది. కానీ అక్కడి నుండి ముందుకు పోతే లోపం తలెత్తుతోంది. దాదాపుగా అన్నీ కూడా ఒకే లోపం. చాట్గుప్తా గారిని అడుగుతున్నాను. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:02, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ఇది కూడా పరిష్కారమైంది. నేను రెండు మూడు పరీక్షలు చేసాను, బాగానే పని చేసాయి. మీరు కూడా పరీక్షించండి. సమస్యలుంటే ఇక్కడ రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:27, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:49, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::స్వాగత మూస, PROD ట్యాగులను చేర్చినపుడు అవి పనిచేయడం లేదు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:52, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::నాకు కూడా పలుమార్లు ప్రయత్నం చేసినా ఫలించలేదు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:59, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఏది ఫలించలేదు? మిగతావి కూడా పరీక్షించారా? కొంచెం వివరంగా రాయవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:07, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నేను కొత్తవాడుకరికి [[వాడుకరి చర్చ:Palle Bheemsen]] స్వాగత సందేశం పంపించటానికి WEL చెప్పటానికి ప్రయత్నించగా {{subst:undefined}} అనే మూస చేరుతుంది. గతంలో మనకు వచ్చే సందేశం రాలేదు. ఒకవేళ నేను ఏమైనా తప్పు చేసానా? [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:12, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ wel నొక్కినపుడు వచ్చిన డయలాగ్ పెట్టెలో ఏ మూసను ఎంచుకున్నారు?__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:23, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మీ సమాధానం కోసం చూస్తున్నాను. అదే పేజీలో నేను స్వాగత సందేశం పెట్టాను. నాకు లోపం తలెత్తలేదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:28, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మీరు సమాధానం రాసే లోగా నేను మీ twinkleoptions.js ను చూసాను. అందులో మీరు welcome చేసేందుకు ఒక మూస పేరు కనబడలేదు నాకు. వికీపీడియా:Twinkle/Preferencesపేజీ తెరిచి అందులో వికీపీడియా:Twinkle/Preferences అనే చోట స్వాగతం మూస పేరు ఇవ్వండి. సేవ్ చేసి అప్పుడు మళ్ళీ ప్రయత్నించండి.
:::::::::మిగతా విశేషాలు పరీక్షించారో లేదో, అవి పనిసేస్తున్నాయో లేదో మీరు రాయలేదు. వాటి సంగతి కూడా రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:53, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ సందేశం ఇవ్వటానికి ఆలస్యం అయినందుకు క్షమించాలి.Type of welcome:Non-English Welcomes అనే ఆప్సన్ ఎన్నుకున్నాను.వాడుకరి చర్చాపేజీలో ఇలా వస్తుంది. {{subst:welcomeen}} ఈ మూసలో welcomeen చివరి en ను తొలగిస్తే అప్పుడు మామూలుగా ఆహ్వాన సందేశ చూపిస్తుంది. వికీపీడియా:Twinkle/Preferencesపేజీ తెరిచి అందులో వికీపీడియా:Twinkle/Preferences అనే చోట స్వాగతం మూస పేరు ఇవ్వండి. ఈ మార్పులు నేను చేయలేకపోయాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:36, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, Type of welcome లో Non-English Welcomes అనేది ఎంచుకున్నారా? బహుశా అదే సమస్యబయి ఉండవచ్చు. ఇతర మెనూ అయిటములు పని చేస్తున్నాయో లేదో చూడండి. అన్నీ పరీక్షించండి సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:35, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] మస్యలన్నింటినీ ఒకేసారి పరిష్కరిద్ధాం సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:37, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ కాస్త సమయం పడుతుంది, నేను సందర్బాన్నిబట్టి పరీక్షించి ఒకచోట నోట్ చేసి చర్చలో ప్రవేశపెడతాను. గతంలో డైలాగ్ బాక్స్ లో ఎంపికలు ఎంచుకునే పనిలేదు. నేరుగా WEL క్లిక్ చేసి SUBMIT నొక్కగానే సందేశం చూపించేది. అది ఎవరికైనా సులభంగా ఉండేది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:08, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::::సర్లే @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|సార్]].__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:13, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ స్వాగతం పనిచేసింది. తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు (ద-ధ) అనే పేజీలో csd, prod రెండూ పెట్టాను. ఇప్పుడు ఆ పేజీని రామారావు గారు తొలగించారు. మిగతావి కూడా పరీక్షించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:09, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ wel నొక్కినపుడు {{subst:undefined}} అని వస్తుంది. ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 07:49, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, wel నొక్కినపుడు వచ్చిన డయలాగ్ బాక్సులో ఏ వికల్పాన్ని ఎంచుకున్నారు?__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:25, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, మీ [[వాడుకరి:K.Venkataramana/twinkleoptions.js]] పేజీని ఇంకా సృష్టించలేదు. మీరు [[వికీపీడియా:Twinkle/Preferences]] పేజీలో ఉన్న ఫారంలో వికల్పాలను ఎంచుకుని సేవ్ చేంజెస్ నొక్కండి. అప్పుడు వాడుకరి:K.Venkataramana/twinkleoptions.js పేజీ ఉనికి లోకి వస్తుంది. అప్పుడు మళ్ళీ ట్వింకిల్ మెనూను పరీక్షించండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:39, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అందరికీ ఒక విన్నపం. ట్వింకిల్ పనిచేస్తోంది. దానికి గుర్తు - ప్రతి పేజీ లోనూ TW అనే ట్వింకిల్ ట్యాబు కనిపిస్తుంది.
:* దాని కింద మెనూ ఉంటుంది. ఆ మెనూ లో ఉండే ఐటములు పేజీని బట్టి మారుతాయి. వ్యాసం పేజీలో కొన్ని ఐటములుంటే, వాడుకరి పేజీలో వేరే ఐటములుంటాయి.
:* ఆ మెనూ ఐటముల్లో చివర config అనే ఐటము ఉంటుంది.
:* ముందు దాన్ని నొక్కి, అప్పుడు వచ్చే పేజీలోని ఫారములో మీ అభిరుచులను ఎంచుకోండి. welcome అనే విభాగంలో కొత్త వాడుకరులని స్వాగతించే మూస పేరును ఇవ్వండి.
:* ఆ ఫారాన్ని భద్రపరచండి.
:* ఇక ఏదో ఒక పేజీ తెరిచి, మెనూ లోని అంశాలను పరీక్షించండి. (పరీక్షించే ముందు, మెనూ ఐటము ఏం పని చేస్తుందో తెలుసుకుని, అది సరైన పని అయితేనే పరీక్షించండి.)
:ఫలితాలు ఎలా ఉన్నాయో ఇక్కడ రాయండి. ముఖ్యంగా ఇబ్బందులు ఎదురైతే తప్పకుండా రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:02, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]], [[User:Pranayraj1985]], [[వాడుకరి:K.Venkataramana]] గార్లకు - కొత్త ట్వింకిల్లో చేసిన పరీక్షల వివరాలను [[వికీపీడియా చర్చ:ట్వింకిల్/కొత్త ట్వింకిల్ 2026]] పేజీలో రాయవలసినది. __[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:21, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అలాగేనండీ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:51, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండి @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:35, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''
Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary.
The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/>
Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes.
Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 09:29, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 -->
== నాకు ఇచ్చిన ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ==
[[వాడుకరి:రవిచంద్ర]] గారూ, కొత్త ట్వింకిల్ స్థాపన పూర్తైంది. నాకు ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. నా పరీక్షల్లో అన్ని మెనూలూ పనిచేస్తున్నై. అయితే, కొన్ని మెనూలు నిచెయ్యడం లేదని కొందరు అన్నారు. అవి పనిచెయ్యకపోవడానికి కారణం, ట్వింకిల్ లోపం కాదని నేను అనుకుంటున్నాను. పరీక్షలో వివిధ వికల్పాలను ఎంచుకుని చూడడానికీ, అలాగే అన్ని అంశాలనూ పరీక్షించడానికీ ఇంకా సమయం పట్టేట్టుంది. అవన్నీ చేసాకనే సమస్యపై స్పష్టత వస్తుంది. అప్పుడు మీడియావికీ పేజీల్లో మార్పులెమైనా చెయ్యాల్సి వస్తే, నాకు మళ్ళీ ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. లేదా ఇప్పుడే పొడిగించాలి. గమనించవలసినది. ధన్యవాదాలు.__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:27, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:కొంతకాలం పొడిగిస్తేనే మంచిదని నా అభిప్రాయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:01, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::మళ్ళీ ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇవ్వడం కంటే, ఇప్పుడిచ్చిన అనుమతుల కాలం పొడగిస్తే సరిపోతుంది.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:38, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ఇదే సమయంలో @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారు అవకాశం ఉంటే ట్వింకిల్ ఆప్షన్స్ మీద ఒక క్లాస్ తీసుకుంటే బాగుంటుంది అని నా అభిప్రాయం. ఈ మధ్య కాలంలో ట్వింకిల్ వాడటం తగ్గింది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:21, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::సరే [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|సార్]]___ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 13:23, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::మీ అంగీకారం తెలిపినందుకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:22, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారు ధన్యవాదాలు. ఈ ఆదివారం వీలవుతుందా? [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:38, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారూ, అలాగేనండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 03:57, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మరో నెల రోజులు మీకు ఇంటర్ఫేస్ అడ్మిన్ బాధ్యతలు పొడిగించాను. ట్వింకిల్ ని మరింత మెరుగ్గా తీర్చిదిద్దండి. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 16:55, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]],@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]]@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]]: Wel, Warn మెనూలు కూడా పనిచేస్తున్నాయి. ఇప్పుడు ట్వింకిల్ అభిరుచులు సెట్ చేసుకోకపోయినా అవి పనిచేస్తాయి. వాటిని మళ్ళీ పరీక్షించవలసినది. అలాగే ఇతర మెనూలను కూడా మళ్ళీ పరీక్షించండి; తద్వారా ఇప్పుడు చేసిన మార్పుల వలన ఇదివరలో పనిచేసినవి, ఇప్పుడు కూడా పనిచేస్తున్నాయని నిర్థారించుకోవచ్చు. ఫలితాలను, మామూలుగానే [[వికీపీడియా చర్చ:ట్వింకిల్/కొత్త ట్వింకిల్ 2026]] పేజీలో రాయండి. ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:06, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ఈ రోజు చూస్తే Wel పనిచేస్తోందండి. ఇంతకు ముందు చేయలేదు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:15, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::గతంలో పనిచేసిన విధంగా యిప్పుడు పనిచేస్తుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:19, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ఇప్పుడు Wel, Warn మెనూలు, వ్యాసాలలో tag మెనూ కూడా పనిచేస్తున్నాయి. ఇదివరకు పనిచేయలేదు. ధన్యవాదాలు ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 10:56, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::[[ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] వ్యాసంలో PROD, XFD ట్యాగులను చేర్చాను. వ్యాస పేజీలో, వాడుకరి చర్చా పేజీలో [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] లింకు వచ్చింది. అదే విధంగా మూసను చేర్చినపుడే [[వికీపీడియా:Articles for deletion/ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] పేరుతో కొత్త పేజీ సృష్టించబడింది. ఏదైనా ఒకటి ఉండేటట్లు సరిచేయండి.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 12:26, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఇప్పుడు వాడుకరి పేజీలో Wel, Warn మెనూలు, వ్యాసాలలో tag మెనూ కూడా పనిచేస్తున్నాయి. అయితే, వెల్ కం చెప్పినపుడు నా సంతకం రాలేదు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:41, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, అది మూస సమస్య అండీ, ట్వింకిల్ది కాదు. వెల్కం మూసలు చాలానే ఉన్నాయి గదా, మీరు ఏ మూసను ఎంచుకున్నారో ఒకసారి చూడండి. క్లుప్తస్వాగతం వంటి మూసల్లో సంతకం ఉండదనుకుంటాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:04, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, కొత్త ట్వింకిల్ కోసం అనేక పేజీలను దిగుమతి చేసుకున్నాం. గతం లోని ఫైలులో చేసుకున్న అనేక అనువాదాలను ఈ కొత్త ఫైళ్ళలో తిరిగి చేసుకోవాలి. అవి ఇంకా చెయ్యలేదు. ముందు అన్ని మెనూలు పనిచేసే స్థితికి తెచ్చాక, అనువాదాలు, వికీకరణ, తెవికీకరణ చేద్దామనుకున్నాను.
::::అలాగే, అనేక మూసలను కూడా దిగుమతి చేసుకోవాల్సి ఉంది. బహుశా వాటిలో కొన్ని మూసలను కూడా అనువదించాల్సి ఉంది. (వాటి అనువాదం నేను ఒక్కడినే చెయ్యలేను. అందరూ తలా ఒక చెయ్యివెయ్యాలి.) అవి కూడా దిగుమతి అయ్యాక, అన్నీ ఒకసారే చేద్దామని అనుకున్నాను.
::::ప్రస్తుతానికి అన్ని మెనూలు పనిచేస్తున్నట్లే రిపోర్టులు వస్తున్నాయి కాబట్టి, ఇక అనువాదాలు చెయ్యడం మొదలెట్టవచ్చు. ప్రస్తుతం మీరు చూపిన పేజీ పేరును ఎన్వికీ నుండి తెవికీ పేజీ పేరుకు మార్చాను. ఒకసారి మళ్ళీ పరీక్షించి చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:34, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, వ్యాసాలలో XFD ట్యాగు చేర్చినపుడు, [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/పెద్ద భాషా నమూనాలు]] తో పాటు [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీలు సృష్టించబడ్డాయి. అందులో [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీలో [[వికీపీడియా:Articles for deletion/పెద్ద భాషా నమూనాలు]] అని వస్తుంది. దానిని సరిచేయగలరు. [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీకి సరైన వర్గం కూడా చేర్చేటట్లు సరిచేయగలరు. ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 02:27, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: [[పి. సుధీర్ కుమార్]] వ్యాసంలో XFD ట్యాగు చేర్చినపుడు, వాడుకరి చర్చా పేజీలో [[Wikipedia:Articles for deletion/పి. సుధీర్ కుమార్]] పేజీ లింకు వస్తుంది. దానిని కూడా సరిచేయగలరు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 02:33, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు - పేజీ సృష్టింపు ==
తెవికీలో చేయాల్సిన పనులను ఒకే చోట నమోదు చేయడానికి [[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] పేజీని సృష్టించాను. సభ్యులు తమకు తెలిసిన లేదా గుర్తుకు వచ్చిన పనులను ఆ పేజీలో చేర్చవలసిందిగా కోరుతున్నాను. ఇలాంటి పేజీ ఆంగ్ల వికీపీడియాలో కూడా ఉంది. పేజీ నిర్వహణకు అంటే సమాచారం ఎలా చేర్చాలి పట్టికలో లేక ఇతరత్రా మార్గాలు ఏమైనా ఉంటే తెలుపగలరు ([[:en:Wikipedia:To-do list]]). [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:07, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగే అండి. మొదలు పెట్టాను మెల్లగా. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 19:44, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:41, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఒక వివరణ:
:ఇక్కడ మన సృష్టించుకున్న [[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] పేజీలో చూపిస్తున్నది వేరు, {{tl|To do}} జాబితా, దాని లక్ష్యం, దాన్ని సృష్టించే పద్ధతి ఇవన్నీ వేరు. ఈ టుడూ జాబితాను పేజీకి ఉపపేజీగా సృష్టిస్తాం. ఉదాహరణకు [[అల్లూరి సీతారామరాజు]] పేజీకి టుడూ జాబితా తయారు చేసేందుకు [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు]] అనే పేజీకి [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు/To do]] అనే ఉపపేజీని సృష్టిస్తాం (ఈ ఉపపేజీని చర్చ పేజీకి అనుబంధంగా సృష్టిస్తాం, వ్యాసం పేజీకి కాదు. వ్యాసం పేజీకి ఉపపేజీలుండవు). ఆ తరువాత [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు]] పేజీలో {{tl|To do}} అనే మూసను చేరుస్తాం. ఆ ఉపపేజీలో రాసిన సమాచారాన్ని ఈ చర్చ పేజీలో ఒక పెట్టెలో కనబడుతుంది. ఉదాహరణ కోసం [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari]] పేజీ చూడవచ్చు:
:* [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari/To do]] అనే ఉపపేజీలో చెయ్యాల్సిన పనుల జాబితా ఉంది.
:* [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari]] పేజీలో {{tl|To do}} అనే మూసను పెట్టి పై జాబితాను ఒక పెట్టెలో ప్రముఖంగా కనబడేలా చూపించాను.
:ఈ జాబితా, ప్రధానబరి లోని పేజీల్లో కొలాబొరేషనుకు తోడ్పడుతుంది. [[:en:Wikipedia:To-do list]] పేజీలో ఈ పద్ధతిని వివరించారు. అందుకోసం వాళ్ళు ఆ పేజీకి అనుబంధంగా [[:en:Wikipedia:To-do list/to do]] అనే ఉపపేజీని సృష్టించి, అందులో రాసిన జాబితాను [[:en:Wikipedia:To-do list]] పేజీలో చూపించారు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:33, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ ఈ విషయం గురించి ట్వింక్విల్ శీక్షణాతరగతులలో కూడా @[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] మేడమ్ గారిని ఉద్దేశించి ప్రస్తావించారు. నా వివరణ ఇవ్వటానికి ఎందుకో ఆడియో పనిచేయలేదు. మరలా వివరంగా చర్చాపేజీలో వివరించినందుకు ధన్యవాదాలు. [[:en:Wikipedia:To-do list]] కు కలిపిన వికీడేటా లింకు తొలగించాను.[[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] అనే శీర్షికను దారిమార్పులేకుండా ఆ పేజీని దానిలో ఉన్న వివరాలకు అనుగుణంగా [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] గా మార్చాను. ఆ పేజీ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం కూడా వివరించాను. నేను 2019 డిసెంబరు నుండి ఇలాంటి సమస్యలను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు/పరిశీలించవలసిన పేజీలు]] అనే సాండ్ బాక్స్ పేజీలో నోటు చేస్తున్నాను. నా పేజీలో రాస్తే ఎవ్వరూ చూడరని, ఇలాంటి సమస్యల పరిష్కారం ఏ ఒక్కరివల్లనో కావనే ఉద్దేశ్యంతో [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] పేజీలో రాసాను. ఈ పేజీని గురించి మీరు ఇంకా ఏమైనా సూచనలు ఇవ్వగలరని ఆశిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:16, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, టుడూ పేజీ ఉద్దేశం ఏమిటనేది వివరించదలచాను తప్ప, మీరు సృష్టించిన పేజీ అవసరం లేదని కాదు. ఆ పేజీని అదే పేరుతో ఉండనివ్వండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:43, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::[[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] ఇలా మార్చానండీ, ఎందుకంటే ముందు, ముందు, [[:en:Wikipedia:To-do list/to do]] దీనికి అవరోధంకాకుండా ఉండాలి. ఇలా ఉన్నా [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] పర్వాలేదు అనుకుంటున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:31, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీబడి-తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు-ట్వింకిల్ ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో [[వికీపీడియా:తెవికీ బడి/శిక్షణా కార్యక్రమాలు/2026|తెవికీబడి]] వేదిక ద్వారా " '''తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు-ట్వింకిల్"''' అనే అంశం మీద చదువరి గారు శిక్షణ ఇస్తారు. '''తేదీ 18.10.2026, సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.''' గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికిమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:40, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== మాడ్యూల్:User కంటెంట్ మోడల్ మార్చాలి. ==
[[మాడ్యూల్:User]] అనేది సరిగ్గా పనిచెయ్యడం లేదు. అది వాడినపుడు, Script error: No such module "user".. అనే లోపాన్ని చూపిస్తోంది. కారణం తెలియలేదు. కానీ దాని కంటెంటు మోడలు "వికీపాఠ్యం" అని ఉంది. ఇతర మాడ్యూళ్ళ మోడలు Scribunto module అని ఉంది. బహుశా ఇదే కారణం కావచ్చు. దాని కంటెంటు మోడలును మార్చే అనుమతులు నాకు లేవు. ఆ మార్పు చెయ్యవలసినదిగా నిర్వాహకులకు అభ్యర్థన. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:48, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, దీనిని ఎలా చేయాలో చెబితే నేను చేస్తాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:41, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::నేను చేసాను. చేసి కూడా 4 రోజులకు పైగా అయింది.[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:30, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వర్గాల నామకరణ విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు — మొదటి దఫా చర్చకు ఆహ్వానం ==
తెవికీలో వర్గాల నామకరణంలో స్థిరత్వం లోపించడం వల్ల, ఒకే విషయానికి సంబంధించిన వర్గాలు రెండు, మూడు వేర్వేరు పేర్లతో విడిపోతున్న సమస్యపై, తగిన విధాన నిర్ణయాలు ప్రతిపాదించే ఉద్దేశంతో గౌరవ సముదాయ సభ్యులు [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|ఇక్కడ]] ఇప్పటికే ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు వెల్లడించిన సంగతి మనందరికి తెలుసు. అందులో గుర్తించిన సమస్యలు చాలానే ఉన్నాయి. అయితే వాటన్నింటినీ ఒకేసారి చర్చకు పెడితే గందరగోళం, అనిశ్చితి ఏర్పడే అవకాశం ఉందని భావించి, ప్రస్తుతానికి మూడు విభాగాలపై మాత్రమే [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ#వర్గాల నామకరణ విధాన ప్రతిపాదనలు|విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు]] చర్చను ప్రవేశపెడుతున్నాను. దీనిపై గౌరవ సముదాయ సభ్యులు ప్రతిపాదిత వర్గాలపై, విధివిధాన నిర్ణయాలపై స్పందించగలరని కోరుచున్నాను.
గమనిక:ఈ చర్చ ఈ రోజు నుండి 2026 అక్టోబరు 31 వరకు 2 వారాల పాటు తెరిచి ఉంటుంది. ఆలోపు వచ్చిన అభిప్రాయాల ఆధారంగా ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడిన నిర్ణయాలను అధికారిక విధానంగా నమోదు చేస్తాం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:08, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:03, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== "from నెల సంవత్సరం" లాంటి ట్రాకింగు వర్గాలు ==
మనకు అనేక ట్రాకింగు వర్గాలున్నాయి. ఇవి దాదాపుగా అన్నీ మూసల ద్వారానో, మాడ్యూళ్ళ ద్వారానో పేజీల్లో చేరేవే. ఎన్వికీ నుండి ఆయా మూసలను దిగుమతి చేసుకుని, వాటిని వాడినపుడు ఈ వర్గాలు ఆటోమాటిగ్గా పేజీల్లో చేరతాయి. వీటి పేర్లు చాలావరకు ఇంగ్లీషు లోనే ఉంటాయి, తెలుగీకరించినవి బహు తక్కువ; అవసరం కూడా అంతగా లేదు. వీటిలో కొన్ని వర్గాలు ఎర్రవర్గాలు కాగా, కొన్ని నీలి వర్గాలు.
కొన్ని ఉదాహరణలు:
* వర్గం:Articles containing potentially dated statements
* వర్గం:Articles with dead external links
* వర్గం:All articles needing additional references
* వర్గం:Articles with unsourced statements
* వర్గం:మౌలిక పరిశోధన కలిగివున్నాయని అనుమానమున్న వ్యాసాలు
* వర్గం:ప్రచార ధోరణిలో ఉన్న వ్యాసాలు
* వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు
ఇలాంటి వర్గాలన్నీ తెవికీకి ప్రయోజనం కలిగించేవే. తెవికీ నిర్వహణలో ఉపయోగపడేవే. వీటితో మనకు సమస్య లేదు, ఇవి ఉండాల్సిందే.
అయితే ఇదే ప్రయోజనం కోసం ఉద్దేశించిన వర్గాలు వేరేవి కూడా ఉన్నాయి. అవి కూడా ఇవే పేర్లతో ఉంటాయి, కాకపోతే చివర్లో from జనవరి 2025, from మే 2022 ఇలాంటివి చేర్చి ఉంటాయి. వి కూడా మూసల ద్వారానే వస్తాయి. ఉదాహరణకు -
* వర్గం:Articles containing potentially dated statements from జనవరి 2025
* వర్గం:Articles with dead external links from మే 2018
* వర్గం:All articles needing additional references from జనవరి 2012
* వర్గం:Articles with unsourced statements from జనవరి 2025
* వర్గం:మౌలిక పరిశోధన కలిగివున్నాయని అనుమానమున్న వ్యాసాలు from జనవరి 2025
* వర్గం:ప్రచార ధోరణిలో ఉన్న వ్యాసాలు from జనవరి 2025
* వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు from జనవరి 2025
నిర్వహణ పని ఆలస్యమై, పేరుకుపోయిన పనులను అవగొట్టేందుకు గాను, సీనియారిటీని బట్టి ప్రయారిటీ ఇచ్చేందుకు ఈ వర్గాలు పనికొస్తాయి. అంటే వర్గం:Articles with unsourced statements from జనవరి 2012 అనే వర్గంలో ఉన్న వ్యాసాలు ఎప్పుడో 2012 జనవరి నుండి మెరుగుదల కోసం వేచి చూస్తున్నాయన్నమాట. ఇంగ్లీషు వికీలో నిర్వహణ సరిగా చెయ్యకపోతే బ్యాక్లాగు బాగా పెరిగిపోతుంది కాబట్టి, వాళ్ళు ఈ ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. అలా చాన్నాళ్ళుగా వేచి చూస్తున్నవాటిపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టి వాటిలో తగు సవరణలు చేసి, సంబంధిత మూసను తీసేస్తారు, తద్వారా ఆ పేజీ ఈ వర్గం లోంచి పోతుంది. ఆ విధంగా ఈ వర్గం ఖాళీ అయ్యాక దాన్ని తొలగిస్తారు. ఇక ఆ వర్గంలోకి కొత్తగా వ్యాసాలు వచ్చి చేరే అవకాశమే లేదు కాబట్టి (2012 జనవరి ఇక ఎప్పటికీ తిరిగి రాదు కదా!) ఆ వర్గం అవసరమే లేదు ఇక.
అవే మూసలను మనమూ దిగుమతి చేసుకున్నాం కాబట్టి, ఆ మూసలను వాడినపుడు తెవికీలోనూ ఆటోమాటిగ్గా ఆ వర్గాలు పుట్టుకొస్తాయి. కానీ, వీటి అవసరం మనకు ఉందా అంటే, ఖచ్చితంగా లేదు అని చెప్పలేం గానీ, వాటి వలన కలుగుతున్న ప్రయోజనం బహు స్వల్పం. వాటి వలన ఇబ్బందులు కూడా ఉన్నాయి. అవి:
* మనకు బ్యాక్లాగులు ఉంటాయి గానీ, వాటిలో ఉండే వ్యాసాల సంఖ్య బహుస్వల్పం. ఇలాంటి ట్రాకింగు వర్గాలు మనకు దాదాపు 900 ఉంటే వాటిలో దాదాపు 700 వర్గాల్లో ఉన్న పేజీలు 10 లోపే.
* వీటి వలన మనకు నిర్వహణ పని ఎక్కువౌతోంది.
** ఈ వర్గాలను ఖాళీ చేసాక, తొలగింపు మూస పెట్టాలి
** వాటిని తొలగించాలి.
:ఈ పని చెయ్యడానికి ఎన్వికీలో బాట్లున్నై.
* ఈ వర్గాల్లోని పేజీలన్నీ మూల వర్గంలో ఎలాగూ ఉంటాయి. అంటే, "వర్గం:Articles containing potentially dated statements from జనవరి 2025" అనే వర్గం లోని పేజీలన్నీ "వర్గం:Articles containing potentially dated statements" అనే వర్గంలోనో "వర్గం:All Articles containing potentially dated statements" అనే వర్గం లోనో ఉంటాయి. కాబట్టి, ఈ "from నెల సంవత్సరం" వర్గాలు లేకపోయినా పర్లేదు.
* పైగా, పై 900 "from నెల సంవత్సరం" వర్గాల్లో దాదాపు 800 వర్గాలకు అసలు పేజీయే లేదు అంటే అవన్నీ ఎర్రవర్గాలే!
ఈ కారణాల వలన ఈ వర్గాలు అనవసరం అనీ, ప్రస్తుతమున్నవాటిని తొలగించవచ్చనీ, ఇకముందు సృష్టించనక్కరలేదనీ నా ఉద్దేశం. తొలగించడానికి పెద్దగా శ్రమ పడేది కూడా ఏమీ లేదు. పరిశీలించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:40, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:చాలా ముఖ్యమైన విషయంపై చర్చను లేవదీసినందుకు @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గార్కి ధన్యవాదాలు. నేను, ఈరోజు ఉపయోగించని వర్గాలు ప్రత్వేక పేజీలలోని ఇలాంటి 28 ఖాళీ వర్గాలకు CSD మూస పెట్టాను. నేరుగా తొలగించవచ్చు, కానీ ఇంకొకరు తొలగించగలరు అని మూస పెట్టాను. అయితే మీరు చెప్పే కోరిన వర్గాలు పేజీలో ఎక్కువ భాగం ఎర్రలింకులతో వ్యాసపేజీలకు లింకులు ఉన్నవి, లేదా నేరుగా వ్యాసాలలో కనపడుతుంటాయి. కొన్నిటికి ఎవరోఒకరు సృష్టించిన వర్గాలు సుమారు 60 వర్గాలకు పైగా ఉనికిలో ఉన్నవి.ఇవి దాచిన వర్గాలలో ఉన్నవి. దీనిమీద మీరు మార్గనిర్దేశనం ఇవ్వగలరు. ఈ పనికి నావంతు సహకారం అందించగలను. వ్యాసాలలో అనవసరమైన నిర్వహణ వర్గాలు కనపడే భాద తప్పి వ్యాసాలు నాణ్యతగా ఉండగలవు. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:36, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగే.. ఫలానా భాషలో మూలాలు ఉన్న పేజీలు, ఫలానా భాషలో పాఠ్యమున్న పేజీలు అంటూ కొన్ని వర్గాలున్నాయి. ఇవి మొత్తం 677 ఉన్నాయి. వీటిలో 448 వర్గాలు, వ్యాసంలో ఫలానా భాషలో పాఠ్యం ఉంది అని చెప్పేవి కాగా మిగతా 229, ఫలానా భాషలో మూలాలున్న వ్యాసాలు అనే వర్గాలు. వీటిలో 535 ఎర్రవర్గాలు. ఫలానా భాషలో మూలాలుంటే ఏంటి? అది తెలిస్తె తెవికీకి ఏవిధంగా ఉపయోగం? వీటిని బట్టి మనం ఏమైనా నిర్వహణ పనులు చేస్తామా? లాటిన్ భాషలో పాఠ్యమున్న పేజీలు 143 ఉన్నాయంట. ఈ సమాచారాన్ని బట్టి ఏ చర్యలు తీసుకుంటాము? ఇతర భాషల లోని మూలాన్ని తీసేసి దాని స్థానంలో తెలుగు మూలాన్ని చేరిస్తే ప్రయోజనమే గానీ, ఆ పని చేస్తున్నామా అనేది ఆలోచించాలి.
:ఇపుడు కింది వర్గాలు చూడండి:
:* CS1_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en) - 44723 పేజీలు
:* CS1_అమెరికన్_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en-us) - 7008 పేజీలు
:* CS1_Indian_English-language_sources_(en-in) - 4887 పేజీలు
:* CS1_బ్రిటిష్_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en-gb) - 2449 పేజీలు
:దాదాపు గత దశాబ్దంగా మనం రాస్తూ ఉన్న వ్యాసాల్లో 90% కి పైగా ఎన్వికీ నుండి అనువదించినవే అయినపుడు మూలాలు ఇంగ్లీషులో ఉండడంలో ఆశ్చర్యమేమీ లేదు. పైన ఇచ్చినవి పేజీల సంఖ్యలు, మూలాల సంఖ్యలు కాదు. ఒక్కో పేజీలో సగటున 5 మూలాలు ఉన్నాయనుకున్నా, మార్చాల్సిన మూలాలు లక్షల్లో ఉంటాయి. వీటిని తీసేసి, తెలుగు మూలాలను చేరుస్తామా?
:ఎన్వికీలో సాధారణంగా ఇంగ్లీషు మూలాలే చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి. అంచేత ఇతర భాషల్లోని మూలాలను ట్రాకు చేస్తే వాటిని వీలైనపుడు మార్చుకోవచ్చు. కానీ మనకు అలాక్కాదు, మనకు తెలుగులో ఉండే మూలాలు చాలా తక్కువ, ఇంగ్లీషు మూలాలే ఎక్కువగా ఉంటాయి. వీటి స్థానంలో తెలుగు మూలాలు చేర్చడంపై సమయం పెట్టడం వలన తెవికీకి కలిగే ప్రయోజనం తక్కువ అని నా ఉద్దేశం. పైగా ఆ మూలాలు తెలుగులో దొరకవు; మహా అయితే ఒక ఐదారు శాతం దొరుకుతాయేమో! ఒక పని చేయగలమా అనేది మాత్రమే కాదు, ఆ పని చేయడం వల్ల ఎంత ప్రయోజనం కలుగుతుంది, దానికి ఎంత సమయం వెచ్చించాలి అనేది కూడా మనం ఆలోచించాలి.
:వీటిపై పనిచేసి (ఉదాహరణకు 535 ఎర్రవర్గాలకు పేజీలు సృష్టించడం), అనవసరమైన నిర్వహణ పనులకు సమయం వెచ్చించకుండా ఉండటమే నా ప్రతిపాదన లోని ఉద్దేశం.
:;రెండు ముఖ్యమైన గమనికలు
::# ఈ వర్గాలు ఉన్నందువలన తెవికీకి లాభమేదైనా కలుగుతుందేమో తెలీదు గానీ, నష్టమైతే ఏమీ లేదు.
::# ఇపుడు ఈ వర్గాలు తీసేయడం గానీ తిరిగి కావాలనుకుంటే మళ్ళీ పెట్టుకోడం గానీ - మహా అయితే ఒక అరగంట పని, అంతే. (మళ్ళీ పెట్టినపుడు అన్ని వర్గాల్లో పేజీలు కనబడ్డానికి కొన్ని గంటలు సమయం పట్టొచ్చు.)
:పైన చూపిన హేతువుల మేరకు, ఈ వర్గాలను తొలగించాలని నా అభిప్రాయం. పరిశీలించండి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:03, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari| చదువరి]] గారూ క్షమించాలి, పై విషయాలన్నీ చదివాను, కానీ చివరకు అసలు చర్చ ముగింపు ఉద్దేశ్యం నేను అర్థం చేసుకోలేకపోయాను. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:21, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఈ వర్గాలను తొలగించాలనేదే నా ఉద్దేశమండి. తొలగించాలని మధ్యలో రాసాను గానీ, "ఈ వర్గాలు ఉన్నందువలన తెవికీకి లాభమేదైనా కలుగుతుందేమో తెలీదు గానీ, నష్టమైతే ఏమీ లేదు." అనే వాక్యాన్ని రాయడంతో కొంత అయోమయం ఏర్పడి ఉండవచ్చు. అది రాయడంలో నా ఉద్దేశం- ఆ వర్గాలను తీసేసినందువలన/ఉంచినందువలన కలిగే లాభనష్టాలు రెంటినీ చూపించడమే. అన్నీ రాసాక, చివర్లో నా ఉద్దేశాన్ని మళ్ళీ రాసి ఉంటే స్పష్టంగా ఉండేది. ఇపుడు రాస్తాను. దీన్ని చూపినందుకు ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:48, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నా అభిప్రాయం కూడా అదే, మీ అభిప్రాయాలతో నేనూ ఏకీభనిస్తున్నాను. చర్చతో ముగించకుండా సాధ్యమైనంత త్వరలో తదుపరి చర్యలు తీసుకోగలందులకు మిమ్మల్ని కోరుచున్నాను. ఈ పని మీరు చేపడితేనే బాగుంటుందని నా అభిప్రాయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:36, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం ==
సభ్యులందరికి నమస్కారం. యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ భావనతో భారతీయ, ఉక్రేనియన్ వికీపీడియా కమ్యూనిటీలు సంయుక్తంగా 9 రోజులు తే.15 – 24 ఆగస్టు 2026 నిర్వహించిన ప్రచారంలో భాగంగా తెలుగు వికీపీడియా సముదాయం తరపున ఈ వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం (Heritage Across Borders Campaign) ద్వారా మన సముదాయ సభ్యులు అందించిన విలువైన సహకారానికి ధన్యవాదాలు.
ప్రచార నిర్వాహకులు ప్రాజెక్ట్ పూర్తి అయిందని ప్రకటించారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ లో పాల్గొన్న వారికి ప్రమాణ పత్రాలను (సర్టిఫికెట్) అందచేస్తామని, వివరాలు పంపమని అడిగారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ లో పాల్గొన్నవారికి వారి చర్చా పేజీలో ఈ విషయం తెలియచేసాను. తెవికీ నివేదిక ఈ లింకులో చూడగలరు. https://w.wiki/duto .
తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:37, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:తెలుగు వికీపీడియాలో 'వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం' పోటీ నిర్వహించిన [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan Santhosh]], [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గార్లకు... వ్యాసాలు పరిశీలన విషయంలో సహకరించిన [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గార్లకు, పోటీలో వ్యాసాలు రాసిన వాడుకరులకు నా ధన్యవాదాలు. అలాగే పోటీలో గెలుపొందిన [[వాడుకరి:Nagarani Bethi|Nagarani Bethi]] (ప్రథమ స్థానం), [[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]], (ద్వితీయ స్థానం) [[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] (తృతీయ స్థానం) గార్లకు నా శుభాకాంక్షలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:42, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీలింకులే ఎందుకివ్వాలంటే.. ==
అంతర్గత లింకులను ఇచ్చేందుకు వికీలింకులే వాడాలి, పొడుగు, పొట్టి యూఆరెల్ లను వాడకూడదు. ఎందుకో తెలుసుకునేందుకు [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#వికీలింకులే ఇవ్వాలి|వాడుకరులకు సూచనలు]] పేజీ చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:55, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మంచి విషయం తెలియజేసినందుకు ధన్యవాదాలు. ఇది కొత్తవారూ పాతవారూ అందరు గమనించి గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన విషయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:51, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::చాలా ఉపయోగకరమైన విషయాన్ని తెలియజేశారు. ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:06, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ బడి శిక్షణా కార్యక్రమాల వేళలు గురించిన ప్రతిపాదన ==
[[వాడుకరి:Vgouripathi|గౌరీపతిగారు]] వాట్స్ అప్ లోను, తెవికీబడి పేజీ లోను కూడా తెవికీ బడి శిక్షణా కార్యక్రమాల వేళలు గురించిన అభ్యర్ధన చేసారు. ఈ [https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AA%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE_%E0%B0%9A%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%9A:%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80_%E0%B0%AC%E0%B0%A1%E0%B0%BF&diff=next&oldid=4451651 లింకు] చూడగలరు. ఈ విషయం పై సభ్యులు తమ అభిప్రాయం చెప్పి ఒక నిర్ణయం తీసుకోవలసింది అని కోరుతున్నాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 17:48, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:04, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== స్వరలాసిక మురళీమోహన్ గారికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం ==
తెలుగు వికీపీడియన్, అనువాదకుడు, రచయిత అయిన {{Ping|స్వరలాసిక}} మురళీమోహన్ గారికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం అందిస్తున్నట్టు ప్రకటించింది. కర్ణాటకకు చెందిన హెచ్. నరసింహయ్య ఆత్మకథ హోరాటద హదిని "పోరాట పథం" పేరిట అనువదించినందుకు ఈ పురస్కారం లభించింది.
హెచ్.ఎన్గా కన్నడ సమాజంలో సుప్రసిద్ధుడైన హెచ్ నరసింహయ్య భౌతిక శాస్త్రవేత్త, విద్యావేత్త, రచయిత, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హేతువాది. హెచ్. నరసింహయ్య అమెరికాలో న్యూక్లియర్ ఫిజిక్స్ చదువుకుని భారతదేశానికి తిరిగివచ్చి బెంగళూరులోని నేషనల్ కాలేజీలో అధ్యాపకునిగా ప్రారంభించి బెంగళూరు విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్సలర్ వరకూ వివిధ హోదాల్లో పనిచేశారు. వైస్ ఛాన్సలర్ హోదాలోనూ, తర్వాత కర్ణాటక లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ సభ్యునిగానూ సత్యసాయిబాబా వంటివారి మహిమల నుంచి బాణావతి వంటివాటివరకూ అభౌతిక విశ్వాసాల మీద పరిశోధనలు చేసి వాస్తవాలు వెలికి తీసేందుకు కమిటీలు, మిషన్లు ఏర్పాటుచేయడంతో సమాజంలో సంచలనం సృష్టించారు.
ఆయన ఆత్మకథను మురళీమోహన్ గారు కన్నడ నుంచి తెలుగులోకి 2023లో అనువదించి అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చారు. మరో విశేషం ఏమిటంటే, తెలుగు వికీపీడియాలో [[హెచ్.నరసింహయ్య]] వ్యాసాన్ని ఈ పుస్తకాన్ని అనువదించాలన్న సంకల్పం కలగడానికి చాన్నాళ్ళ ముందే 2016లోనే ఆయన రూపొందించారు.
ఈ సందర్భంగా మురళీమోహన్ గారికి అభినందనలు --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 11:25, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారికి ఈ సందర్భంగా అభినందనలు తెలియజేస్తూ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:32, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|కోడిహళ్ళి మురళీమోహన్]] గారూ, ఈ పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు అభినందనలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:44, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]], [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], [[User:Chaduvari|చదువరి]] గార్లకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. --[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 11:49, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారు ఈ పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు శుభాకాంక్షలు [[వాడుకరి:ఉదయ్ కిరణ్|ఉదయ్ కిరణ్]] ([[వాడుకరి చర్చ:ఉదయ్ కిరణ్|చర్చ]]) 11:59, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారికి ఈ సందర్భంగా అభినందనలు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:38, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|గురువు]]గారికి అభినందనలు..! -[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 16:16, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|మురళీమోహన్]] గారూ, మీరు అనువదించిన "పోరాట పథం" పుస్తకానికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు నా హృదయపూర్వక శుభాకాంక్షలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:55, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]],[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] గార్లకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. --[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 10:55, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:తెలుగు వికీపీడియన్, అనువాదకుడు, రచయిత అయిన {{Ping|స్వరలాసిక}} గారికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం అందించిన సందర్భంలో అభినందనలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:37, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు మేడమ్! [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 11:28, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== ఎక్స్టూల్స్ వారి పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించడం లేదు ==
తెవికీలో ప్రతిపేజీ లోనూ, శీర్షిక కిందనే కనిపించే పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించడం లేదు. పేజీ సృష్టించిన వాడుకరి, సృష్టించిన తేదీ, చివరిసారి తాజాకరించిన తేదీ,గణాంకాల లింకులు వగైరాలు ఈ పట్టీలో కనిపిస్తాయి. ఈ పట్టీ నిన్నటి (అక్టోబరు 22) నుండి కనిపించడం లేదు. అసలు ఆ పరికరపు సైటు కూడా (https://xtools.wmcloud.org/) పనిచెయ్యడం లేదు. క్వారీ కూడా పడుకుంది. wmcloud ను మూసేసారు. అంచేత, వికీమీడియా ప్రాజెక్టులకు సంబంధించిన పలు ఉపకరణాలేవి పనిచెయ్యడం లేదు.
పీహెచ్పీ లో కనుక్కున్న ఒక సెక్యూరిటీ లోపం కారణంగా ఈ సైట్లను తాత్కాలికంగా మూసేసారు. మరిన్ని వివరాలను ఈ సైట్లలో చూడవచ్చు: [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2026-10-21_PHP_security_update/Community], [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/] __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 02:48, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:నిన్న నాకు కూడా ఎక్స్టూల్స్ వారి పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించలేదు. నా అభిరుచులల్లో ఏదైనా పొరపాటు జరిగిందేమో అనకుంటున్నాను. లోపం ఎక్కడుందో తెలిసింది. ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:50, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఎక్స్టూల్స్ (xtools.wmcloud.org) తిరిగొచ్చింది. ఇపుడు పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపిస్తోంది. పెట్స్కాన్ (https://petscan.wmcloud.org/) కూడా వచ్చేసింది. క్వారీ (quarry.wmcloud.org) ఇంకా రాలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:37, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అవును నేనూ ఇప్పుడే చూసాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 01:38, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::[https://quarry.wmcloud.org క్వారీ] కూడా ఇవ్వాళ అందుబాటు లోకి వచ్చింది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:40, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీలో దిద్దుబాట్లు చేయడంలో సహాయం కోసం... ==
సభ్యులకు నమస్కారం, తెలుగు వికీపీడియాలో కొత్తగా వచ్చిన వాడుకరులు దిద్దుబాట్లు చెయ్యడంలో వారికి ఎదురయ్యే ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పేందుకు, ఈ సైటును వాడుకోవడంలో వారికి సాయపడడానికి అనుభవజ్ఞుడైన కొందరు వాడుకరులు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చారు. వికీపీడియాలో ఖాతా సృష్టించుకున్న ఒక్కో వాడుకరికి అటోమేటిక్ గా ఒక్కో గురువు కేటాయించబడుతారు. అయితే, ఖాతా సృష్టించుకున్న కొత్త వాడుకరులకు గురువులను కేటాయించిన విషయం తెలిస్తేనే, ఆ వాడుకరులు తన గురువులను వికీలో దిద్దుబాట్లు చేయడంలో సహాయం కోసం ప్రశ్నలు అడుగుతున్నారు. తెలియనివారు అడగడం లేదు. [[రుద్రవీణ (సినిమా)|రుద్రవీణ]] సినిమాలో 'తరలి రాదా తనే వసంతం... తన దరికిరాని వనాల కోసం' అని [[సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి|సిరివెన్నెల]] గారన్నట్టు, శిష్యుడు గురువును సంప్రదించకపోతే, గురువే తన శిష్యుడికి సందేశం పంపి, సంప్రదింపులు జరపవచ్చు కదా అని నాకు అలోచన వచ్చింది. దాంతో ఇటీవలి కాలంలో నాకు శిష్యులుగా కేటాయించబడిన దాదాపు 50 మంది కొత్త వాడుకరులకు వారి వాడుకరి చర్చాపేజీలో 'వికీ రచనలో సహాయం కోసం...' విభాగంలో
నమస్కారం {{వాడుకరి పేరు)) గారు, వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|నన్ను]] ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా నన్ను [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ#/homepage/mentorship/question|మీ సందేహాలు]] అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను.
అని రాశాను. ఇలా గురువులందరూ తమకు కేటాయించిన శిష్యుల వాడుకరి చర్చాపేజీలో రాస్తే, అది కొత్తవారికి మరింత ప్రోత్సాహకరంగా ఉంటుందని నా అభిప్రాయం. ఇందుకోసం ఒక మూసను మనం తయారు చేసుకుంటే సులభంగా వాడుకరి చర్చాపేజీలో చేర్చవచ్చు. ఈ విషయంపై సభ్యులు తమ అభిప్రాయాలను తెలుపగలరు. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:04, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|బాగుందండి]]. నేనూ వాడతాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:03, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు ==
తెవికీలో వివిధ తొలగింపు విధానాల గురించి వివరిస్తూ ఒక పేజీ తయారుచేసాను. ఈ సమాచారాన్ని వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు పేజీలో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు|తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు]] విభాగంలో చూడవచ్చు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:58, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.--- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:43, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీబడి వేదిక ద్వారా " తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో [[వికీపీడియా:తెవికీ బడి/శిక్షణా కార్యక్రమాలు/2026|తెవికీబడి]] వేదిక ద్వారా " '''తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు"''' అనే అంశం మీద, ఇంకా ఉపకరణాలు గురించి యర్రా రామారావుగారు శిక్షణ చర్చ నిర్వహిస్తారు. '''తేదీ 25.10.2026, ఆదివారం సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.''' గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికిమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:24, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 ప్రారంభం ==
గతంలో చర్చించుకున్న విధంగా వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్న విషయం అందరికీ తెలిసిందే. ఈ కార్యక్రమం 2026 నవంబర్ 1 నుంచి నవంబర్ 30 వరకు నిర్వహించబడుతుంది.
వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 అనేది ఆసియా ఖండంలోని చరిత్ర, సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, సాహిత్యం, ప్రముఖ వ్యక్తులు, వివిధ దేశాల విశేషాలను తెలుగు భాషలో పరిచయం చేసే ఒక విజ్ఞాన కార్యక్రమం. తెలుగు వికీపీడియాలో కొత్త వ్యాసాలను సృష్టించడం, ఇప్పటికే ఉన్న వ్యాసాలను అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా ఆసియా విజ్ఞానాన్ని విస్తరించవచ్చు.
ఆసియా దేశాల వైవిధ్యాన్ని తెలుగు పాఠకులకు చేరువ చేయడం, భాషా వైవిధ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం, వికీపీడియా వాడుకరుల మధ్య సహకారాన్ని పెంపొందించడం ఈ కార్యక్రమం ముఖ్య ఉద్దేశాలు. ప్రతి ఒక్కరి సహకారంతో స్వేచ్ఛా విజ్ఞానాన్ని అందరికీ అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చి, తెలుగు వికీపీడియాను మరింత సమృద్ధిగా తీర్చిదిద్దుదాం.
ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా నాలుగు వ్యాసాలు రాసిన వారికి వికీపీడియా ప్రత్యేక పోస్టుకార్డు అందించబడుతుంది. అందరికంటే ఎక్కువ నాణ్యమైన వ్యాసాలు వ్రాసిన వ్యక్తికి "వికీపీడియా ఏషియన్ అంబాసడర్" బిరుదు ఇవ్వబడుతుంది.
కార్యక్రమానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను క్రింది లింకులో చూసి, మీ పేరును నమోదు చేసుకోగలరు.
ప్రాజెక్టు పేజీ [https://w.wiki/ekF9 లింక్]:
<nowiki></nowiki> [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 04:29, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కూర్పులను తిరగ్గొట్టే పద్ధతులు ==
తెవికీలో కూర్పులను తిరగ్గొట్టే పద్ధతుల గురించి క్లుప్తంగా వివరిస్తూ ఒక వికీపీడియా వ్యాసం రాసాను. దాన్ని వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు పేజీలో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#కూర్పులను తిరగ్గొట్టడం|కూర్పులను తిరగ్గొట్టడం]] విభాగంలో చూడవచ్చు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:25, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:54, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== మూలాల్లోని లోపాలు ==
[[ఇనెజ్ జాక్సన్]] పేజీలో 6 మూలాలున్నాయి. కానీ ఒక్కటి కూడా సంపూర్ణమైన మూలం కాదు. ఆ ఆరిట్లో ఒక్కటి కూడా పనిచెయ్యదు. [[ఇసా ఖాన్ సమాధి]] పేజీలో 11 మూలాలున్నాయి, కానీ వాటిలో 9 మూలాలు పేరుకే మూలాలు, అన్నీ అసంపూర్ణమైనవే. [[ఇస్లామిక్ పాలనలో ముంబై చరిత్ర]] పేజీలో 17 మూలాలుంటే వాటిలో 16 అసంపూర్ణ మూలాలే. [[అర్నోరాజా]] పేజీలో 5 మూలాలుంటే ఐదూ అసంపూర్ణమైనవే. అసంపూర్ణమైనవంటే -
* పేజీ పాఠ్యంలో ఉండే మూలం అంకెను నొక్కితే, మూలాల జాబితా లోని సంబంధిత మూలానికి తీసుకుపోతుంది. ఇది మామూలే.
* ఆ మూలంలో ఒక సగంపేరు, ఒక సంవత్సరం, పేజీ నంబరు ఉంటాయి. దానికి ఒక లింకు కూడా ఉంటుంది. కానీ దాన్ని నొక్కినపుడు ఏమీ జరగదు. అదే అసంపూర్ణత్వం అంటే. ఇది మరింత స్పష్టంగా తెలియాలంటే, సంబంధిత ఎన్వికీ పేజీని తెరిచి అక్కడి మూలాన్ని నొక్కిచూడండి. అపుడు తెలుస్తుంది మన పేజీలో ఉన్న లోపమేంటో.
పై పేజీలను కేవలం ఉదాహరణ కోసం చూపానంతే. ఈ లోపమున్న పేజీలు ఇప్పుడు తెవికీలో 1535 ఉన్నాయి.
వాస్తవానికి ఆ మూలాన్ని నొక్కినపుడు ఒక సంపూర్ణమైన మూలంకు (పొడుగు మూలం) వెళ్ళాలి. ఆ పొడుగు మూలం కూడా ఆ పేజీ లోనే, కింద ఉండాలి. పొడుగుమూలం లేదు కాబట్టి ఈ మూలం అసంపూర్ణంగా ఉండిపోయింది. ఈ మూలం లోని లోపాన్ని ఎర్ర రంగులో "sfn error: no target:" అని పొట్టి మూలం పక్కనే చూపిస్తుంది. అలాగే ఆ పేజీని "Harv and Sfn no-target errors" అనే వర్గంలో వేస్తుంది. ఈ లోపమూ, ఈ వర్గమూ సాధారణంగా పేజీలో కనబడవు. అవి కనబడాలంటే, కింది పనులు చెయ్యాలి:
# అభిరుచులు --> రూపురేఖలు లో "దాచినవర్గాలను చూపించు" పెట్టెలో టిక్కు పెట్టుకోవాలి. అప్పుడు [[:వర్గం:Harv and Sfn no-target errors]] అనే వర్గం కనిపిస్తుంది. కొంత మంది వాడుకరులు ఈసరికే ఈ మార్పు చేసుకున్నారు కాబట్టి వారికి ఇది కనిపిస్తూ ఉంటుంది.
# [[ప్రత్యేక:MyPage/common.css]] పేజీలో
::: .harv-error {display: inline !important;} /* display Module:Footnotes errors */
: అని చేర్చుకోవాలి. అపుడు లోపాలు కూడా కనిపిస్తాయి.
పరిశీలించండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. మీరు చెప్పినట్టుగా [[ఇసా ఖాన్ సమాధి]] పేజీలో గ్రంథసూచి విభాగంలో పొడుగు మూలాలు చేర్చాను. మూలం సరిచేయబడింది. మిగతావి కూడా ఇలానే చేస్తే సరిపోతుందా?.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 11:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::సూపర్ @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు. మీరు ఒక అడుగు ముందే ఉన్నారు. అంతే, అలా పొడుగు మూలాలు చేరిస్తే సమస్య పరిష్కారమై పోతుంది. ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:49, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 11:50, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మంచి పాయింట్ చెప్పారు. ఈ బుక్ రిఫరెన్సులు ఇచ్చేప్పుడు పొట్టి మూలాలు మట్టుకే ఇచ్చి, అసలు పుస్తకాన్ని తెచ్చుకుని ఇవ్వకుంటే ఇలా అవుతుంది. దీన్ని సరిజేయాలంటే అసలు ఈ Harv and Sfn ఎలా పనిచేస్తుందో గమనించాలి. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 08:42, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారూ, అవి ఎలా పనిచేస్తాయో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు_సూచనలు#Harv,_Sfn_మూలాల్లో_no-target_లోపాలు|వాడుకరులకు సూచనలు]] పేజీలో ఉంది, చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:35, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ధన్యవాదాలండీ. నేను గతంలో ఈ తరహా మూలాలతో పనిచేశాను. [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]] వ్యాసమూ, సంబంధిత వ్యాసాలూ, [[సర్దార్ వల్లభ్భాయ్ పటేల్]], ఆయన జీవితచరిత్ర వ్యాసాలూ - ఇలాంటివి నేను నేరుగా మూలాలను ఉపయోగించి తెలుగులోనే నిర్మిస్తున్నప్పుడు వీటిని బాగా ఉపయోగించుకున్నాను. అయితే, పొరబాటు ఏమిటంటే - ఇవి ఎలా వాడాలన్న విషయం సముదాయ సభ్యులుకు తెలియజేసేందుకు ప్రయత్నాలేమీ చెయ్యలేదు. భవిష్యత్తులో ఇది సరిదిద్దుకుంటాను. మీరు ఎప్పటికప్పుడు సముదాయం అంతా నేర్చుకుని మెరుగుపరుచుకునే విధంగా రచ్చబండలో చర్చలు చేస్తూ, తగిన విధంగా [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు]] పేజీ తయారుచేస్తూ చేస్తున్న కృషిని అనుసరించడానికి ప్రయత్నిస్తాను. ధన్యవాదాలు సర్. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 10:06, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారూ ధన్యవాదాలు. మీరు కూడా పైన చెప్పినట్లు [[ప్రత్యేక:MyPage/common.css]] పేజీలో
:::::::.harv-error {display: inline !important;} /* display Module:Footnotes errors */
::::అని పెట్టుకోండి. తద్వారా పై పేజీల్లో "sfn error: no target:" లోపాలు ఎక్కడెక్కడున్నాయో తెలిసిపోతుంది. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:18, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== గూగుల్ ఆఫీసులో తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ కార్యక్రమం ==
2025-26లో తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ వికీమీడియా ఫౌండేషన్ సహకారంతో గూగుల్తో భాగస్వామ్యం పొంది తెలుగు వికీపీడియా వ్యాసాల రచన, విస్తరణ, కొత్త వికీమీడియన్స్ కోసం కార్యక్రమాల నిర్వహణ వంటివి చేశామన్నది మీకందరికీ తెలిసిందే. ఈ భాగస్వామ్యంలో భాగంగా కేవలం ఆర్థిక వనరులే కాక గూగుల్ వారి ఆఫీసుకు ఈ కార్యక్రమ నిర్వహణలోనూ, భాగస్వామ్యంలోనూ విశిష్ట కృషి చేసినవారిని ఆహ్వానించి, అక్కడ వీలునుబట్టి వారి భారతీయ భాషల సెర్చ్ టీమ్తో సంభాషణ, ప్రతిభ కనబరిచినవారికి ప్రోత్సాహం వంటివి చేసుకునేందుకు వీలుంది. అయితే, హైదరాబాద్ గూగుల్ క్యాంపస్లో మనకు సంబంధించిన టీమ్ వారు లేనందున, భారతీయ భాషల పరిశోధన విషయంలో గూగుల్కి బెంగుళూరు క్యాంపస్ కేంద్రం అయినందున మనకు డిసెంబరు రెండవ వారంలో బెంగళూరు గూగుల్ ఆఫీసులో ఈ కార్యక్రమం నిర్వహించుకునేందుకు అవకాశం లభిస్తోంది. వికీమీడియా ఫౌండేషన్ వారి దక్షిణాసియా లీడ్ పార్టనర్షిప్స్ మేనేజర్ అయిన ప్రవీణ్ దాస్ ఈ విషయంలో గూగుల్తో సంప్రదించి తేదీలు ఖరారుచేస్తున్నారు. ఈ అంశంపై మరింత సమాచారం లభిస్తే ఇక్కడ పంచుకుంటాను. {{Ping|Vjsuseela}} గారూ, నేనూ వికీమీడియా ఫౌండేషన్ వారితో సంప్రదిస్తున్నాము. మరిన్ని వివిరాలు త్వరలోనే తెలియజేయగలమని ఆశిస్తున్నాం. ధన్యవాదాలతో --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 10:07, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
8l0a7oir53awoimxzfdgq6j0aert0kz
4989717
4989630
2026-10-27T11:58:33Z
Pavan santhosh.s
33622
/* మూలాల్లోని లోపాలు */ సమాధానం
4989717
wikitext
text/x-wiki
{{అడ్డదారి|[[WP:VP]]}}
{{రచ్చబండ}}
{{కొత్త విభాగము | వ్యాఖ్య=కొత్త చర్చ ప్రారంభించండి}}
{{Archives|auto=yes}}
{{మొదటిపేజీ_నిర్వహణస్థితి}}
{{సహకారం_స్థితి}}
==హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ కార్యక్రమం==
ప్రతి సంవత్సరం హైదరాబాద్లో నిర్వహించే జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శనలో తెలుగు వికీపీడియన్లు, తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ (TWUG) ఆధ్వర్యంలో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ స్టాల్ను స్వచ్ఛందంగా నిర్వహిస్తున్న విషయం సభ్యులందరికీ తెలిసిందే. మనలో చాలామంది ఈ స్టాల్ను సందర్శిస్తూ, కార్యక్రమాల్లో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొంటూ వస్తున్నారు.
తెలుగు వికీపీడియా గురించి ప్రజల్లో అవగాహన కల్పించడం, వికీపీడియాలో అందుబాటులో ఉన్న ఉచిత విజ్ఞానాన్ని పరిచయం చేయడం, కొత్తవారిని వికీపీడియా, ఇతర వికీ ప్రాజెక్టుల వైపు ఆకర్షించడం, అలాగే కొత్త సభ్యులను సముదాయంలోకి తీసుకురావడంలో ఇటువంటి అవుట్రీచ్ కార్యక్రమాలు ఎంతో కీలకమైన పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా స్టాల్ను మరింత ఆకర్షణీయంగా, సమాచారాత్మకంగా, ప్రభావవంతంగా నిర్వహించేందుకు అవసరమైన కార్యక్రమాలు, ప్రచార సామగ్రి, ఇతర అవుట్రీచ్ కార్యకలాపాల కోసం వికీమీడియా ఫౌండేషన్ నుంచి గ్రాంట్ పొందేందుకు దరఖాస్తు సమర్పించాను.
ఈ దరఖాస్తును గురించి WikiConference India 2026 సముదాయంతో ఫౌండేషన్ వారితో చర్చించిన తరువాత ఆన్ వికీ చర్చించి సమర్పించడానికి ఉన్న కొన్ని కాల పరిమితుల కారణంగా, నేరుగా దరఖాస్తు చేయాల్సి వచ్చింది. అయితే ఈ కార్యక్రమం ఉద్దేశ్యం, ప్రయోజనం, అమలు మాత్రం తెలుగు వికీమీడియా సముదాయం ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకునే విధంగా ఉంటాయి. ఇప్పుడు, జరిగే చర్చలోని అంశాలను కార్యక్రమ రూపకల్పనలో, మెరుగుదలలో ఉపయోగిస్తాము.
అందువల్ల గ్రాంట్ దరఖాస్తును పరిశీలించి, దానికి తమ మద్దతును ప్రకటించవలసిందిగా తెలుగు వికీమీడియా సముదాయ సభ్యులందరినీ కోరుతున్నాను. మీ మద్దతు ఈ కార్యక్రమానికి మరింత బలం చేకూర్చడంతో పాటు, తెలుగు వికీపీడియా గురించి విస్తృత ప్రజానీకానికి అవగాహన కల్పించేందుకు ఉపయోగపడుతుంది.
గ్రాంట్ దరఖాస్తు: లింక్ ఇంకా పబ్లిష్ కాలేదు, లింక్ తరువాత చేరుస్తాము : https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project
మీ సూచనలు, అభిప్రాయాలు, మద్దతును కూడా స్వాగతిస్తున్నాము.
ఇట్లు
--[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] ([[వాడుకరి చర్చ:Batthini Vinay Kumar Goud|చర్చ]]) 07:38, 17 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, హైదరాబాద్ జాతీయ పుస్తక ప్రదర్శన 2026-27లో తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ కార్యక్రమం అనేది మంచి కార్యక్రమం. తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ స్టాల్ ద్వారా ప్రజలకు తెలుగు వికీపీడియా, ఉచిత విజ్ఞానం, వికీమీడియా ప్రాజెక్టుల గురించి అవగాహన కల్పించడం ఎంతో ఉపయోగకరమైన కార్యక్రమం. కొత్తవారిని వికీ సముదాయంలోకి తీసుకురావడంతో పాటు, ఇప్పటికే ఉన్న సభ్యుల భాగస్వామ్యాన్ని మరింత పెంచేందుకు ఇటువంటి అవుట్రీచ్ కార్యక్రమాలు మంచి అవకాశాన్ని కల్పిస్తాయి. గ్రాంట్ ద్వారా స్టాల్ను మరింత ఆకర్షణీయంగా, సమాచారాత్మకంగా నిర్వహించేందుకు చేపట్టే కార్యక్రమాలు తెలుగు వికీమీడియా సముదాయానికి తప్పకుండా ఉపయోగపడతాయని భావిస్తున్నాను. తెలుగు వికీపీడియా అవుట్రీచ్ను మరింత విస్తృతంగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లేందుకు ఈ గ్రాంట్ ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది. ఈ కార్యక్రమానికి నా పూర్తి మద్దతు ఇస్తున్నాను. దరఖాస్తును పరిశీలించి, అవసరమైన సూచనలు, అభిప్రాయాలు అందించేందుకు నేను కూడా సిద్ధంగా ఉన్నాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:45, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|:Batthini Vinay Kumar Goud]] గారు అలాగే. తప్పకుండా చేయండి. అభినందనలు. పబ్లిష్ చేయలేదంటున్నారు. ఇంకా సమయం ఉందా మరి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:07, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ముఖ్యమైన కార్యక్రమం. గ్రాంటు పరిస్థితి ఎంతవరకు వచ్చిందో వివరాలు ఏమైనా తెలిస్తే వివరించగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:30, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, గ్రాంటు లింక్ ఇంకా తయారుకాలేదా? పైన ఇతర సభ్యులు కూడా అడుగుతున్నారు. దయచేసి లింక్ ఇవ్వగలరు. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 04:27, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెవికిబడి పునః ప్రారంభం? ==
2024, 2025ల లో తెవికీ సభ్యుల సూచనల మేరకు తెవికిబడి వేదికగా ఆన్లైన్ మీట్ లో తరగతులు నిర్వహించడం జరిగింది . తరువాత కూడా ఇంటర్న్షిప్స్, వివిధ ఔట్రీచ్ కార్యక్రమాలలో వికీలో నమోదు చేసుకున్న వారికీ అప్పుడప్పుడు తరగతులు నిర్వహించడం జరిగింది. ఇప్పుడు కూడా కొన్ని విషయాలలో శిక్షణ కొరకు సూచిస్తున్నారు. కాబట్టి తెవికీ బడి తరగతులు తిరిగి ప్రారంభించవచ్చు. ఈ సందర్భంలో సభ్యుల అభిప్రాయం కోరుతున్నాము. సభ్యులు తమ అభిప్రాయం లేదా అంగీకారం, శిక్షణాంశం, శనివారం లేదా ఆదివారం, తరగతి సమయం మొదలైన వివరాలు [https://w.wiki/UrzP ఈ పేజీ] లో ఇవ్వవలసినది. ధన్యవాదాలు. తెలుగు వికీమీడియన్ల యూజర్ గ్రూప్ </nowiki> [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 08:20, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు. చర్చపేజీలో నా అభిప్రాయం రాశాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:41, 20 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
[[వికీపీడియా:రచ్చబండ#మొదటి_పేజీ_నిర్వహణ]] అందరు నేర్చుకునే విషయమా కాదా అనేది కొంచెం వివరించండి. నేర్చుకునేది అయితే త్వరలో అమలు చేయాలి కాబట్టి ఈ ఆదివారం లేదా శనివారం తరగతి నిర్వహించవచ్చు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 06:53, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ఇది నేర్చుకునే అంశమే. క్లాసులు పెట్టాలి.
:చర్చలో ఓ వాడుకరినీ ఉద్దేశించి రాస్తున్నపుడు,ఆ వాడుకరి పేజీకి లింకు ఇచ్చి ప్రస్తావించాలనే ప్రాథమిక అంశం కూడా మనలో కొంతమందికి తెలియదు. కొంతమందికి సంతకం చెయ్యడం కూడా తెలీదని నేను గమనించాను. అంచేత మొదటి పేజీ నిర్వహణ గురించి పాఠాలు చెప్పాల్సిందే. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:49, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. రవిచంద్ర గారు ఈ ఆదివారం సెషన్ తీసుకుంటాను అన్నారు. మధ్యాహ్నం 2-4 అడిగాను ఇదివరకులో లాగా. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 11:22, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::అందరూ దానిమీద పనిచేయకపోయినా, చేయాలిసిన అవసరం వచ్చినప్పుడు ఇబ్బంది లేకుండా ఉండటానికి తెలుసుకోవలసిన విషయం.అంచేత మొదటి పేజీ నిర్వహణ గురించి పాఠాలు చెప్పాలి. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:27, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
: ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు, [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారు. రవిచంద్ర గారు ఈ ఆదివారం సెషన్ 3-4pm తీసుకుంటాను అన్నారు. సెషన్ మధ్యాహ్నం 2.30-4 pm. మొదలు పెడదాము. --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 12:07, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''
Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/>
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).
We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/>
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]]
The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''.
Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]
Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 -->
== వికీమీడియా నిర్వహణ, ఇతర ఎక్స్టెండెడ్ హక్కుల గురించిన సర్వేలో పాల్గొనండి ==
వికీమీడియా నిర్వహణలో, నాణ్యతలో చాలా కీలకమైన నిర్వాహక, అధికార, చెక్ యూజర్ మొదలైన ఎక్స్టెండెడ్ హక్కుల గురించి మనకు ఉమ్మడిగా ఎంత అవగాహన ఉందో, ఆ అవగాహన పెంచడానికి నిర్వహణా బాధ్యతలు మరింత మంది చేపట్టి విజయవంతంగా పనిచేయడానికి సిద్ధం చేసేందుకు అవసరమైన శిక్షణ, సహకారం ఇచ్చే కార్యక్రమాలు ఎలాంటివి ఉండొచ్చో తెలుసుకునేందుకు ఈ సర్వే వికీమీడియన్, ఓపెన్ నాలెడ్జ్ ఇనీషియేటివ్స్ ప్రోగ్రామ్ ఆఫీసర్ నితేష్ గిల్ చేపట్టారు. దయచేసి అందరూ పాల్గొని మీ మీ అభిప్రాయాలు తెలియజేయగలరు https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI/She_Leads/Lab/Women_with_Extended_Rights/Preliminary_Research#Survey --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 06:55, 23 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారు, వికీమీడియా ప్రాజెక్టులలో ఎక్స్టెండెడ్ హక్కులు (నిర్వాహకులు, అధికారులు, చెక్ యూజర్లు ఇత్యాది) కలిగిన వారి సంఖ్య పెరగడం, కొత్తవారికి సరైన శిక్షణ, సహకారం అందించడం సమాజ నాణ్యతాభివృద్ధికి చాలా అవసరం. నితేష్ గిల్ గారు చేపట్టిన ఈ సర్వేలో ఖచ్చితంగా పాల్గొని నా అభిప్రాయాలను నమోదు చేస్తాను. ఈ ముఖ్యమైన వివరాలను సమాజంతో పంచుకున్నందుకు కృతజ్ఞతలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:20, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== కొత్త వాడుకరి గుంపులు అవసరం ==
తెవికీలో పనిచేసే నిర్వాహకులు తక్కువ. నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను ఆసక్తి ఉన్న ఇతరులకు అప్పగిస్తే చురుగ్గా ఉన్న నిర్వాహకులపై పని వత్తిడి తగ్గుతుంది. ఇటీవలి మార్పులపై నిఘా, పేజీల దిగుమతి, ఇంటర్ఫేసు నిర్వాహకులు, వగైరాలు ఇందులోకి వస్తాయి. ఈ గుంపుల్లో కొన్ని తెవికీలో ఈసరికే ఉన్నాయి. కొన్నిటిని కొత్తగా తెచ్చుకోవాలి. ఈ గుంపుల గురించి, వాళ్ళు చెయ్యగలిగే పనుల గురించీ వాడుకరులందరికీ చెప్పి, ఆసక్తి ఉన్నవారు తగు అనుమతులు పొందేందుకు అడగమని చెప్పవచ్చు.
ఈ అంశాన్ని గతంలో [[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల నోటీసు బోర్డు/పాత చర్చ 4#కొత్త వాడుకరి గుంపులు అవసరం|నిర్వాహకుల దృష్టికి తెచ్చినపుడు]], సరే చేద్దాం అని కొందరు నిర్వాహకులు అన్నారు గానీ, ఇంకా అడుగు ముందుకు పడలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:34, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, నాకు అర్థమైనంతలో దీనికి అవసరమైన పనులు చెప్తాను. మీరు నా అవగాహన సరిగా ఉందో లేదో చెప్పండి.
:# దిగుమతిదారు (ఇంపోర్టర్), ఇంటర్ఫేసు నిర్వాహకులు మాత్రమే మనకు ఇప్పుడు వికీలో ఎనేబుల్ అయివున్న వాడుకరి గుంపు. అదైనా కూడా మనం ఒక పాలసీ చేసుకుని, వెళ్ళి నిర్వాహకులు/అధికారులు కొత్తవారికి ఆ బాధ్యతలు ఇవ్వగలిగేలా అవకాశం ఇమ్మని స్టీవార్డులను అడగాలనుకుంటా. ఒకవేళ, శాశ్వతంగా దిగుమతిదారులను ఉంచాలనుకుంటే దానికొక పాలసీ మనం చేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
:# ఇటీవలి మార్పులపై నిఘా: దీనికి మన దగ్గర వాడుకరి గుంపు లేదని నేను అనుకుంటున్నాను. దయచేసి నా అవగాహనలో లోపం ఉండి ఉంటే సరిదిద్దగలరు.
:ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 12:24, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ఈ విషయం మధ్యలో ఆపకుండా చివరివరకు క్రియ కట్టే విధంగా తగిన చర్యలు చేపట్టాలి. తెవికీలో చాలా పనులు పెండిగులో ఉన్నవి. చురుకుగా ఉన్న నిర్వాహకులకు పనిభారం తగ్గాలంటే ఇంతకన్నా వేరే మార్గాలు లేవు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:33, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::తెవికీలో నిర్వహణా కార్యక్రమాలు చేయడానికి ఇప్పుడున్న నిర్వాహకులలో చాలా మంది క్రియాశీలకంగా లేరు. వ్యాసాలు రాయడంపై ఉన్న శ్రద్ధతో పాటు నిర్వహణా కార్యక్రమాలపై కూడా దృష్టి పెట్టవలసిన అవసరం ఉంది. అనేక కొత్త వ్యాసాలను పరిశీలించి, సరైన నిర్వహణా ట్యాగులు పెట్టడం, ఇటీవలి మార్పులు పరిశీలించడం, పేజీలను దిగుమతి చేయడం వంటి కార్యక్రమాలు ఉన్న కొంతమంది క్రియాశీల నిర్వాహకులు చేయడం సాధ్యం కాదు. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా నిర్వాహకుల సంఖ్య క్రమంగా తగ్గుతూ ప్రస్తుతం 10 కి చేరింది. ప్రస్తుతం ఆసక్తి ఉన్న కొత్త వాడుకరులు నిర్వాహకులుగా వస్తే మంచిది. ఆసక్తి ఉన్న వారు వికీ నియామాల ప్రకారం స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకోండి. నిర్వాహణపై పూర్తి ఆసక్తి లేనిచో, నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను చేయడానికి ఆసక్తి ఉన్న వారికి అప్పగిస్తే మంచిది. దీనికి సంబంధించిన చర్యలు చేపట్టాలి.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:01, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారూ,
::1. వికీలో ఎనేబుల్ అయి ఉన్న గుంపులను - ఒకటి రెండు తప్పించి - అధికారులు ఇవ్వగలరనుకుంటానండి. ప్రస్తుత పరిస్థితి తెలియదు గానీ, గతంలో నేను కొన్ని సార్లు ఇంటర్ఫేస్ అడ్మిన్ అనుమతులను ఇవ్వడం తీసెయ్యడం చేసాను. 2023 లో ఇతర అధికారులు ఆ పని చేసారు. వీటిని ఇవ్వడానికి వాడుకరి స్వీయ విజ్ఞప్తి చేసుకోవాలి, (దీనిపై పెద్దగా చర్చేమీ జరగదనుకుంటాను), దానిపై అధికారి ఆ వాడుకరి చరిత్రను పరిశోధించి, దానిపట్ల సంతృప్తి చెందితే ఆ వాడుకరికి అడిగిన అనుమతులు ఇస్తారు. అన్నట్టు దిగుమతిదారును ''ట్రాన్స్వికీ దిగుమతిదారు'' అంటారనుకుంటాను.
::2. ఔను, ఈ గుంపు లేదు. ఆ గుంపును మనం తెచ్చుకోవాలి. అభ్యర్థించే ముందు మనం చర్చ చేసి, నిర్ణయం తీసుకోవాలి. దానికంటే ముందు, అభ్యర్థించే ప్రాసెస్ ఏంటో చూడాలి.
::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:40, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఈ వరుసలో పనిచేద్దాం:
:::# నిర్వాహకులు, అధికారులు పరిశీలించి చూసి తెవికీలో ఉన్న ఎక్స్టెండెడ్ రైట్స్ (దీనికి ఏదోక తెలుగు పేరు పెట్టాలి? లేదా ఇప్పటికే ఉందా?) ఏమిటి? వాటిని ఎవరు ఇవ్వగలరు అన్న జాబితాతో పాటుగా ఆయా హక్కుల తాలూకు బాధ్యతలు, పనితీరు ఏమిటన్నది ఒక పేజీ పెట్టి చిన్న లిస్టు వేసుకుందాం.
:::# ఆ తర్వాత రాబోయే తెవికీ బడిలో ఈ అంశాలపై సమగ్రమైన అవగాహన ఉన్న ఎవరైనా స్టీవార్డుని కానీ, ఇతరులను కానీ నేను ఆహ్వానిస్తాను. వారితో ఒక సెషన్ చేసుకుని మన అవగాహన పరిపూర్ణం చేసుకుందాం.
:::# ఈలోగా తెవికీలో ఎవరెవరు ఈ బాధ్యతలు తీసుకోగలరన్నది ఇప్పుడున్నవారి చర్చాపేజీ కాంట్రిబ్యూషన్లు, ఇతరత్రా పనులు పరిశీలించి ముందుకువెళ్ళి ప్రోత్సహిద్దాం.
:::ఈ బాధ్యతలు మూడుగా ఉన్నాయి కాబట్టి ఒక్కో విభాగానికి కనీసం ఒకరు ఇంకా బావుండాలంటే ఇద్దరు నాయకత్వం వహించి ముందుకు తీసుకెళ్తే పని అవుతుంది. ఈ పద్ధతి ఎలా ఉందనేదీ. ఏ విభాగానికి ఎవరు నాయకత్వం వహిస్తే బావుంటుందో సూచించండి.
:::ఇక్కడ చర్చలోకి వచ్చిన @[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]], @[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గార్లు కూడా ఈ విషయం పరిశీలించగలరు. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 05:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, నాకు మూసల దిగుమతి, అనువాదం, ఎర్రలింకులు సరిచెయ్యడం, తగిన పేజిలలో చొప్పించడం యందు ఆసక్తి ఉంది. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 16:39, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారూ అనువాదం, ఎర్రలింకులు సరిచెయ్యడం వంటివి చేసేందుకు ప్రత్యేక అనుమతులేమీ అవసరం లేదండి. ఎవరైనా చెయ్యొచ్చు. ఇప్పుడు మీరూ చెయ్యవచ్చు. ఇక దిగుమతి.. బాగా చురుగ్గా దిగుమతులు కావాలని అడుగుతున్న వాడుకరుల్లో మీరొకరు. మీరు ఆ అనుమతి కోరడం సహజమే. అనుమతి కోరేందుకు ఒక పద్ధతి, ఒక పేజీ ఉంటుందనుకుంటాను. నిర్వాహకులు ఆ పేజీని సృష్టించాక, అందులో మీస్వీయ ప్రతిపాదన చేస్తే, అధికారి దాన్ని ప్రసాదిస్తారు. దిగుమతి చెయ్యడంలో కొన్ని అంశాలను గమనించాలి. ఈలోగా వాటి గురించి తెలుసుకోండి సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:43, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మీరన్నది నిజమే! అయితే నేను అడిగింది మూసల దిగుమతి అటుతర్వాత వాటి లింకుల సరిచేతలాంటి మొత్తం కార్యక్రమం కోసం చెపుతున్నాను. వికీలో ఎలా వ్రాయాలో శిక్షణ ఇస్తున్నారు. వికీ వెనక జరిగే సాంకేతికతలు, అనుమతుల ప్రతిపాదనల పద్దతుల కోసం "నిర్వాహణ బడి" లాంటి ఒక శిక్షణ ఏర్పాటు చేస్తే బాగుంటుందని నా సూచన. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 04:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::తెవికీ బడిలోనే నిర్వహణ పాఠాలు చెప్పవచ్చు. నిర్వహణ మీద ఆసక్తి ఉన్నవారు ముందుకొచ్చి ఫలానా శిక్షణ కావాలని అడిగితే, ఆ పాఠాలు పెట్టవచ్చండి, మన చేతిలో పనేకదా!__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:55, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారూ మీకు కావలసిన శిక్షణాంశం, శనివారం లేదా ఆదివారం, తరగతి సమయం మొదలైన వివరాలు [https://w.wiki/UrzP ఈ పేజీ] లో ఇవ్వవలసినది. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:21, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::అందరికీ నమస్కారం,
:::తెవికీలో నిర్వహణా భారాన్ని తగ్గించి, పనులను వేగవంతం చేయడానికి నిర్వాహకత్వానికి చెందిన కొన్ని పనులను ఆసక్తి ఉన్నవారికి 'నిర్వహణ బడి' ద్వారా శిక్షణ ఇవ్వడం చాలా ఆవశ్యకం.
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గార్లు సూచించిన విధంగా ముందుగా మన తెవికీలో అందుబాటులో ఉన్న హక్కులు, అధికారులు ఇవ్వగలిగే అనుమతులు, అలాగే గ్లోబల్/స్టీవార్డ్స్ ద్వారా తెచ్చుకోవాల్సిన కొత్త గుంపుల వివరాలతో ఒక జాబితా, సమాచార పేజీని తయారు చేసుకుందాం.
:::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] గారి లాంటి ఉత్సాహవంతులైన సభ్యులు సాంకేతిక అంశాలపై ఆసక్తి చూపడం శుభపరిణామం. రాబోయే 'తెవికీ బడి' లో లేదా ప్రత్యేక సెషన్లో స్టీవార్డ్స్/నిపుణుల భాగస్వామ్యంతో అవగాహన కల్పించి, ఈ ప్రక్రియను ఇక్కడితో ఆపకుండా, చివరివరకూ ప్రాసెస్ పూర్తి చేసి అమలులోకి తెచ్చేందుకు మనమందరం కలిసి పనిచేద్దాం. మరింత మంది వాడుకరులు కూడా తమకు వీలైన విభాగాలలో బాధ్యతలు తీసుకోవడానికి ముందుకు రావలసిందిగా కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:40, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
: పై చర్చలను అనుసరించి తెలుగు వికీపీడియా నిర్వాహకత్వం, వాడుకరి గుంపులు వంటి అంశాల గురించిన శిక్షణ, మార్గదర్శకాలు, విధానాలు గురించిన శిక్షణ తెవికిబడిలో నిర్వహిద్దాము. వీలయితే వచ్చే ఆదివారం అక్టోబరు 4న. శిక్షణ ఎవరు నిర్వహిస్తారో సూచించండి. --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:15, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::https://w.wiki/VTL9 ఇది వాడుకరి హక్కుల గుంపుల లింక్. ఒకసారి పరిశీలించి గలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:09, 27 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ ==
తెవికీలో కొన్ని వర్గాల పేర్లు స్థిరంగా లేవు. వాటిలో స్పేసింగ్ తేడాలు, పర్యాయపదాలు, పేరులో వివిధ రూపభేదాలు, వ్యాకరణ దోషాలు వంటి కారణాల వల్ల ఒకే వర్గం రెండు మూడు వేర్వేరు పేర్లుతో ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటివి దాదాపు 80కి పైగా ఉదాహరణలు గుర్తించి వాటిని [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు|వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]] పేజీలో సమగ్రవివరాలతో నమోదు చేయుట జరిగింది. ఆ సమస్యలపై సముదాయం నామకరణ విధాన నిర్ణయాలు నిర్ణయించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనికి ముందు, ఫార్మాట్/ప్రక్రియ సరిగ్గా ఉందో లేదో, సముదాయ సభ్యుల విలువైన ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకోవలిసిన అవసరముంది. సముదాయ సభ్యుల ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలపటానికి [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి వాటిలోని సంబందిత వర్గాల సమస్యలను పరిశీలించి ఆ పేజీ దిగువ విభాగంలో మీ అభిప్రాయాలు, సూచనలు, అభ్యంతరాలు ఒక వారం రోజులలోపు తెలియజేయగలరు. వాటిని పరిగణనలోకి తీసుకుని, సమగ్రంగా క్రోడీకరించి సాధ్యమైనంత త్వరలో మరలా వాటిమీద విధాన నిర్ణయాల నిర్ణయించుటకు చర్చను ప్రవేశపెట్టటానికి మీ అందరి సహకారం కోరుచున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 16:10, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:వర్గాలలో ఇన్ని సమస్యలు గుర్తించి ప్రస్తావించారు. ధన్యవాదాలు ఇంకో లింకు కూడా ఉందండి. <nowiki>https://w.wiki/Ub6B</nowiki> (వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/చర్చించాల్సిన వర్గాల జాబితా) [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 18:12, 24 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] గారూ ఆ పేజీలో వర్గాలు, మరలా ప్రవేశపెట్టే వి విధాన నిర్ణయాలు నిర్ణయించే చర్చలో తీసుకు వస్తాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:50, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::అలాగే అండి. ఈ విషయంలో నేను చేయగలిగేది ఏమైనా ఉంటే సూచించండి . [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:08, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] మేడమ్ గారూ ధన్యవాదాలు, ఎక్కువమంది చర్చలో అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియపరిస్తే మరింత నాణ్యతగా వర్గాల నామకరణాలు రూపొందటానికి అవకాశాలు మెండుగా ఉంటాయని నా అభిప్రాయం, వాట్సప్ గ్రూప్ లలో స్పందించినట్లుగా రచ్చబండలో స్పందనలు ఉండటం లేదు, ఏమిచేస్తాం, దురదృష్టం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:33, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::"వాట్సప్ గ్రూప్ లలో స్పందించినట్లుగా రచ్చబండలో స్పందనలు ఉండటం లేదు"
:::::తెవికీకి సంబంధించినంత వరకూ వాట్సాప్ గ్రూపుల వలన పెద్దగా ప్రయోజనం కలుక్క పోగా, వాటి వలన నష్టం మాత్రం కలుగుతోంది. అసలు వాట్సాప్ గ్రూపులు ఉన్నది, వికీకి ప్రత్యామ్నాయంగా కాదు. వాటిని వికీకి కాంప్లిమెంటరీగా వాడాలి. కానీ మనం, అక్కడ మాత్రమే చర్చిస్తున్నాం. ఇక్కడ చర్చా ఉండదు, నిర్ణయాలూ ఉండవు, పనీ జరగదు.
:::::ఇక్కడ చర్చలు అద్భుతంగా జరుగుతున్నాయనీ, నిర్ణయాలు తెగ తీసుకుంటున్నామనీ, వాటి ఫాలో అప్ పని బాగా జరుగుతోందనీ నేను చెప్పడం లేదు. కానీ అసలు ఎంతోకొంత చర్చంటూ జరిగితే, ఒక నిర్ణయమంటూ తీసుకోకపోయినా, చర్చ మాత్రం శాశ్వతంగా మిగులుతుంది. వాట్సాప్లో "మాత్రమే" చేసే చర్చలు నీళ్ళ మీది రాతలే. వాటి వలన తెవికీకి వీసమెత్తు ప్రయోజనం లేదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:35, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారి అభిప్రాయంతో నేను ఏకీభవిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:20, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::అందరికీ నమస్కారం,
:::::::తెలుగు వికీపీడియాలో 80కి పైగా వర్గాల నామకరణ లోపాలను, పునరావృత వర్గాలను గుర్తించి సమగ్రంగా నమోదు చేసినందుకు @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారికి హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. వికీ ప్రాజెక్టు నాణ్యతను పెంచడంలోనూ, విషయ వర్గీకరణను క్రమబద్ధకరించడంలోనూ ఇది చాలా కీలకమైన పని.
:::::::రెండు ముఖ్యమైన విషయాలపై నా అభిప్రాయాలు:
:::::::* వర్గాల సంస్కరణ చర్చ: రామారావు గారు ప్రతిపాదించిన పేజీలను వికీపీడియన్లందరూ పరిశీలించి, నామకరణ విధానం సాధారితీకరించడానికి తమ అభిప్రాయాలను నమోదు చేయాలి. ఈ ప్రక్రియ క్రమబద్ధంగా జరగడానికి నా పూర్తి సహకారాన్ని అందిస్తాను.
:::::::* ఆన్-వికీ చర్చల ప్రాముఖ్యత: @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారి అభిప్రాయంతో నేను నూటికి నూరుపాళ్ళు ఏకీభవిస్తున్నాను. వాట్సాప్ వంటి బాహ్య వేదికలలో జరిగే సంభాషణలు కాలక్రమేణా మరుగున పడిపోతాయి, కానీ వికీపీడియా రచ్చబండ లేదా సదరు చర్చా పేజీలలో నమోదయ్యే చర్చలే తెవికీకి శాశ్వతమైన ఆస్తిగా మిగులుతాయి. వికీ నిర్ణయాలు, చర్చలు అధికారికంగా ఆన్-వికీలోనే జరగడం వికీ నియమావళికి, భవిష్యత్తు సూచనలకు అత్యంత ఆవశ్యకం.
:::::::సముదాయ సభ్యులందరూ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి తమ విలువైన అభిప్రాయాలను అందించాల్సిందిగా కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:43, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]], [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]], [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]], [[వాడుకరి:Kasyap|కశ్యప్]],[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|అభిలాష్]], [[వాడుకరి:Vgouripathi|గౌరీపతి]], [[వాడుకరి:Srinivasrjy|శ్రీనివాస్]], [[వాడుకరి:Kalasagary|కళాసాగర్]],[[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|వినయ్ కుమార్ గౌడ్]], [[వాడుకరి:Muralikrishna m|మురళీకృష్ణ]], [[వాడుకరి:ఉదయ్ కిరణ్|ఉదయ్ కిరణ్]] గారలందరూ, ఇంకా ఫైన ఉదహరించని తోటి యూజర్స్ అందరూ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] పేజీని సందర్శించి వాటిలోని సంబందిత వర్గాల సమస్యలను పరిశీలించి ఆ పేజీ దిగువ విభాగంలో మీ అభిప్రాయాలు, సూచనలు, అభ్యంతరాలు రెండురోజులలోపు తెలియజేయగలరు. మీ విలువైన అభిప్రాయాలు, సూచనలు, తెవికీ నాణ్యతను మరింత మెరుగైన స్థాయికి చేరగలదనుటలో ఎటువంటి సందేహం లేదు.ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:19, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, స్పందిస్తానండి. ఈ చర్చ తీసుకువచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. ఒక సూచన: ఈ కొత్త చర్చ పేజీ లింకును ([[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]]) [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు]] పేజీలో తాజా చర్చల్లో చేర్చండి. అలాగే పాత చర్చల లింకులను మీరు వేరే విభాగం లోకి మార్చారు కాబట్టి వాటిని కూడా చూడమని ఆ లింకులున్న విభాగపు లింకును ఇస్తే, పాత చర్చలలో ఏం జరిగిందో వాడుకరులకు తెలుస్తుంది. గత చర్చల్లో నిర్ణయాలు తీసుకున్న అంశాలపై మళ్ళీ చర్చించకుండా నివారించవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:47, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::::అలాగే నండీ. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:53, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::::::తెలుగు వికీపీడియాలో (తెవికీ) వర్గాల పేర్లు ఏకరీతిలో లేకపోవడం వల్ల, ముఖ్యంగా వ్యాసాలను అనువదించేటప్పుడు ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి తగిన మార్గదర్శకాలను రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనిపై చర్చించిన అనంతరం, కొత్త వర్గాలను సృష్టించే వాడుకరులకు స్పష్టమైన మార్గనిర్దేశం చేయాలి.
:::::::::::కళాసాగర్ [[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kalasagary|చర్చ]]) 15:29, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::::::::@[[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] గారూ, చాలా చురుగ్గా రాస్తున్న వాడుకరుల్లో మీరొకరు. మీకు అవసరమైన సహాయం దొరక్కపోవడం శోచనీయమే. [[వికీపీడియా:వర్గీకరణ]] పేజీని చూడకపోతే ఇప్పుడు చూడండి. అందులో మీకు అవసరమైన సహాయం పూర్తిగా దొరకదు గానీ కొంత ప్రాథమిక సమాచారం దొరుకుతుంది.
::::::::::::వర్గాలకు పేర్లు పెట్టే విషయంలో ఒక చిట్కా ఉంది: మీరు ఏ పేజీలో వర్గాన్ని చేర్చాలని భావిస్తున్నారో, అలాంటి పేజీలు మూడో నాలుగో చూడండి. అవి ఏ వర్గాల్లో ఉన్నాయో చూడండి. ఆ వర్గాల్లో ఎక్కువ పేజీలు ఎందులో ఉన్నాయో చూసి, సరిపోతాయనుకుంటే ఆ వర్గాలను మీ పేజీలో కూడా పెట్టండి. లేదంటే ఆ పేర్లు ఎలా ఉన్నాయో చూసి అలాంటి పేర్లనే వాడి మీ పేజీకి తగిన వర్గాన్ని సృష్టించండి. ఉదాహరణకు, మీరు ఒక స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడి పేజీ రాస్తే, అల్లూరి, మద్దూరి, భోగరాజు, బోసు, గాంధీ, నెహ్రూ వగైరాలపేజీలు చూడండి. అక్కడి వర్గాలను ఇక్కడ వాడండి.
::::::::::::ఈ కొత్త వర్గానికి కనీసం ఒక మాతృవర్గం ఉండడం మాత్రం తప్పనిసరి.
::::::::::::మార్గదర్శకాలు రూపొందేలోపు, వర్గాలకు సంబంధించి మీకు ఏ ఇతర సహాయం కావాలన్నా నన్ను అడగండి. నాకు తెలిసినంత మేరకు నేను సాయం చేస్తాను. నాకూ తెలియనివి మనిద్దరం కలిసి నేర్చుకుందాం. ఒక నెలలో మనం వర్గాలకు సంబంధించి, ఒక సంతృప్తికరమైన స్థాయికి చేరేలా ప్రయత్నం చేద్దాం. మీ సందేహాలను నా చర్చ పేజీలో రాయండి. నేను సమాధానాలు రాస్తాను. అవసరమైతే, రాత్రి 7 నుండి 10 లోపు మనం ఫోనులో కూడా మాట్లాడుకోవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:43, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== వర్గాల చర్చ నిర్ణయం జరిగే అంతవరకు పాత వర్గాల స్థానంలో కొత్త వర్గాలు సృష్టించవద్దు ==
దయచేసే వర్గాల చర్చ పెండింగ్లో ఉండగా మరలా పాత వర్గాలను పక్కనపెట్టి మన అభిప్రాయం ప్రకారం మరలా కొత్త వర్గం సృష్టించటం కొత్తవాటిని సృష్టించి ఆ వర్గంలో పాత వర్గాల నుండి. వ్యాసాలు బదిలీ చేయడం వికీపీడియా మార్గదర్శకాలకు విరుద్ధం. దయచేసి గమనించగలరు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:21, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగే అండి [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:34, 27 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 15:38, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== తెలుగు వికీపీడియా మొదటి పేజీ నిర్వహణ ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో తెవికీబడి వేదిక ద్వారా "'''తెలుగు వికీపీడియా మొదటి పేజీ నిర్వహణ"''' అనే అంశం మీద [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర ]] గారు శిక్షణ ఇస్తారు. '''తేదీ 27.09.2026, సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.'''
గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 15:12, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ఒక పెజిలొ infobox లో Spouse ఎలా మర్చాలో తెలియట్లేదు. ==
https://l1nk.dev/38cqzdu ఈ వైకొం విజయల క్ష్మి గాయకురాలు పేజీలొ infobox లో Spouse- భార్య పేరు అని ఉంది, భర్త అని ఉండాల్సిన చోట. ఎవరైనా మార్చండి. [[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] ([[వాడుకరి చర్చ:Svpnikhil|చర్చ]]) 06:34, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] గారూ లింకు తప్పు ఇచ్చారు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:55, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Svpnikhil|Svpnikhil]] గారూ, వచ్చింది లెండి. అవసరమైన మార్పు చేసాను.
::తెవికీ లోని పేజీకి లింకు ఇవ్వడానికి <nowiki>[[ ]]</nowiki> -ఇలా వికీలింకు ఇస్తే సరిపోతుంది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:28, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ప్రత్యేక పేజీలు లింకు ఏమైందంటే.. ==
గతంలో ప్రత్యేక పేజీలు లింకు సైడుబారులో ఉండేది. ప్రత్యేకపేజీలను చూడడానికి వీలుగా ఉండేది. సుమారొక ఏడాది కిందట, మీడియావికీ సాఫ్టువేరు కొత్త వెర్షనులో దాన్ని తీసేసారు. దాంతో ప్రత్యేక పేజీలను చేరుకోవాలంటే వెతుకుపెట్టెలో ఇచ్చి వెళ్ళాల్సి వస్తోంది. ఇప్పుడు ఆ లింకు కావాలంటే ఏ వికీకి ఆ వికీలో ఈ లింకును సైడుబారులో పెట్టుకోవాల్సిందే. మనకు ఇది అవసరం కాబట్టి, దాన్ని సైడుబారులో పెట్టాలని నిర్వాహకులకు అభ్యర్థన.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:13, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:నేను బుక్ మార్క్ లో పెట్టుకున్నాను. లింక్ :https://w.wiki/7a4T [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:17, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::నాకు తెలిసి వీటి అవసరం చాలామందికి తెలియదనుకుంటున్నాను. వీటి మీద తెవికీ బడిలో ఒకరోజు క్లాసు ఇస్తే బాగుంటుంది.అవకాశముంటే నేను ప్రిపేర్ అవుతాను. మీరు ఇస్తే ఇంకా మంచిది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:30, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::ఇప్పుడు అవసరం, దాన్ని సైడుబారులో పెట్టేందుకు చర్యలు తీసుకోవడం. రెణ్ణిమిషాల పని. కానీ, అది నిర్వాహకులే చెయ్యగలరు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:20, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:ప్రత్యేక పేజీలు లింకు ఎడమవైపు సైడుబారులో ఉంటేనే సులభంగా ఉంటుంది. @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు సూచించినట్టుగా సైడుబారులో పెట్టుకుందాం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:11, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, ఔనండి. సైడుబారులో లింకు ఉండాలి. బుక్మార్కులు అనేవి వ్యక్తిగతం. లింకు లేకపోతే అలాంటివి ఎవరికి వాళ్ళు చేసుకుంటారు. లింకులుండడం సైటుకు ముఖ్యం.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:24, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు సూచించినట్టుగా ఎడమవైపు సైడుబారులో ప్రత్యేక పేజీలు లింకు చేర్చాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:15, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు, @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు. ఒక సంవత్సరం కిందట, [[వికీపీడియా:రచ్చబండ/పాత చర్చ 95#కనబడుట లేదు|దీని గురించి రచ్చబండలో రాసాను]]. కానీ, ఆ లింకు ఎందుకు తీసేసారో ఎవరూ పట్టించుకోలేదు, నేనూ పక్కన పడేసాను. ప్రత్యేక పేజీల అవసరం వచ్చినపుడల్లా [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారు చెప్పినట్టు ఏదో ఒక పద్ధతి ద్వారా ఆ పేజీకి వెళ్తూండేవాణ్ణి. ఆ లింకు ఎందుకు తీసేసారా అని అనుకుంటూ ఉండేవాణ్ణి. ఇవ్వాళ వెతికాను, ఎందుకు తీసేసారు? ఎవరు తీసేసారు అని. విషయాలు తెలిసాయి. అంచేతనే లింకు పెట్టమని రాసేసాను, మీరు వెంటనే చేసేసారు. ధన్యవాదాలు, మళ్ళీ.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:30, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== కొత్త ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ను స్థాపించాలి ==
గతంలో ట్వింకిల్ గాడ్జెట్లో సమస్య వచ్చినపుడు దాన్ని పరిష్కరించడం మనకు సమస్యగా మారింది./ దాని కోడు మొత్తం ఒకటో రెండో ఫైళ్ళలో ఉండడంతో దాన్ని సరిచెయ్యడం తలకు మించిన పనైంది. అప్పుడూ వీవెన్ గారు కొత్తగా రాసేందుకు ప్రయత్నం చేసారెఉ గానీ అది మధ్య లోనే ఆగిపోయింది. దాంతో మనకు ట్వింకిల్ లోని విశేషాలు పనిచెయ్యకుండా అలాగే ఉండిపోయాయి.
ఈలోగా ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ను దాని డెవలపర్లు సమూలంగా మార్చివేసారు. గతంలో ఉన్న నాలుగైదు ఫైళ్ళ స్థానే 20 కి పైగా ఫైళ్ళను సృష్టించారు. ప్రస్తుతం ఎన్వికీలో అది పని చేస్తోంది. దాన్నే మనం కూడా స్థాపించుకోవాలి. అందుకు గాను, కింది ఫైళ్ళను ఎన్వికీ నుండి దిగుమతి చేసుకోవాలి. ఈ ఫైళ్ళలో మూడో నాలుగో ఈసరికే ఉన్నాయి. వాటిని ఓవర్ రైటు చేస్తూ దిగుమతి చెయ్యాలి. ఇది ఒక ప్రత్యేకమైన పని కాబట్టి దిగుమతి అభ్యర్థనలు పేజీలో కాకుండా ఇక్కడ రాస్తున్నాను. వీటిని దిగుమతి చేసుకున్నాక, గాడ్జెట్ డెఫినిషను, ట్వింకిల్ కాన్ఫిగరేషను వగైరా ఫైళ్ళలో మార్పులు చెయ్యాల్సి రావచ్చు. ముందు కింది ఫైళ్ళను దిగుమతి చేసుకుందాం. నిర్వాహకులు పరిశీలించవలసినది:
* MediaWiki:Twinkle-pagestyles
* MediaWiki:Gadget-Twinkle.js
* MediaWiki:Gadget-twinklearv.js
* MediaWiki:Gadget-twinklewarn.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleblock.js
* MediaWiki:Gadget-twinklewelcome.js
* MediaWiki:Gadget-twinkletalkback.js
* MediaWiki:Gadget-twinklespeedy.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleprod.js
* MediaWiki:Gadget-twinklexfd.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleimage.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleprotect.js
* MediaWiki:Gadget-twinkletag.js
* MediaWiki:Gadget-twinklediff.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleunlink.js
* MediaWiki:Gadget-twinklerollback.js
* MediaWiki:Gadget-twinkledeprod.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchdelete.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchprotect.js
* MediaWiki:Gadget-twinklebatchundelete.js
* MediaWiki:Gadget-twinkleconfig.js
* MediaWiki:Gadget-Twinkle.css
[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:52, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:11, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::నేను దిగుమతి చేయటానికి ప్రయత్నించగా మీకు అనుమతిలేదని సందేశం చూపించింది.ఈ విషయంలో అధికారి హోదాలో ఉన్న @[[వాడుకరి:రవిచంద్ర]] గారు జోక్యం చేసుకోవలసిందిగా కోరుచున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:51, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::: నేను ప్రయత్నిస్తానండీ - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:02, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::: [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, [[ప్రత్యేక:దిగుమతి|దిగుమతి పేజీ]] ద్వారా ప్రయత్నించాను. అన్నీ మీడియావికీ నేమ్స్పేసులోకి దిగుమతి అయ్యాయి. కానీ మొదటిది మాత్రం '''దిగుమతి విఫలమైంది: దిగుమతి చెయ్యడానికి పేజీలేమీ లేవు.''' అని చూపిస్తోంది. దాన్ని మళ్ళీ ప్రయత్నిస్తాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:17, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ ధన్యవాదాలు. ఒక్కోసారి అలానే చూపిస్తుంది, మరలా మరలా ట్రై చేయండి, ఒకవేళ అది ఆల్రెడీ దిగుమతి వుండవచ్చు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:31, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: నిజంగానే ఆంగ్ల వికీలో MediaWiki:Twinkle-pagestyles అనే పేరుతో పేజీ ఏమీ లేదు మనం దిగుమతి చేయడానికి. అది MediaWiki:Gadget-Twinkle-pagestyles అయ్యుండవచ్చని ఊహించి దానిని కూడా దిగుమతి చేశాను. ఇక మనం ట్వింకిల్ ఉపకరణాన్ని వాడటానికి అధికారి హోదాలో చేయవలసిన పనులు ఏమైనా ఉంటే చేయగలను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 17:03, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::ప్రస్తుతం గతంలో ఉన్న ఆప్షన్స్ నాకు చూపించటంలేదు. మరి మీకు ఎలా చూపిస్తున్నావో... వెంటనే తగిన చర్యలు చేపట్టగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 17:09, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, పై జాబితాలో MediaWiki:Gadget-twinklearv.js అనే పేజీ దిగుమతి కాలేదు. ఒకసారి మళ్ళీ ప్రయత్నించండి. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:57, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, దిగుమతి చేశాను.- [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 15:47, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, [[మీడియావికీ:Gadgets-definition]] పేజీలో browsing లో నాలుగో పాయింటు దగ్గర (ట్వింకిల్ కు సంబంధించినది) ఇప్పుడు ఉన్నదాన్ని తీసేసి, కింది టెక్స్టును చేర్చండి:
:::::Twinkle[ResourceLoader|dependencies=mediawiki.user,mediawiki.util,jquery.ui.dialog,jquery.tipsy,moment|rights=autoconfirmed]|morebits.js|morebits.css|Twinkle.js|twinkleprod.js|twinkleimage.js|twinklebatchundelete.js|twinklewarn.js|twinkleblock.js|twinklespeedy.js|friendlyshared.js|twinklediff.js|twinkleunlink.js|friendlytag.js|twinkledeprod.js|friendlywelcome.js|twinklexfd.js|twinklebatchdelete.js|twinklebatchprotect.js|twinkleconfig.js|twinklefluff.js|twinkleprotect.js|twinklearv.js|friendlytalkback.js [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:14, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, మార్చాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:29, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నాకు ఓపెన్ అయింది. నేను చేర్చవచ్చా [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:19, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ మిమ్మల్ని దిద్దుబాట్లు చెయ్యనిస్తే, చేర్చవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:41, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారూ, [[వాడుకరి:Pranayraj1985]] గారూ, [[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud]] గారూ, TW అనే పేరుతో సవరించు, చరిత్ర వగైరా లింకుల పక్కన కొత్త Twinkle ట్యాబు కనిపిస్తోందా? కనిపిస్తే, అందులో మెనూలు ఏమేం ఉన్నాయో చెప్పండి. నేను ప్రస్తుతం దీనిమీద పనిచేస్తున్నాను. వెంటనే సమాధానమిస్తే పనికొస్తుంది. ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:07, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:12, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::CSD, XFD, PP Last, Unlink, D-Batch,P-Batch, Config ఇవి కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:14, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ డైలాగ్ బాక్సులు తెరుచుకుంటున్నవి, ఇంకా WEl ఇలాంటివి రావాలనుకుంటాను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:33, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ధన్యవాదాలు. ఆ warn, wel, block, వంటి మెనూ ఐటములు వాడుకరి, వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే వస్తాయండి. చూడండి. వాటిలో కొన్ని నిర్వాహకులకే (మీకే) కనిపిస్తాయి, నాలాంటి వారికి కనిపించవు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:03, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::పరిశీలించాను.అవును. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:11, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ముందు config అనే లింకు నొక్కండి. అప్పుడు తెరుచుకున్న పేజీలో పొడుగాటి ఫారం ఒకటి రావాలి అది వచ్చిందో లేదో చెప్పండి (నాకు రాలేదు). ఆ తరువాత ఒకసారి అన్ని లింకులూ పనిచేస్తున్నాయో లేదో చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:16, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] మిగతా లింకులను పరీక్షించేటపుడు - డయలాగ్ బాక్సు తెరుచుకుంటే చాలు. ఆ పై ముందుకు వెళ్ళనక్కరలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:18, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ స్క్రీన్ షాట్ పంపాను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:25, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు చెప్పిన కొత్త.Twinkle ట్యాబు కనిపిస్తోంది. మెనూలో 12 లింకులు ఉన్నాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:15, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, ముందు config అనే లింకు నొక్కండి. అప్పుడు తెరుచుకున్న పేజీలో పొడుగాటి ఫారం ఒకటి రావాలి అది వచ్చిందో లేదో చెప్పండి (నాకు రాలేదు). అలాగే ఆ మెనూలో ఏమేం లింకులున్నాయో కూడా చెప్పండి.
:::::::::ఆ తరువాత ఒకసారి అన్ని లింకులూ పనిచేస్తున్నాయో లేదో చూడండి. డయలాగ్ బాక్సు తెరుచుకుంటే చాలు. ఆ పై ముందుకు వెళ్ళనక్కరలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:17, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, config అనే లింకు నొక్కాను, వేరే పేజీ ఓపెన్ అయ్యింది. కానీ, అందులో ఫారం కనిపించలేదు. మెనూలో ఇంకులన్నీ చెక్ చేసాను. అన్నీ పనిచేస్తున్నాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:42, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] ంగార్ ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:44, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు మెనూలో 12 లింకులు ఉన్నాయి అని అన్నారు, నాకు వ్యాసంపేజీలో 8, వ్యాస చర్చాపేజీలో 3, వాడుకరి చర్చాపేజీలో 13 ఐటమ్సు కనపడుతున్నవి [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:17, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::ట్వింకిల్, వేరువేరు పనుల కోసం అనేక మూసలను వాడుతుంది. ఇంగ్లీషులో 600 పైనే ఉన్నాయి. మన దగ్గర దాదాపు 500 ఉన్నాయి. అయితే మన దగ్గర అవసరం లేనివి కూడా ఉన్నాయి. ఇంగ్లీషు వికీలో [[En:Category:Templates used by Twinkle]] అనే వర్గంలో ఉన్న మూసలన్నిటినీ దిగుమతి (వీటిలో కొన్ని మన దగ్గర ఉన్నాయి. వాటిని ఓవెర్రైటు చేద్దాం) చేసుకుందాం. మన దగ్గర ఉన్న్ వర్గం [[:వర్గం:Templates used by Twinkle]] ఇది ఇంగ్లీషు వర్గానికి అనుసంధానమై ఉంది. నిర్వాహకులెవరైనా ఇంగ్లీషులో ఉన్న వర్గాలన్నిటినీ దిగుమతి చెయ్యవలసినది. దిగుమతి చేసాక, గతంలో మనం చేసుకున్న అనువాదాలను పునరుద్ధరించాలి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:40, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, కింది పేజీలను కూడా దిగుమతి చెయ్యండి:
:::::# Mediawiki:Gadget-morebits.js
:::::# Mediawiki:Gadget-morebits.css
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlyshared.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlytag.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlywelcome.js
:::::# Mediawiki:Gadget-twinklefluff.js
:::::# Mediawiki:Gadget-friendlytalkback.js
:::::# Wikipedia:Twinkle/Preferences
:::::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:04, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::: ఇవి కూడా దిగుమతి చేశాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 14:29, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, సమస్య పరిష్కారం కానట్టుంది. మరిన్ని వివరాలు చూడాలి. నేను చూ, మీకు చెప్పడం, మీరు చెయ్యడం.. దీనికి టైం పడుతోంది. మీరే వెతికి సమస్య ఎక్కడుందో చూడండి. ఒకవేళ మీకు కుదరని పక్షంలో నాకు తాత్కాలికంగా ఇంటర్ ఫేస్ నిర్వాహకుడు హోదా ఇవ్వండి. నేను చూస్తాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:59, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::అలా చేస్తే బాగుంటుంది, యిద్దరూ పరిశీలించి తెలుసుకోవటానికి వీలుగా ఉంటుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:21, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, నేను నా జావాస్క్రిప్టు ఫైలులో మార్పులు చేసి చూసాను. పనిచేసింది. ట్వింకిల్ ట్యాబు కనిపించింది. అన్ని విశేషాలూ పనిచేస్తున్నాయి (అంటే, మెనూను నొక్కినపుడు చూపించాల్సిన డయాలాగ్ బాక్సులను, వాటి లోని ఫీల్డులతో సహా చూపిస్తోంది. నేను ఆపై యాక్షన్ పార్టుకు పోలేదు.) నాకు అర్థమైనంతలో ఇక్కడ జరిగిన లోపం ఏంటంటే.. Twinkle Preferences ను నొక్కినపుడు Wikipedia:Twinkle/Preferences కు కాకుండా Commons:Twinkle/Preferences అనే పేజీకి పోతోంది. అంచేత ట్వింకిల్ అభిరుచులు సెట్ కాలేదు. అది ఒక ముఖ్యమైన సమస్య (బహుశా అది ఒక్కటే సమస్య అయి ఉండవచ్చు కూడా). పోతే, కాన్ఫిగ్ పేజీలోని డేటా అంతా హార్డ్ కోడెడుగా కనిపిస్తోంది. అందువలన లోకలైజేషను చేసినపుడు తెలుగు లేబుళ్ళు ఇక్కడికి రాకపోవచ్చు (మన ప్రస్తుత సమస్య ఇది కాదు). మీరే చేస్తే పై మార్పు చేసి చూడండి. అది పనిచెయ్యకపోతే, ఇంకా సమస్యలున్నాయేమో చూడండి. ఒకవేళ నాకు అనుమతులివ్వాలని భావిస్తే, ఇంటర్ఫేసు అడ్మిన్తో పాటు, ట్రాన్స్వికీ దిగుమతిదారు అనుమతి కూడా ఇవ్వండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:27, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, మీకు ఒక వారం పాటు ఇంటర్ఫేసు అడ్మిన్ అనుమతి ఇచ్చానండీ. ట్రాన్స్ వికీ దిగుమతి దారు అనుమతి మాత్రం నేను ఇవ్వలేనని చెబుతోంది. అది కావాలంటే నేను దిగుమతి చేయగలను. క్షమించాలి. నేను సమయం లేక పరిశీలించలేక పోతున్నాను. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 15:41, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, మరొక పద్ధతి, మెరుగైన పద్ధతి ఏంటంటే, Github నుండి నేరుగా స్థాపించుకోవడం. మీరు దీన్ని చూసే ఉండవచ్చు బహుశా. అయితే దీని ద్వారా స్థాపించాలంటే నాకు కాస్త గీకు పరిజ్ఞానం కావాలనుకుంటాను. మానవికంగా చేసేది కాకపోతే అప్పుడు అది ప్రయత్నించవచ్చు. మానవికంగా చెయ్యగలిగినా కూడా ఆ తరువాత ఆ మెరుగైన పద్ధితికి మారితేనే మంచిది.. అది ఫ్యూచర్-ప్రూఫ్ అనుకుంటాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:34, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెలుగు వికీపీడియా: విస్తరణ ప్రణాళిక-2027 ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికీపీడియా వ్యాసాలు, వ్యాసాల నాణ్యతను విస్తరించడానికి, గూగుల్ ఇప్పుడు అంటే 2025-26 సంవత్సరాలకి అందిస్తున్న సహకారానికి కొనసాగింపుగా, తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ తరపున రాబోయే 2027 సంవత్సరానికి కార్యాచరణ ప్రణాళిక ప్రతిపాదన సమర్పించవలసి ఉంది. వివరాలు [https://w.wiki/W3c5 ఈ పేజీ]లో చూడగలరు. చూసి తమ అభిప్రాయాన్ని త్వరలో తెలియచేయగలరు.
ధన్యవాదాలు. తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 04:05, 2 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 05:49, 2 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== అధికారులు కావాలి ==
మనకు నలుగురు అధికారులుండేవారు. వారిలో ఇద్దరికి, జూన్ 11 న ఆ అనుమతులను తీసేసారు- కారణం తెలీదు. ఆ పని చేసింది, మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి.
ప్రస్తుతం మనకు ఇద్దరే అధికారులున్నారు. మామూలుగా అయితే, మనలాంటి వికీకి ఇద్దరు సరిపోతారు. కానీ వాళ్ళలో ఒకరు చాలాకాలంగా చురుగ్గా లేరు. మిగిలిన ఆ ఒక్కరు చురుగ్గా లేని పక్షంలో పనులు ఆగుతాయి. అంచేత కనీసం మరొక్కరు అధికారిగా ఉండాలనేది నా ప్రతిపాదన. ప్రస్తుతం చురుగ్గా ఉన్న నిర్వాహకుల్లో ఒకరు అధికారిగా స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకోవడం ఒక మార్గం. లేదంటే, ఇటీవల తొలగింపుకు గురైన ఆ ఇద్దరు అధికారుల్లో కనీసం ఒకరు, ఇకపై చురుగ్గా పనిచేస్తామని సముదాయానికి విశ్వాసం కలిగిస్తే, వాళ్ళు తిరిగి ప్రతిపాదన చేసుకోవడం. పరిశీలించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:21, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:పనులుకు అంతరాయం లేకుండా ఉండాలంటే అదనంగా ఇప్పుడు ఉన్న ఇద్దరు కాకుండా మరో ఇద్దరు అధికారులు తప్పనిసరిగా, అత్యవసరంగా స్యీయప్రతిపాదన చేసుకోవటానికి ముందుకురావాలి. వారే నిర్వాహకత్వ బాధ్యతలకు కూడా స్వీకరించాలి. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:42, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అవునండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. మూసలు దిగుమతి చేయాలని ప్రత్నించినపుడు, మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి నా అధికారి హోదా అనుమతులను తీసేసారని గమనించాను. ఎందుకు తీసేసారనే కారణం తెలియలేదు. అనుమతులను తీసేయడానికి ముందు నోటీస్ లాంటిది ఇచ్చుంటే బాగుండేది. అయితే, ఇకపై నేను అధికారిగా చురుగ్గా పనిచేయాలనుకుంటున్నాను. నేను తిరిగి అధికారి హోదా పొందడానికి సభ్యులు సహకరించాలని కోరుతున్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:35, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు గత నెలలో 22 నిర్వాహక పనులు చేసినట్లు చూసాను. + ఇకపై చురుగ్గా ఉంటానని చెబుతున్నారు. కాబట్టి ఆయన తిరిగి అధికారి అవడంలో నాకు అభ్యంతరం లేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:20, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు తిరిగి అధికారిగా కొనసాగటానికి నాకు అభ్యంతరంలేదు. ముందుకు వచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:37, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గార్లు ధన్యవాదాలు. అధికారి హోదా కోసం మళ్ళీ స్వీయ ప్రతిపాదన చేసుకుంటాను.--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 06:07, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ ==
ఈ చర్చలో [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ]] అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియజేయటానికి వారం రోజులు గడువు ముగుస్తుంది. ఇంకా ఆసక్తిఉన్న తెవికీ సమూహం సభ్యులు వెంటనే వారి అమూల్యమైన అభిప్రాయాలు సూచనలు రాయగలరు, వాటి అన్నిటినీ క్రోడీకరించి విధాన నిర్ణయ చర్చాపేజీని మరలా సముదాయం దృష్టికి తీసుకునిరావటానికి సహకరించగలరు.ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:54, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:41, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== యూజర్ ఇంటర్ఫేసులో వాడుకరుల కృషికి లింకులు ==
తెవికీలో మనం చేసే దిద్దుబాట్ల పేజీకి ఇచ్చే లింకులు రకరకాలుగా ఉన్నాయి.
* వాడుకరి డ్రాప్డౌను జాబితాలో "నా మార్పులు" అని ఉంది.
* వాడుకరి, వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో ఉండే సైడుబారులో ఇది "వాడుకరి రచనలు" అని ఉంది
* మన దిద్దుబాట్లను చూపే పేజీ శీర్షికలో "ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి రచనలు" అని ఉంది.
వీటలో మార్పులు, రచనలు వగైరాలను ఒకే పేరుకు తేవాలి అని భావించి, వాటిని కింది విధంగా మారుద్దామని నా ప్రతిపాదన.
* నా మార్పులు - '''తోడ్పాట్లు'''
* వాడుకరి రచనలు: '''వాడుకరి తోడ్పాట్లు'''
* ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి రచనలు - '''ఫలానావాడుకరి కు వాడుకరి తోడ్పాట్లు'''
వీటిపై అభిప్రాయం రాయవలసినది. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:52, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:నమస్కారం @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు,
:వాడుకరి "మార్పులు" లేదా "రచనలు" అనే పదాల కంటే "తోడ్పాట్లు" అనే పదం మరింత సముచితంగా ఉంటుంది. వికీపీడియాలో కేవలం వ్యాసాలు రాయడమే కాకుండా, దిద్దుబాట్లు చేయడం, వ్యాకరణ దోషాలు సరిదిద్దడం, చిత్రాలు చేర్చడం వంటి ఎన్నో రకాల పనులు జరుగుతుంటాయి కాబట్టి, వీటన్నింటికీ "తోడ్పాట్లు" అనేది చక్కని పర్యాయపదం. ప్రస్తుతం డ్రాప్డౌన్ మెనూలో ఒకటిగా, సైడ్బార్లో మరొకలా, పేజీ శీర్షికలో వేరేలా ఉండటం వల్ల కొత్త వాడుకరులకు కాస్త గందరగోళంగా అనిపించవచ్చు. మీ సూచన ప్రకారం అన్నిచోట్లా ఒకేపేరు ఉంటే ఇంటర్ఫేస్ చాలా స్పష్టంగా, ఒకే ప్రమాణంతో కనిపిస్తుందని నా అభిప్రాయం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:08, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఇక్కడఒక వివరణ ఇవ్వాలి.. తోడ్పాటు అనేది ఎక్కడ చూసినా ఏకవచనం గానే చూస్తాం, తోడ్పాట్లు అనే వాడుకను నేను చూళ్ళేదు. ఇక్కడ కూడా తోడ్పాటు అనేది వాడొచ్చు గానీ, బహువచనంగా ఉంటే ఎక్కడైనా ఏకవచన రూపం అవసరమైనపుడు వీలుగా ఉంటుందని ఇలా రాసాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:11, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అందించిన సవరణలు లేదా అందించిన అనే పదంతో కలిపి మరోది ఏమైనా అర్థవంతంగా ఉంటే బాగుంటుంది. లేదా ఇంకా మెరుగైన పదం మన కంటపడేదాకా ఉన్నవాటిని ఏకరూపతగా మార్చటం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:46, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, "అందించిన సవరణలు" అంటే తోడ్పాట్లే గదా! పైన @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు చెప్పినట్టు, మనం ఇక్కడ చేసేది సవరణలు మాత్రమే కాదు, చిత్రాలు చేర్చడం వంటి ఇతర పనులు కూడా ఉన్నాయి. తోడ్పాట్లు అనేది వాడుకరుల కృషిని మెరుగ్గా చూపిస్తోంది. పైగా ఇంటర్ఫేసులో వాడే పదాలు వీలైనంత క్లుప్తంగా ఉండాలి. అంచేత, ఈ రెంటిలో తోడ్పాట్లు అనేది మెరుగు అనిపిస్తోంది. పరిశీలించండి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:26, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::అలాగే కానివ్వండి, నా అభిప్రాయం అర్థవంతమైన పదంతో ఏకరూపత పాటించాలనేదే నా ప్రధాన అభిప్రాయం [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:34, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వ్యాసాలలో మూకుమ్మడిగా వర్గాలు చేర్చే టూల్ ==
ఈ టూల్ గతంలో సృష్టించిన వ్యాసాలకు చేరని వర్గాలు అంటే వికీడేటాకు లింకు కలిపి, ఇంకా వ్యాసంలో చేరని వర్గాలను ఎన్నిటినైనా ఒకే క్లిక్ తో చేర్చటానికి ఈ టూల్ బాగా పనిచేస్తుంది.దీనిని అమర్చుకోవటానికి ఈ దిగువన వివరించబడింది.
# ప్రతి యూజరు కామన్ JS పేజీ సృష్టించుకునే అవకాశం ఉంది. లోగడ సృష్టించుకోని వారు ఇప్పుడు సృష్టించుకోవాలి.
#ఇది వాడుకరి పేజీకి అన్ని అనుబంధపేజీలులాగనే ఈ పేజీకూడా ఉంటుంది. వాడుకరి:యూజరు పేరు/common.js అని సృష్టించుకోవాలి.
#పేజీలో mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Saroj/CatSync.js&action=raw&ctype=text/javascript'); ఈ లింకును కాపీ చేసి, పేస్ట్ చేయాలి.
#లింకును చేర్చిన తరువాత షిప్ట్ కీని నొక్కి పెట్టి రీలోడ్ బటన్ నొక్కండి, లేదా Ctrl-shift-R నొక్కండి (యాపుల్ మాక్ బుక్ లో Cmd-shift-R నొక్కండి. ఈ సందేశం కామన్ JS పైన ఉంది పరిశీలించగలరు.
#ఏదేని ఒక వ్యాసాన్ని ఎంచుకోండి.
#ఆ వ్యాసం పైన చదువు, సవరించు, చరిత్ర వ్యూ టాబ్ మోడ్ లో చివరన ⋮ ఇలా మూడు చుక్కల మీద క్లిక్ చేయండి.
#క్లిక్ చేయగానే టూల్ బాక్స్ డ్రాప్ డౌన్ ఆప్సన్లు కనపడతాయి, వాటిలో ఈ టూల్ కు చెందిన Sync categories అనే యాక్షన్ బటన్ ఉంటుంది.
#Sync categories క్లిక్ చేసిన వెంటనే ఒక పాప్ అప్ ఆ వ్యాసంలో చేరని వర్గాలను గుర్తించి జాబితాగా మన ముందు పెడుతుంది.
#పాప్ అప్ పైన ADD అనే బటన్ మీద క్లిక్ చేయాలి. దానిని క్లిక్ చేయగానే అన్ని వర్గాలు స్యయంచాలకంగా వ్యాసంలోని వర్గాల బార్ లో చేరతాయి, అయితే ఆ వ్యాసం వికీడేటాకు లింకు అయిఉండాలి, చేర్చే వర్గాలు తెలుగు వికీపీడియాలో సృష్టించి వికీడేటాకు లింకు కలిపి ఉండాలి. మనం వికీపీడియాలో ఏదేని వ్యాసం సవరించేటప్పుడు దీని ద్వారా ఆ వ్యాసానికి చేరాలిసిన వర్గాలను చేర్చవచ్చు. దీనిని అందరూ ఉపయోగించుకొనగలరు.
దీనిమీద మీ స్పందనలు తెలియజేయగలరు. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 12:28, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:బ్రౌజరు కాషె తీసిన తరువాత పని చేస్తోంది అండి. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:44, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, చాలా ఉపయోగకరమైన టూల్ పరిచయం చేశారు. ధన్యవాదాలు.--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 14:26, 4 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అనువాద పరికరంలో ఉన్నట్లే, ఇక్కడ కూడా, ఏ వర్గాలకైతే భాషాలింకులు ఉంటాయొ< ఆ వర్గాలను చూపిస్తుంది. వ్యాసానికి కూడా భాషా లింకులు ఉండాలి. బాగుంది [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారు. మీరు ఇలాంటి వాటి గురించి తెవికీబడిలో శిక్షణ ఇస్తే బాగుంటుంది. (అప్కోర్స్, నేర్పేందుకు మీరు సిద్ధంగానే ఉన్నా, నేర్చుకోవాలనే ఆసక్తి ఉండి, శిక్షణకు హాజరయ్యే తీరిక ఓపిక ఉన్నవాళ్ళం ఉండాలనుకోండి.)__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:37, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మీ ప్రోత్సాహమే మాకు బలం, ధన్యవాదాలు 🙏 [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:40, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఈ రచ్చబండను పాత చర్చల లోకి తరలించాక, దీన్ని రిఫరు చెయ్యడం కాస్త కష్టంగా ఉంటుంది. వీటిని [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు]] వంటి పేజీలో చేరిస్తే బాగుంటుంది. రిఫరెన్సు పరంగా ఇలాంటివి మెరుగైన పేజీలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:41, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ ఇందులో నా గొప్పేమీ లేదు. ఇది నేను మరోచోట నుండి సేకరించింది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:44, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::మీరు చేర్చటానికి నాకేమీ అభ్యంతరం లేదు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:46, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::నాకు తెలుసు మీకు అభ్యంతరం ఉండదని. :-) కానీ, నేను చేర్చను, మీరే చేర్చండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:48, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::అలాగే సార్ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:54, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మంచి టూల్ ని తీసుకు వచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు 🙏 <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 06:40, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Srinivasrjy|శ్రీనివాస్]] గారూ ఎవరో చేసినది సేకరించి మీ ముందు ఉంచాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:44, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మంచి టూల్ గూర్చి తెలియజేసినందుకు ధన్యవాదాలు➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 15:25, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: చాలా ఉపయోగకరమైన పరికరం. రామారావు గార్కి ధన్యవాదాలు--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 15:37, 6 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@గురువులు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]]గారికి ధన్యవాదాలు.. చక్కని టూల్ నేర్పించారు.. ఇలా మరికొన్ని పరిచయం చేస్తే, ఆలస్యంగానైనా (వీలు చూసుకుని) తప్పకుండా నేర్చుకుంటాను -[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 02:28, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కొత్త వాడుకరులు, కొన్ని మెరుగుదలలు ==
{{Ping|MYADAM ABHILASH}} గారూ, మీరు తెవికీలోకి కొత్త వాడుకరులను తీసుకువస్తున్నారని మీరు గతంలో రాసిన సమాచారాన్ని ఆధారం చేసుకుని భావిస్తున్నాను. ఈ విషయంలో మీకు అభినందనలు. అయితే, కొత్తవారికి మొదట్లో తెవికీలాంటి ప్లాట్ఫాంలో నేర్చుకోవాల్సింది చాలానే ఉంటుంది. నేను చూసినంతలో వారి వ్యాసాలు సరిదిద్ది, వాటిని ఉదాహరణగా చూపిస్తూ వాడుకరి చర్చ పేజీల్లో ఎలా మెరుగుపరుచుకోవచ్చో రాయాలనుకుంటున్నాను. ఒకరిద్దరితో మొదలుపెట్టాను. ఈ వాడుకరి మీరు తీసుకువచ్చినవారేనా? [[వాడుకరి_చర్చ:Mamatha123#సూచనలు,_అభినందనలు]] ఒకవేళ మీరు తీసుకొచ్చినవారే అయితే, వీరి వాడుకరి పేర్ల జాబితా ఏదైనా వికీపీడియా నేమ్స్పేస్లో కార్యక్రమం గురించి వివరిస్తూ రాస్తారా? అలాగైతే, సహాయం అందించేందుకు వీలుగా ఉంటుంది. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 11:11, 5 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] గారూ, దయచేసి ఈ అంశం మీద ప్రతిస్పందించండి. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 16:26, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారు ఆలస్యంగా స్పందిస్తున్నందుకు చింతిస్తున్నాను. వాడుకరుల జాబితా కొరకు ఈ [[wmfdashboard:courses/Boli_Cheto_Foundation/Wikimedia_Internship_2026/home|ఔట్రీచ్ డ్యాష్ బోర్డ్]] చూడండి! మీ సహాయానికి ధన్యవాదాలు - [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|అభిలాష్ మ్యాడం]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 04:52, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీమీడియా సదస్సులకు హాజరైన వాడుకరులకు ==
వికీమీడియా ఫౌండేషను, తాను నిర్వహించే ప్రాజెక్టులకు సంబంధించి పలు సదస్సులను నిర్వహిస్తూ ఉంటుంది. తెవికీ తరపున కూడా ఈ సదస్సులకు వాడుకరులు హాజరౌతూ ఉంటారు. అక్కడ వారు అనేక విషయాలు నేర్చుకుంటారు. వారు అక్కడి విశేషాలను, తమతమ అనుభవాలను, తాము నేర్చుకున్న సంగతులనూ తెవికీలో రాస్తే ఆ సదస్సుకు హాజరవని తోటి సభ్యులకు ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. పరిశీలించవలసినది. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:19, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అవును @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, అందుకోసం తెవికీలో ప్రత్యేకంగా ఒక వేదిక లాంటిది ఏర్పాటుచేసుకొని అందరూ ఆ వేదికలో రాస్తే బాగుటుంది. ఎవరైనా చూడాలి అనుకున్నా అన్నీ ఒకేచోట లభిస్తాయి.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:11, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: ఒక వేదిక ఏర్పాటుచేయమని మనవి. సదస్సులకు హాజరైన సభ్యులు ఇందులో వివరాలు, అనుభవాలు రాద్దాము.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:43, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::మంచి ఆలోచన [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:47, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఈ ఆలోచన నాకు పదేళ్ళ కిందటే వచ్చింది. 2016లో చంఢీగడ్ లో జరిగిన వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా సదస్సుకు వెళ్ళినపుడు అక్కడి విషయాలను క్లుప్తంగా [[వాడుకరి:Pranayraj1985/ప్రయోగశాల#వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా 2016లో తెవికీ బృందం|వికీకాన్ఫిరెన్స్ ఇండియా 2016లో తెవికీబృందం]] అని నా ప్రయోగశాలలో రాసుకున్నాను. తరువాత దానిని వివరణాత్మకంగా రాయాలి అనుకున్నా కుదరలేదు. ఇకపై నేను హాజరయ్యే వికీమీడియా సదస్సుల గురించి తప్పకుండా రాస్తాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:15, 7 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, సమగ్రంగా రాసారు, బాగుంది. మీరు దీనికి ఆద్యులు కాబట్టి, మీరే ఆ వేదికను మొదలుపెట్టి రాయండి.
:::::ఎప్పటివో ఇప్పుడెందుకు అనుకోకుండా, పాతవాటి గురించి కూడా గుర్తున్నంతలో రాద్దాం. ఈ పేజీ వికీపీడియా పేరుబరిలో ఉంటుంది. దానికి ఉపపేజీలుగా ఒక్కో సదస్సు గురించి రాస్తాం. ఉదాహరణకు:
:::::* ప్రధానపేజీ: '''వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు'''
:::::* ఉపపేజీ: '''వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు/2016 వికీ కాన్ఫరెన్స్ ఇండియా, చండీగఢ్'''
:::::ఈ ఉపపేజీ లింకులను ప్రధానపేజీలో పెడతాం. ఒకరి కంటే ఎక్కువ మంది హాజరైనపుడు, అదే ఉపపేజీలో వేరువేరు విభాగాల్లో తమ అనుభవాలను రాస్తారు. ఏమంటారు? అవసరమనుకుంటే ప్రధాన పేజీకి మరింత మెరుగైన పేరు పెట్టండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:04, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, మీరు సూచించనట్టుగానే పేజీని పెడుదాం. అయితే, 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు' అని పెడితే, వికీ సదస్సుల వివరాలు ఉండే పేజీ అనుకునే అవకాశం ఉంది. అయితే మనం రాసేది వికీ సదస్సుల వివరాలే కాబట్టి ఆ పేరు సరిపోతుంది. కానీ మనం వాడుకరుల అనుభవాలు కూడా రాస్తున్నాం కనుక 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు-వాడుకరుల అనుభవాలు', 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సుల అనుభవాలు', లాంటి పేర్లు ఉంటే బాగుంటుందేమో, ఇతర సభ్యుల అభిప్రాయాలు రాసాకా పేజీ పెడుదాం.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 07:28, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::సూపర్, @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, మీరు చెప్పినదే కరెక్టు. అలాగే పెడదాం.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:40, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారు సూచించిన పైరెండు పేర్లు అర్థవంతంగానే ఉన్నవి. ఏదైనా పర్వాలేదనిపిస్తుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:48, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, పేజీ ఒపెట్టెసి రాసెయ్యండి సార్. అంతగా అయితే, ఆ తరువాత తరలించుకోవచ్చు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:53, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: ఆలోచన చాలా బావుంది. 'వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సులు-వాడుకరుల అనుభవాలు' పేరు సమగ్రంగా ఉంది.--[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:20, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]], @[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గార్లకు... [[వికీపీడియా:వికీమీడియా సదస్సుల అనుభవాలు]] అని ప్రధాన పేజీ సృష్టించాను. పరిశీలించగలరు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 13:24, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ధన్యవాదాలు.@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారూ ఈ మధ్యకాలంలో అలా వెళ్లినవారు మీ దృష్టిలో ఉంటే వారి వాడుకరి చర్చాపేజీలో కోరగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:58, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఇటీవల జరిగిన వికీ కాన్ఫరెన్స్ ఇండియాలో పాల్గొన్న తెవికీ సభ్యుల చర్చాపేజీలో రాశాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:50, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్-2 ==
సభ్యులకు నమస్కారం, మీ అందరి మద్దతుతో 2023 జూలైలో నేను [[వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్|తెలుగు వికీపీడియా అధికారి హోదా]] పొంది, బాధ్యతలు నిర్వర్తించాను. 2025 ఏప్రిల్ నుండి 2026 ఆగస్టు వరకు 16 నెలలపాటు నా వ్యక్తిగత కారణాల వల్ల తెవికీ నిర్వహణలో క్రియాశీలకంగా పని చేయలేకపోయాను.
మెయింటెనెన్స్ స్క్రిప్ట్ అనే ఆటోమాటిక్ వాడుకరి, వికీలో క్రియాశీలకంగా లేని అధికారులును తొలగించే క్రమంలో 2026 జూన్ 11న నా అధికార అనుమతులను కూడా తీసేసారు. అయితే, ఇకపై నేను అధికారిగా చురుగ్గా పనిచేయాలనుకుంటున్నాను కాబట్టి, తెవికీ నిమయాలను అనుసరించి నేనే మళ్ళీ అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి చేస్తూ [[వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్-2]] పేరున మరో ఉపపేజీ తయారుచేశాను. ఆ ఉపపేజీని పరిశీలించి 2026 అక్టోరు 15వ తేదిలోపు తమ మద్దతును తెలుపవలసిందిగా సముదాయ సభ్యులను కోరుతున్నాను. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 07:51, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# :సరే నండి. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:37, 8 అక్టోబరు 2026 (UTC)
# హండ్రెడ్ వికీడేస్ చాలెంజ్ టైటిల్ విన్నర్ [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] గారు ఆదర్శంగా పది సంవత్సరాలు ప్రతి రోజూ ఒక ఆర్టికల్ రాసిన ఘనత సాధించిన మీకు ముందుగా శుభాకాంక్షలు. అదే స్పూర్తితో నేను రోజుకో వ్యాసం రాస్తూ ఐదవ సంవత్సరంలో కొనసాగుతున్నాను. అధికార హోదా కొరకు [[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్ 2.O]] గారికి నా సంపూర్ణ మద్దతు - [[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 01:39, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#:బావుందండి. అభినందనలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 07:07, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#::ధన్యవాదాలు మేడం గారు..! [[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 08:39, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కొత్త ట్వింకిల్ ==
కొత్త ట్వింకిల్ గాడ్జెట్ స్థాపన పూర్తయింది. అందరికీ అది అందుబాటులో ఉంది. దానికి గుర్తు ఏంటంటే..
#. పైన ఉండే పేజీ లింకుల చివర TW అనే అనే లింకు పక్కన డౌన్ యారోతో కనిపిస్తుంది. దాన్ని నొక్కితే మెనూ కనిపిస్తుంది. పక్కనున్న బొమ్మ చూడండి. [[File:TW link screenshot.png|right|thumb]]
#. ఆ మెనూలో ఏయే లింకులు ఉంటాయి అనేది మీరు ఉన్న పేజీని బట్తి ఉంటుంది. అంటే వ్యాసం పేజీలో ఉండే మనూకు, వాడుకరి పేజీలో ఉండే మెనూకూ తేడా ఉంటుందన్న మాట.
#. ఆ మెనూ లోని లింకులను నొక్కినపుడు, సంబంధిత పనికి సంబంధించిన పేజీ తెరుచుకుంటుంది (ఉదా: config) లేదా డయలాగు పెట్టె తెరుచుకుంటుంది (ఉదా:CSD)
#. config నొక్కినపుడు, కాన్ఫిగరేషను పేజీ తెరుచుకుంటుంది. అందులో పొడుగాటి కాన్ఫిగ్ ఫారము తెరుచుకుంటుంది. అందులో మీ సెట్టింగులను పెట్టుకోవచ్చు. ఆ ఫారానికి దిగువన ఉన్న Save changes బొత్తాన్ని నొక్కినపుడు ఆ సెట్టింగులు [https://te.wikipedia.org/wiki/ప్రత్యేక:MyPage/twinkleoptions.js మీ స్వంత twinkleoptions.js] అనే పేజీలో సేవవుతాయి. ఆ సెట్టింగులను మార్చుకున్నపుడల్లా ఆ పేజీలో సేవవుతూ ఉంటాయి.
[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] గారూ, [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, [[వాడుకరి:వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్ రాజ్]] గారూ కాన్ఫిగ్ లింకును కూడా పరీక్షించండి. ఈ పనిలో పాల్గొన్న మీకు ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:55, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:chaduvari|చదువరి]] గారూ ఎంతో కాలం నుండి మూలనపడ్డ ట్వింకిల్ ఆప్షన్స్ శ్రమ తీసుకుని పునరుద్ధరణ గావించినందుకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:08, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:డైలాగ్ పెట్టెలు తెరవడం వరకూ ఫంక్షనాలిటీ పనిచేస్తోంది. కానీ అక్కడి నుండి ముందుకు పోతే లోపం తలెత్తుతోంది. దాదాపుగా అన్నీ కూడా ఒకే లోపం. చాట్గుప్తా గారిని అడుగుతున్నాను. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:02, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ఇది కూడా పరిష్కారమైంది. నేను రెండు మూడు పరీక్షలు చేసాను, బాగానే పని చేసాయి. మీరు కూడా పరీక్షించండి. సమస్యలుంటే ఇక్కడ రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:27, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:49, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::స్వాగత మూస, PROD ట్యాగులను చేర్చినపుడు అవి పనిచేయడం లేదు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:52, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::నాకు కూడా పలుమార్లు ప్రయత్నం చేసినా ఫలించలేదు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:59, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఏది ఫలించలేదు? మిగతావి కూడా పరీక్షించారా? కొంచెం వివరంగా రాయవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:07, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నేను కొత్తవాడుకరికి [[వాడుకరి చర్చ:Palle Bheemsen]] స్వాగత సందేశం పంపించటానికి WEL చెప్పటానికి ప్రయత్నించగా {{subst:undefined}} అనే మూస చేరుతుంది. గతంలో మనకు వచ్చే సందేశం రాలేదు. ఒకవేళ నేను ఏమైనా తప్పు చేసానా? [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:12, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ wel నొక్కినపుడు వచ్చిన డయలాగ్ పెట్టెలో ఏ మూసను ఎంచుకున్నారు?__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:23, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మీ సమాధానం కోసం చూస్తున్నాను. అదే పేజీలో నేను స్వాగత సందేశం పెట్టాను. నాకు లోపం తలెత్తలేదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:28, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, మీరు సమాధానం రాసే లోగా నేను మీ twinkleoptions.js ను చూసాను. అందులో మీరు welcome చేసేందుకు ఒక మూస పేరు కనబడలేదు నాకు. వికీపీడియా:Twinkle/Preferencesపేజీ తెరిచి అందులో వికీపీడియా:Twinkle/Preferences అనే చోట స్వాగతం మూస పేరు ఇవ్వండి. సేవ్ చేసి అప్పుడు మళ్ళీ ప్రయత్నించండి.
:::::::::మిగతా విశేషాలు పరీక్షించారో లేదో, అవి పనిసేస్తున్నాయో లేదో మీరు రాయలేదు. వాటి సంగతి కూడా రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:53, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ సందేశం ఇవ్వటానికి ఆలస్యం అయినందుకు క్షమించాలి.Type of welcome:Non-English Welcomes అనే ఆప్సన్ ఎన్నుకున్నాను.వాడుకరి చర్చాపేజీలో ఇలా వస్తుంది. {{subst:welcomeen}} ఈ మూసలో welcomeen చివరి en ను తొలగిస్తే అప్పుడు మామూలుగా ఆహ్వాన సందేశ చూపిస్తుంది. వికీపీడియా:Twinkle/Preferencesపేజీ తెరిచి అందులో వికీపీడియా:Twinkle/Preferences అనే చోట స్వాగతం మూస పేరు ఇవ్వండి. ఈ మార్పులు నేను చేయలేకపోయాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:36, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, Type of welcome లో Non-English Welcomes అనేది ఎంచుకున్నారా? బహుశా అదే సమస్యబయి ఉండవచ్చు. ఇతర మెనూ అయిటములు పని చేస్తున్నాయో లేదో చూడండి. అన్నీ పరీక్షించండి సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:35, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] మస్యలన్నింటినీ ఒకేసారి పరిష్కరిద్ధాం సార్.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:37, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::::::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ కాస్త సమయం పడుతుంది, నేను సందర్బాన్నిబట్టి పరీక్షించి ఒకచోట నోట్ చేసి చర్చలో ప్రవేశపెడతాను. గతంలో డైలాగ్ బాక్స్ లో ఎంపికలు ఎంచుకునే పనిలేదు. నేరుగా WEL క్లిక్ చేసి SUBMIT నొక్కగానే సందేశం చూపించేది. అది ఎవరికైనా సులభంగా ఉండేది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 05:08, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::::::::::సర్లే @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|సార్]].__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:13, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ స్వాగతం పనిచేసింది. తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు (ద-ధ) అనే పేజీలో csd, prod రెండూ పెట్టాను. ఇప్పుడు ఆ పేజీని రామారావు గారు తొలగించారు. మిగతావి కూడా పరీక్షించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:09, 10 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ wel నొక్కినపుడు {{subst:undefined}} అని వస్తుంది. ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 07:49, 11 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, wel నొక్కినపుడు వచ్చిన డయలాగ్ బాక్సులో ఏ వికల్పాన్ని ఎంచుకున్నారు?__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:25, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, మీ [[వాడుకరి:K.Venkataramana/twinkleoptions.js]] పేజీని ఇంకా సృష్టించలేదు. మీరు [[వికీపీడియా:Twinkle/Preferences]] పేజీలో ఉన్న ఫారంలో వికల్పాలను ఎంచుకుని సేవ్ చేంజెస్ నొక్కండి. అప్పుడు వాడుకరి:K.Venkataramana/twinkleoptions.js పేజీ ఉనికి లోకి వస్తుంది. అప్పుడు మళ్ళీ ట్వింకిల్ మెనూను పరీక్షించండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:39, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అందరికీ ఒక విన్నపం. ట్వింకిల్ పనిచేస్తోంది. దానికి గుర్తు - ప్రతి పేజీ లోనూ TW అనే ట్వింకిల్ ట్యాబు కనిపిస్తుంది.
:* దాని కింద మెనూ ఉంటుంది. ఆ మెనూ లో ఉండే ఐటములు పేజీని బట్టి మారుతాయి. వ్యాసం పేజీలో కొన్ని ఐటములుంటే, వాడుకరి పేజీలో వేరే ఐటములుంటాయి.
:* ఆ మెనూ ఐటముల్లో చివర config అనే ఐటము ఉంటుంది.
:* ముందు దాన్ని నొక్కి, అప్పుడు వచ్చే పేజీలోని ఫారములో మీ అభిరుచులను ఎంచుకోండి. welcome అనే విభాగంలో కొత్త వాడుకరులని స్వాగతించే మూస పేరును ఇవ్వండి.
:* ఆ ఫారాన్ని భద్రపరచండి.
:* ఇక ఏదో ఒక పేజీ తెరిచి, మెనూ లోని అంశాలను పరీక్షించండి. (పరీక్షించే ముందు, మెనూ ఐటము ఏం పని చేస్తుందో తెలుసుకుని, అది సరైన పని అయితేనే పరీక్షించండి.)
:ఫలితాలు ఎలా ఉన్నాయో ఇక్కడ రాయండి. ముఖ్యంగా ఇబ్బందులు ఎదురైతే తప్పకుండా రాయండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 17:02, 12 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]], [[User:Pranayraj1985]], [[వాడుకరి:K.Venkataramana]] గార్లకు - కొత్త ట్వింకిల్లో చేసిన పరీక్షల వివరాలను [[వికీపీడియా చర్చ:ట్వింకిల్/కొత్త ట్వింకిల్ 2026]] పేజీలో రాయవలసినది. __[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:21, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అలాగేనండీ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:51, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండి @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:35, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''
Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary.
The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/>
Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes.
Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 09:29, 9 అక్టోబరు 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 -->
== నాకు ఇచ్చిన ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ==
[[వాడుకరి:రవిచంద్ర]] గారూ, కొత్త ట్వింకిల్ స్థాపన పూర్తైంది. నాకు ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇచ్చినందుకు ధన్యవాదాలు. నా పరీక్షల్లో అన్ని మెనూలూ పనిచేస్తున్నై. అయితే, కొన్ని మెనూలు నిచెయ్యడం లేదని కొందరు అన్నారు. అవి పనిచెయ్యకపోవడానికి కారణం, ట్వింకిల్ లోపం కాదని నేను అనుకుంటున్నాను. పరీక్షలో వివిధ వికల్పాలను ఎంచుకుని చూడడానికీ, అలాగే అన్ని అంశాలనూ పరీక్షించడానికీ ఇంకా సమయం పట్టేట్టుంది. అవన్నీ చేసాకనే సమస్యపై స్పష్టత వస్తుంది. అప్పుడు మీడియావికీ పేజీల్లో మార్పులెమైనా చెయ్యాల్సి వస్తే, నాకు మళ్ళీ ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. లేదా ఇప్పుడే పొడిగించాలి. గమనించవలసినది. ధన్యవాదాలు.__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:27, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:కొంతకాలం పొడిగిస్తేనే మంచిదని నా అభిప్రాయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:01, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::మళ్ళీ ఎక్స్టెండెడ్ అనుమతులు ఇవ్వడం కంటే, ఇప్పుడిచ్చిన అనుమతుల కాలం పొడగిస్తే సరిపోతుంది.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:38, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ఇదే సమయంలో @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారు అవకాశం ఉంటే ట్వింకిల్ ఆప్షన్స్ మీద ఒక క్లాస్ తీసుకుంటే బాగుంటుంది అని నా అభిప్రాయం. ఈ మధ్య కాలంలో ట్వింకిల్ వాడటం తగ్గింది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:21, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::సరే [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|సార్]]___ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 13:23, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::మీ అంగీకారం తెలిపినందుకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:22, 13 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారు ధన్యవాదాలు. ఈ ఆదివారం వీలవుతుందా? [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:38, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారూ, అలాగేనండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 03:57, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మరో నెల రోజులు మీకు ఇంటర్ఫేస్ అడ్మిన్ బాధ్యతలు పొడిగించాను. ట్వింకిల్ ని మరింత మెరుగ్గా తీర్చిదిద్దండి. - [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 16:55, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]], @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]],@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]], @[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]]@[[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]]: Wel, Warn మెనూలు కూడా పనిచేస్తున్నాయి. ఇప్పుడు ట్వింకిల్ అభిరుచులు సెట్ చేసుకోకపోయినా అవి పనిచేస్తాయి. వాటిని మళ్ళీ పరీక్షించవలసినది. అలాగే ఇతర మెనూలను కూడా మళ్ళీ పరీక్షించండి; తద్వారా ఇప్పుడు చేసిన మార్పుల వలన ఇదివరలో పనిచేసినవి, ఇప్పుడు కూడా పనిచేస్తున్నాయని నిర్థారించుకోవచ్చు. ఫలితాలను, మామూలుగానే [[వికీపీడియా చర్చ:ట్వింకిల్/కొత్త ట్వింకిల్ 2026]] పేజీలో రాయండి. ధన్యవాదాలు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:06, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::ఈ రోజు చూస్తే Wel పనిచేస్తోందండి. ఇంతకు ముందు చేయలేదు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:15, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::గతంలో పనిచేసిన విధంగా యిప్పుడు పనిచేస్తుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:19, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ఇప్పుడు Wel, Warn మెనూలు, వ్యాసాలలో tag మెనూ కూడా పనిచేస్తున్నాయి. ఇదివరకు పనిచేయలేదు. ధన్యవాదాలు ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 10:56, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::[[ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] వ్యాసంలో PROD, XFD ట్యాగులను చేర్చాను. వ్యాస పేజీలో, వాడుకరి చర్చా పేజీలో [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] లింకు వచ్చింది. అదే విధంగా మూసను చేర్చినపుడే [[వికీపీడియా:Articles for deletion/ఎస్వి ఇన్ఫో టెక్నాలజీస్]] పేరుతో కొత్త పేజీ సృష్టించబడింది. ఏదైనా ఒకటి ఉండేటట్లు సరిచేయండి.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 12:26, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ఇప్పుడు వాడుకరి పేజీలో Wel, Warn మెనూలు, వ్యాసాలలో tag మెనూ కూడా పనిచేస్తున్నాయి. అయితే, వెల్ కం చెప్పినపుడు నా సంతకం రాలేదు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:41, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారూ, అది మూస సమస్య అండీ, ట్వింకిల్ది కాదు. వెల్కం మూసలు చాలానే ఉన్నాయి గదా, మీరు ఏ మూసను ఎంచుకున్నారో ఒకసారి చూడండి. క్లుప్తస్వాగతం వంటి మూసల్లో సంతకం ఉండదనుకుంటాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:04, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:K.Venkataramana|K.Venkataramana]] గారూ, కొత్త ట్వింకిల్ కోసం అనేక పేజీలను దిగుమతి చేసుకున్నాం. గతం లోని ఫైలులో చేసుకున్న అనేక అనువాదాలను ఈ కొత్త ఫైళ్ళలో తిరిగి చేసుకోవాలి. అవి ఇంకా చెయ్యలేదు. ముందు అన్ని మెనూలు పనిచేసే స్థితికి తెచ్చాక, అనువాదాలు, వికీకరణ, తెవికీకరణ చేద్దామనుకున్నాను.
::::అలాగే, అనేక మూసలను కూడా దిగుమతి చేసుకోవాల్సి ఉంది. బహుశా వాటిలో కొన్ని మూసలను కూడా అనువదించాల్సి ఉంది. (వాటి అనువాదం నేను ఒక్కడినే చెయ్యలేను. అందరూ తలా ఒక చెయ్యివెయ్యాలి.) అవి కూడా దిగుమతి అయ్యాక, అన్నీ ఒకసారే చేద్దామని అనుకున్నాను.
::::ప్రస్తుతానికి అన్ని మెనూలు పనిచేస్తున్నట్లే రిపోర్టులు వస్తున్నాయి కాబట్టి, ఇక అనువాదాలు చెయ్యడం మొదలెట్టవచ్చు. ప్రస్తుతం మీరు చూపిన పేజీ పేరును ఎన్వికీ నుండి తెవికీ పేజీ పేరుకు మార్చాను. ఒకసారి మళ్ళీ పరీక్షించి చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 15:34, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:: [[User:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, వ్యాసాలలో XFD ట్యాగు చేర్చినపుడు, [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/పెద్ద భాషా నమూనాలు]] తో పాటు [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీలు సృష్టించబడ్డాయి. అందులో [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీలో [[వికీపీడియా:Articles for deletion/పెద్ద భాషా నమూనాలు]] అని వస్తుంది. దానిని సరిచేయగలరు. [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు/Log/2026 October 16]] పేజీకి సరైన వర్గం కూడా చేర్చేటట్లు సరిచేయగలరు. ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 02:27, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
: [[పి. సుధీర్ కుమార్]] వ్యాసంలో XFD ట్యాగు చేర్చినపుడు, వాడుకరి చర్చా పేజీలో [[Wikipedia:Articles for deletion/పి. సుధీర్ కుమార్]] పేజీ లింకు వస్తుంది. దానిని కూడా సరిచేయగలరు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 02:33, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు - పేజీ సృష్టింపు ==
తెవికీలో చేయాల్సిన పనులను ఒకే చోట నమోదు చేయడానికి [[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] పేజీని సృష్టించాను. సభ్యులు తమకు తెలిసిన లేదా గుర్తుకు వచ్చిన పనులను ఆ పేజీలో చేర్చవలసిందిగా కోరుతున్నాను. ఇలాంటి పేజీ ఆంగ్ల వికీపీడియాలో కూడా ఉంది. పేజీ నిర్వహణకు అంటే సమాచారం ఎలా చేర్చాలి పట్టికలో లేక ఇతరత్రా మార్గాలు ఏమైనా ఉంటే తెలుపగలరు ([[:en:Wikipedia:To-do list]]). [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 13:07, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగే అండి. మొదలు పెట్టాను మెల్లగా. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 19:44, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:41, 15 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఒక వివరణ:
:ఇక్కడ మన సృష్టించుకున్న [[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] పేజీలో చూపిస్తున్నది వేరు, {{tl|To do}} జాబితా, దాని లక్ష్యం, దాన్ని సృష్టించే పద్ధతి ఇవన్నీ వేరు. ఈ టుడూ జాబితాను పేజీకి ఉపపేజీగా సృష్టిస్తాం. ఉదాహరణకు [[అల్లూరి సీతారామరాజు]] పేజీకి టుడూ జాబితా తయారు చేసేందుకు [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు]] అనే పేజీకి [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు/To do]] అనే ఉపపేజీని సృష్టిస్తాం (ఈ ఉపపేజీని చర్చ పేజీకి అనుబంధంగా సృష్టిస్తాం, వ్యాసం పేజీకి కాదు. వ్యాసం పేజీకి ఉపపేజీలుండవు). ఆ తరువాత [[చర్చ:అల్లూరి సీతారామరాజు]] పేజీలో {{tl|To do}} అనే మూసను చేరుస్తాం. ఆ ఉపపేజీలో రాసిన సమాచారాన్ని ఈ చర్చ పేజీలో ఒక పెట్టెలో కనబడుతుంది. ఉదాహరణ కోసం [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari]] పేజీ చూడవచ్చు:
:* [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari/To do]] అనే ఉపపేజీలో చెయ్యాల్సిన పనుల జాబితా ఉంది.
:* [[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari]] పేజీలో {{tl|To do}} అనే మూసను పెట్టి పై జాబితాను ఒక పెట్టెలో ప్రముఖంగా కనబడేలా చూపించాను.
:ఈ జాబితా, ప్రధానబరి లోని పేజీల్లో కొలాబొరేషనుకు తోడ్పడుతుంది. [[:en:Wikipedia:To-do list]] పేజీలో ఈ పద్ధతిని వివరించారు. అందుకోసం వాళ్ళు ఆ పేజీకి అనుబంధంగా [[:en:Wikipedia:To-do list/to do]] అనే ఉపపేజీని సృష్టించి, అందులో రాసిన జాబితాను [[:en:Wikipedia:To-do list]] పేజీలో చూపించారు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:33, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ ఈ విషయం గురించి ట్వింక్విల్ శీక్షణాతరగతులలో కూడా @[[వాడుకరి:Vjsuseela|సుశీల]] మేడమ్ గారిని ఉద్దేశించి ప్రస్తావించారు. నా వివరణ ఇవ్వటానికి ఎందుకో ఆడియో పనిచేయలేదు. మరలా వివరంగా చర్చాపేజీలో వివరించినందుకు ధన్యవాదాలు. [[:en:Wikipedia:To-do list]] కు కలిపిన వికీడేటా లింకు తొలగించాను.[[వికీపీడియా:చేయాల్సిన పనులు]] అనే శీర్షికను దారిమార్పులేకుండా ఆ పేజీని దానిలో ఉన్న వివరాలకు అనుగుణంగా [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] గా మార్చాను. ఆ పేజీ ప్రధాన ఉద్దేశ్యం కూడా వివరించాను. నేను 2019 డిసెంబరు నుండి ఇలాంటి సమస్యలను [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు/పరిశీలించవలసిన పేజీలు]] అనే సాండ్ బాక్స్ పేజీలో నోటు చేస్తున్నాను. నా పేజీలో రాస్తే ఎవ్వరూ చూడరని, ఇలాంటి సమస్యల పరిష్కారం ఏ ఒక్కరివల్లనో కావనే ఉద్దేశ్యంతో [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] పేజీలో రాసాను. ఈ పేజీని గురించి మీరు ఇంకా ఏమైనా సూచనలు ఇవ్వగలరని ఆశిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:16, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, టుడూ పేజీ ఉద్దేశం ఏమిటనేది వివరించదలచాను తప్ప, మీరు సృష్టించిన పేజీ అవసరం లేదని కాదు. ఆ పేజీని అదే పేరుతో ఉండనివ్వండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:43, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::[[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] ఇలా మార్చానండీ, ఎందుకంటే ముందు, ముందు, [[:en:Wikipedia:To-do list/to do]] దీనికి అవరోధంకాకుండా ఉండాలి. ఇలా ఉన్నా [[వికీపీడియా:వ్యాసాల నాణ్యత పనుల మార్గసూచిక]] పర్వాలేదు అనుకుంటున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:31, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీబడి-తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు-ట్వింకిల్ ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో [[వికీపీడియా:తెవికీ బడి/శిక్షణా కార్యక్రమాలు/2026|తెవికీబడి]] వేదిక ద్వారా " '''తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు-ట్వింకిల్"''' అనే అంశం మీద చదువరి గారు శిక్షణ ఇస్తారు. '''తేదీ 18.10.2026, సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.''' గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికిమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 09:40, 16 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== మాడ్యూల్:User కంటెంట్ మోడల్ మార్చాలి. ==
[[మాడ్యూల్:User]] అనేది సరిగ్గా పనిచెయ్యడం లేదు. అది వాడినపుడు, Script error: No such module "user".. అనే లోపాన్ని చూపిస్తోంది. కారణం తెలియలేదు. కానీ దాని కంటెంటు మోడలు "వికీపాఠ్యం" అని ఉంది. ఇతర మాడ్యూళ్ళ మోడలు Scribunto module అని ఉంది. బహుశా ఇదే కారణం కావచ్చు. దాని కంటెంటు మోడలును మార్చే అనుమతులు నాకు లేవు. ఆ మార్పు చెయ్యవలసినదిగా నిర్వాహకులకు అభ్యర్థన. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:48, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు, దీనిని ఎలా చేయాలో చెబితే నేను చేస్తాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:41, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::నేను చేసాను. చేసి కూడా 4 రోజులకు పైగా అయింది.[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 02:30, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వర్గాల నామకరణ విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు — మొదటి దఫా చర్చకు ఆహ్వానం ==
తెవికీలో వర్గాల నామకరణంలో స్థిరత్వం లోపించడం వల్ల, ఒకే విషయానికి సంబంధించిన వర్గాలు రెండు, మూడు వేర్వేరు పేర్లతో విడిపోతున్న సమస్యపై, తగిన విధాన నిర్ణయాలు ప్రతిపాదించే ఉద్దేశంతో గౌరవ సముదాయ సభ్యులు [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|ఇక్కడ]] ఇప్పటికే ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు వెల్లడించిన సంగతి మనందరికి తెలుసు. అందులో గుర్తించిన సమస్యలు చాలానే ఉన్నాయి. అయితే వాటన్నింటినీ ఒకేసారి చర్చకు పెడితే గందరగోళం, అనిశ్చితి ఏర్పడే అవకాశం ఉందని భావించి, ప్రస్తుతానికి మూడు విభాగాలపై మాత్రమే [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ#వర్గాల నామకరణ విధాన ప్రతిపాదనలు|విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు]] చర్చను ప్రవేశపెడుతున్నాను. దీనిపై గౌరవ సముదాయ సభ్యులు ప్రతిపాదిత వర్గాలపై, విధివిధాన నిర్ణయాలపై స్పందించగలరని కోరుచున్నాను.
గమనిక:ఈ చర్చ ఈ రోజు నుండి 2026 అక్టోబరు 31 వరకు 2 వారాల పాటు తెరిచి ఉంటుంది. ఆలోపు వచ్చిన అభిప్రాయాల ఆధారంగా ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడిన నిర్ణయాలను అధికారిక విధానంగా నమోదు చేస్తాం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:08, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 18:03, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== "from నెల సంవత్సరం" లాంటి ట్రాకింగు వర్గాలు ==
మనకు అనేక ట్రాకింగు వర్గాలున్నాయి. ఇవి దాదాపుగా అన్నీ మూసల ద్వారానో, మాడ్యూళ్ళ ద్వారానో పేజీల్లో చేరేవే. ఎన్వికీ నుండి ఆయా మూసలను దిగుమతి చేసుకుని, వాటిని వాడినపుడు ఈ వర్గాలు ఆటోమాటిగ్గా పేజీల్లో చేరతాయి. వీటి పేర్లు చాలావరకు ఇంగ్లీషు లోనే ఉంటాయి, తెలుగీకరించినవి బహు తక్కువ; అవసరం కూడా అంతగా లేదు. వీటిలో కొన్ని వర్గాలు ఎర్రవర్గాలు కాగా, కొన్ని నీలి వర్గాలు.
కొన్ని ఉదాహరణలు:
* వర్గం:Articles containing potentially dated statements
* వర్గం:Articles with dead external links
* వర్గం:All articles needing additional references
* వర్గం:Articles with unsourced statements
* వర్గం:మౌలిక పరిశోధన కలిగివున్నాయని అనుమానమున్న వ్యాసాలు
* వర్గం:ప్రచార ధోరణిలో ఉన్న వ్యాసాలు
* వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు
ఇలాంటి వర్గాలన్నీ తెవికీకి ప్రయోజనం కలిగించేవే. తెవికీ నిర్వహణలో ఉపయోగపడేవే. వీటితో మనకు సమస్య లేదు, ఇవి ఉండాల్సిందే.
అయితే ఇదే ప్రయోజనం కోసం ఉద్దేశించిన వర్గాలు వేరేవి కూడా ఉన్నాయి. అవి కూడా ఇవే పేర్లతో ఉంటాయి, కాకపోతే చివర్లో from జనవరి 2025, from మే 2022 ఇలాంటివి చేర్చి ఉంటాయి. వి కూడా మూసల ద్వారానే వస్తాయి. ఉదాహరణకు -
* వర్గం:Articles containing potentially dated statements from జనవరి 2025
* వర్గం:Articles with dead external links from మే 2018
* వర్గం:All articles needing additional references from జనవరి 2012
* వర్గం:Articles with unsourced statements from జనవరి 2025
* వర్గం:మౌలిక పరిశోధన కలిగివున్నాయని అనుమానమున్న వ్యాసాలు from జనవరి 2025
* వర్గం:ప్రచార ధోరణిలో ఉన్న వ్యాసాలు from జనవరి 2025
* వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు from జనవరి 2025
నిర్వహణ పని ఆలస్యమై, పేరుకుపోయిన పనులను అవగొట్టేందుకు గాను, సీనియారిటీని బట్టి ప్రయారిటీ ఇచ్చేందుకు ఈ వర్గాలు పనికొస్తాయి. అంటే వర్గం:Articles with unsourced statements from జనవరి 2012 అనే వర్గంలో ఉన్న వ్యాసాలు ఎప్పుడో 2012 జనవరి నుండి మెరుగుదల కోసం వేచి చూస్తున్నాయన్నమాట. ఇంగ్లీషు వికీలో నిర్వహణ సరిగా చెయ్యకపోతే బ్యాక్లాగు బాగా పెరిగిపోతుంది కాబట్టి, వాళ్ళు ఈ ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. అలా చాన్నాళ్ళుగా వేచి చూస్తున్నవాటిపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టి వాటిలో తగు సవరణలు చేసి, సంబంధిత మూసను తీసేస్తారు, తద్వారా ఆ పేజీ ఈ వర్గం లోంచి పోతుంది. ఆ విధంగా ఈ వర్గం ఖాళీ అయ్యాక దాన్ని తొలగిస్తారు. ఇక ఆ వర్గంలోకి కొత్తగా వ్యాసాలు వచ్చి చేరే అవకాశమే లేదు కాబట్టి (2012 జనవరి ఇక ఎప్పటికీ తిరిగి రాదు కదా!) ఆ వర్గం అవసరమే లేదు ఇక.
అవే మూసలను మనమూ దిగుమతి చేసుకున్నాం కాబట్టి, ఆ మూసలను వాడినపుడు తెవికీలోనూ ఆటోమాటిగ్గా ఆ వర్గాలు పుట్టుకొస్తాయి. కానీ, వీటి అవసరం మనకు ఉందా అంటే, ఖచ్చితంగా లేదు అని చెప్పలేం గానీ, వాటి వలన కలుగుతున్న ప్రయోజనం బహు స్వల్పం. వాటి వలన ఇబ్బందులు కూడా ఉన్నాయి. అవి:
* మనకు బ్యాక్లాగులు ఉంటాయి గానీ, వాటిలో ఉండే వ్యాసాల సంఖ్య బహుస్వల్పం. ఇలాంటి ట్రాకింగు వర్గాలు మనకు దాదాపు 900 ఉంటే వాటిలో దాదాపు 700 వర్గాల్లో ఉన్న పేజీలు 10 లోపే.
* వీటి వలన మనకు నిర్వహణ పని ఎక్కువౌతోంది.
** ఈ వర్గాలను ఖాళీ చేసాక, తొలగింపు మూస పెట్టాలి
** వాటిని తొలగించాలి.
:ఈ పని చెయ్యడానికి ఎన్వికీలో బాట్లున్నై.
* ఈ వర్గాల్లోని పేజీలన్నీ మూల వర్గంలో ఎలాగూ ఉంటాయి. అంటే, "వర్గం:Articles containing potentially dated statements from జనవరి 2025" అనే వర్గం లోని పేజీలన్నీ "వర్గం:Articles containing potentially dated statements" అనే వర్గంలోనో "వర్గం:All Articles containing potentially dated statements" అనే వర్గం లోనో ఉంటాయి. కాబట్టి, ఈ "from నెల సంవత్సరం" వర్గాలు లేకపోయినా పర్లేదు.
* పైగా, పై 900 "from నెల సంవత్సరం" వర్గాల్లో దాదాపు 800 వర్గాలకు అసలు పేజీయే లేదు అంటే అవన్నీ ఎర్రవర్గాలే!
ఈ కారణాల వలన ఈ వర్గాలు అనవసరం అనీ, ప్రస్తుతమున్నవాటిని తొలగించవచ్చనీ, ఇకముందు సృష్టించనక్కరలేదనీ నా ఉద్దేశం. తొలగించడానికి పెద్దగా శ్రమ పడేది కూడా ఏమీ లేదు. పరిశీలించవలసినది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:40, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:చాలా ముఖ్యమైన విషయంపై చర్చను లేవదీసినందుకు @[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గార్కి ధన్యవాదాలు. నేను, ఈరోజు ఉపయోగించని వర్గాలు ప్రత్వేక పేజీలలోని ఇలాంటి 28 ఖాళీ వర్గాలకు CSD మూస పెట్టాను. నేరుగా తొలగించవచ్చు, కానీ ఇంకొకరు తొలగించగలరు అని మూస పెట్టాను. అయితే మీరు చెప్పే కోరిన వర్గాలు పేజీలో ఎక్కువ భాగం ఎర్రలింకులతో వ్యాసపేజీలకు లింకులు ఉన్నవి, లేదా నేరుగా వ్యాసాలలో కనపడుతుంటాయి. కొన్నిటికి ఎవరోఒకరు సృష్టించిన వర్గాలు సుమారు 60 వర్గాలకు పైగా ఉనికిలో ఉన్నవి.ఇవి దాచిన వర్గాలలో ఉన్నవి. దీనిమీద మీరు మార్గనిర్దేశనం ఇవ్వగలరు. ఈ పనికి నావంతు సహకారం అందించగలను. వ్యాసాలలో అనవసరమైన నిర్వహణ వర్గాలు కనపడే భాద తప్పి వ్యాసాలు నాణ్యతగా ఉండగలవు. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:36, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగే.. ఫలానా భాషలో మూలాలు ఉన్న పేజీలు, ఫలానా భాషలో పాఠ్యమున్న పేజీలు అంటూ కొన్ని వర్గాలున్నాయి. ఇవి మొత్తం 677 ఉన్నాయి. వీటిలో 448 వర్గాలు, వ్యాసంలో ఫలానా భాషలో పాఠ్యం ఉంది అని చెప్పేవి కాగా మిగతా 229, ఫలానా భాషలో మూలాలున్న వ్యాసాలు అనే వర్గాలు. వీటిలో 535 ఎర్రవర్గాలు. ఫలానా భాషలో మూలాలుంటే ఏంటి? అది తెలిస్తె తెవికీకి ఏవిధంగా ఉపయోగం? వీటిని బట్టి మనం ఏమైనా నిర్వహణ పనులు చేస్తామా? లాటిన్ భాషలో పాఠ్యమున్న పేజీలు 143 ఉన్నాయంట. ఈ సమాచారాన్ని బట్టి ఏ చర్యలు తీసుకుంటాము? ఇతర భాషల లోని మూలాన్ని తీసేసి దాని స్థానంలో తెలుగు మూలాన్ని చేరిస్తే ప్రయోజనమే గానీ, ఆ పని చేస్తున్నామా అనేది ఆలోచించాలి.
:ఇపుడు కింది వర్గాలు చూడండి:
:* CS1_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en) - 44723 పేజీలు
:* CS1_అమెరికన్_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en-us) - 7008 పేజీలు
:* CS1_Indian_English-language_sources_(en-in) - 4887 పేజీలు
:* CS1_బ్రిటిష్_ఇంగ్లీష్-language_sources_(en-gb) - 2449 పేజీలు
:దాదాపు గత దశాబ్దంగా మనం రాస్తూ ఉన్న వ్యాసాల్లో 90% కి పైగా ఎన్వికీ నుండి అనువదించినవే అయినపుడు మూలాలు ఇంగ్లీషులో ఉండడంలో ఆశ్చర్యమేమీ లేదు. పైన ఇచ్చినవి పేజీల సంఖ్యలు, మూలాల సంఖ్యలు కాదు. ఒక్కో పేజీలో సగటున 5 మూలాలు ఉన్నాయనుకున్నా, మార్చాల్సిన మూలాలు లక్షల్లో ఉంటాయి. వీటిని తీసేసి, తెలుగు మూలాలను చేరుస్తామా?
:ఎన్వికీలో సాధారణంగా ఇంగ్లీషు మూలాలే చాలా ఎక్కువగా ఉంటాయి. అంచేత ఇతర భాషల్లోని మూలాలను ట్రాకు చేస్తే వాటిని వీలైనపుడు మార్చుకోవచ్చు. కానీ మనకు అలాక్కాదు, మనకు తెలుగులో ఉండే మూలాలు చాలా తక్కువ, ఇంగ్లీషు మూలాలే ఎక్కువగా ఉంటాయి. వీటి స్థానంలో తెలుగు మూలాలు చేర్చడంపై సమయం పెట్టడం వలన తెవికీకి కలిగే ప్రయోజనం తక్కువ అని నా ఉద్దేశం. పైగా ఆ మూలాలు తెలుగులో దొరకవు; మహా అయితే ఒక ఐదారు శాతం దొరుకుతాయేమో! ఒక పని చేయగలమా అనేది మాత్రమే కాదు, ఆ పని చేయడం వల్ల ఎంత ప్రయోజనం కలుగుతుంది, దానికి ఎంత సమయం వెచ్చించాలి అనేది కూడా మనం ఆలోచించాలి.
:వీటిపై పనిచేసి (ఉదాహరణకు 535 ఎర్రవర్గాలకు పేజీలు సృష్టించడం), అనవసరమైన నిర్వహణ పనులకు సమయం వెచ్చించకుండా ఉండటమే నా ప్రతిపాదన లోని ఉద్దేశం.
:;రెండు ముఖ్యమైన గమనికలు
::# ఈ వర్గాలు ఉన్నందువలన తెవికీకి లాభమేదైనా కలుగుతుందేమో తెలీదు గానీ, నష్టమైతే ఏమీ లేదు.
::# ఇపుడు ఈ వర్గాలు తీసేయడం గానీ తిరిగి కావాలనుకుంటే మళ్ళీ పెట్టుకోడం గానీ - మహా అయితే ఒక అరగంట పని, అంతే. (మళ్ళీ పెట్టినపుడు అన్ని వర్గాల్లో పేజీలు కనబడ్డానికి కొన్ని గంటలు సమయం పట్టొచ్చు.)
:పైన చూపిన హేతువుల మేరకు, ఈ వర్గాలను తొలగించాలని నా అభిప్రాయం. పరిశీలించండి__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:03, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Chaduvari| చదువరి]] గారూ క్షమించాలి, పై విషయాలన్నీ చదివాను, కానీ చివరకు అసలు చర్చ ముగింపు ఉద్దేశ్యం నేను అర్థం చేసుకోలేకపోయాను. ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:21, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఈ వర్గాలను తొలగించాలనేదే నా ఉద్దేశమండి. తొలగించాలని మధ్యలో రాసాను గానీ, "ఈ వర్గాలు ఉన్నందువలన తెవికీకి లాభమేదైనా కలుగుతుందేమో తెలీదు గానీ, నష్టమైతే ఏమీ లేదు." అనే వాక్యాన్ని రాయడంతో కొంత అయోమయం ఏర్పడి ఉండవచ్చు. అది రాయడంలో నా ఉద్దేశం- ఆ వర్గాలను తీసేసినందువలన/ఉంచినందువలన కలిగే లాభనష్టాలు రెంటినీ చూపించడమే. అన్నీ రాసాక, చివర్లో నా ఉద్దేశాన్ని మళ్ళీ రాసి ఉంటే స్పష్టంగా ఉండేది. ఇపుడు రాస్తాను. దీన్ని చూపినందుకు ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 07:48, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ నా అభిప్రాయం కూడా అదే, మీ అభిప్రాయాలతో నేనూ ఏకీభనిస్తున్నాను. చర్చతో ముగించకుండా సాధ్యమైనంత త్వరలో తదుపరి చర్యలు తీసుకోగలందులకు మిమ్మల్ని కోరుచున్నాను. ఈ పని మీరు చేపడితేనే బాగుంటుందని నా అభిప్రాయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 08:36, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం ==
సభ్యులందరికి నమస్కారం. యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ భావనతో భారతీయ, ఉక్రేనియన్ వికీపీడియా కమ్యూనిటీలు సంయుక్తంగా 9 రోజులు తే.15 – 24 ఆగస్టు 2026 నిర్వహించిన ప్రచారంలో భాగంగా తెలుగు వికీపీడియా సముదాయం తరపున ఈ వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం (Heritage Across Borders Campaign) ద్వారా మన సముదాయ సభ్యులు అందించిన విలువైన సహకారానికి ధన్యవాదాలు.
ప్రచార నిర్వాహకులు ప్రాజెక్ట్ పూర్తి అయిందని ప్రకటించారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ లో పాల్గొన్న వారికి ప్రమాణ పత్రాలను (సర్టిఫికెట్) అందచేస్తామని, వివరాలు పంపమని అడిగారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ లో పాల్గొన్నవారికి వారి చర్చా పేజీలో ఈ విషయం తెలియచేసాను. తెవికీ నివేదిక ఈ లింకులో చూడగలరు. https://w.wiki/duto .
తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 14:37, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:తెలుగు వికీపీడియాలో 'వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం' పోటీ నిర్వహించిన [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan Santhosh]], [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గార్లకు... వ్యాసాలు పరిశీలన విషయంలో సహకరించిన [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గార్లకు, పోటీలో వ్యాసాలు రాసిన వాడుకరులకు నా ధన్యవాదాలు. అలాగే పోటీలో గెలుపొందిన [[వాడుకరి:Nagarani Bethi|Nagarani Bethi]] (ప్రథమ స్థానం), [[వాడుకరి:Batthini Vinay Kumar Goud|Batthini Vinay Kumar Goud]], (ద్వితీయ స్థానం) [[వాడుకరి:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] (తృతీయ స్థానం) గార్లకు నా శుభాకాంక్షలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:42, 19 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీలింకులే ఎందుకివ్వాలంటే.. ==
అంతర్గత లింకులను ఇచ్చేందుకు వికీలింకులే వాడాలి, పొడుగు, పొట్టి యూఆరెల్ లను వాడకూడదు. ఎందుకో తెలుసుకునేందుకు [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#వికీలింకులే ఇవ్వాలి|వాడుకరులకు సూచనలు]] పేజీ చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 05:55, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మంచి విషయం తెలియజేసినందుకు ధన్యవాదాలు. ఇది కొత్తవారూ పాతవారూ అందరు గమనించి గుర్తుపెట్టుకోవాల్సిన విషయం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 06:51, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::చాలా ఉపయోగకరమైన విషయాన్ని తెలియజేశారు. ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:06, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీ బడి శిక్షణా కార్యక్రమాల వేళలు గురించిన ప్రతిపాదన ==
[[వాడుకరి:Vgouripathi|గౌరీపతిగారు]] వాట్స్ అప్ లోను, తెవికీబడి పేజీ లోను కూడా తెవికీ బడి శిక్షణా కార్యక్రమాల వేళలు గురించిన అభ్యర్ధన చేసారు. ఈ [https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80%E0%B0%AA%E0%B1%80%E0%B0%A1%E0%B0%BF%E0%B0%AF%E0%B0%BE_%E0%B0%9A%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%9A:%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80_%E0%B0%AC%E0%B0%A1%E0%B0%BF&diff=next&oldid=4451651 లింకు] చూడగలరు. ఈ విషయం పై సభ్యులు తమ అభిప్రాయం చెప్పి ఒక నిర్ణయం తీసుకోవలసింది అని కోరుతున్నాను. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 17:48, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:04, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== స్వరలాసిక మురళీమోహన్ గారికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం ==
తెలుగు వికీపీడియన్, అనువాదకుడు, రచయిత అయిన {{Ping|స్వరలాసిక}} మురళీమోహన్ గారికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం అందిస్తున్నట్టు ప్రకటించింది. కర్ణాటకకు చెందిన హెచ్. నరసింహయ్య ఆత్మకథ హోరాటద హదిని "పోరాట పథం" పేరిట అనువదించినందుకు ఈ పురస్కారం లభించింది.
హెచ్.ఎన్గా కన్నడ సమాజంలో సుప్రసిద్ధుడైన హెచ్ నరసింహయ్య భౌతిక శాస్త్రవేత్త, విద్యావేత్త, రచయిత, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హేతువాది. హెచ్. నరసింహయ్య అమెరికాలో న్యూక్లియర్ ఫిజిక్స్ చదువుకుని భారతదేశానికి తిరిగివచ్చి బెంగళూరులోని నేషనల్ కాలేజీలో అధ్యాపకునిగా ప్రారంభించి బెంగళూరు విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్సలర్ వరకూ వివిధ హోదాల్లో పనిచేశారు. వైస్ ఛాన్సలర్ హోదాలోనూ, తర్వాత కర్ణాటక లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్ సభ్యునిగానూ సత్యసాయిబాబా వంటివారి మహిమల నుంచి బాణావతి వంటివాటివరకూ అభౌతిక విశ్వాసాల మీద పరిశోధనలు చేసి వాస్తవాలు వెలికి తీసేందుకు కమిటీలు, మిషన్లు ఏర్పాటుచేయడంతో సమాజంలో సంచలనం సృష్టించారు.
ఆయన ఆత్మకథను మురళీమోహన్ గారు కన్నడ నుంచి తెలుగులోకి 2023లో అనువదించి అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చారు. మరో విశేషం ఏమిటంటే, తెలుగు వికీపీడియాలో [[హెచ్.నరసింహయ్య]] వ్యాసాన్ని ఈ పుస్తకాన్ని అనువదించాలన్న సంకల్పం కలగడానికి చాన్నాళ్ళ ముందే 2016లోనే ఆయన రూపొందించారు.
ఈ సందర్భంగా మురళీమోహన్ గారికి అభినందనలు --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 11:25, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారికి ఈ సందర్భంగా అభినందనలు తెలియజేస్తూ [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:32, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|కోడిహళ్ళి మురళీమోహన్]] గారూ, ఈ పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు అభినందనలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:44, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]], [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]], [[User:Chaduvari|చదువరి]] గార్లకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. --[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 11:49, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారు ఈ పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు శుభాకాంక్షలు [[వాడుకరి:ఉదయ్ కిరణ్|ఉదయ్ కిరణ్]] ([[వాడుకరి చర్చ:ఉదయ్ కిరణ్|చర్చ]]) 11:59, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారికి ఈ సందర్భంగా అభినందనలు.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 14:38, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|గురువు]]గారికి అభినందనలు..! -[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]] ([[వాడుకరి చర్చ:Muralikrishna m|చర్చ]]) 16:16, 22 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|మురళీమోహన్]] గారూ, మీరు అనువదించిన "పోరాట పథం" పుస్తకానికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం లభించిన సందర్భంగా మీకు నా హృదయపూర్వక శుభాకాంక్షలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:55, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:[[వాడుకరి:Muralikrishna m|Muralikrishna m]],[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] గార్లకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. --[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 10:55, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:తెలుగు వికీపీడియన్, అనువాదకుడు, రచయిత అయిన {{Ping|స్వరలాసిక}} గారికి సురవరం ప్రతాపరెడ్డి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారం అందించిన సందర్భంలో అభినందనలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:37, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::ధన్యవాదాలు మేడమ్! [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 11:28, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== ఎక్స్టూల్స్ వారి పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించడం లేదు ==
తెవికీలో ప్రతిపేజీ లోనూ, శీర్షిక కిందనే కనిపించే పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించడం లేదు. పేజీ సృష్టించిన వాడుకరి, సృష్టించిన తేదీ, చివరిసారి తాజాకరించిన తేదీ,గణాంకాల లింకులు వగైరాలు ఈ పట్టీలో కనిపిస్తాయి. ఈ పట్టీ నిన్నటి (అక్టోబరు 22) నుండి కనిపించడం లేదు. అసలు ఆ పరికరపు సైటు కూడా (https://xtools.wmcloud.org/) పనిచెయ్యడం లేదు. క్వారీ కూడా పడుకుంది. wmcloud ను మూసేసారు. అంచేత, వికీమీడియా ప్రాజెక్టులకు సంబంధించిన పలు ఉపకరణాలేవి పనిచెయ్యడం లేదు.
పీహెచ్పీ లో కనుక్కున్న ఒక సెక్యూరిటీ లోపం కారణంగా ఈ సైట్లను తాత్కాలికంగా మూసేసారు. మరిన్ని వివరాలను ఈ సైట్లలో చూడవచ్చు: [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2026-10-21_PHP_security_update/Community], [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/] __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 02:48, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:నిన్న నాకు కూడా ఎక్స్టూల్స్ వారి పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపించలేదు. నా అభిరుచులల్లో ఏదైనా పొరపాటు జరిగిందేమో అనకుంటున్నాను. లోపం ఎక్కడుందో తెలిసింది. ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:50, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ఎక్స్టూల్స్ (xtools.wmcloud.org) తిరిగొచ్చింది. ఇపుడు పేజీ సమాచార పట్టీ కనిపిస్తోంది. పెట్స్కాన్ (https://petscan.wmcloud.org/) కూడా వచ్చేసింది. క్వారీ (quarry.wmcloud.org) ఇంకా రాలేదు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:37, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::అవును నేనూ ఇప్పుడే చూసాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 01:38, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::[https://quarry.wmcloud.org క్వారీ] కూడా ఇవ్వాళ అందుబాటు లోకి వచ్చింది.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:40, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీలో దిద్దుబాట్లు చేయడంలో సహాయం కోసం... ==
సభ్యులకు నమస్కారం, తెలుగు వికీపీడియాలో కొత్తగా వచ్చిన వాడుకరులు దిద్దుబాట్లు చెయ్యడంలో వారికి ఎదురయ్యే ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పేందుకు, ఈ సైటును వాడుకోవడంలో వారికి సాయపడడానికి అనుభవజ్ఞుడైన కొందరు వాడుకరులు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చారు. వికీపీడియాలో ఖాతా సృష్టించుకున్న ఒక్కో వాడుకరికి అటోమేటిక్ గా ఒక్కో గురువు కేటాయించబడుతారు. అయితే, ఖాతా సృష్టించుకున్న కొత్త వాడుకరులకు గురువులను కేటాయించిన విషయం తెలిస్తేనే, ఆ వాడుకరులు తన గురువులను వికీలో దిద్దుబాట్లు చేయడంలో సహాయం కోసం ప్రశ్నలు అడుగుతున్నారు. తెలియనివారు అడగడం లేదు. [[రుద్రవీణ (సినిమా)|రుద్రవీణ]] సినిమాలో 'తరలి రాదా తనే వసంతం... తన దరికిరాని వనాల కోసం' అని [[సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి|సిరివెన్నెల]] గారన్నట్టు, శిష్యుడు గురువును సంప్రదించకపోతే, గురువే తన శిష్యుడికి సందేశం పంపి, సంప్రదింపులు జరపవచ్చు కదా అని నాకు అలోచన వచ్చింది. దాంతో ఇటీవలి కాలంలో నాకు శిష్యులుగా కేటాయించబడిన దాదాపు 50 మంది కొత్త వాడుకరులకు వారి వాడుకరి చర్చాపేజీలో 'వికీ రచనలో సహాయం కోసం...' విభాగంలో
నమస్కారం {{వాడుకరి పేరు)) గారు, వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|నన్ను]] ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా నన్ను [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ#/homepage/mentorship/question|మీ సందేహాలు]] అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను.
అని రాశాను. ఇలా గురువులందరూ తమకు కేటాయించిన శిష్యుల వాడుకరి చర్చాపేజీలో రాస్తే, అది కొత్తవారికి మరింత ప్రోత్సాహకరంగా ఉంటుందని నా అభిప్రాయం. ఇందుకోసం ఒక మూసను మనం తయారు చేసుకుంటే సులభంగా వాడుకరి చర్చాపేజీలో చేర్చవచ్చు. ఈ విషయంపై సభ్యులు తమ అభిప్రాయాలను తెలుపగలరు. ధన్యవాదాలు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 12:04, 23 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Pranayraj1985|బాగుందండి]]. నేనూ వాడతాను.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:03, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు ==
తెవికీలో వివిధ తొలగింపు విధానాల గురించి వివరిస్తూ ఒక పేజీ తయారుచేసాను. ఈ సమాచారాన్ని వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు పేజీలో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు|తొలగింపు విధానాలు, పద్ధతులు]] విభాగంలో చూడవచ్చు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:58, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.--- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 09:43, 24 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== తెవికీబడి వేదిక ద్వారా " తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు ==
సభ్యులకు నమస్కారం
తెలుగు వికికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ అర్ధర్వ్యం లో [[వికీపీడియా:తెవికీ బడి/శిక్షణా కార్యక్రమాలు/2026|తెవికీబడి]] వేదిక ద్వారా " '''తెలుగు వికీపీడియా నిర్వహణ అంశాలు"''' అనే అంశం మీద, ఇంకా ఉపకరణాలు గురించి యర్రా రామారావుగారు శిక్షణ చర్చ నిర్వహిస్తారు. '''తేదీ 25.10.2026, ఆదివారం సమయం - మధ్యాహ్నం 2.30pm.''' గూగుల్ మీట్ లింక్ - https://meet.google.com/kgp-axmz-frf?hs=224.
సభ్యులందరు పాల్గొనవలసినదిగా విజ్ఞప్తి. ధన్యవాదాలు.
తెలుగు వికిమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ [[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 03:24, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 ప్రారంభం ==
గతంలో చర్చించుకున్న విధంగా వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్న విషయం అందరికీ తెలిసిందే. ఈ కార్యక్రమం 2026 నవంబర్ 1 నుంచి నవంబర్ 30 వరకు నిర్వహించబడుతుంది.
వికీపీడియా ఏషియన్ నెల 2026 అనేది ఆసియా ఖండంలోని చరిత్ర, సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, సాహిత్యం, ప్రముఖ వ్యక్తులు, వివిధ దేశాల విశేషాలను తెలుగు భాషలో పరిచయం చేసే ఒక విజ్ఞాన కార్యక్రమం. తెలుగు వికీపీడియాలో కొత్త వ్యాసాలను సృష్టించడం, ఇప్పటికే ఉన్న వ్యాసాలను అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా ఆసియా విజ్ఞానాన్ని విస్తరించవచ్చు.
ఆసియా దేశాల వైవిధ్యాన్ని తెలుగు పాఠకులకు చేరువ చేయడం, భాషా వైవిధ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం, వికీపీడియా వాడుకరుల మధ్య సహకారాన్ని పెంపొందించడం ఈ కార్యక్రమం ముఖ్య ఉద్దేశాలు. ప్రతి ఒక్కరి సహకారంతో స్వేచ్ఛా విజ్ఞానాన్ని అందరికీ అందుబాటులోకి తీసుకువచ్చి, తెలుగు వికీపీడియాను మరింత సమృద్ధిగా తీర్చిదిద్దుదాం.
ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా నాలుగు వ్యాసాలు రాసిన వారికి వికీపీడియా ప్రత్యేక పోస్టుకార్డు అందించబడుతుంది. అందరికంటే ఎక్కువ నాణ్యమైన వ్యాసాలు వ్రాసిన వ్యక్తికి "వికీపీడియా ఏషియన్ అంబాసడర్" బిరుదు ఇవ్వబడుతుంది.
కార్యక్రమానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను క్రింది లింకులో చూసి, మీ పేరును నమోదు చేసుకోగలరు.
ప్రాజెక్టు పేజీ [https://w.wiki/ekF9 లింక్]:
<nowiki></nowiki> [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 04:29, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== కూర్పులను తిరగ్గొట్టే పద్ధతులు ==
తెవికీలో కూర్పులను తిరగ్గొట్టే పద్ధతుల గురించి క్లుప్తంగా వివరిస్తూ ఒక వికీపీడియా వ్యాసం రాసాను. దాన్ని వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు పేజీలో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు#కూర్పులను తిరగ్గొట్టడం|కూర్పులను తిరగ్గొట్టడం]] విభాగంలో చూడవచ్చు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 16:25, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 17:54, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== మూలాల్లోని లోపాలు ==
[[ఇనెజ్ జాక్సన్]] పేజీలో 6 మూలాలున్నాయి. కానీ ఒక్కటి కూడా సంపూర్ణమైన మూలం కాదు. ఆ ఆరిట్లో ఒక్కటి కూడా పనిచెయ్యదు. [[ఇసా ఖాన్ సమాధి]] పేజీలో 11 మూలాలున్నాయి, కానీ వాటిలో 9 మూలాలు పేరుకే మూలాలు, అన్నీ అసంపూర్ణమైనవే. [[ఇస్లామిక్ పాలనలో ముంబై చరిత్ర]] పేజీలో 17 మూలాలుంటే వాటిలో 16 అసంపూర్ణ మూలాలే. [[అర్నోరాజా]] పేజీలో 5 మూలాలుంటే ఐదూ అసంపూర్ణమైనవే. అసంపూర్ణమైనవంటే -
* పేజీ పాఠ్యంలో ఉండే మూలం అంకెను నొక్కితే, మూలాల జాబితా లోని సంబంధిత మూలానికి తీసుకుపోతుంది. ఇది మామూలే.
* ఆ మూలంలో ఒక సగంపేరు, ఒక సంవత్సరం, పేజీ నంబరు ఉంటాయి. దానికి ఒక లింకు కూడా ఉంటుంది. కానీ దాన్ని నొక్కినపుడు ఏమీ జరగదు. అదే అసంపూర్ణత్వం అంటే. ఇది మరింత స్పష్టంగా తెలియాలంటే, సంబంధిత ఎన్వికీ పేజీని తెరిచి అక్కడి మూలాన్ని నొక్కిచూడండి. అపుడు తెలుస్తుంది మన పేజీలో ఉన్న లోపమేంటో.
పై పేజీలను కేవలం ఉదాహరణ కోసం చూపానంతే. ఈ లోపమున్న పేజీలు ఇప్పుడు తెవికీలో 1535 ఉన్నాయి.
వాస్తవానికి ఆ మూలాన్ని నొక్కినపుడు ఒక సంపూర్ణమైన మూలంకు (పొడుగు మూలం) వెళ్ళాలి. ఆ పొడుగు మూలం కూడా ఆ పేజీ లోనే, కింద ఉండాలి. పొడుగుమూలం లేదు కాబట్టి ఈ మూలం అసంపూర్ణంగా ఉండిపోయింది. ఈ మూలం లోని లోపాన్ని ఎర్ర రంగులో "sfn error: no target:" అని పొట్టి మూలం పక్కనే చూపిస్తుంది. అలాగే ఆ పేజీని "Harv and Sfn no-target errors" అనే వర్గంలో వేస్తుంది. ఈ లోపమూ, ఈ వర్గమూ సాధారణంగా పేజీలో కనబడవు. అవి కనబడాలంటే, కింది పనులు చెయ్యాలి:
# అభిరుచులు --> రూపురేఖలు లో "దాచినవర్గాలను చూపించు" పెట్టెలో టిక్కు పెట్టుకోవాలి. అప్పుడు [[:వర్గం:Harv and Sfn no-target errors]] అనే వర్గం కనిపిస్తుంది. కొంత మంది వాడుకరులు ఈసరికే ఈ మార్పు చేసుకున్నారు కాబట్టి వారికి ఇది కనిపిస్తూ ఉంటుంది.
# [[ప్రత్యేక:MyPage/common.css]] పేజీలో
::: .harv-error {display: inline !important;} /* display Module:Footnotes errors */
: అని చేర్చుకోవాలి. అపుడు లోపాలు కూడా కనిపిస్తాయి.
పరిశీలించండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 06:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ధన్యవాదాలు @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు. మీరు చెప్పినట్టుగా [[ఇసా ఖాన్ సమాధి]] పేజీలో గ్రంథసూచి విభాగంలో పొడుగు మూలాలు చేర్చాను. మూలం సరిచేయబడింది. మిగతావి కూడా ఇలానే చేస్తే సరిపోతుందా?.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 11:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::సూపర్ @[[వాడుకరి:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు. మీరు ఒక అడుగు ముందే ఉన్నారు. అంతే, అలా పొడుగు మూలాలు చేరిస్తే సమస్య పరిష్కారమై పోతుంది. ధన్యవాదాలు.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:49, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::అలాగేనండీ @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారు.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 11:50, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, మంచి పాయింట్ చెప్పారు. ఈ బుక్ రిఫరెన్సులు ఇచ్చేప్పుడు పొట్టి మూలాలు మట్టుకే ఇచ్చి, అసలు పుస్తకాన్ని తెచ్చుకుని ఇవ్వకుంటే ఇలా అవుతుంది. దీన్ని సరిజేయాలంటే అసలు ఈ Harv and Sfn ఎలా పనిచేస్తుందో గమనించాలి. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 08:42, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారూ, అవి ఎలా పనిచేస్తాయో [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు_సూచనలు#Harv,_Sfn_మూలాల్లో_no-target_లోపాలు|వాడుకరులకు సూచనలు]] పేజీలో ఉంది, చూడండి.__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:35, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ, ధన్యవాదాలండీ. నేను గతంలో ఈ తరహా మూలాలతో పనిచేశాను. [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]] వ్యాసమూ, సంబంధిత వ్యాసాలూ, [[సర్దార్ వల్లభ్భాయ్ పటేల్]], ఆయన జీవితచరిత్ర వ్యాసాలూ - ఇలాంటివి నేను నేరుగా మూలాలను ఉపయోగించి తెలుగులోనే నిర్మిస్తున్నప్పుడు వీటిని బాగా ఉపయోగించుకున్నాను. అయితే, పొరబాటు ఏమిటంటే - ఇవి ఎలా వాడాలన్న విషయం సముదాయ సభ్యులుకు తెలియజేసేందుకు ప్రయత్నాలేమీ చెయ్యలేదు. భవిష్యత్తులో ఇది సరిదిద్దుకుంటాను. మీరు ఎప్పటికప్పుడు సముదాయం అంతా నేర్చుకుని మెరుగుపరుచుకునే విధంగా రచ్చబండలో చర్చలు చేస్తూ, తగిన విధంగా [[వికీపీడియా:వాడుకరులకు సూచనలు]] పేజీ తయారుచేస్తూ చేస్తున్న కృషిని అనుసరించడానికి ప్రయత్నిస్తాను. ధన్యవాదాలు సర్. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 10:06, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] గారూ ధన్యవాదాలు. మీరు కూడా పైన చెప్పినట్లు [[ప్రత్యేక:MyPage/common.css]] పేజీలో
:::::::.harv-error {display: inline !important;} /* display Module:Footnotes errors */
::::అని పెట్టుకోండి. తద్వారా పై పేజీల్లో "sfn error: no target:" లోపాలు ఎక్కడెక్కడున్నాయో తెలిసిపోతుంది. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:18, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:::::అలాగే, @[[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] గారూ [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 11:58, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== గూగుల్ ఆఫీసులో తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ కార్యక్రమం ==
2025-26లో తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్ వికీమీడియా ఫౌండేషన్ సహకారంతో గూగుల్తో భాగస్వామ్యం పొంది తెలుగు వికీపీడియా వ్యాసాల రచన, విస్తరణ, కొత్త వికీమీడియన్స్ కోసం కార్యక్రమాల నిర్వహణ వంటివి చేశామన్నది మీకందరికీ తెలిసిందే. ఈ భాగస్వామ్యంలో భాగంగా కేవలం ఆర్థిక వనరులే కాక గూగుల్ వారి ఆఫీసుకు ఈ కార్యక్రమ నిర్వహణలోనూ, భాగస్వామ్యంలోనూ విశిష్ట కృషి చేసినవారిని ఆహ్వానించి, అక్కడ వీలునుబట్టి వారి భారతీయ భాషల సెర్చ్ టీమ్తో సంభాషణ, ప్రతిభ కనబరిచినవారికి ప్రోత్సాహం వంటివి చేసుకునేందుకు వీలుంది. అయితే, హైదరాబాద్ గూగుల్ క్యాంపస్లో మనకు సంబంధించిన టీమ్ వారు లేనందున, భారతీయ భాషల పరిశోధన విషయంలో గూగుల్కి బెంగుళూరు క్యాంపస్ కేంద్రం అయినందున మనకు డిసెంబరు రెండవ వారంలో బెంగళూరు గూగుల్ ఆఫీసులో ఈ కార్యక్రమం నిర్వహించుకునేందుకు అవకాశం లభిస్తోంది. వికీమీడియా ఫౌండేషన్ వారి దక్షిణాసియా లీడ్ పార్టనర్షిప్స్ మేనేజర్ అయిన ప్రవీణ్ దాస్ ఈ విషయంలో గూగుల్తో సంప్రదించి తేదీలు ఖరారుచేస్తున్నారు. ఈ అంశంపై మరింత సమాచారం లభిస్తే ఇక్కడ పంచుకుంటాను. {{Ping|Vjsuseela}} గారూ, నేనూ వికీమీడియా ఫౌండేషన్ వారితో సంప్రదిస్తున్నాము. మరిన్ని వివిరాలు త్వరలోనే తెలియజేయగలమని ఆశిస్తున్నాం. ధన్యవాదాలతో --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 10:07, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
5twx4c7u1uidak5d5ehtzn0kkmm329y
నికోలా టెస్లా
0
94408
4989511
4886350
2026-10-27T05:30:54Z
InternetArchiveBot
88395
4 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989511
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Scientist
|box_width = 300px
|name = నికోలా టెస్లా
|image = Tesla Sarony.jpg
|image_size = 200px
|caption = నికోలా (1856-1943), ''సుమారు'' 1893.
|birth_date = {{Birth date|1856|7|10|df=yes}}
|birth_place = [[:en:Smiljan|స్మిల్యాన్]], [[:en:Austrian Empire|ఆస్ట్రియా సామ్రాజ్యం]]<br />([[:en:Military Frontier]]), ప్రస్తుతపు [[క్రొయేషియా]]
|death_date = {{Death date and age|1943|1|7|1856|7|10|df=yes}}
|death_place = [[న్యూయార్క్]], [[న్యూయార్క్]], [[అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు|అ.సం.రా]]
|residence = [[:en:Austrian Empire|ఆస్ట్రియా సామ్రాజ్యం]] <br />[[:en:Kingdom of Hungary|హంగేరీ సామ్రాజ్యం]] <br />[[ఫ్రాన్స్]] <br /> [[USA]]
|citizenship = [[:en:Austrian Empire|ఆస్ట్రియా సామ్రాజ్యం]] (pre-1891)<br />[[అమెరికా|అమెరికన్]] (post-1891)
|nationality =
|ethnicity = [[:en:Serbs|సెర్బియన్]]
|fields = [[:en:mechanical engineering|మెకానికల్]] and [[:en:electrical engineering|ఎలక్ట్ర్రికల్ ఇంజనీరింగ్]]
|workplaces = [[:en:Thomas Edison|Edison Machine Works]]<br />[[:en:Tesla Electric Light & Manufacturing]]<br />{{nowrap|[[:en:Westinghouse Electric (1886)|Westinghouse Electric & Manufacturing Co.]]}}
|alma_mater =
|doctoral_advisor =
|academic_advisors =
|doctoral_students =
|notable_students =
|known_for = [[:en:Tesla coil|టెస్లా కాయిల్]]<br />[[:en:Tesla turbine|టెస్లా టర్బైన్]]<br />[[:en:Teleforce|టెలిఫోర్స్]]<br />[[:en:Tesla's oscillator]]<br />[[:en:Tesla electric car]]<br />[[:en:Tesla principle]]<br />[[:en:Tesla's Egg of Columbus]]<br />[[:en:Alternating current|ఆల్టర్నేటింగ్ కరెంట్]]<br />[[:en:Induction motor|ఇండక్షన్ మోటార్]]<br />[[Rotating magnetic field|రొటేటింగ్ మాగ్నెటిక్ ఫీల్డ్]]<br />[[Wireless technology|వైర్లెస్ టెక్నాలజీ]]<br />[[Particle beam weapon|పార్టికల్ బీమ్ వెపన్]]<br />[[:en:Death ray|డెత్ రే]]<br />[[:en:Terrestrial stationary waves]]<br />[[:en:Bifilar coil]]<br />[[:en:Telegeodynamics]]<br />[[:en:Electrogravitics]]
|author_abbrev_bot =
|author_abbrev_zoo =
|influences = [[:en:Ernst Mach|ఎర్నెస్ట్ మాష్]]
|influenced = [[:en:Gano Dunn|గనో డన్]]
|awards = [[ఎడిసన్]] మెడల్ (1916)<br />[[:en:Elliott Cresson Gold Medal]] (1893)<br />[[:en:John Scott Medal]] (1934)
|religion = [[:en:Serbian Orthodox Church|Serbian Orthodox]]<ref>[http://www.teslasociety.com/ntcom.htm Tesla Society. ''Commemoration'']</ref>
|signature =Nikola Tesla signature 1900.svg
|footnotes =
|imagesize=}}
'''నికోలా టెస్లా''' ([[ఆంగ్లం]] : '''Nikola Tesla''') (1856 జూలై 10 - 1943 జనవరి 7) ఆవిష్కర్త, మెకానికల్ ఇంజనీర్, ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీర్. నికోలా, ప్రస్తుతము [[క్రొయేషియా|క్రొయేషియాలో]] ఉన్న స్మిల్యాన్ అనే గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతడు పుట్టుకతో సెర్బియన్. తర్వాత కాలంలో అమెరికా పౌరుడు అయ్యాడు.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/5167054.stm BBC News "Electrical pioneer Tesla honoured"]</ref> ఇతడు తరచూ 'ధరణిపై కాంతిని విరజిమ్మిన' ఆధునిక యుగానికి చెందిన గొప్ప శాస్త్రవేత్తగా, ఆవిష్కర్తగా కీర్తించబడ్డాడు.<ref>''Nikola Tesla, genije koji je obasjao svet'', produced by Ljubo Vujovic, presented by [[Time Warner]] and RCN: quoted also in Ogledalo journal, July 2008</ref> 19వ శతాబ్దాంతంలో, 20వ శతాబ్దపు ఆరంభంలో విద్యుత్, అయస్కాంతత్వాలకు సంబంధించిన పరిశోధనలలో విప్లవాత్మకమైన విషయాలను అందించిన శాస్త్రవేత్త. నికోలా టెస్లా పేటెంట్లు, పరిశోధనా విషయాలు ఆధునిక విద్యుచ్ఛక్తి, ఎలక్ట్రిక్ మోటార్లు వంటి విషయాల అభివృద్ధికి దోహదపడడం ద్వారా రెండవ పారిశ్రామిక విప్లవానికి నాంది పలికాయి.
1894లో వైర్లెస్ కమ్మ్యూనికేషన్ ([[రేడియో]]) ప్రదర్శన వల్ల అమెరికాలోని ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీర్లలో గొప్ప వ్యక్తిగా గుర్తించబడ్డాడు.<ref>{{Cite web |url=http://www.serbianunity.net/people/tesla/index.html |title=Serbian Unity Congress {{!}} 150 Years of Nikola Tesla |website= |access-date=2009-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091119062838/http://www.serbianunity.net/people/tesla/index.html |archive-date=2009-11-19 |url-status=dead }}</ref> టెస్లా ఆవిష్కరణలు ఆధునిక ఎలక్టికల్ ఇంజనీరింగ్ విభాగానికి మార్గదర్శకాలయ్యాయి.
ఈ కాలంలో అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో టెస్లా కీర్తి చరిత్రలో మరే ఇతర ఆవిష్కర్త లేదా శాస్త్రవేత్తతో పోల్చదగ్గదిగా<ref>Harnessing the Wheelwork of Nature: Tesla's Science of Energy by Thomas Valone</ref> ఉన్నప్పటికీ అతని అసాధారణ వ్యక్తిత్వం, సాధ్యమైన శాస్త్రీయ, సాంకేతిక పరిణామాల గురించి నమ్మశక్యం కాని, కొన్నిసార్లు వికారమైన వాదనలు కారణంగా, టెస్లా చివరికి బహిష్కరించబడ్డాడు. అతను పిచ్చి శాస్త్రవేత్తగా పరిగణించబడ్డాడు.<ref>{{cite news | author=Robert Lomas | title=Spark of genius | url=http://www.robertlomas.com/Tesla/Independent_Article.html | work=Independent Magazine | date=1999-08-21 |access-date=2008-07-29 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080623094700/http://www.robertlomas.com/Tesla/Independent_Article.html | archive-date=2008-06-23 | url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite book | last= |editor=David Hatcher Childress | title=The Tesla Papers: Nikola Tesla on Free Energy & Wireless Transmission of Power | url=https://archive.org/details/teslapapersnikol0000niko| location=Kempton, IL | publisher=Adventures Unlimited Press | year=2000 | isbn=0932813860 }}</ref> తన ఆర్థిక విషయాలపై ఎప్పుడూ ఎక్కువ దృష్టి పెట్టని టెస్లా 86 సంవత్సరాల వయసులో పేదరికంతో మరణించాడు.
అతస్కాత అభివాహ సాంద్రత లేదా అయస్కాంత ప్రేరణ (సాధారణంగా అయస్కాత క్షేత్రం "B" గా సుపరిచితం) ఎస్.ఐ ప్రమాణం నకు అతని గౌరవార్థం "టెస్లా" గా నామకరణం చేసారు. అదే విధంగా టెస్లా 1893 లోనే తక్కువ స్థాయిలో (లైట్బల్బులు) ప్రదర్శించాడు. అసంపూర్తిగా ఉన్న తన వార్డెన్క్లిఫ్ టవర్ ప్రాజెక్టులో పారిశ్రామిక శక్తి స్థాయిలను ఖండాంతరాలకు ప్రసారం చేయాలని ఆకాంక్షించాడు. దీని ఫలితంగా ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలకు వైర్లెస్ శక్తి బదిలీ టెస్లా ప్రభావం మూలంగా జరుగుతుంది.
అతను విద్యుదయస్కాంతత్వం, విద్యుత్ యాంత్రిక ఇంజనీరింగ్ విభాగాల్లో చేసిన కృషి ఫలితంగా రోబోటిక్స్, రిమోట్ కంట్రోల్, [[రాడార్]], కంప్యూటర్ విజ్ఞానం, బాలిస్టిక్స్, కేంద్రక భౌతిక శాస్త్ర రంగాలలో పురోగతి సాధించగలిగింది.<ref>Cheney, Margaret, "Tesla: Man Out of Time", 1979. ISBN 0-7432-1536-2. Front cover flap</ref> 1943 లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ లోని సుప్రీంకోర్టు అతన్ని రేడియో ఆవిష్కర్తగా పేర్కొంది.<ref>U.S. Supreme Court, "Marconi Wireless Telegraph co. of America v. United States". 320 U.S. 1. Nos. 369, 373. Argued 9-12 April 1943. Decided 21 June 1943.</ref>
== జీవితం ==
=== ఆరంభం ===
[[దస్త్రం:Nikola Tesla Memorial Center.JPG|thumb|నికోలా టెస్లా పుట్టిన ఇల్లు, క్రొయేషియాలోని స్మిల్యాన్ గ్రామంలో నికోలా విగ్రహం.|alt=|290x290px]]
[[దస్త్రం:Tesla young.jpg|thumb|23 సం. వయస్సులో టెస్లా (సిర్కా.1879)|alt=|375x375px]]
నికోలా సెర్బియన్ దంపతులకు క్రొయేషియాలోని స్మిల్యాన్ గ్రామంలో జన్మించాడు. అతను సరిగ్గా ఉరుములు మెరుపులతో వర్షం పడుతున్నప్పుడు అర్ధరాత్రి జన్మించాడని ఒక కథనం ఉంది. ఇతని బాప్తిస్మపు ధ్రువీకరణ పత్రం ప్రకారం 28 జూన్ <small> ([[Old Style and New Style dates|N.S.]] 10, జూలై)</small>, 1856 న జన్మించినట్టు, ఈయన తండ్రి మిలుటిన్ టెస్లా, స్రెమ్స్కీ కార్లోవ్చీ పట్టణప్రాంతంలోని సెర్బియన్ ఆర్తోడాక్స్ చర్చిలో మతప్రచారకుడు, తల్లి, డూకా మాండిక్ గా పేర్కొనబడినది. ఈయన తండ్రి తరఫు వంశం వారు తారా లోయ లోని స్థానిక సెర్బు తెగకు చెందిన వారైనా లేదా హెర్జిగీవ్నియన్ నోబుల్ పావ్లే ఓర్లొవిక్ సంతతికి చెందిన వారైనా అయ్యుంటారని భావన.<ref>{{cite book | author=Obrad Mićov Samardžić|title="Porijeklo Samardžića i ostalih bratstava roda Orlovića", |publisher=Mostar |year=1992|isbn= 86-82271-53-2}}</ref> టెస్లా తల్లి డూకా, కోసావో ప్రాంతం నుండి వచ్చి లీకా, బంజియా ప్రాంతాలలో స్థిరపడిన కుటుంబానికి చెందినది. ఈమె తండ్రి సెర్బియన్ ఆర్తోడాక్స్ చర్చిలో మతప్రచారకుడు. ఈమె గృహాలంకారణ పనిముట్లు తయారు చేయటంలో ప్రావీణ్యం కలది. ఈమె అనేక సెర్బియా పౌరాణిక గేయాలను కూడా కంఠతా వల్లించేది కానీ ఎప్పుడూ చదవటం, వ్రాయటం నేర్చుకోలేదు.<ref>Seifer, "Wizard" p. 7</ref>
నికోలా ఐదుగురు సంతానంలో నాలుగవవాడు. ఈయనకు ఒక అన్న (డేన్, నికోలాకు ఐదేళ్లున్నప్పుడు గుర్రపుస్వారీ ప్రమాదంలో మరణించాడు), ముగ్గురు సోదరీమణులు (మిల్కా, ఆంజెలీనా,మరికా).<ref name="cheney-uth-glenn-99">Margaret Cheney, Robert Uth, and Jim Glenn, "Tesla, Master of Lightning". Barnes & Noble Publishing, 1999. ISBN 0-7607-1005-8.</ref>{{Rp|3|date=May 2009}} ఈయన కుటుంబం 1862లో గాస్పిక్కు తరలివెళ్ళింది. టెస్లా కార్లొవాక్ లో చదువుకున్నాడు. నాలుగేళ్ళలో పూర్తి చేయాల్సిన విద్యను మూడేళ్ళలోనే పూర్తిచేశాడు.<ref>Walker, E. H. (1900). Leaders of the 19th century with some noted characters of earlier times, their efforts and achievements in advancing human progress vividly portrayed for the guidance of present and future generations. Chicago: A.B. Kuhlman Co., p, 474.</ref>
టెస్లా ఆ తర్వాత 1875లో గ్రాజ్ లోని ఆస్ట్రియన్ పాలిటెక్నిక్ (ఇప్పుడది గ్రాజ్ సాంకేతిక విశ్వవిద్యాలయం) లో ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగు పూర్తిచేశాడు అక్కడుండగా ఆల్టర్నేటింగు కరెంటు యొక్క ఉపయోగాలను అధ్యయనం చేశాడు. కొన్ని మూలాలు ఈయన గ్రాజ్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి బాచిలరేట్ పట్టా పొందాడని చెబుతున్నవి.<ref>{{cite journal |last= Wysock |first= W.C. |author2= J.F. Corum, J.M. Hardesty and K.L. Corum |title= Who Was The Real Dr. Nikola Tesla? (A Look At His Professional Credentials) |journal= Antenna Measurement Techniques Association, posterpape |date= 22 October 2001 |url= http://www.ttr.com/Who%20Was%20Dr%20Tesla.pdf |format= PDF |access-date= 12 మే 2009 |archive-url= https://web.archive.org/web/20090326232523/http://www.ttr.com/Who%20Was%20Dr%20Tesla.pdf |archive-date= 26 మార్చి 2009 |url-status= dead }}</ref><ref>"[http://books.google.com/books?vid=LCCN12014701&id=q_rZX7Gs_iwC&q=+Gratz&dq=&pgis=1 The Book of New York: Forty Years' Recollections of the American Metropolis]" says he [[matriculate]]d 4 degrees (physics, mathematics, mechanical engineering and electrical engineering)</ref><ref>Harper's Encyclopædia of United States History from 458 A.D. to 1906. Harper & brothers 1905. [http://books.google.com/books?id=13kiAAAAMAAJ&pg=PA52&lr=&as_brr=1#PPA52,M1 Page 52].</ref> అయితే, విశ్వవిద్యాలయం మాత్రం టెస్లా పట్టభద్రుడు కాలేదని, మూడో సంవత్సరపు మొదటి అర్ధభాగంలో తరగతి గదిలో జరిగే పాఠాలకు హాజరవటం మానేశాడని, ఆ తరువాత చదువు కొనసాగించలేదని చెబుతున్నది.<ref>[http://www.serbnatlfed.org/Archives/Tesla/TeslaBook.htm Nikola Tesla: the European Years] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724110856/http://www.serbnatlfed.org/Archives/Tesla/TeslaBook.htm |date=2011-07-24 }}, D. Mrkich</ref><ref>{{cite web |last= Wohinz |first= Josef W. |title= Nikola Tesla und Graz |publisher= Technischen Universität Graz |date= 16 May 2006 |url = http://www.presse.tugraz.at//pressemitteilungen/2006/16.05.2006_graz.htm |access-date= 2006-01-29 }}</ref><ref>
{{cite book | last = Wohinz | first = Josef W. (Ed,) | title = Nikola Tesla und die Technik in Graz | publisher = Verlag der Technischen Universität Graz | year = 2006 | location = Graz, Austria | id = ISBN 3-902465-39-5; ISBN 978-3-902465-39-9 . |pages=16}}</ref><ref>{{cite news |last= Kulishich |first= Kosta |title= Tesla Nearly Missed His Career as Inventor: College Roommate Tells |publisher= Newark News |date= 27 August 1931}}. Cited in Seifer, Marc, The Life and Times of Nikola Tesla, 1996</ref> 1878 డిసెంబరులో తన కుటుంబంతో తెగతెంపులు చేసుకొని గ్రాజ్ వదిలిపెట్టి వెళ్ళిపోయాడు. స్నేహితులు ఈయన ముర్ నదిలో మునిగిపోయాడని భావించారు. [[మారిబోర్]] (ప్రస్తుతం స్లొవేనియాలో ఉన్నది) కు వెళ్ళి తొలుత ఒక సంవత్సరం పాటు సహాయ ఇంజనీరుగా ఉద్యోగం చేశాడు. ఈ సమయంలోనే మనోవ్యధకు గురయ్యాడు. ఆ తరువత టెస్లా తండ్రి ప్రోద్బలంతో ప్రాగ్ లోని చార్లెస్ ఫెర్డినాండ్ విశ్వవిద్యాలయంలో చేరి, అక్కడ 1880 వేసవిలో చదువుకున్నాడు. అక్కడ [[ఎర్నెస్ట్ మాక్]] చే ప్రభావితుడయ్యాడు. కానీ, తండ్రి మరణించిన తర్వాత, కేవలం ఒకే టర్ము పూర్తి చేసిన తర్వాత విశ్వవిద్యాలయాన్ని వదిలిపెట్టాడు.<ref name="seifer-96">{{cite book |last= Seifer |first= Marc |title= Wizard: The Life and Times of Nikola Tesla; Biography of a Genius |publisher= Carol Publishing Group |year= 1996 |location= Secaucus, NJ |id= ISBN}}</ref>
టెస్లా అనేక పుస్తకాలు, శాస్త్రీయ రచనలు చదవటం ప్రారంభించాడు. తన ఏకసంథాగ్రాహ్యంతో అమాంతం పుస్తకాలు పుస్తకాలనే వళ్ళెవేయటం ప్రారంభించాడు.<ref name="cheney-79">{{cite book |last= Cheney |first= Margaret |title= Tesla: Man Out of Time |url= http://books.google.com/books?vid=ISBN0743215362&id=ti2Jt7XarzMC |access-date= 2007-06-17 |year= 2001 |publisher= [[Simon and Schuster]] |isbn= 0743215362 }}</ref>
== మరింత చదవటానికి ==
=== ప్రచురణలు ===
* ''[[wikisource:A New System of Alternating Current Motors and Transformers|A New System of Alternating Current Motors and Transformers]]'', American Institute of Electrical Engineers, May 1888.
* ''[https://web.archive.org/web/20090130031901/http://tfcbooks.com/tesla/contents.htm Selected Tesla Writings]'', Written by Tesla and others,.
* ''[https://web.archive.org/web/20220316114143/http://collections.library.cornell.edu/moa_new/browse.html?frames=1&coll=moa&view=50&root=%2Fmoa%2Fmanu%2Fmanu0024%2F&tif=00119.TIF&cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABS1821-0024-287 Light Without Heat]'', The Manufacturer and Builder, January 1892, Vol. 24
* Biography - ''[https://web.archive.org/web/20060509050052/http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&coll=moa&view=50&root=%2Fmoa%2Fcent%2Fcent0047%2F&tif=00592.TIF&cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABP2287-0047-151 Nikola Tesla]'', The Century Magazine, November 1893, Vol. 47
* ''[https://web.archive.org/web/20060509050030/http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&coll=moa&view=50&root=%2Fmoa%2Fcent%2Fcent0049%2F&tif=00924.TIF&cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABP2287-0049-178 Tesla's Oscillator and Other Inventions]'', The Century Magazine, November 1894, Vol. 49
* ''[https://web.archive.org/web/20220316114143/http://collections.library.cornell.edu/moa_new/browse.html?frames=1&coll=moa&view=50&root=%2Fmoa%2Fcent%2Fcent0055%2F&tif=00879.TIF&cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABP2287-0055-194 The New Telegraphy. Recent Experiments in Telegraphy wih Sparks]'', The Century Magazine, November 1897, Vol. 55
=== పుస్తకాలు ===
* [[Leland I. Anderson|Anderson, Leland I.]], "''Dr. Nikola Tesla (1856–1943)''", 2d enl. ed., Minneapolis, Tesla Society. 1956.<ref>''Dr. Nikola Tesla (1856-1943)'' (OCLC 1284808 : LCCN 56047430 /L), by Leland I. Anderson</ref>
* [[Paul Auster|Auster, Paul]], "''[[Moon Palace]]''", 1989. Tells Tesla's story - among other's - within the history of the United States.
* [[Margaret Chenny|Cheney, Margaret]], "''[[Tesla: Man Out of Time]]''", 1981. ISBN 0-13-906859-7.
* Childress, David H., "''[[The Fantastic Inventions of Nikola Tesla]]''," 1993. ISBN
* Glenn, Jim, "''[[The Complete Patents of Nikola Tesla]],''" 1994. ISBN
* Jonnes, Jill "''[[Empires of Light: Edison, Tesla, Westinghouse, and the Race to Electrify the World]]''". New York: Random House, 2003. ISBN
* [[Thomas Commerford Martin|Martin, Thomas C.]], "''[[The Inventions, Researches, and Writings of Nikola Tesla]],''" 1894 .
* [[John Jacob O'Neill|O'Neill, John Jacob]],"''[[Prodigal Genius]]''," 1944. Paperback reprint 1994, ISBN 978-0-914732-33-4. (''ed''. [https://web.archive.org/web/20130213112510/http://www.rastko.org.rs/istorija/tesla/oniell-tesla.html Prodigal Genius] is available online)
* [[Robert Lomas|Lomas, Robert]],"''[[The man who invented the twentieth century : Nikola Tesla, forgotten genius of electricity]],''" 1999. ISBN
* [[John Ratzlaff|Ratzlaff, John]] and Leland Anderson, "''[[Dr. Nikola Tesla Bibliography]]"'', Ragusan Press, Palo Alto, California, 1979, 237 pages. Extensive listing of articles about and by Nikola Tesla.
* Seifer, Marc J., "''[[Wizard, the Life and Times of Nikola Tesla]]''," 1998. ISBN (HC), ISBN (SC)
* Tesla, Nikola, ''"[[Colorado Springs Notes, 1899–1900]]"''
* Tesla, Nikola, "[[My Inventions]]" Parts I through V published in the Electrical Experimenter monthly magazine from February through June, 1919. Part VI published October, 1919. Reprint edition with introductory notes by Ben Johnson, New York: Barnes and Noble,1982, ISBN; also online at ''"[http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaauto01.html Lucid Cafe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160202014045/http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaauto01.html |date=2016-02-02 }}, [http://www.tfcbooks.com/special/mi_link.htm et cetera] as [["The Strange Life of Nikola Tesla"]]'', 1919. ISBN
* Trinkaus, George "''TESLA: The Lost Inventions''", High Voltage Press, 2002. ISBN 0-9709618-2-0
* Valone, Thomas, "''[[Harnessing the Wheelwork of Nature: Tesla's Science of Energy]]''," 2002. ISBN
=== పత్రికలు ===
* Carlson, W. Bernard, "''Inventor of dreams''". [[Scientific American]], March 2005 Vol. 292 Issue 3 p. 78(7).
* Jatras, Stella L., "''The genius of Nikola Tesla''". [[The New American]], 28 July 2003 Vol. 19 Issue 15 p. 9(1)
* Rybak, James P., "''Nikola Tesla: Scientific Savant''". [[Popular Electronics]], 1042170X, November 1999, Vol. 16, Issue 11.
* Lawren, B., "''Rediscovering Tesla''". [[Omni (magazine)|Omni]], March 1988, Vol. 10 Issue 6.
=== చిత్రసమాహారం ===
* టెస్లా జీవితాన్ని ఆధారంగా కనీసం రెండు చలనచిత్రాలు నిర్మించబడ్డాయి. In the first, filmed in 1977, arranged for TV, Tesla was portrayed by [[Rade Serbedzija|Rade Šerbedžija]]. In 1980, [[Orson Welles]] produced a [[Socialist Federal Republic of Yugoslavia|Yugoslav]] film named ''[http://www.imdb.com/title/tt0079985/ Tajna Nikole Tesle]'' (The Secret of Nikola Tesla), in which Welles himself played the part of Tesla's patron, [[J.P. Morgan]]. Film was directed by [[Krsto Papić]], and Nikola Tesla was portrayed by [[Petar Božović]].
* "''[http://www.pbs.org/tesla/boutiq/index.html Tesla: Master of Lightning]''". 1999. ISBN (Book) ISBN (PBS Video)
* [https://web.archive.org/web/20081219230805/http://video.google.com/videoplay?docid=2188562935002257117 Lost Lightning: The Missing Secrets of Nikola Tesla] (at Google Video) - Phenomenon: the Lost Archives documentary about Tesla's designs for free energy and defensive weapons systems.
* [[David Bowie]] portrayed Tesla in the 2006 film "[[The Prestige (film)|The Prestige]]". Tesla's time in Colorado Springs was the focus of several scenes in the film, which featured speculations on the explosive power of Tesla's electrical experiments.
* In [[The Bucket List]], the character Carter Chambers, played by [[Morgan Freeman]], tells his co-worker about how Tesla invented radio years before [[Guglielmo Marconi]].
* [http://www.pbs.org/tesla/ ''Tesla: Master of Lightning''], produced by Robert Uth for New Voyage Communications in 2003, tapped [[Stacy Keach]] to supply the voice of Tesla.
== పాదపీఠికలు ==
<div style="height: 220px; overflow: auto; padding: 3px; border:1px solid #AAAAAA; reflist2">{{reflist|colwidth=30em}}</div>
== మూలాలు ==
{{refbegin|2}}
* Margaret Cheney, Robert Uth, and Jim Glenn, "''Tesla, Master of Lightning''", published by Barnes & Noble, 1999. ISBN 0-7607-1005-8.
* Germano, Frank, "''[https://web.archive.org/web/20071018030746/http://www.frank.germano.com/nikolatesla.htm Dr. Nikola Tesla]''". Frank. Germano.com.
* Lomas, Robert, "''[http://www.robertlomas.com/Tesla/presentation/index.htm The Man who Invented the Twentieth Century]''". Lecture to South Western Branch of Instititute of Physics.
* Martin, Thomas Commerford, "''The Inventions, Researches, and Writings of Nikola Tesla''", New York: The Electrical Engineer, 1894 (3rd Ed.); reprinted by Barnes & Noble, 1995
* O'Neill, John J., "''[https://web.archive.org/web/20130213112510/http://www.rastko.org.rs/istorija/tesla/oniell-tesla.html Prodigal Genius: The Life of Nikola]''", 1944. ISBN (Tesla reportedly said of this biographer "You understand me better than any man alive"; also [http://www.uncletaz.com/library/scimath/tesla/ the version at uncletaz.com] with other items at uncletaz's site)
* Penner, John R.H. ''[http://www.tfcbooks.com/special/mi_link.htm The Strange Life of Nikola Tesla]'', corrupted version of My Inventions.
* Pratt, H., "''Nikola Tesla 1856–1943''", Proceedings of the IRE, Vol. 44, September, 1956.
* "''[http://www.ieee-virtual-museum.org/collection/people.php?taid=&id=1234597&lid=1 Nikola Tesla]''". IEEE History Center, 2005.
* Seifer, Marc J. "''Wizard: The Life and Times of Nikola Tesla; Biography of a Genius''", Secaucus, NJ: Carol Publishing Group, 1996. ISBN
* Weisstein, Eric W., "''[http://scienceworld.wolfram.com/biography/Tesla.html Tesla, Nikola (1856–1943)]''". Eric Weisstein's World of Science.
* "''Gazetteer of Planetary Nomenclature''", [https://web.archive.org/web/20080517002448/http://planetarynames.wr.usgs.gov/moon/mooncrat.html Moon Nomenclature: Crater]. USGS, Astrogeology Research Program.
* Dimitrijevic, Milan S., "''Belgrade Astronomical Observatory Historical Review''". Publ. Astron. Obs. Belgrade,), 162–170. Also, "''Srpski asteroidi, [https://web.archive.org/web/20210401215655/http://www.astronomija.co.rs/suncsist/asteroidi/srbi.htm#Tesla Tesla]''". Astronomski magazine.
* Hoover, John Edgar, [https://web.archive.org/web/20040810031405/http://foia.fbi.gov/foiaindex/tesla.htm FOIA FBI files], 1943.
* Pratt, H., "''Nikola Tesla 1856–1943''", Proceedings of the IRE, Vol. 44, September, 1956.
* W.C. Wysock, J.F. Corum, J.M. Hardesty and K.L. Corum, "''[https://web.archive.org/web/20090326232523/http://www.ttr.com/Who%20Was%20Dr%20Tesla.pdf Who Was The Real Dr. Nikola Tesla]?'' (A Look At His Professional Credentials)". Antenna Measurement Techniques Association, posterpaper, 22 October–25, 2001 (PDF)
* Roguin, Ariel, "''Historical Note: Nikola Tesla: The man behind the magnetic field unit''". J. Magn. Reson. Imaging 2004;19:369–374. © 2004 Wiley-Liss, Inc.
* Sellon, J. L., "''The impact of Nikola Tesla on the cement industry''". Behrent Eng. Co., Wheat Ridge, CO. Cement Industry Technical Conference. 1997. XXXIX Conference Record., 1997 IEEE/PC. Page (s) 125–133. ISBN
* Valentinuzzi, M.E., "''Nikola Tesla: why was he so much resisted and forgotten?''" Inst. de Bioingenieria, Univ. Nacional de Tucuman; Engineering in Medicine and Biology Magazine, IEEE. July/August 1998, 17:4, pp. 74–75. ISSN
* Waser, André, "''[https://web.archive.org/web/20090903230705/http://www.aw-verlag.ch/Documents/TeslasRadiationsAndCosmicRays01.PDF Nikola Tesla’s Radiations and the Cosmic Rays]''". (PDF)
* Secor, H. Winfield, "''Tesla's views on Electricity and the War''", Electrical Experimenter, Volume 5, Number 4, August, 1917.
* Florey, Glen, "''Tesla and the Military''". Engineering 24, 5 December 2000.
* Corum, K. L., J. F. Corum, "''Nikola Tesla, Lightning Observations, and Stationary Waves''". 1994.
* Corum, K. L., J. F. Corum, and A. H. Aidinejad, "''Atmospheric Fields, Tesla's Receivers and Regenerative Detectors''". 1994.
* Meyl, Konstantin, H. Weidner, E. Zentgraf, T. Senkel, T. Junker, and P. Winkels, "''Experiments to proof the evidence of scalar waves Tests with a Tesla reproduction''". Institut für Gravitationsforschung (IGF), Am Heerbach 5, D-63857 Waldaschaff.
* Anderson, L. I., "''John Stone Stone on Nikola Tesla’s Priority in Radio and Continuous Wave Radiofrequency Apparatus''". The Antique Wireless Association Review, Vol. 1, 1986, pp. 18–41.
* Anderson, L. I., "''Priority in Invention of Radio, Tesla v. Marconi''". Antique Wireless Association monograph, March 1980.
* Marincic, A., and D. Budimir, "''Tesla's contribution to radiowave propagation''". Dept. of Electron. Eng., Belgrade Univ. (5th International Conference on Telecommunications in Modern Satellite, Cable and Broadcasting Service, 2001. TELSIKS 2001. pp. 327–331 vol.1)
* Page, R.M., "''The Early History of Radar''", Proceedings of the IRE, Volume 50, Number 5, May, 1962, (special 50th Anniversary Issue).
* C Mackechnie Jarvis "''Nikola Tesla and the induction motor''". 1970 Phys. Educ. 5 280–287.
* "''[https://web.archive.org/web/20110724105917/http://www.tesla.hu/tesla/articles/19230225.doc Giant Eye to See Round the World]''" (DOC)
* Nichelson, Oliver, "''[https://web.archive.org/web/20090227162142/http://tesla.nichelson.googlepages.com/home Nikola Tesla's Latter Energy Generation Designs]''", A description of Tesla's energy generator that "would not consume fuel." 26th IECEC Proceedings, 1991, Boston, MA (American Nuclear Society) Vol. 4, pp. 433–438.
* Nichelson, Oliver, "''''". A theory of the physics of Tesla's new energy generator. (American Chemical Society, 1993. 2722-5/93/0028-63)
* Toby Grotz, "''[http://arizonaenergy.org/CommunityEnergy/INFLUENCE%20OF%20VEDIC%20ON%20TESLA'S%20UNDERSTANDING%20OF%20FREE%20ENERGY.htm The Influence of Vedic Philosophy on Nikola Tesla's Understanding of Free Energy]''".
{{refend}}
== బయటి లింకులు ==
* [http://www.tesla-museum.org/ నికోలా టెస్లా మ్యూజియం]
* [http://www.onlineniagara.com/info/niagara-falls-power.htm Nikola Tesla Niagara Falls Power] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110816234431/http://www.onlineniagara.com/info/niagara-falls-power.htm |date=2011-08-16 }}
* [http://www.pbs.org/tesla/ Tesla Resource Surrounding the PBS "Master of Lightning" documentary]
* [https://web.archive.org/web/20090703163233/http://www.nikolatesla150.org/Dynamic/ListItems,intCategoryID,5,intLangID,2.html Nikola Tesla 150]
* [http://scienceworld.wolfram.com/biography/Tesla.html World of Scientific Biography: Nikola Tesla], by Wolfram Research
* [http://www.fi.edu/learn/case-files/tesla/ The Case Files of Nikola Tesla] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110831093317/http://www.fi.edu/learn/case-files/tesla/ |date=2011-08-31 }} - [[Franklin Institute]]
* Tesla's Wardenclyffe Science Center Plaque [https://web.archive.org/web/20101028120344/http://www2.timesreview.com/SUN/stories/S121109_Tesla_psh]
* [http://www.nikolatesla.fr/documents.htm NikolaTesla.fr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111001024322/http://www.nikolatesla.fr/documents.htm |date=2011-10-01 }} - More than 1,000 documents on Tesla
{{Authority control}}
[[వర్గం:ప్రపంచ ప్రసిద్ధులు]]
[[వర్గం:అమెరికన్ అన్వేషకులు]]
[[వర్గం:అమెరికన్ భౌతికశాస్త్రవేత్తలు]]
[[వర్గం:థామస్ అల్వా ఎడిసన్]]
[[వర్గం:1856 జననాలు]]
[[వర్గం:1943 మరణాలు]]
[[వర్గం:ఆవిష్కర్తలు]]
[[వర్గం:ఆస్ట్రియా]]
[[వర్గం:అమెరికా శాస్త్రవేత్తలు]]
kx0tus5km65oc7zw4w4p8i2h55s7nfu
మూస:Citation needed
10
102257
4989578
4942906
2026-10-27T07:54:38Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989578
wikitext
text/x-wiki
{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
{{Fix
|name = {{{name|Citation needed}}}
|subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
|link = Wikipedia:Citation needed
|text = మూలాలు అవసరం
|class = Template-Fact
|title = {{{reason|This claim needs references to reliable sources.}}}
|date = {{{date|}}}
|cat = [[Category:All articles with unsourced statements]]<!--
|cat-date = Category:Articles with unsourced statements
-->}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages containing citation needed template with unsupported parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Citation needed]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| date | name | reason }}}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
kink9j408tnsunfdg2cdgumbyck285p
మూస:As of
10
102788
4989609
4959919
2026-10-27T09:19:33Z
Chaduvari
97
అనువాదం
4989609
wikitext
text/x-wiki
<!--{{As of}} begin--><includeonly><!--
## param 1 is the year
## optional param 2 is the month
## optional param 3 is the day of the month
## optional named parameter alt=[text] is alternative display text (may include wiki markup)
## optional named parameter df=mdy or df=US produces month-day-year format in displayed text
## optional named parameter lc=on gives lower-case-first output
## optional named parameter url=[URL] gives statement reference
## displayed text ([A/a]s of [Start date] by default)
-->{{#if: {{{alt|}}} | {{{alt}}} | {{#if:{{{pre|}}}|{{{pre}}} }}{{#if: {{{3|}}} | {{#switch:{{lc:{{{df|}}}}}|us|mdy={{MONTHNAME|{{{2}}}}} {{#expr:{{{3}}}}}, |{{#expr:{{{3}}}}} {{MONTHNAME|{{{2}}}}} }}{{{1}}}|{{#if: {{{2|}}} |{{MONTHNAME|{{{2}}}}} }}{{{1}}}}}{{#if:{{{bare|}}}||{{#if:{{yesno|{{{since|}}}}}| నుండి | నాటికి }}}}}}{{#if:{{{post|}}}|<nowiki />{{{post}}}}}<!--
#### That nowiki is required or, various characters (:, ;, #, and *} will be parsed as wikisyntax for list items.
## ref/update inline banner (hidden by default)
--><sup class="plainlinks noexcerpt noprint asof-tag {{#if:{{{url|}}}|ref|update}}" style="display:none;">[{{#if:{{{url|}}}|{{{url}}} [ref]|{{fullurl:{{PAGENAME}}|action=edit}} [update]}}]</sup><!--
## categorisation disabled outside main namespace
-->{{Dated maintenance category (articles)|Articles containing potentially dated statements|from|<!--
## temporal category for template (word method)
-->{{#if: {{#ifexpr: {{{1}}} = 1 }} |{{#ifexpr:{{#time:U|{{{1}}}}} > {{#time:U}} | the future | {{#ifexpr: {{#time:Y|{{{1}}}}} > 2004 | {{{1}}} | {{#ifexpr: {{#time:Y|{{{1}}}}} > 1989 | {{#time:Y|{{{1}}}}} | before 1990 }}}}}} |<!--
## temporal category for template (parameter method)
-->{{#ifexpr: {{{1}}} > 2004 | {{#ifexpr:{{#time:U|{{#if:{{{2|}}} | {{MONTHNAME|{{{2}}}}}}} {{{1}}}}} > {{#time:U}} | the future| {{#if:{{{2|}}} | {{MONTHNAME|{{{2}}}}} }} {{{1}}}}} | {{#ifexpr:{{{1}}} > 1989 | {{{1}}} | before 1990 }}}}}}|<!--
## global category for template
-->All articles containing potentially dated statements}}</includeonly><!--{{As of}} end--><noinclude><!--
## dynamic example (as of today, self ref)
-->{{As of|{{CURRENTYEAR}}|{{CURRENTMONTH}}|{{CURRENTDAY}}}}<sup class="plainlinks">[https://en.wikipedia.org/wiki/Template:As_of [ref]]</sup>
{{documentation}}
<!-- Add categories to the /doc subpage; interwikis go to Wikidata, thank you! -->
</noinclude>{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using as of template with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:As of]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| 1 | 2 | 3 | alt | bare | df | lc | post | pre | since | url }}
4y7oclgrrkjnmymlv880ic7b01w4cku
4989611
4989609
2026-10-27T09:21:54Z
Chaduvari
97
4989611
wikitext
text/x-wiki
<!--{{As of}} begin--><includeonly><!--
## param 1 is the year
## optional param 2 is the month
## optional param 3 is the day of the month
## optional named parameter alt=[text] is alternative display text (may include wiki markup)
## optional named parameter df=mdy or df=US produces month-day-year format in displayed text
## optional named parameter lc=on gives lower-case-first output
## optional named parameter url=[URL] gives statement reference
## displayed text ([A/a]s of [Start date] by default)
-->{{#if: {{{alt|}}} | {{{alt}}} | {{#if:{{{pre|}}}|{{{pre}}} }}{{#if: {{{3|}}} | {{#switch:{{lc:{{{df|}}}}}|us|mdy={{MONTHNAME|{{{2}}}}} {{#expr:{{{3}}}}}, |{{#expr:{{{3}}}}} {{MONTHNAME|{{{2}}}}} }}{{{1}}}|{{#if: {{{2|}}} |{{MONTHNAME|{{{2}}}}} }}{{{1}}}}}{{#if:{{{bare|}}}||{{#if:{{yesno|{{{since|}}}}}| నుండి | నాటికి }}}}}}{{#if:{{{post|}}}|<nowiki />{{{post}}}}}<!--
#### That nowiki is required or, various characters (:, ;, #, and *} will be parsed as wikisyntax for list items.
## ref/update inline banner (hidden by default)
--><sup class="plainlinks noexcerpt noprint asof-tag {{#if:{{{url|}}}|ref|update}}" style="display:none;">[{{#if:{{{url|}}}|{{{url}}} [ref]|{{fullurl:{{PAGENAME}}|action=edit}} [update]}}]</sup><!--
## categorisation disabled outside main namespace
-->{{Dated maintenance category (articles)|Articles containing potentially dated statements|from|<!--
## temporal category for template (word method)
-->{{#if: {{#ifexpr: {{{1}}} = 1 }} |{{#ifexpr:{{#time:U|{{{1}}}}} > {{#time:U}} | the future | {{#ifexpr: {{#time:Y|{{{1}}}}} > 2004 | {{{1}}} | {{#ifexpr: {{#time:Y|{{{1}}}}} > 1989 | {{#time:Y|{{{1}}}}} | before 1990 }}}}}} |<!--
## temporal category for template (parameter method)
-->{{#ifexpr: {{{1}}} > 2004 | {{#ifexpr:{{#time:U|{{#if:{{{2|}}} | {{MONTHNAME|{{{2}}}}}}} {{{1}}}}} > {{#time:U}} | the future| {{#if:{{{2|}}} | {{MONTHNAME|{{{2}}}}} }} {{{1}}}}} | {{#ifexpr:{{{1}}} > 1989 | {{{1}}} | before 1990 }}}}}}|<!--
## global category for template
-->All articles containing potentially dated statements}}</includeonly><!--{{As of}} end--><noinclude><!--
## dynamic example (as of today, self ref)
-->{{As of|{{CURRENTYEAR}}|{{CURRENTMONTH}}|{{CURRENTDAY}}}}<sup class="plainlinks">[https://en.wikipedia.org/wiki/Template:As_of [ref]]</sup>
{{documentation}}
<!-- Add categories to the /doc subpage; interwikis go to Wikidata, thank you! -->
</noinclude>{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using as of template with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:As of]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| 1 | 2 | 3 | alt | bare | df | lc | post | pre | since | url }}
72v3xb3v84f2314nasfx41s0y8uu6pv
4989615
4989611
2026-10-27T09:30:01Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989615
wikitext
text/x-wiki
<!--{{As of}} begin--><includeonly><!--
## param 1 is the year
## optional param 2 is the month
## optional param 3 is the day of the month
## optional named parameter alt=[text] is alternative display text (may include wiki markup)
## optional named parameter df=mdy or df=US produces month-day-year format in displayed text
## optional named parameter lc=on gives lower-case-first output
## optional named parameter url=[URL] gives statement reference
## displayed text ([A/a]s of [Start date] by default)
-->{{#if: {{{alt|}}} | {{{alt}}} | {{#if:{{{pre|}}}|{{{pre}}} }}{{#if: {{{3|}}} | {{#switch:{{lc:{{{df|}}}}}|us|mdy={{MONTHNAME|{{{2}}}}} {{#expr:{{{3}}}}}, |{{#expr:{{{3}}}}} {{MONTHNAME|{{{2}}}}} }}{{{1}}}|{{#if: {{{2|}}} |{{MONTHNAME|{{{2}}}}} }}{{{1}}}}}{{#if:{{{bare|}}}||{{#if:{{yesno|{{{since|}}}}}| నుండి | నాటికి }}}}}}{{#if:{{{post|}}}|<nowiki />{{{post}}}}}<!--
#### That nowiki is required or, various characters (:, ;, #, and *} will be parsed as wikisyntax for list items.
## ref/update inline banner (hidden by default)
--><sup class="plainlinks noexcerpt noprint asof-tag {{#if:{{{url|}}}|ref|update}}" style="display:none;">[{{#if:{{{url|}}}|{{{url}}} [ref]|{{fullurl:{{PAGENAME}}|action=edit}} [update]}}]</sup><!--
## categorisation disabled outside main namespace
-->{{Dated maintenance category (articles)|<!--Articles containing potentially dated statements-->|<!--from-->|<!--
## temporal category for template (word method)
--><!--{{#if: {{#ifexpr: {{{1}}} = 1 }} |{{#ifexpr:{{#time:U|{{{1}}}}} > {{#time:U}} | the future | {{#ifexpr: {{#time:Y|{{{1}}}}} > 2004 | {{{1}}} | {{#ifexpr: {{#time:Y|{{{1}}}}} > 1989 | {{#time:Y|{{{1}}}}} | before 1990 }}}}}} -->|<!--
## temporal category for template (parameter method)
--><!--{{#ifexpr: {{{1}}} > 2004 | {{#ifexpr:{{#time:U|{{#if:{{{2|}}} | {{MONTHNAME|{{{2}}}}}}} {{{1}}}}} > {{#time:U}} | the future| {{#if:{{{2|}}} | {{MONTHNAME|{{{2}}}}} }} {{{1}}}}} | {{#ifexpr:{{{1}}} > 1989 | {{{1}}} | before 1990 }}}}}}-->|<!--
## global category for template
-->All articles containing potentially dated statements}}</includeonly><!--{{As of}} end--><noinclude><!--
## dynamic example (as of today, self ref)
-->{{As of|{{CURRENTYEAR}}|{{CURRENTMONTH}}|{{CURRENTDAY}}}}<sup class="plainlinks">[https://en.wikipedia.org/wiki/Template:As_of [ref]]</sup>
{{documentation}}
<!-- Add categories to the /doc subpage; interwikis go to Wikidata, thank you! -->
</noinclude>{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using as of template with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:As of]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| 1 | 2 | 3 | alt | bare | df | lc | post | pre | since | url }}
oz71t031pbtkds2ijkfsz4opp9ud2tv
తవుడు నూనె
0
114937
4989190
4095106
2026-10-26T15:40:32Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989190
wikitext
text/x-wiki
[[దస్త్రం:Rice bran.jpg |thumb|right|200px|తవుడు]]
[[దస్త్రం:Pelletiser.JPG|thumb|right|200px|తవుడును గుళికలుగా చేయు యంత్రం (pelletiser) ]]
[[దస్త్రం:Rice bran pellets.jpg|thumb|right|200px|తవుడు గుళికలు]]
[[దస్త్రం:Solvent extraction plant..jpg|thumb|right|200px|తవుడునుండి నూనెతీయు సాల్వెంటు ప్లాంట్]]
[[దస్త్రం:Crude Rice bran oil.jpg|thumb|right|200px|ముడి తవుడునూనె]]
'''తవుడు నూనె''' ('''Rice Bran oil''') ఒక రకమైన శాకనూనె [[నూనె]]. ఆహర యోగ్య తైలం. ఏకబీజదళ తరగతికి చెందిన [[వరి]] మొక్క. కుటుంబం [[పోయేసి]] (poaceae). ఈ మొక్క శాస్త్రీయనామం ఒరైజా సాటివా (oryza sativa), యిది ఆసియా రకం. ఆఫ్రికా రకం పేరు ఒరైజా గ్లాబెర్రిమా. దీనిని ఏకవార్షీకంగా సాగుచేయుదురు. చరిత్రకాధారం ప్రకారం 4 వేల సంవత్సరాలకు ముందే [[చైనా]]దేశంలో ఈ పంట పండించేవారు. ఆక్కడనుండి గ్రీకులకు పూర్వమే ఇండియాలో వరిని పండించడం మొదలైనది.<ref>{{citeweb|url=http://www.infoplease.com/encyclopedia/science/rice-history-rice-cultivation.html|title=rice|publisher=infoplease.com|date=|accessdate=2015-03-08}}</ref> ప్రస్తుతం వెయ్యికిపైగా వరిలో రకాలున్నాయి.
[[తవుడు]], వడ్లలను (Paddy), [[బియ్యం]] మిల్లులో (Rice Mill) బియ్యం ఉత్పత్తికై ఆడించినప్పుఫు, 'తవుడు' లేదా 'తౌడు' ఉప ఉత్పత్తిగా ఏర్పడును. తౌడును 'చిట్టు', 'పారూ' అని కూడా ఆంటారు. తౌడును సాధారణంగా పశువులకు దాణాగా (మేత), కుడితిలో కలిపి యివ్వడం జరుగుతుంది. అటువంటి తవుడు నుండి నూనె అనగానే కొద్దిగా ఆశ్ఛర్యం అన్పిస్తుంది. గత 30-35 ఏళ్ళగా భారతదేశంలో తవుడు నుంచి నూనెను "సాల్వెంట్ ఎక్స్ట్రాక్షన్ (Solvent extraction) పద్ధతి ద్వారా ఉత్పత్తి చేస్తున్నారు. కాని మొదట 15 సంవత్సరాలు ఉత్పత్తి అయ్యిన తవుడు నూనె, ఎక్కువ శాతంలో F.F.A. (Free fatty Acids) ను కలిగి వుండటం వలన, ఆ నూనెను ఎక్కువగా, కేవలం సబ్బులు, ఫ్యాటిఆమ్లాల తయారీలో మాత్రమే వినియోగించేవారు. ఎక్కువ శాతం F.F.A. (40-80 %) వుండటం వలన ఈ నూనెను 'రిపైన్' చెయ్యుటకు అనుకూలం కానందున కేవలం సబ్బులు, ఫ్యాటి ఆసిడ్లు, గ్రీజ్ వంట్ వాటి ఉత్పత్తికి మాత్రమే తవుడు నూనెను వాడెవారు. కాలక్రమేన ఆయిల్ ఇండ్రస్టిలో, ఆయిల్ ప్రాసెంగ్ విధానంలో వచ్చిన మార్పుల వలన తక్కువ శాతం ఫ్రీ ఫ్యాటి ఆసిడ్ వున్న (5-20%) తవుడు నూనెను ఉత్పత్తి చేయ్యడం సాధ్యం అయ్యినది. అలాగే 'ఫిజికల్ రిఫైనింగ్' పద్ధతిలో, స్టీమ్ డిస్టిలెసన్ ద్వారా తవుడు నూనెలోని ఫ్రీఫ్యాటి ఆసిడులను తొలగించడం వలన, రిఫైనింగ్ లాస్ తగ్గడం వలన తవుడు నూనె నుండి వంటనూనెను (Cooking oil) ఉత్పతి చెయ్యడం మొదలైంది. ప్రస్తుతం తౌడు నూనె మార్కెట్లో వివిధ బ్రాండ్ల పేరుమీద లభిస్తున్నది. ఉదాహరణకు: రైస్ రిచ్, రసోల, తండుల్, చెఫ్ వంటి పేర్లతో లభిస్తున్నది. కీ.శ.2008-2009 లో 8.5 లక్షల టన్నుల తవుడు నూనె ఉత్పత్తి కాగా అందులో, ఆందులో 8.2 లక్షల టన్నుల తవుడు నూనెను 'ఏడిబుల్ గ్రెడ్ (Edible grade) నూనెగా ఉత్పత్తి అయ్యింది<ref>SEA Hand Book.2009</ref>. తవుడు నూనెను సాల్వెంట్ విధానంలో ఉత్పత్తి చెయ్యడం వలన, 10-20% వరకు ఫ్రీ ఫ్యాటి ఆసిడ్స్ (F.F.A.), గమ్స్ (Gums)2-2.5%, వ్యాక్స్ (Waxes)2-3% కలిగి వుండటం వలన తవుడు నూనెను నేరుగా వంట నూనెగా ఉపయో గించడం వీలుకాదు. ఈ విధంగా ఎఫ్.ఎఫ్.ఏ., గమ్స్, వ్యాక్స్, కలిగి వున్న తౌడు నూనెను క్రూడ్ లేదా రా రైస్బ్రాన్ ఆయిల్ అంటారు. అందుచే ఈ నూనెను రిఫైనరిలో 'రిఫైన్' (Refine) చేసి, రిఫైండ్ తవుడు నూనెగా మార్చి మార్కెటింగ్ చెయుదురు.
===తవుడు ఉత్పత్తి, రకాలు===
[[వరి]]ధాన్యం (Paddy) ను రైస్ మిల్లింగ్ చేసినప్పుడు, బియ్యంతోపాటు[[ఊక]] (Husk) 25%, నూకలు (Broken rice) 3-5%,, తౌడు<ref name="ReferenceA">SEA publication ,'Handbook on Rice Bran processing'</ref> 6-8% ఉపఉత్పత్తులు (By Products) ఏర్పడును. బియ్యపు గింజపై సన్నని పొరలా (Thin membrane), గోధుమ రంగులో, ఆవరించి వుండును. గోధుమ రంగును తొలగించి, బియ్యాన్ని తెల్లగా చెయ్యుటకై పాలిష్ (polish) చేసినప్పుడు పాలిష్గా తవుడు ఉత్పత్తి అగును. తవుడు మంచిఫోషక విలువలున్న పదార్థాలను కలిగివున్నది.<ref>{{citeweb|url=http://www.ricebrantech.com/our-products|title=RiceBran Technologies Products|publisher=ricebrantech.com|date=|accessdate=2015-03-08|website=|archive-date=2015-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20150217145303/http://www.ricebrantech.com/our-products|url-status=dead}}</ref> పచ్చి తవుడులో 15-24% వరకు నూనె,14-16% వరకు మాంసకృత్తులు (Proteins) వున్నాయి, ఉప్పుడు తవుడు (boiles bran) లో 20-30%వరకు నూనె,14% వరకు ప్రొటిన్ వుండును..ఇంకను పాలిసాక్రైడ్స్, ఫైబరు వున్నాయి<ref name="ReferenceA"/>. తవుడులో ఇంత పోషకవిలువలుండటం వలననే డాక్టరులు దంపుడుబియాన్ని (hand pounded rice) ఆహారంగా తీసుకోమని చెప్తారు. కొన్నిదేశాలలో దంపుడు బియ్యాన్ని ప్యాకెట్లో నింపి అమ్ముచున్నారు. 2008-2009 లో భారతదేశంలో, 140 మిలియన్ టన్నుల వరిఉత్పత్తి కాగా, మిల్లింగ్ చెయ్యగా 100 మిలియన్టన్నుల బియ్యం,80 లక్షలటన్నుల తవుడుఊత్పత్తి అయ్యింది.అందులో 35 లక్షల తవుడును నేరుగా పశువుల దాణాగా వాడగా,45 లక్షలటన్నుల తవుడు నుండి తౌడు నూనెను ఉత్పత్తి చెయ్యడం జరిగింది. బియ్యాన్ని రెండు రకములుగా ఉత్పత్తి చెయ్యుదురు. ఒకటి పచ్చిబియ్యం (Raw Rice, రెండు ఉప్పుడు బియ్యం (Boiled Rice). ధాన్యాన్ని కళ్ళంలో ఎండబెట్టి, తేమను తొలగించి, నేరుగా రైస్మిల్లో మిల్లింగ్చేయగా వచ్చిన బియ్యాన్ని పచ్చిబియ్యమని, తవుడును పచ్చితవుడు (Raw Rice Bran) అంటారు. ధాన్యాన్ని స్టీమ్ద్వారా ఉడికించి (steam boiled), మిల్లింగ్ చెయ్యగా వచ్చిన బియ్యాన్ని ఉప్పుడు బియ్యం (Boiled Rice), అలా వచ్చిన తవుడును ఉప్పుడు తవుడు (Boiled Bran) అంటారు.
==ఎస్టరిఫికెసన్==
[[కొవ్వు ఆమ్లం|కొవ్వుఆమ్లాలు]] అల్కహలులతో సంయోగం చెందు రసాయనిక చర్యను ఎస్టరిఫికెసను అంటారు. సంయోగం చెందు [[ఆల్కహాలు]]లు ఒకే హైడ్రోక్షిల్ (OH) సమూహన్ని కలిగివున్న ఇథైల్, మిథైల్ వంటి మోనోహైడ్రోక్షిల్ ఆల్కహలులు కావచ్చును. లేదా రెండు అంతకుమించి హైడ్రోక్షిల్ సమూహలున్నవి కావచ్చును (గ్లిజరాల్ మూడుహైడ్రోక్షిల్ సమూహలను కల్గివున్నది). కొవ్వు ఆమ్లాలను మిథైల్, లేదా ఇథైల్ అల్కహల్తో ఎస్టరిఫికెసను చెయ్యడం వలన ఏర్పడునవి ఆల్కహల్ ఇష్టరులు. కొందరు ఈచర్యను 'అల్కహలిసిస్'అంటారు.[[గ్లిజరాల్|గ్లిసెరొల్]]తో కొవ్వుఆమ్లాలు సంయోగం చెందగా ఏర్పడునవి కొవ్వుఆమ్లాల 'గ్లిసెరైడ్ ఈస్టరులు. శాకనూనెలనుండి'బయోడిజెల్'ను కొవ్వు ఆమ్లాలను అల్కహల్తో సంయోగపరచి ఉత్పత్తి చేయుదురు. మూడుఅణువుల కొవ్వు ఆమ్లాలు, ఒక అణువు గ్లిసెరొల్ సంయోగం వలన, ఒక నూనె ఆణువు, మూడు నీటి అణువులు ఏర్పడును<ref>{{citeweb|url=http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=8880|title=Definition of Triglycerides|publisher=medterms.com|date=|accessdate=2015-03-08|archive-date=2014-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20140122160227/http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=8880|url-status=dead}}</ref>. ఈ విధంగా గ్లిసెరొల్, కొవ్వుఆమ్లాలు సంయోగచెంది నూనెగా ఏర్పడటాన్ని ఎస్టరిఫికెసను (esterification) అంటారు.ఆందుచే నూనెలను ట్రై గ్లిసెరైడ్లు (Triglycerides) లేదా కొవ్వుఆమ్లాల గ్లిసెరైడ్ ఎస్టరులందురు.
'''హైడ్రొలిసిస్'''
==హైడ్రొలిసిస్==
ఎస్టరిఫికెసనుకు వ్యతిరేకచర్య 'హైడ్రొలిసిస్ (hydrolysis), <ref>{{citeweb|url=http://scifun.chem.wisc.edu/chemweek/pdf/fats&oils.pdf|title=FATS & OILS|publisher=scifun.chem.wisc.edu|date=|accessdate=2015-03-08|website=|archive-date=2017-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215024510/http://scifun.chem.wisc.edu/chemweek/pdf/fats%26oils.pdf|url-status=dead}}</ref> హైడ్రొలిసిస్ వలన నూనెలు కొవ్వుఆమ్లాలు,, గ్లిసెరొల్ గా విడగొట్టబడును. తవుడులో 'లీపెస్' (Lipase) అనే ఎంజైమ్వున్నది.ఈ లిపెస్ పచ్చితవుడులో చాలా క్రీయాశీలంగా వుండి 'హైడ్రొలిసిస్' (hydrolysis) చర్య ద్వారా నూనెను తిరిగికొవ్వు ఆమ్లాలుగా, గ్లిసెరిన్గా విడగొట్టును. ఈస్ధితిలో ఫ్యాటిఆసిడ్లు నూనెలో స్వేచ్ఛగా (free) వుండటం వలన వీటిని ఫ్రీఫ్యాటిఆసిడ్స్ (Free Fatty Acids, F.F.A.) ఆంటారు<ref>{{citeweb|url=http://www.florin-ag.ch/index.php?sid=6M6559nGTyfffydmzmDCtIHgp7JozCPq6e6m832s&c5p=476&c5l=en|title=FREE FATTY ACIDS (FFA)|publisher=florin-ag.ch|date=|accessdate=2015-03-08|website=|archive-date=2016-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160308090440/http://www.florin-ag.ch/index.php?sid=6M6559nGTyfffydmzmDCtIHgp7JozCPq6e6m832s&c5p=476&c5l=en|url-status=dead}}</ref>.అందుచే పచ్చితవుడును మిల్లింగ్ అయ్యినవెంటనే 24 గంటలలోపు సాల్వెంట్ఎక్స్ట్రాక్షన్ ప్లాంట్లో ప్రాసెస్ చేసి నూనెను ఉత్పత్తిచేసిన తక్కువ ఎఫ్.ఎఫ్, ఎ. వున్న ఆయిల్ను ఉత్పత్తి అగును.24 గంటలు దాటినచో పచ్చితవుడు లోఎఫ్,.ఎఫ్.ఎ. (F.F.A.) శాతం 25-45% వరకు పెరిగిపొవడం వలన ఆయిల్ను రిఫైన్చెసిన రిఫైనింగ్లాస్ ఎక్కువ వచ్చును,, ఆయిల్ కలర్కూడా ఎక్కువగా వుండును.బాయిల్డ్బ్రాన్లో ఎఫ్.ఎఫ్.ఎ.ఆంతత్వరగా పెరగదు. బాయిల్డ్ రైస్ను స్టీమ్కుకింగ్చెయ్యడం వలన, తవుడులోని 'లిపెస్'ఎంజైమ్ డిఆక్టివేట్అవ్వడం వలన, ఎఫ్.ఎఫ్.ఎ. త్వరగా పెరగదు.ఫ్రెష్బాయిల్డ్బ్రాన్నుండి 5% కన్న తక్కువ ఎఫ్.ఎఫ్.ఎ.వున్న ఆయిల్ను ఉత్పత్తి చెయ్యవచ్చును.వంటకు ఉపయోగించు నూనెలో F.F.A.శాతం 0.25% మించి వుండరాదు. ఎఫ్.ఎఫ్.ఎ. 1% మించి వుండినచో, ఆయిల్ను వేడిచేసినప్పుడు తక్కువ ఉష్ణోగ్రతవద్దనే నూనెనుండి పొగ (smoke) రావడం ప్రారంభం అవుతుంది,, ఎఫ్.ఎఫ్.ఎ. కారణముగా నూనెకు చేదు (Bitter) రుచి వచ్చును. అందుచే సాల్వెంట్ ఎక్స్ట్రాక్షన్ద్వారా ఉత్పత్తి చేసిన తవుడు నూనెను తప్పనిసరిగా రిఫైనింగ్ చేసిన తరువాత మాత్రమే వంటనూనెగా వినియోగించవలెను.ఆయిల్ రిఫైనింగ్ అనగా ఆయిల్లోని ఎ.ఎఫ్.ఎ.ను, గమ్స్, వ్యాక్సులను తొలగించి, ఆయిల్ కలరును తగ్గించడం. ఆంధ్ర ప్రదేశ్లో తవుడు నుండి నూనెను సంగ్రహించు సాల్వెంట్ ప్లాంట్లు 45 వరకు ఉన్నాయి. అలాగే తవుడు నూనెను రిఫైన్చెయ్యు రిపైనరిలు 20 వరకు ఉన్నాయి. రైస్మిల్ యొక్క ప్రాసెసింగ్ డిజైన్ను బట్టి, తవుడులో నూనెశాతం 8-25% వరకు వుండును. హల్లర్రైస్మిల్ (Huller mill) లోని తవుడులో 6-8% వరకు, షెల్లర్మిల్ (Sheller mill) తవుడులో 16-20% వరకు, మోడరన్ రబ్బరు షెల్లర్మిల్ తవుడులో 20-25% వరకు నూనె వుండును. తవుడు సాధారణంగా గోధుమరంగు (Brown) లో వుండును. మాములుగా నూనె గింజలనుండి ఆయిల్ను రోటరి మిల్, ఎక్స్ పెల్లరుల ద్వారా తీయుదురు. కాని తవుడు నూనెను కేవలం సాల్వెంట్ఎక్స్ట్రాక్షన్ ద్వారానే సాధ్యం. ఏదైనా ఘన, లేదా ద్రవపదార్థాలను తనలో కరగించుకొనులక్షణం వున్న ద్రవంను'ద్రావణి' (Solvent). అన్ని ఆయిల్స్ హైడ్రొకార్బన్ సాల్వెంట్స్ అయిన బెంజీన్, అసిటొన్, క్లోరోపారం,, హెక్సెన్ (Hexane) లో అతి సులభంగా కరుగును. హెక్సెన్ను సాల్వెంట్ గా ఉపయోగించి, తవుడునుండి ఆయిల్ను ఎక్స్ట్రాక్ట్ చెయ్యుదురు.
'''తవుడులో వుండు పోషక పదార్థముల పట్టిక'''
{| class="wikitable"
|-style="background:green; color:pink" align="center"
|పోషక పదార్థాలు||హల్లరు తవుడు||పచ్చితవుడు||బాయిల్డ్తవుడు
|-
|తేమ %||9-10||8-9||8-9
|-
!నూనె%||5-8||16-24||20-30
|-
|ప్రోటిను%||7-8||13-14||14-15
|-
|సాండ్/సిలికా%||12-14||5-8-7||6-7
|-
|పీచు పదార్థం%||18-20||9-10||9-11
|}
===తవుడు నుండి అయిల్ను సంగ్రహించడం===
తవుడునుండి ఆయిల్ను హెక్సెన్ను సాల్వెంట్గా ఉపయోగించి తీయుటను 'సాల్వెంట్ ఎక్స్ట్రాక్షన్' (solvent extraction) అంటారు.<ref>{{citeweb|url=http://lipidlibrary.aocs.org/processing/solventextract/index.htm|title=SOLVENT EXTRACTION|publisher=lipidlibrary.aocs.org|date=|accessdate=2015-03-08|website=|archive-date=2013-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012194836/http://lipidlibrary.aocs.org/processing/solventextract/index.htm|url-status=dead}}</ref> హెక్సెన్ అల్కెన్ గ్రూప్నకు చెందిన ద్రవహైడ్రొకార్బన్. హెక్సెన్ తక్కువబాయిలింగ్ పాయింట్ కలిగి వుండటం, టాక్సిన్స్ (విష కారకాలు) లేకపోవడం, విస్తారంగా లభించడం వలన సాల్వెంట్ ఎక్స్ట్రాక్షన్ ప్లాంట్లలో[[హెక్సెను|హెక్సెన్]] సాల్వెంట్గా వాడెదరు.<ref>{{citeweb|url=http://www.thefreedictionary.com/hexane|title=hexane|publisher=thefreedictionary.com|date=|accessdate=2015-03-08}}</ref> తవుడు పౌడరుగా వుండటం వలన నేరుగా ఆయిల్ను ఎక్స్ట్రాక్ట్ చెయ్యుటకు కుదరదు. అందుచే తవుడును మొదటగా గుళికలుగా (Pellets) తయారు చేసి, ఆతరువాత ఈపిల్లెట్స్ను ఏక్స్ట్రాక్టరుకు పంపి, అక్కడ హెక్సెనును స్ప్రే చేసి తవుడునుండి నూనెను తీయుదురు.
తవుడును గుళికకలుగా మార్చు యంత్రాన్ని పెల్లెటైజరు (Pelletiser) లేదా కూబర్ మెచిన్ (cuber machine) అనెదరు<ref>{{citeweb|url=https://www.google.co.in/search?q=rice+bran+pellets&espv=210&es_sm=93&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ei=8YFmUtz9BcP7rAfA6YH4CQ&ved=0CEoQsAQ&biw=1366&bih=677|title=Images|publisher=google.co.in/search?q=rice+bran+pellets&espv=210&es_sm=93&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ei=8YFmUtz9BcP7rAfA6YH4CQ&ved=0CEoQsAQ&biw=1366&bih=677|date=|accessdate=2015-03-08}}</ref> . పెల్లెటైజరులో సాధారణంగా కాస్ట్ఐరన్ (cast iron) తో చేసిన డై ప్లేట్ (Die plate),, రోలరులు వుండును.డై ప్లెట్కు 6-8 వ్యాసం (Diameter) వున్న రంధ్రాలుండును.డై ప్లేట్ మందం 55-60 మి.మీ. వుండును.ఈ డై ప్లెట్మీద 4-6 రోలరులు బిగించబడి వుండును.వీటి డయా 280 మి.మీ.లు వుండి, వెడల్పు 100-160 మి.మీ వరకు పెల్లెటైజర్ ఉత్పత్తి సామార్ద్యంనుబట్టి వుండును. డై ప్లేట్డయా కూడా మెషిన్ కెపాసిటిని బట్టి 600-840 మి.మీ. వుండును. పెల్లెటైజరుకు తవుడును పంపించెముందు, తవుడును టెంపరింగ్ కన్వెయరు (Temparing conveyer) లో ఒపన్స్టీమ్ ద్వారా కుకింగ్ చెయ్యుదురు. ఒపన్స్టీమ్ ద్వారా తవుడును కుకింగ్ చెయ్యడంవలన తవుడులోని తేమ (Moisture) శాతం 15% వరకు పెరగడంవలన పెల్లెట్స్ సుభంగా ఏర్పడుతాయి. పెల్లెటైజెర్ తిరుగునప్పుడు, డై ప్లెట్తో పాటు రోలరులు తిరుగును. డై ప్లేట్ భ్రమణ వేగం (Revolution) 90-100/నిమిషానికి వుండును. కుకింగ్ అయ్యిన తవుడు పెల్లెటైజెర్ డై ప్లెట్ మీద పడినప్పుడు, రోలరులు తవుడును అధిక వత్తిడితో డైప్లెట్ మీద నొక్కడం/వత్తడం వలన, తవుడు పెల్లెట్లగామారి డై ప్లెట్ రంధ్రాలనుండి బయటకు వచ్చును. పెల్లెటైజరు నుండి తయారు అయ్యివచ్చు పెల్లెట్ల ఉష్ణోగ్రత 80-85 డిగ్రీలి/సెంటిగ్రెడ్ వుండును. డై ప్లెటుకు దిగువన ఒకకట్టరును బిగించి, పెల్లెట్స్ను కావలసిన సైజుకు కత్తరించడం జరుగును. బ్రాన్పెల్లెట్స్ను సాల్వెంట్ ప్లాంట్కు పంపెముందు, పెల్లెట్స్ ఉష్ణోగ్రతను,, పెల్లెట్స్ యొక్క మాయిచ్చర్ను తగ్గించవలసి ఉంది. అందుచే పెల్లెట్లను పెల్లెట్ కూలర్ (pellet cooler) అనే యంత్రపరికరానికి పంపించి, పెల్లెట్ల ఉష్ణోగ్రతను 45-50 సెంటిగ్రెడ్ డిగ్రీల వరకు కూల్చెయ్యుదురు.పెల్లెట్కూలరులో పెల్లెట్స్ వెళ్లునప్పుడు, ఎయిరు బ్లొవర్ (Air Blower) ద్వారా చల్లనిగాలిని ప్రసరింప చెయ్యడం వలన పెల్లెట్స్ చల్లబడును. అంతియేకాదు, పెల్లెట్స్ యొక్క తేమ శాతం కూడా 12% వరకు వచ్చును. పెల్లెట్కూలరులో చల్లబరచిన పెల్లెట్స్ ఒకకన్వెయెర్ (conveyer) ద్వారా సాల్వెంట్ ప్లాంట్కు వెళ్ళును.
సాల్వెంట్ ప్లాంట్లో ఎక్స్ట్రాక్టరులో బ్రాన్ పెల్లెట్స్ మీద హెక్సెనును కంటిన్యుయస్గా స్ప్రే చెయ్యడం వలన తవుడు పెల్లెట్స్లోని ఆయిల్ హెక్సెనులో కరిగి తవుడు నుండి, వేరుపడును. ఎక్సూట్రాక్టరులో తవుడు పెల్లెట్స్ ఫీడింగ్ హపరు నుండి, డిచార్జి హపరుకు చేరు లోపల తవుడులోని ఆయిల్ మొత్తం హెక్సెనులోలో కరగి పోవును. ఇప్పుడు ఆయిల్లేని (Deoiled) తవుడు పెల్లెట్లో 30-35% వరకు సాల్వెంట్ వుండును. ఈ ఆయిల్డ్ బ్రాన్ను డిసాల్వెంటింగ్ టోస్టరుకు పంపి, జాకెట్ స్టీమ్హేటింగ్ చేసి, హెక్సెను వేపరులను తొలగించడం జరుగును. ఆ తరువాత డిఆయిల్డ్ బ్రాన్ను గది ఉష్ణోగ్రతకు చల్లార్చి, బ్యాగ్లలో ఫిల్లింగ్ చెయ్యుదురు.
తవుడునూనె, హెక్సెను మిశ్రమాన్ని 'మిసెల్లా' (Micella) అంటారు. ఈమిసెల్లాను వ్యాక్యుంలో వున్నడిస్టిలెసను (Distillation) సెక్షనులో ఆయిల్, హెక్సెనుగా వేరు చేయుదురు. డిస్టిలెసను సెక్షనులో హీటరులు, ఎవపరెటరులు అనే వెస్సల్స్ వుండును. హీటరులలో మిసెల్లను జాకెట్ స్టీంద్వారా 80-110 సెంటిగ్రెడ్ దిగ్రీలవరకు వేడిచేసి, ఎవపరెటరులకు పంపెదరు. హెక్సెను బాయిలింగ్ పాయింట్, ఆయిల్ బాయిలింగ్ పాయింట్ కన్న బాగాతక్కువ కావడం వలన, వేపరు రూపంలో హెక్సెను ఆయిల్ నుండి వేరుపడును (హెక్సెను బాయిలింగ్ పయింట్:68-72 సెంటిగ్రెడ్, ఆయిల్ బాయిలింగ్ పాయింట్: 350-400 సెంటిగ్రెడ్). వేపరురూపంలోని హెక్సెనును కండెన్సరులకు (condensers) పంపి, చల్లబరచి, ద్రవంగా మార్చి, తిరిగి ఎక్స్ట్రాక్షనులో వినియోగిస్తారు.
===తవుడునూనె===
తవుడు నూనెలో వుండు[[సంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం|సంతృప్త]] (saturated, [[అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లం|అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలు]] (unsaturated) సమతుల్యంగా వుండటం, తక్కువ కొలెస్టరు ఫ్యాక్టరు కలిగి వుండటం, ఒరైజనొల్ను కలిగి వుండటం వలన తవుడునూనెను "Friend of heart" అనికూడా అంటారు.<ref>{{citeweb|url=http://nopr.niscair.res.in/bitstream/123456789/5457/1/JSIR%2063%287%29%20569-578.pdf|title=Gamma-oryzanol from rice bran oil|publisher=nopr.niscair.res.in|date=|accessdate=2015-03-08}}</ref> రెఫైండ్ రైస్ బ్రాన్ ఆయిల్లో వ్యాక్స్ 2.0% వరకువుండటం వలన, మిగతా అయిల్స్ కన్న కలరు కొద్దిగా ఎక్కువగా వున్నట్లు కన్పించును. సాల్వెంట్ ప్లాంట్ ద్వారా తీసిననూనెలో ఫ్రీ ఫ్యాటి అమ్లాలు, యితర మలినాలు వుండటం వలన చూచుటకు చిక్కగా కన్పించును. మూడినూనె పసుపు. ఎరుపురంగు కలయికలో వుండును, రిపైండుచేసిన నూనె లేతపసుపు రంగులో వుండును.
'''ముడినూనె,, రిపైండుతవుడునూనె భౌతిక, రసాయనికథర్మాల పట్టిక'''<ref>{{citeweb|url=http://www.riceactive.com/?page_id=203|title=WHAT IS RICE BRAN OIL?|publisher=riceactive.com|date=|accessdate=2015-03-08|website=|archive-date=2018-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712125642/http://www.riceactive.com/?page_id=203|url-status=dead}}</ref>
{| class="wikitable"
|-style="background:orange; color:blue" align="center"
| నూనె స్వభావము|| ముడి తవుడు నూనె|| రిపైండ్తవుడునూనె
|-
|తేమ%||0.5-1.0%||0.1-0.15%
|-
|సాంద్రత (15/15<sup>0</sup>C) ||0.913-0.920||0.913-0.920
|-
|వక్రీభవన సూచిక||1.4672||1.4672
|-
|ఐయోడిన్ విలువ||95-100||95-104
|-
|సపొనిఫికెసన్ విలువ||187 ||187
|-
|అన్ సపొనిఫియబుల్ పదార్థం||4.5-5.5||1.8-2.5
|-
|ఫ్రీకొవ్వుఆమ్లాలు||5-15%||0.15-0.2%
|-
|ఒరైజనోల్||2.0||1.5-1.8
|-
|టొకొపెరొల్||0.15||0.05
|-
|కలరు (టింటోమీటరు) ||20Y+2.8R||10Y+1.0R
|}
'''నూనెలో నున్న కొవ్వుఆమ్లాలు'''<ref>{{citeweb|url=http://www.ricebranoil.info/why|title=Why Rice Bran Oil|publisher=ricebranoil.info|date=|accessdate=2015-03-08|archive-date=2015-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710204048/http://www.ricebranoil.info/why/|url-status=dead}}</ref>
{| class="wikitable"
|-style="background:blue; color:white" align="center"
|కొవ్వు ఆమ్లం||శాతం
|-
| [[పామిటిక్ ఆమ్లం]] || align="right" | 15.0%
|-
| [[స్టియరిక్ ఆమ్లం]] || align="right" | 1.9%
|-
| [[ఒలిక్ ఆమ్లం]] || align="right" | 42.5%
|-
| [[లినొలిక్ ఆమ్లం]] || align="right" | 39.1%
|-
| [[లినొలెనిక్ ఆమ్లం]] || align="right" | 1.1%
|-
| [[అరచిడిక్ ఆమ్లం]] || align="right" | 0.5%
|-
| [[బెహెనిక్ ఆమ్లం]] || align="right" | 0.2%
|}
{| class="wikitable"
|-style="background:orange; color:blue" align="center"
|తవుడు విశ్లేషణ||Typical Analysis
|-
|పొడి పదార్థం||90 %
|-
|ముడి ప్రొటిన్||13.0 %
|-
|నూనె/కొవ్వు||13.0 %
|-
|ముడి పీచు పదార్థం ||13.0 %
|-
|తటస్థ డిటెర్జెంట్ ఫైబరు||29.7 %
|-
|ఆసిడ్ డిటెర్జెంట్ ఫైబరు|| 16.2 %
|-
|కాల్సియం ||1.00 %
|-
|ఫాస్ఫరస్||1.54 %
|-
|Total Digestible Nutrients||68.0 %
|-
|Net energy|| 70.0 Mcal/100 lbs.
|}
===తవుడునూనె ఉపయోగాలు===
*రిఫైండు నూనెను వంటనూనెగా ఉపయోగించవచ్చును.దీని స్మోక్పాయింట్ మిగతా నూనెలకన్న ఎక్కువగా వున్నందున ఈనూనెను డిప్ ఫ్రైయింగ్, రోస్టింగులకు పయోగించ వచ్చును. మార్గరిన్, సలాడుల తయారిలో ఉపయోగిస్తారు. బేకరిలోవాడెదరు<ref>{{citeweb|url=http://www.honestfoods.com/topgriloil.html|title=Rice Bran Oil|publisher=honestfoods.com|date=|accessdate=2015-03-08|archive-date=2013-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20130709233619/http://www.honestfoods.com/topgriloil.html|url-status=dead}}</ref>
*తూర్పు ఆసియా దేశాలలో దీన్ని హార్ట్ ఆయిల్ (heart oil) అనిపిలుస్తారు. నూనెలోవున్న ఓరైజనోల్, టొకోపెరొల్సు, హైడెన్సిటి కొలెస్ట్రొలును పెరిగేటట్లు చెయ్యడం వలన, గుండెజబ్బులు వచ్చే అవకాశాన్ని తగ్గిస్స్తుంది. కాన్సరు వ్యాధిని నిరోధిస్తుంది. దేహవ్యవస్థలో ఇమ్యూన్ వ్యవస్థను చురుకుపరుస్తుంది.<ref>{{Cite web |url=http://www.fortunericebranhealth.com/nutri-zone/10/secrets-of-rice-bran-oil.php |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2013-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130830085648/http://www.fortunericebranhealth.com/nutri-zone/10/secrets-of-rice-bran-oil.php |archive-date=2013-08-30 |url-status=dead }}</ref> చర్మానికి మెరుపునిస్తుంది.కొరియా, జపానుదేశ స్త్రీలు దేహమెరుపుకై, కేశసంరక్షణకై తవుడునూనెనుపయోగిస్తారు.
*ఎక్కువ F.F.A. వున్న తవుడు నూనెను సబ్బులతయారిలో, కొవ్వుఆమ్లాల ఉత్పత్తిలో వినియోగిస్తారు<ref>{{citeweb|url=http://susansoaps.com/blog/how-our-use-of-rice-bran-oil-benefits-you|title=Secrets of Rice Bran Oil|publisher=susansoaps.com|date=|accessdate=2015-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227091602/http://susansoaps.com/blog/how-our-use-of-rice-bran-oil-benefits-you/|archive-date=2015-02-27|url-status=dead}}</ref>
*వనస్పతి తయారిలో వాడెదరు<ref>{{citeweb|date=|title=How our use of Rice Bran oil benefits you|url=http://books.google.co.in/books?id=zIq9UBNQOskC&pg=PA456&lpg=PA456&dq=rice+bran+oil+in+vanaspati+making&source=bl&ots=ccx8j4On28&sig=eLAF7UK49KmLCTfpXRSeWifAAsI&hl=en&sa=X&ei=v9pmUoCtCMHUrQea3IFQ&ved=0CGIQ6AEwCA#v=onepage&q=rice%20bran%20oil%20in%20vanaspati%20making&f=false|publisher=books.google.co.in|accessdate=2015-03-08}}</ref>
==ఆధారాలు==
{{Reflist|2}}
* A.E.Bailey's 'fat&oils'
{{నూనెలు}}
{{ఆవశ్యక నూనె}}
[[వర్గం:నూనెలు]]
[[వర్గం:వంట నూనెలు]]
[[వర్గం:సబ్బుల తయారి]]
[[వర్గం:వనస్పతిలో వినియోగం]]
l8zl0mk8dmth2ykb2m2hq7vkz4hzj53
మూస:Use Indian English
10
119316
4989619
3477957
2026-10-27T09:44:32Z
Chaduvari
97
4989619
wikitext
text/x-wiki
<!--{{DMCA|Use Indian English|from|{{{date|}}}|All Wikipedia articles written in Indian English}}--><noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
fzwv3dncy63tn17aadt2mwfjyom7dgs
మూస:Use Indian English/doc
10
119322
4989620
682474
2026-10-27T09:47:07Z
Chaduvari
97
4989620
wikitext
text/x-wiki
'''వాడుక'''
ఈ మూస తెలుగు వికీపీడియాకు అవసరం లేదు. ఎక్కడా వాడకూడదు. 2026 అక్టోబరు నాటికి దీన్ని 667 పేజీల్లో వాడుతున్నాం. ఈ మూసను అన్ని పేజీల్లోంచీ తొలగించాలి. ఎకముందు వాడకూడదు.
{{Tlx|Use Indian English|date{{=}}{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}}}
=== See also ===
* {{Tl|Use American English}}
* {{Tl|Use Australian English}}
* {{Tl|Use British English}}
* {{Tl|Use British (Oxford) English}}
* {{Tl|Use Canadian English}}
* {{Tl|Use Pakistani English}}
hvpg5eu31rh56kkos2jl2ig9o9knahc
4989621
4989620
2026-10-27T09:48:07Z
Chaduvari
97
4989621
wikitext
text/x-wiki
'''వాడుక'''
ఈ మూస తెలుగు వికీపీడియాకు అవసరం లేదు. ఎక్కడా వాడకూడదు. 2026 అక్టోబరు నాటికి దీన్ని 667 పేజీల్లో వాడుతున్నాం. ఈ మూసను అన్ని పేజీల్లోంచీ తొలగించాలి. ఇకముందు వాడకూడదు.
{{Tlx|Use Indian English|date{{=}}{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}}}
=== See also ===
* {{Tl|Use American English}}
* {{Tl|Use Australian English}}
* {{Tl|Use British English}}
* {{Tl|Use British (Oxford) English}}
* {{Tl|Use Canadian English}}
* {{Tl|Use Pakistani English}}
3ohb6fcf2bobybbdara35mf5laury2w
మూస:Dead link
10
124876
4989519
4863895
2026-10-27T06:19:14Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989519
wikitext
text/x-wiki
{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
<!--{{Dead link}} begin-->{{Fix
| special = <sup class="noprint Inline-Template"><span style="white-space: nowrap;">[<i>{{#if: {{{url|}}}|[https://web.archive.org/web/*/{{{url|}}} <span title="{{{title|}}}{{#if:{{{date|}}}| tagged {{{date}}}}}">dead link</span>]|[[Wikipedia:Link rot|<span title="{{{title|}}}{{#if:{{{date|}}}| Dead link tagged {{{date}}}}}">{{#if:{{{fix-attempted|}}}|permanent dead link|dead link}}</span>]]}}</i>]</span></sup>
| date = {{{date|}}}
| cat = {{main other|[[Category:All articles with dead external links]]}}<!--
| cat-date = Category:Articles with dead external links
-->| cat2 = {{main other|{{#if:{{{fix-attempted|}}}|[[Category:Articles with permanently dead external links]]}}}}
}}<!--{{Dead link}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- PLEASE ADD CATEGORIES TO THE /doc SUBPAGE; INTERWIKIS GO TO WIKIDATA, THANK YOU! -->
</noinclude>
eir6r7nu7r6rfg2owderwdj0a2ci5of
ఒంగోలు గిత్త (సినిమా)
0
130527
4989173
4435315
2026-10-26T13:56:31Z
Pranayraj1985
29393
/* తారాగణం */
4989173
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Film
| name = ఒంగోలు గిత్త
| image = Ongole Gitta poster.jpg
| caption =
| director = [[భాస్కర్ (దర్శకుడు)|భాస్కర్]]
| producer = [[బివిఎస్ఎన్ ప్రసాద్]]
| writer = [[భాస్కర్ (దర్శకుడు)|భాస్కర్]]
| starring = [[రామ్ పోతినేని|రామ్ ]]<br/>[[కృతి కర్బంద]]<br>[[అజయ్ (నటుడు)|అజయ్]]
| music = [[జి. వి. ప్రకాష్|జి. వి. ప్రకాశ్ కుమార్]]<br>[[మణిశర్మ]]
| cinematography = ఎ. వెంకటేశ్
| editing =
| studio = [[శ్రీ వెంకటేశ్వర సినీ చిత్ర|శ్రీ వెంకటేశ్వర సినీ చిత్ర ఎల్ఎల్పి]]
| distributor =
| released = {{Film date|df=yes|2013|02|01}}
| runtime =
| country = భారతదేశం
| language = తెలుగు
}}
'''ఒంగోలు గిత్త ''' 2013, ఫిబ్రవరి 1 న విడుదలైన తెలుగు చిత్రం.<ref name="RelDate">{{cite web|url= http://filmgola.com/news/Rams_Ongolegitha_Releasedate_Feb1_3008|title= ఒంగోలు గిత్త విడుదల తేదీ|publisher= FilmGola|date= January 23, 2013|accessdate= 23 January 2013|website= |archive-url= https://web.archive.org/web/20130126102010/http://filmgola.com/news/Rams_Ongolegitha_Releasedate_Feb1_3008|archive-date= 2013-01-26|url-status= dead}}</ref>
==కథ==
==తారాగణం==
*[[ప్రకాశ్ రాజ్]]
*[[పోసాని సుధీర్ బాబు]]
*[[ఆహుతి ప్రసాద్]]
*[[రఘుబాబు]]
*[[రమాప్రభ]]
*[[కన్నెగంటి బ్రహ్మానందం|బ్రహ్మానందం]]
*[[రామ్ పోతినేని]]
*[[కృతి కర్బంద]]
*[[అజయ్ (నటుడు)|అజయ్]]
*[[ప్రవీణ్ (నటుడు)|ప్రవీణ్]]
*కిషోర్ దాస్
==సాంకేతికవర్గం==
==పాటలు==
{{tracklist
| headline = Track listing
| extra_column = Singer(s)
| total_length = 21:51
| title1 = ఎర్ర మిరపల్లొ
| music1 = [[G. V. Prakash Kumar]]
| extra1 = [[శంకర్ మహదేవన్]]
| lyrics1 = [[Vanamali]]
| length1 = 3:45
| title2 = రా చిలకా
| music2 = G. V. Prakash Kumar
| extra2 = [[జి. వి. ప్రకాష్]]
| lyrics2 = Vanamali
| length2 = 4:30
| title3 = చల్ చాల్లే
| music3 = [[మణిశర్మ]]
| extra3 = Narendra, Sahithi
| lyrics3 = Bhaskarabhatla
| length3 = 4:24
| title4 = ఏ పిల్ల
| music4 = G. V. Prakash Kumar
| extra4 = [[Ranjith (singer)|Ranjith]]
| lyrics4 = Vanamali
| length4 = 4:33
| title5 = మామ మారాజు
| music5 = G. V. Prakash Kumar
| extra5 = [[జై శ్రీనివాస్]], John, Gopal, Mouli, Ravi
| lyrics5 = Vanamali
| length5 = 4:39
| title6 = సిల్క్ స్మిత గుర్తొచ్చే
| music6 = G. V. Prakash Kumar
| extra6 = Uncredited
| lyrics6 = Kedarnath Parimi
| length6 = 5:00
}}
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
==బయటి లంకెలు==
[[వర్గం:2013 తెలుగు సినిమాలు]]
[[వర్గం:బ్రహ్మానందం నటించిన సినిమాలు]]
[[వర్గం:సిల్క్ స్మిత నటించిన సినిమాలు]]
re0kqkrmyk0vyaytfvgd0xnlpt3y8vq
మూస:Cleanup
10
131302
4989636
4987425
2026-10-27T10:42:55Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989636
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
{{#ifexpr:{{#expr:{{#iferror:{{#time:U|{{{date}}}}}|2000000000}}>=1341100800}}*{{#if:{{{reason|<noinclude>x</noinclude>}}}|0|1}}*{{#ifeq:{{{nocat}}}|true|0|1}}
|{{error|1=You must add a {{para|reason}} parameter to this Cleanup template – replace it with <code><nowiki>{{Cleanup|</nowiki>{{#if:{{{1|}}}|{{{1|}}}{{!}}|}}{{#if:{{{date|}}}|<nowiki>date=</nowiki>{{{date|}}}{{!}}}}<nowiki>reason=<Fill reason here>}}</nowiki></code>, or remove the Cleanup template.<br style="clear:both;">
}}{{Category handler
|nocat = {{{nocat|}}}
|main = {{DMC||||కారణం ఇవ్వకుండా శుద్ధి మూస పెట్టిన వ్యాసాలు}}
}}
|{{main other
|{{ambox
| name = Cleanup
| subst = <includeonly>{{subst:</includeonly><includeonly>substcheck}}</includeonly>
| type = style
| class = ambox-Cleanup
| small = {{{small|}}}
| sect = {{{1|}}}
| issue = ఈ {{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|వ్యాసం}} వికీపీడియా [[వికీపీడియా:శైలి|నాణ్యతా ప్రమాణాలను]] అందుకోవడానికి '''[[Wikipedia:cleanup|శుద్ధి]] చేయాల్సి''' ఉంటుంది. {{#if:{{{2|{{{reason|}}}}}}
|నిర్దుష్టంగా సమస్య ఏమిటంటే: '''{{Terminate sentence|{{{2|{{{reason}}}}}}}}'''
}}
| talk = {{{talk|{{{talksection|}}}}}}
| fix = {{#if:{{{2|{{{reason|}}}}}}|
|No [[Template:Cleanup/doc|cleanup reason]] has been specified.
}} మీకు వీలైతే ఈ [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} {{{1|{{SUBJECTSPACE formatted}}}}} మెరుగుపరచడంలో ] సహాయం చేయండి.
| removalnotice = yes
| date = {{{date|}}}<!--
| cat = శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు
-->| all = శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు
| cat2 = Cleanup tagged articles with{{#if:{{{2|{{{reason|}}}}}}||out}} a reason field
}}
|{{mbox
| demospace = {{{demospace|}}}
| type = style
| text = వికీపీడియా నాణ్యతా ప్రమాణాలను అందుకోడానికి, ఈ {{{1|{{SUBJECTSPACE formatted}}}}}ని '''[[వికీపీడియా:శుద్ధి|శుద్ధి]] చేయవలసి ఉంది'''. {{#if:{{{2|{{{reason|}}}}}}
|నిర్దుష్టంగా సమస్య ఏమిటంటే: '''{{Terminate sentence|{{{2|{{{reason}}}}}}}}'''
|No [[Template:Cleanup/doc|cleanup reason]] has been specified.
}} Please help [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} improve this {{{1|{{SUBJECTSPACE formatted}}}}}] if you can{{#ifeq:{{SUBJECTSPACE}}|{{NAMESPACE}}
|; the [[{{TALKPAGENAME}}{{#if:{{{talksection|}}}|#{{{talksection}}}}}|talk page]] may contain suggestions.
|.
}}
}}
| demospace = {{{demospace|<noinclude>main</noinclude>}}}
}}{{Category handler
|page = {{SUBJECTPAGENAME}}
|nocat = {{{nocat|}}}
|category = {{DMC||||శుద్ధి చేయవలసిన వర్గాలు}}
|template = {{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|1}}|Template:Cleanup||{{DMC||||శుద్ధి చేయవలసిన మూసలు}}}}
|other = {{DMCA||||శుద్ధి చేయవలసిన ఇతర పేజీలు}}
}}
}}
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
55fhagdybztypaf1i6j6z7xl7djxv9a
మూస:Confusing
10
131313
4989643
3480118
2026-10-27T10:56:34Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకుis
4989643
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||$N=Confusing |date=__DATE__ |$B=
{{Ambox
| name = తికమక
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| type = style
| class = ambox-confusing
| small = {{{small| {{#ifeq:{{lc: {{{1|}}} }}|section|left}} }}}
| issue = ఈ {{{1|వ్యాసం}}} '''పాఠకులకు తికమక కలిగించే అవకాశం ఉందనిపిస్తోంది.'''. {{#if:{{{reason|}}}|ముఖ్యంగా, {{{reason}}}.}}
| fix = స్పష్టత ఇవ్వడంలో సాయపడండి; ఇందుకవసరమైన సూచనలు [[{{{2|{{TALKPAGENAME}}}}}|చర్చ పేజీలో]] ఉన్నాయేమో చూడండి.
| date = {{{date|}}}<!--
| cat = Wikipedia articles needing clarification
-->| all = All Wikipedia articles needing clarification
}}
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
1961ni92y7fe6ck6ihrw4l9eemrtj64
మూస:Lead missing
10
131386
4989647
4201790
2026-10-27T11:05:41Z
Chaduvari
97
వర్గం మార్పు, తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989647
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||$N=Lead missing |date=__DATE__ |$B=
<!--{{Lead missing}} begin-->{{Ambox
| name = Lead missing
| type = style
| class = ambox-lead_missing
| subst = <includeonly>{{subst:</includeonly><includeonly>substcheck}}</includeonly>
| issue = ఈ వ్యాసానికి '''ప్రవేశిక లేదు'''.
| fix = వ్యాస విషయాన్ని పరిచయం చేస్తూ వికీపీడియా శైలిలో ఒక ప్రవేశిక రాసి, ఈ వ్యాసాన్ని మెరుగుపరచడంలో తోడ్పడండి.
| date = {{{date|}}}<!--
| cat = Wikipedia introduction cleanup
-->| all = ప్రవేశిక లేని వ్యాసాలు
| all2 = Pages missing lead section
| cat3 = Articles covered by WikiProject Wikify
| all3 = All articles covered by WikiProject Wikify
}}<!--{{Lead missing}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
4wblzzna7a2nbckq2hbw8ntogzgirbf
4989707
4989647
2026-10-27T11:56:21Z
Chaduvari
97
WikiProject Wikify వర్గాలను తీసేసాను
4989707
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||$N=Lead missing |date=__DATE__ |$B=
<!--{{Lead missing}} begin-->{{Ambox
| name = Lead missing
| type = style
| class = ambox-lead_missing
| subst = <includeonly>{{subst:</includeonly><includeonly>substcheck}}</includeonly>
| issue = ఈ వ్యాసానికి '''ప్రవేశిక లేదు'''.
| fix = వ్యాస విషయాన్ని పరిచయం చేస్తూ వికీపీడియా శైలిలో ఒక ప్రవేశిక రాసి, ఈ వ్యాసాన్ని మెరుగుపరచడంలో తోడ్పడండి.
| date = {{{date|}}}<!--
| cat = Wikipedia introduction cleanup
-->| all = ప్రవేశిక లేని వ్యాసాలు
| all2 = శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు<!--
| cat3 = Articles covered by WikiProject Wikify
| all3 = All articles covered by WikiProject Wikify
-->}}<!--{{Lead missing}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
ielh9fkg53kz6roi0igufrc8xcpf6rd
మూస:Lead rewrite
10
131387
4989649
4201798
2026-10-27T11:07:47Z
Chaduvari
97
4989649
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||$N=Lead rewrite |date=__DATE__ |$B=
<!--{{Lead rewrite}} begin-->{{Ambox
| name = ప్రవేశిక తిరగరాయాలి
| subst = <includeonly>{{subst:</includeonly><includeonly>substcheck}}</includeonly>
| type = style
| class = ambox-lead_rewrite
| issue = ఈ వ్యాసపు '''[[Wikipedia:Manual of Style/Lead section|ప్రవేశికను]] తిరగరాయాల్సి ఉంది.''' {{#if:{{{reason|}}}|కారణం: '''{{{reason}}}'''.}}
| fix = ఈ అంశాన్ని దాని [[{{TALKPAGENAME}}|చర్చా పేజీలో]] చర్చించండి. [[Wikipedia:Layout guide|ఆకృతి మార్గసూచీ]] ప్రకారం, ఉండాల్సిన ఆవశ్యక అంశాలన్నీ ఈ ప్రవేశికలో ఉన్నాయని నిర్ధారించుకోండి.<!--
| cat = Wikipedia introduction cleanup
-->| all = ప్రవేశికను శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు
| cat2 = Articles covered by WikiProject Wikify
| all2 = All articles covered by WikiProject Wikify
| date = {{{date|}}}
}}<!--{{Lead rewrite}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! -->
</noinclude>
akks108a16kkxsvg5f50nm0erot4o32
మూస:Lead too long
10
131388
4989652
2069777
2026-10-27T11:09:09Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989652
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||$N=Lead too long |date=__DATE__ |$B=
<!--{{Lead too long}} begin-->{{Ambox
| name = ప్రవేశిక మరీ పెద్దది
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| type = style
| class = ambox-lead_too_long
| issue = ఈ వ్యాసపు నిడివితో పోలిస్తే దీని '''[[WP:LEAD|ప్రవేశిక]] పెద్దదిగా ఉంది.'''.
| fix = దీనిలోని కొంత భాగాన్ని వ్యాసపు ప్రధాన భాగంలోకి తరలించే వీలుందేమో చూడండి. మరింత సమాచారం కోసం [[Wikipedia:Layout guide|ఆకృతి మార్గసూచీ]], [[Wikipedia:Lead section guidelines|ప్రవేశిక మార్గసూచీ]] లను చూడండి.<!--
| cat = Wikipedia introduction cleanup
-->| all = ప్రవేశికను శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు
| cat2 = Articles covered by WikiProject Wikify
| all2 = All articles covered by WikiProject Wikify
| date = {{{date|}}}
}}<!--{{Lead too long}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! -->
</noinclude>
3marxi49kiq0jm3nd9gda4kkgvz7bnk
మూస:Lead too short
10
131389
4989645
3479071
2026-10-27T11:00:07Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989645
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||$N=Lead too short |date=__DATE__ |$B=
<!--{{Lead too short}} begin-->{{Ambox
| name = ప్రవేశిక మరీ చిన్నది
| subst = <includeonly>{{subst:</includeonly><includeonly>substcheck}}</includeonly>
| type = శైలి
| class = మార్చండి-లీడ్_చిన్నగా_ఉన్నది
| issue = ఈ వ్యాసంలోని కీలక విషయాలను '''[[Wikipedia:Manual of Style/Lead section|దీని ప్రవేశిక]] సముచితంగా [[Wikipedia:summary style|చూపిస్తున్నట్లు]] లేదు'''.
| fix = దీన్ని విస్తరించి, వ్యాసం లోని కీలక విషయాలన్నింటినీ [[Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Provide an accessible overview|స్థూలంగా ప్రతిబింబించేలా]] చూడండి.<!--
| cat = వికీపీడియాని శుభ్రం చేయడానికి పరిచయం
-->| all = శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు
| cat2 = వికీప్రాజెక్టు వికిఫై కు సంబంధించిన వ్యాసాలు
| all2 = వికీప్రాజెక్టు వికిఫై లోని అన్ని వ్యాసాలు
| date = {{{date|}}}
}}<!--{{Lead too short}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! -->
</noinclude>
57hcktx9s3u5wtiuo43xgsn0i5e0qq1
4989646
4989645
2026-10-27T11:02:05Z
Chaduvari
97
4989646
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||$N=Lead too short |date=__DATE__ |$B=
<!--{{Lead too short}} begin-->{{Ambox
| name = ప్రవేశిక మరీ చిన్నది
| subst = <includeonly>{{subst:</includeonly><includeonly>substcheck}}</includeonly>
| type = style
| class = మార్చండి-లీడ్_చిన్నగా_ఉన్నది
| issue = ఈ వ్యాసంలోని కీలక విషయాలను '''[[Wikipedia:Manual of Style/Lead section|దీని ప్రవేశిక]] సముచితంగా [[Wikipedia:summary style|చూపిస్తున్నట్లు]] లేదు'''.
| fix = దీన్ని విస్తరించి, వ్యాసం లోని కీలక విషయాలన్నింటినీ [[Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Provide an accessible overview|స్థూలంగా ప్రతిబింబించేలా]] చూడండి.<!--
| cat = వికీపీడియాని శుభ్రం చేయడానికి పరిచయం
-->| all = శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు
| cat2 = వికీప్రాజెక్టు వికిఫై కు సంబంధించిన వ్యాసాలు
| all2 = వికీప్రాజెక్టు వికిఫై లోని అన్ని వ్యాసాలు
| date = {{{date|}}}
}}<!--{{Lead too short}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! -->
</noinclude>
jm22bas4a1q8m1yk3d6tk9qrb5xm9f8
4989716
4989646
2026-10-27T11:58:31Z
Chaduvari
97
WikiProject Wikify వర్గాలను తీసేసాను
4989716
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||$N=Lead too short |date=__DATE__ |$B=
<!--{{Lead too short}} begin-->{{Ambox
| name = ప్రవేశిక మరీ చిన్నది
| subst = <includeonly>{{subst:</includeonly><includeonly>substcheck}}</includeonly>
| type = style
| class = మార్చండి-లీడ్_చిన్నగా_ఉన్నది
| issue = ఈ వ్యాసంలోని కీలక విషయాలను '''[[Wikipedia:Manual of Style/Lead section|దీని ప్రవేశిక]] సముచితంగా [[Wikipedia:summary style|చూపిస్తున్నట్లు]] లేదు'''.
| fix = దీన్ని విస్తరించి, వ్యాసం లోని కీలక విషయాలన్నింటినీ [[Wikipedia:Manual of Style/Lead section#Provide an accessible overview|స్థూలంగా ప్రతిబింబించేలా]] చూడండి.<!--
| cat = వికీపీడియాని శుభ్రం చేయడానికి పరిచయం
-->| all = శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు<!--
| cat2 = వికీప్రాజెక్టు వికిఫై కు సంబంధించిన వ్యాసాలు
| all2 = వికీప్రాజెక్టు వికిఫై లోని అన్ని వ్యాసాలు
-->| date = {{{date|}}}
}}<!--{{Lead too short}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! -->
</noinclude>
9tnqc5dmg1hm54pe38z9d4afz98tbps
మూస:One source
10
131408
4989571
4938327
2026-10-27T07:50:46Z
Chaduvari
97
4989571
wikitext
text/x-wiki
{{SAFESUBST:<noinclude />#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
{{Ambox
| name = One source
| type = content
| class = ambox-one_source
| image = [[File:Question book-new.svg|50x40px]]
| issue ={{{text|ఈ {{{1|వ్యాసం}}} '''పూర్తిగా గానీ, చాలావరకూ గానీ ఒకే ఒక్క మూలంపై ఆధారపడి ఉంది'''.}}}
| fix = [[వికీపీడియా:మూలాలు|మరిన్ని మూలాలను]] ఉదహరించి, [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} ఈ వ్యాసాన్ని మెరుగుపరచండి].{{#if:{{{find2|{{{unquoted|}}}}}}|<!--
--><br /><small>{{find sources mainspace|{{#if:{{{find|}}}|{{{find}}}|.}}|{{{find2|{{{unquoted|}}}}}}}}</small><!--
--> |{{#if:{{{find|}}}|{{#ifeq: {{{find|}}} |none ||<br /><small>{{find sources mainspace|{{{find}}} }}</small>}}|<br /><small>{{find sources mainspace}}</small>}}<!--
-->}}
| talk = {{{talk|#}}}
| date = {{{date|}}}<!--
| cat = Articles needing additional references
-->| all = All articles needing additional references
}}
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
mkaow3lffv3rf9o80azyydvy3v5bsv7
మూస:మౌలిక పరిశోధన
10
131409
4989554
2907610
2026-10-27T07:42:46Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989554
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||$N=Original research |date=__DATE__ |$B=
{{Ambox
| name = Original research
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| type = content
| class = ambox-Original_research
| small = {{{small|}}}
| issue = ఈ {{{part|{{{1|వ్యాసం }}} }}} ''' [[Wikipedia:No original research|మౌలిక పరిశోధన]] కలిగివుండవచ్చు'''.
| fix =దయచేసి దీనిలో ఇచ్చిన వివరాలను [[WP:Verifiability|ధృవీకరించటం]] ద్వారా, [[WP:INCITE|విషయ వరుసలోనే మూలాల వివరణ]] చేర్చడం ద్వారా [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} అభివృద్ధి చేయండి]. మౌలిక పరిశోధన మాత్రమే గల వాక్యాలు లేక భాగాలను తొలగించే అవకాశం ఉంది.
| talk = {{{discuss|}}}
| all = మౌలిక పరిశోధన కలిగివున్నాయని అనుమానమున్న వ్యాసాలు
| date = {{{date|}}}
}}
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
hakev60wq17mubzniin2d4xmv3j3tbn
మూస:Primary sources
10
131417
4989499
2703977
2026-10-27T05:17:01Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989499
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
{{Ambox
| name = {{{name|Primary sources}}}
| subst = <includeonly>{{{subst|{{subst:substcheck}}}}}</includeonly>
| type = content
| class = ambox-Primary_sources
| image = [[file:Question book-new.svg|50x40px]]
| sect = {{#ifeq:{{{BLP}}}|yes|జీవిత చరిత్ర వ్యాసం|{{{1|}}}}}
| talk = {{{talk|}}}
| issue = '''{{#ifeq:{{{BLP}}}|yes
|[[వికీపీడియా:జీవించి ఉన్నవారి చరిత్రలు|ప్రాథమిక స్థాయి మూలాల]]
|[[వికీపీడియా:మౌలిక పరిశోధన కూడదు|ప్రాథమిక స్థాయి మూలాల]]
}}పై మరీ ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంది'''.
| fix = ఈ {{#ifeq:{{{BLP}}}|yes|జీవిత చరిత్ర వ్యాసంలో|{{{1|}}}}} వ్యాసంలో [[వికీపీడియా:నమ్మదగ్గ మూలాలు|ద్వితీయ లేదా తృతీయ స్థాయి మూలాలను]] చేర్చి దీన్ని మెరుగు పరచండి. {{#ifeq:{{{BLP}}}|yes
|జీవించి ఉన్న వ్యక్తులకు సంబంధించిన సందేహాస్పద పాఠ్యానికి మూలాలు అసలే లేకపోయినా, లేదా సరైన మూలాలు లేకపోయినా దాన్ని '''తక్షణమే తీసివేయాలి''', మరీ ముఖ్యంగా అది అప్రతిష్ఠాకరంగా గానీ హానికరంగా గానీ ఉంటే.
}}
| removalnotice = yes<!--
| cat = Articles lacking reliable references
-->| date = {{{date|}}}
| all = All articles lacking reliable references
| cat2 = {{#ifeq:{{{BLP}}}|yes|BLP articles lacking sources}}
}}
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Categories go on the /doc subpage and interwikis go on Wikidata. -->
</noinclude>
8ues8qxf4u7furzr2f7vo87q7wq7vwi
మూస:Refimprove
10
131452
4989568
3479083
2026-10-27T07:50:06Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989568
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||$N=Refimprove |date=__DATE__ |$B=
{{ambox
| name = {{{name|Refimprove}}}
| subst = {{{subst|<includeonly>{{subst:</includeonly><includeonly>substcheck}}</includeonly>}}}
| small = {{{small|}}}
| type = content
| class = ambox-Refimprove
| image = [[File:Question book-new.svg|50x40px|alt=]]
| issue = This {{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|article}} '''needs additional citations for [[Wikipedia:Verifiability|verification]]'''.
| fix = Please help [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} improve this article] by [[Help:Introduction to referencing/1|adding citations to reliable sources]]. Unsourced material may be challenged and removed.
| talk = {{{talk|}}}
| date = {{{date|}}}<!--
| cat = Articles needing additional references
-->| all = All articles needing additional references
}}<!--{{refimprove}} end-->
}}<noinclude>
{{documentation}}<!-- Please add categories and interwikis to the /doc subpage, thanks -->
</noinclude>
6x9kgahnrmq4x1yssq3mzhddbnyih4e
మూస:Self-published
10
131455
4989502
3477915
2026-10-27T05:18:02Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989502
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
<!--{{Self-published}} begin-->{{Ambox
| name = Self-published
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| type = content
| class = ambox-self-published
| issue = ఈ {{{1|వ్యాసం}}} లో '''[[Wikipedia:Verifiability#Self-published sources|స్వీయ ప్రచురణలను]] అనుచితంగా గానీ, ఎక్కువగా గానీ చూపించారు'''. {{#if:{{{2|}}}|వివాదాస్పదంగా ఉన్న మూలం: {{{2}}}.}}
| fix = అనుచితంగా వాడిన విశ్వసనీయత లేని మూలాలను తొలగించి, ఈ వ్యాసాన్ని [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} మెరుగు పరచండి].
| date = {{{date|}}}<!--
| cat = Articles with self-published sources
-->| all = All articles with self-published sources
|removalnotice= yes
}}<!--{{Self-published}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
ktj0koysa8n92iw2nscdp4mi25h47c6
వాడుకరి:Pranayraj1985
2
132344
4989147
4984398
2026-10-26T12:46:35Z
Pranayraj1985
29393
/* విజ్ఞప్తుల పేజీలు */
4989147
wikitext
text/x-wiki
{{User:Kvr.lohith/Header9|pg=సభ్యుడు:Kvr.lohith/TASKBAR|title=<b>[[ప్రణయ్రాజ్ వంగరి|<font color="navy"> <big><big>ప్రణయ్రాజ్ వంగరి (వికీలో వ్యాసం)</big></big></font>]]</b>}}
{| style="background-color: <!-- #66FF66 -->#BFFF00; width: 100%; text-align: center;"
| [[Image:Nuvola filesystems folder home.png|40px]]<br />[[User:Pranayraj1985|సభ్యుడి పేజి]]
| [[Image:128px-Nuvola man icon.png|40px]]<br />[[User:Pranayraj1985/నా_గురించి|నా గురించి]]
| [[Image:Nuvola apps ksirc.png|40px]]<br />[[User Talk:Pranayraj1985|చర్చ]]
| [[Image:Nuvola apps kate.png|40px]]<br />[http://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Pranayraj1985&project=te.wikipedia.org&namespace=0&redirects=noredirects నేను సృష్టించిన పేజీలు]
| [[Image:Nuvola apps kcoloredit.png|40px]]<br />[https://te.wikipedia.org/wiki/%E0%B0%AA%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%A4%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B1%87%E0%B0%95:%E0%B0%AB%E0%B1%88%E0%B0%B3%E0%B1%8D%E0%B0%B2%E0%B0%9C%E0%B0%BE%E0%B0%AC%E0%B0%BF%E0%B0%A4%E0%B0%BE/Pranayraj1985 నేను చేర్చిన బొమ్మలు]
| [[Image:Nuvola apps kcoloredit.png|40px]]<br />
[https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:ListFiles/Pranayraj1985&ilshowall=1/Pranayraj1985 వికీ కామన్స్ లో నేను చేర్చిన బొమ్మలు]
| [[Image:Nuvola apps korganizer.svg|40px]]<br />[[Special:Contributions/Pranayraj1985|నా మార్పులు చేర్పులు]]
|}
</div>
</div>
</div>
[[File:Telugu Wikipedian Pranayraj.jpg|thumb|250px|నా వ్యక్తిగత చిత్రపటము]]
::నా పేరు [[ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]]. నాది [[యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా]], [[మోత్కూర్]] గ్రామం. నా విద్యాభ్యాసం మోత్కూర్ మరియూ [[భువనగిరి]]లో జరిగింది. [[హైదరాబాదు]]లోని '''[[తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం]]'''లో ''తెలుగులో ప్రపంచ నాటక సాహిత్య అనువాదాలు - ఒక పరిశీలన'' అనే అంశంపై ఎం.ఫిల్ (థియేటర్ ఆర్ట్స్) చేస్తున్నాను. ప్రస్తుతం [[హైదరాబాదు విశ్వవిద్యాలయము]] వారి [[థియేటర్ ఔట్రీచ్ యూనిట్ (టి.ఓ.యు)]]లో ప్రాజెక్ట్ అసిస్టెంట్ గా పనిచేస్తున్నాను.
== తెవికీలో చేరిక ==
::నా రీసెర్చ్ లో భాగంగా తెలుగు నాటకరంగం గురించిన వివరాలను తెలుసుకోవలసివుంటుంది. అంతకుముందే ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాతో పరిచయం ఉండడంవల్ల తెలుగు వికీపీడియాలో వెతికితే అనుకున్న సమాచారం లభించలేదు. అన్ని భాషల వికీపీడియల్లో కంటే తెలుగు వికీపీడియాలో తక్కువ సమాచారం ఉందని అర్థం అయ్యింది. ఎలాగైనా తెలుగు వికీపీడియాలో పూర్తి సమాచారం ఉండేలా కృషి చేయాలనిపించింది.
::2013, మార్చి 8న మహిళా దినోత్సవం రోజున థియేటర్ ఔట్రీచ్ యూనిట్ ఆఫీస్ లో వికీపీడియా అకాడమీలో భాగంగా నిర్వహించిన [[వికీపీడియా:సమావేశం/మార్చి 8, 2013 సమావేశం|వికీపీడియా సమావేశం]]లో పాల్గొని వికీపీడియా గురించిన సమగ్ర సమాచారాన్ని తెలుసుకున్నాను.
== తెవికీలో నా ప్రయాణం ==
* [[తెలుగు వికీపీడియా]] లో చేరిన తేదీ [[మార్చి 8]], [[2013]].
* 2014లో విజయవాడలో జరిగిన దశాబ్ది ఉత్సవాలకు ([https://te.wikipedia.org/wiki/వికీపీడియా:తెవికీ_దశాబ్ది_ఉత్సవాలు-Tewiki_10th_Anniversary|Tewiki 10th Anniversary]) ప్రధాన కార్యదర్శిగా విధులు నిర్వహించాను.
* 2015లో తిరుపతిలో జరిగిన 11వ వార్షికోత్సవంలో ([[వికీపీడియా:తెవికీ 11వ వార్షికోత్సవాలు - Tewiki 11th Anniversary Celebrations|Wiki 11th Anniversary]]) ప్రధాన కార్యదర్శిగా విధులు నిర్వహించాను
* 2016 జూన్ లో ఇటలీలో జరిగిన వికీమేనియా-2016లో తెలుగు వికీపీడియా తరపున పాల్గొన్నాను.
* 2016 ఆగస్టులో చండిఘడ్ లో జరిగిన వికీమీడియా ఇండియా కాన్ఫిరెన్స్ -2016లో తెలుగు వికీపీడియా తరపున పాల్గొన్నాను. పంజాబ్ ఎడిటథాన్ పోటీలో తెలుగు వికీపీడియా విజయం సాధించింది.
* 2016 నవంబరు 8న [[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల జాబితా|తెలుగు వికీపీడియా నిర్వాహకుడిగా]] బాధ్యతలు స్వీకరించాను.
* [[తెలుగు నాటకము]] రంగానికి సంబంధించిన నటీనటులు, రచయితలు ఇతర సాంకేతిక నిపుణుల గురించిన సమగ్ర సమాచారం అందించడం.
* [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/తెలుగు ప్రముఖులు]] ప్రాజెక్ట్ లో తెలుగు ప్రముఖులకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని పొందుపరచడం.
* తెలుగు వికీపీడియా గురించి ఇతరులకు తెలియజేసి, వారిని కూడా వికీపీడియన్స్ గా మార్చడం.
* 'వికీవత్సరం' అనే కాన్సెప్ట్ తో వరుసగా 365రోజులు - 365 వ్యాసాలు రాసి, ప్రపంచం మొత్తంలో ఈ ఘనత సాధించిన మొదటి వికీపీడియన్ గా రికార్డు సాధించాను. ఆ ఛాలెంజ్ ను అలాగే కొనసాగిస్తూ 2019 జూన్ 4న 1000 రోజులు - 1000 వ్యాసాలు, 2022 మార్చి 1న 2000 రోజులు - 3015 వ్యాసాలు, 2024 నవంబరు 24న 3000 రోజులు - 7,903 వ్యాసాలు పూర్తిచేశాను.
* 2023, జూలై 4న [[వికీపీడియా:అధికారులు|తెలుగు వికీపీడియా అధికారిగా]] బాధ్యతలు స్వీకరించాను.
{{సభ్యుల డబ్బా మూత|<big>ప్రాజెక్టు సభ్య పెట్టెలు</big>}}
{{User IND Citiz}}{{వికీపీడియా అధికారి}}{{వికీపీడియా నిర్వాహకుడు}}{{User Wikipedian For|year=2013|month=3|day=08}}{{మొలకల విస్తరణ ఋతువు 2020-ప్రాజెక్టు సభ్యులు}}{{సభ్యులు పరిశోధకుడు}}{{సభ్యుల-మార్పులు|241000}}{{User helper}}{{వికీ ఒక విశ్వసనీయ మూలం}}{{మూస:తెవికీ పహారా 1}}{{Userbox/Thank Button}}{{User humility|8250}}{{User edit percentage|241000}}{{ఆంగ్ల వికీ అనువాదకులు}}{{తెలుగు ప్రముఖులు-ప్రాజెక్టు సభ్యుడు}}{{మొలక వ్యాసాల విస్తరణ సభ్యులు}}{{తెలంగాణ ప్రాజెక్టు}}{{ప్రాజెక్టు టైగర్ రచనా పోటీలో సభ్యులు}}{{మూస:కామన్స్ వాడుకరి}}{{User Wikidata}}{{Userbox/100wikidays|active=true}} {{వ్యాసాల మహర్షి|month=09|year=2016|day=08}}{{లీలావతి కూతుళ్ళు-ప్రాజెక్టు సభ్యుడు}} {{తెలుగుసినిమా ప్రాజెక్టులో సభ్యులు}}{{అక్షరదోష నిర్మూలన దళ సభ్యుడు}} {{clear}}
{{సభ్యుల డబ్బా అడుగు}}
{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}
== వికీ ఛాలెంజ్ ==
వికీపీడియాలో చేరిక, సభ్యుల సహకారం, వికీ ఛాలెంజ్ మొదలైన వాటి గురించి [[వాడుకరి:Pranayraj1985/వికీ ఛాలెంజ్|ఈ పేజీలో]] చూడవచ్చు
'''వికీ ఛాలెంజ్ వ్యాసాలు (సంక్షిప్త జాబితా)'''
{| class="wikitable"
!క్రమసంఖ్య
!ప్రత్యేకత
!వ్యాసంపేరు
!తేది
|-
|1
|1వ వ్యాసం
|[[ప్రేమతో రా]]
|2016, సెప్టెంబరు 8
|-
|2
|100వ వ్యాసం
|[[పాప్కార్న్ థియేటర్]]
|2016, డిసెంబరు 16
|-
|3
|365వ వ్యాసం (వికీవత్సర వ్యాసం)
|[[తెలంగాణ సంస్కృతి]]
|2017, సెప్టెంబరు 7
|-
|4
|500వ వ్యాసం
|[[సండే సినిమా]]
|2018, జనవరి 20
|-
|5
|730వ వ్యాసం (2వ వికీవత్సర వ్యాసం)
|[[సప్తగుండాల జలపాతం]]
|2018, సెప్టెంబరు 7
|-
|6
|1000వ రోజు (1000వ వ్యాసం)
|[[శ్రీ రామలింగేశ్వరస్వామి దేవాలయం, మోత్కూర్|శ్రీ రామలింగేశ్వరస్వామి దేవాలయం]]
|2019, జూన్ 4
|-
|7
|1095వ వ్యాసం (3వ వికీవత్సర వ్యాసం)
|[[తెలంగాణ యువ నాటకోత్సవం - 5]]
|2019, సెప్టెంబరు 7
|-
|8
|1460వ వ్యాసం (4వ వికీవత్సర వ్యాసం)
|[[పద్మ పురస్కారం]]
|2020, సెప్టెంబరు 7
|-
|9
|1500వ వ్యాసం
|[[నిజాం మ్యూజియం]]
|2020, అక్టోబరు 17
|-
|9
|2,605వ వ్యాసం (5వ వికీవత్సర వ్యాసం)
|[[తెలంగాణ వంటకాలు]]
|2021, సెప్టెంబరు 7
|-
|10
|2000వ రోజు (3,015వ వ్యాసం)
|[[తెలంగాణ చరిత్ర]]
|2022, మార్చి 1
|-
|11
|3450వ వ్యాసం (6వ వికీవత్సర వ్యాసం)
|[[తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము - కీర్తి పురస్కారాలు (2019)|కీర్తి పురస్కారాలు (2019)]]
|2022, సెప్టెంబరు 7
|-
|12
|4455వ వ్యాసం (7వ వికీవత్సర వ్యాసం)
|[[వల్మిడి సీతారామచంద్రస్వామి దేవాలయం]]
|2023, సెప్టెంబరు 7
|-
|13
|7330వ వ్యాసం (8వ వికీవత్సర వ్యాసం)
|[[చంద్రదేవుడు]]
|2024, సెప్టెంబరు 7
|-
|14
|3000వ రోజు (7,903వ వ్యాసం)
|[[ఆండ్రూ గివెన్]]
|2024, నవంబరు 24
|-
|15
|3287వ రోజు (9వ వికీవత్సర వ్యాసం: 9921వ వ్యాసం)
|[[నరసింగ్ యాదవ్]]
|2025, సెప్టెంబరు 7
|-
|16
|3652వ రోజు (10వ వికీవత్సర వ్యాసం: 11,613వ వ్యాసం)
|[[సింఫొనీ]]
|2026, సెప్టెంబరు 7
|}
== ప్రాజెక్టులు - నా కృషి ==
{| class="wikitable"
!క్రమసంఖ్య
!ప్రాజెక్టు
!కృషి
|-
|1
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/లీలావతి కూతుళ్ళు|లీలావతి కూతుళ్ళు]]
(2013 - 2014)
|మహిళా వ్యాసాల సృష్టి, విస్తరణ
|-
|2
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/నోబెల్ బహుమతి అందుకున్న మహిళలు|నోబెల్ బహుమతి అందుకున్న మహిళలు]]
(2016 మార్చి 8)
|మహిళా వ్యాసాల సృష్టి, విస్తరణ
|-
|3
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణల్లోని పర్యాటక ప్రదేశాలు, చారిత్రక స్థలాలు ఎడిటథాన్|పర్యాటక ప్రదేశాలు, చారిత్రక స్థలాలు ఎడిటథాన్]]
(2016 అక్టోబరు 6 - 19)
|తెలంగాణలోని 10 పర్యాటక ప్రదేశాలు,
చారిత్రక స్థలాల వ్యాసాల సృష్టి
|-
|4
|[[:meta:100womenwikidays|100 వుమెన్ వికీడేస్]]
(2016 డిసెంబరు 15 - 2017)
|100 మహిళా వ్యాసాల సృష్టి
|-
|5
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/హైదరాబాద్ చారిత్రకాంశాలు|హైదరాబాద్ చారిత్రకాంశాలు]]
(2019 జనవరి)
|కొత్త వ్యాసాల సృష్టి
|-
|6
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వ్యాసాల అభివృద్ధి ఉద్యమం 2020 ఏప్రియల్|వ్యాసాల అభివృద్ధి ఉద్యమం]]
(2020 ఏప్రియల్ 1 - 30)
|గతంలో నేను సృష్టించిన 30 వ్యాసాల విస్తరణ
|-
|7
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/మొలకల విస్తరణ ఋతువు 2020|మొలకల విస్తరణ ఋతువు 2020]]
(జూన్ 1 - ఆగస్టు 31)
|254 మొలక వ్యాసాల విస్తరణ
|-
|8
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/భారతదేశ జిల్లాల పేజీల పునర్వ్యవస్థీకరణ|భారతదేశ జిల్లాల పేజీల పునర్వ్యవస్థీకరణ]]
(2020 అక్టోబరు)
|[[అస్సాం]] (33), [[త్రిపుర]] (8), [[నాగాలాండ్]] (12),
[[మణిపూర్]] (16), [[మిజోరం]] (11), [[మేఘాలయ]] (11), [[సిక్కిం]] (4) రాష్ట్రాలలోని జిల్లాల వ్యాసాల సృష్టి
|-
|9
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ/పట్టణ స్థానిక సంస్థలు పేజీలు సృష్టింపు|స్థానిక సంస్థలు పేజీలు సృష్టింపు]]
(2021 మార్చి - జూన్)
|తెలంగాణ పురపాలక సంఘాల కొత్త వ్యాసాల సృష్టి
|-
|10
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వికీపీడియా పేజస్ వాంటింగ్ ఫోటోస్ 2021|వికీపీడియా పేజస్ వాంటింగ్ ఫోటోస్ 2021]]
(జూలై 1 - ఆగస్టు 31)
| 47 వ్యాసాలలో ఫోటోల చేర్పు
|-
|11
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/తెలంగాణ రెవెన్యూ డివిజన్లు పేజీలు సృష్టింపు|తెలంగాణ రెవెన్యూ డివిజన్లు పేజీలు సృష్టింపు]]
(2022 జనవరి - డిసెంబరు)
|తెలంగాణ రెవెన్యూ డివిజన్ల కొత్త వ్యాసాల సృష్టి
|-
|12
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వికీపీడియా పేజస్ వాంటింగ్ ఫోటోస్ 2022|వికీపీడియా పేజస్ వాంటింగ్ ఫోటోస్ 2022]]
(జూలై 1 - అక్టోబరు 20)
|79 వ్యాసాలలో ఫోటోల చేర్పు
|-
|13
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/క్రికెట్ 2023|క్రికెట్ 2023]]
(అక్టోబరు 5 - నవంబరు 19)
|1050 కొత్త వ్యాసాల సృష్టి
|-
|14
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/స్త్రీవాదము - జానపదము 2024|స్త్రీవాదము - జానపదము 2024]]
(ఫిబ్రవరి 1 - మార్చి 31)
|13 కొత్త వ్యాసాల సృష్టి
|-
|15
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/ఎన్నికలు/ఎన్నికల సంబంధిత వ్యాసాల సృష్టింపు-2024|ఎన్నికల సంబంధిత వ్యాసాల సృష్టి-2024]]
(ఫిబ్రవరి 5 - మే 31)
|548 కొత్త వ్యాసాల సృష్టి
|-
|16
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/లక్ష వ్యాసాల దిశగా ప్రగతి|లక్ష వ్యాసాల దిశగా ప్రగతి]]
(2024 జూన్ 17 - సెప్టెంబరు 26)
|827 కొత్త వ్యాసాల సృష్టి
|-
|17
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/రాయలసీమ|రాయలసీమ]]
(2025 జనవరి 21 - 2025 మార్చి 31)
|169 కొత్త వ్యాసాల సృష్టి
|-
|18
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/యూజర్గ్రూపు-గూగుల్ ఎడిటథాన్-5|యూజర్గ్రూపు-గూగుల్ ఎడిటథాన్-5]]
(2026 జూలై 1 - 2026 జూలై 31)
|405 కొత్త వ్యాసాల సృష్టి
|-
|19
|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/సరిహద్దులు లేని వారసత్వం]]
(2026 ఆగస్టు 15 - 2026 ఆగస్టు 24)
|4 కొత్త వ్యాసాల సృష్టి
|}
=='''బహుమతులు'''==
{| class="wikitable"
|-
! బొమ్మ!! వివరం
|-
|[[File:Telugu-wiki-medal.JPG|100px]] || కళారంగం గురించి వికీపీడియాలో వ్యాసాలు చేర్చినందులకు కృతజ్ఞతాసూచకంగా అందుకోండి ఈ పతకం .--అర్జున (చర్చ) 10:47, 16 ఆగష్టు 2013 (UTC)
|-
|rowspan="2" halign="center" | [[దస్త్రం:Komarraju Lakshmana Rao Puraskaram 2013 prasamsa patakam.png|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 1; vertical-align: bottom; height: 1em;"|'''[[వికీపీడియా:కొమర్రాజు లక్ష్మణరావు వికీమీడియా పురస్కారం|కొమర్రాజు లక్ష్మణరావు వికీమీడియా పురస్కారం]] - ప్రశంసా పతకం (2013)'''
|-
|style="font-size: medium; padding: 1; border-top: 1px solid gray; vertical-align: center; " | ప్రణయ్రాజ్ గారూ, తెలుగు వికీమీడియా ప్రాజెక్టులలో నాటక రంగానికి చెందిన వ్యాసాల పై మీరు చేసిన కృషిని గుర్తిస్తూ , [[వికీపీడియా:కొమర్రాజు లక్ష్మణరావు వికీమీడియా పురస్కారం/2013/ఎంపిక మండలి ప్రశంసాపత్ర విజేతల వివరాలు|పురస్కారాల ఎంపిక మండలి]] తరఫున ఈ ప్రశంసా పతకాన్ని బహూకరిస్తున్నాను. మీ కృషి సర్వదా అభినందనీయం. మున్ముందు కూడా మీ కృషిని ఇలాగే కొనసాగిస్తారని ఆశిస్తున్నాం.
|-
|[[File:Appreciation Award for Tewiki Users.gif|100px]] || ఇటీవల వికీలో మీ కృషికి అభివందనల ప్రశంసా పతకం.......[[వాడుకరి:విశ్వనాధ్.బి.కె.|విశ్వనాధ్]] ([[వాడుకరి చర్చ:విశ్వనాధ్.బి.కె.|చర్చ]]) 07:24, 18 ఏప్రిల్ 2015 (UTC)
|-
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki conference India 2016 Memento.png|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''పంజాబ్ ఎడిటథాన్ విజయ పతకం'''
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | పంజాబ్ ఎడిటథాన్ లో తెలుగు వికీపీడియాను విజయం వైపు నడపడంలో మీ సమన్వయ, నిర్వహణ నైపుణ్యాన్ని వినియోగించినందుకు, స్వయంగా అనేక వ్యాసాలను సరిదిద్ది సహ సభ్యులను ఉత్సాహపరిచినందుకు మీకు ఓ విజయ పతకం.... పంజాబ్ ఎడిట్-అ-థాన్ నిర్వహణ సమన్వయకర్తలు తరఫున [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 14:50, 10 ఆగష్టు 2016 (UTC)
|-
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | [[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''తెవికీలో మీ కృషికి'''
|-
|style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | [[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్]] గారు తెవికీలో చేస్తున్న కృషిను అభినందిస్తూ చదువరి చదివిస్తున్న తార - [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small>
|-
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | [[File:Brilliant Idea Barnstar Hires.png|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''వికీవత్సరం ఐడియాకి ఓ పతకం'''
|-
| style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | [[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్]] గారు వంద వికీరోజులైనా, మరేదైనా ఎవరికో వచ్చిన ఆలోచన, దాన్ని ప్రయోగంలో పెట్టి చేసిన గట్టి ప్రయత్నం వల్లనే మనదాకా ప్రాచుర్యం పొందాయి. ఇవాళ మీరు తలపెట్టిన వికీవత్సరం ఆలోచన సాహసోపేతమే కాక వినూత్నం, ఇదీ అలానే ప్రపంచవ్యాప్తమై మిమ్మల్ని అనుసరించే ఎందరో వెంట నడవాలని ఆశిస్తూ మీకు ఈ వాట్ ఎన్ ఐడియా సర్జీ పతకం. --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 03:44, 25 డిసెంబరు 2016 (UTC)
|-
|rowspan="2" valign="middle" | [[File:100wikidays-unstoppable-barnstar.png|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''[[:meta:100wikidays|The Unstoppable #100wikidays Barnstar]]'''
|-
|style="vertical-align: middle; direction:ltr; border-top: 1px solid gray;" | Dear Pranayraj,<br/><br/>I acknowledge how modest barnstar is this compared to your incredible achievement of #365wikidays, which in the meanwhile you have extended to 500! A full year of unstoppable contributing is not only an amazing personal accomplishment but, more importantly, inspiration for the whole Telugu Wikipedia and priceless source of knowledge for its readers! It is a real knowledge revolution which a single man is doing for the benefit of humanity!<br/><br/>Respect and ... wait soon for a small surprise that already is flying your way! :))))) [[వాడుకరి:Spiritia|Spiritia]] ([[వాడుకరి చర్చ:Spiritia|చర్చ]]) 10:14, 9 సెప్టెంబరు 2017 (UTC)
|-
|rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Writers Barnstar Hires.png|100px]]|[[File:Writer's barnstar.png|100px]]}}
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''The Writer's Barnstar'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | రోజుకో వ్యాసం చొప్పున అసంఖ్యాకంగా రాస్తూ, రాసిన వ్యాసాలను ఆలస్యం చెయ్యకుండా మీరే విస్తరింపజేస్తున్నందుకు ధన్యవాదాలు. అభినందనలతో __[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 14:41, 5 డిసెంబరు 2019 (UTC)
|-
|rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Stub Barnstar 2019.png|100px]]|[[File:Stub Barnstar 2019.png|100px]]}}
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''మొలకల విస్తరణ ఋతువు 2020 ప్రాజెక్టు'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | మొలకల విస్తరణ ఋతువు ప్రాజెక్టులో భాగంగా మీరు చేసిన కృషికి గుర్తింపుగా ఈ పతకాన్ని స్వీకరించండి - స్వరలాసిక
|-
|rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Noun discuss 3764702.svg|100px]]|[[File:Noun discuss 3764702.svg|100px]]}}
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''చర్చలలో చురుకైనవారు'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | @[[User:Pranayraj1985|Pranayraj1985]] గారు, 2021 లో వ్యాస, వికీపీడియా పేరుబరుల చర్చాపేజీలలో చురుకుగా పాల్గొన్నందులకు అభివందనాలు. గుర్తింపుగా ఈ పతకాన్ని స్వీకరించండి. [[వికీపీడియా:2021 సమీక్ష/active talk pages of article, wikipedia namespaces-participants|మరిన్ని వివరాలు]] చూడండి. వికీపీడియా అభివృద్ధికి సామరస్యపూర్వక చర్చలు కీలకం. మీరు మరింత క్రియాశీలంగా చర్చలలో పాల్గొంటారని ఆశిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 07:00, 23 మార్చి 2022 (UTC)
|-
|rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Barnstar of Reversion Hires.png|120px]]|[[File:Barnstar of Reversion Hires.png|100px]]}}
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''దుశ్చర్యల నిరోధక బార్న్స్టార్'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | అజ్ఞాతలు చేస్తున్న దుశ్చర్యలపై నిఘా పెట్టి తక్షణ చర్యలు తీసుకుంటున్నందుకు గాను ధన్యవాదాలతో - [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:18, 19 నవంబరు 2023 (UTC)
|-
|rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Cricket Barnstar.png|100px]]|[[File:Cricket Barnstar.png|100px]]}}
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''క్రికెట్ బార్న్స్టార్ '''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/క్రికెట్ 2023|క్రికెట్ 2023 ప్రాజెక్టు]]లో కృషి చేసి ప్రాజెక్టు విజయంలో పాలుపంచుకున్నందుకు అభినందనలతో__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 14:08, 21 నవంబరు 2023 (UTC)
|-
| style="vertical-align: middle;" |
| style="vertical-align: middle;" |
|-
|rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | [[File:Special Barnstar Hires.png|100px]]
|style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" |
'''The Special Barnstar'''
|-
|style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | పదేళ్ళ పాటు, నిరంతరంగా నిరంతరాయంగా, ప్రతీరోజూ కనీసం ఒక్క వ్యాసమైనా రాసిన మీకు తెలుగు వికీపీడియాలో సాటి రాగలవారు లేరు. యావత్తు వికీపీడియా ప్రపంచం లోనే మీకు సరిజోడు లేరు. బార్న్స్టారుల్లో మీ ఘనతను ప్రదర్శించే స్టారు లేదు. అందుకే ఈ స్పెషల్ స్టార్! ఇలా కొత్త రికార్డులు రాసేవాడికి, కొత్త ఎత్తులను ఎక్కేవాడికి తోడెవరూ ఉండరు. ఒంటరిగా సాగాల్సిందే. అభినందించడానికి మాత్రం మేమున్నాం. ఈ పదేళ్ళ ఘనతకు మనసారా అభినందనలు, హోరున చప్పట్లు. మరో పదేళ్ళపాటు మరింత ఉధృతంగా సాగే ఉత్సాహం సదా మీతో ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను. 2036 సెప్టెంబరు 7 మీకోసం చూస్తోంది. అక్కడే మేమూ మీకోసం చూస్తూంటాం, ఇరవై యేళ్ళ బార్న్స్టారుతో. [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 04:32, 7 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
|}
== నేను సృష్టించిన ఇతర వాడుకరి ఖాతాలు ==
# [[వాడుకరి:Pranayraj-NTRT|Pranayraj-NTRT]]: ఎన్.టి.ఆర్. ట్రస్ట్ వారి ప్రాజెక్టులో భాగంగా ఎన్.టి.ఆర్. గారి సినిమాల జాబితా, ఎన్.టి.ఆర్. గారి సినిమా వ్యాసాల విస్తరణ కోసం ఈ ఖాతా సృష్టించబడింది. ప్రస్తుతం ఈ ఖాతా చేతనంగా లేదు.
# [[వాడుకరి:Pranayraj (Wikimedian in Residence)|Pranayraj (Wikimedian in Residence)]]: మీడియన్ ఇన్ రెసిడెన్స్ ప్రాజెక్టులో భాగంగా వికీ కామన్స్ లో ఫోటోలను అప్లోడ్ చేయడం కోసం ఈ ఖాతా సృష్టించబడింది.
== విజ్ఞప్తుల పేజీలు ==
# నిర్వాహకుడు: [[వికీపీడియా:నిర్వాహక హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/Pranayraj1985|నిర్వాహక హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి]]
# అధికారి: [[వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్|అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి]], [[వికీపీడియా:అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి/ప్రణయ్రాజ్-2|అధికార హోదా కొరకు విజ్ఞప్తి-2]]
== వికీపీడియా:సేవా పురస్కార ప్థాయి ==
{{bureaucrat topicon}}{{Administrator topicon}}{{అనువాదం topicon}}{{HotCat topicon}}{{అక్షరదోష నిర్మూలన topicon}}{{శుద్ధిదళం topicon}}{{Growth topicon}}{{ఋతువు 2020 topicon}}{{Master Editor IV topicon}}
{{Service award progress|year=2013|month=03|day=08|edits=230228}}
[[వర్గం:హైదరాబాదులోని వికీపీడియనులు]]
[[వర్గం:తెలుగు ప్రముఖులు ప్రాజెక్టు సభ్యులు]]
[[వర్గం:తెలుగు భాషాభిమానులు]]
[[వర్గం:అక్షరదోష నిర్మూలన దళ సభ్యులు]]
[[వర్గం:మొలక వ్యాసాల విస్తరణ సభ్యులు]]
[[వర్గం:తెలంగాణ ప్రాజెక్టు సభ్యులు]]
[[వర్గం:యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా వికీపీడియనులు]]
[[వర్గం:తెలంగాణ వికీపీడియనులు]]
[[వర్గం:కళల పట్ల ఆసక్తి గల వికీపీడియనులు]]
[[వర్గం:తెలుగు సమాచారం అందుబాటులోకికి కృషి చేసే వాడుకరులు]]
[[వర్గం:తెలుగు వికీపీడియాలో వ్యాసం ఉన్న వికిపీడియనులు]]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వాహకులు]]
[[వర్గం:ఇటీవలి మార్పులను తనిఖీ చేసే వికీపీడియనులు]]
4wxnj9lw7e6ftmluvjvco0mv9m12kvu
దురదగుంట తీగ
0
134417
4989288
4810836
2026-10-27T00:20:43Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989288
wikitext
text/x-wiki
{{taxobox
|name = దురదగుంట తీగ
|image = Tragia-involucrata-from-Koovery.jpg
|regnum = [[ప్లాంటే]]
|unranked_divisio = [[పుష్పించే మొక్కలు]]
|unranked_classis = [[యుడికాట్స్]]
|unranked_ordo = [[రోసిడ్స్]]
|ordo = [[Malpighiales]]
|familia = [[యుఫోర్బియేసి]]
|genus = ''[[ట్రాజియా]]''
|species = '''''టి. ఇన్వొల్యుక్రేటా'''''
|binomial = ''ట్రాజియా ఇన్వొల్యుక్రేటా''
|binomial_authority = [[కరోలస్ లిన్నేయస్|లి.]]
|}}
'''దురదగుంట తీగ''' [[వృక్ష శాస్త్రీయ నామం]] Tragia involucrata. దీనిని చినుగంట తీగ అని కూడా అంటారు. (సంస్కృతం : దుస్పర్శః, దురాల్భా, అనంత,యవశ)హింది : బర్ హన్తా, ఆంగ్లం : ఇండియన్ స్టింగింగ్ నేటిల్:మలయాళం : (కొడుదూవ,కొడిదూవ, చొరియణం). ఇది వృక్ష శాస్త్రములోని యుఫోర్బిఎసే కుటుంబమునకు చెందినది. ఈ మొక్కను ఆయుర్వేద, సిద్ధ వైద్య విధానాలలో విరివిగా ఉపయోగిస్తారు.
==వ్యాప్తి==
భారతదేశమంతటా పెరిగే తీగ. దీనిని తేలుకొండి చెట్టు లేదా తేలుకొండి మొక్క అని కూడా అంటారు.
==మొక్క వర్ణన==
నిత్యము ఆకుపచ్చగానే ఉండే ప్రాకెతీగ. దీనికి సన్నని గుచ్చుకొనే ముళ్ళు ఉంటాయి. దీని తీగ కాండం మెత్తగా ఉంటుంది. చెట్లకొమ్మల్ని చుట్టుకొంటూ ప్రాకుతుంది. ఆకులు సాధారణ ఆకృతిలోనే ఉంటాయి. తీగకు ఒకదానిపైన మరొకటి ఉంటాయి. ఆకు తొడిమ కుదురు మరొకవైపున పూవులు ఉంటాయి. ఇందులో మగపూవులతో బాటు, ఆడపూవు ఉంటుంది. అదే కాయగా మారుతుంది. కాయ మూడు భాగాలుగా ఉంటుంది. అదే గింజలుగా తయారవుతాయి. అవి గుండ్రంగా నున్నగా ఉంటాయి.
==ఔషధ ఉపయోగాలు==
వేర్లు,చేదు, కారం రుచి కలిగి చలవను చేస్తాయి. మూత్రాన్ని సాఫీగా జారీ చేస్తాయి. చెమటపట్టిస్తాయి. తరచుగా వచ్చే రోగాలకు మంచి ఔషధము. రక్తశుద్ధి, దురదతో చర్మము పెట్లట, సుఖవ్యాధులు, రక్తపుమొలలో, మధుమేహము, గ్రహణి, రక్తదోషము, అజీర్తి, వాంతులు, తలదిమ్ము, పిత్త రోగాలపై మంచి ఔషధము. ఆకులు తలనొప్పులకు పనిచేస్తాయి.
==ఉపయోగపడు భాగాలు==
వేర్లు, ఆకులు
==ఇవి కూడా చూడండి==
* "Tragia". Integrated Taxonomic Information System. Retrieved 31 March 2010.
==బయటి లింకులు==
{{wiktionary}}
* [http://ayurvedicmedicinalplants.com/index.php?option=com_zoom&Itemid=26&page=view&catid=20&key=14 Ayurvedic medicinal plants]{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[https://web.archive.org/web/20120825103723/http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?3618,3689 Jepson Manual Treatment]
*[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=TRAGI USDA Plants Profile]{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
== చిత్ర మాలిక ==
<gallery>
File:ചൊറിയണം.JPG
File:Urtica parviflora(10).jpg
File:Tragia involucrata.JPG
</gallery>
[[వర్గం:వృక్షశాస్త్రం]]
[[వర్గం:ఔషధ మొక్కలు]]
[[వర్గం:యుఫోర్బియేసి]]
gds52mkowk7yzzysg1z5gbw6p2uok10
మూస:Update after
10
138026
4989656
3480014
2026-10-27T11:28:14Z
Chaduvari
97
వర్గాల సవరణ, తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989656
wikitext
text/x-wiki
<noinclude><!--
##### param 1 is the year
##### param 2 is the month number
##### param 3 is the day of the month
##### optional param 4 is the category
##### optional named parameter reason= is ignored (used as a hidden comment to future editors)
--></noinclude>{{#ifexpr: {{JULIANDAY| {{CURRENTYEAR}} | {{CURRENTMONTH}} | {{CURRENTDAY}} }} >=
{{JULIANDAY| {{{1|{{CURRENTYEAR}}}}} | {{{2|{{CURRENTMONTH}}}}} | {{{3|{{CURRENTDAY}}}}} + {{{delay|0}}} }}
|{{Fix
|link = Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers#Precise language
|text = dated info
|cat = {{#if:{{{1|}}}|{{#if:{{{2|}}}|{{DMCA||||కాలదోషం పట్టిన వాక్యాలు గల వ్యాసాలు}}|{{DMCA||||కాలదోషం పట్టిన వాక్యాలు గల వ్యాసాలు}}}}|{{DMCA||||కాలదోషం పట్టిన వాక్యాలు గల వ్యాసాలు}}}}{{#if:{{{4|}}}|[[వర్గం:{{{4}}}]]}}
|title = ఈ ట్యాగు పక్కనే ఉన్న పాఠ్యానికి కాలదోషం పట్టింది.}}
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Add categories and inter-wikis to the /doc subpage, please, not here! -->
</noinclude>
189a9st7azgey72nohr99qlniw2b0x6
మూస:Cleanup-rewrite
10
138300
4989637
3479528
2026-10-27T10:47:28Z
Chaduvari
97
దారిమార్పుగా చేసాను
4989637
wikitext
text/x-wiki
#దారిమార్పు [[మూస:Cleanup rewrite]]
8c7ezey06a2mw5zm7lkdj0d6n6l48xt
మూస:Cite check
10
138302
4989492
961712
2026-10-27T05:15:24Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989492
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||$N=Cite check |date=__DATE__ |$B=
<!--{{Cite check}} begin-->{{Ambox
| name = Cite check
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| type = content
| image = [[File:Text document with red question mark.svg|50x40px]]
| issue = This {{{1|article}}} '''may contain inappropriate or misinterpreted [[WP:CITE|citations]] that do not [[WP:V|verify]] the text'''.
| fix = Please help [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} improve this article] by checking for inaccuracies. ([[Help:Editing|help]], [[{{#if:{{{talk|}}}|{{TALKPAGENAME}}#{{{talk}}}|{{TALKPAGENAME}}}}|talk]], [[Wikipedia:WikiProject Fact and Reference Check|get involved!]])<!--
| cat = Articles lacking reliable references
-->| date = {{{date|}}}
| all = All articles lacking reliable references
}}<!--{{Cite check}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! -->
</noinclude>
5f5m6njy2ybmx20tigtg4ai1phzss5r
4989514
4989492
2026-10-27T05:39:09Z
Chaduvari
97
అనుజ్వాదం
4989514
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||$N=Cite check |date=__DATE__ |$B=
<!--{{Cite check}} begin-->{{Ambox
| name = Cite check
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| type = content
| image = [[File:Text document with red question mark.svg|50x40px]]
| issue = ఈ {{{1|వ్యాసంలో}}} '''అనుచితమైన లేదా తప్పు భాష్యం చెబుతున్న [[WP:CITE|ఉల్లేఖనలు]] ఉండవచ్చు. అవి పాఠ్యాన్ని [[WP:V|నిర్థారించడం లేదు]]'''.
| fix = కచ్చితత్వం కోసం పరిశీలించి, ఈ వ్యాసాన్ని [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} మెరుగుపరచడంలో తోడ్పడండి].<!--
| cat = Articles lacking reliable references
-->| date = {{{date|}}}
| all = All articles lacking reliable references
}}<!--{{Cite check}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! -->
</noinclude>
jocren46n1138eip9gmeqrfbyi0x5nr
మూస:Verify credibility
10
138314
4989527
961797
2026-10-27T06:52:09Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989527
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||$N=Verify credibility |date=__DATE__ |$B=
<!--{{Verify credibility}} begin-->{{Fix
| subst = <includeonly>{{subst:</includeonly><includeonly>substcheck}}</includeonly>
| name = {{{name|Verify credibility}}}
| link = Wikipedia:Identifying reliable sources
| title = The material near this tag may rely on an unreliable source.
| text = unreliable source{{#ifeq:{{{failed}}}|y||?}}
| date = {{{date|}}}
| cat = [[Category:All articles lacking reliable references]]<!--
| cat-date = Category:Articles lacking reliable references
-->}}<!--{{Verify credibility}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! -->
</noinclude>
sfffw1qvhej8fymq6y3f4nsdx53w5vd
మూస:When
10
138334
4989655
4986401
2026-10-27T11:24:25Z
Chaduvari
97
4989655
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||$N=When |date=__DATE__ |$B=
<!--{{When}} begin-->{{Fix
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| link = Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers#Chronological items
| text = ఎప్పుడు?
| title = The time period mentioned near this tag is ambiguous.
| date = {{{date|}}}<!--
| cat-date = Category:కాలం స్పష్టపరచవలసిన వ్యాసాలు
-->|all = వర్గం:కాలం స్పష్టపరచవలసిన వ్యాసాలు
}}<!--{{When}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
78dko1pnk9j47iyqf3a70tb9m1c2zli
ట్రిలియను
0
140566
4989140
4896739
2026-10-26T12:32:59Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989140
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox number
| number = 1000000000000
| cardinal = ఒక ట్రిలియన్ ([[దీర్ఘ మరియు స్వల్ప సంఖ్యా ప్రమాణాలు|స్వల్ప ప్రమాణం]])<br/>ఒక బిలియన్ ([[దీర్ఘ మరియు స్వల్ప సంఖ్యా ప్రమాణాలు|దీర్ఘ ప్రమాణం]])<br/>వెయ్యి బిలియన్లు<br/>పది లక్షల మిలియన్లు<ref>{{cite web|title=One million million|url=https://www.vocabulary.com/dictionary/one%20million%20million|publisher=Vocabulary.com|access-date=15 October 2025}}</ref>
| ordinal = ట్రిలియన్వది (స్వల్ప ప్రమాణం)<br/>బిలియన్వది (దీర్ఘ ప్రమాణం)
| factorization = {{hlist|2<sup>12</sup>|5<sup>12</sup>}}
| divisor = మొత్తం 169 భాజకాలు
| Greek prefix = [[టెరా-]]
| roman = M̅̅̅ (మూడు గీతలతో M)
| base 36 = yes
| lang1 = [[హిందూ-అరబిక్ అంకెల వ్యవస్థ|అరబిక్]]
| lang1 symbol = <span style="font-size:150%;">١٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠</span>
| lang2 = [[బెంగాలీ భాష|బెంగాలీ]]
| lang2 symbol = <span style="font-size:150%;">১০০০০০০০০০০০০</span>
| lang3 = [[చైనీస్ సంఖ్యలు|చైనీస్]]
| lang3 symbol = 万亿 (ప్రామాణికం), 兆 (మైరియడ్ ప్రమాణం)
| lang4 = [[దేవనాగరి]]
| lang4 symbol = <span style="font-size:150%;">१००००००००००००</span>
| lang5 = [[జపనీస్ సంఖ్యలు|జపనీస్]]
| lang5 symbol = 兆
| lang6 = [[ఖ్మేర్ అంకెలు|ఖ్మేర్]]
| lang6 symbol = ១០០០០០០០០០٠០០ (ពាន់ពាន់លាន)
| lang7 = [[కొరియన్ సంఖ్యలు|కొరియన్]]
| lang7 symbol = 조
| lang8 = [[తమిళ అంకెలు|తమిళం]]
| lang8 symbol = ௲௲௲௲, க௦௦௦௦௦௦௦௦௦௦௦௦
| lang9 = [[థాయ్ అంకెలు|థాయ్]]
| lang9 symbol = ๑๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐๐ (หนึ่งล้านล้าน)
}}
'''1,000,000,000,000''' (స్వల్ప సంఖ్యా ప్రమాణంలో '''ఒక ట్రిలియన్'''; దీర్ఘ సంఖ్యా ప్రమాణంలో '''ఒక బిలియన్'''; వెయ్యి [[బిలియన్]]లు; పది లక్షల [[మిలియన్]]లు) అనేది [[సహజ సంఖ్య]]. ఇది 999,999,999,999 తరువాత వచ్చి 1,000,000,000,001 కు ముందు ఉంటుంది. [[భారతీయ సంఖ్యా వ్యవస్థ]]లో దీనిని '''10 ఖరబ్''', '''1000 అరబ్''' లేదా '''1 లక్ష కోట్లు''' అని పిలుస్తారు.
== పదోత్పత్తి ==
'''ట్రిలియన్''' (''trillion'') అనే పదం 1680లలో ఏర్పడింది. ఇది ఫ్రెంచ్ భాషలోని ''trillion'', ఇటాలియన్ భాషలోని ''trilione'' పదాల నుండి వచ్చింది. ఈ పదం ''tri-'' ("మూడు"), ''million'' ("వెయ్యి వేలలు") అనే పదాల కలయికతో ఏర్పడింది.<ref>{{Cite web|title=【NEC】SX-4|url=https://museum.ipsj.or.jp/en/computer/super/0018.html|access-date=2025-08-25|website=IPSJ Computer Museum|publisher=Information Processing Society of Japan}}</ref>
మొదటగా [[బ్రిటిష్ ఇంగ్లీషు]]లో "ట్రిలియన్" అనే పదం ''మిలియన్ మిలియన్ మిలియన్లు'' (10<sup>18</sup>) అనే అర్థంలో వాడబడేది. అదే సమయంలో "బిలియన్" అనే పదం ''మిలియన్ మిలియన్లు'' (10<sup>12</sup>) అనే అర్థాన్ని సూచించేది, ఇది ప్రస్తుతం [[అమెరికన్ ఇంగ్లీషు]]లో ట్రిలియన్కు సమానం. అయితే నేటి కాలంలో చాలా మంది "ట్రిలియన్" అనే పదాన్ని వెయ్యి బిలియన్లు (1,000,000,000,000) అనే అర్థంలో ఉపయోగిస్తున్నారు.<ref>{{cite web|title=Trillion - Etymology, Origin & Meaning|url=https://www.etymonline.com/word/trillion|access-date=2026-05-02|website=etymonline|language=en-US}}</ref>
ట్రిలియన్ను సాధారణంగా '''T''', '''t''' లేదా '''tn''' అని సంక్షిప్తీకరిస్తారు. అరుదుగా '''tril''', '''trill''', '''tln''',, '''trn''' వంటి రూపాలు కూడా ఉపయోగించబడతాయి.<ref>{{cite web|title=Abbreviation for Trillion - Writing Explained|url=https://writingexplained.org/english-abbreviations/trillion#:~:text=The%20most%20common%20of%20which%20are%2C%20*%20T.%20*%20tn.|access-date=2026-05-02|website=Writing Explained|language=en-US}}</ref><ref>{{cite web|title=Millions, Billions, and Other Large Numbers|url=https://www.antidote.info/en/blog/reports/millions-billions-and-other-large-numbers|access-date=2026-05-02|website=Antidote's Blog|language=en-US}}</ref>
== లక్షణాలు ==
1,000,000,000,000 ను [[శాస్త్రీయ సంజ్ఞానం]]లో '''1 × 10<sup>12</sup>''' లేదా '''10<sup>12</sup>''' రూపంలో వ్రాస్తారు. [[E సంజ్ఞానం]]లో దీనిని '''1E+12''' లేదా '''1E12''' అని సూచిస్తారు.
ఈ సంఖ్య ఒక:
* [[పరిపూర్ణ ఘాత సంఖ్య]] (Perfect power)
* [[హర్షద్ సంఖ్య]]
* [[వర్గ సంఖ్యలు|వర్గ సంఖ్య]] (1,000,000<sup>2</sup>)
* [[ఘన సంఖ్య]] (10,000<sup>3</sup>)
* [[నాల్గవ ఘాత సంఖ్య]] (1,000<sup>4</sup>)
* [[ఆరవ ఘాత సంఖ్య]] (100<sup>6</sup>)
అదేవిధంగా ఇది:
* [[సరి సంఖ్య]]
* [[సమ్మిశ్ర సంఖ్య]]
* [[అధిక సంఖ్య]] (Abundant number)
* [[పాలైట్ సంఖ్య]]
* [[ప్రాక్టికల్ సంఖ్య]]
* [[ఫ్రూగల్ సంఖ్య]]
* [[రెగ్యులర్ సంఖ్య]]
కూడా అవుతుంది.
ఈ సంఖ్య యొక్క ప్రధాన ఘాత విభజన:
:<math>1,000,000,000,000 = 2^{12} \times 5^{12}</math>
కాబట్టి దీనికి మొత్తం '''169 భాజకాలు''' (Divisors) ఉంటాయి. వీటిలో 156 సరి భాజకాలు, 13 బేసి భాజకాలు ఉన్నాయి. వీటి [[జ్యామితీయ సగటు]] 1,000,000 అవుతుంది. ఈ సంఖ్య యొక్క అన్ని భాజకాల మొత్తం:2,499,694,822,171
అందువల్ల దీని [[అలిక్వాట్ మొత్తం]]:1,499,694,822,171
దీని [[అధికత]] (Abundance):499,694,822,171 అవుతుంది.
1,000,000,000,000 యొక్క [[యూలర్ టోటియెంట్ ఫంక్షన్]] విలువ: 400,000,000,000
దాని [[కోటోటియెంట్]] విలువ: 600,000,000,000 అవుతుంది.
1,000,000,000,000 కంటే చిన్నవైన ధనాత్మక [[అభాజ్య సంఖ్య]]ల సంఖ్య: 37,607,912,018<ref name="A006880">{{Cite OEIS|A006880|Number of primes less than 10^n}}</ref>
1,000,000,000,000 యొక్క ప్రాథమిక గణిత క్రియల పట్టిక క్రింద ఇవ్వబడింది:
{| class="wikitable" style="margin:1em auto; text-align:center; background:white"
! style="width:4%;" |
! style="width:24%;" |[[గుణకారం]]<br /><math>\scriptstyle{1,000,000,000,000 \times x}</math>
! style="width:24%;" |[[భాగహారం]]<br /><math>\scriptstyle{1,000,000,000,000 \div x}</math>
! style="width:24%;" |[[ఘాతాంకం]]<br /><math>\scriptstyle{(1,000,000,000,000)^x}</math>
! style="width:24%;" |[[nవ మూలం]]<br /><math>\scriptstyle{\sqrt[x]{1,000,000,000,000}}</math>
|-
|2
|2,000,000,000,000
|500,000,000,000
|10<sup>24</sup>
|1,000,000
|-
|3
|3,000,000,000,000
|333,333,333,333.{{overline|3}}
|10<sup>36</sup>
|10,000
|-
|4
|4,000,000,000,000
|250,000,000,000
|10<sup>48</sup>
|1,000
|-
|5
|5,000,000,000,000
|200,000,000,000
|10<sup>60</sup>
|≈251.188643151
|-
|6
|6,000,000,000,000
|166,666,666,666.{{overline|6}}
|10<sup>72</sup>
|100
|-
|7
|7,000,000,000,000
|142,857,142,857.{{overline|142857}}
|10<sup>84</sup>
|≈51.7947467923
|-
|8
|8,000,000,000,000
|125,000,000,000
|10<sup>96</sup>
|≈31.6227766017
|-
|9
|9,000,000,000,000
|111,111,111,111.{{overline|1}}
|10<sup>108</sup>
|≈21.5443469003
|-
|10
|[[10,000,000,000,000]]
|[[100,000,000,000]]
|10<sup>120</sup>
|≈15.8489319246
|}
శాస్త్రీయ వినియోగం
[[భౌతిక పరిమాణాలు|భౌతిక పరిమాణాల]] కొలతలలో, [[మెట్రిక్ ఉపసర్గ]] '''టెరా-''' (చిహ్నం: '''T''') అనేది మూల ప్రమాణం కంటే 1,000,000,000,000 (10<sup>12</sup>) రెట్లు ఎక్కువ పరిమాణాన్ని సూచిస్తుంది.
ఉదాహరణకు:
* 10<sup>12</sup> [[బిట్|బిట్ల]] డేటాను '''టెరాబిట్''' (Terabit) అంటారు.
* 10<sup>12</sup> [[జూల్|జౌళ్ల]] శక్తిని '''టెరాజౌల్''' (Terajoule) అంటారు.
* 10<sup>12</sup> [[వాట్|వాట్ల]] విద్యుత్ శక్తిని '''టెరావాట్''' (Terawatt) అంటారు.
10<sup>12</sup> [[ఫ్లోటింగ్ పాయింట్ ఆపరేషన్లు ప్రతి సెకనుకు]] (FLOPS) గణన సామర్థ్యాన్ని '''[[టెరాస్కేల్ కంప్యూటింగ్]]''' (Terascale computing) అని పిలుస్తారు.<ref>{{Cite web|title=【NEC】SX-4|url=https://museum.ipsj.or.jp/en/computer/super/0018.html|access-date=2025-08-25|website=IPSJ Computer Museum|publisher=Information Processing Society of Japan}}</ref>
ఈ స్థాయి గణన సామర్థ్యం అనేక [[సూపర్ కంప్యూటర్|సూపర్ కంప్యూటర్లలో]] కనిపించింది. వాటిలో: [[NEC SX-4]], [[ASCI Red]], [[IPhone 15 Pro|iPhone 15 Proలో]] ఉపయోగించిన [[A17 Pro]] ప్రాసెసర్ లు ప్రసిద్ధ ఉదాహరణలు.<ref>{{Cite web|title=【NEC】SX-4|url=https://museum.ipsj.or.jp/en/computer/super/0018.html|access-date=2025-08-25|website=IPSJ Computer Museum|publisher=Information Processing Society of Japan}}</ref>
== పరిమాణ అవగాహన ==
[[దస్త్రం:Visualisation_1_Trillion.svg|thumb|ఒకటి నుండి ఒక ట్రిలియన్ వరకు పది యొక్క ఘాతాల దృశ్యీకరణ]]
క్రింద ఇవ్వబడిన పోలికలు, ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న శాస్త్రీయ ఆధారాల ప్రకారం, 1,000,000,000,000 (10<sup>12</sup>) ఎంత పెద్ద సంఖ్యో అర్థం చేసుకోవడానికి సహాయపడతాయి.
=== కాలం ===
* 10<sup>12</sup> సెకన్లు — ఒక [[టెరాసెకండ్]] — సుమారు 31,688 సంవత్సరాలు, 32 రోజులు, 1 గంట, 46 నిమిషాలు, 40 సెకన్లకు సమానం (ఖచ్చితంగా 11,574,074 రోజులు, 1 గంట, 46 నిమిషాలు, 40 సెకన్లు). 10<sup>12</sup> సెకన్ల క్రితం [[హోమో సేపియన్స్]] వేటాడుతూ, ఆహార సేకరణ చేసుకుంటూ జీవించే సమాజాలుగా ఉన్నారు.<ref>{{cite book|title=Human Evolution and Prehistory|publisher=Cambridge University Press}}</ref>
* 10<sup>12</sup> నిమిషాల క్రితం (సుమారు 19 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం), [[హోమో ఎరెక్టస్]] ఆఫ్రికాలో ఉద్భవించింది. అదే సమయంలో మానవ పూర్వజాతుల తొలి వలసలు ఆఫ్రికా వెలుపల యూరేషియా ప్రాంతాలకు విస్తరించడం ప్రారంభమైంది.<ref>{{cite book|title=Human Evolution|year=2005|url=https://archive.org/details/humanevolutionve0000wood|publisher=Oxford University Press}}</ref>
* 10<sup>12</sup> గంటల క్రితం (సుమారు 114 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం), [[చివరి క్రిటేసియస్ కాలం|చివరి క్రిటేసియస్ కాలంలో]] డైనోసార్లు భూమిపై ఆధిపత్యం చెలాయించగా, సముద్రాలలో భారీ [[జెయింట్ స్క్విడ్|జెయింట్ స్క్విడ్లు]] విస్తరించి జీవించాయి.<ref>{{cite book|title=The Complete Dinosaur|year=1997|url=https://archive.org/details/completedinosaur0000unse|publisher=Indiana University Press}}</ref>
* 10<sup>12</sup> రోజుల క్రితం (సుమారు 2.74 బిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం), భూమి నేటి రూపానికి పూర్తిగా భిన్నంగా ఉండేది. ఆ సమయంలో కేవలం ఏకకణ [[సూక్ష్మజీవులు]] మాత్రమే ఉండేవి. ఇక ఇప్పటి నుండి 10<sup>12</sup> రోజుల తర్వాత భూమి ఉపరితల సగటు ఉష్ణోగ్రత సుమారు 420 K చేరుతుందని అంచనా. అప్పటికి భూమిపై ఉన్న సమస్త జీవరాశులు అంతరించిపోవచ్చు; అయితే కొన్ని సూక్ష్మజీవులు కొంతకాలం ఇంకా జీవించే అవకాశం ఉంది.<ref>{{Cite journal |last1=O'Malley-James |first1=Jack T. |last2=Greaves |first2=Jane S. |last3=Raven |first3=John A. |last4=Cockell |first4=Charles S. |year=2012 |title=Swansong Biospheres: Refuges for life and novel microbial biospheres on terrestrial planets near the end of their habitable lifetimes |journal=International Journal of Astrobiology |volume=12 |issue=2 |pages=99–112 |doi=10.1017/S147355041200047X}}</ref><ref>{{Cite book|title=Global Catastrophic Risks|last=Adams|first=Fred C.|publisher=Oxford University Press|year=2008|pages=33–47|chapter=Long-term Astrophysical Processes}}</ref>
* 10<sup>12</sup> నెలల క్రితం (సుమారు 83 బిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం), [[విశ్వం]] ఉనికిలోనే లేదు. ఇక 10<sup>12</sup> నెలల తర్వాత, భూమి, చంద్రుడు ఇంకా ఉనికిలో ఉంటే, [[చంద్రుడు]] భూమిని ఢీకొనవచ్చు లేదా విచ్ఛిన్నమై భూమి చుట్టూ ఒక వలయ వ్యవస్థను ఏర్పరచవచ్చు.<ref>{{Cite web|last=Dorminey|first=Bruce|date=31 January 2017|title=Earth and Moon May Be on Long-Term Collision Course|url=https://www.forbes.com/sites/brucedorminey/2017/01/31/earth-and-moon-may-be-on-long-term-collision-course/|website=Forbes}}</ref>
* 10<sup>12</sup> సంవత్సరాలు — ఒక [[టెరానస్]] (Teraannus) — [[విశ్వ వయస్సు]] కంటే సుమారు 70 రెట్లు ఎక్కువ. ఇప్పటి నుండి 10<sup>12</sup> సంవత్సరాల తర్వాత, కొత్త నక్షత్రాల ఏర్పాటుకు అవసరమైన వాయు మేఘాలు తరిగిపోవడం వల్ల గెలాక్సీలలో [[నక్షత్ర నిర్మాణం]] పూర్తిగా నిలిచిపోవచ్చు.<ref>{{Cite journal |last1=Adams |first1=Fred |last2=Laughlin |first2=Greg |year=1997 |title=A Dying Universe: The Long-Term Fate and Evolution of Astrophysical Objects |journal=Reviews of Modern Physics |volume=69 |issue=2 |pages=337–372 |doi=10.1103/RevModPhys.69.337}}</ref> అదేవిధంగా, [[మహా విస్ఫోటనం]] (Big Bang) జరిగినదనే ఆధారాలు కూడా అప్పటికి గుర్తించలేనివిగా మారవచ్చు.<ref>{{Cite journal |last=Loeb |first=Abraham |year=2011 |title=Cosmology with Hypervelocity Stars |journal=Journal of Cosmology and Astroparticle Physics |volume=2011 |issue=4 |page=023 |doi=10.1088/1475-7516/2011/04/023}}</ref>
=== దూరం ===
* 10<sup>12</sup> అంగుళాలు సుమారు 1.5 కోట్ల మైళ్ళు (2.4 కోట్ల కిలోమీటర్లు), ఇది భూమి నుండి సూర్యుని వరకు ఉన్న దూరంలో సుమారు ఆరవ వంతుకు సమానం.
* 10<sup>12</sup> మీటర్లు (ఒక [[టెరామీటరు]]) భూమి నుండి సూర్యుని వరకు ఉన్న దూరానికి ఆరు రెట్లకంటే ఎక్కువ. ఇది ఎర్రని మహాదైత్య నక్షత్రం [[బెటెల్జ్యూస్]] వ్యాసానికి సుమారు సమానమని అంచనా వేయబడింది.<ref>{{cite book|title=The Cambridge Encyclopedia of Stars|publisher=Cambridge University Press}}</ref>
* 10<sup>12</sup> కిలోమీటర్లు (ఒక [[పెటామీటరు]]) సుమారు ఒక [[కాంతి సంవత్సరం|కాంతి సంవత్సరంలో]] పదో వంతుకు సమానం.
=== వైశాల్యం ===
* 10<sup>12</sup> చదరపు అంగుళాలు తూర్పు కరీబియన్లోని ద్వీప దేశమైన [[సెయింట్ లూసియా]] మొత్తం వైశాల్యానికి సుమారు సమానం.<ref>{{cite web|title=Saint Lucia Facts and Figures|url=https://www.britannica.com/place/Saint-Lucia}}</ref>
* 10<sup>12</sup> చదరపు అడుగులు [[పోర్చుగల్]] మొత్తం వైశాల్యంకంటే ఎక్కువ.<ref>{{cite web|title=Portugal Area|url=https://www.britannica.com/place/Portugal}}</ref>
* 10<sup>12</sup> చదరపు మీటర్లు భూమిపై 26వ అతిపెద్ద దేశమైన [[ఇథియోపియా]] మొత్తం వైశాల్యానికి సుమారు సమానం.<ref>{{cite web|title=Ethiopia Area|url=https://www.britannica.com/place/Ethiopia}}</ref>
* 10<sup>12</sup> చదరపు కిలోమీటర్లు భూమి మొత్తం ఉపరితల వైశాల్యానికి దాదాపు 2,000 రెట్లు ఎక్కువ.
=== ఘనపరిమాణం ===
* 10<sup>12</sup> ఘన మీటర్ల నీటిని చంద్రుని ఉపరితలంపై సమానంగా విస్తరించినట్లయితే, అది సుమారు 2.6 సెంటీమీటర్ల లోతు గల నీటి పొరను ఏర్పరుస్తుంది.<ref>{{cite book|title=Planetary Sciences|year=2001|url=https://archive.org/details/planetaryscience0000depa|publisher=Cambridge University Press}}</ref>
* 10<sup>12</sup> ఇసుక రేణువులు సుమారు 0.5 ఘన మీటర్ల పరిమాణాన్ని ఆక్రమిస్తాయి.<ref>{{cite journal |title=Estimating Sand Grain Volumes |journal=Geology Today}}</ref>
=== ఆర్థిక వ్యవస్థ ===
* [[స్పెయిన్]] స్థూల దేశీయోత్పత్తి (GDP) 2024లో సుమారు 1.72 ట్రిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లుగా ఉంది.<ref>{{cite web|title=Spain: Gross domestic product (2024)|url=https://datacommons.org/place/country/ESP?utm_medium=explore&mprop=amount&popt=EconomicActivity&cpv=activitySource,GrossDomesticProduction&hl=en|access-date=2026-05-02|publisher=Data Commons}}</ref>
=== ప్రకృతి ===
* సగటు పరిమాణం గల ఒక పర్వతం బరువు సుమారు 10<sup>12</sup> కిలోగ్రాములు ఉంటుందని అంచనా.<ref>{{cite book|title=Physical Geology|year=2003|url=https://archive.org/details/physicalgeology0000plum_b3k0|publisher=McGraw-Hill}}</ref>
* [[ఆండ్రోమెడా గెలాక్సీ]], పాలపుంతకు సమీప గెలాక్సీ, సుమారు 10<sup>12</sup> నక్షత్రాలను కలిగి ఉంది.<ref>{{cite book|title=Galaxies in the Universe|year=2000|url=https://archive.org/details/galaxiesinuniver0000spar|publisher=Cambridge University Press}}</ref>
* [[పరిశీలనీయ విశ్వం|పరిశీలనీయ విశ్వంలో]] సుమారు 2 ట్రిలియన్ గెలాక్సీలు ఉన్నాయని అంచనా వేయబడింది.<ref>{{cite web|last1=Hollis|first1=Morgan|date=13 October 2016|title=A universe of two trillion galaxies|url=https://www.ras.org.uk/news-and-press/2910-a-universe-of-two-trillion-galaxies|access-date=27 September 2025|publisher=The Royal Astronomical Society|archive-url=https://web.archive.org/web/20171110114630/https://www.ras.org.uk/news-and-press/2910-a-universe-of-two-trillion-galaxies|archive-date=10 నవంబరు 2017|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|author=Saunders, Toby|date=25 July 2023|title=How many galaxies are in the Universe? A lot more than you'd think|url=https://www.sciencefocus.com/space/how-many-galaxies-are-in-the-universe|access-date=27 September 2025|publisher=BBC Science Focus}}</ref>
* 2015 సంవత్సరంలో భూమిపై సుమారు 3 ట్రిలియన్ చెట్లు ఉన్నాయని అంచనా వేయబడింది.<ref>{{cite web|author=Jonathan Amos|date=3 September 2015|title=Earth's trees number 'three trillion'|url=https://www.bbc.com/news/science-environment-34134366|publisher=BBC News}}</ref>
* సముద్రాలలో సుమారు 3.5 ట్రిలియన్ చేపలు ఉన్నాయని శాస్త్రవేత్తలు అంచనా వేశారు.<ref>{{cite web|author=Joyce Chepkemoi|date=25 April 2017|title=How Many Fish Live in the Ocean?|url=https://www.worldatlas.com/articles/how-many-fish-are-there-in-the-ocean.html|access-date=27 September 2025|publisher=WorldAtlas}}</ref>
* మానవ శరీర ఉపరితలంపై సుమారు 10<sup>12</sup> బ్యాక్టీరియా నివసిస్తాయి.<ref>{{cite web|date=1 September 1998|title=Earth microbes on the moon|url=https://science.nasa.gov/newhome/headlines/ast01sep98_1.htm|access-date=27 September 2025|publisher=Science@NASA|archive-date=27 మే 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120527123708/http://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/1998/ast01sep98_1/|url-status=dead}}</ref>
== మూలాలు ==
{{reflist}}
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* [[మిలియన్]]
* [[బిలియన్]]
== మూలాలు ==
{{reflist}}
[[వర్గం:పూర్ణ సంఖ్యలు]]
6alo32vbfcjgfrzmpexasv21qz7e21l
మూస:Use British English
10
143250
4989632
3477481
2026-10-27T10:20:59Z
Chaduvari
97
ఈ మూస తెవికీకి అవసరం లేదు
4989632
wikitext
text/x-wiki
<!--{{DMCA|Use British English|from|{{{date|}}}}}-->
<noinclude>{{Documentation}}</noinclude>
cyg3lvpyew0uf2fimceslkfjzy8196k
మూస:Current
10
144728
4989291
4789979
2026-10-27T00:58:23Z
యర్రా రామారావు
28161
4989291
wikitext
text/x-wiki
{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
{{Ambox
| name = Current
| type = notice
| image = [[File:{{Ambox globe current red}}|50x40px|alt=Graphic of a globe with a red analog clock|link=]]
| text = '''This {{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|article}} documents {{#switch:{{lc:{{str left|{{{2|current event}}}|1}}}}|a|e|i|o|u=an|#default=a}} [[Portal:Current events|{{#if:{{{2|}}}|{{{2}}}|current event}}]]''' and may change rapidly.
| removalnotice = yes
| fix = Please [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} update] outdated or incomplete information with [[Help:Introduction to referencing|citations]] to [[WP:RS|reliable sources]].
| cat = ప్రస్తుత సంఘటనలు
| date = {{{date|}}}
}}
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
8gku2z5bcn22rctjbg4n9fztr6tjqb6
4989460
4989291
2026-10-27T04:26:06Z
Chaduvari
97
అనువాదం
4989460
wikitext
text/x-wiki
{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
{{Ambox
| name = Current
| type = notice
| image = [[File:{{Ambox globe current red}}|50x40px|alt=Graphic of a globe with a red analog clock|link=]]
| text = ఈ {{#if:{{{1|}}}|{{{1}}}|వ్యాసం}}, ఒక '''{{#if:{{{2|}}}|{{{2}}}|వర్తమాన ఘటనను}}''' వివరిస్తోంది. ఇది వేగంగా మారిపోతూ ఉండవచ్చు.
| removalnotice = yes
| fix = కాలదోషం పట్టిన సమాచారాన్నీ, అసంపూర్ణ సమాచారాన్నీ, [[వికీపీడియా:నమ్మదగ్గ మూలాలు|నమ్మదగ్గ]] మూలాలను [[సహాయం:మూలాల ఉల్లేఖన పద్ధతులు, లోపాలు|ఉల్లేఖిస్తూ]], [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} తాజాకరించండి].
| cat = ప్రస్తుత సంఘటనలు
| date = {{{date|}}}
}}
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
j68khml2neznfwayfucr6nhq4t4x5n4
మూస:Use Australian English
10
146169
4989633
3477955
2026-10-27T10:21:12Z
Chaduvari
97
ఈ మూస తెవికీకి అవసరం లేదు
4989633
wikitext
text/x-wiki
<!--{{DMCA|Use Australian English|from|{{{date|}}}|All Wikipedia articles written in Australian English}}-->
<noinclude>{{Documentation}}</noinclude>
n5062gkkhxdlerj5xstbj3imihihxhl
మూస:Use American English
10
146171
4989634
934687
2026-10-27T10:21:26Z
Chaduvari
97
ఈ మూస తెవికీకి అవసరం లేదు
4989634
wikitext
text/x-wiki
<!--{{DMCA|Use American English|from|{{{date|}}}}}-->
<noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
2prkx9be5vb6mc47tip2t3azpxlobi7
మూస:Use British (Oxford) English
10
146173
4989631
3477956
2026-10-27T10:20:46Z
Chaduvari
97
ఈ మూస తెవికీకి అవసరం లేదు
4989631
wikitext
text/x-wiki
<!--{{DMCA|Use British (Oxford) English|from|{{{date|}}}}}-->
<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
jicvni1cal7kc9352dutkwq4fq86vb3
మూస:Tone
10
150262
4989644
3479913
2026-10-27T10:57:08Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989644
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||$N=Tone |date=__DATE__ |$B=
{{Ambox
| name = Tone
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| type = style
| class = ambox-Tone
| issue = This {{{1|article}}}'s '''[[WP:TONE|tone]] or style may not reflect the encyclopedic tone used on Wikipedia'''.
| talk = {{{talk|}}}
| fix = See Wikipedia's [[Wikipedia:Guide to writing better articles|guide to writing better articles]] for suggestions.
| date = {{{date|}}}<!--
| cat = Wikipedia articles needing style editing
-->| all = All articles needing style editing
}}
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
8q5xn858jsqnkg87dp56ke8ythfp924
మూస:Broken
10
150267
4989520
3479270
2026-10-27T06:20:52Z
Chaduvari
97
[[WP:AES|←]]Redirected page to [[మూస:Dead link]]
4989520
wikitext
text/x-wiki
#దారిమార్పు [[మూస:Dead link]]
8052894wespea0ucszyvvbczgfo340k
హైదరాబాదు రాష్ట్రం
0
153079
4989537
4952985
2026-10-27T07:17:33Z
Rakesh2734
132606
/* */
4989537
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Former Country
|conventional_long_name = State of Hyderabad
|native_name = {{vunblist|{{lang|ur|{{nobold|{{nastaliq|حیدرآباد ریاست}}}}}}|{{lang|te|హైదరాబాద్ స్టేట్}}|{{nobold|{{lang|fa|{{nastaliq|دولت حیدرآباد}}}}}}|{{lang|hi|हैद्राबाद स्टेट}}|{{lang|kn|ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸ್ಟೇಟ್}}}}
|common_name = హైదరాబాద్
|continent = moved from Category:Asia to South Asia
|region = దక్షిణ ఆసియా
|country = భారతదేశం
|religion = హిందూ, ఇస్లాంమతం
|status = మొఘల్ సామ్రాజ్య ప్రావిన్స్ 1724–1798<br>
బ్రిటిష్ భారతదేశం యొక్క రాజరిక రాజ్యం 1798–1947<br>
గుర్తించబడని రాష్ట్రం 1947–1948
|era = ముఘల్ సామ్రాజ్యం (1724-1798)<br>
బ్రిటిష్ ఇండియా (1798-1947)<br>
గుర్తింపులేని రాష్ట్రం (1947-1948)<br>
ఇండియన్ యూనియన్ (1948-1950)<br>
భారతరిపబ్లిక్ (1950-1956)<br>
Dividing between Andhra Pradesh<br>
Merging Telanagana part of Hyderabad State with Andhra State<br>
Mysore and Bombay States.
|government_type = Principality (1724–1948)<br>
Province of the [[Dominion of India]] (1948–1950)<br>
State of the [[Republic of India]] (1950-1956)
|event_start =
|date_start =
|year_start = 1724
|event_end = [[ఆపరేషన్ పోలో]]
|date_end = 18 సెప్టెంబరు
|year_end = 1948
|event1 = [[తెలంగాణా విమోచనోద్యమము]]
|date_event1 = 1946
|event_post = [[:en;States Reorganisation Act|విభజన]]
|date_post = 1 నవంబరు 1956
|p1 = Mughal Empire
|p2 = Indian Empire
|flag_p1 = Flag_of_the_Mughal_Empire_(triangular).svg
|flag_p2 = British Raj Red Ensign.svg
|s1 = Union of India
|flag_s1 = Flag of India.svg
|image_flag = Asafia flag of Hyderabad State.png
|image_coat = Hyderabad Coat of Arms.jpg
|image_map = Map of the Hyderabad princely state (1909).svg
|image_map_caption = హైదరాబాద్ (ముదురు ఆకుపచ్చ), బేరార్ (హైదరాబాద్ భాగం కాదు కానీ 1853, 1903 మధ్య నిజాం అధినివేశంలో ఉండేది) లేత ఆకుపచ్చ.
|capital = ఔరంగాబాద్ (1724-1763)<br><small>(ప్రస్తుతం భారతదేశంలోని మహారాష్ట్రలో)</small><br/>[[హైదరాబాద్]] (1763-1948)<br/><small>(ప్రస్తుతం భారతదేశంలోని telangana లో)</small>
|location = '''Present day''':<br/>[[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]]<br/>[[మహారాష్ట్ర]]<br/>[[కర్నాటక]]
|common_languages = ఉర్దూ, తెలుగు, పెర్షియన్, మరాఠీ, కన్నడ
|stat_area1 = 215339
|currency = [[హైదరాబాదీ రూపీ]]
|leader1 = [[:en:Qamar-ud-din Khan, Asaf Jah I|కమ్రుద్దీన్ ఖాన్]] (మొదటి)
|leader2 = [[మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్|ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ అసఫ్ జాహ్ VII]] (ఆఖరి)
|year_leader1 = 1720–48
|year_leader2 = 1911–48
|title_leader = [[:en:Nizam of Hyderabad|నిజాం]]
|title_deputy = [[:en:Prime Minister of Hyderabad|ప్రధాన మంత్రి]]
|deputy1= ఇవజ్ ఖాన్ (మొదటి)
|year_deputy1 =1724–1730
|deputy2=[[:en:Mir Laiq Ali|మీర్ లాయిక్ అలీ]] (ఆఖరి)
|year_deputy2= 1947–1948
'''ఐక్య భారత్''' వంశమైన తరువాత 1948–1956
హైదరాబాద్ రాష్ట్రం యొక్క ముఖ్యమంత్రులు
[[ఎం.కె.వెల్లోడి]] 1948–1952
[[బూర్గుల రామకృష్ణారావు]] 1952–1956
|footnotes=
}}
'''హైదరాబాద్ రాజ్యం''' (హైదరాబాద్, బేరార్) ఒకప్పటి భారత సామ్రాజ్యంలో నిజాముల ఆధ్వర్యంలో ఉన్న అతిపెద్ద రాచరిక రాజ్యం. మహారాష్ట్ర లోని ప్రస్తుత విదర్భ ప్రాంతమే బేరార్, ఇది 1903 లో సెంట్రల్ ప్రావిన్సెస్ లతో విలీనం చేయబడి, సెంట్రల్ ప్రావిన్సెస్, బేరార్ గా రూపొందింది. దక్షిణమధ్య భారత ఉపఖండంలో ఉన్న ఈ '''రాజ్యం''' 1724 నుండి 1948 వరకు వారసత్వ నైజాముల పాలనలో ఉండేది. 1947 లో భారతదేశం యొక్క విభజన సమయంలో హైదరాబాద్ [[నిజాం]], కొత్తగా ఏర్పడిన [[భారతదేశం]]లో గాని లేదా [[పాకిస్తాన్]]లో గాని చేరనని తన ఉద్దేశాన్ని ప్రకటించారు.
ఇప్పుడు ఇది [[తెలంగాణ]] రాష్ట్రంగా (హైదరాబాద్-కర్ణాటక ప్రాంతం), [[మహారాష్ట్ర]] యొక్క మరాఠ్వాడ ప్రాంతంగా విభజించబడింది.
== బ్రిటీష్ పాలనలో ==
[[File:Hyderabad street with Charminar India 1890.jpg|thumb|హైదరాబాద్లో చార్మినార్ వీధి, 1890]]
1801 నాటికి నైజాం ప్రాంతం మధ్య దక్కన్ కలిగి చుట్టూ బ్రిటీష్ ఇండియాతో భూభాగంతో బంధింపబడి, బ్రిటీష్ అధికారం క్రింద ఉండే ప్రిన్స్లీ స్టేట్ స్థితిలో ఉండేది. ఐతే అంతకు 150 ఏళ్ళనాడు విస్తారమైన బంగాళాఖాతపు కోస్తాతీరాన్ని కలిగివుండేది. రాజ్యాంతర్భాగాల్లో కొంత ప్రాంతం నేరుగా నిజాం అధికారంలో ఉండగా, కొంత ప్రాంతాన్ని [[నిజాం]] సామంతులైన సంస్థానాధీశులు పరిపాలించేవారు, కొద్ది భూభాగాన్ని రాజు తన వ్యక్తిగత అవసరాల కోసం స్వంత ఆస్తిగా ఉంచుకున్నారు. జమీందారులు కట్టవలసిన కొద్ది ధనం [[నిజాం]] రాజుకు కట్టి పరిపాలనలో బాగా స్వాతంత్ర్యం తీసుకునేవారు. ఒకవిధంగా సంస్థానాధీశుల పాలనలో ఉన్న భూభాగంపై నిజాం పాలన కన్నా వారి పాలనే ఎక్కువగా సాగేది.
ఆ జమీందార్లలో ఒకరిలో ఒకరికి సరపడకపోతే వారిలో వారు సైన్యసహితంగా పోరుసల్పడమే కాక ఒకరి గ్రామాలను ఒకరు కొల్లగొట్టి, గ్రామాలను పాడుచేసేవారని 1830లో ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించిన యాత్రాచరిత్రకారుడు ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య వ్రాసుకున్నారు. ఆయన ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించేనాటికి కొల్లాపూర్ సంస్థానం, వనపర్తి సంస్థానాలకు నడుమ అటువంటి వివాదం <ref name="కాశీయాత్ర చరిత్ర">{{cite book|last1=వీరాస్వామయ్య|first1=యేనుగుల|title=కాశీయాత్రా చరిత్ర|date=1941|publisher=దిగవల్లి వెంకట శివరావు|location=విజయవాడ|edition=మూడవ ముద్రణ|url=http://ia601406.us.archive.org/12/items/kasiyatracharitr020670mbp/kasiyatracharitr020670mbp.pdf|accessdate=26 November 2014}}</ref>.
1857లో ప్రధానంగా సైన్యంతో పాటు సంస్థానాధీశులు, స్థానిక రాజులు అసంతృప్తితో కంపెనీ పరిపాలనపై తిరుగుబాటు చేసిన సమయంలో మధ్య దక్కన్లో అతిఎక్కువ భూభాగాన్ని పరిపాలిస్తున్న హైదరాబాద్ నవాబు దివాన్ సాలార్ జంగ్ మాత్రం బ్రిటీష్ పక్షాన్ని వహించాలన్న నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఈ కారణంగా బ్రిటీషర్ల వద్ద 'నమ్మదగ్గ మిత్రుడు' అన్న బిరుదును సంపాదించుకున్నారు. ఈ నిర్ణయం ఆధునిక దేశభక్తులు చాలా అసంతృప్తితో గమనిస్తూంటారు. [[బ్రిటీష్ ఇండియా]]లో అతి ఎక్కువ భూభాగాన్ని కలిగివుండి, కొంతవరకూ బలమైన సైన్యశక్తిని కూడా కలిగున్న నిజాం తిరుగుబాటుదారుల వైపు ఉండివుంటే బ్రిటీషర్లు అనూహ్యంగా బలహీనమైపోయి ఉండేవారేనని పేర్కొంటూంటారు. ఉత్తరభారతదేశానికి ఢిల్లీ ఎటువంటిదో దక్షిణభారతానికి [[హైదరాబాద్]] అటువంటిది. ఐతే చారిత్రికంగా ఈ పరిణామం జరగలేదు, పైగా దేశంలోని అనేకమైన రాజ్యాలతోపాటే హైదరాబాద్ బ్రిటీష్ వైపు నిలిచాయి. 1857తో [[ఈస్టిండియా కంపెనీ]] పరిపాలన అంతమై బ్రిటీష్ కిరీటపు పాలన కిందకు నేరుగా వచ్చింది. ఆ సమయంలో హైదరాబాద్ అత్యంత ప్రధానమైన [[ప్రిన్స్లీ స్టేట్]]గా నిలిచింది. ఆపైన 20 ఏళ్ళకు [[విక్టోరియా మహారాణి]] భారత సామ్రాజ్ఞిగా ప్రకటించుకున్నారు. ఈ పరిణామాలను ఇబ్బందిగా ఊహించిన భారతదేశం తన సైన్యంతో [[హైదరాబాదు రాష్ట్ర బలగాలు|నిజాం సైన్యం]]<nowiki/>పై [[ఆపరేషన్ పోలో]] ప్రారంభించింది, దీని ఫలితంగా హైదరాబాద్ 1948లో ఐక్య భారత్ వశమైంది.
==హైదరాబాదు రాష్ట్రం==
1948లో హైదరాబాదు సంస్థానంపై భారత ప్రభుత్వం జరిపిన పోలీసు చర్య తరువాత, సంస్థానం భారతదేశంలో విలీనమై, ఈ సంస్థానం మొత్తం [[హైదరాబాదు రాష్ట్రం ఏర్పాటు|హైదరాబాదు రాష్ట్రం]]గా ఏర్పడింది. ఇది 1956లో భాషా ప్రయుక్తంగా జరిగిన రాష్ట్రాల పునర్విభజనలో భాగంగా, 1956 నవంబరు 1 న హైదరాబాదు రాష్ట్రంలోని తెలుగు మాట్లాడే ప్రాంతాలను (ప్రస్తుత తెలంగాణా), ఆంధ్ర రాష్ట్రంతో కలిపి [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్ అవతరణ|ఉమ్మడి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం]] అవతరించేవరకు కొనసాగింది. ఈ కాలంలో వెల్లోడి, రామకృష్ణారావు ముఖ్యమంత్రులుగా పనిచేశారు.
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!సంఖ్య
!పేరు
!చిత్రం
!ఆరంభం
!అంతం
! వ్యవధి
|-
| 2
| [[ఎం కె వెల్లోడి]]
|
| [[1950]] [[జనవరి 26]]
| [[1952]] [[మార్చి 6]]
|
|-
| 3
| [[బూర్గుల రామకృష్ణారావు]]
|
| [[1952]] [[మార్చి 6]]
| [[1956]] [[అక్టోబర్ 31|అక్టోబరు 31]]
|
|}
== సివిల్ సర్వీస్ ==
[[హైదరాబాద్ సివిల్ సర్వీస్]] అనేది హైదరాబాద్ రాజ్యంలో ఒక ఆధునిక పౌరసేవా వ్యవస్థ. 1882లో [[మీర్ తురాబ్ అలీ ఖాన్, సాలార్ జంగ్ I|సర్ సాలార్ జంగ్ I]] పాత మొఘల్ పరిపాలన పద్ధతులు, సంప్రదాయాలను తొలగించి హైదరాబాద్ సివిల్ సర్వీస్ను ప్రారంభించాడు.
== ఏరో క్లబ్ ==
[[హైదరాబాదు ఏరో క్లబ్]] అనేది హైదరాబాదు రాజ్యంలోని విమానాశ్రయ క్లబ్. [[హైదరాబాదు]] VII [[నిజాం]], [[మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్]] విమానానికి ఎయిర్ఫీల్డ్గా ఉండేది. ఈ క్లబ్ 1937లో [[బేగంపేట విమానాశ్రయం]]<nowiki/>లో మొట్టమొదటి వైమానిక ప్రదర్శనను నిర్వహించింది.
==ఇవి కూడా చూడండి==
* [[ఆపరేషన్ పోలో]] - హైదరాబాద్ రాష్ట్రాన్నిను భారతదేశంలో కలుపుకునేందుకు జరిపిన సైనిక చర్య
* [[హైదరాబాదీ రూపీ]] - హైదరాబాద్ రాష్ట్రం యొక్క ప్రత్యేక కరెన్సీ, ఇది భారతీయ రూపాయికి భిన్నంగా ఉంటుంది
* [[హైదరాబాదు రాష్ట్రంలోని టాకీసులు]]
*[[మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్]]
*[[కళ్యాణ కర్ణాటక]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}
{{గోదావరి పరీవాహకం}}
[[వర్గం:1724 స్థాపితాలు]]
[[వర్గం:1948 పతనాలు]]
[[వర్గం:హైదరాబాద్ రాష్ట్రం]]
[[వర్గం:హిందీ భాషా పాఠాన్ని కలిగి ఉన్న వ్యాసాలు]]
[[వర్గం:భారతదేశ రాచరిక రాష్ట్రాలు]]
[[వర్గం:దాచిన వర్గాలు]]
1re65b2u0rzf1mhrzqe46jknhn0hgtk
అచ్చెంపాలెం
0
171676
4989242
4988933
2026-10-26T17:03:46Z
Vjsuseela
35888
వర్గం చేర్చి మూస తీసాను
4989242
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=ఏప్రిల్ 2025}}
{{Infobox Settlement|
|name = అచ్చెంపాలెం
|native_name =
|nickname =
|settlement_type = రెవెన్యూయేతర గ్రామం
<!-- images and maps ----------->
|image_skyline =
|imagesize =
|image_caption =
|image_map =
|mapsize = 200px
|map_caption =
|image_map1 =
|mapsize1 =
|map_caption1 =
|image_dot_map =
|dot_mapsize =
|dot_map_caption =
|dot_x = |dot_y =
|pushpin_map = ఆంధ్ర ప్రదేశ్
|pushpin_label_position = right
|pushpin_map_caption = ఆంధ్రప్రదేశ్ పటంలో గ్రామ స్థానం
|pushpin_mapsize = 200
<!-- Location ------------------>
|subdivision_type = [[రాష్ట్రం]]
|subdivision_name = [[ఆంధ్రప్రదేశ్]]
|subdivision_type1 = [[జిల్లా]]
|subdivision_name1 = [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]]
|subdivision_type2 = [[మండలం]]
|subdivision_name2 = [[ఘంటసాల (కృష్ణా జిల్లా) మండలం|ఘంటసాల]]
<!-- Politics ----------------->
|government_foonotes =
|government_type =
|leader_title = [[సర్పంచి]]
|leader_name =
|leader_title1 = <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager -->
|leader_name1 =
|leader_title2 =
|leader_name2 =
|established_title =
|established_date =
<!-- Area --------------------->
|area_magnitude = చ.కి.మీ
|unit_pref =
|area_footnotes =
|area_total_km2 =
<!-- Population ----------------------->
|population_as_of = 2011
|population_footnotes =
|population_note =
|population_total =
|population_density_km2 =
|population_blank1_title = పురుషులు
|population_blank1 =
|population_blank2_title = స్త్రీలు
|population_blank2 =
|population_blank3_title = గృహాల సంఖ్య
|population_blank3 =
<!-- literacy ----------------------->
|literacy_as_of = 2011
|literacy_footnotes =
|literacy_total =
|literacy_blank1_title = పురుషుల సంఖ్య
|literacy_blank1 =
|literacy_blank2_title = స్త్రీల సంఖ్య
|literacy_blank2 =
<!-- General information --------------->
|timezone =
|utc_offset =
|timezone_DST =
|utc_offset_DST =
| latd = 16.214995
| latm =
| lats =
| latNS = N
| longd = 80.873269
| longm =
| longs =
| longEW = E
|elevation_footnotes = <!-- for references: use<ref> </ref> tags -->
|elevation_m =
|elevation_ft =
<!-- Area/postal codes & others -------->
|postal_code_type = పిన్ కోడ్
|postal_code = 521 133
|area_code =
|blank_name = ఎస్.టి.డి కోడ్
|blank_info = 08672
|blank1_name =
|website =
|footnotes =
}}
'''అచ్చెంపాలెం''' కృష్ణా జిల్లా [[ఘంటసాల (కృష్ణా జిల్లా) మండలం|ఘంటసాల మండలానికి]] చెందిన రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
==గ్రామ పంచాయతీ==
2013 [[జూలై]]లో ఈ గ్రామ పంచాయతీకి నిర్వహించిన ఎన్నికలలో రాంబాబు, [[సర్పంచి]]గా ఎన్నికైనాడు. [1]
==గ్రామ భౌగోళికం==
సముద్రమట్టానికి 11 మీ.ఎత్తు
==సమీప గ్రామాలు==
[[మచిలీపట్నం]], [[రేపల్లె]], [[పెడన]], [[గుడివాడ మండలం|గుడివాడ]],
==గ్రామంలో విద్యా సౌకర్యాలు==
జిల్లాపరిషత్ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, [[మల్లంపల్లి]], [[కొడాలి]]
==గ్రామానికి రవాణా సౌకర్యాలు==
[[కొడాలి]], [[చల్లపల్లి]] నుండి రోడ్దురవాణా సౌకర్యం ఉంది. రైల్వేస్టేషన్: [[విజయవాడ]] 58 కి.మీ
==మూలాలు==
{{Reflist}}
==వెలుపలి లింకులు==
[1] ఈనాడు కృష్ణా/అవనిగడ్డ; 2015,ఆగస్టు-15; 1వపేజీ.
[[వర్గం:కృష్ణా జిల్లా గ్రామాలు]]
[[వర్గం:ఘంటసాల మండల గ్రామాలు (కృష్ణా)]]
p1v5a96fv21q0yc1qvxi9aisymky3k5
మూస:Cleanup-infobox
10
174983
4989641
3480080
2026-10-27T10:51:49Z
Chaduvari
97
వర్గాల పేర్ల మార్పు
4989641
wikitext
text/x-wiki
{{mbox
|name = Cleanup-infobox
|subst = <includeonly>{{subst:</includeonly><includeonly>substcheck}}</includeonly>
|type = style
|image = [[File:Icon tools.svg|30px|Maintenance]]
|text = To meet Wikipedia's [[:Category:Wikipedia style guidelines|quality standards]], this article's [[Help:Infobox|infobox]] may require [[Wikipedia:Cleanup|cleanup]].
|demospace={{{demospace|}}}
}}{{category handler
| main = [[వర్గం:సమాచారపెట్టె శుద్ధి|{{PAGENAME}}]]
| talk = [[వర్గం:చర్చ పేజీ సమాచారపెట్టె శుద్ధి|{{PAGENAME}}]]
| other = <!-- Don't categorize when not in the above spaces --> }}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- PLEASE ADD CATEGORIES TO THE /doc SUBPAGE, THANKS -->
</noinclude>
fbfjqnkq997z0h5a9xktydkftfx0qow
4989642
4989641
2026-10-27T10:52:47Z
Chaduvari
97
4989642
wikitext
text/x-wiki
{{mbox
|name = Cleanup-infobox
|subst = <includeonly>{{subst:</includeonly><includeonly>substcheck}}</includeonly>
|type = style
|image = [[File:Icon tools.svg|30px|Maintenance]]
|text = To meet Wikipedia's [[:Category:Wikipedia style guidelines|quality standards]], this article's [[Help:Infobox|infobox]] may require [[Wikipedia:Cleanup|cleanup]].
|demospace={{{demospace|}}}
}}{{category handler
| main = [[వర్గం:సమాచారపెట్టె శుద్ధి|{{PAGENAME}}]]
| talk = [[వర్గం:సమాచారపెట్టె శుద్ధి|{{PAGENAME}}]]
| other = <!-- Don't categorize when not in the above spaces --> }}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- PLEASE ADD CATEGORIES TO THE /doc SUBPAGE, THANKS -->
</noinclude>
fe1impqf6usj4rtuourj0w3tzt8e7pt
తెనాలి మండలం
0
217356
4989687
4786223
2026-10-27T11:47:47Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989687
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'' ఈ వ్యాసం తెనాలి మండలం గురించి; [[తెనాలి]] నగరం గురించిన సమాచారం కోసం [[తెనాలి|ఇక్కడ]] చూడండి.''
'''తెనాలి మండలం''' ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని [[గుంటూరు జిల్లా]] కి చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఈ మండలం తెనాలి ఆదాయ విభాగంలో ఉంది.<ref name="map">{{Cite web|title = Guntur District Mandals|url = http://censusindia.gov.in/2011census/maps/atlas/28part32.pdf|publisher = Census of India|accessdate = 19 January 2015|pages = 87,110|format = PDF}}</ref> ఈ మండలం అంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర రాజధాని ప్రాంతం, [[ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ|ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (సీఆర్డీఏ) పరిధిలో]] ఉంది.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://www.news19.in/wp-content/uploads/2014/12/go-no-253.pdf|access-date=2022-06-06|website=web.archive.org|archive-date=2015-02-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20150218201933/http://www.news19.in/wp-content/uploads/2014/12/go-no-253.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{Cite web|title=ఆర్కైవ్ నకలు|url=http://crda.ap.gov.in/APCRDA/Userinterface/ADMIN/DynamicHorizantalGovTab.aspx|url-status=deviated|archive-url=https://web.archive.org/web/20160818235726/http://crda.ap.gov.in/APCRDA/Userinterface/ADMIN/DynamicHorizantalGovTab.aspx|archive-date=2016-08-18|access-date=2016-08-19|website=|archivedate=2016-08-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160818235726/http://crda.ap.gov.in/APCRDA/Userinterface/ADMIN/DynamicHorizantalGovTab.aspx}}</ref> 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఈ మండల పరిధిలో ఒక నగరం, 12 గ్రామాలు ఉన్నాయి.
== సమీప మండలాలు ==
ఈ మండలం చుట్టూ [[పెదకాకాని]], [[దుగ్గిరాల]], [[కొల్లిపర]], [[వేమూరు]], [[అమృతలూరు]], [[చుండూరు]], [[చేబ్రోలు]] మండలాలు ఉన్నాయి.<ref name="census">{{cite web|title=District Census Handbook - Guntur|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2817_PART_B_DCHB_GUNTUR.pdf|website=Census of India|pages=14,46|format=PDF|accessdate=28 August 2015}}</ref>
== మండల జనాభా ==
ఈ మండలం పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 2,40,031.<ref name="population">{{cite web|title=Census 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=628954|publisher=The Registrar General & Census Commissioner, India|accessdate=26 July 2014}}</ref>
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[తెనాలి]]
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అంగలకుదురు]]
# [[కఠెవరం]]
# [[కొలకలూరు]]
# [[గుడివాడ (తెనాలి)|గుడివాడ]]
# [[చినరావూరు]]
# [[నందివెలుగు]]
# [[నేలపాడు (తెనాలి మండలం)|నేలపాడు]]
# [[పినపాడు (తెనాలి)|పినపాడు]]
# [[పెదరావూరు]]
# [[బుర్రిపాలెం]]
# [[సంగం జాగర్లమూడి]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[కోపల్లె (తెనాలి)|కోపల్లె]]
* [[ఖాజీపేట (తెనాలి)|ఖాజీపేట]]
* [[చావావారిపాలెం]]
* [[జగ్గడిగుంటపాలెం]]
* [[తేలప్రోలు (తెనాలి)|తేలప్రోలు]]
* [[సోమసుందరపాలెం]]
* [[హంసల దీవి]]
* [[హాఫ్ పేట]]
* [[కంచెర్ల పాలెం]]
== మూలాలు==
{{Reflist}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
[[వర్గం:గుంటూరు జిల్లా మండలాలు]]
01fvot7i0xyn935z6llbe8x1gczb8ud
మాగంటి వెంకటేశ్వరరావు
0
224131
4989276
4985209
2026-10-26T19:14:27Z
TshrinivasanBOT
155876
చిత్రం చేర్చడం (via WikiPhotoFinder)
4989276
wikitext
text/x-wiki
[[దస్త్రం:The Minister of State (Independent Charge) for Petroleum and Natural Gas, Shri Dharmendra Pradhan meeting the Chief Minister of Andhra Pradesh, Shri N. Chandrababu Naidu, in New Delhi on August 25, 2014 (cropped).jpg|thumb|మాగంటి వెంకటేశ్వరరావు]]
{{Update|date=మే 2025}}{{Infobox Indian politician|
|
|image =|name = మాగంటి వెంకటేశ్వరరావు|caption =|birth_date = 05 ఫిబ్రవరి 1960|birth_place = చాటపర్రు, పశ్చిమగోదావరి జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్ |residence = 81, కె.కె.బిర్లా లేన్|death_date =|death_place =|constituency = [[ఏలూరు లోక్సభ నియోజకవర్గం|ఏలూరు]]|office = [[పార్లమెంటు సభ్యులు|MP]]|term_start = 2014|predecessor =|successor =|party = [[తెలుగుదేశం పార్టీ|TDP]]|parents = [[మాగంటి రవీంద్రనాథ్ చౌదరి]], [[మాగంటి వరలక్ష్మి|మాగంటి వరలక్ష్మీ దేవి]] |spouse = శ్రీమతి పద్మావల్లి దేవి|children = 2 కుమారులు, 1 కుమార్తె|website =|footnotes =|year = 2016|source = }}
'''మాగంటి వెంకటేశ్వరరావు (బాబు) ''' ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన [[2014 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలు|2014 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల]]లో [[ఏలూరు లోక్సభ నియోజకవర్గం]] నుండి తెలుగుదేశం పార్టీ తరపున లోక్సభ సభ్యునిగా గెలుపొందాడు.<ref>{{cite web |url=http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS0127.htm?ac=27 |title=Results |access-date=2016-05-18 |archive-date=2014-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140522090858/http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS0127.htm?ac=27 |url-status=dead }}</ref> ఆయన సామాజిక కార్యక్రమాల ద్వారా ప్రసిద్ధుడు. ఆయన కొల్లేరు ప్రాంత గ్రామాలకు త్రాగునీటిని ట్యాంకర్ల ద్వారా పంపిణీ చేస్తూంటాడు. పేద, వికలాంగ ప్రజలకు ట్రై సైకిళ్ళను కూడా అందజేశాడు. ఆర్థికంగా వెనుకబడిన విద్యార్థులకు ఉపకార వేతనాలను కూడా అందిస్తుంటాడు. ఎం.ఆర్.సి ట్రస్టు ద్వారా వైద్య క్యాంపులు నిర్వహిస్తుంటాడు.<ref name=":0">{{Cite web|url = http://164.100.47.192/Loksabha/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=3942|title = Members : Lok Sabha|website = 164.100.47.192|access-date = 2016-03-03|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306013917/http://164.100.47.192/Loksabha/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=3942|archive-date = 2016-03-06|url-status = dead}}</ref>
== వ్యక్తిగత జీవితం ==
ఆయన శ్రీమతి పద్మావల్లి దేవిని 1981 ఫిబ్రవరి 18 న వివాహమాడాడు. ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు, ఒక కుమార్తె.<ref name=":0" />
==రాజకీయ జీవితం==
ఆయన మొదటిసారిగా 12వ లోక్సభకు 1998లో ఎన్నికైనారు. మరల 2014లో 16వ లోక్సభకు ఎన్నికైనారు. లోక్సభలో వ్యవసాయ స్టాండిగ్ కమిటీ, కన్సల్టేటివ్ కమిటీ, పర్యాటక మంత్రిత్వశాఖ, విదేశీ వ్యవహారాల స్టాండిగ్ కమిటీ, పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖలోని కన్సల్టేటివ్ కమిటీ, అడవులు, వాతావరణ మార్పులు, నేషనల్ సోషల్ సెక్యూరిటీ బోర్డులకు సభ్యునిగా ఉన్నాడు. ఆయన 2004 నుండి 2009 వరకు [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] శాసనసభ్యునిగా కూడా తన సేవలనందించాడు.మాగంటి బాబు వైఎస్ రాజశేఖర్ రెడ్డి ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా పనిచేశాడు.<ref name=":0" />
ఆయన 2007లో జరిగిన జడ్పీటీసీ, ఎంపీటీసీ ఎన్నికల్లో దెందూలూరు మండలంలో కాంగ్రెస్ పార్టీ ఓడిపోవటంతో మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేశాడు. మాగంటి బాబు 2009లో కాంగ్రెస్ ను వీడి చంద్రబాబు నాయుడు సమక్షంలో టీడీపీలో చేరి 2009 పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో ఏలూరు ఎంపీగా పోటీచేసి ఓడిపోయాడు. ఆయన 2014 పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో ఏలూరు ఎంపీగా గెలిచి 2019 ఎన్నికల్లో ఓడిపోయాడు.
==మూలాలు==
{{Reflist}}
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:16వ లోక్సభ సభ్యులు]]
[[వర్గం:12వ లోక్సభ సభ్యులు]]
[[వర్గం:1960 జననాలు]]
[[వర్గం:తెలుగుదేశం పార్టీ రాజకీయ నాయకులు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన లోక్సభ సభ్యులు]]
[[వర్గం:ఏలూరు జిల్లా వ్యక్తులు]]
o334fnarr7qdbh4mqvddklgek0vx2sx
4989308
4989276
2026-10-27T01:57:50Z
K.Venkataramana
27319
4989308
wikitext
text/x-wiki
[[దస్త్రం:The Minister of State (Independent Charge) for Petroleum and Natural Gas, Shri Dharmendra Pradhan meeting the Chief Minister of Andhra Pradesh, Shri N. Chandrababu Naidu, in New Delhi on August 25, 2014 (cropped).jpg|thumb|మాగంటి వెంకటేశ్వరరావు]]
{{Update|date=మే 2025}}{{Infobox Indian politician|
|
|image =The Minister of State (Independent Charge) for Petroleum and Natural Gas, Shri Dharmendra Pradhan meeting the Chief Minister of Andhra Pradesh, Shri N. Chandrababu Naidu, in New Delhi on August 25, 2014 (cropped).jpg|name = మాగంటి వెంకటేశ్వరరావు|caption =|birth_date = 05 ఫిబ్రవరి 1960|birth_place = చాటపర్రు, పశ్చిమగోదావరి జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్ |residence = 81, కె.కె.బిర్లా లేన్|death_date =|death_place =|constituency = [[ఏలూరు లోక్సభ నియోజకవర్గం|ఏలూరు]]|office = [[పార్లమెంటు సభ్యులు|MP]]|term_start = 2014|predecessor =|successor =|party = [[తెలుగుదేశం పార్టీ|TDP]]|parents = [[మాగంటి రవీంద్రనాథ్ చౌదరి]], [[మాగంటి వరలక్ష్మి|మాగంటి వరలక్ష్మీ దేవి]] |spouse = శ్రీమతి పద్మావల్లి దేవి|children = 2 కుమారులు, 1 కుమార్తె|website =|footnotes =|year = 2016|source = }}
'''మాగంటి వెంకటేశ్వరరావు (బాబు) ''' ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన [[2014 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలు|2014 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల]]లో [[ఏలూరు లోక్సభ నియోజకవర్గం]] నుండి తెలుగుదేశం పార్టీ తరపున లోక్సభ సభ్యునిగా గెలుపొందాడు.<ref>{{cite web |url=http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS0127.htm?ac=27 |title=Results |access-date=2016-05-18 |archive-date=2014-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140522090858/http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS0127.htm?ac=27 |url-status=dead }}</ref> ఆయన సామాజిక కార్యక్రమాల ద్వారా ప్రసిద్ధుడు. ఆయన కొల్లేరు ప్రాంత గ్రామాలకు త్రాగునీటిని ట్యాంకర్ల ద్వారా పంపిణీ చేస్తూంటాడు. పేద, వికలాంగ ప్రజలకు ట్రై సైకిళ్ళను కూడా అందజేశాడు. ఆర్థికంగా వెనుకబడిన విద్యార్థులకు ఉపకార వేతనాలను కూడా అందిస్తుంటాడు. ఎం.ఆర్.సి ట్రస్టు ద్వారా వైద్య క్యాంపులు నిర్వహిస్తుంటాడు.<ref name=":0">{{Cite web|url = http://164.100.47.192/Loksabha/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=3942|title = Members : Lok Sabha|website = 164.100.47.192|access-date = 2016-03-03|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306013917/http://164.100.47.192/Loksabha/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=3942|archive-date = 2016-03-06|url-status = dead}}</ref>
== వ్యక్తిగత జీవితం ==
ఆయన శ్రీమతి పద్మావల్లి దేవిని 1981 ఫిబ్రవరి 18 న వివాహమాడాడు. ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు, ఒక కుమార్తె.<ref name=":0" />
==రాజకీయ జీవితం==
ఆయన మొదటిసారిగా 12వ లోక్సభకు 1998లో ఎన్నికైనారు. మరల 2014లో 16వ లోక్సభకు ఎన్నికైనారు. లోక్సభలో వ్యవసాయ స్టాండిగ్ కమిటీ, కన్సల్టేటివ్ కమిటీ, పర్యాటక మంత్రిత్వశాఖ, విదేశీ వ్యవహారాల స్టాండిగ్ కమిటీ, పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖలోని కన్సల్టేటివ్ కమిటీ, అడవులు, వాతావరణ మార్పులు, నేషనల్ సోషల్ సెక్యూరిటీ బోర్డులకు సభ్యునిగా ఉన్నాడు. ఆయన 2004 నుండి 2009 వరకు [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] శాసనసభ్యునిగా కూడా తన సేవలనందించాడు.మాగంటి బాబు వైఎస్ రాజశేఖర్ రెడ్డి ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా పనిచేశాడు.<ref name=":0" />
ఆయన 2007లో జరిగిన జడ్పీటీసీ, ఎంపీటీసీ ఎన్నికల్లో దెందూలూరు మండలంలో కాంగ్రెస్ పార్టీ ఓడిపోవటంతో మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేశాడు. మాగంటి బాబు 2009లో కాంగ్రెస్ ను వీడి చంద్రబాబు నాయుడు సమక్షంలో టీడీపీలో చేరి 2009 పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో ఏలూరు ఎంపీగా పోటీచేసి ఓడిపోయాడు. ఆయన 2014 పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో ఏలూరు ఎంపీగా గెలిచి 2019 ఎన్నికల్లో ఓడిపోయాడు.
==మూలాలు==
{{Reflist}}
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:16వ లోక్సభ సభ్యులు]]
[[వర్గం:12వ లోక్సభ సభ్యులు]]
[[వర్గం:1960 జననాలు]]
[[వర్గం:తెలుగుదేశం పార్టీ రాజకీయ నాయకులు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన లోక్సభ సభ్యులు]]
[[వర్గం:ఏలూరు జిల్లా వ్యక్తులు]]
dgia1jn0dadg8ngqy2h1njjyy88rc2w
4989310
4989308
2026-10-27T01:58:54Z
K.Venkataramana
27319
4989310
wikitext
text/x-wiki
{{Update|date=మే 2025}}{{Infobox Indian politician|
|
|image =The Minister of State (Independent Charge) for Petroleum and Natural Gas, Shri Dharmendra Pradhan meeting the Chief Minister of Andhra Pradesh, Shri N. Chandrababu Naidu, in New Delhi on August 25, 2014 (cropped).jpg|name = మాగంటి వెంకటేశ్వరరావు|caption =|birth_date = 05 ఫిబ్రవరి 1960|birth_place = చాటపర్రు, పశ్చిమగోదావరి జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్ |residence = 81, కె.కె.బిర్లా లేన్|death_date =|death_place =|constituency = [[ఏలూరు లోక్సభ నియోజకవర్గం|ఏలూరు]]|office = [[పార్లమెంటు సభ్యులు|MP]]|term_start = 2014|predecessor =|successor =|party = [[తెలుగుదేశం పార్టీ|TDP]]|parents = [[మాగంటి రవీంద్రనాథ్ చౌదరి]], [[మాగంటి వరలక్ష్మి|మాగంటి వరలక్ష్మీ దేవి]] |spouse = శ్రీమతి పద్మావల్లి దేవి|children = 2 కుమారులు, 1 కుమార్తె|website =|footnotes =|year = 2016|source = }}
'''మాగంటి వెంకటేశ్వరరావు (బాబు) ''' ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన [[2014 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలు|2014 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికల]]లో [[ఏలూరు లోక్సభ నియోజకవర్గం]] నుండి తెలుగుదేశం పార్టీ తరపున లోక్సభ సభ్యునిగా గెలుపొందాడు.<ref>{{cite web |url=http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS0127.htm?ac=27 |title=Results |access-date=2016-05-18 |archive-date=2014-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140522090858/http://eciresults.nic.in/ConstituencywiseS0127.htm?ac=27 |url-status=dead }}</ref> ఆయన సామాజిక కార్యక్రమాల ద్వారా ప్రసిద్ధుడు. ఆయన కొల్లేరు ప్రాంత గ్రామాలకు త్రాగునీటిని ట్యాంకర్ల ద్వారా పంపిణీ చేస్తూంటాడు. పేద, వికలాంగ ప్రజలకు ట్రై సైకిళ్ళను కూడా అందజేశాడు. ఆర్థికంగా వెనుకబడిన విద్యార్థులకు ఉపకార వేతనాలను కూడా అందిస్తుంటాడు. ఎం.ఆర్.సి ట్రస్టు ద్వారా వైద్య క్యాంపులు నిర్వహిస్తుంటాడు.<ref name=":0">{{Cite web|url = http://164.100.47.192/Loksabha/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=3942|title = Members : Lok Sabha|website = 164.100.47.192|access-date = 2016-03-03|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306013917/http://164.100.47.192/Loksabha/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=3942|archive-date = 2016-03-06|url-status = dead}}</ref>
== వ్యక్తిగత జీవితం ==
ఆయన శ్రీమతి పద్మావల్లి దేవిని 1981 ఫిబ్రవరి 18 న వివాహమాడాడు. ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు, ఒక కుమార్తె.<ref name=":0" />
==రాజకీయ జీవితం==
ఆయన మొదటిసారిగా 12వ లోక్సభకు 1998లో ఎన్నికైనారు. మరల 2014లో 16వ లోక్సభకు ఎన్నికైనారు. లోక్సభలో వ్యవసాయ స్టాండిగ్ కమిటీ, కన్సల్టేటివ్ కమిటీ, పర్యాటక మంత్రిత్వశాఖ, విదేశీ వ్యవహారాల స్టాండిగ్ కమిటీ, పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖలోని కన్సల్టేటివ్ కమిటీ, అడవులు, వాతావరణ మార్పులు, నేషనల్ సోషల్ సెక్యూరిటీ బోర్డులకు సభ్యునిగా ఉన్నాడు. ఆయన 2004 నుండి 2009 వరకు [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] శాసనసభ్యునిగా కూడా తన సేవలనందించాడు.మాగంటి బాబు వైఎస్ రాజశేఖర్ రెడ్డి ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా పనిచేశాడు.<ref name=":0" />
ఆయన 2007లో జరిగిన జడ్పీటీసీ, ఎంపీటీసీ ఎన్నికల్లో దెందూలూరు మండలంలో కాంగ్రెస్ పార్టీ ఓడిపోవటంతో మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేశాడు. మాగంటి బాబు 2009లో కాంగ్రెస్ ను వీడి చంద్రబాబు నాయుడు సమక్షంలో టీడీపీలో చేరి 2009 పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో ఏలూరు ఎంపీగా పోటీచేసి ఓడిపోయాడు. ఆయన 2014 పార్లమెంట్ ఎన్నికల్లో ఏలూరు ఎంపీగా గెలిచి 2019 ఎన్నికల్లో ఓడిపోయాడు.
==మూలాలు==
{{Reflist}}
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:16వ లోక్సభ సభ్యులు]]
[[వర్గం:12వ లోక్సభ సభ్యులు]]
[[వర్గం:1960 జననాలు]]
[[వర్గం:తెలుగుదేశం పార్టీ రాజకీయ నాయకులు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా రాజకీయ నాయకులు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా నుండి ఎన్నికైన లోక్సభ సభ్యులు]]
[[వర్గం:ఏలూరు జిల్లా వ్యక్తులు]]
brkknt9dgvqmtqu4i5so5trmwttdizd
మిమిక్రీ శ్రీనివాస్
0
224579
4989628
4974087
2026-10-27T10:11:09Z
Pavan santhosh.s
33622
స్వేచ్ఛా నకలు హక్కుల్లో ఫోటో దొరికినందున కాపీహక్కులున్న ఇమేజ్ తొలగింపు
4989628
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist
| name = మిమిక్రీ శ్రీనివాస్
| image = Mimicry Srinivas at Telangana Formation Decennial Celebrations in Ravindra Bharathi (12.06.2023) 02.jpg
| caption = 2023లో తెలంగాణ దశాబ్ది ఉత్సవాల్లో భాగంగా రవీంద్రభారతిలో మిమిక్రీ చేస్తున్న శ్రీనివాస్
| image_size =
| birth_name = శ్రీనివాస్ చించపట్టణ
| alias =
| birth_date = {{Birth date and age|1961|12|25}}
| death_date = {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}}
| instrument =
| genre =
| occupation = మిమిక్రీ
| years_active = 1977-present
| background = non_performing_personnel
}}
'''మిమిక్రీ శ్రీనివాస్ (శ్రీనివాస్ చించపట్టణ గోమఠేశం)''' అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి గాంచిన వెంట్రిలాక్విస్టు, మికిక్రీ కళాకారుడు. ఆయన భారతదేశంలో మొదటి ధ్వని ఇంద్రజాలికుడు. ఆయన 50 సంవత్సరాల నుండి ఈ మిమిక్రీ, వెంట్రిలాక్విజం కళలను ప్రతర్సిస్తూ భారతదేశాం, ప్రపంచవ్యావ్తంగా సుమారు 7000 ప్రదర్శనలిచ్చాడు. ఆయన యు.ఎస్, యు.కె, యు.ఎ.ఇ, సింగపూర్, మలేసియా, షార్జా, భహ్రాయిన్, కువైట్, టాంజానియా, సౌదీ అరేబియా, శ్రీలంక దేశాలను పర్యటించారు. ఆయన ప్రపంచ ప్రఖ్యాత మిమిక్రీ కళాకారుడు పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత అయిన నేరెళ్ల వేణుమాథవ్ గారి ఆరాధకులు. ఆయన చెన్నై లోని ఎం.ఎం.రాయ్ నుండి వెంట్రిలాక్విజం కళను అభ్యసించారు. తరువాత ఆయన యు.ఎస్. లోణి కొలొరాడో లో మహెర్స్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ వెండ్రిలాక్విస్ట్స్ లో వెంట్రిలాక్విజం లో పట్టభద్రుడైనాడు. ఆయన "ఉత్తర అమెరికా వెంట్రిలాక్విస్టుల అసోసియేషన్" లో సభ్యులు. ఆయన "'''మిమిక్రీ శ్రీనివాస్", "మిమిక్రీ శ్రీనివోస్", "మిమిక్రీ శ్రీను"''' గా సుపరిచితులు. 2013 లో [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] ప్రభుత్వం ఎనిమిదవ తరగతి భౌతిక శాస్త్రం పాఠ్య పుస్తకంలో "ధ్వని" పాఠంలో ఆయన గూర్చి పాఠ్యాంశాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.
== ప్రారంభ జీవితం ==
శ్రీనివాస్ [[తెలంగాణ]] రాష్ట్రానికి చెందిన [[వరంగల్]] జిల్లాలోని కేసముద్రం గ్రామంలొ 1961లో జన్మించాడు. ఆయన బాల్యదశలో ఉన్నప్పుడు డా.నేరెళ్ళ వేణుమాథల్ ప్రదర్శనకు ప్రాభావితులై వివిధ ధ్వనులను అనుకరించుతను ప్రారంభించాదు. వారి తల్లిదండ్రులు వరంగల్ పట్టణానికి కుటుంబాన్ని మార్చినందున ఆయనకు మిమిక్రీ చేర్చుకునే అవకాశం దక్కింది. వరంగల్ నేరెళ్ల వేణుమాథవ్ యొక్క స్వంత పట్టణం అయినందున ఆయన వేణుమాధవ్ యొక్క్ ఆరాధకునిగా మారాడు. తన 15 వ యేట స్టేజి ప్రదర్శనలివ్వడం ప్రారంభించాడు. అతి త్వరలొ ఆయన మిమిక్రీ కళాకారునిగా విశేష ఖ్యాతినార్జించారు.
==మూలాలు==
{{commonscat|Mimicry Srinivos}}
{{Reflist}}
* https://web.archive.org/web/20091229185531/http://www.123oye.com/mimicry-careers.htm
* http://www.telugucinema.com/c/publis{{Dead link|date=జనవరి 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
==ఇతర లింకులు==
* {{official website|http://www.mimicrysrinivos.com}}
[[వర్గం:1961 జననాలు]]
[[వర్గం:మహబూబాబాదు జిల్లా మిమిక్రీ కళాకారులు]]
dro74trq883c5n8txf7y35m0cf58j0q
ఉప్పలపాడు పక్షి సంరక్షణ కేంద్రం
0
231796
4989233
4290627
2026-10-26T16:52:19Z
Rajasekhar1961
2596
[[వర్గం:1994 స్థాపితాలు]] ను చేర్చారు (హాట్కేట్ ఉపయోగించి)
4989233
wikitext
text/x-wiki
{{Use dmy dates|date=December 2019}}
{{Infobox protected area
| name = ఉప్పలపాడు పక్షి సంరక్షణ కేంద్రం
| photo = [[File:Spot-billed Pelican (Pelecanus philippensis) landing with nesting material at nest with chicks W2 IMG 2857.jpg|thumb|]]
| photo_alt =
| map =
| map_alt =
| map_caption =
| map_width =
| location = [[ఆంధ్రప్రదేశ్]], [[గుంటూరు జిల్లా]]
| nearest_city = [[పెదకాకాని మండలం]][[గుంటూరు జిల్లా]]
| coordinates = {{coords|16.18|80.30|display=inline, title}}
| established = 1994
| governing_body = ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం
| area_km2 = 370
| Name = ఉప్పలపాడు పక్షి సంరక్షణ కేంద్రం
| Photo = Spot-billed Pelican (Pelecanus philippensis) landing with nesting material at nest with chicks W2 IMG 2857.jpg
}}
[[దస్త్రం:Uppalapadu Bird Sanctuary Entrance.jpg|thumb|ఉప్పలపాడు పక్షి సంరక్షణ కేంద్రం]]
'''ఉప్పలపాడు పక్షి సంరక్షణ కేంద్రం''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]], [[గుంటూరు జిల్లా]]లో ఉన్న ఒక [[పక్షి సంరక్షణ (వలస) కేంద్రాలు|పక్షి సంరక్షణ కేంద్రం]]. ఇక్కడ రకరకాలైన [[కొంగ]]లను గమనించవచ్చు. ఇక్కడికి [[సైబీరియా]], [[ఆస్ట్రేలియా]] లాంటి దేశాలనుంచి పక్షులు వలస వచ్చి స్థానికంగా ఉండే చెరువులకు సమీపంలో చెట్లపైన గూళ్ళు కట్టుకుంటాయి.<ref name="Bird sanctuary">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2005/07/20/stories/2005072003050200.htm|title=Uppalapadu Bird sanctuary|work=Online edition of The Hindu|accessdate=2007-08-01|location=Chennai, India|date=2005-07-20|archive-date=2006-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20061214203542/http://www.hindu.com/2005/07/20/stories/2005072003050200.htm|url-status=dead}}</ref>
== ఎలా వెళ్లాలి ==
గుంటూరుకు 8 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నదే ఉప్పలాపాడు.ఇది పెదకాకాని మండలంలో ఉంది. రోడ్డు మార్గం ద్వారా తప్ప రైలు సౌకర్యం లేదు.విమానం ద్వారా రావాలనుకొనేవారు విజయవాడ దగ్గర గన్నవరం వరకు వచ్చి 52 కిలోమీటర్ల దూరం వేరే వాహణం పై ఉప్పలపాడూ పక్షుల సంరక్షణ కేంద్రానికి రావల్సిఉంటుంది.రైలు సౌకర్యమైతే గుంటూరు వరకూ ఉంది.అక్కడ నుండి 8 కిలోమీటర్లు .
==చరిత్ర==
ఇక్కడ 25 సంవత్సరాలకు పూర్వం పక్షి సంరక్షణ కేంద్రం ఈర్పడింది.
2002 లో ఉప్పలపాడు పక్షుల సంరక్షణ కేంద్రం చెరువును అటవీ శాఖ స్వాధీనం చేసుకుంది. ప్రస్తుతం గ్రామ పర్యావరణ అభివృద్ధి కమిటీ ఆధ్వర్యంలో ఉంది.
గుడ్లు పెట్టదానికి అనువైన వాతావరణం, ఆహారం లభించడం వలనే పక్షులు ఇక్కడకు వస్తున్నాయి.
ఇక్కడకు చైన, నేపాల్, హిమాలయాల నుంచి ఫెలికాన్స్, నైజీరియా నుంచి పెయింటెడ్ స్టార్క్స్, శ్రీలంక, ఆఫ్రికా నుంచి ఓపెన్ బిల్ స్టార్క్స్, దక్షిణాఫ్రికా నుంచి వైట్ ఐబిస్.ఇలా వివిధ దేశాల నుండి 32 రకాల పక్షులు ఆయా కాలాల్లో వలస వస్తున్నాయి.
శీతాకాలం మధ్యలో ఇక్కడకు వేల సంఖ్యలో వచ్చే రోజీ పాస్టర్స్ మిడతల దండును స్వాహా చేసి రైతులకు మేలు చేస్తున్నాయి.
పర్యావేత్తల అంచనా ప్రకారం ఈ పక్షులన్నిటికి కాపాలాగా ఉండే మరో పక్షే డాక్టర్ స్నేక్.
వేలాదిగా వస్తున్న పక్షుల కోసం గ్రామం లోని మంచినీటి చెరువును 10 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో విశాలమైన వదిలివేసారు.చెరువు మధ్యనున్న తుమ్మచెట్లు, మట్టి దిబ్బలు పక్షులకు ఆవాసంగా మారాయి.
== వలస ==
జీవశాస్త్ర నిపుణుల లెక్క ప్రకారం వేల కిలోమీటర్ల ప్రయాణానికి ముందు ప్రాంత అంచనా కోసం కొన్ని పక్క్షులు ముందుగా పరిశీలించివెళ్ళిన తర్వాతే సమూహంగా రావడానికి ప్రయాణామవుతాయి.
కొన్ని నెలలపాటు ఉండడానికి సిద్ధపడే ఇక్కడకు వస్తాయి, వచ్చి గుడ్లుపెట్టి, పిల్లల్ని పొదిగి, వాటికి ఎగరడం నేర్పాకే తిరిగి తమ ప్రాంతాలకు
== అనుకూల కాలం ==
అక్టోబరు నుండి మార్చి వరకూ వాతావరణ పరిస్థితులు అనుకూలంగా ఉండడంతో ఎక్కువ రకాల పక్షులు వస్తాయి.అక్టోబరు నెలలో సాధారణంగా ఉప్పలపాడులో సుమారు 15 వేల పక్షులు ఉంటాయి.<ref>{{cite news|url=https://www.sakshi.com/news/andhra-pradesh/foreign-birds-bird-care-center-guntur-district-uppalapadu-1235242|title=విదేశీ పక్షులొచ్చె.. సందడి తెచ్చె|work=sakshi|accessdate=2019-12-03|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20191203192531/https://www.sakshi.com/news/andhra-pradesh/foreign-birds-bird-care-center-guntur-district-uppalapadu-1235242|archive-date=2019-12-03}}</ref>
ఒకప్పుడు ప్రతియేటా 12000 దాకా పక్షులు వచ్చి చేరేవి. కానీ ప్రస్తుతం మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితుల కారణంగా కేవలం 7000 పక్షులు మాత్రమే కనిపిస్తున్నాయి. ఈ పరిస్థితిని చక్కదిద్దడానికి ఇక్కడ చెట్లను కృత్రిమంగా పెంచడం, చెరువులు తవ్వించడం లాంటి కార్యక్రమాలు చేపడుతున్నారు.<ref name="Winged visitors">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2007/07/11/stories/2007071157360500.htm|title=Preparing for the Winged visitors|work=Online edition of The Hindu|accessdate=2007-08-01|location=Chennai, India|date=2007-07-11|archive-date=2007-11-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20071120142743/http://www.hindu.com/2007/07/11/stories/2007071157360500.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="Siberian birds">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2006/12/29/stories/2006122909350200.htm|title=Siberian birds attract visitors|work=Online edition of The Hindu|accessdate=2007-08-01|location=Chennai, India|date=2006-12-29|archive-date=2007-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20070104041626/http://www.hindu.com/2006/12/29/stories/2006122909350200.htm|url-status=dead}}</ref>
== మేలుకొలుపు ==
నెల్లూరు నేలపట్టుకు ఒకప్పుడు వెళ్ళే పక్షులు, పస్చ్చిమ గోదావరి జిల్లా ఏలూరు దగ్గరి కొల్లేటి సరస్సుకు వెళ్ళే పక్షులు ఈ రోజు ఏ ఉప్పలపాడూకు రావడం మిగిలిన ప్రాంతాలలో అనుకూల, పర్యవరణ పరిఖ్శ్ఃఇతులు క్షీణించడమే కారణం.ఈ ఉప్పలపాడూలో ఉన్న చెరువులు, చెట్లు, పక్షులకు కావల్సిన ఆహారం దొరకటంతో పక్షులు ఆసక్తి చూపిస్తున్నాయి.
==బయటి లింకులు==
[https://web.archive.org/web/20171011181720/http://www.rrrdp.info/ "RAM ROBERT RAHIM DETECTIVE PRODUCTIONS (Regd. No: 384/2017"]
{{commonscat|Birds of the Uppalapadu Bird Sanctuary}}
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}
{{DEFAULTSORT:ఉప్పలపాడు పక్షి సంరక్షణ కేంద్రం}}
[[వర్గం:గుంటూరు జిల్లా పర్యాటక ప్రదేశాలు]]
[[వర్గం:పక్షి సంరక్షణా కేంద్రములు]]
[[వర్గం:1994 స్థాపితాలు]]
gpc7jjome6gsw8fjbkl1dy670ugqdri
నేలపట్టు పక్షి సంరక్షణా కేంద్రం
0
231801
4989235
4988976
2026-10-26T16:55:27Z
Rajasekhar1961
2596
[[వర్గం:1976 స్థాపితాలు]] ను చేర్చారు (హాట్కేట్ ఉపయోగించి)
4989235
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox protected area
| name = నేలపట్టు పక్షుల అభయారణ్యం
| iucn_category = IV
| image = SpotBilledPelican-Nelapattu.jpg
| image_caption = నేలపట్టు పక్షుల అభయారణ్యంలో మచ్చల ముక్కు పెలికాన్లు (''Pelecanus philippensis'')
| pushpin_map = India Andhra Pradesh#India
| pushpin_relief = 1
| mapframe = Yes
| location = తిరుపతి జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్, భారతదేశం
| established = 1976
| area_km2 = 4.59
}}
[[File:SpotBilledPelican-Nelapattu.jpg|thumb|200px|right|నేలపట్టు పక్షుల అభయారణ్యంలో మచ్చల ముక్కు పెలికాన్లు (''Pelecanus philippensis'')]]
'''నేలపట్టు పక్షి సంరక్షణా కేంద్రం''' [[శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా]], [[దొరవారిసత్రం మండలం|దొరవారిసత్రం మండలంలోని]] [[నేలపట్టు]] గ్రామంలో ఉంది.
==విశేషాలు==
ఇది 458.92 హెక్టార్ల విస్తీర్ణం కలిగియుంది. ఈ కేంద్రానిని విదేశీ పక్షులు ఏటా చలికాలంలో వేలమైళ్ళు ప్రయాణించి ఆహారం కోసము, సంతానోత్పత్తి కోసమూ వస్తుంటాయి. [[పెలికాన్]] పక్షులకు దక్షిణాసియాలో ఇదే అతి పెద్ద ఆవాసం. <ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/mp/2004/12/25/stories/2004122501810100.htm|title=Pelican Place|accessdate=1 February 2013|publisher=The Hindu|last=Frederick|first=Prince|website=|archive-date=8 ఫిబ్రవరి 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20050208021343/http://www.hindu.com/mp/2004/12/25/stories/2004122501810100.htm|url-status=dead}}</ref> ఈ ప్రాంతానికి రంగు రంగుల విదేశీ వలస పక్షులు వస్తాయి. పేరుకు విదేశీ పక్షులే అయినా వాటి జన్మస్థలం నేలపట్టే. నెల్లూరు జిల్లా సూళ్లూరుపేట సమీపంలో ఉన్న ఈ నేలపట్టు దశాబ్దాల కాలంగా పక్షులకు విడిది కేంద్రంగా ఉంటోంది. పక్షులకు ఆహారమైన చేపలు ఇక్కడ సమృద్దిగా దొరుకుతాయి. అందుకే విదేశీపక్షులు ప్రతి ఏటా అక్టోబర్ నెల నుంచి నేలపట్టుకురావటం ప్రారంభిస్తాయి. అప్పటి నుంచి ఆరునెలల పాటు వెదురుపట్టు, బోరులింగలపాడు, శ్రీహరికోట, చింతవరం, మొనపాళెం, మనుబోలు ప్రాంతాల్లో చెట్లపై గూళ్లు కట్టుకుని విడిది ఏర్పాటు చేసుకుంటాయి.<ref>[http://www.sakshi.com/news/family/birds-makeshift-shed-202116 పక్షులకు పరిచిన నేలపట్టు పానువు Sakshi January 09, 2015]</ref>
ఫ్లెమింగోలు (సముద్రరామచిలుక), పెలికాన్(గూడబాతులు), పెయింటెడ్స్టార్క్స్(ఎర్రకాళ్లకొంగలు), ఓపెన్బిల్ స్టార్క్స్ (నల్లకాళ్లకొంగ), సీగల్ (సముద్రపు పావురాళ్లు), గ్రేహారన్ (నారాయణపక్షి), నల్లబాతులు, తెల్లబాతులు, పరజలు, తెడ్డుముక్కు కొంగ, నీటికాకులు, చింతవక్క, నత్తగుల్లకొంగ, చుక్కమూతి బాతులు, సూదిమొన బాతులు, నీటికాకులు, స్వాతికొంగలులాంటి అనేక విదేశీ, స్వదేశీ పక్షులు ఇక్కడ దర్శనమిస్తుంటాయి.<ref>Sharma, P.K. and P. S. Rahgavaiah (2002). "Effect of Rainfall on Grey Pelican ''(Pelecanus philippensis)'' Arriving and Breeding at Nelapattu Bird Sanctuary, Andhra Pradesh". ''Indian Forester'', October 2002, pp. 1101-1105.[http://www.ces.iisc.ernet.in/biodiversity/sahyadri_enews/newsletter/issue2/elephant-pdf-file/128_10_4.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304091019/http://www.ces.iisc.ernet.in/biodiversity/sahyadri_enews/newsletter/issue2/elephant-pdf-file/128_10_4.pdf |date=2016-03-04 }}</ref>
ఏటా అక్టోబర్లో వీటి రాక ఆరంభమవుతుంది. ఇక్కడకు వచ్చాకే తమ జతను వెతుక్కుంటాయి. గూళ్లు కట్టుకుంటాయి. పిల్లలతో కలిసి ఆరు నెలలకు అంటే సరిగ్గా మార్చి నెలకు తిరిగి తమతమ దేశాలకు పయనం అవుతాయి. నైజీరియా, బర్మా, బంగ్లాదేశ్, పాకిస్తాన్, ఖజకిస్థాన్, హిమాలయాల నుంచి ఇక్కడకు తరలివస్తాయి. మొత్తం 46 రకాల పక్షులు ఇక్కడ విడిది చేస్తుంటాయి.
పెలికాన్ రకానికి చెందిన పక్షులకు నేలపట్టు హాట్ ఫేవరెట్ అని చెప్పొచ్చు. విదేశీ అతిథులను చూసేందుకు రాష్ట్రం నలుమూలల నుంచి జనం ఇక్కడకు వస్తుంటారు. <ref>Sharma, P.K. and P. S. Rahgavaiah (2002). "Effect of Rainfall on Grey Pelican ''(Pelecanus philippensis)'' Arriving and Breeding at Nelapattu Bird Sanctuary, Andhra Pradesh". ''Indian Forester'', October 2002, pp. 1101-1105. [http://www.ces.iisc.ernet.in/biodiversity/sahyadri_enews/newsletter/issue2/elephant-pdf-file/128_10_4.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304091019/http://www.ces.iisc.ernet.in/biodiversity/sahyadri_enews/newsletter/issue2/elephant-pdf-file/128_10_4.pdf |date=2016-03-04 }}</ref>
నేలపట్టు గూడుబాతు సంతానోత్పత్తి కేంద్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇంకా నత్తగుల్లకొంగ, నీటికాకి, తెల్లకంకణాయి, శవరి కొంగ లాంటి అంతరించిపోతున్న జాతులకు కూడా ఇది సంతానోత్పత్తి కేంద్రంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇక్కడికి [[బర్మా]], [[నేపాల్]], [[అమెరికా]], [[చైనా]], [[థాయ్లాండ్]], [[శ్రీలంక]], [[బంగ్లాదేశ్]], [[అంటార్కిటికా]] ప్రాంతాల నుంచి పక్షులు శీతాకాలంలో వలస వస్తుంటాయి. [[అక్టోబరు]] నుంచి [[మార్చి]] వరకు పక్షులు ఇక్కడే ఉంటాయి. అక్టోబరు మొదటి, రెండో వారంలో వచ్చిన పక్షులు మూడో వారంలో గూడుకోసం సామాగ్రిని సంపాదించుకుంటాయి. నాలుగో వారంలో ఆడ, మగ పక్షులు జతకూడుతాయి. నవంబర్ మొదటి లేదా రెండో వారంలో గుడ్లు పెడతాయి. డిసెంబరు రెండు లేదా మూడో వారంలో గుడ్డు నుంచి పిల్లలు బయటికి వస్తాయి. తరువాత పిల్లపక్షికి తల్లి పక్షులు ఈతకొట్టడం ఎగరడం, ఆహారాన్ని సంపాదించుకోవడం నేర్పిస్తుంది.
పురుగులు, క్రిమి కీటకాలు, చేపలు, కప్పలు, నత్తలు, పీతలు, గొంగళి పురుగులు, నాచుమొక్కలు వీటి ఆహారం. పిల్లపక్షులు పెద్దయిన వెంటనే తిరిగి స్వస్థలానికి వెళ్ళిపోతాయి. ఇక్కడ ఉన్న వాచ్ టవర్ ఎక్కితే ఈ పక్షులను బాగా చూడవచ్చు. ఇక్కడ ఒక మ్యూజియం, గ్రంథాలయం, ఆడిటోరియం కూడా ఉన్నాయి. ఇక్కడ ఉన్న అభయారణ్యంలో తోడేళ్ళు, లోరిస్ జాతి కోతులు, చుక్కల జింకలు, తాబేళ్ళు, పాములు కూడా ఉన్నాయి.<ref>ఆదివారం ఈనాడు, నవంబరు 13, 2011</ref>
== ఫ్లెమింగో ఫెస్టివల్ ==
2000లో నెల్లూరు జిల్లాకు కలెక్టర్గా వచ్చిన ప్రవీణ్కుమార్ ఒకరోజు కుటుంబంతో పులికాట్ సందర్శనకు వచ్చారు. తడ రేవు వద్ద పడవ షికారు చేస్తుండగా వేల సంఖ్యలో ఫ్లెమింగోలు గుంపులు గుంపులుగా కనిపించి కనువిందు చేశాయి. ఇది గమనించిన కలెక్టర్ నాటి స్థానిక శాసనసభ్యులు పరసా వెంకటరత్నయ్య దృష్టికి తీసుకెళ్లి 2001లో ఫ్లెమింగో ఫెస్టివల్(పక్షుల పండుగ) కు శ్రీకారం చుట్టారు. అప్పటినుంచి ప్రతి ఏటా మూడురోజులపాటు పక్షుల పండుగను నిర్వహించడం ప్రారంభించారు. ఏటా జనవరి నెలలో పక్షుల పండుగను నిర్వహిస్తూ వస్తున్నారు. ఈ పండగను ఎగ్జిబిషన్ స్టాల్స్, రకరకాల సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలతో అట్టహాసంగా నిర్వహిస్తారు.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
==ఇతర లింకులు==
* [https://www.youtube.com/watch?v=tx34kZyRhwo Nelapattu Bird Sanctuary,Nellore]
* [https://www.youtube.com/watch?v=oNbZPWimkvs Nelapattu Bird Sanctuary - Nellore, యూ ట్యూబ్ వీడియో-ఎ.బి.ఎన్]
[[వర్గం:పక్షి సంరక్షణా కేంద్రములు]]
[[వర్గం:1976 స్థాపితాలు]]
cwo2tpnbywroheqcmtkpi0gr5ozziqg
మూస:Cleanup rewrite
10
240585
4989639
3479529
2026-10-27T10:48:59Z
Chaduvari
97
4989639
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
{{Ambox
| name = {{{name|Cleanup-rewrite}}}
| subst = <includeonly>{{{subst|{{subst:substcheck}}}}}</includeonly>
| type = content
| image = [[File:Crystal Clear app kedit.svg|50x40px]]
| sect = {{{2|{{#ifeq:{{{section|}}}|yes|section}}}}}
| small = {{{small|}}}
| issue = may need to be '''rewritten entirely''' to comply with Wikipedia's [[Wikipedia:Manual of Style|quality standards]]{{#if:{{{1|}}}|, as {{{1}}}}}.
| fix = [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} You can help]. The [[{{TALKPAGENAME}}|discussion page]] may contain suggestions.<!--
| cat = Wikipedia articles needing rewrite
-->| all = తిరగరాయవలసిన వ్యాసాలు
| date = {{{date|}}}
}}
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
pv6sxppqopz9g4eaufgprg654nanj5w
జగ్గయ్యపేట మండలం
0
267689
4989449
4786190
2026-10-27T02:56:29Z
యర్రా రామారావు
28161
4989449
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''జగ్గయ్యపేట మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం]] లోని, [[ఎన్టీఆర్ జిల్లా|ఎన్టీఆర్ జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జగ్గయ్యపేట మండల జనాభా 1,07,290. మొత్తం ఇళ్ళు- 24,341. 30 గ్రామాలు 18 పంచాయితీలు ఉన్నాయి. జగ్గయ్యపేట, ఈ మండలానికి ముఖ్య పట్టణం.
== మండలంలోని పట్టణాలు ==
* [[జగ్గయ్యపేట]]
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[బలుసుపాడు (జగ్గయ్యపేట మండలం)|బలుసుపాడు]]
#[[అన్నవరం (జగ్గయపేట)|అన్నవరం]]
#[[అనుమంచిపల్లి]]
#[[బండిపాలెం]]
#[[బూచవరం]]
#[[బూదవాడ (జగ్గయ్యపేట)|బూదవాడ]]
#[[చిల్లకల్లు (జగ్గయ్యపేట మండలం)|చిల్లకల్లు]]
#[[గండ్రాయి]]
#[[గరికపాడు (జగ్గయ్యపేట మండలం)|గరికపాడు]]
#[[గౌరవరం (జగ్గయ్యపేట)|గౌరవరం]]
#[[జయంతిపురం]]
#[[కౌతావారి అగ్రహారం|కౌతవారి అగ్రహారం]]
#[[మల్కాపురం (జగ్గయ్యపేట)|మల్కాపురం]]
#[[ముక్తేశ్వరపురం]]
#[[పోచంపల్లి (జగ్గయపేట)|పోచంపల్లి]]
#[[రామచంద్రునిపేట (జగ్గయ్యపేట)|రామచంద్రునిపేట]]
#[[రావికంపాడు (జగ్గయ్యపేట మండలం)|రావికంపాడు]]
#[[రావిరాల (జగ్గయ్యపేట)|రావిరాల]]
#[[షేర్ మొహమ్మద్ పేట]]
#[[తక్కెళ్ళపాడు (జగ్గయ్యపేట)|తక్కెళ్ళపాడు]]
#[[తిరుమల గిరి (జగ్గయ్యపేట)|తిరుమలగిరి]]
#[[తొర్రగుంటపాలెం]]
#[[త్రిపురవరం (జగ్గయ్యపేట)|త్రిపురవరం]]
#[[వేదాద్రి]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[ధర్మవరపుపాలెం]]
== జనాభా ==
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జగ్గయ్యపేట మండలం గ్రామాల జనాభా పట్టిక:
{| class="wikitable"
!క్రమ సంఖ్య
!ఊరి పేరు
!గడపల సంఖ్య
!మొత్తం జనాభా
!పురుషుల సంఖ్య
!స్త్రీలు
|-
|1.
|అన్నవరం
|420
|1,883
|935
|948
|-
|2.
|అనుమంచిపల్లి
|708
|3,189
|1,588
|1,601
|-
|3.
|బలుసుపాడు
|495
|2,020
|1,023
|997
|-
|4.
|బండిపాలెం
|1,037
|4,477
|2,282
|2,195
|-
|5.
|బూచవరం
|232
|933
|457
|476
|-
|6.
|బూదవాడ
|887
|4,353
|2,234
|2,119
|-
|7.
|చిల్లకల్లు
|2,192
|9,902
|5,057
|4,845
|-
|8.
|గండ్రాయి
|1,266
|5,583
|2,798
|2,785
|-
|9.
|గరికపాడు
|86
|306
|148
|158
|-
|10.
|గౌరవరం
|1,103
|4,665
|2,348
|2,317
|-
|11.
|జయంతిపురం
|431
|1,966
|967
|999
|-
|12.
|కౌతవారి అగ్రహారం
|579
|2,535
|1,298
|1,237
|-
|13.
|మల్కాపురం
|639
|2,874
|1,446
|1,428
|-
|14.
|ముక్తేశ్వరపురం
|743
|2,986
|1,484
|1,502
|-
|15.
|పోచంపల్లి
|781
|3,619
|1,832
|1,787
|-
|16.
|రామచంద్రునిపేట
|189
|756
|390
|366
|-
|17.
|రావికంపాడు
|5
|16
|11
|5
|-
|18.ృ
|రావిరాల
|243
|1,038
|534
|504
|-
|19.
|షేర్ మొహమ్మద్ పేట
|1,282
|5,996
|3,041
|2,955
|-
|20.
|తక్కెళ్ళపాడు
|436
|1,896
|952
|944
|-
|21.
|తిరుమలగిరి
|290
|1,337
|680
|657
|-
|22.
|తొర్రగుంటపాలెం
|553
|2,227
|1,105
|1,122
|-
|23.
|త్రిపురవరం
|28
|125
|66
|59
|-
|24.
|వేదాద్రి
|538
|2,251
|1,161
|1,090
|}
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఎన్టీఆర్ జిల్లా మండలాలు}}
c4b44ztddpwj7k10uwuupv3i60fmu8q
తిరువూరు మండలం
0
267692
4989451
4786220
2026-10-27T02:56:54Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989451
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''తిరువూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[ఎన్టీఆర్ జిల్లా|ఎన్టీఆర్ జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[నడిమి తిరువూరు]] - ([[జనగణన పట్టణం|సి.టి]])
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అక్కపాలెం]]
#[[అంజనేయపురం]]
#[[చింతలపాడు (తిరువూరు మండలం)|చింతలపాడు]]
#[[చిట్టేల]]
#[[ఎర్రమాడు]]
#[[గానుగపాడు (తిరువూరు)|గానుగపాడు]]
#[[కొకిలంపాడు]]
#[[లక్ష్మిపురం (తిరువూరు)|లక్ష్మిపురం]]
#[[మల్లేల]]
#[[మునుకుల్ల]]
#[[ముష్టికుంట్ల (తిరువూరు మండలం)|ముష్టికుంట్ల]]
#[[తిరువూరు|పాత తిరువూరు]]
#[[పెద్దవరం (తిరువూరు)|పెద్దవరం]]
#[[రాజుపేట (తిరువూరు)|రాజుపేట]]
#[[రామన్నపాలెం (తిరువూరు)|రామన్నపాలెం]]
#[[రోలుపడి]]
#[[వామకుంట్ల]]
#[[వావిలాల (తిరువూరు)|వావిలాల]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[కాకర్ల (తిరువూరు)|కాకర్ల]]
#[[కొమ్మిరెడ్డిపల్లి]]
#[[చౌటపల్లి (తిరువూరు)|చౌటపల్లి]]
#[[ఎరుకోపాడు]]
== జనాభా గణాంకాలు ==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాల పట్టిక:
{| class="wikitable"
!క్రమ సంఖ్య
!ఊరి పేరు
!గడపల సంఖ్య
!మొత్తం జనాభా
!పురుషుల సంఖ్య
!స్త్రీలు
|-
|1.
|అక్కపాలెం
|328
|1,361
|728
|633
|-
|2.
|అంజనేయపురం
|306
|1,317
|698
|619
|-
|3.
|చింతలపాడు
|684
|2,830
|1,447
|1,383
|-
|4.
|చిట్టేల
|316
|1,279
|645
|634
|-
|5.
|ఎర్రమాడు
|392
|1,700
|859
|841
|-
|6.
|గానుగపాడు
|1,491
|6,046
|3,129
|2,917
|-
|7.
|కొకిలంపాడు
|553
|2,229
|1,156
|1,073
|-
|8.
|లక్ష్మిపురం
|442
|1,970
|987
|983
|-
|9.
|మల్లేల
|749
|3,055
|1,545
|1,510
|-
|10.
|మునుకుల్ల
|825
|3,578
|1,794
|1,784
|-
|11.
|ముస్తికుంట్ల
|881
|3,898
|1,981
|1,917
|-
|12.
|పాత తిరువూరు
|1,106
|5,484
|3,136
|2,348
|-
|143.
|పెద్దవరం
|274
|1,170
|607
|563
|-
|14.
|రాజుపేట
|1,728
|7,862
|3,834
|4,028
|-
|15.
|రామన్నపాలెం
|385
|1,622
|799
|823
|-
|16.
|రోలుపాడి
|627
|2,774
|1,412
|1,362
|-
|17.
|వామకుంట్ల
|484
|1,958
|987
|971
|-
|18.
|వావిలాల
|892
|3,786
|1,913
|1,873
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఎన్టీఆర్ జిల్లా మండలాలు}}
i8q7bfuwuhalzjm1lg8sah1f96xst4h
నూజివీడు మండలం
0
267701
4989479
4786273
2026-10-27T05:09:03Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989479
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''నూజివీడు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[ఏలూరు జిల్లా]] లోని మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మొత్తం జనాభా1,29,553 అందులో పురుషులు 65,001, స్త్రీలు 64,552 మంది ఉన్నారు.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అన్నవరం (నూజివీడు)|అన్నవరం]]
# [[ఎనమదల (నూజివీడు)|ఎనమదల]]
# [[గొల్లపల్లి (నూజివీడు)|గొల్లపల్లి]]
# [[జంగంగూడెం]]
# [[తుక్కులూరు]]
# [[దిగవల్లి]]
# [[దేవరగుంట]]
# [[నర్సుపేట]]
# [[పల్లెర్లమూడి]]
# [[పొలసానపల్లి]]
# [[పోతురెడ్డిపల్లి (నూజివీడు)|పోతురెడ్డిపల్లి]]
# [[బత్తులవారిగూడెం]]
# [[బోరవంచ]]
# [[మర్రిబందం]]
# [[మీర్జాపురం (నూజివీడు)|మీర్జాపురం]]
# [[ముక్కొల్లుపాడు]]
# [[మొఖాస నరసన్నపాలెం]]
# [[మోర్సపూడి]]
# [[రామన్నగూడెం (నూజివీడు)|రామన్నగూడెం]]
# [[రావిచర్ల]]
# [[వెంకటాయపాలెం (నూజివీడు మండలం)|వెంకటాయపాలెం]]
# [[వేంపాడు (నూజివీడు)|వేంపాడు]]
# [[సీతారాంపురం (నూజివీడు)|సీతారాంపురం]]
# [[సుంకొల్లు]]
# [[హనుమంతుల గూడెం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[మిట్టగూడెం]]
*[[లీలానగర్]]
* [[వెంకటాద్రిపురం]]
:
=== మండలం లోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు ===
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
!క్రమ సంఖ్య
!ఊరి పేరు
!గడపల సంఖ్య
!మొత్తం జనాభా
!పురుషుల సంఖ్య
!స్త్రీలు
|-
|1.
|[[అన్నవరం (నూజివీడు)|అన్నవరం]]
|1,015
|4,190
|2,136
|2,054
|-
|2.
|[[బత్తులవారిగూడెం]]
|460
|1,906
|931
|975
|-
|3.
|[[బోరవంచ]]
|541
|2,575
|1,293
|1,282
|-
|4.
|[[దేవరగుంట]]
|533
|2,181
|1,104
|1,077
|-
|5.
|[[దిగవల్లి]]
|1,331
|5,906
|3,033
|2,873
|-
|6.
|[[ఎనమదల (నూజివీడు)|ఎనమదల]]
|510
|2,274
|1,128
|1,146
|-
|7.
|[[గొల్లపల్లి (నూజివీడు)|గొల్లపల్లి]]
|1,082
|4,994
|2,552
|2,442
|-
|8.
|[[హనుమంతునిగూడెం]]
|352
|1,584
|813
|771
|-
|9.
|[[జంగంగూడెం]]
|563
|2,164
|1,092
|1,072
|-
|10.
|[[మర్రిబందం]]
|508
|2,102
|1,037
|1,065
|-
|11.
|[[మీర్జాపురం (నూజివీడు)|మీర్జాపురం]]
|1,161
|4,848
|2,432
|2,416
|-
|12.
|[[మొఖాస నరసన్నపాలెం]]
|472
|1,799
|923
|876
|-
|13.
|[[మోర్సపూడి]]
|437
|1,644
|815
|829
|-
|14.
|[[ముక్కొల్లుపాడు]]
|519
|2,239
|1,124
|1,115
|-
|15.
|[[నర్సుపేట్]]
|327
|1,480
|779
|701
|-
|16.
|[[పల్లెర్లమూడి]]
|1,056
|4,244
|2,171
|2,073
|-
|17.
|[[పోతురెడ్డిపల్లి (నూజివీడు)|పోతురెడ్డిపల్లి]]
|983
|4,097
|2,035
|2,062
|-
|18.
|[[పొలసనపల్లి]]
|594
|2,360
|1,192
|1,168
|-
|19.
|[[రామన్నగూడెం (నూజివీడు)|రామన్నగూడెం]]
|281
|1,121
|573
|548
|-
|20.
|[[రావిచెర్ల]]
|836
|3,416
|1,751
|1,665
|-
|21.
|[[సీతారాంపురం (నూజివీడు)|సీతారాంపురం]]
|400
|1,498
|757
|741
|-
|22.
|[[సుంకొల్లు]]
|603
|2,689
|1,388
|1,301
|-
|23.
|[[తుక్కులూరు]]
|645
|2,644
|1,334
|1,310
|-
|24.
|[[వేంపాడు (నూజివీడు)|వేంపాడు]]
|137
|471
|241
|230
|-
|25.
|[[వెంకటాయపాలెం (నూజివీడు మండలం)|వెంకటాయపాలెం]]
|401
|1,885
|970
|915
|}
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
70bvlel7cg4iw6tpn5ivbkllu2ww8ob
4989536
4989479
2026-10-27T07:14:50Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989536
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''నూజివీడు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[ఏలూరు జిల్లా]] లోని మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-date=2022-04-23|url-status=bot: unknown}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మొత్తం జనాభా1,29,553 అందులో పురుషులు 65,001, స్త్రీలు 64,552 మంది ఉన్నారు.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అన్నవరం (నూజివీడు)|అన్నవరం]]
# [[ఎనమదల (నూజివీడు)|ఎనమదల]]
# [[గొల్లపల్లి (నూజివీడు)|గొల్లపల్లి]]
# [[జంగంగూడెం]]
# [[తుక్కులూరు]]
# [[దిగవల్లి]]
# [[దేవరగుంట]]
# [[నర్సుపేట]]
# [[పల్లెర్లమూడి]]
# [[పొలసానపల్లి]]
# [[పోతురెడ్డిపల్లి (నూజివీడు)|పోతురెడ్డిపల్లి]]
# [[బత్తులవారిగూడెం]]
# [[బోరవంచ]]
# [[మర్రిబందం]]
# [[మీర్జాపురం (నూజివీడు)|మీర్జాపురం]]
# [[ముక్కొల్లుపాడు]]
# [[మొఖాస నరసన్నపాలెం]]
# [[మోర్సపూడి]]
# [[రామన్నగూడెం (నూజివీడు)|రామన్నగూడెం]]
# [[రావిచర్ల]]
# [[వెంకటాయపాలెం (నూజివీడు మండలం)|వెంకటాయపాలెం]]
# [[వేంపాడు (నూజివీడు)|వేంపాడు]]
# [[సీతారాంపురం (నూజివీడు)|సీతారాంపురం]]
# [[సుంకొల్లు]]
# [[హనుమంతుల గూడెం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[మిట్టగూడెం]]
*[[లీలానగర్]]
* [[వెంకటాద్రిపురం]]
:
=== మండలం లోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు ===
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
!క్రమ సంఖ్య
!ఊరి పేరు
!గడపల సంఖ్య
!మొత్తం జనాభా
!పురుషుల సంఖ్య
!స్త్రీలు
|-
|1.
|[[అన్నవరం (నూజివీడు)|అన్నవరం]]
|1,015
|4,190
|2,136
|2,054
|-
|2.
|[[బత్తులవారిగూడెం]]
|460
|1,906
|931
|975
|-
|3.
|[[బోరవంచ]]
|541
|2,575
|1,293
|1,282
|-
|4.
|[[దేవరగుంట]]
|533
|2,181
|1,104
|1,077
|-
|5.
|[[దిగవల్లి]]
|1,331
|5,906
|3,033
|2,873
|-
|6.
|[[ఎనమదల (నూజివీడు)|ఎనమదల]]
|510
|2,274
|1,128
|1,146
|-
|7.
|[[గొల్లపల్లి (నూజివీడు)|గొల్లపల్లి]]
|1,082
|4,994
|2,552
|2,442
|-
|8.
|[[హనుమంతునిగూడెం]]
|352
|1,584
|813
|771
|-
|9.
|[[జంగంగూడెం]]
|563
|2,164
|1,092
|1,072
|-
|10.
|[[మర్రిబందం]]
|508
|2,102
|1,037
|1,065
|-
|11.
|[[మీర్జాపురం (నూజివీడు)|మీర్జాపురం]]
|1,161
|4,848
|2,432
|2,416
|-
|12.
|[[మొఖాస నరసన్నపాలెం]]
|472
|1,799
|923
|876
|-
|13.
|[[మోర్సపూడి]]
|437
|1,644
|815
|829
|-
|14.
|[[ముక్కొల్లుపాడు]]
|519
|2,239
|1,124
|1,115
|-
|15.
|[[నర్సుపేట్]]
|327
|1,480
|779
|701
|-
|16.
|[[పల్లెర్లమూడి]]
|1,056
|4,244
|2,171
|2,073
|-
|17.
|[[పోతురెడ్డిపల్లి (నూజివీడు)|పోతురెడ్డిపల్లి]]
|983
|4,097
|2,035
|2,062
|-
|18.
|[[పొలసనపల్లి]]
|594
|2,360
|1,192
|1,168
|-
|19.
|[[రామన్నగూడెం (నూజివీడు)|రామన్నగూడెం]]
|281
|1,121
|573
|548
|-
|20.
|[[రావిచెర్ల]]
|836
|3,416
|1,751
|1,665
|-
|21.
|[[సీతారాంపురం (నూజివీడు)|సీతారాంపురం]]
|400
|1,498
|757
|741
|-
|22.
|[[సుంకొల్లు]]
|603
|2,689
|1,388
|1,301
|-
|23.
|[[తుక్కులూరు]]
|645
|2,644
|1,334
|1,310
|-
|24.
|[[వేంపాడు (నూజివీడు)|వేంపాడు]]
|137
|471
|241
|230
|-
|25.
|[[వెంకటాయపాలెం (నూజివీడు మండలం)|వెంకటాయపాలెం]]
|401
|1,885
|970
|915
|}
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
p30dw9ncnqgho4rk85r9xh8ipi4yc60
ఇబ్రహీంపట్నం మండలం (ఎన్టీఆర్ జిల్లా)
0
267702
4989444
4790496
2026-10-27T02:54:31Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989444
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
[[దస్త్రం:Ibrahimpatnam_mandal_in_Krishna_district.jpg | thumb | కుడి | ఇబ్రహీంపట్నం మండలాన్ని వివరించే చిత్రం]]
'''ఇబ్రహీంపట్నం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని , [[ఎన్టీఆర్ జిల్లా|ఎన్టీఆర్ జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[ఎన్.పోతవరం]]
#[[త్రిలోచనపురం]]
#[[జమీ మాచవరం]]
#[[కేతనకొండ]]
#[[కాచవరం]]
#[[చిలుకూరు (ఇబ్రహీంపట్నం)|చిలుకూరు]]
#[[దాములూరు (ఇబ్రహీంపట్నం)|దాములూరు]]
#[[కొటికలపూడి (ఇబ్రహీంపట్నం మండలం)|కొటికలపూడి]]
#[[మూలపాడు (ఇబ్రహీంపట్నం)|మూలపాడు]]
#[[జూపూడి (ఇబ్రహీంపట్నం మండలం)|జూపూడి]]
#[[మల్కాపురం (ఇబ్రహీంపట్నం)|మల్కాపురం]]
#[[ఈలప్రోలు]]
#[[తుమ్మలపాలెం (ఇబ్రహీంపట్నం)|తుమ్మలపాలెం]]
=== రెవెన్యూయేతరగ్రామాలు ===
#[[గుంటుపల్లి (ఇబ్రహీంపట్నం)|గుంటుపల్లి]]
# [[ఇబ్రహీంపట్నం (కృష్ణా)|ఇబ్రహీంపట్నం]]
#[[కొండపల్లి]]
#[[దొనబండ (ఇబ్రహీంపట్నం)|దొనబండ]]
== గణాంక వివరాలు ==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా పట్టిక:
{| class="wikitable"
!క్రమ సంఖ్య
!ఊరి పేరు
!గడపల సంఖ్య
!మొత్తం జనాభా
!పురుషుల సంఖ్య
!స్త్రీలు
|-
|1.
|చిలుకూరు
|250
|996
|513
|483
|-
|2.
|దాములూరు
|471
|1,814
|940
|874
|-
|3.
|ఈలప్రోలు
|517
|1,955
|1,000
|955
|-
|4.
|గుంటుపల్లి
|2,783
|12,011
|6,088
|5,923
|-
|5.
|ఇబ్రహీంపట్నం
|5,572
|22,020
|11,116
|10,904
|-
|6.
|జూపూడి
|1,098
|4,234
|2,147
|2,087
|-
|7.
|కాచవరం
|621
|2,551
|1,330
|1,221
|-
|8.
|కేతనకొండ
|890
|4,627
|2,440
|2,187
|-
|9.
|కొండపల్లి
|6,938
|29,868
|15,347
|14,521
|-
|10.
|కొటికలపూడి
|666
|2,752
|1,404
|1,348
|-
|11.
|మల్కాపురం
|216
|800
|410
|390
|-
|12.
|మూలపాడు
|998
|4,073
|2,135
|1,938
|-
|13.
|త్రిలోచనపురం
|261
|1,030
|552
|478
|-
|14.
|తుమ్మలపాలెం
|592
|2,413
|1,274
|1,139
|-
|15.
|జమీ మాచవరం
|24
|110
|76
|34
|}
== మూలాలు ==
{{Reflist}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఎన్టీఆర్ జిల్లా మండలాలు}}
px0o25y0wz37scec0693adittn47o9l
గుడివాడ మండలం
0
267706
4989586
4790537
2026-10-27T08:15:12Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989586
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''గుడివాడ మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఈ మండల పరిధిలో నిర్జన గ్రామాలుతో కలిపి 29 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.అందులో ఒకటి నిర్జన గ్రామం. <ref>{{Cite web|title=Villages & Towns in Gudivada Mandal of Krishna, Andhra Pradesh|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/5021-gudivada-krishna-andhra-pradesh.html|access-date=2022-04-15|website=www.census2011.co.in}}</ref><ref>{{Cite web|title=Villages and Towns in Gudivada Mandal of Krishna, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/gudivada-mandal-krishna-andhra-pradesh-5021|access-date=2022-04-15|website=www.censusindia.co.in}}{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==మండల జనాభా ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలో మొత్తం జనాభా 1,52,285 మంది ఉన్నారు. అందులో పురుషులు 75,674 మంది కాగా, స్త్రీలు 76,611 మంది ఉన్నారు. మండల అక్షరాస్యత మొత్తం 76.04%. పురుషులు అక్షరాస్యత 80.99% కాగా,- స్త్రీలు అక్షరాస్యత 71.19% ఉంది.
== మండలం లోని పురపాలక సంఘాలు, పట్టణాలు ==
* [[గుడివాడ పురపాలక సంఘం]]
* [[గుడివాడ]] (పట్టణం)
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[బేతవోలు గ్రామీణ (గుడివాడ)|బేతవోలు]]
#[[బిళ్ళపాడు|బిళ్లపాడు]]
#[[బొమ్ములూరు (గుడివాడ)|బొమ్ములూరు]]
#[[చిలకమూడి]]
#[[చినయెరుకపాడు]]
#[[చిరిచింతాల]]
#[[చౌటపల్లి (గుడివాడ)|చౌటపల్లి]]
#[[దొండపాడు (గుడివాడ మండలం)|దొండపాడు]]
#[[గంగాధరపురం]]
#[[గుడివాడ గ్రామీణ]]
#[[గుంటకోడూరు]]
#[[కసిపూడి]]
#[[కల్వపూడిఅగ్రహారం]]
#[[లింగవరం (గుడివాడ)|లింగవరం]]
#[[మందపాడు గ్రామీణ (గుడివాడ మండలం)|మందపాడు]]
#[[మెరకగూడెం (గుడివాడ)|మెరకగూడెం]]
#[[మోటూరు]]
#[[పెదఎరుకపాడు]]
#[[రామచంద్రాపురం (గుడివాడ మండలం)|రామచంద్రాపురం]]
#[[రమనపూడి|రామనపూడి]]
#[[సైదుపూడి|సైదేపూడి]]
#[[సీపూడి]]
#[[సేరిదింటకూరు]]
#[[సేరిగొల్వేపల్లి|శేరిగొల్వేపల్లి]]
#[[సేరి వేల్పూర్]]
#[[సిద్ధాంతం (గుడివాడ)|సిద్ధాంతం]]
#[[తాటివర్రు]]
#[[వలివర్తిపాడు]]
====నిర్జన గ్రామాలు ====
# Allidoddi (Q12414439)
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[పర్నాస]]
#[[మల్లాయపాలెం (గుడివాడ)|మల్లాయపాలెం]]
#[[చినవానిగూడెం]]
== గ్రామాల జనాభా గణాంకాలు ==
* 2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
!క్రమ సంఖ్య
!ఊరి పేరు
!గడపల సంఖ్య
!మొత్తం జనాభా
!పురుషులు
!స్త్రీలు
|-
|1.
|[[బేతవోలు]]
|303
|1,252
|633
|619
|-
|2.
|[[బిల్లపాడు]]
|773
|2,985
|1,497
|1,488
|-
|3.
|[[బొమ్ములూరు (గుడివాడ)|బొమ్ములూరు]]
|549
|2,117
|1,102
|1,015
|-
|4.
|[[చిలకమూడి]]
|94
|342
|172
|170
|-
|5.
|[[చినయెరుకపాడు]]
|325
|1,260
|646
|614
|-
|6.
|[[చిరిచింతాల]]
|254
|1,016
|502
|514
|-
|7.
|[[చౌటపల్లి (గుడివాడ)|చౌటపల్లి]]
|584
|2,181
|1,059
|1,122
|-
|8.
|[[దొండపాడు (గుడివాడ మండలం)|దొండపాడు]]
|851
|3,020
|1,528
|1,492
|-
|9.
|[[గంగాధరపురం]]
|258
|1,028
|528
|500
|-
|10.
|[[గుడివాడ గ్రామీణ|గుడివాడ (గ్రామీణ)]]
|1,121
|4,542
|2,249
|2,293
|-
|11.
|[[గుంటకోడూరు]]
|269
|1,028
|523
|505
|-
|12.
|[[కల్వపూడిఅగ్రహారం]]
|255
|968
|499
|469
|-
|13.
|[[కసిపూడి|కాశిపూడి]]
|114
|378
|202
|176
|-
|14.
|[[లింగవరం (గుడివాడ)|లింగవరం]]
|664
|2,438
|1,231
|1,207
|-
|15.
|[[మందపాడు]] (గ్రామీణ)
|19
|74
|35
|39
|-
|16.
|[[మెరకగూడెం (గుడివాడ)|మెరకగూడెం]]
|46
|226
|112
|114
|-
|17.
|[[మోటూరు]]
|1,078
|4,030
|2,033
|1,997
|-
|18.
|[[పెదఎరుకపాడు]] (గ్రామీణ)
|56
|199
|104
|95
|-
|19.
|[[రామచంద్రాపురం (గుడివాడ మండలం)|రామచంద్రాపురం]]
|53
|202
|91
|111
|-
|20.
|[[రమనపూడి|రామనపూడి]]
|396
|1,530
|784
|746
|-
|21.
|[[సైదుపూడి|సైదేపూడి]]
|93
|344
|179
|165
|-
|22.
|[[సీపూడి]]
|253
|954
|490
|464
|-
|23.
|[[సేరిదింటకూరు]]
|260
|900
|463
|437
|-
|24.
|[[సేరిగొల్వేపల్లి|శేరిగొల్వేపల్లి]]
|334
|1,100
|543
|557
|-
|25.
|[[సేరి వేల్పూర్]]
|337
|1,242
|658
|584
|-
|26.
|[[సిద్ధాంతం (గుడివాడ)|సిద్ధాంతం]]
|106
|344
|173
|171
|-
|27.
|[[తాటివర్రు|తటివర్రు]]
|315
|1,256
|635
|621
|-
|28.
|[[వలివర్తిపాడు]] (గ్రామీణ)
|585
|2,275
|1,136
|1,139
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
dup2l0cx3ni125xnzd7byzm4hgyhwvg
కంకిపాడు మండలం
0
267707
4989582
4790507
2026-10-27T08:13:14Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989582
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''కంకిపాడు మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండలం లోని పట్టణాలు==
* [[కంకిపాడు]] (జనగణన పట్టణం)
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[ఈడుపుగల్లు]]
#[[ఉప్పలూరు (కంకిపాడు)|ఉప్పలూరు]]
#[[చలివేంద్రపాలెం]]
#[[దావులూరు (కంకిపాడు)|దావులూరు]]
#[[గొడవర్రు (కంకిపాడు మండలం)|గొడవర్రు]]
#[[జగన్నాధపురం (కంకిపాడు)|జగన్నాధపురం]]
#[[కందలంపాడు]]
#[[కుందేరు (కంకిపాడు)|కుందేరు]]
#[[కొణతనపాడు]]
#[[కోలవెన్ను]]
#[[మద్దూరు (కంకిపాడు)|మద్దూరు]]
#[[మంతెన (కంకిపాడు)|మంతెన]]
#[[మారేడుమాక]]
#[[నెప్పల్లి]]
#[[ప్రొద్దుటూరు (కంకిపాడు)|ప్రొద్దుటూరు]]
#[[పునాదిపాడు]]
#[[తెన్నేరు]]
#[[వేల్పూరు (కంకిపాడు)|వేల్పూరు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[కాసరనేనివారిపాలెం]]
*[[యార్లగడవారిపాలెం (కంకిపాడు)|యార్లగడవారిపాలెం]]
*[[గొల్లగూడెం (కంకిపాడు)|గొల్లగూడెం]]
*[[మాదాసువారిపాలెం]]
== జనాభా ==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
!క్రమ సంఖ్య
!ఊరి పేరు
!గడపల సంఖ్య
!మొత్తం జనాభా
!పురుషుల సంఖ్య
!స్త్రీలు
|-
|1.
|చలివేంద్రపాలెం
|318
|1,102
|561
|541
|-
|2.
|దావులూరు
|354
|1,314
|663
|651
|-
|3.
|ఈడుపుగల్లు
|1,534
|6,640
|3,388
|3,252
|-
|4.
|గొడవర్రు
|958
|3,663
|1,813
|1,850
|-
|5.
|జగన్నాధపురం
|197
|709
|359
|350
|-
|6.
|కందలంపాడు
|102
|339
|164
|175
|-
|7.
|కోలవెన్ను
|1,291
|4,979
|2,458
|2,521
|-
|8.
|కంతనపాడు
|138
|500
|253
|247
|-
|9.
|కందేరు
|857
|3,188
|1,576
|1,612
|-
|10.
|మద్దూరు
|799
|3,086
|1,571
|1,515
|-
|11.
|మంతెన
|642
|2,520
|1,282
|1,238
|-
|12.
|మరేడుమాక
|270
|1,060
|527
|533
|-
|13.
|నెప్పల్లి
|478
|1,801
|881
|920
|-
|14.
|ప్రొద్దుటూరు
|665
|2,318
|1,152
|1,166
|-
|15.
|పునాదిపాడు
|1,467
|5,971
|2,920
|3,051
|-
|16.
|తెన్నేరు
|922
|3,500
|1,773
|1,727
|-
|17.
|ఉప్పలూరు
|1,264
|5,130
|2,575
|2,555
|-
|18.
|వేల్పూరు
|608
|2,397
|1,195
|1,202
|}
==మూలాలు==
{{మూలాలు}}
==వెలుపలి లంకెలు==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
p21ifrctkaks6njytzqeikpwei0yvob
చింతపల్లి మండలం
0
267758
4989438
4790545
2026-10-27T02:52:06Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989438
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''చింతపల్లి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా|అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>మండల కోడ్:4849.<ref>{{Cite web |url=https://codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2021-02-08 |website= |archive-date=2020-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031052821/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |url-status=dead }}</ref> ఈ మండలంలో నాలుగు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 248 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4849-chintapalle-visakhapatnam-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Chintapalle Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2021-02-08}}</ref> మండల ప్రధాన కేంద్రం [[చింతపల్లి (విశాఖపట్నం)|చింతపల్లి]]. ఇది [[జనగణన పట్టణం]].<ref>{{Cite web|url=https://censusindia.gov.in/2011census/Listofvillagesandtowns.aspx|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=censusindia.gov.in|access-date=2021-02-20}}</ref>
[[File:Bauxite mountain e ghats.jpg|thumb|200px|చింతపల్లి మండలంలో తూర్పు కనుమలు]]
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=10em|rules=yes|gap=2em}}
# [[అంజలం]]
# [[అంతర్ల]]
# [[అన్నవరం (చింతపల్లి)|అన్నవరం]]
# [[అసిరాడ]]
# [[ఇటికబెడ్డ]]
# [[ఉమ్రసిగొంది]]
# [[ఉసురుపుట్టు]]
# [[ఊకబండ]]
# [[ఊబలగరువు]]
# [[ఎగవలసపల్లి]]
# [[ఎగువజనబ]]
# [[ఎర్రనబిల్లి]]
# [[ఒన చకరాయబండ]]
# [[కత్తుబండ]]
# [[కదసిల్ప]]
# [[కందులగొది]]
# [[కపసుపాడు]]
# [[కప్పగొంది]]
# [[కప్పలు (చింతపల్లి)|కప్పలు]]
# [[కరకపల్లి -1 (చింతపల్లి)|కరకపల్లి-1]]
# [[కరకపల్లి -2 (చింతపల్లి)|కరకపల్లి-2]]
# [[కాగులబండ]]
# [[కిక్కిసలబండ]]
# [[కిటుమల]]
# [[కిటుమళ్ళ]]
# [[కిన్నెర్ల]]
# [[కిలిమిసింగి దుర్గం]]
# [[కుడుములు]]
# [[కుడుముసరి]]
# [[కుదుపుసింగి]]
# [[కుమ్మరివంచల]]
# [[కురమనపాకలు]]
# [[కురుసింగి (చింతపల్లి)|కురుసింగి]]
# [[కృష్ణపురం (చింతపల్లి)|కృష్ణపురం]]
# [[కొండవంచుల]]
# [[కొత్తపాలెం (చింతపల్లి)|కొత్తపాలెం]]
# [[కొత్తవూరు (చింతపల్లి)|కొత్తవూరు]]
# [[కొమ్మంగి]]
# [[కొరుకొండ]]
#[[కొర్రబండ]]
# [[కొలనుబండ]]
# [[కొలపరి]]
# [[కోటగున్నలు]]
# [[కోరుకొండ (చింతపల్లి మండలం)|కోరుకొండ]]
# [[గట్టుంపాకలు]]
# [[గడ్డిబండ (చింతపల్లి)|గడ్డిబండ]]
# [[గదపరి]]
# [[గానుగులపాడు]]
# [[గున్నమామిడి]]
# [[గుమ్మిడిపాలెం]]
# [[గెంజిగెడ్డ-2 (చింతపల్లి)|గెంజిగడ్డ-2]]
# [[గెంజిగెడ్డ|గెంజిగెడ్డ-1]]
# [[గెర్రిలగద్ద]]
# [[గొండిపాకలు]]
# [[గొడుగుమామిడి -1|గొడుగుమామిడి-1]]
#[[గొడుగుమామిడి -2]]
# [[గొడుగుమామిడి - 3|గొడుగుమామిడి-3]]
# [[గొదుగులమెట్ట]]
# [[గొద్దిబండ]]
# [[గొప్పుగుడిశెలు]]
# [[గొయ్యలమెట్ట]]
# [[గొర్రెలమెట్ట]]
# [[గొసైగొంది]]
# [[గోచపల్లి]]
# [[చదలపాడు]]
# [[చదిపేట]]
# [[చవతపాడు]]
# [[చింతలూరు (చింతపల్లి)|చింతలూరు]]
# [[చిత్తంగరువు]]
# [[చిత్రాలగొప్పు]]
# [[చిన్న గెద్ద]]
# [[చిన్నబరడ]]
# [[చిన్నయపాలెం]]
# [[చిన్నరాజు పాకలు]]
# [[చిలకలమామిడి]]
# [[చీమలబయలు]]
# [[చెరపల్లి (చింతపల్లి)|చెరపల్లి]]
# [[చెరుకుంపాకలు]]
# [[చెరువూరు (చింతపల్లి)|చెరువూరు]]
# [[చౌడుపల్లి]]
# [[జంగంపాకలు-2 (చింతపల్లి)|జంగంపాకలు-2]]
# [[జంగంపాకలు (చింతపల్లి)|జంగంపాకలు]]
# [[జంగంబండ]]
# [[జంగంబుడ్డి]]
# [[జదుగూరు]]
# [[జీలుగుమెట్ట]]
# [[జున్నులు]]
# [[జెర్రిగడ్డ]]
# [[జొహరు]]
# [[జోహేరు]]
# [[డేగలపాలెం]]
# [[తప్పులమామిడి]]
# [[తమ్మింగల]]
# [[తల్లకోట]]
# [[తాటిపాలెం (చింతపల్లి)|తాటిపాలెం]]
# [[తాటిబండ]]
# [[తాటిబండ - 1]]
# [[తాడ్లపల్లి (చింతపల్లి)|తాడ్లపల్లి]]
# [[తామరపల్లి (చింతపల్లి)|తామరపల్లి]]
# [[తీగలమెట్ట (చింతపల్లి)|తీగలమెట్ట]]
# [[తూరుబొండలు]]
# [[తూరుమామిడి (చింతపల్లి)|తూరుమామిడి]]
# [[తూరుయేబొంగలు]]
# [[తెరపల్లి (చింతపల్లి)|తెరపల్లి]]
# [[తేజంగి]]
# [[తోకపాడు]]
# [[తోటమామిడి]]
#[[దసుదువీధి]]
# [[దిగవలసపల్లి]]
# [[దిగుజనబ]]
# [[దిగువపాకలు]]
# [[దెబ్బగరువు]]
# [[దొంగలెగ]]
# [[దొమలగొంది]]
# [[దొవరపల్లి]]
# [[దోనిపొలాలు]]
# [[నగ్రహారం]]
# [[నడిమిపాలెం]]
# [[నాగులగొంది]]
# [[నిమ్మలపాడు (చింతపల్లి)|నిమ్మలపాడు]]
# [[నిమ్మలపాలెం (చింతపల్లి)|నిమ్మలపాలెం]]
# [[నూతిబండ]]
# [[పకబు]]
# [[పంద్లిమామిడి]]
# [[పనసలపాడు (చింతపల్లి)|పనసలపాడు]]
# [[పరికలు]]
# [[పశువులబండ (చింతపల్లి)|పశువులబండ]]
# [[పాతపాడు (చింతపల్లి)|పాతపాడు]]
#[[పాములచింతబండ]]
# [[పాలమామిడి]]
# [[పాలాడ]]
# [[పిన కొత్తూరు]]
#[[పినపాడు-2 (చింతపల్లి)|పినపాడు -2]]
# [[పినపాడు (చింతపల్లి)|పినపాడు -1]]
#[[పులిగొంది]]
# [[పుల్లలమామిడి]]
# [[పూసలపాలెం]]
# [[పెదకొండ (చింతపల్లి)|పెదకొండ]]
# [[పెదగరువు (చింతపల్లి)|పెదగరువు]]
# [[పెదగొంది]]
# [[పెదపాకలు]]
# [[పెద్దబరడ]]
# [[పొర్లుబండ (చింతపల్లి)|పొర్లుబండ]]
# [[పొలమబండ]]
# [[పోతురాజుగున్నలు]]
# [[పోతురాజుగుమ్మాలు|పోతురాజుగుమ్మలు]]
#[[పోలుగొంత]]
# [[బంగారుగుమ్మి]]
# [[బండబయలు]]
# [[బడ్డిమెట్ట]]
# [[బయపాడు]]
# [[బయలుకించంగి]]
# [[బరికదొరపాకలు]]
# [[బలపం]]
# [[బలబద్రం]]
# [[బసంగి కొత్తూరు]]
# [[బాలాజిపేట]]
# [[బురదమామిడి (చింతపల్లి)|బురదమామిడి]]
# [[బురిసింగి]]
# [[బుసిబండ]]
# [[బుసులకోట (చింతపల్లి)|బుసులకోట]]
# [[బూడిదపాడు (చింతపల్లి)|బూడిదపాడు]]
# [[బూరుగుబైలు]]
# [[బెన్నవరం-2 (చింతపల్లి)|బెన్నవరం-2]]
# [[బెన్నవరం (చింతపల్లి)|బెన్నవరం-1]]
# [[బెముడిచట్రు]]
# [[బొక్కెల్లు (చింతపల్లి)|బొక్కెల్లు]]
# [[బొడ్డపుట్టు (చింతపల్లి)|బొడ్డపుట్టు]]
# [[బొద్దజువ్వి]]
# [[బొర్రమామిడి (చింతపల్లి)|బొర్రమామిడి]]
# [[బోయలగూడెం (చింతపల్లి)|బోయలగూడెం]]
# [[బౌడ]]
# [[బౌర్తి]]
# [[భీమనపల్లి (చింతపల్లి)|భీమనపల్లి]]
# [[భీమనుపల్లి]]
# [[భీమసింగి (చింతపల్లి మండలం)|భీమసింగి]]
# [[మచ్చలమామిడి]]
# [[మదిగుంట]]
# [[మందిపల్లి]]
# [[మర్రిచెట్టు పాకలు]]
# [[మల్లవరం (చింతపల్లి మండలం)|మల్లవరం]]
# [[మామిడిపల్లి (చింతపల్లి మండలం)|మామిడిపల్లి]]
# [[ముంతమామిడి (చింతపల్లి)|ముంతమామిడి]]
# [[ములుసుబండ]]
# [[మెరకలు]]
# [[మేడిమబండ]]
# [[మేడూరు]]
# [[యర్రవరం (చింతపల్లి)|యర్రవరం]]
# [[యెర్రబండ]]
# [[యెర్రబొమ్మలు]]
# [[రాకోట (చింతపల్లి)|రాకోట]]
# [[రాచపనస]]
# [[రాచపనుకులు]]
# [[రాజుబండ]]
# [[రాయిపాలెం (చింతపల్లి)|రాయిపాలెం]]
# [[రావిమానుపాకలు]]
# [[రాళ్ళగడ్డ]]
# [[రాళ్ళగడ్డ కొత్తూరు]]
# [[రేగల్లు]]
# [[రేగుబైలు]]
# [[రేలంగి (చింతపల్లి మండలం)|రేలంగి]]
# [[రోలుగుంట (చింతపల్లి)|రోలుగుంట]]
# [[రౌతుపయలు]]
# [[రౌరింటాడ]]
# [[లక్కవరం (చింతపల్లి)|లక్కవరం]]
# [[లక్ష్మీపురం (చింతపల్లి)|లక్ష్మీపురం]]
# [[లంబదంపల్లి]]
# [[లంబసింగి]]
# [[లబ్బంగి]]
# [[లబ్బంగికొత్తవీధి]]
# [[లమ్మడంపల్లి]]
# [[లింగాలగుడి]]
# [[లుంబూరు (చింతపల్లి)|లుంబూరు]]
# [[లుబ్బగుంట (చింతపల్లి)|లుబ్బగుంట]]
# [[లొతుగెడ్డ|లోతుగెడ్డ]]
# [[వంగసరి]]
# [[వంచులదుర్గం]]
# [[వంటమామిడి]]
# [[వండ్లమామిడి]]
# [[వంతమామిడి]]
# [[వంతలపాడు]]
# [[వందనపల్లి]]
# [[వనజాజులు]]
# [[వమిగెద్ద]]
# [[వమిగెద్ద కొత్తూరు]]
# [[వరతనపల్లి]]
# [[వీరవరం (చింతపల్లి)|వీరవరం]]
# [[వురిసింగి]]
# [[వెదురుపల్లి (చింతపల్లి)|వెదురుపల్లి]]
# [[వేలంజువ్వి]]
# [[వొత్తి బుసులు]]
# [[శీకాయబండ]]
# [[సత్యవరం (చింతపల్లి)|సత్యవరం]]
# [[సదిక]]
# [[సనివారం]]
# [[సంపంగిపుట్టు (చింతపల్లి)|సంపంగిపుట్టు]]
# [[సమగిరి]]
# [[సల్లై]]
# [[సింగవరం కొత్తూరు]]
# [[సింగవరం (చింతపల్లి)|సింగవరం]]
# [[సిరిపురం (చింతపల్లి)|సిరిపురం]]
# [[సీతారంపురం]]
# [[సుద్దగరువు]]
# [[సోమవరం (చింతపల్లి మండలం)|సోమవరం]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు 4 పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు.
===నిర్జనగ్రామాలు===
# Yernabili (Q16311377)
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా మండలాలు}}
6cxy8yx89ex40ndvhsnashvjm5u0b47
నర్సీపట్నం మండలం
0
267760
4989390
4798528
2026-10-27T02:30:11Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989390
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''నర్సీపట్నం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం అనకాపల్లి జిల్లాకు చెందిన నర్సీపట్నం మండలం మొత్తం జనాభా 91,612. వీరిలో 44,655 మంది పురుషులు కాగా 46,957 మంది మహిళలు ఉన్నారు. 2011 లో నర్సీపట్నం మండలంలో మొత్తం 24,729 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి.
నర్సీపట్నం మండల సగటు లింగ నిష్పత్తి 1,052.మండల మొత్తం జనాభాలో 50.8% మంది పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తుండగా, 49.2% మంది గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతాల్లో సగటు అక్షరాస్యత 77.6% కాగా, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 60.2%గా ఉంది. నర్సీపట్నం మండలంలోని పట్టణ ప్రాంతాల సెక్స్ నిష్పత్తి 1,065 కాగా, గ్రామీణ ప్రాంతాలు 1,038.
నర్సీపట్నం మండలంలో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 9180, ఇది మొత్తం జనాభాలో 10%గా ఉంది. 0-6 సంవత్సరాల మధ్య 4637 మంది మగ పిల్లలు, 4543 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం నర్సిపట్నం మండల బాలల లైంగిక నిష్పత్తి 980, ఇది నర్సీపట్నం మండల సగటులింగ నిష్పత్తి (1,052) కన్నా తక్కువ.
నర్సీపట్నం మండల మొత్తం అక్షరాస్యత 69.03%. నర్సిపట్నం మండలంలో పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 68.85%, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 55.7%.గా ఉంది.<ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/narsipatnam-mandal-visakhapatnam-andhra-pradesh-4854|title=Narsipatnam Mandal Population, Religion, Caste Visakhapatnam district, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|language=en-US|access-date=2021-04-13|archive-date=2021-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210413105044/https://www.censusindia.co.in/subdistrict/narsipatnam-mandal-visakhapatnam-andhra-pradesh-4854|url-status=dead}}</ref>
== మండలంలోని పట్టణాలు ==
* [[నర్సీపట్నం]] (జనగణన పట్టణం)
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
# [[నీలంపేట (నర్సీపట్నం)|నీలంపేట]]
# [[గబ్బడ]]
# [[గుర్రందొరపాలెం]]
# [[చెట్టుపల్లి (నర్సీపట్నం)|చెట్టుపల్లి]]
# [[ఆర్డినరి లక్ష్మిపురం]]
# [[బలిఘట్టం (నర్సీపట్నం)|బలిఘట్టం]]
# [[ధర్మసాగరం]]
# [[వేములపూడి]]
# [[అమలాపురం (నర్సీపట్నం)|అమలాపురం]]
# [[యెరకన్నపాలెం]]
# [[దుగ్గడ]]
== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ==
* [[తాండవ గ్రామం|తాండవ (గ్రామం)]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
i0o1h0zweh1ycmdis110zb86egps1uv
4989457
4989390
2026-10-27T03:33:02Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989457
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''నర్సీపట్నం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-date=2022-04-23|url-status=bot: unknown}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం అనకాపల్లి జిల్లాకు చెందిన నర్సీపట్నం మండలం మొత్తం జనాభా 91,612. వీరిలో 44,655 మంది పురుషులు కాగా 46,957 మంది మహిళలు ఉన్నారు. 2011 లో నర్సీపట్నం మండలంలో మొత్తం 24,729 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి.
నర్సీపట్నం మండల సగటు లింగ నిష్పత్తి 1,052.మండల మొత్తం జనాభాలో 50.8% మంది పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తుండగా, 49.2% మంది గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతాల్లో సగటు అక్షరాస్యత 77.6% కాగా, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 60.2%గా ఉంది. నర్సీపట్నం మండలంలోని పట్టణ ప్రాంతాల సెక్స్ నిష్పత్తి 1,065 కాగా, గ్రామీణ ప్రాంతాలు 1,038.
నర్సీపట్నం మండలంలో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 9180, ఇది మొత్తం జనాభాలో 10%గా ఉంది. 0-6 సంవత్సరాల మధ్య 4637 మంది మగ పిల్లలు, 4543 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం నర్సిపట్నం మండల బాలల లైంగిక నిష్పత్తి 980, ఇది నర్సీపట్నం మండల సగటులింగ నిష్పత్తి (1,052) కన్నా తక్కువ.
నర్సీపట్నం మండల మొత్తం అక్షరాస్యత 69.03%. నర్సిపట్నం మండలంలో పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 68.85%, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 55.7%.గా ఉంది.<ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/narsipatnam-mandal-visakhapatnam-andhra-pradesh-4854|title=Narsipatnam Mandal Population, Religion, Caste Visakhapatnam district, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|language=en-US|access-date=2021-04-13|archive-date=2021-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210413105044/https://www.censusindia.co.in/subdistrict/narsipatnam-mandal-visakhapatnam-andhra-pradesh-4854|url-status=dead}}</ref>
== మండలంలోని పట్టణాలు ==
* [[నర్సీపట్నం]] (జనగణన పట్టణం)
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
# [[నీలంపేట (నర్సీపట్నం)|నీలంపేట]]
# [[గబ్బడ]]
# [[గుర్రందొరపాలెం]]
# [[చెట్టుపల్లి (నర్సీపట్నం)|చెట్టుపల్లి]]
# [[ఆర్డినరి లక్ష్మిపురం]]
# [[బలిఘట్టం (నర్సీపట్నం)|బలిఘట్టం]]
# [[ధర్మసాగరం]]
# [[వేములపూడి]]
# [[అమలాపురం (నర్సీపట్నం)|అమలాపురం]]
# [[యెరకన్నపాలెం]]
# [[దుగ్గడ]]
== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ==
* [[తాండవ గ్రామం|తాండవ (గ్రామం)]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
btkl8o84pb52v0vhx5exg86xe70i27t
అనకాపల్లి మండలం
0
267762
4989379
4790488
2026-10-27T02:26:54Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989379
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''అనకాపల్లి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనకాపల్లి జిల్లా|అనకాపల్లి జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[మెట్టపాలెం]]
# [[జగన్నాధపురం (అనకాపల్లి)|జగన్నాధపురం]]
# [[తగరంపూడి]]
# [[వూడేరు]]
# [[అల్లికొండు పాలెం]]
# [[మామిడిపాలెం (అనకాపల్లి)|మామిడిపాలెం]]
# [[పాపయ్య సంత పాలెం]]
# [[పాపయ్య పాలెం]]
# [[గొండుపాలెం (అనకాపల్లి)|గొండుపాలెం]]
# [[చింతనిప్పుల అగ్రహారం]]
# [[మాకవరం (అనకాపల్లి)|మాకవరం]]
# [[మర్టూరు]]
# [[సీతానగరం (అనకాపల్లి)|సీతానగరం]]
# [[కుంచంగి]]
# [[కూండ్రం]]
# [[వెంకుపాలెం (అనకాపల్లి)|వెంకుపాలెం]]
# [[వేటజంగాలపాలెం]]
# [[సంపత్ పురం]]
# [[పిసినిగాడ]]
# [[తుమ్మపాల]]
# [[రేబాక (అనకాపల్లి)|రేబాక]]
#[[కోడూరు(అనకాపల్లి)|కోడూరు]]
# [[గోపాలపురం (అనకాపల్లి)|గోపాలపురం]]
# [[మారేడుపూడి]]
# [[మారేడుపూడి అగ్రహారం]]
# [[కొప్పాక (అనకాపల్లి)|కొప్పాక]]
# [[భట్లపూడి]]
# [[గొలగాం (అనకాపల్లి)|గొలగాం]]
# [[శంకారం (అనకాపల్లి మండలం)|శంకారం]]
# [[వల్లూరు (అనకాపల్లి)|వల్లూరు]]
#[[రాజుపాలెం (అనకాపల్లి)|రాజుపాలెం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[దిబ్బపాలెం]]
* [[రొంగలివానిపాలెం]]
*[[కొత్తూరు (అనకాపల్లి)|కొత్తూరు]]
*[[బగులవాడ]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
12ytvs3pcyjlchxljhxurdby3fd4doe
తుని మండలం
0
267789
4989566
4786222
2026-10-27T07:49:01Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989566
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''తుని మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కాకినాడ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఈ మండలంలో 21 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. అందులో ఒకటి నిర్జన గ్రామం.
==గణాంకాలు==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 1,30,413 వారిలో పురుషులు 64,775 కాగా, స్త్రీలు 65,638 మది ఉన్నారు.అక్షరాస్యత మొత్తం 57.46% - పురుషులు అక్షరాస్యత 63.69% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 51.33%
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[ఎన్. సూరవరం]]
# [[డీ. పోలవరం]]
# [[దొండవాక]]
# [[కే.ఓ. మల్లవరం]]
# [[రాపాక (తుని)|రాపాక]]
# [[చి. అగ్రహారం]]
# [[అతికివారిపాలెం]]
# [[కొలిమేరు]]
# [[నందివంపు]]
# [[మరువాడ (తుని)|మరువాడ]]
# [[రేఖవానిపాలెం]]
# [[తాళ్లూరు (తుని)|తాళ్లూరు]]
# [[కొత్తూరు (తుని)|కొత్తూరు]]
# [[తేటగుంట]]
# [[ఎస్. అన్నవరం (గ్రామీణ)|ఎస్. అన్నవరం]]
# [[చేపూరు (తుని)|చేపూరు]]
# [[హంసవరం]]
# [[చామవరం]]
# [[వల్లూరు (తుని)|వల్లూరు]]
# [[కవలపాడు]]
===నిర్జన గ్రామాలు===
# Kothakonda (Q42856536)
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[నామగిరి నరేంద్రపట్నం]]
# [[తలుపులమ్మ లోవ]]
# [[లోవకొత్తూరు]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
fkxamu6tk57wblcrk4yfe2n34er27nd
ఎలమంచిలి మండలం
0
267790
4989380
4789070
2026-10-27T02:27:07Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989380
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఎలమంచిలి మండలం''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[ఎలమంచిలి]] - ([[జనగణన పట్టణం]])
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[కొక్కెరపల్లి|కొక్కిరాపల్లి]]
# [[తురంగలపాలెం]]
# [[జంపపాలెం]]
# [[సోమలింగపాలెం]]
# [[కట్టుపాలెం]]
# [[ఎర్రవరం (ఎలమంచిలి)|ఎర్రవరం]]
# [[రేగుపాలెం]]
# [[బయ్యవరం (ఎలమంచిలి మండలం)|బయ్యవరం]]
# [[ఏటి కొప్పాక]]
# [[పద్మనాభరాజు పేట]]
# [[పులపర్తి]]
# [[కృష్ణాపురం (ఎలమంచిలి)|కృష్ణాపురం]]
# [[తెరువుపల్లి]]
== ఆర్ధిక స్థితిగతులు==
[[File:Paddy Fields at Kondakarla 02.JPG|thumb|కొండకర్ల వద్ద వరి పంట|320x320px]]
'''వ్యవసాయ రంగం: '''ప్రజల ప్రధాన వృత్తి మంది వ్యవసాయం, పాడి పశువుల పెంపకం. మండలం పూర్తిగా వర్షాధారిత ప్రాంతం. సముద్ర తీరానికి దగ్గరగా ఉండడం కారణంగా నైరుతి ఋతుపవనాల వల్ల 72% వర్షపాతం, ఈశాన్యరుతుపవనాల వల్ల 13% వర్షపాతాన్ని మండలం పొందుతున్నది. వార్షిక సరాసరి వర్షపాతం 1200 మిమీగా నమోదు అవుతున్నది. నేలలు వదులుగా ఉండే ఎర్ర మట్టినేలలు. ఇసుకపాలు ఎక్కువ. నీరు ఇంకి పోయే స్వభావం కలవి. పంటపొలాల విస్తీర్ణం 6842 హెక్టార్లు. పెదపల్లి ప్రాంతంలో 365 హెక్టార్ల విస్తీర్ణం గల అడవి ఉంది. ఖరీఫ్ సీజన్లో పల్లపుభూములలో ఆహార పంటగా [[వరి]] పండిస్తారు. వాణిజ్యపంటగా [[చెరకు]] వేస్తారు.కొన్నిగ్రామాలలో [[పొగాకు]] కూడా పండిస్తారు. మెట్టభూముల్లో చోళ్ళు ([[రాగులు]]), గంటెలు, [[నువ్వులు]], [[వేరుశనగ]] పంటలు వేస్తారు. [[మిరప]], [[కందులు|కందుల]] పంటలు అక్కడక్కడ కనిపిస్తాయి. వంగ, బీర, ఆనప, టమోటా వంటి కూరగాయలను కూడా పండిస్తున్నారు.
మండలంలోని [[కొక్కెరపల్లి|కొక్కిరాపల్లి]] గ్రామంలో రాష్ట్రప్రభుత్వం వారి "నూనె గింజల" పరిశోధనాకేంద్రం ఉంది. ఆచార్య ఎన్.జి.రంగా వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయ అనుభందమైన ఈ కేంద్రంలో నువ్వుల విత్తనాల పై పరిశోధనలు జరుగుచున్నవి. రైతులకు వ్యవసాయం తర్వాత ప్రధాన ఆదాయ వనరు గేదెల పెంపకం ద్వారా [[పాలు|పాల]] ఉత్పత్తి. తరచు సంభవించే వర్షాభావ పరిస్థితుల వల్ల పంటలకు గ్యారంటీ లేదు. మండలం లోని కొన్ని గ్రామాలను ఆనుకొని శారద, వరాహ నదులు ప్రవహిస్తున్నప్పటికి వాటి వల్ల ప్రయోజనం తక్కువ ఉంది.
'''పారిశ్రామిక రంగం: '''మండలంలో [[ఏటి కొప్పాక]] గ్రామంలో సహకార చక్కెర కర్మాగారం 1933 సం.లో ఏర్పాటయింది. ఇది రాష్ట్రంలో సహకారరంగంలో ఏర్పడిన మొట్టమొదటి చక్కెర కర్మాగారం. రేగుపాలెం వద్ద 2009 లో [[సిమెంట్]] కర్మాగారం ఏర్పాటయింది. యలమంచిలికి దగ్గరగా ఉన్న [[అచ్యుతాపురం]] ఎస్.ఇ.జెడ్ లో నిర్మించబడిన [[బ్రాండిక్స్ ఇండియా అపెరల్ సిటీ|బ్రాండిక్స్]] దుస్తుల కర్మాగారం 22 వేల మంది గ్రామీణ యువతీ, యువతులకు ఉపాధి కల్పిస్తుంది. విశాఖపట్నంలో పనిచేసే చిరుద్యోగులు యలమంచిలిని తమ నివాస ప్రాంతంగాఎంచుకోవడం వల్ల గృహనిర్మాణ రంగం ముందంజలో ఉంది. .
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపల లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
lzyafb5trjop7qcgu9o5fvox0eln0lp
చోడవరం మండలం
0
267791
4989387
4947245
2026-10-27T02:29:37Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989387
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''చోడవరం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 88,493 మంది కాగా, వారిలో పురుషులు 43,659 ఉండగా, స్త్రీలు 44,834 మందిన ఉన్నారు.
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[లక్ష్మీపురం (చోడవరం)|లక్ష్మీపురం]]
# [[దామునాపల్లి]]
# [[మైచర్లపాలెం]]
# [[కండిపల్లి]]
# [[గవరవరం (చోడవరం)|గవరవరం]]
# [[లక్కవరం (చోడవరం)|లక్కవరం]]
# [[అడ్డూరు]]
# [[సీమనాపల్లి]]
# [[జూత్తాడ]]
# [[అన్నవరం (చోడవరం)|అన్నవరం]]
# [[వెంకయ్యగారిపేట]]
# [[నరసయ్యపేట]]
# [[గౌరీపట్నం (చోడవరం)|గౌరీపట్నం]]
# [[శ్రీరాంపట్నం]]
# [[అంకుపాలెం]]
# [[చోడవరం]]
# [[గజపతినగరం (చోడవరం మండలం)|గజపతినగరం]]
# [[అంభేరుపురం]]
# [[రాయపురాజుపేట (చోడవరం)|రాయపురాజుపేట]]
# [[దుడ్డుపాలెం]]
# [[వెంకన్నపాలెం (చోడవరం)|వెంకన్నపాలెం]]
# [[గోవాడ (చోడవరం)|గోవాడ, చోడవరం]]
# [[పకీర్ సాహెబ్ పేట]]
# [[బెన్నవోలు]]
# [[జన్నవరం]]
# [[తిమ్మన్నపాలెం]]
# [[చాకిపల్లి (చోడవరం)|చాకిపల్లి]]
# [[భోగాపురం (చోడవరం)|భోగాపురం]]
# [[ముద్దుర్తి]]
# [[ఎం.కొత్తపల్లి]]
# [[గంధవరం (చోడవరం)|గంధవరం]]
== ఇతర గ్రామాలు ==
# [[గవర వర్మ జగన్నాధపురం]]
# [[సింహద్రపురం]]
# [[జుతాడ]]
# [[రేవల్ల]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
58fqpr1a58mvvsmjocd4bcm2io90zfd
నక్కపల్లి మండలం
0
267792
4989389
4790561
2026-10-27T02:29:59Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989389
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''నక్కపల్లి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[నక్కపల్లి]] - (జనగణన పట్టణం)
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[దొంకాడ]]
# [[జీ.జగన్నాధపురం]]
# [[ముకుందరాజుపేట]]
# [[చీదిక]]
# [[దోసలపాడు]]
# [[రేబాక (నక్కపల్లి)|రేబాక]]
# [[పెదదొడ్డిగల్లు]]
# [[పెద్దబొదుగల్లం]]
# [[చిట్టిబట్ల అగ్రహారం]]
# [[నాయంపూడి]]
# [[చినదొడ్డిగల్లు]]
# [[రమణయ్యపేట (నక్కపల్లి)|రమణయ్యపేట]]
# [[గుల్లిపాడు]]
# [[గోదిచెర్ల]]
# [[చినరాంభద్రపురం]]
# [[దేవవరం (నక్కపల్లి)|దేవవరం]]
# [[ఉద్దండపురం]]
# [[నెల్లిపూడి (నక్కపల్లి)|నెల్లిపూడి]]
# [[గునుపూడి (నక్కపల్లి)|గునుపూడి]]
# [[దోనివాని లక్ష్మీపురం]]
# [[వేంపాడు (నక్కపల్లి)|వేంపాడు]]
# [[కగిత]]
# [[ఉప్మాక అగ్రహారం]]
# [[చుక్కలవారి లక్ష్మీపురం]]
# [[ఎన్.నరసాపురం]]
# [[చందనాడ]]
# [[నల్లమట్టిపాలెం]]
# [[బుచ్చిరాజుపేట (నక్కపల్లి)|బుచ్చిరాజుపేట]]
# [[రాజయ్యపేట (నక్కపల్లి)|రాజయ్యపేట]]
# [[పెదతీనర్ల]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
m9y6f1yz1ct4nryhcep7wcnpzt2k0f3
పాయకరావుపేట మండలం
0
267793
4989394
4786290
2026-10-27T02:31:03Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989394
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పాయకరావుపేట''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 93,093 మంది ఉండగా, వారిలో పురుషులు 46,825 మంది, స్త్రీలు 46,268 మంది ఉన్నారు.అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 54.73%. పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 60.52%, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 48.82% ఉంది.
== మండలంలోని పట్టణాలు ==
* [[పాయకరావుపేట]]
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[ఆరట్ల కోట]]
# [[ఎదటం]]
# [[ఎస్.నరసపురం]]
# [[కందిపూడి (పాయకరావుపేట)|కందిపూడి]]
# [[కుమారపురం (పాయకరావుపేట)|కుమారపురం]]
# [[కేశవరం (పాయకరావుపేట)|కేశవరం]]
# [[గుంటపల్లి (పాయకరావుపేట)|గుంటపల్లి]]
# [[గోపాలపట్నం]]
# [[నామవరం (పాయకరావుపేట)|నామవరం]]
# [[పడాలవాని లక్ష్మిపురం]]
#[[పాల్తేరు (పాయకరావుపేట మండలం)|పాల్తేరు]]
# [[పెంటకోట]]
# [[పెదరామభద్రపురం]]
# [[మంగవరం]]
# [[మాసాహెబ్పేట (పాయకరావుపేట)|మాసాహెబ్పేట]]
# [[రాజవరం (పాయకరావుపేట)|రాజవరం]]
# [[శ్రీరాంపురం (పాయకరావుపేట)|శ్రీరాంపురం]]
# [[సత్యవరం (పాయకరావుపేట)|సత్యవరం]]
==రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు===
# R. R. Venkatapuram (Q93873856)
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
3j924vynygg54962q8qdbkog6lbq81s
పీలేరు మండలం
0
267829
4989414
4786298
2026-10-27T02:39:29Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989414
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పీలేరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[అన్నమయ్య జిల్లా|అన్నమయ్య జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[పీలేరు]] - (సెన్సస్ టౌన్)
== మండల జనాభా ==
* 2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని మొత్తం జనాభా 73,016 మంది ఉండగా, వారిలో పురుషులు 36,281 కాగా స్త్రీలు 36,735 మంది ఉన్నారు.
* 2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని మొత్తం జనాభా 61,824 మంది ఉండగా, వారిలో పురుషులు 30,941 కాగా స్త్రీలు 30,883 మంది ఉన్నారు.విస్తీర్ణం 585 హెక్టార్లు. అక్షరాస్యత మొత్తం 68.62% - పురుషులు అక్షరాస్యత 80.24%, స్త్రీలు అక్షరాస్యత 57.04%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[మేళ్లచెరువు (పీలేరు)|మేళ్లచెరువు]]
# [[తలుపుల (పీలేరు)|తలుపుల]]
# [[జండ్ల]]
# [[ముడుపులవేముల]]
# [[ఆవువారిపల్లె]]
# [[కావలిపల్లె]]
# [[మద్దెలచెరువు (పీలేరు)|మద్దెలచెరువు]]
# [[వేపులబైలు]]
# [[బోడుమల్లువారిపల్లె]]
# [[గూడరేవుపల్లె]]
# [[యెర్రగుంట్లపల్లె (పీలేరు)|యెర్రగుంట్లపల్లె]]
# [[దొడ్డిపల్లె (పీలేరు)|దొడ్డిపల్లె]]
# [[రేగుల్లు]]
# [[అగ్రహారం (పీలేరు)|అగ్రహారం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[కాకులారం పల్లి]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
d4klsq2log0f46kmmgpsrl3uklwy62v
నగరి మండలం
0
267831
4989706
4786256
2026-10-27T11:56:12Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989706
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''నగరి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[చిత్తూరు జిల్లా]] లోని మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[నగరి]]
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 89,655 -అందులో పురుషులు 44,967 మందికాగా, స్త్రీలు 44,688 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 69.79% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 81.52% - స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 58.09%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అడవికొత్తూరు]]
# [[గుండ్రాజుకుప్పం]]
# [[మనగడు|మునగడ]]
# [[వెలవడి]]
# [[అగరం (నగరి)|అగరం]]
# [[తిరువేంగమాంబాపురం]]
# [[దామరపాక్కం]]
# [[మిట్టపాలెం (నగరి మండలం)|మిట్టపాలెం]]
# [[తేరణి]]
# [[మేలపట్టు]]
# [[ముదిపల్లె]]
# [[వెంకటనరసింహ రాజువారిపేట]]
# [[సరస్వతి విలాసపురం]]
# [[తడుకు (నగరి)|తడుకు]]
# [[వీరకావేరిరాజుపురం]]
# [[నాగరాజుకుప్పం]]
# [[కావేటిపురం]]
# [[కన్నికాపురం (నగరి మండలం)|కన్నికాపురం]]
# [[ఒరాంతంగళ్ గొల్లకుప్పం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[కాకవీడు]]
* [[తిరుమలరాజు ఖండ్రిగ]]
* [[మునగమాకుల కొత్తూరు]]
* [[శ్రీరంగనగర అగ్రహారం]]
* [[సాల్వపట్టెడ]]
* [[సత్రవాడ]]
* [[రాజుల కన్నద్రిగా]]
* [[నేతం ఖండ్రిగ]]
* [[కీలపట్టు]]
* ఏకాంబర కుప్పం
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{చిత్తూరు జిల్లా మండలాలు}}
ht02u5k9aho9l9azis2m4hi2l1qs299
పుంగనూరు మండలం
0
267833
4989415
4786299
2026-10-27T02:39:41Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989415
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పుంగనూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అన్నమయ్య జిల్లా|అన్నమయ్య జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం జనాభా మండలం లోని జనాభా మొత్తం 94,784. -అందులో పురుషులు 47,586 మందికాగా - స్త్రీలు 47,198 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 64.71% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 75.86% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 53.49%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[మిట్టచింతవారి పల్లె]]
# [[బోడెవారిపల్లె]]
# [[చండ్రమాకుల పల్లె]]
# [[పాల్యంపల్లె]]
# [[రాగనిపల్లె (గ్రామీణ)|రాగనిపల్లె]]
# [[చదళ్ల]]
# [[భీమగానిపల్లె]]
# [[మంగళం (పుంగనూరు)|మంగళం]]
# [[ఏటవాకిలి]]
# [[మాగాండ్లపల్లె]]
# [[వనమలదిన్నె]]
# [[ఆరడిగుంట]]
# [[మేలుందొడ్డి]]
# [[పుంగనూరు]]
# [[కుమ్మరనాతం]]
# [[ఎత్తూరు]]
# [[నెక్కొండి]]
# [[బండ్లపల్లె (పుంగనూరు)|బండ్లపల్లె]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[అరవపల్లి (పుంగనూరు)|అరవపల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
3oitut29a74dyocbeloob32clbv71id
కుప్పం మండలం
0
267835
4989700
4786092
2026-10-27T11:53:55Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989700
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''కుప్పం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[చిత్తూరు జిల్లా|చిత్తూరు జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలంలోని పట్టణాలు ==
* [[కుప్పం]] (మున్సిపల్ టౌన్)
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా - మొత్తం 1,02,947 - అందులో పురుషులు 52,209 మంది కాగా - స్త్రీలు 50,738 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 52.72% -అక్షరాస్యత రేటు పురుషులు 63.27% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 41.89%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[కంగుండి-1]]
# [[బైరగానిపల్లె (గ్రామీణ)|బైరగానిపల్లె]]
# [[బండసెట్టిపల్లె (గ్రామీణ)|బండసెట్టిపల్లె]]
# [[చమ్మగుట్టపల్లె]]
# [[గుట్టపల్లె (కుప్పం)|గుట్టపల్లె]]
# [[సీగలపల్లె]]
# [[కనుగుండి|కంగుండి-2]]
# [[వెంకటేశపురం (కుప్పం)|వెంకటేశపురం]]
# [[దసెగౌనియూరు]]
# [[బొగ్గుపల్లె]]
# [[ఎల్లజ్జనూరు]]
# [[చిన్నకురబలపల్లె (గ్రామీణ)|చిన్నకురబలపల్లె]]
# [[కమతమూరు]]
# [[కత్తిమానిపల్లె]]
# [[ఎకర్లపల్లె]]
# [[నూలకుంట]]
# [[కుత్తిగానిపల్లె]]
# [[సజ్జలపల్లె]]
# [[నిమ్మకంపల్లె]]
# [[మిట్టపల్లె (కుప్పం)|మిట్టపల్లె]]
# [[కొత్తపల్లె (కుప్పం)|కొత్తపల్లె]]
# [[కాకిమడుగు]]
# [[కుంగెగౌనియూరు]]
# [[చిన్న బంగారునతం]]
# [[పెద్ద బంగారునతం]]
# [[బెవనపల్లె]]
# [[వెందుగంపల్లె]]
# [[గుడ్లకదిరెపల్లె]]
# [[గొనుగూరు]]
# [[పాలేర్లపల్లె]]
# [[యానాదిపల్లె]]
# [[చాలర్లపల్లె]]
# [[పొరకుంట్లపల్లె]]
# [[జరుగు]]
# [[ఉరినాయనిపల్లె]]
# [[ఉరినాయనికొత్తూరు]]
# [[గుడ్లనాయనిపల్లె]]
# [[కృష్ణదాసనపల్లె]]
# [[రాజనం]]
# [[వరమనూరు]]
# [[గట్టప్పనాయనిపల్లె]]
# [[ఉర్లఓబనపల్లె]]
# [[మారపల్లె]]
# [[కూర్మనిపల్లె]]
# [[నడిమూరు]]
# [[బోడగుట్టపల్లె (కుప్పం)|బోడగుట్టపల్లె]]
# [[వసనాడుగొల్ల పల్లె]]
# [[ములకలపల్లె]]
# [[వసనాడు]]
# [[పైపాల్యం]]
# [[పెద్ద బొగ్గుపల్ల్లె]]
# [[చిన్న బొగ్గుపల్లె]]
# [[అడవిములకపల్లె]]
# [[కనమపచ్చర్ల పల్లె]]
# [[చెక్కునతం]]
# [[పెద్దగోపనపల్లె]]
# [[ఆవులనతం]]
# [[మొత్తకదిరినూరు]]
# [[చిన్నఒబ్బ]]
# [[టీ.సాదుమూరు]]
# [[పొన్నంగూరు]]
# [[అడవి బుడుగూరు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[కోటలూరు]]
* [[అనిమిగాని పల్లె]]
* [[గరిగచిన్నెపల్లె]]
* [[దళవాయి కొత్తపల్లె]]
* [[తంబిగానిపల్లె]]
* [[చీలపల్లె(కుప్పం)|చీలపల్లె]]
* [[చీమనాయినిపల్లె]]
* [[చందం]]
* [[మంకాలదొడ్డి]]
* [[మల్లనూరు]]
* [[వనగుట్టపల్లె]]
* [[సామగుట్టపల్లె]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{చిత్తూరు జిల్లా మండలాలు}}
lh40ndne4su8x48zyhwy3jt4p2nm8vk
పలమనేరు మండలం
0
267837
4989709
4786281
2026-10-27T11:56:38Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989709
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పలమనేరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం, [[చిత్తూరు జిల్లా|చిత్తూరు జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[పలమనేరు]] - నగర పంచాయితి (మునిసిపాలిటి)
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా- మొత్తం 71,545. - అందులో పురుషులు 35,682 మంది కాగా, స్త్రీలు 35,863 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 69.03% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 78.66%, - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 59.45%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[రంగనాయనిపల్లె]]
# [[జగమర్ల]]
# [[పెనగరకుంట]]
# [[సముద్రపల్లె]]
# [[కురుమోయి]]
# [[జల్లిపేట]]
# [[మొరం]]
# [[శ్రీరంగరాజపురం (పలమనేరు)|శ్రీరంగరాజపురం]]
# [[అయ్యంరెడ్డి పల్లె]]
# [[గుండ్లపల్లె (పలమనేరు)|గుండ్లపల్లె]]
# [[కొలమాసనపల్లె|కొలమాసానపల్లె]]
# [[కరిడిమడుగు]]
# [[బయప్పగారి పల్లె]]
# [[చెత్తపెంట]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[పందేరుపల్లి]]
* [[నాగమంగళం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{చిత్తూరు జిల్లా మండలాలు}}
9xjjt4zhefn08ps4zxl80ld52tpya98
సామర్లకోట మండలం
0
268161
4989577
4785934
2026-10-27T07:53:22Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989577
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''సామర్లకోట మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కాకినాడ జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఈ మండలంలో 17 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. మండలంలో నిర్జన గ్రామాలు లేవు. <ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4910-samalkota-east-godavari-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Samalkota Mandal of East Godavari, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2021-12-18}}</ref>
31 డిసెంబరు 2025 నాడు [[సామర్లకోట మండలం|సామర్లకోట మండలాన్ని]] [[పెద్దాపురం రెవెన్యూ డివిజను]] కు మార్చారు.<ref name="districts-20253112">{{Cite news |title=Andhra News:కొత్త జిల్లాలు పోలవరం, మార్కాపురం |date=2025-12-30 |url=https://www.eenadu.net/telugu-news/andhra-pradesh/ap-cabinet--approves-formation-of-two-new-districts/1799/125240498 |access-date=2026-02-16 |work=Eenadu|lang=te}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం సామర్లకోట మండలం మొత్తం జనాభా 137,979. వీరిలో 68,663 మంది పురుషులు కాగా, 69,316 మంది స్త్రీలు. 2011 లెక్కలు ప్రకారం సామర్లకోట మండల పరధిలో మొత్తం 38,889 కుటుంబాలు ఉన్నాయి. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/samalkota-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4910|title=Samalkota Mandal Population, Religion, Caste East Godavari district, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|access-date=2021-12-18|archive-date=2021-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20211218162016/https://www.censusindia.co.in/subdistrict/samalkota-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4910|url-status=dead}}</ref>మండలం సగటు లింగ నిష్పత్తి 1,010. మొత్తం జనాభాలో 41.2% మంది పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తుండగా, 58.8% మంది గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతాల్లో సగటు అక్షరాస్యత రేటు 74.6% కాగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 65.8% ఉంది.మండలం పరధిలో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 14170, ఇది మొత్తం జనాభాలో 10%. 0-6 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల మగ పిల్లలు 7205, ఆడ పిల్లలు 6965 మంది ఉన్నారు. మండలం బాలల లింగ నిష్పత్తి 967, ఇది సామర్లకోట మండలం సగటు లింగ నిష్పత్తి (1,010) కంటే తక్కువ.మండల మొత్తం అక్షరాస్యత రేటు 69.39%. పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 64.9%, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 59.66%.<ref name=":0" />
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
[[సామర్లకోట]] :ఈ పట్టణం 31 వార్డులతో పురపాలక సంఘం హోదా కలిగిన పట్టణం.[[సామర్లకోట పురపాలక సంఘం]] పట్టణ పరిధిలో 2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మొత్తం జనాభా 56864, అందులో పురుషులు 28115 మంది కాగా, స్త్రీలు 28749 మంది ఉన్నారు.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/town/802953-samalkot-andhra-pradesh.html|title=Samalkot Municipality City Population Census 2011-2021 {{!}} Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2021-12-18}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[పెదబ్రహ్మదేవం]]
# [[జి. మేడపాడు]]
# [[వెట్లపాలెం]]
# [[జగ్గమ్మగారిపేట (గ్రామీణ)|జగ్గమ్మగారిపేట]]
# [[కాపవరం (సామర్లకోట)|కాపవరం]]
# [[పవర]]
# [[పంద్రవాడ]]
# [[నవర]]
# [[పీ.వేమవరం (సామర్లకోట)|పీ.వేమవరం]]
# [[ఉండూరు (సామర్లకోట)|ఉండూరు]]
# [[వల్లూరు (సామర్లకోట)|వల్లూరు]]
# [[పనసపాడు]]
# [[కొప్పవరం (సామర్లకోట)|కొప్పవరం]]
# [[మామిళ్లదొడ్డి]]
# [[వెంకట కృష్ణరాయపురం]]
# [[బోయనపూడి]]
# [[మాధవపట్నం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
gtit5bdnf60vro97vqbdf2r6b8j3oka
పిఠాపురం మండలం
0
268162
4989569
4786296
2026-10-27T07:50:08Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989569
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పిఠాపురం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కాకినాడ జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా - మొత్తం 1,29,282 - అందులో పురుషులు 64,906 - స్త్రీలు 64,376 మంది ఉన్నారు.
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
# [[బి. కొత్తూరు]]
# [[జగపతిరాజపురం]]
# [[వెల్దుర్తి (పిఠాపురం)|వెల్దుర్తి]]
# [[ప్రో. దొంతమూరు]]
# [[ప్రో. రాయవరం]]
# [[భోగాపురం]]
# [[రాపర్తి (పిఠాపురం)|రాపర్తి]]
# [[జములపల్లి]]
# [[గోకివాఢ]]
# [[మంగితుర్తి]]
# [[విరవ]]
# [[కోలంక (పిఠాపురం)|కోలంక]]
# [[మాధవపురం (పిఠాపురం)|మాధవపురం]]
# [[అగ్రహారం (రూరల్)]]
# [[విరవాడ]]
# [[మల్లం (పిఠాపురం మండలం)|మల్లం]]
# [[ఫకురుద్దీన్ పాలెం]]
# [[జల్లూరు (పిఠాపురం)|జల్లూరు]]
# [[గోవిందరాజుపాలెం]]
# [[కందరాడ]]
# [[చిత్రాడ]]
# [[నవకందరాడ]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[కుమారపురం (పిఠాపురం)|కుమారపురం]]
==మూలాలు==
{{మూలాలు}}
==వెలుపలి లంకెలు==
{{commons category||Pithapuram}}{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
2y8mbzovui7ex93ihk5i8fmm4tck7at
రామచంద్రపురం మండలం
0
268167
4989674
4149293
2026-10-27T11:43:20Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989674
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''రామచంద్రపురం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కోనసీమ జిల్లా]]కు చెందిన మండలం. <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఈ మండలంలో నిర్జన గ్రామాలుతో కలిపి 21 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4924-ramachandrapuram-east-godavari-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Ramachandrapuram Mandal of East Godavari, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-06-20}}</ref> మండలం కోడ్: 04924.<ref>{{Cite web|url=http://vlist.in/sub-district/04924.html|title=Ramachandrapuram Mandal Villages, East Godavari, Andhra Pradesh @VList.in|website=vlist.in|access-date=2020-06-20}}</ref> రామచంద్రపురం మండలం అదే పేరుతో ఉన్న [[రామచంద్రపురం శాసనసభ నియోజకవర్గం|రామచంద్రపురం]] శాసనసభ నియోజకవర్గం, [[అమలాపురం లోక్సభ నియోజకవర్గం|అమలాపురం]] లోక్సభ నియోజకవర్గం పరిధికి చెందిన మండలం.ఇది అమలాపురం రెవెన్యూ డివిజను పరిధిలో ఉన్న 16 మండలాలలో ఒకటి.<ref>https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2814_PART_B_DCHB_EAST%20GODAVARI.pdf</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం రామచంద్రపురం మండలం మొత్తం జనాభా 1,14,527. వీరిలో 57,410 మంది పురుషులు కాగా 5,7,117 మంది మహిళలు ఉన్నారు. 2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలో మొత్తం 32,630 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/ramachandrapuram-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4924|title=Ramachandrapuram Mandal Population, Religion, Caste East Godavari district, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|access-date=2020-06-20|archive-date=2021-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421201035/https://www.censusindia.co.in/subdistrict/ramachandrapuram-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4924|url-status=dead}}</ref> 2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని జనాభా 38.1% మంది పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తుండగా 61.9% గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు.మండలంలో 0 - 6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 11186 మంది ఉన్నారు. ఇది మొత్తం జనాభాలో 10%గా ఉంది. 0 - 6 సంవత్సరాల మధ్య 5648 మగ పిల్లలు ఉండగా, 5538 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. మండలం బాలల లైంగిక నిష్పత్తి 981. ఇది రామచంద్రపురం మండల సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి (995) కన్నా తక్కువ.మండలం మొత్తం అక్షరాస్యత రేటు 77.33%. పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 72.47%, స్త్రీ అక్షరాస్యత రేటు 67.08%.గా ఉంది.<ref name=":0" />
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[రామచంద్రపురం (తూర్పుగోదావరి జిల్లా)|రామచంద్రపురం]]
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[చోడవరం (రామచంద్రాపురం)|చోడవరం]]
#[[అంబికపల్లి అగ్రహారం]]
#[[నరసాపురపుపేట]]
#[[ఓదూరు]]
#[[యనమదల]]
#[[తాడిపల్లి]]
#[[కాపవరం (రామచంద్రాపురం)|కాపవరం]]
#[[కందులపాలెం (రామచంద్రాపురం)|కందులపాలెం]]
#[[వెల్ల]]
#[[యేరుపల్లి]]
#[[ఉట్రుమిల్లి]]
#[[వేలంపాలెం]]
#[[జగన్నాయకులపాలెం]]
#[[ద్రాక్షారామం]]
#[[వెంకటాయపాలెం (రామచంద్రాపురం మండలం)|వెంకటాయపాలెం]]
#[[వేగాయమ్మపేట]]
#[[తోటపేట]]
#[[హసన్వాడ]]
#[[ఉండూరు (రామచంద్రాపురం)|ఉండూరు]]
#[[భీమక్రోసుపాలెం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[నెలపర్తిపాడు]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== బయటి లింకులు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
f8aicczx6u30fwffmbre37vw2tngmrn
అమలాపురం మండలం
0
268177
4989658
4790489
2026-10-27T11:37:49Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989658
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''అమలాపురం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కోనసీమ జిల్లా]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలో మొత్తం 1,41,693 మంది జనాభా ఉన్నారు.వారిలో పురుషులు 71,098 మంది కాగా, స్త్రీలు 70,595 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత మొత్తం 79.73%. పురుషులు అక్షరాస్యత 85.09% ఉండగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత 74.33% ఉంది.
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[అమలాపురం]] - (మునిసిపల్ టౌన్)
* [[బండారులంక]] - (జనగణన పట్టణం)
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[పాలగుమ్మి (అమలాపురం)|పాలగుమ్మి]]
# [[నడిపూడి (అమలాపురం)|నడిపూడి]]
# [[నల్లమిల్లి (అమలాపురం)|నల్లమిల్లి]]
# [[ఎ.వేమవరం]]
# [[భట్నవిల్లి]]
# [[అమలాపురం(గ్రామీణ)|అమలాపురం]]
# [[జనుపల్లి]]
# [[ఈదరపల్లి]]
# [[ఇందుపల్లి (అమలాపురం)|ఇందుపల్లి]]
# [[గున్నేపల్లి అగ్రహారం]]
# [[సాకూరు]]
# [[పేరూరు (అమలాపురం మండలం)|పేరూరు]]
# [[ఇమ్మిడివరప్పాడు]]
# [[తాండవపల్లి]]
# [[వన్నె చింతలపూడి]]
# [[సమనస]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[చిందాడగరువు]]
# [[కామనగరువు]]
#[[ఎ.వేమవరప్పాడు]]
# [[:en:Batlapalem ]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
n0oyykcnm41fw1t1liqtj1wkcnq09y4
తాడేపల్లి మండలం
0
268178
4989685
4786213
2026-10-27T11:47:13Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989685
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''తాడేపల్లి మండలం''' [[గుంటూరు జిల్లా|గుంటూరు జిల్లాలో]]ని మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> పాక్షికంగా పట్టణ ప్రాంతంగల మండలాల్లో ఇది ఒకటి. పెరుగుతున్న పట్టణీకరణకు తాడేపల్లి మండలం ఒక నమూనా లాంటిది.
== జనాభా గణాంకాలు ==
2001 లో మండల జనాభా 80,887 ఉండేది. ఇందులో 35,418 మంది గ్రామీణ ప్రాంతం లోను, 45,469 మంది పట్టణ ప్రాంతం లోనూ నివసించేవారు. 2011 నాటికి జనాభా 22.92% పెరిగి, 99,428 కి చేరింది. ఇది జిల్లా సగటు పెరుగుదల 9.47% కన్నా చాలా ఎక్కువ. 2001 లో పట్టణ ప్రాంతపు జనాభా 56.21% ఉండగా, 2011 నాటికి అది 70.83 శాతానికి చేరింది. మండలంలో పెరుగుతున్న పట్టణీకరణకు ఇది సూచిక.
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[వడ్డేశ్వరం]] (జనగణన పట్టణం)
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[పెనుమాక]]
# [[కుంచనపల్లి]]
# [[కొలనుకొండ]]
# [[ఇప్పటం]]
# [[గుండిమెడ]]
# [[చిర్రావూరు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[ఉండవల్లి]]
# [[నులకపేట]]
# [[నూతక్కి (తాడేపల్లి)|నూతక్కి]]
# [[పోలకంపాడు]]
# [[ప్రాతూరు]]
# [[మెల్లెంపూడి]]
# [[సీతానగరం (తాడేపల్లి)|సీతానగరం]]
# [[సుందరయ్య నగర్]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
jx2tgcv19psc6pw78uhs4xcx4868567
మంగళగిరి మండలం
0
268181
4989694
4794835
2026-10-27T11:51:14Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989694
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''మంగళగిరి మండలం,''' ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని గుంటూరు జిల్లాకు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఇది [[తెనాలి రెవెన్యూ డివిజను|తెనాలి రెవెన్యూ డివిజన్]] పరిపాలనలో ఉంది. దీని ప్రధాన కార్యాలయం [[మంగళగిరి తాడేపల్లి నగరపాలక సంస్థ|మంగళగిరి తాడేపల్లి]] [[మంగళగిరి తాడేపల్లి నగరపాలక సంస్థ|నగరపాలక సంస్థ]] పరిథిలోని మంగళగిరి పట్టణంలో ఉంది.<ref name="map">{{Cite web| title=Guntur District Mandals | url=http://censusindia.gov.in/2011census/maps/atlas/28part32.pdf | publisher=Census of India | pages=64.107 | format=PDF | access-date=19 January 2015}}</ref> ఈ మండలం [[తుళ్ళూరు మండలం|తుళ్లూరు]], [[తాడేపల్లి మండలం|తాడేపల్లి]], [[తాడికొండ మండలం|తాడికొండ]], [[పెదకాకాని మండలం|పెదకాకాని]], [[దుగ్గిరాల మండలం|దుగ్గిరాల]] మండలాలతో సరిహద్దులు ఉన్నాయి. మండలంలోని కొంత భాగం కృష్ణా నది ఒడ్డున ఉంది.<ref>{{Cite web| title=Mandals in Guntur district | url=http://www.aponline.gov.in/quick%20links/apfactfile/info%20on%20districts/guntur.html | url-status=dead| publisher=aponline.gov.in | access-date=28 July 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150428070826/http://www.aponline.gov.in/quick%20links/apfactfile/info%20on%20districts/guntur.html | archive-date=28 April 2015}}</ref>
== చరిత్ర ==
1970 ఫిబ్రవరి వరకు, గుంటూరు జిల్లాలో ఎనిమిది తాలూకాలు మాత్రమే ఉండేవి. 1977 నవంబరులో అప్పటి ఎనిమిది తాలూకాలను పదకొండు తాలూకాలుగా పునర్వ్యవస్థీకరించడం ద్వారా మంగళగిరి తాలూకా 1 ఏర్పడింది. 1985 మే 25న, తాలూకాలు, ఫిర్కాల స్థానంలో మండల వ్యవస్థలో భాగంగా మంగళగిరి మండలం ఏర్పడింది.<ref name="stats">{{Cite web| title=Hand Book of Statistics 2013 Guntur District | url=http://desap.cgg.gov.in/jsp/social/Guntur%20District%20DHB%20-%202013.pdf | url-status=dead| archive-url=https://web.archive.org/web/20161012181418/http://desap.cgg.gov.in/jsp/social/Guntur%20District%20DHB%20-%202013.pdf | archive-date=12 October 2016 | pages=i | format=PDF | access-date=9 September 2016}}</ref>
== మండలంలోని పట్టణాలు ==
* [[మంగళగిరి]]
== మండల గణాంకాలు ==
'''2001 భారత జనాభా గణాంకాలు'''
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 1,36,260 మందికాగా, అందులో పురుషులు 69,000, స్త్రీలు 67,250 అక్షరాస్యత మొత్తం 61.66% - పురుషుల అక్షరాస్యత 69.62%- స్త్రీల అక్షరాస్యత 77.39%
'''2011 భారత జనాభా గణాంకాలు'''
మంగళగిరి మండలం మొత్తం జనాభా 1,60,303, అందులో పట్టణ జనాభా 1,07,197 కాగా, గ్రామీణ జనాభా 53,106. మంగళగిరిలో మొత్తం కుటుంబాలు 28,139. ఆరు సంవత్సరాల వయస్సులోపు పిల్లలు మెత్తం 15,833 ఉండగా వారిలో బాలురు 4,657, బాలికలు 11,176, అక్షరాస్యత 72.32%, లింగ నిష్పత్తి ప్రతి 1000 మంది పురుషులకు 995 బాలికలు ఉన్నారు. షెడ్యూల్డ్ కులాలకు చెందిన జనాభా 18.1% మంది ఉన్నారు. షెడ్యూల్డ్ తెగలకు చెందిన జనాభా 2.8% మంది ఉన్నారు.<ref>{{Cite web | title=Villages and Towns in Mangalagiri Mandal of Guntur, Andhra Pradesh - Census India | url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/mangalagiri-mandal-guntur-andhra-pradesh-5055 | access-date=2025-11-25 | website=www.censusindia.co.in | language=en-US | archive-date=2021-06-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210616193322/https://censusindia.co.in/villagestowns/mangalagiri-mandal-guntur-andhra-pradesh-5055 | url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web| title=Visualizations {{!}} Government of India | url=https://censusindia.gov.in/census.website/data/data-visualizations/PopulationSearch_PCA_Indicators | access-date=2025-11-25 | website=censusindia.gov.in}}</ref>
== పాలన ==
'''పరిపాలన'''
మండలంలోని నాలుగు గ్రామాలు, అవి కృష్ణాయపాలెం, నిడమర్రు, కురగల్లు (నెరుకొండ గ్రామాలు), నౌలూరు (యెర్రబాలెం & బేతపూడి గ్రామాలు) ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని [[అమరావతి]] నగరంలో భాగం. ఈ మండలం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంతంలో భాగంగా, [[ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ]] పరిధిలోకి వస్తుంది..<ref>{{Cite web| title=District wise mandals and villages covered in Krishna and Guntur districts | url=http://crda.ap.gov.in/APCRDA/Downloads/Notifications/2014MAUD_MS253.PDF | url-status=dead| website=Andhra Pradesh Capital Region Development Authority | publisher=Government of Andhra Pradesh | format=PDF | access-date=23 September 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150923135735/http://crda.ap.gov.in/APCRDA/Downloads/Notifications/2014MAUD_MS253.PDF | archive-date=23 September 2015}}</ref> ఈ మండలాన్ని తహశీల్దారు నియంత్రణలో రెవెన్యూ పరిపాలన సాగుతుంది.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[కురగల్లు]]
# [[కృష్ణాయపాలెం]]
# [[నిడమర్రు (మంగళగిరి మండలం)|నిడమర్రు]]
# [[కాజ]]
# [[చినకాకాని]]
# [[పెదవడ్లపూడి]]
# [[చినవడ్లపూడి]]
# [[నూతక్కి (మంగళగిరి మండలం)|నూతక్కి]]
# [[రామచంద్రాపురం (మంగళగిరి మండలం)|రామచంద్రాపురం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[ఎర్రబాలెo]]
* [[బేతపూడి (మంగళగిరి)|బేతపూడి]]
* [[నీరుకొండ]]
* [[నవులూరు (గ్రామీణ)]]
* [[ఆత్మకూరు (గ్రామీణ)]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
lbe571yhigfodma20ck06df1u85v9cp
రాయచోటి మండలం
0
268183
4989425
4786425
2026-10-27T02:47:34Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989425
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''రాయచోటి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[అన్నమయ్య జిల్లా|అన్నమయ్య జిల్లాకు]] చెందిన మండలం<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>.
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[చెన్నముక్కపల్లె (రాయచోటి)|చెన్నముక్కపల్లె]] (సెన్సస్ టౌన్)
* [[రాయచోటి]] (మున్సిపల్ టౌన్) : [[రాయచోటి మండలం|రాయచోటి మండలానికి]] ప్రధాన కేంద్రం. [[మాండవ్య నది]] ఈ పట్టణం గుండా పోతుంది. ఇది [[పెన్నా నది|పెన్న]] ఉపనదుల్లో ఒకటైన [[చెయ్యేరు నది|చెయ్యేరు]] లేదా బాహుదా నదికి ఉపనది. ఈ పట్టణంలోని పురాతన [[రాచవేటి వీరభద్ర స్వామి దేవాలయము|వీరభద్రాలయం]] [[శైవము|శైవులకు]] అత్యంత ప్రీతిపాత్రకరమైంది. ప్రతి సంవత్సరం ఇక్కడ మార్చి నెలలో 11 రోజులపాటు బ్రహ్మోత్సవాలు జరుగుతాయి.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అబ్బవరం (గ్రామీణ)|అబ్బవరం]]
# [[బొట్లచెరువు]]
# [[చెర్లోపల్లె (రాయచోటి)|చెర్లోపల్లె]]
# [[దూళ్లవారిపల్లె]]
# [[గొర్లముడివీడు]]
# [[గుంటిమడుగు (రాయచోటి)|గుంటిమడుగు]]
# [[ఇందుకూరుపల్లె]]
# [[కాటమయ్యకుంట]]
# [[మాధవరం (రాయచోటి)|మాధవరం]]
# [[మాసాపేట (రాయచోటి)|మాసాపేట]]
# [[పెద్దకాల్వపల్లె]]
# [[పెమ్మడపల్లె]]
# [[సిబ్యాల]]
# [[యాండపల్లె (రాయచోటి)|యాండపల్లె]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[పెద్ద రామిరెడ్డి గారి పల్లి]]
* [[:en: Pathagollapalle]]
* [[:en:Sambepalle]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
dfj3o5vd2ujeq1qgftyul6j9i1amxkz
ఎమ్మిగనూరు మండలం
0
268191
4989495
4601574
2026-10-27T05:16:11Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989495
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఎమ్మిగనూరు మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం'''.'''<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> '''[[ఎమ్మిగనూరు]] '''ఈ మండలానికి కేంద్రం. ఇది [[మంత్రాలయము|మంత్రాలయం]] నుండి 22 కిమీ దూరంలో కర్నాటక సరిహద్దులో ఉంటుంది.
== మండల కేంద్రం చరిత్ర ==
ఎమ్మిగనూరు పేరు వెనుక, సరిహద్దు కర్నాటక రాష్ట్ర భాష [[కన్నడ]] ప్రభావం ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తుంది. కన్నడ భాషలో ఎమ్మె అంటే ఎనుము ([[గేదె]]) అని, నూరు అంటే వంద అని అర్థం. ఈప్రాంతం ఊరూ పేరూ లేని మజరా గ్రామంగా ఉన్న రోజుల్లో ఇక్కడి పశువుల సంతలో వంద రూపాయలకే ఓ గేదెను కొనుక్కోగలిగేవారట. ఆ విధంగా ఎమ్మెగె నూరు రూపాయి తగొళ్లువ ఊరు ( గేదెకు వంద రూపాయలు తీసుకునే ఊరు) గా ఈ ప్రాంతం గుర్తింపు పొందింది.
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[ఎమ్మిగనూరు]]
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
#[[బనవాసి]]
#[[దేవిబెట్ట]]
#[[దివందిన్నె]]
#[[ఎనిగబాల]]
#[[గార్లదిన్నె (యెమ్మిగనూరు)|గార్లదిన్నె]]
#[[గుడికళ్]]
#[[కే.తిమ్మాపురం (యెమ్మిగనూరు)|కే.తిమ్మాపురం]]
#[[కడిమెట్ల]]
#[[కడివెల్ల]]
#[[కలుగోట్ల (యెమ్మిగనూరు)|కలుగోట్ల]]
#[[కందనాతి]]
#[[కోటేకళ్]]
#[[మల్కాపురం (యెమ్మిగనూరు)|మల్కాపురం]]
#[[పార్లపల్లె (యెమ్మిగనూరు)|పార్లపల్లె]]
#[[పెసలదిన్నె]]
#[[రాళ్లదొడ్డి]]
#[[సొగనూరు]]
#[[సల్లకుద్లూరు]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లింకులు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
ritw3kr17qfl7wt8ugek8o59ztkxlnn
పెడన మండలం
0
268245
4989596
4786307
2026-10-27T08:19:41Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989596
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పెడన మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[బల్లిపర్రు (పెడన మండలం)|బల్లిపర్రు]]
#[[చెన్నూరు (పెడన మండలం)|చెన్నూరు]]
#[[చెవేంద్ర]]
#[[చోడవరం (పెడన మండలం)|చోడవరం]]
#[[దేవరపల్లి (పెడన మండలం)|దేవరపల్లి]]
#[[దిరిసవల్లి]]
#[[గురివిందగుంట]]
#[[జింజేరు]]
#[[కాకర్లమూడి]]
#[[కమలాపురం (పెడన మండలం)|కమలాపురం]]
#[[కంగంచెర్ల]]
#[[కొంకెపూడి]]
#[[కొప్పల్లి (పెడన మండలం)|కొప్పల్లి]]
#[[కవిపురం(పెడన)|కవిపురం]]
#[[కూడూరు]]
#[[కుమ్మరిగుంట (పెడన మండలం)|కుమ్మరిగుంట]]
#[[ఉరివి]]
#[[లంకలకలవగుంట]]
#[[మాదక]]
#[[ముత్చెర్ల]]
#[[ముచ్చిలిగుంట]]
#[[నడుపూరు(పెడన మండలం)|నడుపూరు]]
#[[నందమూరు (పెడన మండలం)|నందమూరు]]
#[[నేలకొండపల్లి (పెడన మండలం)|నేలకొండపల్లి]]
#[[పెనుమల్లి (పెడన మండలం)|పెనుమల్లి]]
#[[పుల్లపాడు]]
#[[సేరివర్తెలపల్లి]]
#[[సింగరాయపాలెం (పెడన మండలం)|సింగరాయపాలెం]]
#[[నందిగం(పెడన మండలం)|నందిగం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[ఈదుమూడి (పెడన)|ఈదుమూడి]]
* [[ఉప్పలకలువగుంట]]
* [[దావోజీపాలెం]]
== జనాభా ==
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
!క్రమ సంఖ్య
!ఊరి పేరు
!గడపల సంఖ్య
!మొత్తం జనాభా
!పురుషుల సంఖ్య
!స్త్రీలు
|-
|1.
|[[బల్లిపర్రు (పెడన మండలం)|బల్లిపర్రు]]
|428
|1,598
|797
|801
|-
|2.
|[[చెన్నూరు (పెడన మండలం)|చెన్నూరు]]
|923
|3,881
|1,961
|1,920
|-
|3.
|[[చెవేంద్ర]]
|635
|2,503
|1,253
|1,250
|-
|4.
|[[చోడవరం (పెడన మండలం)|చోడవరం]]
|238
|969
|476
|493
|-
|5.
|[[దేవరపల్లి (పెడన మండలం)|దేవరపల్లి]]
|127
|459
|228
|231
|-
|6.
|[[దిరిసవల్లి]]
|57
|245
|131
|114
|-
|7.
|[[గురివిందగుంట]]
|107
|444
|238
|206
|-
|8.
|[[జింజేరు(గౌడ్ పాలెం)|జింజేరు]]
|570
|2,213
|1,103
|1,110
|-
|9.
|[[కాకర్లమూడి]]
|528
|2,096
|1,061
|1,035
|-
|10.
|[[కమలాపురం (పెడన మండలం)|కమలాపురం]]
|518
|2,088
|1,067
|1,021
|-
|11.
|[[కవిపురం(పెడన)|కవిపురం]]
|140
|424
|222
|202
|-
|12.
|[[కంగంచెర్ల]]
|128
|470
|233
|237
|-
|13.
|[[కొంకెపూడి]]
|708
|2,649
|1,349
|1,300
|-
|14.
|[[కొప్పల్లి (పెడన మండలం)|కొప్పల్లి]]
|110
|370
|177
|193
|-
|15.
|[[కూడూరు]]
|328
|1,269
|631
|638
|-
|16.
|[[కుమ్మరిగుంట (పెడన మండలం)|కుమ్మరిగుంట]]
|67
|250
|116
|134
|-
|17.
|[[లంకలకలవగుంట]]
|252
|949
|457
|492
|-
|18.
|[[మాదక]]
|391
|1,483
|735
|748
|-
|19.
|[[ముత్చెర్ల]]
|145
|586
|309
|277
|-
|20.
|[[ముచ్చిలిగుంట]]
|151
|531
|268
|263
|-
|21.
|[[నడుపూరు(పెడన మండలం)|నడుపూరు]]
|375
|1,435
|725
|710
|-
|22.
|[[నందమూరు (పెడన మండలం)|నందమూరు]]
|820
|3,329
|1,628
|1,701
|-
|23.
|[[నందిగం(పెడన మండలం)|నందిగం]]
|805
|2,866
|1,496
|1,370
|-
|24.
|[[నేలకొండపల్లి (పెడన మండలం)|నేలకొండపల్లి]]
|169
|675
|348
|327
|-
|25.
|[[పెనుమల్లి (పెడన మండలం)|పెనుమల్లి]]
|236
|918
|469
|449
|-
|26.
|[[పుల్లపాడు]]
|282
|1,081
|545
|536
|-
|27.
|[[సేరివర్తెలపల్లి]]
|151
|604
|280
|324
|-
|28.
|[[సింగరాయపాలెం (పెడన మండలం)|సింగరాయపాలెం]]
|105
|432
|218
|214
|-
|29.
|[[ఉరివి]]
|485
|1,937
|984
|953
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
du9g6c7ghu19b3eafn6az8q7mqnnu9q
పొన్నూరు మండలం
0
268266
4989691
4786335
2026-10-27T11:50:20Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989691
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పొన్నూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]], [[గుంటూరు జిల్లా]] లోని మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
*[[పొన్నూరు]]
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[జూపూడి (పొన్నూరు మండలం)|జూపూడి]]
# [[బ్రాహ్మణ కోడూరు]]
# [[వెల్లలూరు]]
# [[మామిళ్ళపల్లి (పొన్నూరు)|మామిళ్ళపల్లి]]
# [[ఆరెమండ]]
# [[దండమూడి]]
# [[మునిపల్లె (పొన్నూరు మండలం)|మునిపల్లె]]
# [[పచ్చలతాడిపర్రు]]
# [[దొప్పలపూడి]]
# [[మన్నవ]]
# [[ఉప్పరపాలెం]]
# [[కొండముది]]
# [[జడవల్లి]]
# [[వడ్డెముక్కల]]
# [[చింతలపూడి (పొన్నూరు మండలం)|చింతలపూడి]]
# [[వల్లభరావుపాలెం]]
# [[నండూరు]]
# [[ములుకుదురు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[మాచవరం (పొన్నూరు)|మాచవరం]]
# [[కసుకర్రు]]
# [[గోళ్ళమూడిపాడు]]
# [[గాయంవారిపాలెం]]
# [[తాళ్ళపాలెం(పొన్నూరు)|తాళ్ళపాలెం]]
# [[కట్టెంపూడి]]
# [[పెద ఇటికంపాడు]]
# [[ఇటికంపాడు]]
# [[సీతారామపురం (పొన్నూరు)|సీతారామపురం]]
# [[అలూరు (పొన్నూరు)|అలూరు]]
# [[పెదపాలెం (పొన్నూరు మండలం)|పెదపాలెం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
1t925zq5436ed8ddfg23ge2i4xvphh7
కళ్యాణదుర్గం మండలం
0
268348
4989351
4786081
2026-10-27T02:15:55Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989351
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''కల్యాణదుర్గం మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం. [[కళ్యాణదుర్గం]] ఈ మండలానికి కేంద్రం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 81,086 - పురుషులు 41,292 - స్త్రీలు 39,794. అక్షరాస్యత - మొత్తం 57.51% - పురుషులు 68.25% - స్త్రీలు 46.34%
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
*[[కళ్యాణదుర్గం]]
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[హుళికల్లు (కళ్యాణదుర్గం మండలం)|హుళికల్లు]]
#[[చాపిరి]]
#[[కళ్యాణదుర్గం (గ్రామీణ)|కళ్యాణదుర్గం]]
#[[గరుడాపురం]]
#[[కురుబరహళ్లి]]
#[[బెద్రహళ్లి]]
#[[దురదకుంట]]
#[[పాలవాయి (కళ్యాణదుర్గం మండలం)|పాలవాయి]]
#[[ముదిగల్లు]]
#[[గొల్ల (గ్రామం)]]
#[[తూర్పుకోడిపల్లి]]
#[[వర్లి]]
#[[మద్దినాయనపల్లి]]
#[[మానిరేవు]]
#[[తిమ్మసముద్రం (కళ్యాణదుర్గం మండలం)|తిమ్మసముద్రం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[భట్టువానిపల్లి]]
*[[కూరాకులతోట]]
*[[నుసికొట్టాల]]
*[[బోయలపల్లి (కళ్యాణదుర్గం)|బోయలపల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
d2wv2e98i66i6h792jc29766j06kr5k
గుంతకల్ మండలం
0
268367
4989355
4786134
2026-10-27T02:17:47Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989355
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''గుంతకల్ మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web|title=Villages & Towns in Guntakal Mandal of Anantapur, Andhra Pradesh|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/5309-guntakal-anantapur-andhra-pradesh.html|access-date=2022-08-22|website=www.census2011.co.in}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 1,59,535 - పురుషులు 80,867 - స్త్రీలు 78,668, అక్షరాస్యత - మొత్తం 65.03% - పురుషులు 76.03% - స్త్రీలు 53.69%, పిన్ కోడ్ 515801
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
*[[గుంతకల్లు]]
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[కసాపురం]]
#[[సంగాల (గుంతకల్లు మండలం)|సంగాల]]
# [[దోసలుడికి]]
#[[గుండాల (గుంతకల్లు మండలం)|గుండాల]]
#[[అమీన్పల్లి]]
#[[కొంగనపల్లి (గుంతకల్లు మండలం)|కొంగనపల్లి]]
#[[శంకరబండ (గుంతకల్లు మండలం)|శంకరబండ]]
#[[ఓబులాపురం (గుంతకల్లు మండలం)|ఓబులాపురం]]
#[[వై.టి.చెరువు]]
# [[పాత కొత్తచెరువు]]
# [[నక్కనదొడ్డి]]
#[[తిమ్మాపురం (గుంతకల్లు మండలం)|తిమ్మాపురం]]
#[[గుంతకల్లు (గ్రామీణ)]]
# [[దోనిముక్కల]]
#[[నెలగొండ]]
#[[దంచర్ల]]
#[[నాగసముద్రం (గుంతకల్లు మండలం)|నాగసముద్రం]]
#[[అయ్యవారిపల్లి (గుంతకల్లు మండలం)|అయ్యవారిపల్లి]]
== మండలం లోని దేవాలయాలు ==
మండలానికి 4.5 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఇదే మండలానికి చందిన [[కసాపురం]] గ్రామంలో ఉన్న [[నెట్టికంటి ఆంజనేయస్వామి|నెట్టికంటి ఆంజనేయ స్వామి]] రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా పేరుపొందింది. ఇక్కడి స్వామి వారిని దర్శించుకోవడానికి చుట్టుపక్కల ఊరి వాళ్ళే కాకుండా [[కర్ణాటక]] రాష్ట్రం నుండి కూడా పెద్ద ఎత్తున [[భక్తులు]] వస్తారు. కసాపురం చేరుకోవడానికి గుంతకల్లు రైల్వే స్టేషను నుండే కాకుండా బస్టాండ్ దగ్గరినుంచి ఆటోలు చాల ఉంటాయి. గుంతకల్లు నుండి [[పత్తికొండ]] వెళ్ళే రహదారిలో ఉంది కాబట్టి బస్సులు కూడా అందుబాటులో ఉంటాయి. ఇటీవలే ప్రభుత్వం గుంతకల్లు నుండి కసాపురముకి నాలుగు లైన్ల రహదారి నిర్మాణం చేపట్టింది. ఇది కూడా పూర్తి కావస్తుంది. ఇక్కడ ప్రధాన ఆలయానికి దగ్గరలోనే గుట్టపైన బాల [[ఆంజనేయస్వామి]] వెలసినాడు. నేట్టికంటి ఆంజనేయ స్వామి వారిని దర్శించుకున్న భక్తులు తరువాత బాల ఆంజనేయ స్వామిని దర్శించుకొని తరిస్తూ ఉంటారు. ప్రధాన ఆలయం నుండి కొద్ది దూరంలో చిన్న గుట్ట పైన కాశీ విశ్వేశ్వర స్వామి వారి ఆలయం ఉంది. ఇక్కడ నుంచి చూస్తే కసాపురం ఆలయ 'వ్యూ' కనిపిస్తుంది. కసాపురం నుండి గుంతకల్లుకు వెళ్ళే దారిలో శనీశ్వరుని ఆలయంతో పాటు అయ్యప్ప స్వామి ఆలయం కూడా ఉంది.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
a4dcp9ytz7rubuv7d5plfi4hik3glu3
గుత్తి మండలం
0
268368
4989356
4786139
2026-10-27T02:17:57Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989356
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''గుత్తి మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 78,099 - పురుషులు 39,957 - స్త్రీలు 38,142, అక్షరాస్యత - మొత్తం 62.81% - పురుషులు 74.64% - స్త్రీలు 50.43%
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
*[[గుత్తి (పట్టణం)]]
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[బేతాపల్లి]]
# [[ఊటకల్లు]]
#[[ఊబిచెర్ల (గుత్తి మండలం)|ఊబిచెర్ల]]
#[[కరిడికొండ|కరడికొండ]]
#[[ధర్మాపురం (గుత్తి మండలం)|ధర్మాపురం]]
#[[బసినేపల్లి|బసినేపల్లె]]
#[[కొజ్జేపల్లి]]
#[[రజాపురం (గుత్తి మండలం)|రజాపురం]]
#[[మార్నేపల్లి]]
#[[పెదొడ్డి (గుత్తి మండలం)|పెదొడ్డి]]
#[[బ్రాహ్మణపల్లి (గుత్తి మండలం)|బ్రాహ్మణపల్లి]]
#[[ఈశ్వరపల్లి (గుత్తి మండలం)|ఈశ్వరపల్లి]]
# [[మామడూరు]]
#[[ఎర్రగుడి (గుత్తి మండలం)|ఎర్రగుడి]]
#[[అనగానిదొడ్డి]]
# [[అబ్బెదొడ్డి]]
#[[తురకపల్లి (గుత్తి మండలం)|తురకపల్లి]]
#[[గుత్తి (గ్రామీణ)]]
#[[కొత్తపేట (గుత్తి మండలం)|కొత్తపేట]]
# [[ఎంగిలిబండ]]
# [[తొండపాడు]]
#[[జక్కలచెరువు (గుత్తి మండలం)|జక్కలచెరువు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[ఇసురాళ్ళపల్లె]]
*[[లచ్చానుపల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
hsuf00vptnyjg862uq5x1xpqyoaif3c
తాడిపత్రి మండలం
0
268370
4989361
4786211
2026-10-27T02:20:00Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989361
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''తాడిపత్రి మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 1,37,811 - పురుషులు 70,150 - స్త్రీలు 67,661. అక్షరాస్యత - మొత్తం 59.88% - పురుషులు 73.21% - స్త్రీలు 46.09%
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
*[[తాడిపత్రి]] మండలంలో ప్రధాన పట్టణం
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[బ్రాహ్మణపల్లి (తాడిపత్రి మండలం)|బ్రాహ్మణపల్లి]]
#[[వెంకటాంపల్లి (తాడిపత్రి మండలం)|వెంకటాంపల్లి]]
#[[భోగసముద్రం (తాడిపత్రి మండలం)|భోగసముద్రం]]
# [[తలారిచెరువు]]
# [[ఊరుచింతల]]
#[[వెలమకూరు (తాడిపత్రి మండలం)|వెలమకూరు]]
#[[ఆలూరు (తాడిపత్రి మండలం)|ఆలూరు]]
# [[సజ్జలదిన్నె]]
#[[కావేటిసముద్రం]]
# [[చుక్కలూరు]]
#[[పులిప్రొద్దుటూరు]]
#[[గంగాదేవిపల్లి (తాడిపత్రి మండలం)|గంగదేవిపల్లి]]
# [[ఇగుడూరు]]
#[[సీతారామపురం (తాడిపత్రి మండలం)|సీతారామపురం]]
#[[కోమలి (తాడిపత్రి మండలం)|కోమలి]]
# [[పెద్దపొలమడ]]
# [[చిన్నపొలమడ]]
# [[నందలపాడు (గ్రామీణ)|నందలపాడు]]
#[[దిగువపల్లి (తాడిపత్రి మండలం)|దిగువపల్లి]]
# [[తాడిపత్రి (గ్రామీణ)|తాడిపత్రి]]
#[[చల్లావారిపల్లి]]
# [[జంబులపాడు]]
# [[హుసేనాపురం]]
#[[వీరాపురం (తాడిపత్రి మండలం)|వీరాపురం]]
#[[బోడాయిపల్లి]]
# [[వంగనూరు]]
#[[బొందలదిన్నె (తాడిపత్రి మండలం)|బొందలదిన్నె]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[తెరన్నపల్లి]]
* [[బందర్లపల్లి]]
* [[తెల్లమిట్టపల్లి]]
* [[అయ్యవారిపల్లె (తాడిపత్రి)|అయ్యవారిపల్లె]]
* [[ఎర్రగుంటపల్లి]]
* [[శ్రీనివాసపురం (తాడిపత్రి)|శ్రీనివాసపురం]]
* [[తిమ్మేపల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
5ifercwoczzzjh82ihp6d8rlh7e018q
ఉరవకొండ మండలం
0
268371
4989347
4786050
2026-10-27T02:14:39Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989347
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''ఉరవకొండ మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[ఉరవకొండ]] (జనగణన పట్టణం )
== విశేషాలు ==
* ఈ మండలంలోని [[చిన్నముష్టూరు|చిన్నముస్టూరు]] గ్రామం దగ్గరిలో వున్న [[శివాలయం]] ప్రాచీన కాలంలో జరిగిన శివ భక్తుల, విష్ణు భక్తుల విభేదాలకు సంబంధించిన ఆనవాళ్ళు కనిపిస్తాయి. గుడి మెట్లమీద శంఖు చక్రాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి.వాటిని తొక్కుతూ భక్తులు గుడి లోపలికి వెళాల్సి వుంటుంది.ఈ ఊరిలో వున్న సుబ్రహ్మణ్య స్వామి ఆలయం కొక్కిలో వున్న ఆలయాన్ని పోలి వుంటుంది. ఈ ఆలయంలోని స్వామి విగ్రహం పాము రూపంలో వుంటుంది.
* ఇక్కడికి 15 మైళ్ల దూరంలో పెన్న అహోబిలం దేవస్థానం కలదు, పెన్నా నది పరీవాహక ప్రాంతం అయిన ఇక్కడ లక్ష్మినరసింహస్వామి దేవాలయం ఉంది. ఇక్కడి దేవాలయం, [[అహోబిలం]] లోని దేవాలయానికి మధ్య చారిత్రిక సంబంధం వున్నట్టు చెబుతారు.
* ఇక్కడికి దగ్గర లోని బూదగవి గ్రామం దగ్గర 13 వ శతాబ్డికి చెందిన సూర్యదేవాలయం ఉంది. ఈ దేవాలయంలో సూర్యుని విగ్రహం దక్షిణం వైపు ముఖం చేసి ఎంతో ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంది.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[నెరమెట్ల]]
# [[రాయంపల్లి]]
# [[రేణుమాకులపల్లి]]
# [[బూదగవి]]
# [[వెలిగొండ]]
# [[లత్తవరం]]
#[[షేక్షానుపల్లి]]
#[[రాచర్ల (ఉరవకొండ మండలం)|రాచర్ల]]
#[[పెన్న అహోబిళం]]
#[[కోనాపురం (ఉరవకొండ మండలం)|కోనాపురం]]
#[[చిన్నముష్టూరు]]
#[[పెద్దముష్టూరు]]
# [[మోపిడి]]
#[[ఇంద్రావతి (గ్రామం)|ఇంద్రావతి]]
#[[నింబగల్లు]]
#[[వ్యాసపురం]]
# [[అమిద్యాల]]
# [[రాకెట్ల]]
# [[పెద్దకౌకుంట్ల]]
# [[వై.రాంపురం]]
#[[మైలారంపల్లి]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[చింతలాంపల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
tnggy3fvtcm84j3qojhwm2xc6330lc9
సోంపేట మండలం
0
268459
4989344
4786511
2026-10-27T02:10:10Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989344
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''సోంపేట మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
మండలం కోడ్: 4780.ఈ మండలంలో 38 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-24 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>నిర్జన గ్రామాలు లేవు.
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 78,908 - పురుషులు 38,161 - స్త్రీలు 40,747
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[మల్లగోవిందపురం]]
# [[విక్రంపురం (సోంపేట)|విక్రంపురం]]
# [[సుంకిడి (సోంపేట)|సుంకిడి]]
# [[బుసభద్ర]]
# [[జలాంత్రపోతంగి]]
# [[మక్కనపురం]]
# [[పద్మనాభపురం]]
#[[శారదాపురం (సోంపేట)|శారదాపురం]]
# [[బేసిరామచంద్రపురం]]
# [[లక్కవరం (సోంపేట)|లక్కవరం]]
# [[పలాసపురం]]
# [[జింకిభద్ర]]
# [[బెంకిలి]]
#[[ఋషికుడ్డ]]
# [[గొల్లగండి]]
# [[బారువపేట]]
# [[బారువ]]
# [[కొర్లం (సోంపేట)|కొర్లం]]
# [[పాలవలస (సోంపేట)|పాలవలస]]
# [[కర్తాలిపాలెం]]
# [[జగతికేసపురం]]
# [[పొత్రకొండ]]
# [[అనంతపురం (సోంపేట)|అనంతపురం]]
# [[తాళ్ళభద్ర]]
#[[రాణిగం|రాణిగాం]]
# [[తురువకశాసనం]]
#[[దామోదరపురం]]
# [[ములపలం]]
# [[గొల్లవూరు]]
# [[ఉప్పలాం]]
# [[రాజం]]
# [[మామిడిపల్లి (సోంపేట)|మామిడిపల్లి]]
# [[పతినివలస]]
# [[సిరిమామిడి]]
{{Div end}}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
pspr94bfgfmi1jzas9swng3gkg4dfhb
హిరమండలం మండలం
0
268460
4989345
4856360
2026-10-27T02:10:24Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989345
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''హిరమండలం మండలం<ref>{{Cite web|last=ABN|date=2023-04-13|title=జి.సిగడాంలో 43.1 డిగ్రీలు|url=https://www.andhrajyothy.com/2023/andhra-pradesh/srikakulam/431-degrees-in-g-sigadam-1048257.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260604155613/https://www.andhrajyothy.com/2023/andhra-pradesh/srikakulam/431-degrees-in-g-sigadam-1048257.html|archive-date=2026-06-04|access-date=2026-06-04|website=Andhrajyothy Telugu News|language=te}}</ref>''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[శ్రీకాకుళం జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలం కోడ్: 4783.ఈ మండలంలో నాలుగు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 39 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-24 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 50,018 - పురుషులు 24,967 - స్త్రీలు 25,051
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[హిరమండలం]] (సిటి)
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[కొమనాపల్లి(హిరమండలం)|కొమనాపల్లి]]
# [[గులుమూరు (హీరమండలం)|గులుమూరు]]
# [[జగన్నాధపురం (హీరమండలం)|జగన్నాధపురం]]
# [[కొండరాగోలు]]
# [[పెద్దసంకిలి]]
# [[దుగ్గుపురం]]
# [[దుర్బలపురం (హీరమండలం)|దుర్బలపురం]]
# [[తుంగతంపర]]
# [[చోర్లంగి]]
# [[మోక్ష అవలంగి]]
# [[కల్లట]]
# [[తంప]]
# [[లోకొండ]]
#[[గొట్ట]]
# [[గొడియాపాడు]]
# [[కొరడ]]
# [[పడలి]]
# [[అంతిలి]]
# [[గార్లపాడు (హీరమండలం)|గార్లపాడు]]
# [[చిన్నకొల్లివలస]]
# [[తులగం]]
# [[మహాలక్ష్మీపురం]]
# [[భాగీరధీపురం]]
# [[మామిడిజోల]]
# [[తాళ్ళపాడు]]
# [[లింగుపురం]]
# [[నీలదేవిపురం (హీరమండలం)|నీలదేవిపురం]]
# [[పిండ్రువాడ]]
# [[అంబవల్లి]]
# [[మజ్జిగూడెం]]
# [[సీధి (హీరమండలం)|సీధి]]
# [[సత్యజగన్నాథ పురం]]
# [[కిట్టలపాడు]]
# [[రెల్లివలస (హీరమండలం)|రెల్లివలస]]
# [[అంతకపల్లి (హీరమండలం)|అంతకపల్లి]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
0jrjzras1juzz8618ukrx57yfpd1m3y
టెక్కలి మండలం
0
268461
4989324
4786200
2026-10-27T02:04:58Z
యర్రా రామారావు
28161
మూలం చేర్చాను
4989324
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''టెక్కలి మండలం,''' [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
మండలం కోడ్: 4789.ఈ మండలంలో నాలుగు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 52 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-16 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 73,993 - పురుషులు 36,206 - స్త్రీలు 37,787. అక్షరాస్యత - మొత్తం 60.45% - పురుషులు 72.63% - స్త్రీలు 48.66%
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[భీంపురం (టెక్కలి)|భీంపురం]]
# [[అద్దుకొండ]]
# [[రైపాడు]]
# [[లింగాలవలస (టెక్కలి)|లింగాలవలస]]
# [[రంగాపురం (టెక్కలి)|రంగాపురం]]
# [[పోలవరం (టెక్కలి)|పోలవరం]]
# [[పెద్దసాన]]
# [[పరశురాంపురం (టెక్కలి)|పరశురాంపురం]]
# [[కొనుసులకొత్తూరు]]
# [[చాకిపల్లి (టెక్కలి)|చాకిపల్లి]]
# [[బొప్పాయిపురం]]
# [[విక్రంపురం (టెక్కలి)|విక్రంపురం]]
# [[వీరరఘునాధపురం]]
#[[మేఘవరం (టెక్కలి)|మేఘవరం]]
# [[వీరరామకృష్ణాపురం]]
# [[తిర్లంగి]]
# [[శ్యామసుందరాపురం]]
# [[అక్కవరం (టెక్కలి)|అక్కవరం]]
# [[బఘవానుపురం]]
# [[చింతలగర]]
# [[తొలుసూరుపల్లి]]
# [[చింతామణి నువ్వుగడ్డి]]
#[[గూడెం (టెక్కలి)|గూడెం]]
# [[దామర]]
# [[ముఖలింగాపురం]]
# [[చిరుతనపల్లి]]
# [[నరసింగపల్లి]]
# [[పాలసింగి]]
# [[పిట్టలసరియ]]
# [[కొండభీంపురం]]
#[[శాసనం (టెక్కలి)|శాసనం]]
# [[కంత్రగద]]
# [[మాకవరం (టెక్కలి)|మాకవరం]]
# [[సోమయ్యవలస]]
# [[అయోధ్యాపురం]]
# [[వేములడ]]
# [[ధర్మ నీలాపురం]]
# [[రావివలస (టెక్కలి)|రావివలస]]
# [[తెలినీలాపురం]]
# [[శ్రీరంగం (శ్రీకాకుళం జిల్లా)|శ్రీరంగం]]
# [[తలగం (టెక్కలి)|తలగం]]
# [[మొదుగువలస (టెక్కలి)|మొదుగువలస]]
# [[బొన్నువాడ]]
# [[సంపతిరావురామకృష్ణాపురం]]
# [[చినరోకల్లపల్లి]]
# [[పెద్దరోకల్లపల్లి]]
# [[బూరగం]]
# [[పాతనౌపాడ]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
q0qcor7vo1vemxhi0foltk63wi9wg30
ద్వారకా తిరుమల మండలం
0
268463
4989477
4786246
2026-10-27T05:08:17Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989477
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ద్వారకా తిరుమల మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం, [[ఏలూరు జిల్లా]] లోని మండలం.<ref>{{Cite web|title=Villages and Towns in Dwarakatirumala Mandal of West Godavari, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/dwarakatirumala-mandal-west-godavari-andhra-pradesh-4955|access-date=2022-03-23|website=www.censusindia.co.in}}{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 63,399, అందులో పురుషులు 32,531 మంది కాగా స్త్రీలు 30,868 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత మొత్తం 64.71% - పురుషులు అక్షరాస్యత 68.41% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 60.82%.
== వ్యవసాయం, నీటి వనరులు ==
ఈ మండలంలో [[వ్యవసాయం]] ప్రధానంగా మెరక వ్యవసాయం. చెరువులు, భూగర్భ జలాలు ముఖ్యమైన నీటి వనరులు. [[పుగాకు]], [[మామిడి]], [[నిమ్మ]], [[పామాయిల్]], [[సపోటా]], [[ప్రొద్దు తిరుగుడు]], అపరాలు, జీడిమామిడి వంటి తోటలు అధికంగా ఉన్నాయి. చెరువుల క్రింద కొంత వరి వ్యవసాయం జరుగుతుంది.
== ఆర్ధిక వ్యవస్థ ==
ప్రజలకు వ్యవసాయమే ప్రధాన ఆదాయ వనరు. వ్యవసాయాధారిత వ్యాపారము, పరిశ్రమలు పరిమితంగా ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో సిరామిక్ పరిశ్రమలకు పనికొచ్చే బంకమన్ను లభిస్తుంది. అందువలన ద్వారకా తిరుమల పరిసరాలలో పెంకులు, రిఫ్రాక్టరీ ఇటుకలు, సెరామిక్ టైల్స్ పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. వరి పండే ప్రాంతాలలో బియ్యం మిల్లులున్నాయి.
== విద్య, వైద్య సదుపాయాలు ==
శ్రీ వెంకటేశ్వర వికలాంగులకు సర్జరీ రీసెర్చ్ అండ్ రీహాబిలిటేషన్ ఉంది. వి.ఐ.ఆర్.ఆర్.ఢి మొదటి దశలో 100 పడకల ఆసుపత్రి నిర్మాణం చేపట్టి ఉంది.
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[ద్వారకా తిరుమల]]
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[గుణ్ణం పల్లి]]
# [[ఎం.నాగుల పల్లి]]
# [[తిరుమలం పాలెం]]
# [[పంగిడి గూడెం]]
# [[జి.కొత్తపల్లి]]
# [[రాళ్లకుంట]]
# [[రామన్నగూడెం (ద్వారకా తిరుమల మండలం)|రామన్నగూడెం]]
# [[శరభాపురం]]
# [[సత్తెన్నగూడెం]]
# [[సత్తాల]]
# [[తిమ్మాపురం (ద్వారకా తిరుమల)|తిమ్మాపురం]]
# [[వేంపాడు (ద్వారకతిరుమల)|వేంపాడు]]
# [[వెంకటకృష్ణాపురం]]
# [[చెలికానివాని పోతేపల్లె]]
# [[ఎడవల్లి]]
# [[దొరసానిపాడు]]
# [[గుండుగొలనుకుంట]]
# [[హవేలిలింగపాలెం]]
# [[ఐ.ఎస్.జగన్నాధపురం]]
# [[ఐ.ఎస్.రాఘవాపురం]]
# [[జాజులకుంట]]
# [[కోడిగూడెం]]
# [[కొమ్మర (ఉత్తర)]]
# [[కొమ్మర (దక్షిన)|కొమ్మర (దక్షిణ)]]
# [[కొమ్ముగూడెం (ద్వారకా తిరుమల)|కొమ్ముగూడెం]]
# [[కృష్ణాపురం (ద్వారకా తిరుమల)|కృష్ణాపురం]]
# [[మాలసానికుంట]]
# [[మల్లేస్వరం]]
# [[నారాయణాపురం (ద్వారకతిరుమల)|నారాయణాపురం]]
# [[పి.కన్నాపురం]]
====నిర్జన గ్రామాలు ====
# Lingaraopalem (Q13008872)
# Gollavadi Kunta Khandrika (Q15699308)
# Gopikunta Khandrika (Q15699470)
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[గొల్ల గూడెం (ద్వారకా తిరుమల)|గొల్ల గూడెం]]
* [[గొడుగుపేట]]
* [[సాయన్నపాలెం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
b2urkh02ve6brykraziwp47aqcfwkw0
శంఖవరం మండలం
0
268774
4989576
4790620
2026-10-27T07:53:10Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989576
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''శంఖవరం మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కాకినాడ జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఈ మండలంలో లోగడ 32 గ్రామాలు ఉండేవి. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం G.O.Ms.No.31, రెవెన్యూ శాఖ (రిజిస్ట్రేషన్లు, మండలాలు), తేది.05-06-2002 ప్రకారం శంఖవరం మండలం లోని 12 గ్రామాలు, [[కోటనందూరు మండలం]] లోని 31 గ్రామాలు, [[తుని మండలం]] లోని 1 గ్రామం కలిపి మొత్తం 44 గ్రామాలను కలిపి [[రౌతులపూడి మండలం|రౌతులపూడి మండలంలో]] చేర్చి కొత్త మండలంగా, రౌతులపూడి గ్రామం కేంద్రంగా , [[రౌతులపూడి మండలం]] కొత్తగా ఏర్పడింది.
==మండల జనాభా==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం పరిధి లోని మొత్తం జనాభా 5,7017 అందులో పురుషులు 28,575మంది కాగా, స్త్రీలు 28,442 మంది ఉన్నారు.
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[ఆరెంపూడి]] (సెన్సస్ టౌన్)
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
{{Div col|colwidth=20em|rules=yes|gap=2em}}
# [[అమ్మిరేఖల]]
# [[ఒండ్రేగుల]]
# [[అవెతి]]
# [[అనుమర్తి]]
# [[వేలంగి (శంఖవరం)|వేలంగి]]
# [[ధార మల్లాపురం]]
# [[పోలవరం (శంఖవరం)|పోలవరం]]
# [[అంకంపాలెం (శంఖవరం మండలం)|అంకంపాలెం]]
# [[పెదమల్లాపురం]]
# [[యరకపురం]]
# [[శృంగధార]]
# [[సిద్ధివారిపాలెం]]
# [[గౌరంపేట]]
# [[జగన్నాధపురం (శంఖవరం)|జగన్నాధపురం]]
# [[మాసంపల్లి]]
# [[గొంది కొత్తపల్లి]]
# [[వాడ్రేవు వెంకటాపురం]]
# [[శంఖవరం]]
# [[మండపం]]
# [[అన్నవరం]]
# [[జగ్గంపేట (శంఖవరం)|జగ్గంపేట]]
# [[అచ్చంపేట (శంఖవరం)|అచ్చంపేట]]
# [[గొంది (శంఖవరం మండలం)|గొంది]]
# [[రాజారం (శంఖవరం)|రాజారం]]
# [[కొంతంగి]]
# [[నెల్లిపూడి (శంఖవరం)|నెల్లిపూడి]]
# [[వజ్రకూటం]]
# [[కత్తిపూడి]]
# [[సీతయ్యమ్మపేట]]
{{Div end}}
ఈ దిగువ గ్రామాలు [[రౌతులపూడి]] మండలంలో విలీనమయ్యాయి.
* [[శృంగధార అగ్రహారం]]
* [[రౌతులపూడి]]
* [[గిడజం]]
* [[ధార జగన్నాధపురం]]
* [[బిల్లవాక]]
* [[కోడూరు (రౌతులపూడి)|కోడూరు]]
* [[పారుపాక]]
* [[పల్లపు చేమవరం]]
* [[మెరక చేమవరం]]
* [[శృంగవరం (రౌతులపూడి)|శృంగవరం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
adwcblwt31bugepprz7o7yujtu9hyz6
పెదనందిపాడు మండలం
0
268776
4989690
4786311
2026-10-27T11:50:10Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989690
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పెదనందిపాడు మండలం,''' [[గుంటూరు జిల్లా|గుంటూరు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 44,040 మందికాగా, అందులో పురుషులు 21,820 , స్త్రీలు 22,210 అక్షరాస్యత మొత్తం 69.31% - పురుషుల అక్షరాస్యత 78.69% - స్త్రీల అక్షరాస్యత 60.16%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[అన్నపర్రు]]
# [[అన్నవరం (పె.నం.)|అన్నవరం]]
# [[ఉప్పలపాడు (పెదనందిపాడు మండలం)|ఉప్పలపాడు]]
# [[కాట్రపాడు (పెదనందిపాడు)|కాట్రపాడు]]
# [[కొప్పర్రు (పెదనందిపాడు)|కొప్పర్రు]]
# [[గొరిజవోలుగుంటపాలెం]]
# [[పాలపర్రు]]
# [[పుసులూరు (పెదనందిపాడు)|పుసులూరు]]
# [[రాజుపాలెం (పె.నం.)|రాజుపాలెం]]
# [[రావిపాడు (పె.నం.)|రావిపాడు]]
# [[పెదనందిపాడు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[పరిటాలవారిపాలెం (పెదనందిపాడు)|పరిటాలవారిపాలెం]]
* [[వరగాణి]]
* [[గోగులమూడి]]
* [[గోరంట్లవారిపాలెం (పెదనందిపాడు)|గోరంట్లవారిపాలెం]]
* [[నాగభైరువారి పాలెం]]
* [[నాగులపాడు (పెదనందిపాడు)|నాగులపాడు]]
* [[పమిడివారిపాలెం]]
* [[అబ్బినేనిగుంటపాలెం|అబ్బీనేనిగుంటపాలెం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
rzdj5poguxsn4bb1awp660yjmhffcb3
ఆడిషన్ (1999 సినిమా)
0
268871
4989221
4969987
2026-10-26T16:25:32Z
Pranayraj1985
29393
4989221
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = ఆడిషన్
| image =
| alt =
| caption = ఆడిషన్ సినిమా పోస్టర్
| film name = <!--(for non-English films: film's name in its native language)-->
| director = తకాషి మైకే
| producers = సతోషి ఫుకుషిమా, అకీమి సుయమా <ref>{{cite web|url=http://www.metacritic.com/movie/audition|title=Audition|work=Metacritic|publisher=CBS Interactive|accessdate=25 November 2018|archiveurl= https://web.archive.org/web/20101102235147/http://www.metacritic.com/movie/audition|archivedate=November 2, 2010}}</ref><ref name="vitagraph-theatrical">{{cite web|url=http://www.vitagraphfilms.com/Films/Audition/audpresskit.htm|publisher=Vitagraph Films|title=Vitagraph Films|accessdate=25 November 2018|archiveurl= https://web.archive.org/web/20081121083325/http://www.vitagraphfilms.com/Films/Audition/audpresskit.htm|archivedate=November 21, 2008}}</ref>
| screenplay = డైస్యుకే టెన్గాన్
| based on = రేయు మురాకమి రాసిన ఆడిషన్ ([[నవల]])
| starring = రియో ఇషిబిషి, ఐహీ షినా
| music = కోజి ఎండో
| cinematography = హిడియో యమమోటో
| editing = యాసుషి షిమమురా
| production companies = ఒమేగా ప్రాజెక్ట్, క్రియేటర్స్ కంపెనీ కనెక్షన్,ఫిల్మ్ ఫేస్, ఏ.ఎఫ్.డి.ఎఫ్. కొరియా, బాడీసోనిక్
| distributor = <!-- or: | distributors = -->
| released = {{film date|1999|10|2|వాంకోవర్ ఇంటర్నేషనల్ ఫిలిం ఫెస్టివల్|2000|3|3|జపాన్}}
| runtime = 113 నిముషాలు<ref>{{cite web|title=Audition (2000)|url=http://www.bbfc.co.uk/releases/audition-2000|publisher=British Board of Film Classification|accessdate=25 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20170102062744/http://www.bbfc.co.uk/releases/audition-2000|archive-date=2 జనవరి 2017|url-status=dead}}</ref>
| country = జపాన్
| language = జపనీస్<ref name="vitagraph-theatrical" />
| budget =
| gross = <!--(please use condensed and rounded values, e.g. "£11.6 million" not "£11,586,221")-->
}}
'''ఆడిషన్''' 1999లో విడుదలైన [[జపాన్]] హర్రర్ [[సినిమా]]. తకాషి మైకే దర్శకత్వంలో ఆడిషన్ అనే నవల ఆధారంగా రూపొందించబడిన ఈ చిత్రం జపాన్ సినిమారంగంలో పలు చర్చలకు దారితీసింది.
== కథ ==
== నటవర్గం ==
* ఐహీ షినా
* రియో ఇషిబిషి
* జున్ కునిమరా
* టెట్సు సావకి
* మియుకి మత్సుడా
* టోషి నెగిషి
* షిగర్యు సైకి
* కెన్ మిత్సుషిషి
* రెన్ ఓసుగి
* రాంజీ ఇషిబిషి
== సాంకేతికవర్గం ==
* దర్శకత్వం: తకాషి మైకే
* నిర్మాత: సతోషి ఫుకుషిమా, అకీమి సుయమా
* స్క్రీన్ ప్లే: డైస్యుకే టెన్గాన్
* ఆధారం: రేయు మురాకమి రాసిన ఆడిషన్ (నవల)
* సంగీతం: కోజి ఎండో
* ఛాయాగ్రహణం: హిడియో యమమోటో
* కూర్పు: యాసుషి షిమమురా
* నిర్మాణ సంస్థ: ఒమేగా ప్రాజెక్ట్, క్రియేటర్స్ కంపెనీ కనెక్షన్,ఫిల్మ్ ఫేస్, ఏ.ఎఫ్.డి.ఎఫ్. కొరియా, బాడీసోనిక్
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}
== ఇతర లంకెలు ==
* {{IMDb title|id=0235198|title=ఆడిషన్ }}
[[వర్గం:1999 సినిమాలు]]
[[వర్గం:జపాన్ సినిమాలు]]
gg04oysz3ukjxpauz5f3ev98y725s18
వెల్దుర్తి మండలం
0
268906
4989549
4786470
2026-10-27T07:29:28Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989549
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''వెల్దుర్తి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఈ మండలంలో 16 గ్రామాలున్నాయి. మండలానికి తూర్పున [[బేతంచర్ల మండలం|బేతంచర్ల]], ఉత్తరాన [[ఓర్వకల్లు మండలం|ఓర్వకల్లు]], [[కల్లూరు మండలం (కర్నూలు)|కల్లూరు]] మండలాలు, పశ్చిమాన [[క్రిష్ణగిరి మండలం|క్రిష్ణగిరి]], దక్షిణాన [[డోన్ మండలం|డోన్]] మండలాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[బోగోలు (వెల్దుర్తి)|బోగోలు]]
# [[బుక్కాపురం (వెల్దుర్తి)|బుక్కాపురం]]
# [[చెరుకులపాడు (వెల్దుర్తి)|చెరుకులపాడు]]
# [[గోవర్ధనగిరి (వెల్దుర్తి)|గోవర్ధనగిరి]]
# [[కలుగోట్ల (వెల్దుర్తి)|కలుగోట్ల]]
# [[లంజబండ (లక్ష్మీ నగర్)|లంజబండ]]
# [[మల్లేపల్లె (వెల్దుర్తి)|మల్లేపల్లె]]
# [[నరసాపురం (వెల్దుర్తి మండలం)|నరసాపురం]]
# [[నార్లపురం (వెల్దుర్తి)|నార్లపురం]]
# [[పుల్లగుమ్మి]]
# [[రామళ్లకోట]]
# [[సర్పరాజపురం]]
# [[శో.బోయనపల్లె]]
# [[శో.పేరేముల]]
# [[సూడేపల్లె]]
# [[వెల్దుర్తి]]
== జనాభా గణాంకాలు ==
2001-2011 దశాబ్దిలో మండల జనాభా 55,649 నుండి 13.43% పెరిగి 63,120 కి చేరింది. ఇదే కాలంలో జిల్లా జనాభా పెరుగుదల 14.85%.'''<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|last=|first=|date=|website=www.censusindia.gov.in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191113221953/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|archive-date=2019-11-13|access-date=2020-01-15}}</ref>'''
== మూలాలు ==
<references />
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
jregfw3xkis2nzykfriyccan12kp7xm
తుళ్ళూరు మండలం
0
268917
4989686
4688727
2026-10-27T11:47:27Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989686
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''తుళ్ళూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]], [[గుంటూరు జిల్లా|గుంటూరు జిల్లాలోని]] మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== జనాభా వివరాలు ==
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, [[గుంటూరు జిల్లా|గుంటూరు జిల్లాలోని]] తుళ్లూరు మండల జనాభా 54,081. ఈ జనాభా మొత్తంలో పురుషులు 26,791 మంది, మహిళలు 27,290 మంది ఉన్నారు<ref>{{cite news|url=http://www.newindianexpress.com/states/andhra_pradesh/New-Andhra-capital-Amaravati-to-compete-for-Smart-City-tag/2016/05/25/article3450012.ece|title=New Andhra capital Amaravati to compete for Smart City tag|date=25 May 2016|work=The New Indian Express|accessdate=6 June 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160526185229/http://www.newindianexpress.com/states/andhra_pradesh/New-Andhra-capital-Amaravati-to-compete-for-Smart-City-tag/2016/05/25/article3450012.ece|archive-date=26 May 2016}}</ref>. 1000 మంది పురుషులకు 1019 మంది మహిళలు ఉన్నట్టు లింగ నిష్పత్తి సూచిస్తుంది. ఈ జనాభా లెక్కల ప్రకారం 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల 5,403 మంది పిల్లలలో 2,758 మంది బాలురు, 2,645 మంది బాలికలు ఉన్నారు. అంటే 1000 బాలురులకు మందికి 959 మంది బాలికల నిష్పత్తి. ఈ మండలంలో 32,578 మంది అక్షరాస్యులు ఉన్నారు. దీని అక్షరాస్యత రేటు సగటున 66.93% వద్ద ఉంది.<ref name="urban">{{cite web|date=22 September 2015|title=Declaration of A.P. Capital City Area–Revised orders|url=http://www.crda.ap.gov.in/APCRDADOCS/GOSACTSRULES/CRDA/01~14142015MAUD_MS141.PDF|url-status=dead|website=Andhra Nation|publisher=Municipal Administration and Urban Development Department|accessdate=21 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160624181012/http://www.crda.ap.gov.in/APCRDADOCS/GOSACTSRULES/CRDA/01~14142015MAUD_MS141.PDF|archivedate=24 June 2016}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.newindianexpress.com/states/andhra_pradesh/New-Andhra-capital-Amaravati-to-compete-for-Smart-City-tag/2016/05/25/article3450012.ece|title=New Andhra capital Amaravati to compete for Smart City tag|date=25 May 2016|work=The New Indian Express|accessdate=6 June 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160526185229/http://www.newindianexpress.com/states/andhra_pradesh/New-Andhra-capital-Amaravati-to-compete-for-Smart-City-tag/2016/05/25/article3450012.ece|archive-date=26 May 2016}}</ref>
== పరిపాలన ==
ఈ మండలం [[తహశీల్దార్]] నియంత్రణలో ఉంటుంది. ఈ మండలానికి 2014లో ఎం.టి. వెంకటేశ్వర్లు తహశీల్దార్ గా పనిచేశాడు. <ref>{{Cite web|title=List of Tahsildars working in Guntur District as on 19.06.2014|url=http://guntur.nic.in/statistics/tahsildars.pdf|access-date=8 September 2014|website=Guntur District Official Website|publisher=National Informatics Centre|page=1}}</ref> తుళ్లూరు మండలం [[తాడికొండ శాసనసభ నియోజకవర్గం|తాడికొండ (అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం)]] పరిధిలోని [[ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాల జాబితా|4 మండలాలలో]] ఒకటి. <ref>{{Cite web|title=Delimitation of Parliamentary and Assembly Constituencies Order, 2008|url=http://eci.nic.in/eci_main/CurrentElections/CONSOLIDATED_ORDER%20_ECI%20.pdf|access-date=11 October 2014|publisher=Election Commission of India|pages=22, 31}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[హరిశ్చంద్రపురం (తుళ్ళూరు)|హరిశ్చంద్రపురం]]
# [[వడ్డమాను]]
# [[అనంతవరం (తుళ్ళూరు)|అనంతవరం]]
# [[నెక్కల్లు]]
# [[పెదపరిమి]]
# [[వెంకటపాలెం]]
# [[దొండపాడు (తుళ్ళూరు మండలం)|దొండపాడు]]
# [[బోరుపాలెం]]
# [[అబ్బరాజుపాలెం]]
# [[మల్కాపురం (తుళ్ళూరు)|మల్కాపురం]]
# [[వెలగపూడి (తుళ్ళూరు మండలం)|వెలగపూడి]]
# [[నేలపాడు (తుళ్ళూరు మండలం)|నేలపాడు]]
# [[శాఖమూరు]]
# [[ఐనవోలు (తుళ్ళూరు మండలం)|ఐనవోలు]]
# [[రాయపూడి]]
# [[లింగాయపాలెం]]
# [[ఉద్దండరాయునిపాలెం]]
# [[తుళ్ళూరు]]
# [[పిచ్చికలపాలెం (తుళ్ళూరు)|పిచ్చికలపాలెం]]
# [[మందడం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[తాళ్లాయపాలెం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
nhyp0utifs9npeypr10zsx1hhcnmn6q
తాడికొండ మండలం
0
268918
4989684
4786210
2026-10-27T11:46:50Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989684
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''తాడికొండ మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[గుంటూరు జిల్లా|గుంటూరు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలంలో 12 గ్రామాలున్నాయి. మండలానికి పశ్చిమాన [[పెదకూరపాడు మండలం|పెదకూరపాడు]], [[మేడికొండూరు మండలం|మేడికొండూరు]], ఉత్తరాన [[అమరావతి మండలం|అమరావతి]], [[తుళ్ళూరు మండలం|తుళ్ళూరు]], తూర్పున [[మంగళగిరి మండలం|మంగళగిరి]], దక్షణాన [[గుంటూరు మండలం|గుంటూరు]], [[పెదకాకాని మండలం|పెదకాకాని]] మండలాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[పాములపాడు (తాడికొండ)|పాములపాడు]]
# [[బేజత్పురం]]
# [[లచ్చన్నగుడిపూడి]]
# [[మోతడక]]
# [[నిడుముక్కల]]
# [[తాడికొండ (తాడికొండ మండలం)|తాడికొండ]]
# [[పొన్నెకల్లు]]
# [[రావెల]]
# [[బండారుపల్లి (తాడికొండ మండలం)|బండారుపల్లి]]
# [[దామరపల్లి]]
# [[లాం]]
# [[కంతేరు (తాడికొండ)|కంతేరు]]
== జనాభా గణాంకాలు ==
2001-2011 దశాబ్దిలో మండల జనాభా 65,306 నుండి 4.07% పెరిగి, 67,962 కు చేరింది. ఇదే కాలంలో జిల్లా జనాభా 9.47% పెరిగింది.
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
kyzelfuryqunxcvoof1nfcz4b2gbufj
ఫిరంగిపురం మండలం
0
268934
4989693
4310902
2026-10-27T11:50:59Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989693
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''ఫిరంగిపురం మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం]], [[గుంటూరు జిల్లా|గుంటూరు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల జనాభా ==
ఇండియా గ్రోయింగ్ ప్రకారం 2013 ఏప్రిల్ నాటికి ఫిరంగిపురం మండల జనాభా 60,869. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 30,855, స్త్రీల సంఖ్య 30,014.నివాస గృహాలు 15552 ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=http://www.indiagrowing.com/Andhra_Pradesh/Guntur/Phirangipuram |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-01-26 |archive-date=2020-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200126115742/http://www.indiagrowing.com/Andhra_Pradesh/Guntur/Phirangipuram |url-status=dead }}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
ఈ మండలంలో 14 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.
# [[113 తాళ్ళూరు]]
# [[అమీనాబాదు]]
# [[గుండాలపాడు]]
# [[తక్కెళ్ళపాడు (ఫిరంగిపురం)|తక్కెళ్ళపాడు]]
# [[నుదురుపాడు]]
# [[పొనుగుపాడు (ఫిరంగిపురం)|పొనుగుపాడు]]
# [[ఫిరంగిపురం]]
# [[బేతపూడి (ఫిరంగిపురం)|బేతపూడి]]
# [[మెరికపూడి]]
# [[యర్రగుంట్లపాడు]]
# [[రేపూడి (ఫిరంగిపురం)|రేపూడి]]
#[[వేమవరం (ఫిరంగిపురం మండలం)|వేమవరం]]
# [[శిరంగిపాలెం]]
# [[హవుసుగణేశ]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[గొల్లపాలెం (ఫిరంగిపురం)|గొల్లపాలెం]]
* [[వేములూరిపాడు]]
* [[మునగపాడు (ఫిరంగిపురం)|మునగరాడు]]
== మూలాలు==
{{మూలాలు}}
==వెలుపలి లంకెలు==
{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
eoi66n4c06al0fsa37ixa13cz9m3jyy
మేడికొండూరు మండలం
0
268940
4989695
4786403
2026-10-27T11:51:26Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989695
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''మేడికొండూరుమండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం [[గుంటూరు జిల్లా]]<nowiki/>లోని మండలం. <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఈ జిల్లాలోని 18 మండలాల్లో ఇది ఒకటి. ఈ మండలం [[గుంటూరు రెవెన్యూ డివిజను]] పరిపాలనలో ఉంది. జిల్లా పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు 19 మండలాలు ఉండేవి. 2022లో జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ తరువాత 10 మండలాలు మాత్రమే మిగిలాయి.<ref>{{cite web|title=Adminsistrative divisions of Guntur district|url=http://guntur.nic.in/statistics/ataglance.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140626041854/http://guntur.nic.in/statistics/ataglance.pdf|archive-date=2014-06-26|website=|publisher=guntur.nic.in|accessdate=26 May 2014}}</ref> మండల కేంద్ర కార్యాలయం [[మేడికొండూరు|మెడికొండూరు]]<nowiki/>లో ఉంది. ఇది జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయానికి 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ఇది సమీప పట్టణమైన [[సత్తెనపల్లి]] నుండి 16 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. ఇక్కడి ప్రముఖులలో క్రికెట్ క్రీడాకారుడు [[ఎం.ఎస్.కె. ప్రసాద్]] ఒకడు.
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 56,090 మందికాగా, అందులో పురుషులు 28,610, స్త్రీలు 27,480. ప్రతి 1000 మంది పురుషులకు 976 మంది మహిళలు ఉన్నారు. 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లలు 6912 మంది ఉన్నారు. ఇక్కడ అక్షరాస్యత మొత్తం 59.04 శాతం.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలో 12 గ్రామాలు ఉన్నాయి. మేడికొండూరు సమీప గ్రామాలలో [[విశదల|విసదల]] 2 కి.మీ, [[డోకిపర్రు]] 3 కి.మీ, [[మందపాడు]] 6 కి.మీ, [[సిరిపురం (మేడికొండూరు)|సిరిపురం]] 7 కి.మీ, [[ఫిరంగిపురం]] 7 కి.మీ. ఉన్నాయి.
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[కొర్రపాడు (మేడికొండూరు)|కొర్రపాడు]]
# [[పాలడుగు (మేడికొండూరు)|పాలడుగు]]
# [[సిరిపురం (మేడికొండూరు)|సిరిపురం]]
# [[వరగాని (మేడికొండూరు)|వరగాని]]
# [[మందపాడు]]
# [[వెలవర్తిపాడు]]
# [[పొట్లపాడు (మేడికొండూరు)|పొట్లపాడు]]
# [[మంగళగిరిపాడు]]
# [[మేడికొండూరు]]
# [[డోకిపర్రు]]
# [[విశదల]]
# [[పేరేచర్ల]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[గుండ్లపాలెం (మేడికొండూరు)|గుండ్లపాలెం]]
* [[జంగంగుంట్లపాలెం]]
== పరిపాలన ==
ఈ మండలం ఒక [[తహశీల్దార్]] నియంత్రణలో ఉంది.<ref>{{Cite web|title=List of RDOs working in Guntur District as on 01.10.2015|url=http://guntur.nic.in/statistics/tahsildars.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141016202326/http://guntur.nic.in/statistics/tahsildars.pdf|archive-date=16 October 2014|access-date=2016-01-05|website=Guntur.nic.in|format=PDF}}</ref> మేడికొండూరు మండలం అనేది [[తాడికొండ శాసనసభ నియోజకవర్గం]] క్రింద ఉన్న 5 మండలాలలో ఒకటి.<ref>{{Cite web|title=Delimitation of Parliamentary and Assembly Constituencies Order, 2008|url=http://eci.nic.in/eci_main/CurrentElections/CONSOLIDATED_ORDER%20_ECI%20.pdf|access-date=11 October 2014|publisher=Election Commission of India|page=22|format=PDF}}</ref>
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* [[ఆంధ్రప్రదేశ్ మండలాలు]]
* [[గుంటూరు జిల్లా గ్రామాల జాబితా]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
[[వర్గం:గుంటూరు జిల్లా]]
kaj3zndszttxcuuamlz3rsh2mlpvhp9
పెదకాకాని మండలం
0
268943
4989689
4786308
2026-10-27T11:49:58Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989689
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పెదకాకాని మండలం''', [[గుంటూరు జిల్లా]] లోని మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> పెదకాకాని కేంద్రంగా గల ఈ మండలంలో 13 గ్రామాలున్నాయి. అందులో 3 రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు. మండలానికి తూర్పున [[దుగ్గిరాల మండలం|దుగ్గిరాల]], ఉత్తరాన [[మంగళగిరి మండలం|మంగళగిరి]], [[తాడికొండ మండలం|తాడికొండ]] మండలాలు, పశ్చిమాన [[గుంటూరు మండలం|గుంటూరు]], దక్షిణాన [[ప్రత్తిపాడు మండలం (గుంటూరు)|ప్రత్తిపాడు]] మండలాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అగతవరప్పాడు]]
# [[అనుమర్లపూడి]]
# [[ఉప్పలపాడు (పెదకాకాని మండలం)|ఉప్పలపాడు]]
# [[కొప్పురావూరు]]
# [[తంగెళ్ళమూడి]]
# [[తక్కెళ్ళపాడు]]
# [[దేవరాయభొట్లపాలెం]]
# [[నంబూరు]]
# [[పెదకాకాని]]
# [[వెనిగండ్ల (పెదకాకాని)|వెనిగండ్ల]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[గోళ్ళమూడి]]
* [[రామచంద్రపాలెం (గారపాడు)|రామచంద్రపాలెం]]
* [[వెంకటకృష్ణాపురం (పెదకాకాని)|వెంకటకృష్ణాపురం]]
== జనాభా గణాంకాలు ==
2001-2011 దశాబ్దిలో మండల జనాభా 64,693 నుండి 13.91% పెరిగి, 73,689 కి చేరింది. ఇదే కాలంలో జిల్లా జనాభా 9.47% పెరిగింది.<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|last=|first=|date=|website=www.censusindia.gov.in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191113221953/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|archive-date=2019-11-13|access-date=2020-01-15}}</ref>
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
nzsitztcabgagduh2qm1p2cn3ph9x8p
దుగ్గిరాల మండలం
0
268944
4989688
4786234
2026-10-27T11:48:06Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989688
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''దుగ్గిరాల మండలం,''' [[గుంటూరు జిల్లా|గుంటూరు జిల్లాలో]] [[తెనాలి]] సమీపములోని మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
కృష్ణా పశ్చిమ డెల్టాకు సాగునీరు అందించే రెండు ముఖ్యమైన కాలువలు మండలకేంద్రమైన దుగ్గిరాల నుండే బయలుదేరుతాయి. ప్రకాశం బ్యారేజీ నుండి వచ్చిన పశ్చిమ ప్రధాన కాలువ, దుగ్గిరాల లాకుల వద్ద [[కొమ్మమూరు కాలువ]], నిజాంపట్నం కాలువ అనే కాలువలుగా చీలి ప్రవహిస్తుంది.
== గణాంకాలు ==
దుగ్గిరాల మండలం 133.63 చ.కి.మీ.ల విస్తీర్ణంలో ఉంది. 2011 జనగణన ప్రకారం, మండలంలో 18,406 గృహాలున్నాయి. మండల జనాభా 62,655. ఇందులో పురుషుల జనాభా 31,269 కాగా స్త్రీలు 31,386 మంది ఉన్నారు.<ref>{{Cite web|title=డిస్ట్రిక్ట్ సెన్సస్ హ్యాండ్బుక్, గుంటూరు|url=https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2817_PART_B_DCHB_GUNTUR.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20150825164001/https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2817_PART_B_DCHB_GUNTUR.pdf|archive-date=2015-08-25|website=భారత జనగణన సంస్థ}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[ఈమని]]
# [[కంఠంరాజు కొండూరు]]
# [[గొడవర్రు (దుగ్గిరాల మండలం)|గొడవర్రు]]
# [[చింతలపూడి (దుగ్గిరాల మండలం)|చింతలపూడి]]
# [[చినపాలెం]]
# [[చిలువూరు]]
# [[తుమ్మపూడి]]
# [[దుగ్గిరాల]]
# [[దేవరపల్లి అగ్రహారం]]
# [[పెదకొండూరు (దుగ్గిరాల)|పెదకొండూరు]]
# [[పెనుమూడి (దుగ్గిరాల)|పెనుమూడి]]
# [[పేరుకలపూడి]]
# [[మోరంపూడి]]
# [[శృంగారపురం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[చుక్కపల్లివారిపాలెం]]
* [[తాడిబోయినవారిపాలెం]]
* [[నల్లమేకలవారిపాలెం]]
* [[పెదపాలెం (దుగ్గిరాల మండలం)|పెదపాలెం]]
* [[మంచికలపూడి]]
* [[రేవేంద్రపాడు]]
* [[వీర్లపాలెం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
0wydi1rhqtppcyvw2yt2t7qeh9q9ulh
కొల్లిపర మండలం
0
268946
4989679
4786105
2026-10-27T11:45:57Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989679
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''కొల్లిపర మండలం,''' ఆంధ్రప్రదేశ్, [[గుంటూరు జిల్లా|గుంటూరు జిల్లాలోని]] మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మొత్తం జనాభా 57,510 అందులో పురుషుల సంఖ్య 28,810,స్త్రీల సంఖ్య 28,690. మొత్తం అక్షరాస్యత 68.91% - పురుషుల అక్షరాస్యత 74.34% , స్త్రీల అక్షరాస్యత 63.46%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[వల్లభాపురం]]
# [[మున్నంగి]]
# [[దంతులూరు]]
# [[కుంచవరం]]
# [[అత్తోట]]
# [[సిరిపురం (కొల్లిపర)|సిరిపురం]]
# [[చివలూరు]]
# [[పిడపర్రు]]
# [[కొల్లిపర]]
# [[జెముడుపాడు]]
# [[దావులూరు (కొల్లిపర)|దావులూరు]]
# [[తూములూరు]]
# [[బొమ్మువానిపాలెం]]
# [[అన్నవరం (కొల్లిపర)|అన్నవరం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[హనుమాన్ పాలెం]],
* [[అన్నవరం లంక]],
* [[గుదిబండివారిపాలెం]],
* [[గొడవర్రు (కొల్లిపర)|గొడవర్రు]]
* [[చక్రాయపాలెం (కొల్లిపర మండలం)|చక్రాయపాలెం]]
* [[ఎరుకలపూడి]]
* [[అత్తలూరివారిపాలెం]]
* [[పిడపర్తిపాలెం]],
* [[దావులూరి పాలెం]],
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
5fvzav00o85v2se2f84b2prsvmaco1h
చేబ్రోలు మండలం
0
268947
4989682
4786185
2026-10-27T11:46:36Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989682
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''చేబ్రోలు మండలం,''' [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] లోని [[గుంటూరు జిల్లా|గుంటూరు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== జనాభా గణాంకాలు ==
మండలంలో మొత్తం గ్రామాలు 10. 2001 జనగణన ప్రకారం మండల జనాభా 68,810 కాగా, అందులో పురుషులు 35,580, స్త్రీలు 33,230 ఉన్నారు. 2001 -2011 దశాబ్దంలో గుంటూరు జిల్లా జనాభా పెరుగుదల 9.47 శాతం ఉండగా, సాధారణంగా పూర్తి గ్రామీణ మండలాల్లో ఎలా ఉంటుందో అలాగే చేబ్రోలు మండలంలో జనాభా పెరుగుదల కూడా జిల్లా పెరుగుదల కంటే తక్కువగా, 4.83 శాతమే పెరిగింది.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[గొడవర్రు (చేబ్రోలు మండలం)|గొడవర్రు]]
# [[నారాకోడూరు]]
# [[వేజెండ్ల]]
# [[సుద్దపల్లి (చేబ్రోలు)|సుద్దపల్లి]]
# [[శేకూరు]]
# [[వడ్లమూడి]]
# [[శ్రీరంగాపురం (చేబ్రోలు)|శ్రీరంగాపురం]]
# [[చేబ్రోలు]]
# [[పాతరెడ్డిపాలెం]]
# [[మాంచాల|మంచాల]]
===నిర్జన గ్రామాలు===
# {{Cite Q|Q25566431}}
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[కొత్తరెడ్డిపాలెం]]
# [[వీరనాయకునిపాలెం]]
# [[శలపాడు]]
# [[తోట్లపాలెం]]
# [[గుండవరం]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
0tos08vr4o6wencvhirm8oqxgbkjucp
వట్టిచెరుకూరు మండలం
0
268948
4989696
4786447
2026-10-27T11:51:38Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989696
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}వట్టిచెరుకూరు మండలం గుంటూరు జిల్లాలోని మండలాల్లో ఒకటి.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల కేంద్రం ==
ఈ మందలానికి కేంద్రం వట్టిచెరుకూరు. ఇది సమీప పట్టణమైన [[గుంటూరు]] నుండి 16 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1120 ఇళ్లతో, 3850 జనాభాతో 1559 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2009, ఆడవారి సంఖ్య 1841. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1112 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 135. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 590319.<ref>{{Cite web|title=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_2800.xlsx}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 44,950 మందికాగా, అందులో పురుషులు 22,510, స్త్రీలు 22,430. అక్షరాస్యత మొత్తం 65.00% - పురుషుల అక్షరాస్యత 72.63% - స్త్రీల అక్షరాస్యత 57.37%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అనంతవరప్పాడు]]
# [[చెమళ్ల మూడి]]
# [[కుర్నూతల]]
# [[గారపాడు (వట్టిచెరుకూరు)|గారపాడు]]
# [[కాట్రపాడు (వట్టిచెరుకూరు)|కాట్రపాడు]]
# [[యామర్రు]]
# [[పల్లపాడు]]
# [[కారెంపూడిపాడు]]
# [[వట్టిచెరుకూరు|వట్టిచెరుకూరు,]]
# [[లేమల్లెపాడు]]
# [[కోవెలమూడి]]
# [[ముట్లూరు]]
# [[కొర్నెపాడు]]
== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ==
# [[చింతపల్లి పాడు]]
# [[వింజనం పాడు]]
# [[పుల్లడి గుంట]]
# [[సౌపాడు]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
q4k44ebvx4hk1s0qsm1445xjauubrvq
ప్రత్తిపాడు మండలం (గుంటూరు)
0
268956
4989692
4786342
2026-10-27T11:50:38Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989692
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''ప్రత్తిపాడు మండలం''', [[గుంటూరు జిల్లా|గుంటూరు జిల్లాలోని]] మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అబ్బినేనిగుంటపాలెం]]
# [[యనమదల (ప్రత్తిపాడు)|యనమదల]]
# [[ఏదులపాలెం]]
# [[కొండెపాడు]]
# [[ప్రత్తిపాడు (గుంటూరు జిల్లా)|ప్రత్తిపాడు]]
# [[నడింపాలెం (ప్రత్తిపాడు)|నడింపాలెం]]
# [[కొండజాగర్లమూడి]]
# [[గొట్టిపాడు (ప్రత్తిపాడు)|గొట్టిపాడు]]
# [[గనికపూడి]]
# [[మల్లాయపాలెం (ప్రత్తిపాడు)|మల్లాయపాలెం]]
# [[వంగిపురం (ప్రత్తిపాడు మండలం)|వంగిపురం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[చిన కోండ్రుపాడు]]
*[[కొత్త మల్లాయపాలెం]]
*[[తిక్కిరెడ్డిపాలెం]]
* [[తుమ్మలపాలెం (ప్రత్తిపాడు)|తుమ్మలపాలెం]]
* [[బొర్రావారిపాలెం (ప్రత్తిపాడు)|బొర్రవారిపాలెం]]
* [[కోయవారిపాలెం, ప్రత్తిపాడు|కోయవారిపాలెం]]
* [[నిమ్మగడ్డవారిపాలెం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
amk514fixmba5ubbqk5cu566b0l0ux7
కాకుమాను మండలం
0
268957
4989678
4790513
2026-10-27T11:45:45Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989678
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''కాకుమాను మండలం, '''[[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం''',''' [[గుంటూరు]] జిల్లాలోని మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[వల్లూరు (కాకుమాను)|వల్లూరు]]
#[[కొల్లిమర్ల]]
#[[పాండ్రపాడు]]
#[[గరికపాడు (కాకుమాను మండలం)|గరికపాడు]]
#[[భల్లూఖానుడు పాలెం]]
#[[కాకుమాను]]
#[[కొమ్మూరు (కాకుమాను)|కొమ్మూరు]]
#[[కొండపాటూరు]]
#[[అప్పాపురం (కాకుమాను)|అప్పాపురం]]
#[[బోడిపాలెం]]
#[[రేటూరు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[చినలింగాయ పాలెం]]
*[[కొండబాలవారి పాలెం]]
*[[పెదపాలెం (కాకుమాను మండలం)|పెదపాలెం]]
*[[తెలగాయ పాలెం]]
*[[చిన కాకుమాను]]
*[[పెద్దివారి పాలెం]]
*[[గార్లపాడు (కాకుమాను మండలం)|గార్లపాడు]]
*[[కోతివానిపాలెం]]
*[[లింగంగుంట పాలెం]]
*[[బండ్లవారిపాలెం]]
== మండలంలోని సచివాలయాలు<ref>{{Cite web|last=admin|date=2020-11-03|title=Sachivalayams in KAKUMANU (RURAL) Mandal {{!}} GUNTUR (DISTRICT)|url=https://sachivalayams.com/kakumanu-rural/#google_vignette|access-date=2024-10-03|website=Sachivalayam'S|language=en-GB}}</ref> ==
{| class="wikitable"
|'''క్ర.సం'''
|'''సచివాలయం కోడ్'''
|'''సచివాలయం పేరు'''
|'''గ్రామ పంచాయితీ'''
|-
| ''' 1 '''
| ''' 2 '''
| ''' 3 '''
| ''' 4 '''
|-
|1
|10790172
|అప్పాపురం
|అప్పాపురం
|-
|2
|10790173
|భల్లుఖానుడిపాలెం
|భల్లుఖానుడిపాలెం
|-
|3
|10790174
|బోడిపాలెం
|· కోతివానిపాలెం
· బోడిపాలెం
|-
|4
|10790175
|చినలింగాయపాలెం
|చినలింగాయపాలెం
|-
|5
|10790176
|గరికపాడు
|· గరికపాడు
· తెలగాయపాలెం
|-
|6
|10790177
|గార్లపాడు
|గార్లపాడు
·పెద్దివారిపాలెం
|-
|7
|10790178
|కాకుమాను – 1
|·కాకుమాను
|-
|8
|10790179
|కాకుమాను -2
|·కాకుమాను
|-
|9
|10790180
|కొమ్మూరు
|కొమ్మూరు
|-
|10
|10790181
|కొండపాటూరు
|కొండపాటూరు
|-
|11
|10790182
|పాండ్రపాడు
|· కొండబాలవారిపాలెం
· కొల్లిమర్ల
· పాండ్రపాడు
|-
|12
|10790183
|రేటూరు
|రేటూరు
|-
|13
|10790184
|వల్లూరు
|· లింగంగుంటపాలెం
వల్లూరు
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
* https://www.youtube.com/watch?v=K1DXsB-dClI
{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
m206atx8ogxfaq8m2ytgql1t4u24i11
అవనిగడ్డ మండలం
0
269170
4989579
4786033
2026-10-27T08:12:36Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989579
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''అవనిగడ్డ మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఈ ప్రాంతాన్ని [[దివిసీమ]] అని కూడా అంటారు.<br />
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అశ్వారావుపాలెం]]
#[[అవనిగడ్డ]]
#[[చిరువోల్లంక]]
#[[ఎడ్లంక]]
#[[మోదుమూడి]]
#[[పులిగడ్డ]]
#[[వేకనూరు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[బందలాయిచెరువు]]
#[[మేడిలంక]]
#[[కొత్త పాలెం]]
#[[రామకోటిపురం]]
#[[నలందపాలెం]]
#[[రేగుల్లంక(అవనిగడ్డ)|రేగుల్లంక]]
#[[తుంగలవారిపాలెం]]
#[[కొత్తూరు(అవనిగడ్డ)|కొత్తూరు]]
#[[గాజులవారిపాలెం]]
#[[గుడివాకవారిపాలెం]]
#[[చిరువోలులంక ఉత్తరం]]
#[[కొత్త ఈదర]]
#[[కొత్తపేట (అవనిగడ్డ మండలం)|కొత్తపేట]]
#[[రామచంద్రపురం (అవనిగడ్డ)|రామచంద్రపురం]]
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా మొత్తం 41,839.అందులో పురుషులు 21,479 కాగా, స్త్రీలు 20,360 మంది ఉన్నారు.
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలం లోని రెవెన్యూ గ్రామాల జనాభా వివరాల పట్టిక:
{| class="wikitable"
!క్రమ సంఖ్య
!ఊరి పేరు
!గడపల సంఖ్య
!మొత్తం జనాభా
!పురుషుల సంఖ్య
!స్త్రీలు
|-
|1.
|[[అశ్వారావుపాలెం]]
|626
|2,303
|1,181
|1,122
|-
|2.
|[[అవనిగడ్డ]]
|6,027
|23,791
|12,165
|11,626
|-
|3.
|[[చిరువోల్లంక సౌత్]]
|506
|1,709
|879
|830
|-
|4.
|[[ఎడ్లంక]]
|256
|894
|426
|468
|-
|5.
|[[మోదుమూడి]]
|1,269
|4,498
|2,280
|2,218
|-
|6.
|[[పులిగడ్డ]]
|746
|3,215
|1,793
|1,422
|-
|7.
|[[వేకనూరు]]
|1,481
|5,429
|2,755
|2,674
|}
==మూలాలు==
{{మూలాలు}}
==వెలుపలి లంకెలు==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
l4c0nmvkkvq08tij0j7dfjqkf09b3g9
ఆగిరిపల్లి మండలం
0
269177
4989463
4786034
2026-10-27T05:02:44Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989463
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''ఆగిరిపల్లి మండలం,''' ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం''',''' [[ఏలూరు జిల్లా]] లోని మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల విశేషాలు ==
అగిరిపల్లి మండలంలోని 4,151 మందికీ గ్యాస్కనెక్షన్లు అందజేసి, ఏలూరు జిల్లాలో రెండవ పొగరహిత మండలంగా తీర్చిదిద్దినారు. ఈ సందర్భంగా, 2017,మే-29న గ్రామంలోని ఎం.పి.డి.ఓ కార్యాలయంలో అభినందన సభ ఏర్పాటుచేసారు.
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అడివినెక్కలం]]
#[[ఆగిరిపల్లి]]
#[[అనంతసాగరం (అగిరిపల్లి)|అనంతసాగరం]]
#[[బొద్దనపల్లి]]
#[[చొప్పరమెట్ల]]
#[[ఈదర]]
#[[ఏదులగూడెం]]
#[[కలటూరు]]
#[[కనసనపల్లి]]
#[[కృష్ణవరం]]
#[[మల్లిబోయినపల్లి]]
#[[నరసింగపాలెం]]
#[[నూగొండపల్లి]]
#[[పిన్నమరెడ్డిపల్లి]]
#[[పోతవరప్పాడు]]
#[[సగ్గురు]]
#[[సురవరం (అగిరిపల్లి)|సురవరం]]
#[[తాడేపల్లి (అగిరిపల్లి)|తాడేపల్లి]]
#[[తోటపల్లి (అగిరిపల్లి)|తోటపల్లి]]
#[[వడ్లమాను]]
#[[వట్టిగుడిపాడు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[చిన్నాగిరిపల్లి]]
* [[శోభనాపురం (ఆగిరిపల్లి)|శోభనాపురం]]
* [[కొత్త ఈదర]]
* [[కొమ్మూరు (రాజగోపాలపురం)|కొమ్మూరు]]
== జనాభా ==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు.
{| class="wikitable"
!క్రమ సంఖ్య
!ఊరి పేరు
!గడపల సంఖ్య
!మొత్తం జనాభా
!పురుషుల సంఖ్య
!స్త్రీలు
|-
|1.
|అడవినెక్కలం
|1,241
|5,057
|2,569
|2,488
|-
|2.
|ఆగిరిపల్లి
|2,947
|12,235
|6,224
|6,011
|-
|3.
|అనంతసాగరం
|116
|399
|211
|188
|-
|4.
|బొద్దనపల్లి
|1,204
|4,711
|2,381
|2,330
|-
|5.
|చొప్పరమెట్ల
|357
|1,495
|780
|715
|-
|6.
|ఈదర
|2,347
|9,140
|4,656
|4,484
|-
|7.
|ఈదులగూడెం
|705
|2,783
|1,412
|1,371
|-
|8.
|కలటూరు
|355
|1,434
|767
|667
|-
|9.
|కనసనపల్లి
|511
|2,022
|1,030
|992
|-
|10.
|కృష్ణవరం
|445
|1,679
|852
|827
|-
|11.
|మల్లిబోయినపల్లి
|86
|369
|183
|186
|-
|12.
|నరసింగపాలెం
|419
|1,629
|850
|779
|-
|13.
|నుగొండపల్లి
|332
|1,277
|652
|625
|-
|14.
|పిన్నమరెడ్డిపల్లి
|221
|1,078
|570
|508
|-
|15.
|పోతవరప్పాడు
|212
|770
|399
|371
|-
|16.
|సగ్గురు
|376
|1,308
|657
|651
|-
|17.
|సురవరం
|655
|2,774
|1,429
|1,345
|-
|18.
|తాడేపల్లి
|100
|416
|228
|188
|-
|19.
|తోటపల్లి
|412
|1,612
|839
|773
|-
|20.
|వడ్లమాను
|423
|1,750
|904
|846
|-
|21.
|వట్టిగుడిపాడు
|918
|3,962
|2,036
|1,926
|}
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
ha7lcaytsyrgs0qa6bs1796dv9oz1oe
పెదవేగి మండలం
0
269850
4989481
4786316
2026-10-27T05:09:35Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989481
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పెదవేగి మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని ఏలూరు జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని జనాభా ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 81,355, అందులో పురుషులు 41,714 కాగా, స్త్రీలు 39,641. మండల పరిధిలోని నివాస గృహాలు సంఖ్య 19347.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అల్లివీడు]]
# [[కవ్వగుంట]]
# [[కే.కన్నాపురం]]
# [[కొప్పాక (పెదవేగి)|కొప్పాక]]
# [[కొండలరావుపాలెం]]
# [[గోకినేపల్లె|గోకినపల్లె]]
# [[చక్రాయగూడెం]]
# [[జగన్నాధపురం (పెదవేగి)|జగన్నాధపురం]]
# [[తాళ్లగోకవరం]]
# [[దుగ్గిరాల (పెదవేగి మండలం)|దుగ్గిరాల]]
# [[దొండపాడు (పెదవేగి మండలం)|దొండపాడు]]
# [[నడిపల్లి (పెదవేగి)|నడిపల్లి]]
# [[న్యాయంపల్లె|న్యాయంపల్లి]]
# [[పినకడిమి]]
# [[పెదవేగి]]
# [[బత్తెవరం]]
# [[బాపిరాజుగూడెం]]
# [[బి.సింగవరం]]
# [[భోగాపురం (పెదవేగి)|భోగాపురం]]
# [[ముత్తనవీడు]]
# [[ముండూరు]]
# [[మైలవరపువారిగూడెం]]
# [[రాజాంపాలెం]]
# [[రామసింగవరం]]
# [[రాయన్నపాలెం]]
# [[విజయరాయి]]
# [[వేగివాడ]]
# [[వంగూరు (పెదవేగి)|వంగూరు]]
=== మండలం లోని గ్రామాల జనాభా ===
{| class = "wikitable sortable" border="1" borderColorDark="#ffffff"
|+పెదవేగి మండలం జనాభా<ref>{{Cite web |url=http://www.westgodavari.org/Census%20Htm/Pedavegi.htm |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2007-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080513135715/http://www.westgodavari.org/Census%20Htm/Pedavegi.htm |archive-date=2008-05-13 |url-status=dead }}</ref>
|-
| '''ఊరు'''
| '''నివాసాలు'''
|'''జనాభా'''
|'''పురుషుల సంఖ్య'''
| '''స్త్రీల సంఖ్య'''
|-
| [[బాపిరాజుగూడెం]]
| 901
| 3729
| 1904
| 1825
|-
| [[కొండలరావుపాలెం]]
| 421
| 1513
| 753
| 760
|-
| [[రాయన్నపాలెం]]
| 1099
| 4480
| 2259
| 2221
|-
| [[న్యాయంపల్లె|న్యాయంపల్లి]]
| 460
| 1928
| 988
| 940
|-
| [[రామసింగవరం]]
| 1674
| 7230
| 3734
| 3496
|-
| [[తాళ్లగోకవరం]]
| 401
| 1679
| 865
| 814
|-
| [[వేగివాడ]]
| 1035
| 4403
| 2205
| 2198
|-
| [[బత్తెవరం]]
| 133
| 654
| 340
| 314
|-
| [[కే.కన్నాపురం]]
| 298
| 1295
| 680
| 615
|-
| [[చక్రాయగూడెం]]
| 296
| 1283
| 642
| 641
|-
| [[ముండూరు]]
| 1034
| 4338
| 2195
| 2143
|-
| పెదవేగి
| 2622
| 11608
| 6092
| 5516
|-
| [[ముత్తనవీడు]]
| 442
| 1779
| 889
| 890
|-
| [[మైలవరపువారిగూడెం]]
| 14
| 51
| 20
| 31
|-
| [[నడిపల్లి (పెదవేగి)|నడిపల్లి]]
| 434
| 1832
| 982
| 850
|-
| [[విజయరాయి]]
| 996
| 4035
| 2042
| 1993
|-
| [[అల్లివీడు]]
| 10
| 36
| 20
| 16
|-
| [[జగన్నాధపురం (పెదవేగి)|జగన్నాధపురం]]
| 1041
| 4206
| 2177
| 2029
|-
| [[కవ్వగుంట]]
| 514
| 2188
| 1104
| 1084
|-
| [[వంగూరు (పెదవేగి)|వంగూరు]]
| 541
| 2200
| 1109
| 1091
|-
| [[పినకడిమి]]
| 520
| 2251
| 1109
| 1142
|-
| [[బీ.సింగవరం]]
| 258
| 1118
| 563
| 555
|-
| [[కొప్పాక (పెదవేగి)|కొప్పాక]]
| 2446
| 10116
| 5221
| 4895
|-
| [[భోగాపురం (భోగాపురం)|భోగాపురం]]
| 565
| 2228
| 1130
| 1098
|-
| [[దుగ్గిరాల (పెదవేగి మండలం)|దుగ్గిరాల]]
| 726
| 3320
| 1756
| 1564
|-
| [[గోకినేపల్లె|గోకినపల్లి]]
| 201
| 791
| 412
| 379
|-
| [[దొండపాడు (పెదవేగి మండలం)|దొండపాడు]]
| 265
| 1064
| 523
| 541
|}
గమనిక: [[జనాభా గణన|జనాభా లెక్కలు]] ప్రకారం పై లెక్కలలో శివారు గ్రామాల లేదా రెవెన్యూయేతర గ్రామాల జనాభావివరాలు కలిపిఉంటాయి)
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[అంకన్నగూడెం (పెదవేగి మండలం)|అంకన్నగూడెం]]
* [[కూచింపూడి]]
* [[జానంపేట (పెదవేగి మండలం)|జానంపేట]]
* [[పెదకడిమి]]
* [[రాట్నాలకుంట]]
* [[దిబ్బగూడెం లక్ష్మీపురం]]
* [[గార్లమడుగు]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
5fgl6m2nwlyhj9k0b14zqrhxn151lv6
జీలుగుమిల్లి మండలం
0
269851
4989474
4786196
2026-10-27T05:07:27Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989474
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''జీలుగుమిల్లి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[ఏలూరు జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండల గణాంకాలు==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా మొత్తం 28,501 మంది కాగా అందులో పురుషులు 14,381, స్త్రీలు 14,120 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత మొత్తం 62.52%. పురుషులు అక్షరాస్యత 68.06%, స్త్రీలు అక్షరాస్యత 56.84%.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అంకన్నగూడెం (జీలుగుమిల్లి మండలం)|అంకన్న గూడెం]]
# [[బర్రింకలపాడు]]
# [[బొత్తప్పగూడెం]]
# [[దర్భగూడెం]]
# [[దాట్లవారిగూడెం]]
# [[గంగన్నగూడెం]]
# [[గోపాలపురం (జీలుగుమిల్లి)|గోపాలపురం]]
# [[జగన్నాధపురం (జీలుగుమిల్లి)|జగన్నాధపురం]]
# [[జీలుగుమిల్లి]]
# [[జిల్లెళ్లగూడెం]]
# [[కామయ్యపాలెం]]
# [[లంకలపల్లె]]
# [[మడకంవారిగూడెం]]
# [[ములుగులంపల్లె]]
# [[నరుసుగూడెం]]
# [[పీ.అంకంపాలెం]]
# [[పాలచర్ల రాజవరం]]
# [[పరింపూడి నారాయణపురం]]
# [[పూచికపాడు]]
# [[రాచన్నగూడెం (జీలుగుమిల్లి)|రాచన్నగూడెం]]
# [[రామన్నపాలెం (జీలుగుమిల్లి)|రామన్నపాలెం]]
# [[రౌతుగూడెం (జీలుగుమిల్లి)|రౌతుగూడెం]]
# [[స్వర్ణవారిగూడెం]]
# [[తాటిరాముడు గూడెం]]
# [[తాటియాకులగూడెం]]
# [[వంకవారిగూడెం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
==వెలుపలి లంకెలు==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
a76roj6zqvctjzy3zutw7n1r2151bck
పోలవరం మండలం
0
269852
4989482
4786338
2026-10-27T05:10:19Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989482
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పోలవరం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[ఏలూరు జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఈ గ్రామం. పాపి కొండల శ్రేణికి సుమారు 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.
==మండల గణాంకాలు==
[[File:A.P Village Polavaram (1).jpg|thumb|పోలవరం మండల కార్యాలయం]]
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 43,710 అందులో పురుషులు 21,713 కాగా, - స్త్రీలు 21,997 మంది ఉన్నారు.అక్షరాస్యత మొత్తం 65.93% - పురుషులు అక్షరాస్యత 70.53% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 61.38%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[కొండ్రుకోట]]
# [[కొరుటూరు]]
# [[గూటాల]]
# [[గెద్దపల్లె]]
# [[చిలకలూరు (పోలవరం)|చిలకలూరు]]
# [[చీడూరు]]
# [[చేగొండపల్లె]]
# [[టేకూరు (పోలవరం)|టేకూరు]]
# [[తూటిగుంట]]
# [[ధార్వాడ (పోలవరం)|ధార్వాడ]]
# [[నాగంపాలెం (పోలవరం)|నాగంపాలెం]]
# [[పట్టిసం]]
# [[పైడిపాక]]
# [[పోలవరం]]
# [[ప్రగడపల్లె]]
# [[లక్ష్మినారాయణ దేవిపేట]]
# [[వింజరం (పోలవరం)|వింజరం]]
# [[శివగిరి (పోలవరం)|శివగిరి]]
# [[సరిపల్లెకుంట]]
# [[సింగనపల్లె (పోలవరం)|సింగనపల్లె]]
# [[సిరివాక]]
===నిర్జన గ్రామాలు ===
# Ravigudem (Q13008191)
# Venkatapuram (Q16346613)
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
i2evu49zl5ccq7clu02rndvqu1tvf40
ఆత్మకూరు మండలం (అనంతపురం జిల్లా)
0
270959
4989346
4786035
2026-10-27T02:14:23Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989346
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఆత్మకూరు మండలం,''' [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[పడమటి యాలేరు]]
# [[తలుపూరు (ఆత్మకూరు)|తలుపూరు]]
# [[మదిగుబ్బ]]
#[[ఆత్మకూరు (అనంతపురం జిల్లా)|ఆత్మకూరు]]
# [[గొరిదిండ్ల]]
# [[తోపుదుర్తి]]
# [[సనప]]
# [[బ్రాహ్మణ యాలేరు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[ముట్టాల]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
{{మొలక-గ్రామం}}
b3wq3k1lyecqghkqhyx8q3uipmoqcug
ఎల్లనూరు మండలం
0
270963
4989348
4947044
2026-10-27T02:14:56Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989348
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''యల్లనూరు మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 33,739 - పురుషులు 17,244 - స్త్రీలు 16,495 అక్షరాస్యత - మొత్తం 51.33% - పురుషులు 65.19% - స్త్రీలు 37.00% పిన్ కోడ్ 515465
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[వేములపల్లి (యల్లనూరు మండలం)|వేములపల్లి]]
#[[మేడుకుర్తి]]
#[[కల్లూరు (యల్లనూరు మండలం)|కల్లూరు]]
#[[నిట్టూరు (యల్లనూరు మండలం)|నిట్టూరు]]
#[[పెద్దమల్లేపల్లి]]
#[[తిరుమలాపురం (యల్లనూరు మండలం)|తిరుమలాపురం]]
#[[యల్లనూరు]]
#[[కచ్చర్లకుంట]]
#[[పాతపల్లి (యల్లనూరు మండలం)|పాతపల్లి]]
#[[వెన్నపూసపల్లి]]
#[[కొడుముర్తి]]
#[[చిలమకూరు (యల్లనూరు మండలం)|చిలమకూరు]]
#[[బొప్పేపల్లి (యల్లనూరు మండలం)|బొప్పేపల్లె]]
#[[బుక్కాపురం (యల్లనూరు మండలం)|బుక్కాపురం]]
#[[ఆరవేడు (యల్లనూరు మండలం)|ఆరవేడు]]
#[[మల్లగుండ్ల]]
#[[చింతకాయమంద]]
#[[గొడ్డుమర్రి]]
#[[సింగవరం (యల్లనూరు మండలం)|సింగవరం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[సింగవరం కొత్తపల్లి]]
*[[సింగారం కల్లూరు]]
* వాసపురం (బొప్పెపల్లె)
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
tm948ye4w2hy48f6snr7lieywp4a9sh
కంబదూరు మండలం
0
270970
4989349
4796358
2026-10-27T02:15:25Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989349
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''కంబదూరు మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం, [[అనంతపురం జిల్లా]] లోని మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల కేంద్రం ==
ఈ మండలానికి కేంద్రం కంబదూరు. ఇది సమీప పట్టణమైన [[ధర్మవరం]] నుండి 62 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 3407 ఇళ్లతో, 15441 జనాభాతో 7248 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 7839, ఆడవారి సంఖ్య 7602. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 4227 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 919. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595133<ref>{{Cite web|title=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_2800.xlsx}}</ref>.
== గణాంకాలు ==
భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 50,799 - పురుషులు 25,972 - స్త్రీలు 24,827
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[కంబదూరు]]
#[[కర్తనపర్తి]]
#[[గూళ్యం (కంబదూరు మండలం)|గూళ్యం]]
#[[చెన్నంపల్లి (కంబదూరు మండలం)|చెన్నంపల్లి]]
#[[తిమ్మాపురం (కంబదూరు మండలం)|తిమ్మాపురం]]
#[[నూతిమడుగు]]
#[[పాళ్లూరు (కంబదూరు మండలం)|పాళ్లూరు]]
#[[ములకనూరు]]
#[[రాంపురం (కంబదూరు మండలం)|రాంపురం]]
#[[రాళ్ల అనంతపురం]]
#[[రాళ్లపల్లి]]
#[[కురాకులపల్లి]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[కదిరిదేవరపల్లి]]
*[[ఓబగానిపల్లి]]
*[[జెల్లిపల్లి]]
*[[వెంకటంపల్లి (కంబదూరు మండలం)|వెంకటంపల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
e5ferfldts8nop5bc6hipjew992aopk
కణేకల్లు మండలం
0
270972
4989350
4786067
2026-10-27T02:15:39Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989350
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కణేకల్లు మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల కేంద్రం ==
ఈ మండలానికి కేంద్రం కణేకల్లు. ఇది సమీప పట్టణమైన [[రాయదుర్గం]] నుండి 30 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 4268 ఇళ్లతో, 19731 జనాభాతో 5967 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 9902, ఆడవారి సంఖ్య 9829. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1885 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 139. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594678.<ref>{{Cite web|title=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_2800.xlsx}}</ref>.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[గణిగెర]]
# [[ఎర్రగుంట (కణేకల్లు మండలం)|ఎర్రగుంట]]
# [[హుళికెర]]
# [[బెన్నికల్]]
#[[రాచమర్రి (కణేకల్లు మండలం)|రాచమర్రి]]
#[[కణేకల్లు]]
#[[ఉడేగోళం (కణేకల్లు మండలం)|ఉడేగోళం]]
#[[బ్రహ్మసముద్రం (కణేకల్లు మండలం)|బ్రహ్మసముద్రం]]
#[[బిదరుకొంతం|బిదురుకొంతం]]
# [[మీనహళ్లి]]
# [[గరుడచేడు]]
#[[తుంబిగనూరు (కణేకల్లు మండలం)|తుంబిగనూరు]]
# [[ఎన్.హనుమాపురం]]
#[[సొల్లాపురం]]
#[[మాల్యం]]
#[[కళేకుర్తి]]
# [[హనకనహళ్]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
:
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
knh2hp5w5artki2nhgvfuqn90lesmoj
కుందుర్పి మండలం
0
271038
4989352
4786091
2026-10-27T02:16:11Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989352
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కుందుర్పి మండలం, ''' [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన గ్రామీణ మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల కేంద్రం ==
ఈ మండలానికి కేంద్రం కుందుర్పి. ఇది సమీప పట్టణమైన [[రాయదుర్గం]] నుండి 70 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2569 ఇళ్లతో, 11516 జనాభాతో 4615 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 5971, ఆడవారి సంఖ్య 5545. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1568 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 15. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595127<ref>{{Cite web|title=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_2800.xlsx}}</ref>.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[బసాపురం]]
# [[అప్పిలెపల్లె]]
# [[కరిగానిపల్లి]]
# [[ఎనుమలదొడ్డి]]
# [[ఎస్.మల్లాపురం]]
# [[బెస్తరపల్లి]]
# [[కుందుర్పి]]
# [[మలయనూరు]]
# [[నిజవల్లి]]
# [[జంబుగంపల]]
== జనాభా గణాంకాలు ==
2001 - 2011 మధ్య కాలంలో మండల జనాభా 48,205 నుండి 53180 కి పెరిగి, 10.32% దశాబ్ద కాలపు పెరుగుదల నమోదు చేసింది. ఇదే కాలంలో జిల్లా పెరుగుదల రేటు 12.1% ఉంది.<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|last=|first=|date=|website=www.censusindia.gov.in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191113221953/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|archive-date=2019-11-13|access-date=2020-01-15}}</ref>
== మూలాలు ==
<references />{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
d06b3svtl4fx8371wqc3ia6qz9q3q31
కూడేరు మండలం
0
271039
4989353
4786093
2026-10-27T02:16:22Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989353
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కూడేరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web|url=https://ananthapuramu.ap.gov.in/te/%e0%b0%ae%e0%b0%82%e0%b0%a1%e0%b0%b2%e0%b0%ae%e0%b1%81/|title=మండలము {{!}} అనంతపురము జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వము {{!}} భారతదేశం|language=te|access-date=2021-04-11|website=|archive-date=2021-04-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210411123349/https://ananthapuramu.ap.gov.in/te/%E0%B0%AE%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%B2%E0%B0%AE%E0%B1%81/|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/5323-kudair-anantapur-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Kudair Mandal of Anantapur, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2021-04-11}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[ఇప్పేరు]]
#[[ఉదిరిపికొండ]]
#[[కమ్మూరు]]
#[[కొర్రకోడు]]
#[[కలగళ్ల]]
#[[కూడేరు (కూడేరు మండలం)|కూడేరు]]
#[[గొటుకూరు]]
#[[చోళసముద్రం (కూడేరు మండలం)|చోళసముద్రం]]
#[[జయపురం (కూడేరు మండలం)|జయపురం]]
#[[తిమ్మాపురం (కూడేరు మండలం)|తిమ్మాపురం]]
#[[బ్రాహ్మణపల్లి (కూడేరు మండలం)|బ్రాహ్మణపల్లి]]
#[[మరుట్ల]]
#[[యం.యం.హళ్లి]]
=== రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[కరుట్లపల్లి]]
#[[కడదరకుంట]]
== మూలాలు ==
{{మూలాల జాబితా}}{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
3dgt4lf9ng4tgxhicrohiashqpy9ebu
గార్లదిన్నె మండలం
0
271042
4989354
4786131
2026-10-27T02:17:34Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989354
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''గార్లదిన్నె మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామలు ===
# [[పెనకచెర్ల]]
# [[కొప్పలకొండ]]
# [[కేశవాపురం (గార్లదిన్నె మండలం)|కేశవాపురం]]
# [[ముంటిమడుగు]]
# [[కల్లూరు అగ్రహారం]]
# [[కల్లూరు (గార్లదిన్నె మండలం)|కల్లూరు]]
# [[ఇల్లూరు (గార్లదిన్నె మండలం)|ఇల్లూరు]]
# [[కనంపల్లి (గార్లదిన్నె మండలం)|కనంపల్లి]]
# [[అంకంపేట]]
# [[సిరివరం (గార్లదిన్నె మండలం)|సిరివరం]]
#[[కృిష్ణాపురం (గార్లదిన్నె మండలం)|కృిష్ణాపురం]]
# [[ఎర్రగుంట్ల (గార్లదిన్నె మండలం)|ఎర్రగుంట్ల]]
# [[కోటంక]]
# [[మర్తాడు (గార్లదిన్నె మండలం)|మర్తాడు]]
# [[బూదేడు]]
# [[గార్లదిన్నె]]
# [[ఓబులాపురం (గార్లదిన్నె మండలం)|ఓబులాపురం]]
# [[జంబులదిన్నె (గార్లదిన్నె మండలం)|జంబులదిన్నె]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[సంజీవపురం (గార్లదిన్నె)|సంజీవపురం]]
* [[గుడ్డాలపల్లి (గార్లదిన్నె మండలం)|గుడ్డాలపల్లి]]
* [[ముకుందాపురం (గార్లదిన్నె మండలం)|ముకుందాపురం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
c3pwq5f671bil765w4jm0qyh6wr4o1h
గుమ్మఘట్ట మండలం
0
271050
4989359
4786140
2026-10-27T02:19:31Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989359
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''గుమ్మఘట్ట మండలం,''' [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన గ్రామీణ మండలం. <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఇది పశ్చిమాన [[కర్ణాటక]] సరిహద్దుగా కలిగిన మండలం. తూర్పున, ఉత్తరాన [[రాయదుర్గం మండలం]], దక్షిణాన [[బ్రహ్మసముద్రం మండలం]] ఇతర సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. మండలంలో 11 గ్రామాలున్నాయి. మండల కేంద్రం, [[గుమ్మఘట్ట]] <ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|last=|first=|date=|website=www.censusindia.gov.in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191113221953/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|archive-date=2019-11-13|access-date=2020-01-15}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[గలగల]]
# [[గొల్లపల్లి (గుమ్మఘట్ట మండలం)|గొల్లపల్లి]]
# [[వీరాపురం (గుమ్మఘట్ట మండలం)|వీరాపురం]]
# [[బేలోడు]]
# [[ఎస్.హోసహళ్లి]]
# [[భూపసముద్రం]]
# [[కలుగోడు]]
#[[పులకుంట]]
# [[రంగసముద్రం (గుమ్మఘట్ట మండలం)|రంగసముద్రం]]
# [[తాళ్లకెర]]
#[[గుమ్మఘట్ట]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[అడిగుప్ప]]
== జనాభా గణాంకాలు ==
2001-2011 దశాబ్దిలో మండల జనాభా 42,266 నుండి 16.42% పెరిగి,49.207 కి చేరింది. జిల్లా జనాభా పెరుగుదల (12.1%) కంటే ఇది ఎక్కువ. జిల్లా సగటు కంటే ఎక్కువగా జనాభా పెరుగుదల ఉన్న పూర్తి గ్రామీణ మండలాలు తక్కువ.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}<br />{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
r3vvudh60q8y21920gu35ygltq5awwf
నార్పల మండలం
0
271061
4989362
4786267
2026-10-27T02:20:14Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989362
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''నార్పల''' '''మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
మండలానికి ఉత్తరాన [[పెద్దపప్పూరు మండలం|పెద్దపప్పూరు]], తూర్పున [[పుట్లూరు మండలం|పుట్లూరు]], ఆగ్నేయ దక్షిణాల్లో [[తాడిమర్రి మండలం|తాడిమర్రి]], నైరుతిలో [[అనంతపురం మండలం|అనంతపురం]], [[బత్తలపల్లి మండలం|బత్తలపల్లె]], పశ్చిమాన [[బుక్కరాయసముద్రం మండలం|బుక్కరాయసముద్రం]], వాయవ్యంలో [[శింగనమల మండలం|శింగనమల]] మండలాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[చామలూరు (నార్పల)|చామలూరు]]
#[[నడిమిదొడ్డి]]
#[[వెంకటంపల్లె (నార్పాల)|వెంకటంపల్లె]]
#[[నార్పల]]
#[[దుగ్గుమర్రి]]
#[[బొందలవాడ]]
#[[సిద్దరాచెర్ల]]
#[[దుర్గం (నార్పాల)|దుర్గం]]
#[[బండ్లపల్లె, నార్పల|బండ్లపల్లె]]
#[[బీ.పప్పూరు]]
#[[గూగూడు]]
#[[హవేలీ సోదనపల్లె]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[కేసేపల్లె|కెసెపల్లి]]
*[[నాయనపల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
gsz21dhyfgfagkwrxi81zpa7n2p5dkv
4989471
4989362
2026-10-27T05:06:28Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989471
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''నార్పల''' '''మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-date=2022-04-23|url-status=bot: unknown}}</ref>
మండలానికి ఉత్తరాన [[పెద్దపప్పూరు మండలం|పెద్దపప్పూరు]], తూర్పున [[పుట్లూరు మండలం|పుట్లూరు]], ఆగ్నేయ దక్షిణాల్లో [[తాడిమర్రి మండలం|తాడిమర్రి]], నైరుతిలో [[అనంతపురం మండలం|అనంతపురం]], [[బత్తలపల్లి మండలం|బత్తలపల్లె]], పశ్చిమాన [[బుక్కరాయసముద్రం మండలం|బుక్కరాయసముద్రం]], వాయవ్యంలో [[శింగనమల మండలం|శింగనమల]] మండలాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[చామలూరు (నార్పల)|చామలూరు]]
#[[నడిమిదొడ్డి]]
#[[వెంకటంపల్లె (నార్పాల)|వెంకటంపల్లె]]
#[[నార్పల]]
#[[దుగ్గుమర్రి]]
#[[బొందలవాడ]]
#[[సిద్దరాచెర్ల]]
#[[దుర్గం (నార్పాల)|దుర్గం]]
#[[బండ్లపల్లె, నార్పల|బండ్లపల్లె]]
#[[బీ.పప్పూరు]]
#[[గూగూడు]]
#[[హవేలీ సోదనపల్లె]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[కేసేపల్లె|కెసెపల్లి]]
*[[నాయనపల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
rof1wbuwit2dixqz1zl4mxhil5e8ahj
పామిడి మండలం
0
271064
4989363
4786287
2026-10-27T02:20:30Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989363
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పామిడి మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web|title=Villages & Towns in Pamidi Mandal of Anantapur, Andhra Pradesh|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/5315-pamidi-anantapur-andhra-pradesh.html|access-date=2022-08-22|website=www.census2011.co.in}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 49,292 - పురుషులు 25,071 - స్త్రీలు 24,221.అక్షరాస్యత - మొత్తం 53.94% - పురుషులు 65.63% - స్త్రీలు 41.91%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అనుంపల్లి (పామిడి మండలం)|అనుంపల్లి]]
# [[ఖాదర్పేట]]
#[[దేవరపల్లి (పామిడి మండలం)|దేవరపల్లి]]
#[[జీ.కొట్టాల]]
# [[అక్కజంపల్లి]]
# [[ఎదురూరు (పామిడి మండలం)|ఎదురూరు]]
#[[రామరాజుపల్లి (పామిడి మండలం)|రామరాజుపల్లి]]
# [[గజరాంపల్లి]]
# [[పొగరూరు]]
# [[తంబళ్లపల్లి (పామిడి మండలం)|తంబళ్లపల్లి]]
# [[నీలూరు]]
#[[కాళాపురం]]
#[[నెమళ్లపల్లి]]
# [[సొరకాయలపేట (పామిడి మండలం)|సొరకాయలపేట]]
# [[ఎద్దులపల్లి]]
# [[రామగిరి (పామిడి మండలం)|రామగిరి]]
# [[పాళ్యం (పామిడి మండలం)|పాళ్యం]]
# [[కత్రిమల]]
#[[అప్పాజిపేట (పామిడి మండలం)|అప్పాజిపేట]]
#[[కండ్లపల్లి]]
# [[వంకరాజుకాలువ]]
# [[పామిడి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
izva8oficd3zbe0q8ugrnfp3o69xd0t
పుట్లూరు మండలం
0
271066
4989364
4786301
2026-10-27T02:20:43Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989364
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పుట్లూరు మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల కేంద్రం ==
ఇది సమీప పట్టణమైన [[తాడిపత్రి]] నుండి 12 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1432 ఇళ్లతో, 5848 జనాభాతో 4062 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3016, ఆడవారి సంఖ్య 2832. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 832 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 11. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595022.<ref>{{Cite web|title=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_2800.xlsx}}</ref>.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అరకటివేముల]]
#[[సూరేపల్లి (పుట్లూరు మండలం)|సూరేపల్లి]]
#[[చింతకుంట (పుట్లూరు మండలం)|చింతకుంట]]
#[[కందికాపుల]]
#[[పుట్లూరు]]
#[[గాండ్లపాడు]]
#[[శనగలగూడూరు]]
#[[కోమటికుంట్ల]]
#[[చెర్లోపల్లి (పుట్లూరు మండలం)|చెర్లోపల్లి]]
#[[కడవకల్లు]]
#[[దోసలేడు]]
#[[మడుగుపల్లి]]
#[[ఎల్లుట్ల]]
#[[కుమ్మనమల]]
#[[చాలవేముల]]
#[[చిన్నమల్లేపల్లి]]
#[[చింతలపల్లి (పుట్లూరు మండలం)|చింతలపల్లి]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[ఎ.కొండాపురం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి వంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
6ct0u8tomfkhyzahdlzj2kaoi1hp5pk
పెద్దపప్పూరు మండలం
0
271067
4989365
4786320
2026-10-27T02:20:58Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989365
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పెద్దపప్పూరు మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> చాలా కాలం క్రితం ఈ మండలంలోని గ్రామాలలో ఫ్యాక్షన్ గొడవలు ఉండేవి. ఇప్పటికీ పలు చోట్ల ఫ్యాక్షన్ ఉంది. అయితే పోలీస్ వ్యవస్థ బల పడ్డాక ఫ్యాక్షన్ 90% తగ్గింది అని చెప్పవచ్చు.
== మండల గణాంకాలు ==
మండల కేంద్రం పెద్దపప్పూరు, గ్రామాలు 17 ప్రభుత్వం - మండల ప్రజాపరిషత్
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 33,556 - పురుషులు 17,288 - స్త్రీలు 16,268.అక్షరాస్యత - మొత్తం 54.34% - పురుషులు 68.90%- స్త్రీలు 38.78%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
#[[పెద్దపప్పూరు]]
#[[దేవనుప్పలపాడు]]
#[[చిన్నయక్కలూరు]]
#[[పెద్దయక్కలూరు]]
# [[పసలూరు]]
# [[అత్తిరాళ్లదిన్నె]]
#[[పెండేకల్లు (పెద్దపప్పూరు మండలం)|పెండేకల్లు]]
#[[కుమ్మెత్త]]
#[[నరసాపురం (పెద్దపప్పూరు మండలం)|నరసాపురం]]
#[[జోడిధర్మాపురం]]
#[[జూటూరు (పెద్దపప్పూరు మండలం)|జూటూరు]]
#[[ధర్మాపురం (పెద్దపప్పూరు మండలం)|ధర్మాపురం]]
# [[చాగళ్లు]]
# [[తబ్జుల]]
# [[ముచ్చుకోట]]
#[[అమళ్లదిన్నె]]
#[[గార్లదిన్నె(పెద్దపప్పూరు మండలం)|గార్లదిన్నె]]
=== రెవిన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[తురకపల్లె(పెద్దపప్పూరు)|తురకపల్లె]]
*[[చెర్లోపల్లె (పెద్దపప్పూరు)|చెర్లోపల్లె]]
*[[నిదనవద]]
*[[యెంగంపేట (పెద్దపప్పూరు)|యెంగంపేట]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
:
9ih9qqyi9p9hnfwt8gkskdmb2og2pbn
పెద్దవడుగూరు మండలం
0
271068
4989366
4786322
2026-10-27T02:21:10Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989366
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పెద్దవడుగూరు మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web|title=Villages and Towns in Peddavadugur Mandal of Anantapur, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/peddavadugur-mandal-anantapur-andhra-pradesh-5311|access-date=2022-08-22|website=www.censusindia.co.in|archive-date=2022-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20220822131344/https://www.censusindia.co.in/villagestowns/peddavadugur-mandal-anantapur-andhra-pradesh-5311|url-status=dead}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 42,012 - పురుషులు 21,728 - స్త్రీలు 20,284, అక్షరాస్యత - మొత్తం 50.49% - పురుషులు 63.92% - స్త్రీలు 36.20%, పిన్ కోడ్ 515405
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[గుత్తి అనంతపురం]]
#[[విరూపాపురం (పెద్దవడుగూరు మండలం)|విరూపాపురం]]
#[[జి.వెంకటాంపల్లి]]
# [[అప్పేచెర్ల]]
#[[క్రిష్టిపాడు (పెద్దవడుగూరు మండలం)|క్రిష్టిపాడు]]
#[[ముప్పాళగుత్తి]]
#[[మల్లేనిపల్లి (పెద్దవడుగూరు మండలం)|మల్లేనిపల్లి]]
#[[ఆవులాంపల్లి]]
#[[మిడుతూరు (పెద్దవడుగూరు మండలం)|మిడుతూరు]]
#[[పెద్దవడుగూరు]]
#[[మేడిమాకులపల్లి]]
# [[రావులుడికి]]
#[[కోనాపురం (పెద్దవడగూరు మండలం)|కోనాపురం]]
#[[చింతలచెరువు (పెద్దవడుగూరు మండలం)|చింతలచెరువు]]
#[[తెలికి (పెద్దవడుగూరు మండలం)|తెలికి]]
# [[చిన్నవడుగూరు]]
# [[పెనకలపాడు]]
# [[కొండూరు (పెద్దవడుగూరు మండలం)|కొండూరు]]
#[[నాగలాపురం (పెద్దవడుగూరు మండలం)|నాగలాపురం]]
#[[మొలకతాళ్ల]]
# [[దిమ్మగుడి]]
#[[కండ్లగూడూరు]]
# [[చిత్రచేడు]]
#[[చిట్టూరు (పెద్దవడుగూరు మండలం)|చిట్టూరు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[తిమ్మాపురం (పెద్దవడుగూరు)|తిమ్మాపురం]]
*[[ఇసురాళ్ళపల్లి]]
*[[బుర్నాకుంట]]
*[[లక్షుంపల్లి]]
*[[కాశేపల్లి]]
*[[గోపరాజుపల్లి (పెద్దవడుగూరు)|గోపరాజుపల్లి]]
*[[కోటకొండరాయుని గుడి|కె.కె.రాయుని గుడి]]
*[[చిట్టూరు రామరాజుపల్లి]]
*[[భీమునిపల్లి]]
*[[గంజికుంటపల్లి]]
*[[కొండుపల్లె (పెద్దవడుగూరు)|కొండుపల్లె]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
1erhoyw9o2kd4yutaujx8enduwua1if
బుక్కరాయసముద్రం మండలం
0
271112
4989367
4786357
2026-10-27T02:22:28Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989367
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''బుక్కరాయసముద్రం మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రములోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 52,985 - పురుషులు 27,286 - స్త్రీలు 25,699
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[పొడరాళ్ల]]
#[[జంతులూరు]]
#[[చెదుళ్ల]]
#[[కొర్రపాడు (బుక్కరాయసముద్రం మండలం)|కొర్రపాడు]]
#[[చెన్నంపల్లి (బుక్కరాయసముద్రం మండలం)|చెన్నంపల్లి]]
#[[బోడిగానిదొడ్డి]]
#[[చెన్నరాయునిపల్లి (బుక్కరాయసముద్రం మండలం)|చెన్నరాయునిపల్లె]]
#[[సిద్దంపేట]]
#[[గోవిందపల్లి (బుక్కరాయసముద్రం మండలం)|గోవిందపల్లి]]
#[[బుక్కరాయసముద్రం]]
#[[రెడ్డిపల్లి (బుక్కరాయసముద్రం మండలం)|రెడ్డిపల్లి]]
#[[సిద్ధరాంపురం (బుక్కరాయసముద్రం మండలం)|సిద్దరాంపురం]]
#[[దండువారిపల్లి (బుక్కరాయసముద్రం)|దండువారిపల్లి]]
#[[కె.కె.అగ్రహారం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[నీలంపల్లి (బుక్కరాయసముద్రం మండలం)|నీలంపల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
iojkdllj344d1x73wrtpboyqukq3lnk
బెళుగుప్ప మండలం
0
271113
4989368
4786363
2026-10-27T02:22:44Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989368
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''బెళుగుప్ప మండలం,''' [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా- మొత్తం 40,546 - పురుషులు 20,734 - స్త్రీలు 19,812
అక్షరాస్యత- మొత్తం 54.86% - పురుషులు 67.84% - స్త్రీలు 41.22%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[శ్రీరంగాపురం (బెళుగుప్ప మండలం)|శ్రీరంగాపురం]]
# [[నారింజగుండ్లపల్లి]]
#[[బెళుగుప్ప]]
# [[తగ్గుపర్తి]]
# [[బుడిగుమ్మ]]
#[[అంకంపల్లి]]
#[[ఎర్రగుడి (బెళుగుప్ప మండలం)|ఎర్రగుడి]]
# [[ఆవులెన్న]]
#[[నరసాపురం (బెళుగుప్ప మండలం)|నరసాపురం]]
#[[శిర్పి]]
#[[దుద్దెకుంట (బెళుగుప్ప మండలం)|దుద్దెకుంట]]
#[[కోనంపల్లి (బెళుగుప్ప మండలం)|కోనంపల్లి]]
#[[గంగవరం (బెళుగుప్ప మండలం)|గంగవరం]]
#[[కాల్వపల్లి (బెళుగుప్ప మండలం)|కాల్వపల్లి]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[వెంకటాద్రిపల్లి]]
* [[విరుపాపల్లి]]
*[[హనిమిరెడ్డిపల్లి (బెళుగుప్ప మండలం)|హనిమిరెడ్డిపల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
sc3fw0mk5ast7i9myz4f4n7hope2520
బొమ్మనహాళ్ మండలం
0
271114
4989369
4780121
2026-10-27T02:22:55Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989369
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''బొమ్మనహాళ్ మండలం''', [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఈ మండలంలో 16 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. నిర్జన గ్రామాలు లేవు. మండల ప్రధాన కేంద్రం [[బొమ్మనహాళ్]]
== మండల గణాంకాలు ==
=== 2001 గణాంకాలు ===
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 50,128 - పురుషులు 25,359 - స్త్రీలు 24,769, అక్షరాస్యత - మొత్తం 41.40% - పురుషులు 53.46% - స్త్రీలు 28.97%
=== 2011 గణాంకాలు ===
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం బొమ్మనహాళ్ మండలంలోని మొత్తం జనాభా 55,989. వీరిలో 28,121 మంది పురుషులు, 27,868 మంది మహిళలు. మండల పరిథిలో మొత్తం 11,959 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. <ref name=":0">{{Cite web|title=Bommanahal Mandal Population, Religion, Caste Anantapur district, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/bommanahal-mandal-anantapur-andhra-pradesh-5307|access-date=2025-12-10|website=www.censusindia.co.in|language=en-US}}{{Dead link|date=మార్చి 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
మండలంలో ప్రతి 1000 మంది పురుషులకు 991 మంది స్త్రీలు ఉన్నారు. మండల జనాభా మొత్తం పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతంలో సగటు అక్షరాస్యత రేటు 48.8%. మండలంలో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 7479, ఇది మొత్తం జనాభాలో 13% ఉంది. 0-6 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల పిల్లలలో 3775 మంది మగ పిల్లలు కాగా, 3704 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. మండల పిల్లల లింగ నిష్పత్తి 981, ఇది బొమ్మనహళ్ మండల సగటు లింగ నిష్పత్తి (991) కంటే తక్కువ. మండల మొత్తం అక్షరాస్యత రేటు 48.78%. పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 50.34%, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 34.11%.<ref name=":0" />
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
మండలంలోని గ్రామాలు, వాటి జనాభా గణాంకాల వివరాలు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|title=Villages and Towns in Bommanahal Mandal of Anantapur, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/bommanahal-mandal-anantapur-andhra-pradesh-5307|access-date=2025-12-10|website=www.censusindia.co.in|language=en-US}}{{Dead link|date=మార్చి 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
{| class="wikitable"
|+రెవెన్యూ గ్రామాలు
!వ.సంఖ్య
!గ్రామం పేరు
!పురుషలు
!స్త్రీలు
!మొత్తం జనాభా
!నివాస గృహాలు
|-
|1
|[[నేమకల్లు]]
|1321
|1264
|2585
|505
|-
|2
|[[ఉంతకల్లు]]
|1908
|1896
|3804
|770
|-
|3
|[[బొమ్మనహాళ్]]
|2508
|2444
|4952
|1050
|-
|4
|[[కురువల్లి (బొమ్మనహాళ్ మండలం)|కురువల్లి]]
|1544
|1536
|3080
|652
|-
|5
|[[సిద్దారాంపురం (బొమ్మనహాళ్ మండలం)|సిద్దారాంపురం]]
|694
|717
|1411
|316
|-
|6
|[[హరేసముద్రం (బొమ్మనహాళ్ మండలం)|హరేసముద్రం]]
|656
|665
|1321
|287
|-
|7
|[[బొల్లనగుడ్డం]]
|2332
|2312
|4644
|939
|-
|8
|[[కల్లుదేవనహళ్లి]]
|962
|926
|1888
|434
|-
|9
|[[బండూరు]]
|1445
|1442
|2887
|691
|-
|10
|[[ఉద్దేహళ్]]
|2376
|2521
|4897
|1044
|-
|11
|[[కొలగనహళ్లి]]
|2019
|2115
|4134
|919
|-
|12
|[[ఏలంజి]]
|788
|701
|1489
|306
|-
|13
|[[శ్రీధరగట్ట]]
|2493
|2530
|5023
|1120
|-
|14
|[[సింగనహళ్లి]]
|1660
|1588
|3248
|692
|-
|15
|[[గోవిందవాడ]]
|2412
|2309
|4721
|1007
|-
|16
|[[డి.హొన్నూరు]]
|3003
|2902
|5905
|1227
|}
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[గొనహాల్]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
cvj7i738wp54v0nn0nyshxwvo1o2cpc
బ్రహ్మసముద్రం మండలం
0
271115
4989370
4786370
2026-10-27T02:23:21Z
యర్రా రామారావు
28161
4989370
wikitext
text/x-wiki
{{ఇతరప్రాంతాలు|3=బ్రహ్మసముద్రం (అయోమయ నివృత్తి)}}{{Infobox India AP Mandal}}'''బ్రహ్మసముద్రం మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలంలో 13 గ్రామాలున్నాయి. మండలానికి పశ్చిమ, దక్షిణ సరిహద్దులో [[కర్ణాటక]] ఉంది. తూర్పున [[బెళుగుప్ప మండలం|బెళుగుప్ప]], [[కళ్యాణదుర్గం మండలం|కళ్యాణదుర్గం]] మండలాలు, ఉత్తరాన [[రాయదుర్గం మండలం|రాయదుర్గం]], [[గుమ్మఘట్ట మండలం|గుమ్మఘట్ట]] మండలాలు, తూర్పు, దక్షిణాల్లో [[శెట్టూరు మండలం|శెట్టూరు]] మండలం సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[గుండిగానిపల్లి]]
# [[భైరవానితిప్ప]]
# [[పడమటి కోడిపల్లి]]
# [[ఎరడికెర]]
# [[వేపులపర్తి]]
# [[చెలిమేపల్లి]]
# [[బ్రహ్మసముద్రం]]
# [[ఎర్రగొండాపురం]]
# [[భైరసముద్రం]]
# [[కన్నేపల్లి (బ్రహ్మసముద్రం మండలం)|కన్నేపల్లి]]
# [[తీటకల్లు]]
# [[పిల్లలపల్లి]]
# [[సంతేకొండాపురం]]
== జనాభా గణాంకాలు ==
2001-2011 దశాబ్దిలో మండల జనాభా 39,518 నుండి, జిల్లా సగటు పెరుగుదల (12.1%) కంటే ఇది తక్కువగా 9.22% పెరిగి 43,162 కి చేరింది.<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|last=|first=|date=|website=www.censusindia.gov.in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191113221953/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|archive-date=2019-11-13|access-date=2020-01-15}}</ref>
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}<br />{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
azzqlz4q20cvjdqd8dw5qwlr1d67grx
యాడికి మండలం
0
271117
4989371
4569659
2026-10-27T02:23:54Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989371
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''యాడికి మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలో [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాలోని]] మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>యాడికి మండలం తాడిపత్రి నియోజకవర్గం లో భాగంగా వున్నది, యాడికి బ్రిటీష్ పరిపాలనలో తాలూకాగా నిర్వహించబడింది. స్వాతంత్రం తర్వాత యాడికి తాలుకాను రద్దుచేసి తాడిపత్రి తాలూకాలో చేర్చారు, యాడికి మండలం అనంతపురం జిల్లాలోనే ఎక్కువగా కరువుకు గురయ్యే ప్రాంతం, ఈ మండలంలో ఎక్కువగా వ్యవసాయం పైనే ఆధారపడి ఉన్నార రెండు సిమెంట్ ఫ్యాక్టరీలు ఉన్నాయి, యాడికి మండల కేంద్రంలో చేనేత ఆధారిత కుటుంబాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి.
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 49,780 - పురుషులు 25,466 - స్త్రీలు 24,314. అక్షరాస్యత - మొత్తం 54.95% - పురుషులు 69.41% - స్త్రీలు 39.85%.పిన్ కోడ్ 515408.
== మండలం లోని బ్యాంకులు ==
కెనరా బ్యాంక్ (యాడికి), స్టేట్ బాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (యాడికి), ఏ.డి.సి.సి బాంక్ (యాడికి), స్టేట్ బాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (రాయలచెఱువు), ఏ.పి.జి.బి (రాయలచెఱువు).
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[ఓబులాపురం (యాడికి మండలం)|ఓబులాపురం]]
# [[కోనుప్పలపాడు]]
#[[కమలపాడు (యాడికి మండలం)|కమలపాడు]]
# [[కుందనకోట]]
# [[గుడిపాడు (యాడికి మండలం)|గుడిపాడు]]
#[[చందన (యాడికి మండలం)|చందన]]
#[[తిమ్మాపురం (యాడికి మండలం)|తిమ్మాపురం]]
#[[తుట్రాల్లపల్లి]]
#[[నగరూరు (యాడికి మండలం)|నగరూరు]]
#[[నిట్టూరు (యాడికి మండలం)|నిట్టూరు]]
#[[పుప్పాల]]
#[[యాడికి]]
#[[రాయలచెరువు (యాడికి మండలం)|రాయలచెరువు]]
#[[వేములపాడు (యాడికి మండలం)|వేములపాడు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[చింతలాయపల్లి]]
*[[పెద్దపేట (యాడికి)|పెద్దపేట]]
*[[కొత్తపల్లి (యాడికి)|కొత్తపల్లి]]
*[[భోగాలకట్ట (యాడికి మండలం)|భోగాలకట్ట]]
*[[కేశవరాయునిపేట]]
*తిప్పారెడ్డిపల్లె
*వి. కొట్టాలపల్లె
*తిరునామ్ పల్లె
*వీరన్న పల్లె
*ఎన్. కొత్తపల్లె (నిట్టూరు)
*బోయరెడ్డిపల్లె
*కొత్త పెండేకల్లు
*ఎన్. తిమ్మాపురం
*పిన్నేపల్లి
*కత్తిమానుపల్లె
*ఓబుళాపురం
*రామన్నగుడిసెల
*చంద్రాయుని పల్లె
*రామరాజు పల్లె
*పచ్చారు మేకల పల్లె
*లక్షుంపల్లె
*కుందనకోట
*దైవాలమడుగు
*కుర్మాజిపేట
*పి. వెంగన్నపల్లి
*పుప్పాలతాండా
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
ow5z13gwlm1yzpdk7hqyozny3de62w0
రాప్తాడు మండలం
0
271118
4989372
4786418
2026-10-27T02:24:07Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989372
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''రాప్తాడు మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== జనాభా గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన రాప్తాడు మండలం మొత్తం జనాభా 38,057. వీరిలో 19,558 మంది పురుషులు కాగా, 18,499 మంది మహిళలు ఉన్నారు. మండలం పరిధిలో మొత్తం 9,377 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. మండలం సగటు లింగ నిష్పత్తి 946.2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం రాప్తాడు మండలోని మొత్తం జనాభాలో 16.2% మంది పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తుండగా 83.8% గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతాల్లో సగటు అక్షరాస్యత 78.2% కాగా, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 58.3%గా ఉంది.పట్టణ ప్రాంతాల సెక్స్ నిష్పత్తి 960 కాగా, గ్రామీణ ప్రాంతాలు 943గా ఉంది..మండలంలో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 4039, ఇది మొత్తం జనాభాలో 11%గా ఉంది 0-6 సంవత్సరాల మధ్య 2180 మంది మగ పిల్లలు ఉండగా, 1859 ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు.మండలం బాలల లైంగిక నిష్పత్తి 853, ఇది రాప్తాడు మండల సగటు లింగ నిష్పత్తి 946 కన్నా తక్కువ.మండలం మొత్తం అక్షరాస్యత 61.57%. పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 63.33% ఉండగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 46.27%గా ఉంది.<ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/raptadu-mandal-anantapur-andhra-pradesh-5331|title=Raptadu Mandal Population, Religion, Caste Anantapur district, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|language=en-US|access-date=2021-04-14|archive-date=2021-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414074758/https://www.censusindia.co.in/subdistrict/raptadu-mandal-anantapur-andhra-pradesh-5331|url-status=dead}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[బొమ్మేపర్తి]]
#[[రాప్తాడు]]
#[[గంగులకుంట]]
#[[హంపాపురం]]
#[[గొందిరెడ్డిపల్లి]]
#[[బుక్కచెర్ల]]
#[[గాండ్లపర్తి]]
#[[పాలచెర్ల]]
#[[బండమీదపల్లి]]
#[[ఎర్రగుంట (రాప్తాడు మండలం)|ఎర్రగుంట]]
#[[మరూరు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[గొల్లపల్లి (రాప్తాడు)|గొల్లపల్లి]]
*[[పర్వతదేవరపల్లె]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
gktqinyacitmr5ihevevyrpjarbafof
వజ్రకరూరు మండలం
0
271125
4989374
4786445
2026-10-27T02:24:45Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989374
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''వజ్రకరూరు మండలం,''' [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల కేంద్రం ==
ఈ మండలానికి కేంద్రం వజ్రకరూరు. ఇది సమీప పట్టణమైన [[గుంతకల్లు]] నుండి 14 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1688 ఇళ్లతో, 7925 జనాభాతో 4539 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3925, ఆడవారి సంఖ్య 4000. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1675 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 287. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594868<ref>{{Cite web|title=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_2800.xlsx}}</ref>.
== గణాంకాలు ==
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 48,252 - పురుషులు 24,614 - స్త్రీలు 23,638, అక్షరాస్యత - మొత్తం 50.49% - పురుషులు 63.66% - స్త్రీలు 36.78% పిన్ కోడ్ 515832
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[చాబల]]
#[[చిన్నహోతూరు]]
#[[గడేహోతూరు]]
#[[గంజికుంట (వజ్రకరూరు మండలం)|గంజికుంట]]
#[[గులపాల్యం]]
#[[జె.రాంపురం]]
#[[కమలపాడు (వజ్రకరూరు మండలం)|కమలపాడు]]
#[[కొనకొండ్ల]]
#[[పందికుంట (వజ్రకరూరు మండలం)|పందికుంట]]
#[[పి.కడమలకుంట]]
#[[పి.సి.ప్యాపిలి]]
#[[పొట్టిపాడు (వజ్రకరూర్)|పొట్టిపాడు]]
#[[రాగులపాడు]]
#[[తట్రకల్లు]]
#[[వజ్రకరూరు]]
#[[వెంకటాంపల్లి (వజ్రకరూరు మండలం)|వెంకటాంపల్లి]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[కడమలకుంట]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
m9pd6gvxqsgzqql03ofl5pljnwel8rc
విడపనకల్లు మండలం
0
271126
4989375
4786457
2026-10-27T02:24:57Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989375
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''విడపనకల్లు మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web|title=Villages and Towns in Vidapanakal Mandal of Anantapur, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/vidapanakal-mandal-anantapur-andhra-pradesh-5308|access-date=2022-08-09|website=www.censusindia.co.in|archive-date=2022-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20220809072629/https://www.censusindia.co.in/villagestowns/vidapanakal-mandal-anantapur-andhra-pradesh-5308|url-status=dead}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 8,763 - పురుషుల సంఖ్య 4,578 - స్త్రీల సంఖ్య 4,185 - గృహాల సంఖ్య 1,848
2001భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 7,793 - పురుషుల 3,996 - స్త్రీల 3,797 - గృహాల సంఖ్య 1,375
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[డొనేకల్]]
# [[కడదరబెంచి]]
#[[గడేకల్లు]]
# [[హంచనహల్]]
# [[పొలికి]]
# [[ఎన్.తిమ్మాపురం]]
# [[వేల్పుమడుగు]]
#[[విడపనకల్లు]]
# [[మాలాపురం]]
# [[కరకముక్కల]]
#[[హవళిగి]]
# [[పాల్తూరు]]
# [[చీకలగురికి]]
# [[ఉండబండ]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[గాజుల మల్లాపురం]]
* [[పెద్దకొట్టాలపల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
2e0vmb2vem2k5ob79rb13eie0tih3ls
శెట్టూరు మండలం
0
271127
4989377
4786482
2026-10-27T02:25:23Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989377
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''శెట్టూరు మండలం, ''' [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం జిల్లా|అనంతపురం జిల్లాకు]] చెందిన గ్రామీణ మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> [[శెట్టూరు]] ఈ మండలానికి కేంద్రం. కర్ణాటక సరిహద్దులో ఉన్న మండలంలో 10 గ్రామాలున్నాయి. వీటిలో ఒకటి నిర్జన గ్రామం. మండలానికి తూర్పున [[కళ్యాణదుర్గం మండలం|కళ్యాణదుర్గం]], ఉత్తరాన [[బ్రహ్మసముద్రం మండలం|బ్రహ్మసముద్రం]], పశ్చిమాన [[కర్ణాటక]], దక్షిణాన [[కుందుర్పి మండలం|కుందుర్పి]] మండలాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[శెట్టూరు]]
# [[అడివిగొల్లపల్లి]]
# [[యాటకల్లు]]
# [[బొచ్చుపల్లి]]
# [[అయ్యగార్లపల్లి]]
# [[ములకలేడు]]
# [[చింతర్లపల్లి]]
# [[కైరేవు]]
# [[లక్ష్మంపల్లి]]
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు ఒకటి పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు
== జనాభా గణాంకాలు ==
2001 లో 38,281 ఉన్న జనాభా 2011 నాటికి 12.78% పెరిగి 43,172 కి చేరింది. ఇదే కాలంలో జిల్లా జనాభా 12.1% పెరిగింది.'''<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|last=|first=|date=|website=www.censusindia.gov.in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191113221953/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|archive-date=2019-11-13|access-date=2020-01-15}}</ref>'''
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}<br />{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
c2zs4ztl1ac74kvdzr71r018kk9ws6o
శింగనమల మండలం
0
271128
4989376
4786480
2026-10-27T02:25:10Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989376
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''శింగనమల మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనంతపురం]] జిల్లాకు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[ఆకులేడు]]
# [[ఆనందరావుపేట]]
# [[ఉల్లికల్లు]]
# [[కల్లుమడి]]
# [[కొరివిపల్లి (శింగనమల మండలం)|కొరివిపల్లి]]
# [[చక్రాయపేట (శింగనమల మండలం)|చక్రాయపేట]]
#[[చీలేపల్లి (శింగనమల మండలం)|చీలేపల్లి]]
# [[చెన్నవరం (శింగనమల మండలం)|చెన్నవరం]]
# [[జూలకాల్వ]]
# [[తరిమెల]]
# [[నర్సాపురం (శింగనమల మండలం)|నర్సాపురం]]
# [[నిదనవాడ]]
# [[పెరవలి (శింగనమల మండలం)|పెరవలి]]
# [[మట్లగొంది]]
# [[రాచపల్లి (శింగనమల మండలం)|రాచపల్లి]]
# [[లోలూరు]]
# [[సలకంచెరువు]]
# [[శింగనమల]]
# [[సోదనపల్లి]]
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు మూడు పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనంతపురం జిల్లా మండలాలు}}
{{మొలక-గ్రామం}}
ro8ujc26kv68jhkh6dvgetxyy9uyf5v
ఆలూరు మండలం (కర్నూలు జిల్లా)
0
271148
4989491
4786039
2026-10-27T05:15:16Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989491
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''ఆలూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 11,823. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 5,961, మహిళల సంఖ్య 5,862, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 2,308 ఉన్నాయి.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అంగస్కళ్]]
# [[అరికెర]]
# [[ఆలూరు (కర్నూలు జిల్లా)|ఆలూరు]]
# [[ఏ.గోనేహళ్]]
# [[కట్రికి (ఆలూరు)|కట్రికి]]
# [[కమ్మరచేడు]]
# [[కరాదిగూడం]]
# [[కురుకుండ (ఆలూరు)|కురుకుండ]]
# [[కురువల్లి (ఆలూరు)|కురువల్లి]]
# [[తుంబలబీడు]]
# [[పెద్దహొట్టూరు]]
# [[మణికుర్తి]]
# [[మారకట్టు]]
# [[ముద్దనగిరి]]
# [[మూసనహళ్లి]]
# [[మొలగవల్లి]]
# [[హథి బెలగళ్]]
# [[హులెబేడు]]
<!--
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
-->
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
{{మొలక-గ్రామం}}
s8k155voz8xfv6sra1vu5os2m8k0b19
ఆస్పరి మండలం
0
271150
4989494
4786041
2026-10-27T05:15:57Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989494
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''ఆస్పరి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=21 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121001000707/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=21 |archive-date=2012-10-01 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
జనాభా (2011) భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా - మొత్తం 65,088 -అందులో పురుషులు 33,035 మంది ఉండగా - స్త్రీలు 32,053 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత- మొత్తం 41.18% - పురుషులు అక్షరాస్యత 57.29% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 24.66%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[ఆస్పరి]]
# [[బనవనూరు]]
# [[బెనిగెర]]
# [[బిల్లేకల్లు]]
# [[చిగలి]]
# [[చిన్నహొత్తూరు]]
# [[చీరుమనదొడ్డి]]
# [[చొక్కనహళ్లి]]
# [[దడదుడి కోటకొండ]]
# [[హళిగెర]]
# [[జొహరాపురం (ఆస్పరి)|జొహరాపురం]]
# [[కారుమంచి (ఆస్పరి)|కారుమంచి]]
# [[కైరుప్పల]]
# [[ములుగుండం]]
# [[ముత్తుకూరు (ఆస్పరి మండలం)|ముత్తుకూరు]]
# [[నగరూరు (ఆస్పరి మండలం)|నగరూరు]]
# [[శంకరబండ (ఆస్పరి)|శంకరబండ]]
# [[తంగరదోన|తంగరడోన]]
# [[తురువగళ్]]
# [[యాతకల్లు]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లింకులు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
k02jnm42bx60ksxp1og0rv9w17axa20
ఓర్వకల్లు మండలం
0
271152
4989496
4786060
2026-10-27T05:16:27Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989496
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''ఓర్వకల్లు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల కేంద్రం ==
ఈ మండలానికి కేంద్రం ఓర్వకల్లు. ఇది [[కర్నూలు|కర్నూలు పట్టణం]] నుండి [[నంద్యాల|నంద్యాలకు]] వెళ్ళే మార్గంలో కర్నూలుకు 24 నాలుగు కి.మీ దూరంలో ఉంది.2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1183 ఇళ్లతో, 4869 జనాభాతో 2767 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2422, ఆడవారి సంఖ్య 2447. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 969 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 18. గ్రామం జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594029.<ref>{{Cite web|title=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_2800.xlsx}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[బొడ్డువానిపల్లె]]
#[[బ్రాహ్మణపల్లె (ఓర్వకల్లు)|బ్రాహ్మణపల్లె]]
#[[గుట్టపాడు]]
#[[హుస్సేనపురం]]
#[[కాల్వ (ఓర్వకల్లు)|కాల్వ]]
#[[కన్నమడకల]]
#[[కేతవరం (ఓర్వకల్లు మండలం)|కేతవరం]]
#[[కొమరోలు (ఓర్వకల్లు)|కొమరోలు]]
#[[లొడ్డిపల్లె]]
#[[మీదివేముల]]
#[[ఎన్.కొంతలపాడు]]
#[[నన్నూరు]]
#[[ఓర్వకల్లు]]
#[[పాలకొలను]]
#[[పురిచెర్ల]]
#[[శకునాల]]
#[[సోమయాజులపల్లె (ఓర్వకల్లు)|సోమయాజులపల్లె]]
#[[తిప్పాయపల్లె (ఓర్వకల్లు)|తిప్పాయపల్లె]]
#[[ఉప్పలపాడు (ఓర్వకల్లు మండలం)|ఉప్పలపాడు]]
#[[ఉయ్యాలవాడ (ఓర్వకల్లు)|ఉయ్యాలవాడ]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లింకులు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
igho1qpfgyflvoo5h6pcmdnowtqfznr
కల్లూరు మండలం (కర్నూలు)
0
271155
4989498
4786080
2026-10-27T05:16:52Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989498
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''కల్లూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని పట్టణ ప్రాంతాలు ==
[[కల్లూరు (కర్నూలు జిల్లా)|కల్లూరు]]: [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాలో]] ఉన్న [[కర్నూలు నగరపాలక సంస్థ|కర్నూలు నగరపాలక సంస్థలో]] భాగంగా ఉన్న ఒక పట్టణ ప్రాంతం. కర్నూలు నగరం పశ్చిమ భాగాన్ని కల్లూరు అంటారు.ఇది కల్లూరు మండల పరిధిలోని పట్టణ ప్రాంతం. కర్నూలు నగరంలోని '''బళ్లారి చౌరాస్తా, చెన్నమ్మ సర్కిల్, బిర్లా కాంపౌండ్, ఎపిఎస్ఆర్టీసీ మెయిన్ బస్ స్టాండ్''' ఇంకా మరికొన్ని ప్రధాన ప్రాంతాలు కల్లూరు పరిధిలోకి వస్తాయి. ఇది [[నంద్యాల లోక్సభ నియోజకవర్గం]] లోని 256 [[పాణ్యం శాసనసభ నియోజకవర్గం]] పరిధిలోఉంది.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[ఏ.గోకులపాడు]]
# [[బస్తిపాడు]]
# [[బెల్లవరం]]
# [[చెట్ల మల్లాపురం]]
# [[చిన్న టేకూరు]]
# [[దుపాడు]]
# [[కే.మార్కాపురం]]
# [[కొంగనపాడు]]
# [[లక్ష్మీపురం (కల్లూరు)|లక్ష్మీపురం]]
# [[నాయకల్లు]]
# [[పార్ల]]
# [[పెద్ద టేకూరు]]
# [[ఉలిందకొండ]]
# [[యాపర్లపాడు]]
# [[పుసులూరు (కల్లూరు)|పుసులూరు]]
# [[రేమడూరు]]
# [[శల్కపురం]]
# [[తడకనపల్లె]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[పెద్దపాడు (కల్లూరు)|పెద్దపాడు]]
* [[పందిపాడు (కల్లూరు)|పందిపాడు]]
==ఇవి కూడా చూడండి==
* [[కర్నూలు బస్సు ప్రమాదం - 2025]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకులు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
arm73ujvvhuf4kl1nzaooblo6xbr8be
కోడుమూరు మండలం
0
271157
4989500
4786110
2026-10-27T05:17:28Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989500
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''కోడుమూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రములోని [[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> కర్నూలు రెవెన్యూ డివిజను లోని ఈ మండలంలో 10 గ్రామాలున్నాయి. మండలానికి తూర్పున [[కల్లూరు మండలం (కర్నూలు)|కల్లూరు]], ఉత్తరాన [[గూడూరు మండలం (కర్నూలు)|గూడూరు]], [[సి.బెళగల్ మండలం|సి.బెళగల్]] మండలాలు, పశ్చిమాన [[గోనెగండ్ల మండలం|గోనెగండ్ల]], దక్షిణాన [[క్రిష్ణగిరి మండలం|క్రిష్ణగిరి]], ఆగ్నేయంలో [[వెల్దుర్తి మండలం|వెల్దుర్తి]] మండలాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
== జనాభా గణాంకాలు ==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండలం పరిధి లోని మొత్తం జనాభా 74,594 అందులో మగవారి సంఖ్య 37,891, ఆడవారి సంఖ్య 36,703.మండల మొత్తం అక్షరాస్యత 52.69%, పురుషులు అక్షరాస్యత 67.03%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 37.64%.
2001 జనాభా లెక్కలు ప్రకారం ఉన్న మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 68,395 నుండి 9.06% పెరిగి 74,594 కు చేరింది. ఇది జిల్లా జనాభా పెరుగుదల (14.85%) కంటే తక్కువ.<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191113221953/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|archive-date=2019-11-13|access-date=2020-01-15|website=www.censusindia.gov.in}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[ఆమడగుంట్ల]]
# [[పులకుర్తి (కోడుమూరు మండలం)|పూలకుర్తి]]
# [[ఆనుగొండ (కోడుమూరు)|ఆనుగొండ]]
# [[గోరంట్ల (కోడుమూరు మండలం)|గోరంట్ల]]
#[[కోడుమూరు]]
# [[లద్దగిరి]]
# [[ముడుమలగుర్తి]]
# [[ప్యాలకుర్తి]]
# [[వర్కూరు (కోడుమూరు)|వర్కూరు]]
# [[యెర్రదొడ్డి (కోడుమూరు)|యెర్రదొడ్డి]]
== మూలాలు ==
<references />
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
fch52ihpqj6sj430pkjey59c9oy9y51
కోసిగి మండలం
0
271159
4989501
4786116
2026-10-27T05:17:47Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989501
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''కోసిగి మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 69,275 - పురుషులు 34,768 - స్త్రీలు 34,507
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అగసనూరు]]
#[[ఆర్లబండ]]
#[[బెళగల్లు]]
#[[బొంపల్లె]]
#[[చింతకుంట (కోసిగి)|చింతకుంట]]
#[[చీర్తనకళ్]]
#[[దేవరబెట్ట]]
#[[దుడ్డి]]
#[[గౌడేగల్లు]]
#[[ఇరంగళ్]]
#[[జంపాపురం]]
#[[కడిదొడ్డి]]
#[[కామనదొడ్డి]]
#[[కందుకూరు (కోసిగి)|కందుకూరు]]
#[[కోసిగి (కర్నూలు జిల్లా)|కోసిగి]]
#[[మూగలదొడ్డి]]
#[[నేలకోసిగి]]
#[[పల్లిపాడు (కోసిగి)|పల్లిపాడు]]
#[[పెండేకల్]]
#[[సజ్జలగూడెం]]
#[[సాతానూరు]]
#[[తుంబిగనూరు (కోసిగి)|తుంబిగనూరు]]
#[[వండగల్లు]]
#[[జుమలదిన్నె]]
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు నాలుగు పరిగణనలోకి తీసుకోబడలేదు.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
6rpfso8zjbkvvilce0bx4d9v82b4fqy
కౌతాలం మండలం
0
271160
4989503
4786117
2026-10-27T05:18:27Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989503
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''కౌతాలం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 78,149 -అందులో పురుషులు 38,489 - స్త్రీలు 39,660. మొత్తం అక్షరాస్యత శాతం 35.94% - పురుషులు అక్షరాస్యత శాతం 48.83% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత శాతం 23.25%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అగసాలదిన్నె]]
# [[బదినేహళ్]]
# [[బంటకుంట]]
# [[బాపురం (కౌతాలం)|బాపురం]]
# [[చిరుతపల్లె]]
# [[చూడి]]
# [[దొంసాలదిన్నె]]
# [[గోతులదొడ్డి]]
# [[గుడికుంబళి]]
# [[హల్వి]]
# [[కామవరం (కౌతాలం)|కామవరం]]
# [[కారని]]
# [[కాటెదొడ్డి]]
# [[కట్రికి (కౌతాలం)|కట్రికి]]
# [[కౌతాలం]]
# [[కుంబలనూరు]]
# [[కుంటనహళ్]]
# [[లింగాలదిన్నె (కౌతాలం)|లింగాలదిన్నె]]
# [[మదినె]]
# [[మల్లనహట్టి]]
# [[మరళి]]
# [[మ్యాళిగనూరు]]
# [[నడిచాగి]]
# [[పొదలకుంట]]
# [[రౌడూరు]]
# [[సులకేరి]]
# [[తిప్పలదొడ్డి]]
# [[తోవి]]
# [[ఉప్పరహళ్]]
# [[ఉర్వకొండ]]
# [[వల్లూరు (కౌతాలం)|వల్లూరు]]
# [[వీర్లదిన్నె]]
# [[యెరిగిరి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకులు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
e2ifyjbdle52mm6w9brjq9e8l6r7k4r
క్రిష్ణగిరి మండలం
0
271161
4989504
4786118
2026-10-27T05:18:49Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంగ్ల శీర్షికల లింకులు గుర్తింపు: వర్గం:ఆంగ్ల శీర్షికలకు లింకులున్న వ్యాసాలు చేర్చాను
4989504
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''క్రిష్ణగిరి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 47,103, అందులో పురుషుల సంఖ్య 23,733, మహిళల సంఖ్య 23,370. అక్షరాస్యత మొత్తం 38.93%- పురుషులు అక్షరాస్యత 53.72%- స్త్రీలు అక్షరాస్యత 23.30%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అగవేలి]]
# [[ఆలంకొండ]]
# [[అమకతాడు]]
# [[చిట్యాల (క్రిష్ణగిరి)|చిట్యాల]]
# [[చుంచు యెర్రగుడి]]
# [[కంబాలపాడు]]
# [[కటారుకొండ]]
# [[క్రిష్ణగిరి]]
# [[లక్కసాగరం]]
# [[మన్నెకుంట]]
# [[పోతుగళ్]]
# [[శ్రోత్రీయం యెర్రగుడి]]
# [[తాళ్ల గోకులపాడు]]
# [[తొగరచేడు (క్రిష్ణగిరి)|తొగరచేడు]]
# [[యెరుకలచెరువు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[బోయ బొంతిరాల్ల]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లింకులు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
{{మొలక-గ్రామం}}
d7bvzjcujzeqkiw3jv4hodnmlejtvxi
గూడూరు మండలం (కర్నూలు)
0
271164
4989539
4786145
2026-10-27T07:23:28Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989539
wikitext
text/x-wiki
{{ఇతరప్రాంతాలు|గూడూరు మండలం (కర్నూలు)|3=గూడూరు}}{{Infobox India AP Mandal}}'''గూడూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రములోని [[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఇది కర్నూలు రెవెన్యూ డివిజనులో భాగంగా ఉంది. ఈ మండలంలో 11 గ్రామాలు ఉన్నాయి. [[గూడూరు (కర్నూలు జిల్లా)|గూడూరు]] ఈ మండలానికి కేంద్రం. ఉత్తరాన [[కర్నూలు మండలం|కర్నూలు]], తూర్పున [[కల్లూరు మండలం (కర్నూలు)|కల్లూరు]], దక్షిణాన [[కోడుమూరు మండలం|కోడుమూరు]], పశ్చిమాన [[సి.బెళగల్ మండలం|సి.బెళగల్]] మండలాలు గూడూరు మండలానికి సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధి లోని మొత్తం జనాభా 46,266 - అందులో పురుషులు 23,474 - స్త్రీలు 22,772. గత 2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా 41,228 నుండి 2011 నాటికి, జిల్లా జనాభా పెరుగుదల 14.85% కంటే తక్కువగా, 12.22% పెరిగి 46,266 కు చేరింది.<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|last=|first=|date=|website=www.censusindia.gov.in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191113221953/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|archive-date=2019-11-13|access-date=2020-01-15}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
===రెవెన్యా గ్రామాలు ===
# [[బూడిదపాడు (గూడూరు)|బూడిదపాడు]]
# [[చానుగొండ్ల (గూడూరు)|చానుగొండ్ల]]
# [[గుడిపాడు (గూడూరు మండలం)|గుడిపాడు]]
# [[గూడూరు (కర్నూలు జిల్లా)|గూడూరు]]
# [[జూలకల్లు (గూడూరు మండలం)|జూలకల్లు]]
# [[కురువనగలపురం]]
# [[మల్లాపురం (గూడూరు)|మల్లాపురం]]
# [[మునగాల (గూడూరు)|మునగాల]]
# [[పెంచికలపాడు (గూడూరు)|పెంచికలపాడు]]
# [[పొన్నకల్లు]]
# [[రేగడి ఖానాపురం]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లింకులు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
cj3wthby8fc8wj6c4mgnufd69s4rv9n
గోనెగండ్ల మండలం
0
271165
4989540
4786150
2026-10-27T07:23:55Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989540
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''గోనెగండ్ల మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> [[గోనెగండ్ల]] ఈ మండలానికి కేంద్రం. మండలంలో 16 గ్రామాలున్నాయి. <ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|last=|first=|date=|website=www.censusindia.gov.in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191113221953/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|archive-date=2019-11-13|access-date=2020-01-15}}</ref> ఈ మండలానికి తూర్పున [[కోడుమూరు మండలం|కోడుమూరు]], ఉత్తరాన [[సి.బెళగల్ మండలం|సి.బెళగల్]], పశ్చిమాన [[యెమ్మిగనూరు మండలం|యెమ్మిగనూరు]], నైరుతిలో [[ఆస్పరి మండలం|ఆస్పరి]], దక్షిణాన [[దేవనకొండ మండలం|దేవనకొండ]], ఆగ్నేయంలో [[క్రిష్ణగిరి మండలం|క్రిష్ణగిరి]] మండలాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 73,873 -అందులో పురుషులు 37,236 మంది ఉండగా - స్త్రీలు 36,637 మంది ఉన్నారు.
2001-2011 దశాబ్దిలో మండల జనాభా జిల్లా సగటు (14.85%) కంటే ఎక్కువగా 16.18% పెరిగి, 63,584 నుండి 73,873 కు చేరింది.<ref name=":0" /> గ్రామీణ మండలాల్లో ఇలాంటి పెరుగుదల అరుదు.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అల్వాల (కర్నూలు జిల్లా)|అల్వాల]]
# [[బండమీది అగ్రహారం]]
# [[బైలుప్పల]]
# [[ఎర్రబాడు]]
# [[గంజిహళ్లి]]
# [[గోనెగండ్ల]]
# [[హంద్రి ఖైరవాడి]]
# [[కుర్నూరు]]
# [[లింగందిన్నె (గోనెగండ్ల)|లింగందిన్నె]]
# [[నేరుడుప్పల]]
# [[పెద్ద మర్రివీడు]]
# [[పెద్ద నేలటూరు]]
# [[తిప్పనూరు]]
# [[వేముగోడు]]
# [[కులుమల]]
# [[ఇరాన్బండ]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లింకులు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
4mut6asq2p8efixpxqkmnyf4mrskodb
చిప్పగిరి మండలం
0
271167
4989541
4786173
2026-10-27T07:24:10Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989541
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''చిప్పగిరి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన గ్రామీణ మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఇది ఆదోని రెవెన్యూ డివిజనులో భాగంగా ఉంది. మండలంలో 14 గ్రామాలున్నాయి.
== సమీప మండలాలు ==
మండలానికి పశ్చిమాన [[హాలహర్వి మండలం|హాలహర్వి]], ఉత్తరాన [[ఆలూరు (కర్నూలు జిల్లా) మండలం|ఆలూరు]], తూర్పున [[మద్దికేర తూర్పు మండలం|మద్దికెర తూర్పు]] మండలాలు, దక్షిణాన అనంతపురం జిల్లా [[బొమ్మనహాళ్ మండలం|బొమ్మనహాళ్]], [[విడపనకల్లు మండలం|విడపనకల్లు]] మండలాలు ఉన్నాయి
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[బంటనహళ్]]
# [[బెల్దోన]]
# [[చిప్పగిరి]]
# [[డేగలహళ్]]
# [[దౌలతాపురం (చిప్పగిరి)|దౌలతాపురం]]
# [[గుమ్మనూరు]]
# [[ఖాజీపురం]]
# [[కుందనగుర్తి]]
# [[నగరదోన]]
# [[నానుచర్ల]]
# [[నేమకళ్]]
# [[రామదుర్గం]]
# [[తిమ్మాపురం (చిప్పగిరి)|తిమ్మాపురం]]
# [[యేరూరు (చిప్పగిరి)|యేరూరు]]
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని - మొత్తం జనాభా 33,400 - అందులో పురుషులు 16,875 మంది ఉండగా - స్త్రీలు 16,525 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత - మొత్తం 52.71% - పురుషులు అక్షరాస్యత 68.36% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 36.55%. మండల జనాభా 2001 - 2011 దశాబ్దిలో 31,465 నుండి 6.15% పెరిగి 33,400 కు చేరింది. జిల్లా జనాభా పెరుగుదల 14.85% కంటే బాగా తక్కువ.<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|last=|first=|date=|website=www.censusindia.gov.in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191113221953/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|archive-date=2019-11-13|access-date=2020-01-15}}</ref>
== మూలాలు ==
<references />
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
dqcopqlu7v4g3j7qv607t8cmdja39sx
సి.బెళగల్ మండలం
0
271168
4989550
4786500
2026-10-27T07:30:06Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989550
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''సి.బెళగల్ మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధి లోని మొత్తం జనాభా 57,167 - అందులో పురుషులు 29,342 - స్త్రీలు 27,825.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[బ్రాహ్మణదొడ్డి]]
# [[బురాన్దొడ్డి]]
# [[సి.బెళగల్]]
# [[గుండ్రేవుల]]
# [[కంబడహళ్ (సి.బెళగల్)|కంబడహళ్]]
# [[కొండాపురం (సి.బెళగల్)|కొండాపురం]]
# [[కొత్తకోట(చెరు బెళగల్)|కొత్తకోట]]
# [[పాలుకుదొడ్డి]]
# [[పొలకళ్]]
#
=== ఇతర గ్రామాలు ===
# మారందొడ్డి
# తిమ్మనదొడ్డి
# సంగాల
# ఇనగండ్ల
# మడుమల
# పల్దొడ్డి
# ఈర్లదిన్నె
# కె సింగవరం
# వై కొట్టాల
# బ్యాతోలి
# కృష్ణదొడ్డి
# గొల్లలదొడ్డి
# చింతమాన్పల్లి
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లింకులు ==
:
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
{{మొలక-గ్రామం}}
b4xavie0f7btxe731q3olkyri0nkyr2
తుగ్గలి మండలం
0
271181
4989542
4786221
2026-10-27T07:24:46Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989542
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''తుగ్గలి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> 12 గ్రామాలున్న ఈ మండలానికి కేంద్రం, [[తుగ్గలి]].
== సరిహద్దు మండలాలు ==
మండలానికి సరిహద్దులుగా తూర్పున [[ప్యాపిలి మండలం|ప్యాపిలి]], [[డోన్ మండలం|డోన్]] మండలాలు, ఉత్తరాన [[దేవనకొండ మండలం|దేవనకొండ]], వాయవ్యంలో [[పత్తికొండ మండలం|పత్తికొండ]], పశ్చిమాన [[మద్దికేర తూర్పు మండలం|మద్దికేర తూర్పు]] మండలం, దక్షిణాన [[అనంతపురం జిల్లా]] లోని [[బొమ్మనహాళ్ మండలం|గుత్తి]]<nowiki/>మండలాలు ఉన్నాయి.
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని - మొత్తం జనాభా 59,462 - అందులో పురుషులు 30,466 - స్త్రీలు 28,996. మొత్తం అక్షరాస్యత 46.58%- పురుషులు అక్షరాస్యత 60.44%- స్త్రీలు అక్షరాస్యత 31.63%
2001 లో 51,931 ఉన్న జనాభా 2011 నాటికి 14.5% పెరిగి 59,462 కు చేరింది. ఇదే కాలంలో జిల్లా జనాభా 14.85% పెరిగింది.<ref name=":02">{{Cite web|last=|first=|date=|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191113221953/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|archive-date=2019-11-13|access-date=2020-01-15|website=www.censusindia.gov.in}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[బొందిమడుగుల]]
# [[చెన్నంపల్లె (తుగ్గలి)|చెన్నంపల్లె]]
# [[ఎద్దులదొడ్డి]]
# [[గుత్తి ఎర్రగుడి]]
# [[జొన్నగిరి]]
# [[కందమకుంట్ల]]
# [[లింగనేనిదొడ్డి]]
# [[ముక్కెల్ల]]
# [[పగిడిరాయి]]
# [[పెండేకల్లు (తుగ్గలి)|పెండేకల్లు]]
# [[రతన]]
# [[తుగ్గలి]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[గుడిసెగుప్పటరాళ్ళ]]
* [[గిరిగేట్ల]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
08mbl1l9dodieaqpes2084u8hvj0s71
దేవనకొండ మండలం
0
271182
4989543
4786239
2026-10-27T07:25:02Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989543
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''దేవనకొండ మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 71,237. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 36,374, మహిళల సంఖ్య 34,863,మొత్తం అక్షరాస్యత 40.64% , పురుషులు అక్షరాస్యత శాతం 55.53% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత శాతం 25.19%
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 9,073.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=21 |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2019-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121001000707/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=21 |archive-date=2012-10-01 |url-status=dead }}</ref> ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 4,673, మహిళల సంఖ్య 4,400, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 1,676 ఉన్నాయి.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[చెల్లెలిచెలిమల]]
# [[దేవనకొండ]]
# [[గుండ్లకొండ]]
# [[జిల్లెడుబుడకల]]
# [[కప్పాట్రాల్ల]]
# [[కరివేముల]]
# [[కుంకనూరు]]
# [[మాచపురం (దేవనకొండ)|మాచపురం]]
# [[నల్లచెలిమల]]
# [[పీ.కోటకొండ]]
# [[పాలకుర్తి (దేవనకొండ)|పాలకుర్తి]]
# [[పొట్లపాడు (దేవనకొండ)|పొట్లపాడు]]
# [[తెర్నేకళ్]]
# [[వెలమకూరు (దేవనకొండ)|వెలమకూరు]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లింకులు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
l6x8umsrk4xc1l26h522h5qi0c0k5ub
నందవరం మండలం
0
271184
4989544
4786249
2026-10-27T07:25:21Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989544
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''నందవరం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 61,215 - అందులో పురుషులు 30,940 ఉండగా, - స్త్రీలు 30,275 మంది ఉన్నారు.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[చామలగూడూరు]]
# [[చిన్నకొత్తిలికి]]
# [[ధర్మాపురం (నందవరం)|ధర్మాపురం]]
# [[జీ.ముగుతి]]
# [[గంగవరం (నందవరం)|గంగవరం]]
# [[గురుజాల (నందవరం)|గురుజాల]]
# [[హాలహర్వి]]
# [[ఇబ్రహీంపురం]]
# [[జొహరాపురం (నందవరం)|జొహరాపురం]]
# [[కనకవీడు]]
# [[మాచపురం (నందవరం)|మాచపురం]]
# [[మిట్టసోమాపురం]]
# [[నడిఖైరవాడి]]
# [[నాగలదిన్నె]]
# [[నందవరం (నందవరం మండలం)|నందవరం]]
# [[పొనకలదిన్నె|పానకాలదిన్నె]]
# [[పెద్దకొత్తిలికి]]
# [[పూలచింత]]
# [[రాయచోటి (నందవరము)|రాయచోటి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లింకులు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
{{మొలక-గ్రామం}}
cw2iw9ccmlf3pmtcc6eh4jidhd9ggm4
పత్తికొండ మండలం
0
271190
4989545
4786276
2026-10-27T07:28:31Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989545
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పత్తికొండ మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కర్నూలు జిల్లా]]<nowiki/>కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలంలో 11 గ్రామాలున్నాయి. మండల కేంద్రం [[పత్తికొండ]].
== సమీప మండలాలు ==
మండలానికి తూర్పున [[తుగ్గలి మండలం|తుగ్గలి]], ఉత్తరాన [[దేవనకొండ మండలం|దేవనకొండ]], ఉత్తర, పశ్చిమాల్లో [[ఆస్పరి మండలం|ఆస్పరి]], నైరుతిలో [[ఆలూరు (కర్నూలు జిల్లా) మండలం|ఆలూరు]], దక్షిణాన [[మద్దికేర తూర్పు మండలం|మద్దికెర తూర్పు]] మండలాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 68,అందులో పురుషులు 34,579 మంది ఉండగా - స్త్రీలు 34,383 మంది ఉన్నారు. 2001-2011 దశాబ్దిలో జనాభా 60951 నుండి 13.14% పెరిగి, 68,962 కు చేరింది. ఇదేకాలంలో జిల్లా జనాభా పెరుగుదల 14.85%.<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191113221953/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|archive-date=2019-11-13|access-date=2020-01-15|website=www.censusindia.gov.in}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[చిన్నహుల్తి]]
# [[దేవనబొంద]]
# [[దూదెకొండ]]
# [[హోసూరు]]
# [[జూటూరు (పత్తికొండ)|జూటూరు]]
# [[నలకదొడ్డి]]
# [[పందికోన]]
# [[పత్తికొండ]]
# [[పెద్దహుల్తి]]
# [[పుచ్చకాయలమడ]]
# [[చెక్కరాళ్ల]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[అటికెలగు౦డు]]
* [[రాజులమ౦డగిరి]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లింకులు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
sed75oinc8ffiux9rludwer8jabxz9o
4989638
4989545
2026-10-27T10:47:55Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989638
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పత్తికొండ మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కర్నూలు జిల్లా]]<nowiki/>కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-date=2022-04-23|url-status=bot: unknown}}</ref> మండలంలో 11 గ్రామాలున్నాయి. మండల కేంద్రం [[పత్తికొండ]].
== సమీప మండలాలు ==
మండలానికి తూర్పున [[తుగ్గలి మండలం|తుగ్గలి]], ఉత్తరాన [[దేవనకొండ మండలం|దేవనకొండ]], ఉత్తర, పశ్చిమాల్లో [[ఆస్పరి మండలం|ఆస్పరి]], నైరుతిలో [[ఆలూరు (కర్నూలు జిల్లా) మండలం|ఆలూరు]], దక్షిణాన [[మద్దికేర తూర్పు మండలం|మద్దికెర తూర్పు]] మండలాలు సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 68,అందులో పురుషులు 34,579 మంది ఉండగా - స్త్రీలు 34,383 మంది ఉన్నారు. 2001-2011 దశాబ్దిలో జనాభా 60951 నుండి 13.14% పెరిగి, 68,962 కు చేరింది. ఇదేకాలంలో జిల్లా జనాభా పెరుగుదల 14.85%.<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191113221953/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|archive-date=2019-11-13|access-date=2020-01-15|website=www.censusindia.gov.in}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[చిన్నహుల్తి]]
# [[దేవనబొంద]]
# [[దూదెకొండ]]
# [[హోసూరు]]
# [[జూటూరు (పత్తికొండ)|జూటూరు]]
# [[నలకదొడ్డి]]
# [[పందికోన]]
# [[పత్తికొండ]]
# [[పెద్దహుల్తి]]
# [[పుచ్చకాయలమడ]]
# [[చెక్కరాళ్ల]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[అటికెలగు౦డు]]
* [[రాజులమ౦డగిరి]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లింకులు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
oqfulw629wy7ptruhnrhen9bi8u307n
పెద్ద కడబూరు మండలం
0
271193
4989546
4786317
2026-10-27T07:28:42Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989546
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పెద్ద కడబూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 56,966 - అందులో పురుషులు 28,350 - స్త్రీలు 28,616,.అక్షరాస్యత మొత్తం శాతం 29.71% - పురుషులు అక్షరాస్యత శాతం 42.52% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత శాతం 16.93%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[బాపలదొడ్డి]]
# [[బసలదొడ్డి]]
# [[చిన్న కడబూరు]]
# [[చిన్నతుంబళం]]
# [[గవిగట్టు]]
# [[హిస్సార మురవాని]]
# [[హుళికణ్వి]]
# [[జల్వాడి]]
# [[కల్లుకుంట]]
# [[కంబడహళ్ (పెద్ద కడబూరు)|కంబడహళ్]]
# [[కంబాలదిన్నె (పెద్ద కడబూరు)|కంబాలదిన్నె]]
# [[మేకదోన]]
# [[ముచిగేరి]]
# [[నౌలేకళ్]]
# [[పెద్ద కడబూరు]]
# [[పీకలబెట్ట]]
# [[రంగాపురం (పెద్ద కడబూరు)|రంగాపురం]]
# [[తారాపురం (పెద్ద కడబూరు)|తారాపురం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లింకులు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
1cxpk92ppyo39jrn17noxci810ga56x
మంత్రాలయం మండలం
0
271196
4989547
4786378
2026-10-27T07:28:56Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989547
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''మంత్రాలయం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా మొత్తం 61,294 -అందులో పురుషులు 30,466 - స్త్రీలు 30,828
== మండల కేంద్రం ==
ఈ మండల కేంద్రం [[మంత్రాలయం]]. ఇది [[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన పట్టణం. [[ద్వైతము|మధ్వాచార్యుల]] పరంపరలో ధృవనక్షత్ర సమానమైన [[రాఘవేంద్రస్వామి|రాఘవేంద్రస్వామివారి]] పుణ్యక్షేత్రం మంత్రాలయం [[తుంగభద్రా]] నదీతీరంలో ఉంది. ఇది రాఘవేంద్రస్వామి అతి ప్రసిద్దమైన పుణ్యక్షేత్రం.ఇది [[కర్నూలు]] నుండి 100కి.మీ దూరంలో ఉంది. ఇక్కడకు దగ్గరలో పంచముఖి ఆంజనేయుని ఆలయం ఉంది. ఇక్కడ ప్రతిరోజు ఉచిత అన్నదానం జరుగుతుంది. ఇక్కడ వివిథ కులస్తుల ఉచిత సత్రాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ గురువారం ప్రత్యేకత. ఇక్కడ సాయంత్రం స్వామివారి ఏనుగు అందరిని దీవిస్తూ సందడి చేస్తుంది.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ డివిజన్లు ===
# [[బుడూరు]]
# [[చిలకలదోన]]
# [[దిబ్బనదొడ్డి]]
# [[కాచాపురం]]
# [[కగ్గళ్లు]]
# [[కలుదేవకుంట]]
# [[మాధవరం (మంత్రాలయము)|మాధవరం]]
# [[మాలపల్లె]]
# [[మంచాల (మంత్రాలయము)|మంచాల]]
# [[పరమనదొడ్డి]]
# [[రాచుమర్రి (మంత్రాలయము)|రాచుమర్రి]]
# [[రాంపురం (మంత్రాలయము)|రాంపురం]]
# [[సింగరాజనహళ్లి]]
# [[సౌలహళ్లి]]
# [[సుగూరు (మంత్రాలయము)|సుగూరు]]
# [[సుంకేశ్వరి]]
# [[టీ.నారాయణపురం]]
# [[H.తిమ్మాపురం|వీ.తిమ్మాపురం]]
# [[బసపురం (మంత్రాలయము)|బసపురం]]
# [[చేత్నిహళ్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
;
;
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
71du2d6uinhkzdbha51hy227r78toq4
మద్దికేర తూర్పు మండలం
0
271197
4989548
4786381
2026-10-27T07:29:10Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989548
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''మద్దికేర తూర్పు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలంలో మొత్తం 8 గ్రామాలుండగా వాటిలో 2 నిర్జన గ్రామాలు.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|last=|first=|date=|website=www.censusindia.gov.in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191113221953/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|archive-date=2019-11-13|access-date=2020-01-15}}</ref>
== సరిహద్దు మండలాలు ==
మండలానికి సరిహద్దులుగా తూర్పున [[తుగ్గలి మండలం|తుగ్గలి]], ఉత్తరాన [[పత్తికొండ మండలం|పత్తికొండ]], వాయవ్యాన [[ఆలూరు (కర్నూలు జిల్లా) మండలం|ఆలూరు]], పశ్చిమాన [[చిప్పగిరి మండలం|చిప్పగిరి]], దక్షిణాన [[అనంతపురం జిల్లా]] లోని [[బొమ్మనహాళ్ మండలం|బొమ్మనహాళ్]] మండలాలు ఉన్నాయి.
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా- మొత్తం 36,834 -అందులో పురుషులు 18,653 మంది ఉండగా - స్త్రీలు 18,181 మంది ఉన్నారు. మొత్తం అక్షరాస్యత 55.13% - పురుషులు అక్షరాస్యత 70.53% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 39.07%. ఉంది. 2001-2011 దశాబ్దిలో జనాభా 33,601 నుండి జిల్లా సగటు (14.85%) కంటే తక్కువగా 9.62% పెరిగి 36,834 కు చేరింది.<ref name=":0" />
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[బురుజుల]]
# [[ఎడవల్లి (మద్దికేర తూర్పు)|ఎడవల్లి]]
# [[హంప]]
# [[మద్దికేర తూర్పు]]
# [[మద్దికేర అగ్రహారం]]
# [[పెరవలి (మద్దికేర తూర్పు)|పెరవలి]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లింకులు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
qtp4kqom15rq6kr3go5u9g1hh33ezwx
హాలహర్వి మండలం
0
271208
4989551
4786516
2026-10-27T07:30:18Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989551
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''హాలహర్వి మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా -41,123 అందులో పురుషులు 20,910 మంది ఉండగా - స్త్రీలు 20,213 మంది ఉన్నారు.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[అమృతాపురం (హాలహర్వి)|అమృతాపురం]]
# [[బల్లూరు]]
# [[బాపురం (హాలహర్వి)|బాపురం]]
# [[బెవినహళ్]]
# [[బిలేహళ్]]
# [[బొలుగోట]]
# [[చింతకుంట (హాలహర్వి)|చింతకుంట]]
# [[గుల్యం (హాలహర్వి)|గుల్యం]]
# [[హాలహర్వి]]
# [[హర్దగేరి]]
# [[జే.హోసళ్లి]]
# [[కామినహళ్]]
# [[కొక్కరచేడు]]
# [[కుర్లేహళ్లి]]
# [[మాచనూరు]]
# [[మల్లికార్జునపల్లె]]
# [[మేడ్చల్ (హాలహర్వి)|మేడ్చల్]]
# [[నిత్రావతి]]
# [[పచ్చెరుపల్లె]]
# [[సిద్దాపురం (హాలహర్వి)|సిద్దాపురం]]
# [[సిరుగపురం]]
# [[శ్రీధరహళ్]]
# [[సాకిబండ]]
# [[విరుపాపురం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లింకులు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
d1xlo5acinqtpfsjrnymab7pse8iq61
హోళగుంద మండలం
0
271213
4989552
4786518
2026-10-27T07:30:35Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989552
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''హోళగుంద మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండల జనాభా 50,592. ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 25,533, మహిళల సంఖ్య 25,059, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 2,388 ఉన్నాయి. అక్షరాస్యత మొత్తం 37.84% - పురుషులు అక్షరాస్యత 50.80% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 24.59%<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=21 |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2019-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121001000707/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=21 |archive-date=2012-10-01 |url-status=dead }}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[చిన్నహ్యాట]]
# [[గజ్జుహళ్లి]]
# [[హెబ్బటం]]
# [[హోళగుంద]]
# [[హొన్నూరు]]
# [[ఇంగళదహళ్]]
# [[కోగిలతోట]]
# [[లింగదహళ్లి]]
# [[మార్లమడికి]]
# [[మద్ది లింగదహళ్లి]]
# [[ముద్దటమాగి]]
# [[మూగమాన్ గుండి]]
# [[నాగరకన్వి]]
# [[నెరణికి]]
# [[పెద్ద గోనేహళ్]]
# [[పెద్దహ్యాట]]
# [[సమ్మతగిరి]]
# [[సుళువాయి]]
# [[వందవాగలి]]
# [[ఎల్లార్తి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లింకులు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
7mhwhx73tl7w0sybuk3o0jqha7dga7a
ఐరాల మండలం
0
271243
4989698
4786056
2026-10-27T11:53:32Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989698
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''ఐరాల మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం, [[చిత్తూరు జిల్లా]] లోని మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>మండల కేంద్రం [[ఐరాల]].<br />
==జనాభా గణాంకాలు==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 48,891 - అందులో పురుషులు 24,640 మందికాగా, - స్త్రీలు 24,251 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 71.23% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 82.14% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 60.25%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అయ్యల కృష్ణారెడ్డిపల్లె]]
# [[నాంపల్లె]]
# [[పొలకల]]
#[[గుండ్లపల్లె (ఐరాల)|గుండ్లపల్లె]]
# [[పెద్దసామిరెడ్డిపల్లె]]
# [[మొరంపల్లె]]
# [[ఐరాల]]
# [[వెంకట సముద్ర అగ్రహారం]]
# [[ఎర్లంపల్లె]]
# [[సంగనపల్లె (ఐరాల)|సంగనపల్లె]]
# [[కొల్లపల్లె]]
# [[పుల్లూరు (ఐరాల)|పుల్లూరు]]
# [[కామినాయనిపల్లె]]
# [[పుత్రమద్ది]]
# [[ముదిగొళం]]
# [[కొత్తపల్లె (ఐరాల)|కొత్తపల్లె]]
# [[చిగరపల్లె]]
# [[కాణిపాకం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[వద్రంపల్లి]]
* [[మట్టపల్లి (ఐరాల)]]
* [[దిగువనాగులవారిపల్లె]]
* [[పేరయ్యగారి పల్లి]]
* [[చుక్కావారిపల్లె]]
* [[గురవనంపల్లె]]
* [[తిరుమలయ్యగారిపల్లె]]
* [[భీమినేనివారిపల్లె]]
* [[మద్దిపట్లపల్లె]]
* [[మిట్టూరు]]
* [[రెడ్డివారి పల్లె]]
* [[నాగంవాండ్లపల్లె]]
* [[పాతపాలెం (ఐరాల)|పాతపాలెం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{చిత్తూరు జిల్లా మండలాలు}}
s8xsm6d5g3bnn8mlec2qjb3c7vsh0be
కలికిరి మండలం
0
271244
4989406
4786077
2026-10-27T02:36:17Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989406
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''కలికిరి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[అన్నమయ్య జిల్లా|అన్నమయ్య జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని మొత్తం జనాభా 48,729 - అందులో పురుషులు 24,151 మంది కాగా - స్త్రీలు 24,578 మంది ఉన్నారు.
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని మొత్తం జనాభా మొత్తం 46,413 -అందులో పురుషులు 23,566 - స్త్రీలు 22,847.అక్షరాస్యత - మొత్తం రేటు 66.56% - పురుషులు అక్షరాస్యత 79.04%, - స్త్రీల అక్షరాస్యత 53.76%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[చీకటిపల్లె (కలికిరి)|చీకటిపల్లె]]
# [[మహల్]]
# [[గండ్లూరు (కలికిరి)|గండ్లూరు]]
# [[టీ.సండ్రపల్లె]]
# [[మునెల్లపల్లె]]
# [[పల్లవోలు (కలికిరి)|పల్లవోలు]]
# [[పారపట్ల]]
# [[మర్రికుంటపల్లె]]
# [[పత్తెగడ]]
# [[కొర్లకుంట (కలికిరి)|కొర్లకుంట]]
# [[కలికిరి రెడ్డివారిపల్లె]]
# [[గుట్టపాలెం]]
# [[కలికిరి]]
# [[మేడికుర్తి]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[రాజువారిపల్లె]]
* [[:en:Nagaripalle]]
* [[:en:Yellampalli]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
ofx68k14m5xcl64g775awn05ydcmu78
గంగవరం మండలం (చిత్తూరు జిల్లా)
0
271249
4989701
4786122
2026-10-27T11:54:09Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989701
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''గంగవరం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[చిత్తూరు జిల్లా|చిత్తూరు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref><br />
== మండల జనాభా ==
* 2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 53,598. - అందిలో పురుషులు 26,853 మంది కాగా - స్త్రీలు 26,745 మంది ఉన్నారు.
* 2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా - మొత్తం 48,879. - అందులో పురుషులు 24,429 మందికాగా, స్త్రీలు 24,450 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 59.18% - పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 72.54% - స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 45.97%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[గుండుగల్లు]]
# [[పసుపతూరు]]
# [[గండ్రాజుపల్లె]]
# [[కీలపల్లె]]
# [[పత్తికొండ (గంగవరం)|పత్తికొండ]]
# [[మామడుగు]]
# [[జీడిమాకులపల్లె]]
# [[మారెడుపల్లె]]
# [[దండపల్లె]]
# [[కలగటూరు]]
# [[కల్లుపల్లె]]
# [[మేలుమోయి]]
# [[కొత్తపల్లె (గంగవరం)|కొత్తపల్లె]]
# [[గంగవరం (చిత్తూరు)|గంగవరం]]
# [[కీలపట్ల]]
# [[మొగిలపల్లె]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[తాళ్లపల్లె (చిత్తూరు)|తాళ్లపల్లె]]
* [[ఏడూరు]]
* నాలుగురోడ్లు ([[:en:Naluguroadlu]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{చిత్తూరు జిల్లా మండలాలు}}
gtjiodtqygr97scwqk5wn3cffnsiu2u
గంగాధర నెల్లూరు మండలం
0
271250
4989702
4786123
2026-10-27T11:54:22Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989702
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''గంగాధర నెల్లూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[చిత్తూరు జిల్లా|చిత్తూరు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా - మొత్తం 64,831 - అందులో పురుషులు 32,978 మంది కాగా, - స్త్రీలు 31,853 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 72.11% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 82.95% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 60.97%,
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[వెజ్జుపల్లె]]
# [[నెల్లిపల్లె]]
# [[కొండేపల్లె]]
# [[వింజం]]
# [[వీరకనెల్లూరు]]
# [[కోటగరం]]
# [[నందనూరు]]
# [[నల్లరాళ్లపల్లి (గంగాధర నెల్లూరు)|నల్లరాళ్లపల్లి]]
# [[కొట్రకోన]]
# [[పెద్దకాల్వ]]
# [[కలిజవీడు]]
# [[గంగాధరనెల్లూరు]]
# [[గొల్లపల్లె (గంగాధర నెల్లూరు)|గొల్లపల్లె]]
# [[అగరమంగళం]]
# [[వేపంజేరి]]
# [[వరతూరు]]
# [[పచ్చిగుంట]]
# [[బుక్కపట్నం (గంగాధర నెల్లూరు)|బుక్కపట్నం]]
# [[చిన్నవేపంజేరి]]
# [[వేల్కూరు]]
# [[ముక్కెలత్తూరు]]
# [[మహాదేవమంగళం]]
# [[తుంగుండ్రం]]
# [[కడపగుంట]]
# [[ఆత్మకూరు (గంగాధర నెల్లూరు)|ఆత్మకూరు]]
# [[ఎర్రబోడిరెడ్డిపల్లె]]
# [[మూర్తినాయనిపల్లె]]
# [[అంబోధరపల్లె]]
# [[పాతపాలెం (గంగాధర నెల్లూరు)|పాతపాలెం]]
# [[పాతవెంకటాపురం]]
# [[ఎల్లపల్లె]]
# [[బొజ్జినాయనిపల్లె]]
# [[గరిగలపల్లె]]
# [[కొత్తవెంకటాపురం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[తిరువీధికుప్పం]]
* [[బంగార్రెడ్డిపల్లె]]
* అవలకొండ (తుంగుడ్రం)
* [[en:Kalepalli, Chittoor district]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{చిత్తూరు జిల్లా మండలాలు}}
i6tvswrwthvrtjx7liy3pzdrkkzd7yu
గుర్రంకొండ మండలం
0
271256
4989409
4786143
2026-10-27T02:37:50Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989409
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''గుర్రంకొండ మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం, [[అన్నమయ్య జిల్లా]] లోని మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 42,772 -అందులో పురుషులు 21,710. - స్త్రీలు 21,062. అక్షరాస్యత మొత్తం 59.18% - పురుషులు అక్షరాస్యత 71.88% - స్త్రీల అక్షరాస్యత 46.36%.<ref>{{Cite web|title=Villages and Towns in Gurramkonda Mandal of Chittoor, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/gurramkonda-mandal-chittoor-andhra-pradesh-5370|access-date=2022-10-22|website=www.censusindia.co.in|language=en-US|archive-date=2022-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20221022092806/https://www.censusindia.co.in/villagestowns/gurramkonda-mandal-chittoor-andhra-pradesh-5370|url-status=dead}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[పసలవాండ్లపల్లె]]
# [[యెల్లుట్ల]]
# [[చెర్లోపల్లె (గుర్రంకొండ)|చెర్లోపల్లె]]
# [[నదిమిఖండ్రిగ]]
# [[సరిమడుగు]]
# [[చిట్టిబోయనపల్లె]]
# [[గుర్రంకొండ]]
# [[సంగసముద్రం]]
# [[ఖండ్రిగ (గుర్రంకొండ)|ఖండ్రిగ]]
# [[మర్రిమాకులపల్లె (గుర్రంకొండ)|మర్రిమాకులపల్లె]]
# [[అమిలేపల్లె]]
# [[అరిగలవారిపల్లె]]
# [[సెట్లివారిపల్లె]]
# [[తరిగొండ]]
# [[రమాపురం (గుర్రంకొండ)|రమాపురం]]
# [[తరిగొండరాజుపల్లె]]
# [[మర్రిపాడు (గుర్రంకొండ)|మర్రిపాడు]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
3zwrs5i8saufxi8566i5ke8ktpvtwhc
తంబళ్ళపల్లె మండలం
0
271260
4989412
4688459
2026-10-27T02:38:33Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989412
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''తంబళ్లపల్లె మండలం''' [[అన్నమయ్య జిల్లా]] లోని మండలం. <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>మండల ప్రధాన కేంద్రం [[తంబళ్ళపల్లె|తంబళ్ళపల్లె.]] ఈ మండలం [[తంబళ్ళపల్లి శాసనసభ నియోజకవర్గం|తంబళ్ళపల్లె శాసనసభ నియోజవర్గం]] పరిధిలో ఉంది.
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 38,693, అందులో పురుషులు 19,408 మంది కాగా, స్త్రీలు 19,285 మంది ఉన్నారు.అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 55.81%. పురుషులు అక్షరాస్యత 71.07%, స్త్రీలు అక్షరాస్యత 40.45%. మండల పరిథిలో మొత్తం 10,343 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. మండల సగటు లింగ నిష్పత్తి 1,011. మండల జనాభా అంతా పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతంలో సగటు అక్షరాస్యత రేటు 63%. ప్రతి 1000 మంది పురుషులకు స్త్రీల లింగ నిష్పత్తి 1,011 గా ఉంది.
తంబళ్లపల్లె మండల జనాభా మొత్తం 38,693లో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 4018, ఇది మొత్తం జనాభాలో 10%. 0-6 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గలవారు 2110 మంది మగ పిల్లలు ఉండగా, 1908 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. మండల పిల్లల లింగ నిష్పత్తి 904, ఇది తంబళ్లపల్లె మండల సగటు లింగ నిష్పత్తి (1,011) కంటే తక్కువ. మొత్తం అక్షరాస్యత రేటు 63%. పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 67.18% కాగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 46.24%.
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
తంబళ్లపల్లె మండల పరిధిలోని రెవెన్యూ గ్రామాలు, వాటి జనాభా వివరాలు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|title=Villages & Towns in Thamballapalle Mandal of Chittoor, Andhra Pradesh|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/5368-thamballapalle-chittoor-andhra-pradesh.html|access-date=2025-12-10|website=www.census2011.co.in}}</ref>
{| class="wikitable"
|+రెవెన్యూ గ్రామాలు
!వ.సంఖ్య
!గ్రామం పేరు
!పురుషులు
!స్తీలు
!మొత్తం జనాభా
!నివాస గృహాలు
!
|-
|1
|[[జుంజురుపెంట]]
|617
|627
|1244
|297
|
|-
|2
|[[కోతల]]
|1646
|1566
|3212
|806
|
|-
|3
|[[గోపిదిన్నె]]
|1467
|1488
|2955
|793
|
|-
|4
|[[గంగిరెడ్డిపల్లె (తంబళ్లపల్లె)|గంగిరెడ్డిపల్లె]]
|670
|656
|1326
|346
|
|-
|5
|[[దిగువపాలెం]]
|391
|346
|737
|192
|
|-
|6
|[[గుండ్లపల్లె (తంబళ్లపల్లె)|గుండ్లపల్లె]]
|988
|1010
|1998
|524
|
|-
|7
|[[తంబళ్ళపల్లె]]
|4100
|4316
|8416
|2188
|
|-
|8
|[[ఎద్దులవారిపల్లె]]
|823
|798
|1621
|422
|
|-
|9
|[[యెర్రసానిపల్లె]]
|407
|407
|814
|240
|
|-
|10
|[[పంచలమర్రి]]
|466
|486
|952
|261
|
|-
|11
|[[కొసువారిపల్లె]]
|2920
|2991
|5911
|1519
|
|-
|12
|[[మర్రిమాకులపల్లె (తంబళ్లపల్లె)|మర్రిమాకులపల్లె]]
|394
|423
|817
|232
|
|-
|13
|[[కన్నెమడుగు]]
|789
|785
|1574
|430
|
|-
|14
|[[రేణిమాకులపల్లె]]
|1271
|1223
|2494
|644
|
|-
|15
|[[కుక్కరాజుపల్లె]]
|2977
|1495
|1482
|751
|
|-
|16
|[[కోటకొండ (తంబళ్లపల్లె)|కోటకొండ]]
|1406
|1420
|2826
|698
|
|}
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[రెడ్డికోట]]
* [[అర్.ఎన్.తాండ]]
== సమీప మండలాలు ==
* '''[[ములకలచెరువు]]'''
* '''[[పెద్దమండ్యం]]'''
* '''[[కురబలకోట]]'''
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
ey6no18kipp9nsqcfv5iyigpve3wgsp
తవణంపల్లె మండలం
0
271261
4989705
4786209
2026-10-27T11:56:00Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989705
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''తవణంపల్లి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[చిత్తూరు జిల్లా|చిత్తూరు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 51,927,అందులో పురుషులు 25,946 మంది కాగా, స్త్రీలు 25,981 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 73.15% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 83.44% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 62.94%.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అరగొండ]]
# [[దిగువమాఘం]]
# [[సారకల్లు]]
# [[మల్లకుంట]]
# [[మాధవరం (తావనంపల్లె)|మాధవరం]]
# [[కట్టకిందపల్లె]]
# [[గండుపల్లె]]
# [[గోవిందరెడ్డిపల్లె]]
# [[గురుకవారిపల్లె]]
# [[చెర్లోపల్లె (తావనంపల్లె)|చెర్లోపల్లె]]
# [[ఈచనేరి]]
# [[పైమాఘం]]
# [[ముత్తుకూరు (తవనంపల్లె)|ముత్తుకూరు]]
# [[మటియం]]
# [[ఎగువ తడకర]]
# [[పల్లెచెరువు]]
# [[కారకాంపల్లె]]
# [[దిగువ తడకర]]
# [[తవణంపల్లి]]
# [[తవణంపల్ల్లె పుత్తూరు]]
# [[ఉత్తర బ్రాహ్మణపల్లె]]
# [[పుణ్యసముద్రం]]
# [[పట్నం (తవణంపల్లి)|పట్నం]]
# [[నలిసెట్టిపల్లె]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[గళ్ళావాళ్ళవూరు]]
* [[ద్వారకాపురం (తవణంపల్లి)|ద్వారకాపురం]]
* [[తెల్లగుండ్లపల్లె]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{చిత్తూరు జిల్లా మండలాలు}}
hpsitct6r8bj7ghucirx7vwqhlztqxy
నిండ్ర మండలం
0
271266
4989708
4786268
2026-10-27T11:56:29Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989708
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''నిండ్ర మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[చిత్తూరు జిల్లా|చిత్తూరు జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల కేంద్రం ==
'''నింద్ర''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం, [[చిత్తూరు జిల్లా]], నిండ్ర మండలం లోని మండల కేంద్ర గ్రామం.ఇది సమీప పట్టణమైన [[నగరి]] నుండి 18 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.ఇది మండలం కేంద్రం. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 959 ఇళ్లతో, 3899 జనాభాతో 1074 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 1961, ఆడవారి సంఖ్య 1938. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1602 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 279. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596362<ref>{{Cite web|title=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_2800.xlsx}}</ref>.పిన్ కోడ్: 517591.
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 27,905 -అందులో పురుషులు 13,956 - స్త్రీలు 13,949.అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 59.83% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 72.23% - స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 47.53%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[కవనూరు]]
# [[శ్రీరామపురం]]
# [[కొప్పేడు ఆచార్యుల ఖండ్రిగ]]
# [[సమయపురం]]
# [[ఎలకటూరు]]
# [[ఛవరంబాకం]]
# [[అరూరు (నిండ్ర మండలం)|అరూరు]]
# [[ఇరుగువై]]
# [[పడిరి]]
# [[కూనమ రాజుపాలెం]]
# [[నెట్టేరి]]
# [[కాచరవీడు]]
# [[నిండ్ర]]
# [[అగరం (నిండ్ర)|అగరం]]
# [[అత్తూరు (నిండ్ర)|అత్తూరు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[ఐ.ఆర్.కండ్రిగ]]
* [[పలుకూరు సుబ్బరాయుడు కండ్రిగ]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{చిత్తూరు జిల్లా మండలాలు}}
4sxlmjktxm4fq2cx8e7sm2fv8hwfhrz
నిమ్మనపల్లె మండలం
0
271268
4989413
4786272
2026-10-27T02:39:16Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989413
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''నిమ్మన్నపల్లె మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[అన్నమయ్య జిల్లా|అన్నమయ్య జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref><br />
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 31,166 - అందులో పురుషులు 15,637 మంది కాగా, స్త్రీలు 15,529 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 55.55% - పురుషులు అక్షరాస్యత 68.37% - స్త్రీల అక్షరాస్యత 42.60%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[రాచవీటివారిపల్లె]]
# [[మచ్చిరెడ్డిగారిపల్లె]]
# [[రెడ్డివారిపల్లె (నిమ్మనపల్లె)|రెడ్డివారిపల్లె]]
# [[బండ్లపాయి]]
# [[మస్తూరు]]
# [[తవళం]]
# [[చౌకిళ్లవారిపల్లె]]
# [[నిమ్మనపల్లె|నిమ్మన్నపల్లె]]
# [[అగ్రహారం (నిమ్మనపల్లె)|అగ్రహారం]]
# [[వెంగంవారిపల్లె]]
==కుగ్రామాలు==
# [[:en:Samakotavari palle]] (అగ్రహారం గ్రామపరిధి)
== మూలాలు ==
<references />{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}{{మొలక-గ్రామం}}
ao6m6qh611396eyam2xrow841skk5m6
4989517
4989413
2026-10-27T05:58:18Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989517
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''నిమ్మన్నపల్లె మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[అన్నమయ్య జిల్లా|అన్నమయ్య జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-date=2022-04-23|url-status=bot: unknown}}</ref><br />
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 31,166 - అందులో పురుషులు 15,637 మంది కాగా, స్త్రీలు 15,529 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 55.55% - పురుషులు అక్షరాస్యత 68.37% - స్త్రీల అక్షరాస్యత 42.60%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[రాచవీటివారిపల్లె]]
# [[మచ్చిరెడ్డిగారిపల్లె]]
# [[రెడ్డివారిపల్లె (నిమ్మనపల్లె)|రెడ్డివారిపల్లె]]
# [[బండ్లపాయి]]
# [[మస్తూరు]]
# [[తవళం]]
# [[చౌకిళ్లవారిపల్లె]]
# [[నిమ్మనపల్లె|నిమ్మన్నపల్లె]]
# [[అగ్రహారం (నిమ్మనపల్లె)|అగ్రహారం]]
# [[వెంగంవారిపల్లె]]
==కుగ్రామాలు==
# [[:en:Samakotavari palle]] (అగ్రహారం గ్రామపరిధి)
== మూలాలు ==
<references />{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}{{మొలక-గ్రామం}}
cuz9no0cgwlpwnuc93uu66tiq8skrge
పాలసముద్రం మండలం
0
271269
4989710
4786292
2026-10-27T11:56:52Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989710
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పాలసముద్రం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[చిత్తూరు జిల్లా|చిత్తూరు జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref><br />
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 20,948 -అందులో పురుషులు 10,574 - స్త్రీలు 10,374. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 66.50% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 78.18% - స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 54.62%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[వనదుర్గాపురం]]
# [[సిద్దిరాజు రంగరాజు ఖండ్రిగ]]
# [[కృష్ణజమ్మాపురం]]
# [[శ్రీకావేరిరాజుపురం]]
# [[సింహరాజుపురం]]
# [[పాలసముద్రం]]
# [[మతవలం]]
# [[వెంగళరాజుకుప్పం]]
# [[లక్ష్మినరసింహపురం]]
# [[ఆముదాల]]
# [[కావేరిరాజుపురం]]
# [[ఆముదాలపుత్తూరు]]
# [[బాలకృష్ణాపురం (పాలసముద్రం)|బాలకృష్ణాపురం]]
# [[రామకృష్ణాపురం (పాలసముద్రం)|రామకృష్ణాపురం]]
# [[మామిడిమనుమూల]]
# [[తిరుమలరాజుపురం]]
# [[నరసింహాపురం ఏ.ఖండ్రిగ]]
# [[అల్లిపూలగుంట]]
# [[గంగమాంబాపురం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{చిత్తూరు జిల్లా మండలాలు}}
lqe3kuqfm391b7lyab8uskep8iw61lk
పులిచెర్ల మండలం
0
271271
4989711
4790572
2026-10-27T11:57:17Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989711
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పులిచెర్ల మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[చిత్తూరు]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండల కేంద్రం [[రెడ్డివారిపల్లె (పులిచెర్ల)|రెడ్డివారిపల్లి]] గ్రామం.
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా మొత్తం 38,554, అందులో పురుషులు 19,562 కాగా, స్త్రీలు 18,992 మంది ఉన్నారు.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అయ్యవాండ్లపల్లె]]
# [[బండారువారిపల్లె]]
# [[బోడిరెడ్డిగారిపల్లె]]
# [[దేవళంపేట్]]
# [[ఐ.రామిరెడ్డిగారి పల్లె]]
# [[గడ్డంవారిపల్లె (పులిచెర్ల)|గడ్డంవారిపల్లె]]
# [[కల్లూరు (పులిచెర్ల)|కల్లూరు]]
# [[కావేటిగారిపల్లె]]
# [[మంగళంపేట]]
# [[రామిరెడ్డిగారిపల్లె]]
# [[రాయవారిపల్లె]]
# [[రెడ్డివారిపల్లె (పులిచెర్ల)|రెడ్డివారిపల్లె]]
# [[వల్లివేటివారిపల్లె]]
# [[వెంకటదాసరిపల్లె]]
# [[యెల్లంకివారిపల్ల్లె]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[తానికొండవారి పల్లి]]
* [[కొమ్మిరెడ్డిగారి పల్లి]]
* [[కొత్తపేట (పులిచెర్ల మండలం)|కొత్తపేట]]
* [[బేరిపల్లి]]
* [[గెలసంవారి పల్లి]]
* [[మద్దేవాల్ల పల్లి]]
* [[పోశంవారిపల్లి]]
* [[బత్తులవారి పల్లి]]
* [[చెన్నుపాటి వారిపల్లి]]
* [[కమ్మపల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{చిత్తూరు జిల్లా మండలాలు}}
b2494gz3mee61f1dtak7t5b8qf34onc
పూతలపట్టు మండలం
0
271272
4989712
4786304
2026-10-27T11:57:30Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989712
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పూతలపట్టు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[చిత్తూరు జిల్లా|చిత్తూరు జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref><br />
== గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా - మొత్తం 44,676 - అందులో పురుషులు 22,458 మంది కాగా, - స్త్రీలు 22,218 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 68.93% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 80.72% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 57.07%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అక్కనంబట్టు]]
# [[ఎర్రచెరువుపల్లె]]
# [[ఒడ్డెపల్లె]]
# [[కొత్తకోట (పూతలపట్టు)|కొత్తకోట]]
# [[గొడుగుచింత (పూతలపట్టు)|గొడుగుచింత]]
# [[చిదిపిరాళ్ల]]
# [[తలుపులపల్లె]]
# [[తిప్పనపల్లె (పూతలపట్టు)|తిప్పనపల్లె]]
# [[తేనెపల్లె]]
# [[పత్తూరు (పూతలపట్టు మండలం)|పత్తూరు]]
# [[పాలకూరు]]
# [[పూతలపట్టు]]
# [[పేట అగ్రహారం]]
# [[పోతుకనుమ]]
# [[పోలవరం (పూతలపట్టు)|పోలవరం]]
# [[బైటపల్లె]]
# [[ముత్తిరేవుల]]
# [[వావిలతోట]]
# [[వెణుతనపల్లె]]
# [[వేపనపల్లె (పూతలపట్టు)|వేపనపల్లె]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[వజ్జిరెడ్డి పల్లి]]
* [[కుప్పన్నగారిపల్లె]]
* [[తిమ్మిరెడ్డిపల్లె]]
* [[కొంగరలింగన్న గారి పల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{చిత్తూరు జిల్లా మండలాలు}}
a1imqlpfepucx7j0i9shf4rqj6mru6w
పెద్దతిప్పసముద్రం మండలం
0
271276
4989416
4786318
2026-10-27T02:39:54Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989416
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పెద్దతిప్పసముద్రం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[అన్నమయ్య జిల్లా|అన్నమయ్య జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 51,040 -అందులో పురుషులు 25,883 - స్త్రీలు 25,157, అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 53.63% - పురుషులు అక్షరాస్యత 66.46% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 40.46%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[పత్తంవండ్లపల్లె]]
# [[కందుకూరు (పెద్దతిప్ప సముద్రం)|కందుకూరు]]
# [[కట్నగళ్ళు]]
# [[పులికల్లు (పెద్దతిప్ప సముద్రం)|పులికల్లు]]
# [[కంసాలవాండ్లపల్లె]]
# [[రంగసముద్రం (పెద్దతిప్ప సముద్రం)|రంగసముద్రం]]
# [[మదునూరు]]
# [[మద్దైయ్యగారిపల్లె]]
# [[పెద్దతిప్పసముద్రం]]
# [[తుమ్మరకుంట]]
# [[టీ.సదుం]]
# [[అనంతపురం (పెద్దతిప్ప సముద్రం)|అనంతపురం]]
# [[చిన్నపొంగుపల్లె]]
# [[అమళ్ళబండకోట]]
# [[బూర్లపల్లె]]
# [[మల్లెల (పెద్దతిప్ప సముద్రం)|మల్లెల]]
# [[సంపతికోట]]
# [[బుచ్చిపల్లె]]
# [[జగడంవారిపల్లె]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
tk43qkznd9ftxdi5yfyd88zjg36bcs8
పెద్దపంజాణి మండలం
0
271277
4989713
4786319
2026-10-27T11:57:43Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989713
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పెద్దపంజాణి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం, [[చిత్తూరు జిల్లా|చిత్తూరు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref><br />
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 52,371. -అందులో పురుషులు 26,162 మందికాగా, స్త్రీలు 26,209 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 59.54% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 72.71% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 46.44%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[బత్తందొడ్డి]]
# [[కరసనపల్లె]]
# [[పెద్దవెలగటూరు]]
# [[అప్పినపల్లె]]
# [[శంకరాయలపేట]]
# [[సివది]]
# [[నిడిగుంట]]
# [[ముదరంపల్లె]]
# [[చామనేరు]]
# [[బొమ్మరాజుపల్లె]]
# [[ముత్తుకూరు (పెద్దపంజని)|ముత్తుకూరు]]
# [[చాలమంగళం]]
# [[పెద్దపంజాణి|పెద్దపంజని]]
# [[తుర్లపల్లె]]
# [[వీరపల్లె (పెద్దపంజని)|వీరపల్లె]]
# [[సుద్దగుండ్లపల్లె]]
# [[కొలత్తూరు]]
# [[గంకొండ]]
# [[రాయలపేట]]
# [[నాగిరెడ్డిపల్లె (పెద్దపంజని)|నాగిరెడ్డిపల్లె]]
# [[పెద్దకప్పల్లె]]
# [[కోగిలేరు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[అమ్మరాజుపల్లి]]
* [[బ్రాహ్మణ పల్లె]]
* [[సంపల్లె]]
* [[చిన్న వెలగటూరు]]
* [[ఓబుళాపురం]]
* [[నెర్ని పల్లె]]
* [[పోలే పల్లె]]
* [[గడ్డంవారి పల్లె]]
* [[రేఖలకుంట]]
* [[తులసిమునెమ్మ గుడి]]
* [[బెరపల్లె]]
* [[చిన్నేపల్లె]]
* [[కమ్మి నాయనపల్లె]]
* [[ముద్దేపల్లె]]
* [[నేలపల్లె]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{చిత్తూరు జిల్లా మండలాలు}}
r5yttas12wwt2709cn8ftupielh7zla
పెద్దమండ్యం మండలం
0
271278
4989419
3886361
2026-10-27T02:44:43Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989419
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పెద్దమండ్యం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అన్నమయ్య జిల్లా|అన్నమయ్య జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల జనాబా ==
2011 భారత జనాభా గణాంకాలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 34,502 - అందులో పురుషులు 17,278 - స్త్రీలు 17,224. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 50.12% - పురుషులు అక్షరాస్యత 63.47% - స్త్రీల అక్షరాస్యత 36.77%
== మండల కేంద్రం ==
ఈ మండల మండల కేంద్ర మెద్దమండ్యం. ఇది సమీప పట్టణమైన [[మదనపల్లె]] నుండి 55 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2117 ఇళ్లతో, 7960 జనాభాతో 3395 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4008, ఆడవారి సంఖ్య 3952. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 763 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 84. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595637.పిన్ కోడ్: 517 297.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 15, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు , ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాల ఉంది.పెద్ద మండ్యంలో ఉన్న ఒకప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో ఇద్దరు డాక్టర్లు , ఏడుగురు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఒకరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక అలోపతి ఆసుపత్రిలో ఇద్దరు డాక్టర్లు ,10 మంది పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక పశు వైద్యశాలలో ఒక డాక్టరు, ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బందీ ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[దిగువపల్లె (పెద్దమండ్యం)|దిగువపల్లె]]
# [[బండ్రేవు]]
# [[ముసలికుంట]]
# [[పాపెపల్లె (పెద్దమండ్యం)|పాపెపల్లె]]
# [[పెద్దమండ్యం]]
# [[కలిచెర్ల]]
# [[సిద్దవరం (పెద్దమండ్యం)|సిద్దవరం]]
# [[శివపురం (పెద్దమండ్యం)|శివపురం]]
# [[వెలిగళ్ళు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[సి.గొల్లపల్లి]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
r8vi1er295oow1yp9u7l380yjgv8o3s
పెనుమూరు మండలం
0
271279
4989714
4786328
2026-10-27T11:58:00Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంగ్ల శీర్షికల లింకులు గుర్తింపు: వర్గం:ఆంగ్ల శీర్షికలకు లింకులున్న వ్యాసాలు చేర్చాను
4989714
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పెనుమూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[చిత్తూరు జిల్లా|చిత్తూరు జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref><br />
== మండల జనాభా ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 38,912 - అందులో పురుషులు 19,709 మంది కాగా, స్త్రీలు 19,203 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 67.77% - పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 79.23% - స్త్రీల 56.09%అక్షరాస్యత రేటు
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[చింతపెంట]]
# [[అమ్మగారిపల్లె (పెనుమూరు)|అమ్మగారిపల్లె]]
# [[తాతిరెడ్డిపల్లె]]
# [[చర్వగానిపల్లె]]
# [[పెనుమూరు]]
# [[కామచిన్నయ్యపల్లె]]
# [[చెన్నసముద్ర అగ్రహారం]]
# [[గుంటిపల్లె]]
# [[మోపిరెడ్డిపల్లె]]
# [[కొండమ అగ్రహారం]]
# [[సామిరెడ్డిపల్లె]]
# [[చిన్నమరెడ్డి ఖండ్రిగ]]
# [[కలిగిరి (పెనుమూరు)|కలిగిరి]]
# [[నంజరపల్లె]]
# [[కల్వగుంట]]
# [[సాతంబాకం|సాతంబాకo]]
# [[పులికల్లు (పెనుమూరు)|పులికల్లు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[ఉగ్రాణం పల్లె]]
* [[గుడ్యాణం పల్లె]]
* [[గొడుగుమాని పల్లె]]
* [[కొత్తరొడ్డు]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{చిత్తూరు జిల్లా మండలాలు}}
fwwinwz9jsnxnbjtnlwfd7qxivg8oxv
బంగారుపాలెం మండలం
0
271280
4989715
4786344
2026-10-27T11:58:14Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989715
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''బంగారుపాలెం మండలం''' , [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[చిత్తూరు జిల్లా|చిత్తూరు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref><br />
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా గణాంకాలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా - మొత్తం 69,253 - అందులో పురుషులు 35,012, - స్త్రీలు 34,241 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 69.56% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 79.72% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 59.15%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[కల్లూరుపల్లె (బంగారుపాలెం)|కల్లూరుపల్లె]]
# [[కల్వమొగిలప్ప ఖండ్రిగ]]
# [[కీరమండ]]
# [[కుర్మైపల్లె]]
# [[గుండ్ల కట్టమంచి]]
# [[గొల్లపల్లె (బంగారుపాలెం)|గొల్లపల్లె]]
# [[జంబువారిపల్లె]]
# [[టేకుమండ]]
# [[తంబుగానిపల్లె]]
# [[తుంబ]]
# [[తుంబ కుప్పం]]
# [[తూంపయానపల్లె]]
# [[నలగంపల్లె]]
# [[నల్లంగడు]]
# [[నూనెగుండ్లపల్లె]]
# [[పాలమాకులపల్లె]]
# [[పాలేరు (బంగారుపాలెం)|పాలేరు]]
# [[బేరిపల్లె]]
# [[బోడబండ్ల]]
# [[మహాసముద్రం (బంగారుపాలెం)|మహాసముద్రం]]
# [[మొగిలి (గ్రామం)|మొగిలి]]
# [[మోతగుంట]]
# [[రాగిమణిపెంట]]
# [[వెంకటగిరి (బంగారుపాలెం)|వెంకటగిరి]]
# [[వేపనపల్లె (బంగారుపాలెం)|వేపనపల్లె]]
# [[శేట్టేరి]]
# [[సదకుప్పం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[బంగారుపాలెం]]
* [[కరిడివారి పల్లి]]
* [[పామినివాండ్లవూరు]]
* [[పెరుమాళ్లపల్లె (బంగారుపాలెం)|పెరుమాళ్లపల్లె]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{చిత్తూరు జిల్లా మండలాలు}}
lcxkehwoqn9po38r1rf60z07lzmg4ur
బి.కొత్తకోట మండలం
0
271281
4989420
4786354
2026-10-27T02:44:55Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989420
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''బి.కొత్తకోట మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అన్నమయ్య జిల్లా|అన్నమయ్య జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనగణన ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 54,688 - పురుషులు 27,786 - స్త్రీలు 26,902, అక్షరాస్యత- మొత్తం 58.76% - పురుషులు 71.39% - స్త్రీలు 45.73%
== మండల కేంద్రం ==
ఈ మండల కేంద్రం [[బి.కొత్తకోట]]. ఇది సమీప పట్టణమైన మదనపల్లెకు 38 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. ఇది జిల్లా కేంద్రమైన [[రాయచోటి]] నుండి నైరుతి దిశలో 87 కి.మీ దూరంలో ఉంది.ఈ గ్రామంలో 3 ప్రైవేటు బాలబడిలు, 13 ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు, 3 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 13 ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 3 ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 8 ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 3 ప్రభుత్వ సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాలలు, 1 ప్రైవేటు సీనియర్ మాధ్యమిక పాఠశాల, 1 ప్రభుత్వ అనియత విద్యా కేంద్రం, ఉన్నాయి. సమీప ఆర్ట్స్, సైన్స్, కామర్సు డిగ్రీ కళాశాల, సమీప పాలీటెక్నిక్, సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, సమీప దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల [[మదనపల్లె]] లో), సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలు ([[అంగళ్లు]] లో), సమీప వైద్య కళాశాల ([[తిరుపతి]] లో), సమీప మేనేజ్మెంట్ సంస్థ [[కురబలకోట|కురబలకోటలో]] ఉన్నాయి.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[బి.కొత్తకోట]]
# [[బడికాయలపల్లె]]
# [[బయ్యప్పగారిపల్లె]]
# [[బీరంగి]]
# [[ఘట్టు (బీ.కొత్తకోట)|ఘట్టు]]
# [[గొల్లపల్లె (బీ.కొత్తకోట)|గొల్లపల్లె]]
# [[గుమ్మసముద్రం]]
# [[కోటవూరు]]
# [[తుమ్మనంగుట్ట]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[బండారువారిపల్లి]]
* [[శీలంవారిపల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
je515e0wyfccq1c6jnfvyspbznwdsk0
ములకలచెరువు మండలం
0
271375
4989422
3871244
2026-10-27T02:46:17Z
యర్రా రామారావు
28161
4989422
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ములకలచెరువు మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం [[అన్నమయ్య జిల్లా|అన్నమయ్య జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 41,711 - అందులో పురుషులు 20,956 - స్త్రీలు 20,755. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 55.36% - పురుషులు అక్షరాస్యత 69.42% , స్త్రీలు అక్షరాస్యత 41.14%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[కలవపల్లె]]
# [[టి.సౌదసముద్రం]]
# [[గుడుపల్లె]]
# [[సోంపల్లె (ములకలచెరువు)|సోంపల్లె]]
# [[ములకలచెరువు]]
# [[నాయనిచెరువుపల్లె]]
# [[మరెల్లగడ్డ]]
# [[కదిరినాథునికోట]]
# [[చెన్నైయ్యగారిపల్లె]]
# [[పెద్దపాలెం]]
# [[దేవలచెరువు (ములకలచెరువు)|దేవలచెరువు]]
# [[బూరకాయలకోట]]
# [[వేపూరికోట]]
# [[మద్దినాయనిపల్లె (ములకలచెరువు)|మద్దినాయనిపల్లె]]
# [[దెవరపల్లె]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[గట్టుక్రిందపల్లి]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
{{మొలక-గ్రామం}}
i3y76u9adanlzezkism4gidb30l778s
రామసముద్రం మండలం
0
271379
4989423
4786424
2026-10-27T02:47:03Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989423
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''రామసముద్రం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[అన్నమయ్య జిల్లా|అన్నమయ్య జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref><br />
== మండల కేంద్రం ==
ఈ మండలానికి కేంద్రం రామసముద్రం. ఇది సమీప పట్టణమైన [[పుంగనూరు]] నుండి 16 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1704 ఇళ్లతో, 7645 జనాభాతో 1081 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 3831, ఆడవారి సంఖ్య 3814. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1470 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 34. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 596531<ref>{{Cite web|title=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_2800.xlsx}}</ref>. 2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం [[చిత్తూరు జిల్లా|చిత్తూరు జిల్లాలో]], ఇదే మండలంలో ఉండేది.<ref>{{Cite web|title=ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజపత్రము|url=https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20220906064441/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-date=2022-09-06|access-date=2022-09-06|website=ahd.aptonline.in}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా గణాంకాలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 45,078 -అందులో పురుషులు 22,622 - స్త్రీలు 22,456. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 57.40% - పురుషులు అక్షరాస్యత 70.89%, స్త్రీల అక్షరాస్యత 43.74%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[నారిగానిపల్లె]]
# [[చెంబకూరు]]
# [[కప్పల్లె]]
# [[పెద్దకూరపల్లె]]
# [[ఆర్.నడింపల్లె]]
# [[ఎలవనెల్లూరు]]
# [[రామసముద్రం (చిత్తూరు జిల్లా)|రామసముద్రం]]
# [[కురిజాల]]
# [[చొక్కండ్లపల్లె]]
# [[వూలపాడు]]
# [[మినికి]]
# [[అరికెల]]
# [[మలెనతం]]
# [[కుదురుచీమనపల్లె]]
# [[మూగవాడి]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
208k6v4k122s0k97icwev6u9tdri39v
వాల్మీకిపురం మండలం
0
271382
4989427
4045155
2026-10-27T02:48:35Z
యర్రా రామారావు
28161
4989427
wikitext
text/x-wiki
{{సమాచారపెట్టె ఆంధ్రప్రదేశ్ మండలం|||type=mandal|native_name=వాల్మీకిపురం|district=చిత్తూరు|latd=13.6500|latm=|lats=|latNS=N|longd=78.6333|longm=|longs=|longEW=E|mandal_map=|state_name=ఆంధ్ర ప్రదేశ్|mandal_hq=వాయల్పాడు|villages=17|area_total=|population_total=44725|population_male=22513|population_female=22212|population_density=|population_as_of=2001|area_magnitude=చ.కి.మీ=|literacy=66.67|literacy_male=78.40|literacy_female=54.80}}
'''వాల్మీకిపురం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[చిత్తూరు జిల్లా|చిత్తూరు జిల్లాకు]] చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web|title=Mandals in Chittoor district, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/subdistricts/mandals-chittoor-district-andhra-pradesh-554|access-date=2022-10-25|website=www.censusindia.co.in|archive-date=2022-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025142236/https://www.censusindia.co.in/subdistricts/mandals-chittoor-district-andhra-pradesh-554|url-status=dead}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండల కేంద్రం [[వాయల్పాడు]].ఈ మండలంలో 17 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.నిర్జన గ్రామాలు లేవు.<ref>{{Cite web|title=Villages and Towns in Valmikipuram Mandal of Chittoor, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/valmikipuram-mandal-chittoor-andhra-pradesh-5388|access-date=2022-10-25|website=www.censusindia.co.in|archive-date=2022-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025142513/https://www.censusindia.co.in/villagestowns/valmikipuram-mandal-chittoor-andhra-pradesh-5388|url-status=dead}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా - మొత్తం 44,725 - అందులో పురుషులు 22,513 - స్త్రీలు 22,212. అక్షరాస్యత మొత్తం 66.67% - పురుషులు అక్షరాస్యత 78.40% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 54.80%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[వెలగపల్లె (వాయల్పాడు)|వెలగపల్లె]]
# [[నగరిమడుగు]]
# [[బూడిదవీడు]]
# [[టీ.సాకిరేవుపల్లె]]
# [[తాటిగుంటపల్లె]]
# [[మంచూరు (వాయల్పాడు)|మంచూరు]]
# [[అయ్యవారిపల్లె (వాయల్పాడు)|అయ్యవారిపల్లె]]
# [[జర్రావారిపల్లె]]
# [[వాయల్పాడు]]
# [[విట్టలం]]
# [[కురపర్తి]]
# [[అరమడక]]
# [[చింతలవారిపల్లె]]
# [[మూగలమర్రి]]
# [[జమ్మల్లపల్లె]]
# [[చింతపర్తి]]
# [[గండబోయనపల్లె]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
hr321a8wuwnu77uhmw76axdfjlbxk71
సదుం మండలం
0
271460
4989429
4786498
2026-10-27T02:49:12Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989429
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''సదుం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అన్నమయ్య జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref><br />
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా గణాంకాలు ప్రకారం మండలంలోని జనాభా - మొత్తం 33,771 మంది కాగా - అందులో పురుషులు 16,984- స్త్రీలు 16,787 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 63.65% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 76.57% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 50.70%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[ఊటుపల్లె]]
# [[చింతమాకులపల్లె (సదుం)|చింతమాకులపల్లె]]
# [[పాలమంద]]
# [[కంభంవారిపల్లె (సదుం)|కంభంవారిపల్లె]]
# [[తాటిగుంటపాళెం]]
# [[సదుం]]
# [[అమ్మగారిపల్లె (సదుం)|అమ్మగారిపల్లె]]
# [[గొంగివారిపల్లె]]
# [[తిమ్మనాయనిపల్లె (సదుం)|తిమ్మనాయనిపల్లె]]
# [[నడిగడ్డ (సదుం)|నడిగడ్డ]]
# [[ఎర్రతివారిపల్లె]]
# [[బూరగమండ]]
# [[చెరుకువారిపల్లె]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
[[కలకట వారిపల్లె]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
pj0w36skgkf2cbecj9tienf3wvtd4lp
సోమల మండలం
0
271461
4989430
4786514
2026-10-27T02:49:24Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989430
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''సోమల మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అన్నమయ్య జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref><br />
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా - మొత్తం 42,987, - అందులో పురుషులు 21,578 మంది కాగా, - స్త్రీలు 21,409 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 62.53% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 74.36% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 50.73%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[మిట్టపల్లె (సోమల)|మిట్టపల్లె]]
# [[తమ్మినాయనిపల్లె]]
# [[కందూరు]]
# [[కామిరెడ్డివారిపల్లె]]
# [[వల్లిగట్ల]]
# [[నెల్లిమంద]]
# [[ఇరికిపెంట]]
# [[సోమల]]
# [[ఎస్.నడింపల్లె]]
# [[ఉప్పరపల్లె (సోమల)|ఉప్పరపల్లె]]
# [[నంజంపేట చండంబైలు]]
# [[ఆవులపల్లె]]
# [[పెద్ద ఉప్పర పల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
{{మొలక-గ్రామం}}
b1a04d9rw0o5lm8ufdx74w41hxvjjbr
కార్వేటినగరం మండలం
0
271464
4989699
4786088
2026-10-27T11:53:44Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989699
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''కార్వేటినగరం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[చిత్తూరు జిల్లా|చిత్తూరు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref><br />
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 44,735 -అందులో పురుషులు 22,370 - స్త్రీలు 22,365. అక్షరాస్యత రేటు మొత్తం 66.37% - పురుషులు అక్షరాస్యత రేటు 77.82% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత రేటు 55.00%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అన్నూరు]]
# [[అలతూరు (కార్వేటినగర్)|అలతూరు]]
# [[ఎర్రమరాజుపల్లె]]
# [[ఏదువారిపల్లె]]
# [[కత్తెరపల్లె]]
# [[కార్వేటినగరం]]
# [[కృష్ణసముద్రం]]
# [[కేతుమత్మహారాజపురం]]
# [[కేశవకుప్పం]]
# [[కేశవరాజపుర అగ్రహారం]]
# [[కొల్లగుంట]]
# [[కోటారవీడు]]
# [[గజంకి]]
# [[గోపిచెట్టిపల్లె]]
# [[తిరుమలకొండమాంబగారిపేట]]
# [[దామోదర మహారాజపురం]]
# [[నిస్సంకదుర్గం]]
# [[పొన్నగల్లు]]
# [[బత్తువారిపల్లె (కార్వేటినగర్)|బత్తువారిపల్లె]]
# [[మాకమాంబవిలాసం]]
# [[ముక్కరవారిపల్లె]]
# [[రాజకుమారవేంకట బహదూర్పేట్]]
# [[లక్ష్మిరాజుపేట]]
# [[విరాటపురం]]
# [[సురేంద్రనగరం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[కలికిరింద్లు]]
* [[డేరాకండ్రిగ]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{చిత్తూరు జిల్లా మండలాలు}}
4ceh05z7fkrv6qs20vpwfxz7rhe7twm
గుడిపల్లె మండలం
0
271513
4989703
4786135
2026-10-27T11:54:36Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989703
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''గుడిపల్లె మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[చిత్తూరు జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఇది కుప్పం నియోజకవర్గంలో ఉంది. ఈ మండలంలోని [[శెట్టిపల్లి-1 (గుడుపల్లి)|సెట్టిపల్లె]], గ్రామంలో చెవిటి, మూగ వారికి ప్రత్యేకమైన పాఠశాల [[విక్టరీ ఇండియా ఛారిటబుల్ టెంట్ ఆఫ్ రెస్క్యూ యాచ్]] వారి ఆధ్వర్యంలో నడపబడుచూ, నియోజకవర్గంలోని వికలాంగుల సంక్షేమంలో పాలుపంచుకుంటుంది.
==మండల జనాభా ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 38480.అందులో పురుషులు 19207 మందికాగా, స్త్రీలు 19273 మంది ఉన్నారు, గృహాలు 7325.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[బిసనతం]]
# [[అత్తినతం]]
# [[ఆవులతిమ్మనపల్లె]]
# [[పొగురుపల్లె]]
# [[లింగాపురం దిన్నె]]
# [[దాసిమానిపల్లె]]
# [[అంగనమలకొత్తూరు]]
# [[కుప్పిగానిపల్లె (గుడిపల్లె)|కుప్పిగానిపల్లె]]
# [[కోటచెంబగిరి]]
# [[ఒంటిపల్లె]]
# [[పెద్దగొల్లపల్లె]]
# [[చిన్నగొల్లపల్లె]]
# [[సిరిగిరిపల్లె]]
# [[గూడుపల్లె]]
# [[అగరం (గుడిపల్లె)|అగరం]]
# [[యమగానిపల్లె]]
# [[నలగాంపల్లె]]
# [[బెగ్గిలిపల్లె]]
# [[గోకర్లపల్లె]]
# [[శెట్టిపల్లి-1 (గుడుపల్లి)|శెట్టిపల్లి-1]]
# [[శెట్టిపల్లి-2 (గుడుపల్లి)|శెట్టిపల్లి-2]]
# [[కణామనపల్లె]]
# [[గుండ్లసగరం]]
# [[నక్కనపల్లె]]
# [[కోటపల్లె (గుడిపల్లె)|కోటపల్లె]]
# [[కాకినాయనిచిగుర్ల పల్లె]]
# [[అనగర్లపల్లె]]
# [[చీకటిపల్లె (గుడిపల్లె)|చీకటిపల్లె]]
# [[బిజిగానిపల్లె]]
# [[వెంగేపల్లె]]
# [[ఇరిసిగానిపల్లె]]
# [[మాలవానికొత్తూరు]]
# [[కోడిగానిపల్లె]]
# [[బూరుగులపల్లె]]
# [[సంగనపల్లె (గుడిపల్లె)|సంగనపల్లె]]
# [[బోయనపల్లె (గుడిపల్లె)|బోయనపల్లె]]
# [[చిన్నపర్తికుంట]]
# [[పెద్దపర్తికుంట]]
# [[తాళై అగ్రహారం]]
# [[కోటమాకనెపల్లె]]
# [[ఒన్నపనాయని కొత్తూరు]]
# [[అలుగుమనిపల్లె]]
# [[సొన్నరసానపల్లె]]
# [[సోదిగానిపల్లె]]
# [[తిమ్మనాయనిపల్లె (గుడిపల్లె)|తిమ్మనాయనిపల్లె]]
# [[దిన్నెపల్లె]]
# [[మల్దెపల్లె]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[కొడతనపల్లె]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{చిత్తూరు జిల్లా మండలాలు}}
0ed1h4vbjdr4qe0gkizikgo3d4cmnc5
ఉయ్యూరు మండలం
0
271865
4989581
4786049
2026-10-27T08:13:02Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989581
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఉయ్యూరు''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు, జనాభా ===
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[ఆకునూరు]]|| 826 || 3,243 || 1,637 || 1,606
|-
|2. || [[బొల్లపాడు (వుయ్యూరు)|బొల్లపాడు]]|| 538 || 1,818 || 920 || 898
|-
|3. || [[చిన ఓగిరాల]]|| 828 || 3,179 || 1,608 || 1,571
|-
|4. || [[జబర్లపూడి]]|| 56 || 192 || 95 || 97
|-
|5. || [[కడవకొల్లు]]|| 373 || 1,432 || 695 || 737
|-
|6. || [[కలవపాముల]]|| 993 || 3,663 || 1,794 || 1,869
|-
|7. || [[కాటూరు (వుయ్యూరు)|కాటూరు]]|| 1,907 || 7,221 || 3,578 || 3,643
|-
|8. || [[ముదునూరు (వుయ్యూరు)|ముదునూరు]]|| 1,164 || 4,125 || 2,070 || 2,055
|-
|9. || [[పెద ఓగిరాల]]|| 1,038 || 3,676 || 1,816 || 1,860
|-
|10. || [[శాయపురం]]|| 225 || 829 || 421 || 408
|-
|11. || [[వీరవల్లి మొఖసా|వీరవల్లి మొఖస]]|| 288 || 1,120 || 545 || 575
|-
|12. || [[ఉయ్యూరు]]|| 10,323 || 43,269 || 22,116 || 21,153
|}
====నిర్జన గ్రామాలు ====
# Ramachandrapuram (Q13007920)
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[గండిగుంట]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
m7rx85w7lm5vdibklt6m4oum3byk9fr
ఏ.కొండూరు మండలం
0
271866
4989445
4786054
2026-10-27T02:54:47Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989445
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఎ. కొండూరు మండలం,''' [[ఎన్టీఆర్ జిల్లా|ఎన్టీఆర్ జిల్లాకు]] చెందిన మండలం. <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>మండలంలో [[అట్లప్రగడ]] అతిచిన్న గ్రామంకాగా, [[చీమలపాడు (ఏ.కొండూరు)|చీమలపాడు]] గ్రామం పెద్ద గ్రామం.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అట్లప్రగడ]]
#[[చీమలపాడు (ఏ.కొండూరు)|చీమలపాడు]]
#[[గొల్లమందల]]
#[[కంబంపాడు (ఏ.కొండూరు మండలం)|కంబంపాడు]]
#[[కోడూరు (ఏ.కొండూరు)|కోడూరు]]
#[[ఏ.కొండూరు]]
#[[కుమ్మరకుంట్ల]]
#[[మాధవరం (తూర్పు)]]
#[[మాధవరం (పడమర)]]
#[[మారేపల్లి (ఏ.కొండూరు)|మారేపల్లి]]
#[[పోలిశెట్టిపాడు]]
#[[రేపూడి (ఏ.కొండూరు)|రేపూడి]]
#[[వల్లంపట్ల (ఏ.కొండూరు)|వల్లంపట్ల]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[కృష్ణారావుపాలెం (ఏ.కొండూరు)|కృష్ణారావుపాలెం]]
#[[గోపాలపురం (ఏ.కొండూరు)|గోపాలపురం]]
#[[రామచంద్రాపురము (ఏ.కొండూరు)|రామచంద్రాపురం]]
== మండల జనాభా==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషులు సంఖ్య!!స్త్రీలు సంఖ్య
|-
|1. || ఎ. కొండూరు|| 1,207 || 5,596 || 2,950 || 2,646
|-
|2. || అట్లప్రగడ || 243 || 1,003 || 507 || 496
|-
|3. || [[చీమలపాడు (ఏ.కొండూరు)|చీమలపాడు]]|| 2,348 || 10,136 || 5,118 || 5,018
|-
|4. || [[గొల్లమందల]]|| 729 || 3,186 || 1,585 || 1,601
|-
|5. || [[కంభంపాడు (ఏ.కొండూరు మండలం)|కంభంపాడు]]|| 1,222 || 5,331 || 2,812 || 2,519
|-
|6. || [[కోడూరు (ఏ.కొండూరు)|కోడూరు]]|| 724 || 3,065 || 1,568 || 1,497
|-
|7. || [[కుమ్మరకుంట్ల]] || 284 || 1,380 || 720 || 660
|-
|8. || [[మాధవరం (తూర్పు)]] || 312 || 1,153 || 579 || 574
|-
|9. || [[మాధవరం (పడమర)]] || 325 || 1,437 || 730 || 707
|-
|10. || [[మారేపల్లి (ఏ.కొండూరు)|మారేపల్లి]]|| 371 || 1,580 || 790 || 790
|-
|11. || [[పోలిశెట్టిపాడు]] || 887 || 3,876 || 1,962 || 1,914
|-
|12. || [[రేపూడి (ఏ.కొండూరు)|రేపూడి]]|| 1,104 || 4,704 || 2,367 || 2,337
|-
|13. || [[వల్లంపట్ల (ఏ.కొండూరు)|వల్లంపట్ల]]|| 600 || 2,483 || 1,281 || 1,202
|}
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఎన్టీఆర్ జిల్లా మండలాలు}}
q1t8mvmh4b1fktg4l2nwd8d8kluo58v
కంచికచర్ల మండలం
0
271867
4989446
4790508
2026-10-27T02:55:43Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989446
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కంచికచర్ల మండలం.''' ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం [[ఎన్టీఆర్ జిల్లా|ఎన్టీఆర్ జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[బతినపాడు]]
#[[చేవిటికల్లు]]
#[[గండెపల్లి (కంచికచెర్ల)|గండెపల్లి]]
#[[గని ఆతుకూరు]]
#[[గొట్టుముక్కల]]
#[[కంచికచర్ల]]
#[[కేసర]]
#[[కునికినపాడు]]
#[[మొగులూరు]]
#[[మున్నలూరు]]
#[[పరిటాల]]
#[[పెండ్యాల (కంచికచెర్ల)|పెండ్యాల]]
#[[పెరకలపాడు]]
#[[సేరి అమరవరం]]
#[[వేములపల్లి (కంచికచెర్ల)|వేములపల్లి]]
== గ్రామాల జనాభా ==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామాలవారీగా జనాభా పట్టిక:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || బతినపాడు || 187 || 788 || 401 || 387
|-
|2. || చేవిటికల్లు || 610 || 2,530 || 1,301 || 1,229
|-
|3. || గండెపల్లి || 877 || 3,498 || 1,755 || 1,743
|-
|4. || గనియతుకూరు || 1,066 || 4,522 || 2,302 || 2,220
|-
|5. || గొట్టుముక్కల || 1,057 || 4,237 || 2,107 || 2,130
|-
|6. || కంచికచర్ల || 4,800 || 20,112 || 10,121 || 9,991
|-
|7. || కీసర || 751 || 3,212 || 1,624 || 1,588
|-
|8. || కునికినపాడు || 272 || 996 || 496 || 500
|-
|9. || మొగులూరు || 1,457 || 5,766 || 2,925 || 2,841
|-
|10. || మున్నలూరు || 336 || 1,101 || 517 || 584
|-
|11. || పరిటాల || 2,253 || 9,459 || 4,692 || 4,767
|-
|12. || పెండ్యాల || 1,414 || 6,590 || 3,333 || 3,257
|-
|13. || పెరకలపాడు || 374 || 1,398 || 683 || 715
|-
|14. || సేరి అమరవరం || 262 || 1,081 || 537 || 544
|-
|15. || వేములపల్లి || 518 || 2,372 || 1,196 || 1,176
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఎన్టీఆర్ జిల్లా మండలాలు}}
rtizuibo2dd1qlkna43gi8duev33a6u
కలిదిండి మండలం
0
271868
4989465
4790510
2026-10-27T05:03:45Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989465
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కలిదిండిమండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[ఏలూరు జిల్లా|ఏలూరు]] జిల్లాకు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[కాళ్ళపాలెం]]
# [[కొండూరు (కలిదిండి మండలం)|కొండూరు]]
# [[తాడినాడ]]
# [[పోతుమర్రు (కలిదిండి)|పోతుమర్రు]]
# [[వెంకటాపురం (కలిదిండి)|వెంకటాపురం]]
# [[సానారుద్రవరం]]
# [[కోరుకొల్లు (కలిదిండి మండలం)|కోరుకొల్లు]]
# [[కొచ్చర్ల (కలిదిండి)|కొచ్చర్ల]]
# [[ఆవకూరు]]
# [[కలిదిండి]]
# [[అమరావతి (కలిదిండి)|అమరావతి]]
# [[కొండంగి]]
# [[మట్టగుంట]]
# [[పెదలంక (కలిదిండి)|పెదలంక]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[గురవాయిపాలెం]]
# [[గొల్లగూడెం (కలిదిండి)|గొల్లగూడెం]]
# [[భాస్కరరావుపెట]]
# [[బొబ్బులిగూడెం]]
# [[భోగేశ్వరం(కలిదిండి)|భోగేశ్వరం]]
# అప్పారావుపేట
# [[ఆరుతెగలపాడు]]
# [[మూలలంక]]
# [[పడమటిపాల (కలిదిండి)|పడమటిపాల]]
# [[లోడిదలంక]]
# [[యడవల్లి (కలిదిండి)|యడవల్లి]]
# [[సంతోషపురం (కలిదిండి)|సంతోషపురం]]
# కొత్తూరు
# పుట్లపూడి
==మండలం లోని గ్రామాల జనాభా==
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[అమరావతి (కలిదిండి)|అమరావతి]] || 345 || 1,240 || 597 || 643
|-
|2. || [[ఆవకూరు]] || 338 || 1,242 || 620 || 622
|-
|3. || [[కలిదిండి]]|| 4,617 || 18,637 || 9,394 || 9,243
|-
|4. || [[కాళ్ళపాలెం]] || 899 || 3,571 || 1,821 || 1,750
|-
|5. || [[కొండంగి]] || 1,256 || 5,215 || 2,654 || 2,561
|-
|6. || [[కొండూరు (కలిదిండి మండలం)|కొండూరు]] || 452 || 1,864 || 940 || 924
|-
|7. || [[కోరుకొల్లు (కలిదిండి మండలం)|కోరుకొల్లు]] || 2,125 || 8,543 || 4,291 || 4,252
|-
|8. || [[కొచ్చర్ల (కలిదిండి)|కొచ్చర్ల]]|| 309 || 1,323 || 661 || 662
|-
|9. || [[మట్టగుంట]] || 465 || 1,893 || 967 || 926
|-
|10. || [[పెదలంక (కలిదిండి)|పెదలంక]] || 3,236 || 12,961 || 6,617 || 6,344
|-
|11. || [[పోతుమర్రు (కలిదిండి)|పోతుమర్రు]] || 998 || 4,041 || 2,028 || 2,013
|-
|12. || [[సానారుద్రవరం]] || 985 || 4,260 || 2,183 || 2,077
|-
|13. || [[తాడినాడ]] || 1,577 || 6,476 || 3,274 || 3,202
|-
|14. || [[వెంకటాపురం (కలిదిండి)|వెంకటాపురం]] || 451 || 1,737 || 876 || 861
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
fi7z7u2qv09eljj1h4chm3czxf5zvwr
కృత్తివెన్ను మండలం
0
271869
4989583
4790519
2026-10-27T08:13:26Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989583
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కృత్తివెన్ను మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[చందాల]]
#[[చెరుకుమిల్లి (కృత్తివెన్ను)|చెరుకుమిల్లి]]
#[[చినగొల్లపాలెం]]
#[[చినపాండ్రాక]]
#[[ఎండపల్లి (కృత్తివెన్ను మండలం)|ఎండపల్లి]]
#[[గరిసేపూడి]]
#[[ఇంటేరు]]
#[[కొమల్లపూడి]]
#[[కృత్తివెన్ను]]
#[[లక్ష్మీపురం (కృతివెన్ను)|లక్ష్మీపురం]]
#[[మాట్లం]]
#[[మునిపేడ]]
#[[నీలిపూడి]]
#[[నిడమర్రు (కృతివెన్ను)|నిడమర్రు]]
#[[తాడివెన్ను]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[పోడు]]
* [[సంగమూడి]]
* [[గొల్లపాలెం (కృత్తివెన్ను)|గొల్లపాలెం]]
==జనాభా==
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[చందాల]] || 310 || 1,324 || 693 || 631
|-
|2. || [[చెరుకుమిల్లి (కృత్తివెన్ను)|చెరుకుమిల్లి]] || 341 || 1,431 || 721 || 710
|-
|3. || [[చినపాండ్రాక]] || 1,519 || 6,309 || 3,141 || 3,168
|-
|4. || [[చినగొల్లపాలెం]] || 2,452 || 9,650 || 4,898 || 4,752
|-
|5. || [[ఎండపల్లి (కృత్తివెన్ను మండలం)|ఎండపల్లి]] || 308 || 1,241 || 620 || 621
|-
|6. || [[గరిసేపూడి]] || 244 || 1,067 || 552 || 515
|-
|7. || [[ఇంటేరు]] || 279 || 1,243 || 641 || 602
|-
|8. || [[కొమల్లపూడి]] || 545 || 2,186 || 1,091 || 1,095
|-
|9. || [[కృత్తివెన్ను]]|| 1,994 || 7,980 || 4,007 || 3,973
|-
|10. || [[లక్ష్మీపురం (కృతివెన్ను)|లక్ష్మీపురం]] || 1,339 || 5,688 || 2,899 || 2,789
|-
|11. || [[మాట్లం]] || 899 || 3,862 || 1,941 || 1,921
|-
|12. || [[మునిపేడ]] || 405 || 1,564 || 779 || 785
|-
|13. || [[నీలిపూడి]] || 510 || 2,189 || 1,082 || 1,107
|-
|14. || [[నిడమర్రు (కృతివెన్ను)|నిడమర్రు]] || 1,463 || 6,239 || 3,137 || 3,102
|-
|15. || [[తాడివెన్ను]] || 152 || 659 || 320 || 339
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
4s73bjjiawhia1c8q02flqht216d4be
కైకలూరు మండలం
0
271870
4989468
4790521
2026-10-27T05:04:58Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989468
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కైకలూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[ఏలూరు జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండలం లోని గ్రామాలు==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
# [[ఆచవరం]]
# [[ఆటపాక]]
# [[ఆలపాడు (కైకలూరు)|ఆలపాడు]]
# [[కైకలూరు]]
# [[కొట్టాడ]]
# [[కొల్లేటికోట]]
# [[గోనెపాడు]]
# [[గోపవరం (కైకలూరు)|గోపవరం]]
# [[తామరకొల్లు]]
# [[దొడ్డిపట్ల (కైకలూరు)|దొడ్డిపట్ల]]
# [[పల్లెవాడ]]
# [[పెంచికలమర్రు]]
# [[భుజబలపట్నం]]
# [[రాచపట్నం]]
# [[రామవరం (కైకలూరు)|రామవరం]]
# [[వదర్లపాడు]]
# [[వరాహపట్నం]]
# [[వింజరం (కైకలూరు)|వింజరం]]
# [[వేమవరప్పాడు]]
# [[శ్యామలాంబపురం (కైకలూరు)|శ్యామలాంబపురం]]
# [[సింగాపురం]]
# [[సీతనపల్లి]]
# [[సోమేశ్వరం (కైకలూరు)|సోమేశ్వరం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[చటాకాయ్]]
==మండలం లోని గ్రామాల జనాభా==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[ఆచవరం]] || 556 || 2,378 || 1,205 || 1,173
|-
|2. || [[ఆలపాడు (కైకలూరు)|ఆలపాడు]] || 471 || 1,893 || 960 || 933
|-
|3. || [[ఆటపాక]] || 1,144 || 4,883 || 2,453 || 2,430
|-
|4. || [[భుజబలపట్నం]] || 1,548 || 6,090 || 3,044 || 3,046
|-
|5. || [[దొడ్డిపట్ల (కైకలూరు)|దొడ్డిపట్ల]] || 398 || 1,504 || 764 || 740
|-
|6. || [[గోనెపాడు]] || 269 || 998 || 498 || 500
|-
|7. || [[గోపవరం (కైకలూరు)|గోపవరం]] || 535 || 2,001 || 1,009 || 992
|-
|8. || [[కైకలూరు]] || 4,877 || 20,753 || 10,459 || 10,294
|-
|9. || [[కొల్లేటికోట]] || 2,001 || 7,621 || 3,798 || 3,823
|-
|10. || [[కొట్టాడ]] || 771 || 3,109 || 1,576 || 1,533
|-
|11. || [[పల్లెవాడ]] || 726 || 2,955 || 1,499 || 1,456
|-
|12. || [[పెంచికలమర్రు]] || 466 || 1,811 || 905 || 906
|-
|13. || [[రాచపట్నం]] || 583 || 2,320 || 1,184 || 1,136
|-
|14. || [[రామవరం (కైకలూరు)|రామవరం]] || 340 || 1,471 || 728 || 743
|-
|15. || [[సీతనపల్లి]] || 426 || 1,577 || 815 || 762
|-
|16. || [[సింగాపురం]] || 26 || 96 || 43 || 53
|-
|17. || [[సోమేశ్వరం (కైకలూరు)|సోమేశ్వరం]] || 249 || 1,059 || 528 || 531
|-
|18. || [[శ్యామలాంబపురం (కైకలూరు)|శ్యామలాంబపురం]] || 164 || 696 || 360 || 336
|-
|19. || [[తామరకొల్లు]] || 703 || 2,945 || 1,477 || 1,468
|-
|20. || [[వదర్లపాడు]] || 416 || 1,749 || 885 || 864
|-
|21. || [[వరాహపట్నం]] || 698 || 2,790 || 1,382 || 1,408
|-
|22. || [[వేమవరప్పాడు]] || 646 || 2,726 || 1,359 || 1,367
|-
|23. || [[వింజరం (కైకలూరు)|వింజరం]] || 423 || 1,700 || 873 || 827
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
ktinlg3o9oxvgdcb5r4tq909n3dhdw0
కోడూరు మండలం (కృష్ణా)
0
271871
4989584
4786112
2026-10-27T08:13:41Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989584
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కోడూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[కోడూరు (కృష్ణా)|కోడూరు]]
#[[లింగారెడ్డిపాలెం]]
#[[మాచవరం (కొడూరు)|మాచవరం]]
#[[మందపాకల]]
#[[పిట్టల్లంక]]
#[[రామకృష్ణాపురం (కోడూరు)|రామకృష్ణాపురం]]
#[[సాలెంపాలెం]]
#[[ఉల్లిపాలెం]]
#[[విశ్వనాథపల్లి (కోడూరు)|విశ్వనాథపల్లి]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[నారే పాలెం]]
#[[హంసలదీవి]]
#[[పాలకాయతిప్ప]]
#గొల్లపాలెం
#[[వేటపాలెం (కోడూరు, కృష్ణా)|వేటపాలెం]]
#[[నరసింహాపురం కోడూరు, కృష్ణా|నరసింహాపురం]]
#[[హరిపురం (దివిసీమ)|హరిపురం]]
#[[పరుచూరివారిపాలెం]]
#[[వేణుగోపాలపురం (కోడూరు, కృష్ణా)|వేణుగోపాలపురం]]
#[[నాలి]]
#[[ఊటగుండం]]
#[[స్వతంత్రపురం]]
#[[యర్రారెడ్డివారిపాలెం]]
#[[జయపురం (కోడూరు, కృష్ణా)|జయపురం]]
#[[ఇస్మాయిల్ బేగ్ పేట]]
#[[పాదాలవారిపాలెం]]
#[[పోటుమీద]]
#[[జరుగువానిపాలెం]]
#[[దింటిమెరక]]
#[[కొత్తపాలెం (కోడూరు)|కొత్తపాలెం]]
==జనాభా వివరాలు==
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[కోడూరు, కృష్ణా|కోడూరు]] || 4,145 || 16,097 || 8,141 || 7,956
|-
|2. || [[లింగారెడ్డిపాలెం]] || 1,518 || 5,938 || 2,974 || 2,964
|-
|3. || [[మాచవరం (కొడూరు)|మాచవరం]] || 397 || 1,614 || 825 || 789
|-
|4. || [[మందపాకల]] || 1,398 || 5,277 || 2,696 || 2,581
|-
|5. || [[పిట్టల్లంక]] || 784 || 3,111 || 1,571 || 1,540
|-
|6. || [[రామకృష్ణాపురం (కోడూరు)|రామకృష్ణాపురం]] || 691 || 2,690 || 1,388 || 1,302
|-
|7. || [[సాలెంపాలెం]] || 815 || 3,128 || 1,570 || 1,558
|-
|8. || [[ఉల్లిపాలెం]] || 1,448 || 5,332 || 2,684 || 2,648
|-
|9. || [[విశ్వనాథపల్లి (కోడూరు)|విశ్వనాథపల్లి]] || 1,685 || 6,384 || 3,207 || 3,177
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
g7oxp0o455e2wm5cgiyny8skjjx0o3x
గంపలగూడెం మండలం
0
271872
4989447
4786125
2026-10-27T02:56:00Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989447
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''గంపలగూడెం మండలం,''' [[ఎన్టీఆర్ జిల్లా|ఎన్టీఆర్ జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అనుమొల్లంక]]
#[[అర్లపాడు (గంపలగూడెం)|అర్లపాడు]]
#[[చెన్నవరం (గంపలగూడెం)|చెన్నవరం]]
#[[దుందిరాలపాడు]]
#[[గంపలగూడెం]]
#[[గొసవీడు (గంపలగూడెం మండలం)|గొసవీడు]]
#[[గొల్లపూడి (గంపలగూడెం)|గొల్లపూడి]]
#[[కనుమూరు (గంపలగూడెం)|కనుమూరు]]
#[[కొణిజెర్ల (కృష్ణా జిల్లా)|కొణిజెర్ల]]
#[[కొత్తపల్లి (గంపలగూడెం మండలం)|కొత్తపల్లి]]
#[[లింగాల (గంపలగూడెం)|లింగాల]]
#[[మేడూరు]]
#[[నారికంపాడు]]
#[[నెమలి (గంపలగూడెం)|నెమలి]]
#[[పెద కొమెర]]
#[[పెనుగొలను]]
#[[రాజవరం (గంపలగూడెం)|రాజవరం]]
#[[తునికిపాడు]]
#[[ఉమ్మడిదేవరపల్లి]]
#[[ఊటుకూరు (గంపలగూడెం మండలం)|ఊటుకూరు]]
#[[వినగడప]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[అమ్మిరెడ్డిగూడెం]]
*[[సొబ్బాల]]
*[[గాదెవారిగూడెం]]
*[[సత్యాలపాడు]]
*[[చింతలనర్వ]]
*[[మల్లెంపాడు]]
*[[మేదుకూరు]]
==గ్రామాల జనాభా వివరాలు==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[అనుమోల్లంక|అనుమొల్లంక]]|| 532 || 2,075 || 1,058 || 1,017
|-
|2. || అర్లపాడు || 714 || 2,839 || 1,426 || 1,413
|-
|3. || చెన్నవరం || 154 || 588 || 306 || 282
|-
|4. || దుందిరాలపాడు || 690 || 2,970 || 1,521 || 1,449
|-
|5. || గంపలగూడెం || 1,868 || 8,025 || 4,149 || 3,876
|-
|6. || గొసవీడు || 637 || 2,742 || 1,414 || 1,328
|-
|7. || గొల్లపూడి || 496 || 2,139 || 1,101 || 1,038
|-
|8. || కనుమూరు || 833 || 3,353 || 1,740 || 1,613
|-
|9. || కొణిజెర్ల || 954 || 3,843 || 1,935 || 1,908
|-
|10. || కొత్తపల్లి || 1,052 || 4,364 || 2,322 || 2,042
|-
|11. || లింగాల || 624 || 2,810 || 1,466 || 1,344
|-
|12. || మేడూరు || 1,155 || 4,856 || 2,469 || 2,387
|-
|13. || నారికంపాడు || 56 || 248 || 128 || 120
|-
|14. || నెమలి || 656 || 2,926 || 1,565 || 1,361
|-
|15. || పెద కొమెర || 560 || 2,403 || 1,245 || 1,158
|-
|16. || పెనుగొలను || 1,584 || 6,665 || 3,401 || 3,264
|-
|17. || రాజవరం || 199 || 955 || 488 || 467
|-
|18. || తునికిపాడు || 762 || 3,199 || 1,619 || 1,580
|-
|19. || ఉమ్మడిదేవరపల్లి || 205 || 860 || 439 || 421
|-
|20. || ఊటుకూరు || 1,718 || 7,286 || 3,721 || 3,565
|-
|21. || వినగడప || 737 || 2,962 || 1,516 || 1,446
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఎన్టీఆర్ జిల్లా మండలాలు}}
dgk5q56yyga3vmcpqbg9ny4o9non8uw
గన్నవరం మండలం (కృష్ణా జిల్లా)
0
271873
4989585
4790535
2026-10-27T08:14:50Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989585
wikitext
text/x-wiki
{{అయోమయం|గన్నవరం}}
'''గన్నవరం మండలం,''' [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
{{Infobox India AP Mandal}}
==మండల జనాభా ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 80,404 ఉండగా, అందులో పురుషులు 40,520, స్త్రీలు 39,884మంది ఉన్నారు.మండల అక్షరాస్యత మొత్తం 67.60%. పురుషులు అక్షరాస్యత 73.24% కాగా, స్త్రీలు అక్షరాస్యత 61.90% ఉంది
==మండలం లోని గ్రామాలు, జనాభా==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Population_Finder.aspx |title=2011 జనాభా లెక్కల అధికారిక జాలగూడు |website= |access-date=2019-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005084213/http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Population_Finder.aspx |archive-date=2013-10-05 |url-status=dead }}</ref>
{| class="wikitable"
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[అజ్జంపూడి]] || 288 || 1,127 || 571 || 556
|-
|2. || [[అల్లాపురం]] || 484 || 2,015 || 991 || 1,024
|-
|3. || [[బహుబలేంద్రునిగూడెం]] || 468 || 1,839 || 911 || 928
|-
|4. || [[బల్లిపర్రు (గన్నవరం)|బల్లిపర్రు]] || 180 || 702 || 362 || 340
|-
|5. || [[బుద్దవరం]] || 2,200 || 8,763 || 4,520 || 4,243
|-
|6. || [[బూతుమిల్లిపాడు]] || 56 || 193 || 90 || 103
|-
|7. || [[చిక్కవరం]] || 452 || 1,671 || 856 || 815
|-
|8. || [[చిన్నఅవుటపల్లి]] || 437 || 1,554 || 795 || 759
|-
|9. || [[గన్నవరం (కృష్ణా జిల్లా)|గన్నవరం]] || 4,611 || 20,442 || 10,234 || 10,208
|-
|10. || [[గొల్లనపల్లి]] || 676 || 2,753 || 1,339 || 1,414
|-
|11. || [[గోపవరపుగూడెం]] || 412 || 1,522 || 787 || 735
|-
|12. || [[జక్కులనెక్కాలం]] || 244 || 798 || 393 || 405
|-
|13. || [[కేసరపల్లి]] || 2,167 || 8,675 || 4,404 || 4,271
|-
|14. || [[కొండపవుల్లూరు]] || 693 || 2,541 || 1,295 || 1,246
|-
|15. || [[మెట్లపల్లి]] || 134 || 554 || 282 || 272
|-
|16. || [[పురుషోత్తపట్నం (గన్నవరం)|పురుషోత్తపట్నం]] || 574 || 2,094 || 1,040 || 1,054
|-
|17. || [[రామచంద్రాపురం (గన్నవరం మండలం)|రామచంద్రాపురం]] || 148 || 668 || 340 || 328
|-
|18. || [[సవరిగూడెం|సవారిగూడెం]] || 279 || 1,146 || 579 || 567
|-
|19. || [[సూరంపల్లి (గన్నవరం)|సూరంపల్లి]] || 1,810 || 7,285 || 3,708 || 3,577
|-
|20. || [[తెంపల్లి]] || 580 || 2,275 || 1,176 || 1,099
|-
|21. || [[వెదురుపావులూరు]] || 1,817 || 7,518 || 3,704 || 3,814
|-
|22. || [[వీరపనేనిగూడెం]] || 1,142 || 4,261 || 2,139 || 2,122
|-
|23. || [[వెంకటనరసింహాపురం (గన్నవరం)|వెంకటనరసింహాపురం]]|| 382 || 1,404 || 684 || 720
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
fh7y82kmo26hcew4zhmx606fjt07o3g
గుడ్లవల్లేరు మండలం
0
271875
4989587
4790538
2026-10-27T08:15:33Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989587
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''గుడ్లవల్లేరు''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండల గణాంకాలు==
2001 జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 55,592 కాగా, అందులో పురుషులు 28,059 మంది ఉండగా, స్త్రీలు 27,533 మంది ఉన్నారు.అక్షరాస్యత మొత్తం 70.08% ఉంది. పురుషులు అక్షరాస్యత 76.12%, స్త్రీలు అక్షరాస్యత 63.94%
==మండలం లోని గ్రామాలు==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
#[[అంగలూరు (గుడ్లవల్లేరు మండలం)|అంగలూరు]]
#[[ఉలవలపూడి]]
#[[చంద్రాల]]
#[[చిత్రం (గుడ్లవల్లేరు మండలం గ్రామం)|చిత్రం]]
#[[చినగొన్నూరు]]
#[[డోకిపర్రు (కృష్ణా జిల్లా)|డోకిపర్రు]]
#[[గద్దేపూడి]]
#[[గుడ్లవల్లేరు]]
#[[కూరాడ (గుడ్లవల్లేరు)|కూరాడ]]
#[[కౌతవరం]]
#[[మామిడికోళ్ళ]]
#[[నాగవరం (గుడ్లవల్లేరు)|నాగవరం]]
#[[పురిటిపాడు]]
#[[పెంజేంద్ర]]
#[[పెసరమిల్లి]]
#[[శేరికలవపూడి]]
#[[సేరిదగ్గుమిల్లి]]
#[[వడ్లమన్నాడు]]
#[[విన్నకోట]]
#[[వెణుతురుమిల్లి]]
#[[వేమవరం (గుడ్లవల్లేరు మండలం)|వేమవరం]]
#[[వేమవరప్పాలెం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[నూజెళ్ళ]]
* [[పసుభొట్లపాలెం]]
* [[రెడ్డిపాలెం (గుడ్లవల్లేరు)|రెడ్డిపాలెం]]
* [[సింగలూరు]]
* [[కట్టవాని చెరువు]]
* [[కూచికాయలపూడి]]
* [[కొండిపాలెం]]
* [[పోలిమెట్ల]]
== మండలం లోని గ్రామాల జనాభా ==
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:<ref>{{Cite web|title=2011 జనాభా లెక్కల అధికారిక జాలగూడు|url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Population_Finder.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005084213/http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Population_Finder.aspx|archive-date=2013-10-05|access-date=2013-05-05|website=}}</ref>
{| class="wikitable"
!క్రమ సంఖ్య
!ఊరి పేరు
!గడపల సంఖ్య
!మొత్తం జనాభా
!పురుషుల సంఖ్య
!స్త్రీలు
|-
|1.
|[[అంగలూరు (గుడ్లవల్లేరు మండలం)|అంగలూరు]]
|1,159
|4,542
|2,233
|2,309
|-
|2.
|[[చంద్రాల]]
|463
|1,640
|813
|827
|-
|3.
|[[చినగొన్నూరు]]
|194
|667
|354
|313
|-
|4.
|[[చిత్రం (గుడ్లవల్లేరు మండలం గ్రామం)|చిత్రం]]
|135
|600
|300
|300
|-
|5.
|[[డోకిపర్రు (కృష్ణా జిల్లా)|డోకిపర్రు]]
|1,625
|6,243
|3,153
|3,090
|-
|6.
|[[గద్దేపూడి]]
|152
|506
|262
|244
|-
|7.
|[[గుడ్లవల్లేరు]]
|2,761
|10,902
|5,692
|5,210
|-
|8.
|[[కౌత్రం]]
|2,120
|7,927
|4,002
|3,925
|-
|9.
|[[కూరాడ]]
|755
|2,979
|1,463
|1,516
|-
|10.
|[[మామిడికోళ్ళ]]
|180
|597
|320
|277
|-
|11.
|[[నాగవరం (గుడ్లవల్లేరు)|నాగవరం]]
|62
|214
|108
|106
|-
|12.
|[[పెంజెండ్ర]]
|524
|1,900
|932
|968
|-
|13.
|[[పెసరమిల్లి]]
|111
|468
|242
|226
|-
|14.
|[[పురిటిపాడు]]
|298
|1,181
|580
|601
|-
|15.
|[[సేరికలవపూడి]]
|576
|2,158
|1,069
|1,089
|-
|16.
|[[సేరిదగ్గుమిల్లి]]
|418
|1,662
|846
|816
|-
|17.
|[[ఉలవలపూడి]]
|166
|646
|321
|325
|-
|18.
|[[వడ్లమన్నాడు]]
|1,213
|4,670
|2,349
|2,321
|-
|19.
|[[వేమవరం (గుడ్లవల్లేరు మండలం)|వేమవరం]]
|178
|687
|345
|342
|-
|20.
|[[వేమవరప్పాలెం]]
|130
|510
|245
|265
|-
|21.
|[[వెణుతురుమిల్లి]]
|310
|1,151
|570
|581
|-
|22.
|[[విన్నకోట]]
|895
|3,742
|1,860
|1,882
|}
==మండలానికి చెందిన వ్యక్తులు==
* [[బొప్పన సత్యనారాయణరావు]]
== మూలాలు==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
nef2gpui34j29qpnwvc2fqab4mnjpkk
గూడూరు మండలం (కృష్ణా)
0
271876
4989588
4790539
2026-10-27T08:16:19Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989588
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''గూడూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండలం లోని జనాభా==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా మొత్తం 53,250 మందికాగా వారిలో పురుషులు 26,583 మంది ఉండగా, స్త్రీలు 26,667 మంది ఉన్నారు.మండల అక్షరాస్యత మొత్తం 67.20% . పురుషులు అక్షరాస్యత 73.67%, స్త్రీలు అక్షరాస్యత 60.72%.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[ఆకులమన్నాడు]]
#[[ఆకుమర్రు]]
#[[చిట్టిగూడూరు]]
#[[గండ్రం]]
#[[గూడూరు (కృష్ణా)|గూడూరు]]
#[[గిర్జెపల్లి]]
#[[ఐదుగుళ్ళపల్లి]]
#[[జక్కంచెర్ల]]
#[[కలపటం]]
#[[కంచకోడూరు]]
#[[కంకతావ]]
#[[కప్పలదొడ్డి]]
#[[కోకనారాయణపాలెం]]
#[[లెల్లగరువు]]
#[[మద్దిపట్ల]]
#[[మల్లవోలు (గూడూరు మండలం)|మల్లవోలు]]
#[[ముక్కొల్లు (గూడూరు)|ముక్కొల్లు]]
#[[నారికేడలపాలెం]]
#[[పినగూడూరులంక]]
#[[పోలవరం (గూడూరు)|పోలవరం]]
#[[రామన్నపేట (గూడూరు)|రామన్నపేట]]
#[[రామానుజ వార్తలపల్లి]]
#[[రామరాజుపాలెం (గూడూరు)|రామరాజుపాలెం]]
#[[రాయవరం (గూడూరు)|రాయవరం]]
#[[తరకటూరు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[ఘంటలంపాలెం]]
* [[కుమ్మరిపాలెం (గూడూరు)|కుమ్మరిపాలెం]]
* [[పోసినవారిపాలెం]]
* [[ఆర్.ఎన్.అగ్రహారం]]
* [[తుమ్మలపాలెం (గూడూరు)|తుమ్మలపాలెం]]
==జనాభా==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[ఆకులమన్నాడు]] || 1,459 || 5,579 || 2,778 || 2,801
|-
|2. || [[ఆకుమర్రు]] || 195 || 722 || 342 || 380
|-
|3. || [[చిట్టిగూడూరు]] || 335 || 1,232 || 636 || 596
|-
|4. || [[గండ్రం]] || 144 || 562 || 284 || 278
|-
|5. || గూడూరు || 1,850 || 7,439 || 3,662 || 3,777
|-
|6. || [[గిర్జెపల్లి]] || 135 || 530 || 269 || 261
|-
|7. || [[ఐదుగుళ్ళపల్లి]] || 367 || 1,401 || 689 || 712
|-
|8. || [[జక్కంచెర్ల]] || 162 || 637 || 335 || 302
|-
|9. || [[కలపటం]] || 127 || 520 || 268 || 252
|-
|10. || [[కంచకోడూరు]] || 324 || 1,225 || 622 || 603
|-
|11. || [[కంకతావ]] || 644 || 2,513 || 1,289 || 1,224
|-
|12. || [[కప్పలదొడ్డి]] || 850 || 3,372 || 1,637 || 1,735
|-
|13. || [[కోకనారాయణపాలెం]] || 367 || 1,452 || 732 || 720
|-
|14. || [[లెల్లగరువు]] || 219 || 890 || 450 || 440
|-
|15. || [[మద్దిపట్ల]] || 167 || 681 || 348 || 333
|-
|16. || [[మల్లవోలు (గూడూరు మండలం)|మల్లవోలు]] || 1,833 || 7,279 || 3,625 || 3,654
|-
|17. || [[ముక్కొల్లు (గూడూరు)|ముక్కొల్లు]] || 573 || 2,262 || 1,123 || 1,139
|-
|18. || [[నారికేడలపాలెం]]|| 185 || 720 || 355 || 365
|-
|19. || [[పినగూడూరులంక]] || 112 || 524 || 256 || 268
|-
|20. || [[పోలవరం (గూడూరు)|పోలవరం]] || 967 || 3,613 || 1,815 || 1,798
|-
|21. || [[రామన్నపేట (గూడూరు)|రామన్నపేట]] || 242 || 831 || 428 || 403
|-
|22. || [[రామానుజ వార్తలపల్లి]] || 232 || 840 || 412 || 428
|-
|23. || [[రామరాజుపాలెం (గూడూరు)|రామరాజుపాలెం]] || 415 || 1,535 || 762 || 773
|-
|24. || [[రాయవరం]] || 783 || 2,937 || 1,487 || 1,450
|-
|25. || [[తరకటూరు]] || 1,010 || 3,954 || 1,979 || 1,975
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
d37qppgohun466wum5ajglcl7kmyaax
ఘంటసాల మండలం
0
271877
4989589
4936706
2026-10-27T08:16:31Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989589
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఘంటసాల మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web|title=Villages & Towns in Ghantasala Mandal of Krishna, Andhra Pradesh|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/5033-ghantasala-krishna-andhra-pradesh.html|access-date=2022-05-12|website=www.census2011.co.in}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఈ మండలంలో 21 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.అందులో ఒకటి నిర్జన గ్రామం.<ref>{{Cite web|title=Villages and Towns in Ghantasala Mandal of Krishna, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/ghantasala-mandal-krishna-andhra-pradesh-5033|access-date=2022-05-12|website=www.censusindia.co.in|language=en-US}}{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==మండల జనాభా==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా మొత్తం 43,869.వారిలో పురుషులు 21,761 కాగా, స్త్రీలు 22,108మంది ఉన్నారు.మండల అక్షరాస్యత మొత్తం 69.79%. పురుషులు అక్షరాస్యత 74.00%, స్త్రీలు అక్షరాస్యత 65.68%
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[ఎండకుదురు]]
#[[బిరుదుగడ్డ]]
#[[బొల్లపాడు (ఘంటసాల)|బొల్లపాడు]]
#[[చిలకలపూడి (ఘంటసాల)|చిలకలపూడి]]
#[[చినకళ్ళేపల్లి]]
#[[చిట్టూర్పు]]
#[[చిట్టూరు]]
#[[దాలిపర్రు]]
#[[దేవరకోట]]
#[[ఘంటసాల (కృష్ణా జిల్లా)|ఘంటసాల]]
#[[కొడాలి]]
#[[కొత్తపల్లి (ఘంటసాల)|కొత్తపల్లి]]
#[[లంకపల్లి (ఘంటసాల)|లంకపల్లి]]
#[[మల్లంపల్లి (ఘంటసాల)|మల్లంపల్లి]]
#[[పుషాదం]]
#[[శ్రీకాకుళం (ఘంటసాల)|శ్రీకాకుళం]]
#[[తాడేపల్లి (ఘంటసాల)|తాడేపల్లి]]
#[[తెలుగురావుపాలెం]]
#[[వి.రుద్రవరం]]
#[[వేములపల్లి (ఘంటసాల)|వేములపల్లి]]
====నిర్జన గ్రామాలు ====
# Elikala Kuduru (Q12416688)
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[ఘంటసాలపాలెం]]
#[[పాపవినాశనం (ఘంటసాల మండలం)|పాపవినాశనం]]
#[[గోగినేనివారిపాలెం (ఘంటసాల)|గోగినేనివారిపాలెం]]
#[[సూరపనేనివారిపాలెం]]
#[[శీలంవారి పాలెం]]
==జనాభా==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[బిరుదుగడ్డ]] || 31 || 100 || 51 || 49
|-
|2. || [[బొల్లపాడు (ఘంటసాల)|బొల్లపాడు]] || 84 || 329 || 169 || 160
|-
|3. || [[చిలకలపూడి (ఘంటసాల)|చిలకలపూడి]] || 256 || 913 || 455 || 458
|-
|4. || [[చినకళ్ళేపల్లి]] || 387 || 1,378 || 673 || 705
|-
|5. || [[చిట్టూర్పు]] || 777 || 2,730 || 1,355 || 1,375
|-
|6. || [[చిట్టూరు]] || 318 || 1,132 || 582 || 550
|-
|7. || [[దాలిపర్రు]] || 445 || 1,451 || 698 || 753
|-
|8. || [[దేవరకోట]] || 415 || 1,537 || 763 || 774
|-
|9. || [[ఎండకుదురు]] || 355 || 1,344 || 671 || 673
|-
|10. || ఘంటసాల || 2,949 || 10,421 || 5,127 || 5,294
|-
|11. || [[కొడాలి]] || 959 || 3,407 || 1,695 || 1,712
|-
|12. || [[కొత్తపల్లి (ఘంటసాల)|కొత్తపల్లి]] || 322 || 1,021 || 495 || 526
|-
|13. || [[లంకపల్లి (ఘంటసాల)|లంకపల్లి]] || 726 || 2,454 || 1,244 || 1,210
|-
|14. || [[మల్లంపల్లి (ఘంటసాల)|మల్లంపల్లి]] || 619 || 1,999 || 998 || 1,001
|-
|15. || [[పుషాదం]] || 285 || 1,087 || 547 || 540
|-
|16. || [[శ్రీకాకుళం (ఘంటసాల)|శ్రీకాకుళం]] || 1,976 || 7,835 || 3,877 || 3,958
|-
|17. || [[తాడేపల్లి (ఘంటసాల)|తాడేపల్లి]] || 446 || 1,646 || 794 || 852
|-
|18. || [[తెలుగురావుపాలెం]] || 345 || 1,247 || 642 || 605
|-
|19. || [[వి.రుద్రవరం]] || 270 || 822 || 417 || 405
|-
|20. || [[వేములపల్లి (ఘంటసాల)|వేములపల్లి]] || 263 || 1,016 || 508 || 508
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
k1h2eo7l1pvskgkv9n217r4uvfk88d7
చందర్లపాడు మండలం
0
271887
4989448
4986424
2026-10-27T02:56:14Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989448
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''చందర్లపాడు మండలం,''' ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం [[ఎన్టీఆర్ జిల్లా|ఎన్టీఆర్ జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> దీని ప్రధాన కేంద్రం [[చందర్లపాడు]]
==మండలం జనాభా==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధి లోని జనాభా మొత్తం 56,885 మంది ఉండగా, వారిలో పురుషులు 28,979 మంది, స్త్రీలు 27,906 మంది ఉన్నారు. మొత్తం 58.63%.పురుషులు అక్షరాస్యత 66.55% ఉండగా, స్త్రీలు అక్షరాస్యత 50.46% ఉంది.
== మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[బొబ్బెల్లపాడు]]
#[[బ్రహ్మబొట్లపాలెం]]
# [[చందర్లపాడు]]
#[[చింతలపాడు (చందర్లపాడు మండలం)|చింతలపాడు]]
#[[ఏటూరు (చందర్లపాడు)|ఏటూరు]]
#[[గుడిమెట్ల (చందర్లపాడు)|గుడిమెట్ల]]
#[[కాసరబాద]]
#[[కొడవటికల్లు]]
#[[కొనయపాలెం]]
#[[మనుగాలపల్లి]]
#[[ముప్పాళ్ళ (చందర్లపాడు)|ముప్పాళ]]
#[[పాటెంపాడు]]
#[[పొక్కునూరు]]
#[[పోపూరు]]
#[[పున్నవల్లి]]
#[[తోటరవులపాడు]]
#[[తుర్లపాడు (చందర్లపాడు)|తుర్లపాడు]]
#[[ఉస్తేపల్లి]]
#[[వెలది కొత్తపాలెం]]
#[[విభరీతపాడు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[గుత్తావారిపాలెం (చందర్లపాడు)|గుత్తావారిపాలెం]]
#[[పాత బెల్లంకొండవారిపాలెం]]
#[[లక్ష్మీపురం (చందర్లపాడు)|లక్ష్మీపురం]]
== జనాభా==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా పట్టిక:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || బొబ్బెల్లపాడు || 315 || 1,261 || 623 || 638
|-
|2. || బ్రహ్మబొట్లపాలెం || 96 || 432 || 230 || 202
|-
|3. || చందర్లపాడు || 2,375 || 10,059 || 5,092 || 4,967
|-
|4. || చింతలపాడు|| 1,024 || 4,499 || 2,323 || 2,176
|-
|5. || ఏటూరు || 679 || 2,810 || 1,427 || 1,383
|-
|6. || గుడిమెట్ల || 841 || 3,854 || 1,982 || 1,872
|-
|7. || కాసరబాద || 271 || 1,135 || 559 || 576
|-
|8. || కొడవటికల్లు || 833 || 3,641 || 1,877 || 1,764
|-
|9. || కోనయిపాలెం|| 1,396 || 6,082 || 3,085 || 2,997
|-
|10. || మునగాలపల్లి || 282 || 1,272 || 621 || 651
|-
|11. || ముప్పాళ || 1,428 || 5,742 || 2,886 || 2,856
|-
|12. || పాటెంపాడు || 99 || 399 || 209 || 190
|-
|13. || పొక్కునూరు || 442 || 1,949 || 989 || 960
|-
|14. || పోపూరు || 164 || 619 || 313 || 306
|-
|15. || పున్నవల్లి || 182 || 789 || 395 || 394
|-
|16. || తోటరావులపాడు || 728 || 3,252 || 1,647 || 1,605
|-
|17. || తుర్లపాడు || 991 || 4,413 || 2,281 || 2,132
|-
|18. || ఉస్తేపల్లి || 151 || 631 || 319 || 312
|-
|19. || వెలది కొత్తపాలెం || 624 || 2,688 || 1,390 || 1,298
|-
|20. || విభరీతపాడు || 343 || 1,358 || 731 || 627
|}
==విశేషాలు==
* చందర్లపాడు మండలంలోని [[ఏటూరు]] గ్రామం, [[కంచికచర్ల]] మండలంలోని [[మొగులూరు]] గ్రామాల మధ్య, మునేరునదిపై, రు. 20 కోట్లతో, ఒక కాజ్ వే నిర్మించదానికి ప్రభుత్వం సూత్రప్రాయంగా అంగీకరించింది. ఈ కాజ్ వే నిర్మాణంతో చందర్లపాడు. కంచికచర్ల మండలాల మధ్య వారధి ఏర్పడటంతోపాటు, రహదారి మార్గం దగ్గరవుతుంది. 810 మీటర్ల పొడవైన ఈ హైలెవెల్ కాజ్ వే మధ్యలో నీరు పారేటందుకు వీలుగా 120 ఖానాలు ఏర్పాటుచేసెదరు. ఏటూరు, మోగులూరులవైపు దీనికి అనుబంధంగా రహదారులు నిర్మించవలసి యున్నది. ఏటూరు వద్ద, మునేరు నది, ఒక కి.మీ. దూరంలో ఉన్న కృష్ణానదిలో కలుస్తుంది. నదికి తక్కువ దూరంలోనే కాజ్ వే ప్రతిపాదిత ప్రాంతం ఉండటంతో, ఈ మేరకు సాగునీరు, త్రాగునీరు సమస్య పరిష్కారం కాగలదు. ఈ రెండు మండలాలలో 50,000 జనాభాకు దీనివలన ప్రయోజనం కలుగుతుంది. చందర్లపాడు మండలంలోని ఏటూరు, చింతలపాదు, తోటరావులపాడు, విపరితలపాడు, పోపూరు, వెలది కొత్తపాలెం, చందర్లపాడు గ్రామాలకు, కంచికచర్ల మండలంలోని మోగులూరు, ఎస్-అమరవరం, వేములపల్లి, మున్నలూరు, కునికినపాడు, చెవిటికల్లు గ్రామాలకు ప్రత్యక్ష ప్రయోజనం కలుగుతుంది. ఈ గ్రామాల రైతులకు మునేరుకు ఇరువైపులా పొలాలున్నవి. దీనితో మునేరులో నుండి పొలాలకు వెళ్ళాలన్నా, ఎరువులు, ఇతరత్రా సామాగ్రి తీసికొని వెళ్ళాలన్నా, పండిన పంటను ఇంటికి చేర్చుకోవాలన్నా, ఇన్నేళ్ళుగా తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుచున్నారు. వర్షాకాలంలో నెలలపాటు నది అవతలి గట్టుకు చేరటం సాధ్యంకాని పని. వారధి నిర్మించడం ద్వారా ప్రత్తి, వరి, సుబాబుల్, మిరప, పొగాకు పంటలను రైతులు నేరుగా ఇళ్ళకు చేర్చుకోవడానికి, [[విజయవాడ]], కంచికచర్ల ప్రాంతాలలోని మార్కెట్లకు తరలించి విక్రయించుకొనడానికి ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. ఈ కాజ్ వే నిర్మాణంతో ఈ రెండు మండలాల మధ్య 28 కి.మీ. దూరం తగ్గుతుంది. ఈ రెండు మండలాలలో మునేరు ఆధారంగా ఏర్పాటు చేసిన ఎత్తిపోతల పథకాలౌ సాగునీటి సమస్య ఉండదు. [[కాగ్]] వే ప్రతిపాదిత స్థలంలో నీరి ఆగి ప్రవహించడంతో, భూగర్భ జలాలు పెరుగుతవి. దీనితో ఎత్తిపోతలకు భూగర్భ జలాల సమస్య తగ్గి, ఆయకట్టు భూములకు సాగునీటితోపాటు, త్రాగునీటి పథకాలకు ఇబ్బందులు ఉండవు.
* చందర్లపాడు మండలంలోని ద్వారకానగర్ లో, పురాతత్వ శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనలో, విజయనగరరాజుల కాలంనాటి ఒక పురాతన శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామివారి ఆలయ శిథిలాలు బయల్పడినవి. కృస్ణానది ఒడ్డున ఒక కొండమీద బయల్పడిన ఈ ఆలయానికి అవతల ఒడ్డున నవ్యాంధ్ర రాజధాని '''తుళ్ళూరు''' గ్రామం ఉంది.
* చందర్లపాడు మండలంలోని మిగిలిన 650 మంది లబ్దిదారులకూ గ్యాస్ కనెక్షన్లు అందజేసి, మండలాన్ని పొగరహిత మండలంగా తీర్చిదిద్దినామని, 2017,జూన్-1న ప్రకటించినారు.
==సమీప మండలాలు==
{{Geographic location
|Centre = చందర్లపాడు మండలం
|North = [[నందిగామ]] మండలం<br/> [[జగ్గయ్యపేట]] మండలం
|Northeast = [[నందిగామ]] మండలం
|East = [[కంచికచర్ల]] మండలం
|Southeast = ''[[కృష్ణా నది]]''
|South = ''[[కృష్ణా నది]]''
|Southwest = ''[[కృష్ణా నది]]''
|West = ''[[కృష్ణా నది]]''
|Northwest = [[జగ్గయ్యపేట]] మండలం
}}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఎన్టీఆర్ జిల్లా మండలాలు}}
qix2rett0iezpa7zdihth70xpgfacsz
చల్లపల్లి మండలం
0
271888
4989590
4786163
2026-10-27T08:16:47Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989590
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''చల్లపల్లి మండలం,''' ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web|title=Villages & Towns in Challapalle Mandal of Krishna, Andhra Pradesh|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/5035-challapalle-krishna-andhra-pradesh.html|access-date=2022-05-19|website=www.census2011.co.in}}</ref><ref>{{Cite web|title=Villages and Towns in Challapalle Mandal of Krishna, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/challapalle-mandal-krishna-andhra-pradesh-5035|access-date=2022-05-19|website=www.censusindia.co.in}}{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం కృష్ణా జిల్లాలోని చల్లపల్లి మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 53,540. వీరిలో 26,593 మంది పురుషులు కాగా, 26,947 మంది స్త్రీలు. చల్లపల్లి మండలంలో మొత్తం 16,430 కుటుంబాలు ఉన్నాయి. సగటు మానవ లింగ నిష్పత్తి 1,013.చల్లపల్లి మండల పరిధి లోని జనాభా అంతా పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతంలో సగటు అక్షరాస్యత రేటు 74.6%, 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 4716, ఇది మొత్తం జనాభాలో 9%. 0-6 సంవత్సరాల మధ్య 2498 మంది మగ పిల్లలు, 2218 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు.బాలల లింగ నిష్పత్తి 888, పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 70.67%, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 65.48%.గా ఉంది.
==మండలం లోనిగ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[చల్లపల్లి]]
# [[లక్ష్మీపురం (చల్లపల్లి)|లక్ష్మీపురం]]
# [[మాజేరు]]
# [[మంగళాపురం]]
# [[నడకుదురు(చల్లపల్లి)|నడకుదురు]]
# [[నిమ్మగడ్డ (చల్లపల్లి)|నిమ్మగడ్డ]]
# [[పాగోలు]]
# [[పురిటిగడ్డ]]
# [[వక్కలగడ్డ]]
# [[వెలివోలు]]
# [[యార్లగడ్డ]]
====నిర్జన గ్రామాలు ====
# Cheedepudi (Q12426869)
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[అన్నవరం (చల్లపల్లి)|అన్నవరం]]
# [[ఆముదార్లంక]]
# [[రాముడుపాలెం (చల్లపల్లి)|రాముడుపాలెం]]
# [[నాదెళ్ళవారి పాలెం]]
# [[మేకావానిపాలెం (మచిలీపట్నం)|మేకావారిపాలెం]]
# [[పుచ్చగడ్డ]]
# [[రామానగరం(చల్లపల్లి)|రామానగరం (చల్లపల్లి)]]
==మండల పరిధిలోని గ్రామాలు జనాభా==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || చల్లపల్లి || 3,935 || 15,423 || 7,558 || 7,865
|-
|2. || [[లక్ష్మీపురం (చల్లపల్లి)|లక్ష్మీపురం]] || 3,659 || 13,483 || 6,909 || 6,574
|-
|3. || [[మాజేరు]] || 1,114 || 4,335 || 2,179 || 2,156
|-
|4. || [[మంగళాపురం (చల్లపల్లి)|మంగళాపురం]]|| 1,182 || 4,260 || 2,095 || 2,165
|-
|5. || [[నడకుదురు]] || 1,058 || 3,710 || 1,874 || 1,836
|-
|6. || [[నిమ్మగడ్డ (చల్లపల్లి)|నిమ్మగడ్డ]] || 235 || 857 || 421 || 436
|-
|7. || [[పాగోలు]] || 864 || 3,226 || 1,620 || 1,606
|-
|8. || [[పురిటిగడ్డ]] || 591 || 2,062 || 1,043 || 1,019
|-
|9. || [[వక్కలగడ్డ]] || 934 || 3,109 || 1,538 || 1,571
|-
|10. || [[వెలివోలు]] || 432 || 1,537 || 741 || 796
|-
|11. || [[యార్లగడ్డ]] || 538 || 1,811 || 907 || 904
|}
== మూలాలు==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
fy8m22imqpojiky6drouhlu1s9wkzgc
చాట్రాయి మండలం
0
271889
4989470
4790544
2026-10-27T05:05:37Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989470
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''చాట్రాయి మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం''',''' [[ఏలూరు జిల్లా|ఏలూరు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండల జనాభా==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలో జనాభా మొత్తం 51,558మంది ఉండగా, వారిలో పురుషులు 26,350మంది కాగా, స్త్రీలు 25,208 మంది ఉన్నారు. మండల అక్షరాస్యత మొత్తం 56.63%. పురుషులు అక్షరాస్యత 62.38%కాగా స్త్రీలు అక్షరాస్యత 50.61% ఉంది.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[ఆరుగొలనుపేట]]
#[[బూరుగుగూడెం (చాట్రాయి)|బూరుగుగూడెం]]
#[[చనుబండ]]
#[[చాట్రాయి]]
#[[చిన్నంపేట]]
#[[చిత్తపూర్ (చాట్రాయి)|చిత్తపూర్]]
#[[జనార్దనవరం]]
#[[కొత్తగూడెం (చాట్రాయి)|కొత్తగూడెం]]
#[[కోటపాడు (చాట్రాయి)|కోటపాడు]]
#[[కృష్ణారావుపాలెం (చాట్రాయి)|కృష్ణారావుపాలెం]]
#[[మంకొల్లు]]
#[[పర్వతాపురం (చాట్రాయి)|పర్వతపురం]]
#[[పోలవరం (చాట్రాయి)|పోలవరం]]
#[[పోతనపల్లి (చాట్రాయి)|పోతనపల్లి]]
#[[సోమవరం (చాట్రాయి మండలం)|సోమవరం]]
#[[తుమ్మగూడెం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[చీపురుగూడెం (చాట్రాయి)|చీపురుగూడెం]]
* [[మర్లపాలెం]]
*[[టి.గుడిపాడు]]
*[[సూరంపాలెం (చాట్రాయి)|సూరంపాలెం]]
==జనాభా==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[ఆరుగొలనుపేట]] || 362 || 1,602 || 818 || 784
|-
|2. || [[బూరుగుగూడెం]] || 422 || 1,784 || 905 || 879
|-
|3. || చనుబండ || 2,154 || 8,902 || 4,514 || 4,388
|-
|4. || చాట్రాయి || 1,091 || 4,512 || 2,329 || 2,183
|-
|5. || [[చిన్నంపేట]] || 783 || 3,337 || 1,685 || 1,652
|-
|6. || [[చిత్తపూర్ (చాట్రాయి)|చిత్తపూర్]]|| 835 || 3,776 || 1,920 || 1,856
|-
|7. || [[జనార్దనవరం]] || 585 || 2,452 || 1,256 || 1,196
|-
|8. || [[కొత్తపాడు]] || 1,233 || 5,325 || 2,738 || 2,587
|-
|9. || [[కొత్తగూడెం (చాట్రాయి)|కొత్తగూడెం]] || 453 || 1,807 || 943 || 864
|-
|10. || [[కృష్ణారావుపాలెం]] || 243 || 1,074 || 528 || 546
|-
|11. || [[మంకొల్లు]] || 144 || 577 || 292 || 285
|-
|12. || [[పర్వతపురం]] || 244 || 1,039 || 524 || 515
|-
|13. || [[పోలవరం]] || 1,080 || 4,637 || 2,355 || 2,282
|-
|14. || పోతనపల్లి || 559 || 2,493 || 1,256 || 1,237
|-
|15. || [[సోమవరం]] || 1,077 || 4,323 || 2,221 || 2,102
|-
|16. || [[తుమ్మగూడెం]] || 916 || 3,918 || 2,066 || 1,852
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
==వలుపలి లంకెలు==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
c20pucwno4cddijw7nt2yo6cmlqxtwz
జి.కొండూరు మండలం
0
271890
4989450
4786195
2026-10-27T02:56:41Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989450
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''జి.కొండూరు మండలం''' (గడ్డమణుగు కొండూరు), [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[ఎన్టీఆర్ జిల్లా|ఎన్టీఆర్ జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండల జనాభా==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధలోని జనాభా మొత్తం 53,499.అందులో పురుషులు 26,934 కాగా, స్త్రీలు 26,565 మంది ఉన్నారు.అక్షరాస్యత మొత్తం 63.14% - పురుషులు అక్షరాస్యత 67.07%, - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 59.18%గా ఉంది.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[ఆతుకూరు (జి. కొండూరు)|ఆతుకూరు]]
#[[భీమవరప్పాడు (జి.కొండూరు మండలం)|భీమవరప్పాడు]]
#[[చెగిరెడ్డిపాడు]]
#[[చెరువు మాధవరం]]
#[[చెవుటూరు]]
#[[దుగ్గిరాలపాడు]]
#[[గడ్డమనుగు]]
#[[గంగినేనిపాలెం]]
#[[గుర్రాజుపాలెం]]
#[[హవేలి ముత్యాలంపాడు]]
#[[కడింపోతవరం]]
#[[కవులూరు]]
#[[కోడూరు (జి.కొండూరు)|కోడూరు]]
#[[కందులపాడు]]
#[[జి.కొండూరు]]
#[[కుంటముక్కల]]
#[[లోయ (జి.కొండూరు)|లోయ]]
#[[మునగపాడు (జి.కొండూరు)|మునగపాడు]]
#[[నందిగామ (జి.కొండూరు)|నందిగామ]]
#[[పినపాక (జి.కొండూరు)|పినపాక]]
#[[సున్నంపాడు (జి.కొండూరు)|సున్నంపాడు]]
#[[తెల్లదేవరపాడు]]
#[[వెలగలేరు (జి.కొండూరు)|వెలగలేరు]]
#[[వెల్లటూరు (జి.కొండూరు)|వెల్లటూరు]]
#[[వెంకటాపురం (జి.కొండూరు)|వెంకటాపురం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[కట్టుబడిపాలెం]]
==జనాభా==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || అతుకూరు || 366 || 1,385 || 707 || 678
|-
|2. || భీమవరప్పాడు || 202 || 837 || 426 || 411
|-
|3. || చెగిరెడ్డిపాడు || 158 || 556 || 283 || 273
|-
|4. || చెరువు మాధవరం || 406 || 1,725 || 840 || 885
|-
|5. || చెవుటూరు || 740 || 2,829 || 1,423 || 1,406
|-
|6. || దుగ్గిరాలపాడు || 245 || 1,072 || 542 || 530
|-
|7. || గడ్డమణుగు || 450 || 1,780 || 896 || 884
|-
|8. || గంగినేనిపాలెం || 603 || 2,566 || 1,269 || 1,297
|-
|9. || గుర్రాజుపాలెం || 209 || 863 || 432 || 431
|-
|10. || హవేలి ముత్యాలంపాడు || 333 || 1,381 || 718 || 663
|-
|11
|కడింపోతవరం
|56
|214
|114
|100
|-
|12. || కొండులపాడు || 281 || 1,047 || 540 || 507
|-
|13. || కవులూరు || 1,738 || 7,155 || 3,702 || 3,453
|-
|14. || కోడూరు || 911 || 3,682 || 1,865 || 1,817
|-
|15. || జి.కొండూరు || 1,666 || 6,931 || 3,583 || 3,348
|-
|16. || కుంటముక్కల || 704 || 3,462 || 1,484 || 1,978
|-
|17
|లోయ
|33
|136
|73
|63
|-
|18. || మునగపాడు || 313 || 1,390 || 685 || 705
|-
|19. || నందిగామ || 312 || 1,252 || 658 || 594
|-
|20. || పినపాక || 323 || 1,413 || 711 || 702
|-
|21. || సున్నంపాడు || 188 || 754 || 376 || 378
|-
|22. || తెల్లదేవరపాడు || 158 || 549 || 270 || 279
|-
|23. || వెలగలేరు || 1,243 || 4,975 || 2,523 || 2,452
|-
|24. || వెల్లటూరు || 1,054 || 4,455 || 2,269 || 2,186
|-
|25. || వెంకటాపురం || 366 || 1,440 || 732 || 708
|}
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఎన్టీఆర్ జిల్లా మండలాలు}}
dg7huqvsxf8zbgs3f66vk4xvze5tfh1
తోట్లవల్లూరు మండలం
0
271892
4989591
4786229
2026-10-27T08:16:59Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989591
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''తోట్లవల్లూరు మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web|title=Villages & Towns in Thotlavalluru Mandal of Krishna, Andhra Pradesh|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/5025-thotlavalluru-krishna-andhra-pradesh.html|access-date=2022-05-09|website=www.census2011.co.in}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 39,685.అందులో పురుషులు 19,886 మందికాగా, స్త్రీలు 19,799 మంది ఉన్నారు.అక్షరాస్యత మొత్తం 63.56% - పురుషులు అక్షరాస్యత 68.11% , స్త్రీల అక్షరాస్యత 58.98%.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[రొయ్యూరు]]
# [[చినపులిపాక]]
# [[బొడ్డపాడు (తొట్లవల్లూరు మండలం)|బొడ్డపాడు]]
# [[నార్త్ వల్లూరు]]
# [[సౌత్ వల్లూరు]]
# [[కుమ్మమూరు]]
# [[యాకమూరు]]
# [[గరికపర్రు]]
# [[కనకవల్లి]]
# [[పెనమకూరు]]
#[[చాగంటిపాడు (తోట్లవల్లూరు)|చాగంటిపాడు]]
#[[దేవరపల్లి (తోట్లవల్లూరు)|దేవరపల్లి]]
#[[గురివిందపల్లి]]
#[[ఐలూరు]]
#[[మధురాపురం]]
#[[ములకలపల్లి (తోట్లవల్లూరు)|ములకలపల్లి]]
#[[ఐలూరు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[వల్లూరు పాలెం]]
* [[పాములలంక]]
* [[భద్రిరాజు పాలెం]]
==జనాభా==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు
{| class="wikitable"
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || బొడ్డపాడు || 457 || 1,577 || 786 || 791
|-
|2. || చాగంటిపాడు || 820 || 2,817 || 1,413 || 1,404
|-
|3. || చినపులిపాక || 307 || 1,040 || 533 || 507
|-
|4. || దేవరపల్లి || 878 || 3,044 || 1,498 || 1,546
|-
|5. || గరికపర్రు || 891 || 3,149 || 1,559 || 1,590
|-
|6. || గురివిందపల్లి || 226 || 830 || 420 || 410
|-
|7. || ఈలూరు || 382 || 1,485 || 740 || 745
|-
|8. || కనకవల్లి || 206 || 759 || 384 || 375
|-
|9. || కుమ్మమూరు || 340 || 1,256 || 620 || 636
|-
|10. || మధురాపురం || 14 || 48 || 25 || 23
|-
|11. || ములకలపల్లి || 132 || 421 || 198 || 223
|-
|12. || నార్త్ వల్లూరు || 1,935 || 7,259 || 3,675 || 3,584
|-
|13. || పెనమకూరు || 674 || 2,440 || 1,233 || 1,207
|-
|14. || రొయ్యూరు || 662 || 2,418 || 1,234 || 1,184
|-
|15. || సౌత్ వల్లూరు || 2,307 || 8,978 || 4,485 || 4,493
|-
|16. || యాకమూరు || 560 || 2,164 || 1,083 || 1,081
|}
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
efrtkr7x3kse93sqyf7vavmi6f08km9
నందిగామ మండలం (ఎన్టీఆర్ జిల్లా)
0
271893
4989452
4786252
2026-10-27T02:57:07Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989452
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''నందిగామ మండలం,''' ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, [[ఎన్టీఆర్ జిల్లా|ఎన్టీఆర్ జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==విశేషాలు==
నందిగామ మండలంలోని అందరు లబ్ధిదారులకు గ్యాస్ కనెక్షన్లు అందిన సందర్భంగా, 2017, జూన్-1న్ మండలాన్ని, పొగరహిత మండలంగా ప్రకటించారు.
==మండల జనాభా ==
2001 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా- మొత్తం 85,405 - పురుషులు 43,579 - స్త్రీలు 41,826 అక్షరాస్యత మొత్తం 63.09% - పురుషులు అక్షరాస్యత 71.99% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 53.79%.
== పరిపాలన ==
నందిగామ మండలం నందిగామ శాసనసభ నియోజకవర్గం పరిదిలోనిది. నందిగామ మండల ప్రజా పరిషత్ లో 13 ఎంపిటిసి స్థానాలు ఉన్నాయి. జిల్లా ప్రజా పరిషత్ లో నందిగామ జెడ్పిటిసి స్థానం ఒకటి. 2021లో నందిగామ మండల ప్రజా పరిషత్ అధ్యక్షురాలు అరెగెల సుందరమ్మ ఎన్నికైంది. నందిగామ జెడ్పిటిసి సభ్యుడిగా గాదెల వేంకటేశ్వరావు ఎన్నికయ్యాడు.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అడవిరావులపాడు]]
#[[అంబారుపేట (నందిగామ మండలం)|అంబారుపేట]]
#[[చందాపురం]]
#[[దాములూరు]]
# [[గోళ్ళమూడి (నందిగామ)|గోళ్ళమూడి]]
#[[ఐతవరం]]
#[[జొన్నలగడ్డ (నందిగామ)|జొన్నలగడ్డ]]
#[[కంచేల]]
#[[కేతవీరునుపాడు]]
#[[కొణతమాత్మకూరు]]
#[[కొండూరు (నందిగామ మండలం)|కొండూరు]]
#[[లచ్చపాలెం]]
#[[లింగాలపాడు (నందిగామ)|లింగాలపాడు]]
#[[మాగల్లు]]
#[[మునగచెర్ల]]
#[[నందిగామ (కృష్ణా జిల్లా)|నందిగామ]]
#[[పల్లగిరి]]
#[[పెద్దవరం (నందిగామ)|పెద్దవరం]]
#[[రాఘవాపురం (నందిగామ మండలం)|రాఘవాపురం]]
#[[రామిరెడ్డిపల్లి (నందిగామ)|రామిరెడ్డిపల్లి]]
#[[రుద్రవరం (నందిగామ మండలం)|రుద్రవరం]]
#[[సత్యవరం (నందిగామ)|సత్యవరం]]
#[[సోమవరం (నందిగామ మండలం)|సోమవరం]]
#[[తక్కెళ్ళపాడు (నందిగామ)|తక్కెళ్ళపాడు]]
#[[తొర్రగుడిపాడు (నందిగామ మండలం)|తొర్రగుడిపాడు]]
====నిర్జన గ్రామాలు ====
# Kurugantivari Khandrika (Q12420186)
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[కమ్మవారిపాలెం (నందిగామ)|కమ్మవారిపాలెం]]
* [[ముప్పాల]]
* [[చెరువుకొమ్ము పాలెం (నందిగామ)|చెరువుకొమ్ము పాలెం]]
* [[అనాసాగరం]]
* [[హనుమంతునిపాలెం]]
== మండలం లోని గ్రామాల జనాభా ==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా పట్టిక
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || అడవిరావులపాడు || 452 || 1,916 || 974 || 942
|-
|2. || అంబారుపేట || 440 || 1,941 || 975 || 966
|-
|3. || చందాపురం || 416 || 1,700 || 856 || 844
|-
|4. || దాములూరు || 427 || 1,791 || 897 || 894
|-
|5. || గోళ్ళమూడి || 495 || 2,127 || 1,101 || 1,026
|-
|6. || ఐతవరం || 524 || 2,157 || 1,122 || 1,035
|-
|7. || జొన్నలగడ్డ || 459 || 1,994 || 1,031 || 963
|-
|8. || కంచల || 718 || 2,769 || 1,401 || 1,368
|-
|9. || కేతవీరుని పాడు || 439 || 1,931 || 947 || 984
|-
|10. || కొణత ఆత్మకూరు || 471 || 1,704 || 874 || 830
|-
|11. || కొండూరు || 404 || 1,743 || 895 || 848
|-
|12. || లచ్చపాలెం || 73 || 301 || 144 || 157
|-
|13. || లింగాలపాడు || 471 || 1,908 || 997 || 911
|-
|14. || మాగల్లు || 884 || 3,758 || 1,914 || 1,844
|-
|15. || మునగచెర్ల || 363 || 1,419 || 731 || 688
|-
|16. || నందిగామ || 8,478 || 37,569 || 19,262 || 18,307
|-
|17. || పల్లగిరి || 391 || 1,673 || 872 || 801
|-
|18. || పెద్దవరం || 1,060 || 4,488 || 2,303 || 2,185
|-
|19. || రాఘవాపురం || 1,001 || 4,079 || 2,035 || 2,044
|-
|20. || రామిరెడ్డిపల్లి || 584 || 2,401 || 1,184 || 1,217
|-
|21. || రుద్రవరం || 430 || 1,878 || 975 || 903
|-
|22. || సత్యవరం || 42 || 252 || 129 || 123
|-
|23. || సోమవరం || 354 || 1,506 || 739 || 767
|-
|24. || తక్కెళ్ళపాడు || 471 || 1,663 || 844 || 819
|-
|25. || తొర్రగుడిపాడు || 185 || 737 || 377 || 360
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఎన్టీఆర్ జిల్లా మండలాలు}}
5dn8kfn1h1xbea09uig7ialsqs5pnl7
నందివాడ మండలం
0
271936
4989592
4786253
2026-10-27T08:17:10Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989592
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''నందివాడ మండలం,''' [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండల జనాభా==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 36,924 - పురుషులు 18,491 - స్త్రీలు 18,433, అక్షరాస్యత (2011) - మొత్తం 69.29% - పురుషులు 74.16% - స్త్రీలు 64.43%
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అనమనపూడి]]
#[[అరిపిరాల]]
#[[చేదుర్తిపాడు]]
#[[దండిగనపూడి]]
#[[గండేపూడి]]
# [[ఇలపర్రు (నందివాడ)|ఇలపర్రు]]
#[[జనార్ధనపురం (నందివాడ)|జనార్ధనపురం]]
#[[కుదరవల్లి]]
#[[నందివాడ]]
#[[నూతులపాడు]]
#[[ఒడ్డులమెరక]]
#[[పెదలింగాల]]
#[[చినలింగాల]]
#[[పెదవిరివాడ]]
#[[పుట్టగుంట]]
#[[పొలుకొండ]]
#[[రామాపురం (నందివాడ)|రామాపురం]]
#[[రుద్రపాక]]
#[[శ్రీనివాసాపురం (నందివాడ)|శ్రీనివాసాపురం]]
#[[తమిరిస]]
#[[తుమ్మలపల్లి (నందివాడ)|తుమ్మలపల్లి]]
#[[వెన్ననపూడి]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[గాజులపాడు]]
* [[గొంగళ్ళమూడి]]
* [[జొన్నపాడు (నందివాడ)|జొన్నపాడు]]
* [[లక్ష్మీనరసింహాపురం (నందివాడ)|లక్ష్మీనరసింహాపురం]]
* [[వెంకటరాఘవాపురం]]
== మండలంలోని గ్రామాల జనాభా గణాంకాలు ==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
!క్రమ సంఖ్య
!ఊరి పేరు
!గడపల సంఖ్య
!మొత్తం జనాభా
!పురుషుల సంఖ్య
!స్త్రీలు
|-
|1.
|[[అనమనపూడి]]
|363
|1,265
|629
|636
|-
|2.
|[[అరిపిరాల]]
|394
|1,394
|708
|686
|-
|3.
|[[చేదుర్తిపాడు]]
|117
|414
|209
|205
|-
|4.
|చినలింగాల
|180
|583
|276
|307
|-
|5.
|[[దండిగనపూడి]]
|578
|2,202
|1,072
|1,130
|-
|6.
|[[గండేపూడి]]
|70
|251
|121
|130
|-
|7.
|[[ఇలపర్రు (నందివాడ)|ఇలపర్రు]]
|945
|3,776
|1,894
|1,882
|-
|8.
|[[జొన్నపాడు (నందివాడ)|జనార్ధనపురం]]
|890
|3,357
|1,678
|1,679
|-
|9.
|[[కుదరవల్లి]]
|590
|2,391
|1,185
|1,206
|-
|10.
|నందివాడ
|763
|2,827
|1,378
|1,449
|-
|11.
|[[నూతులపాడు]]
|494
|1,853
|921
|932
|-
|12.
|[[ఒడ్డులమెరక]]
|82
|277
|141
|136
|-
|13.
|[[పెదలింగాల]]
|417
|1,547
|760
|787
|-
|14.
|[[పెదవిరివాడ]]
|291
|1,098
|541
|557
|-
|15.
|పొలుకొండ
|852
|3,506
|1,774
|1,732
|-
|16.
|[[పుట్టగుంట]]
|513
|1,877
|940
|937
|-
|17.
|[[రామాపురం (నందివాడ)|రామాపురం]]
|179
|721
|351
|370
|-
|18.
|[[రుద్రపాక]]
|728
|2,746
|1,439
|1,307
|-
|19.
|[[శ్రీనివాసాపురం (నందివాడ)|శ్రీనివాసాపురం]]
|327
|1,273
|722
|551
|-
|20.
|[[తమిరిస]]
|1,069
|4,194
|2,145
|2,049
|-
|21.
|[[తుమ్మలపల్లి (నందివాడ)|తుమ్మలపల్లి]]
|445
|1,766
|844
|922
|-
|22.
|[[వెన్ననపూడి]]
|451
|1,671
|849
|822
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
3res5cu88fico9t0pyfcktx9ym4tai1
పమిడిముక్కల మండలం
0
271937
4989594
4786278
2026-10-27T08:18:41Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989594
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పమిడిముక్కల మండలం,''' [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==రెవెన్యూ గ్రామాలు, జనాభా==
*2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[అగినిపర్రు]]|| 479 || 1,799 || 936 || 863
|-
|2. || [[అమీనపురం|అమీనాపురం]]|| 328 || 1,224 || 621 || 603
|-
|3. || [[చెన్నూరువారిపాలెం]]|| 42 || 143 || 67 || 76
|-
|4. || [[చోరగుడి]]|| 1,301 || 5,105 || 2,553 || 2,552
|-
|5. || [[ఫతేలంక]]|| 141 || 666 || 341 || 325
|-
|6. || [[గోపువానిపాలెం (పమిడిముక్కల)|గోపువానిపాలెం]]|| 174 || 608 || 311 || 297
|-
|7. || [[గురజాడ]]|| 509 || 1,890 || 968 || 922
|-
|8. || [[గుర్రాలలంక]]|| 211 || 730 || 359 || 371
|-
|9. || [[హనుమంతపురం (పమిడిముక్కల)|హనుమంతపురం]]|| 637 || 2,281 || 1,154 || 1,127
|-
|10. || [[ఐనంపూడి (పమిడిముక్కల)|ఐనంపూడి]]|| 382 || 1,413 || 716 || 697
|-
|11. || [[ఐనపూరు]]|| 692 || 2,403 || 1,198 || 1,205
|-
|12. || [[కపిలేశ్వరపురం (పమిడిముక్కల మండలం)|కపిలేశ్వరపురం]]|| 1,624 || 6,177 || 3,083 || 3,095
|-
|13. || [[కృష్ణాపురం (పమిడిముక్కల)|కృష్ణాపురం]]|| 975 || 3,693 || 1,862 || 1,831
|-
|14. || [[కుదేరు|కూడేరు]]|| 445 || 1,679 || 834 || 845
|-
|15. || [[లంకపల్లి (పమిడిముక్కల)|లంకపల్లి]]|| 444 || 1,565 || 779 || 786
|-
|16. || [[మామిళ్ళపల్లి (పమిడిముక్కల)|మామిళ్ళపల్లి]]|| 234 || 767 || 377 || 390
|-
|17. || [[మంటాడ]]|| 1,299 || 5,050 || 2,518 || 2,532
|-
|18. || [[మర్రివాడ (పమిడిముక్కల)|మర్రివాడ]]|| 581 || 2,175 || 1,091 || 1,084
|-
|19. || [[మేడూరు (పమిడిముక్కల)|మేడూరు]]|| 1,115 || 4,533 || 2,281 || 2,252
|-
|20. || [[ముళ్ళపూడి (పమిడిముక్కల మండలం)|ముళ్ళపూడి]]|| 279 || 1,029 || 508 || 521
|-
|21. || [[పైడికొండలపాలెం]] || 172 || 644 || 321 || 323
|-
|22. || [[పమిడిముక్కల]] || 850 || 3,302 || 1,643 || 1,659
|-
|23. || [[పెనుమత్స]]|| 436 || 1,534 || 764 || 770
|-
|24. || [[శ్రీరంగాపురం (పమిడిముక్కల)|శ్రీరంగాపురం]]|| 168 || 619 || 309 || 310
|-
|25. || [[తాడంకి]]|| 663 || 2,865 || 1,472 || 1,393
|-
|26. || [[వీరంకి]]|| 373 || 1,360 || 676 || 684
|-
|27. || [[వేల్పూరు (పమిడిముక్కల)|వేల్పూరు]]|| 120 || 459 || 221 ||238
|}
====నిర్జన గ్రామాలు ====
# Lankapalle Lanka (Q12450799)
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[ధూళిపూడిపాలెం]]
* [[అలినకిపాలెం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
<references />
a581c2m9e13a0st9wto6ibs87588qtx
4989651
4989594
2026-10-27T11:08:48Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989651
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పమిడిముక్కల మండలం,''' [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-date=2022-04-23|url-status=bot: unknown}}</ref>
==రెవెన్యూ గ్రామాలు, జనాభా==
*2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[అగినిపర్రు]]|| 479 || 1,799 || 936 || 863
|-
|2. || [[అమీనపురం|అమీనాపురం]]|| 328 || 1,224 || 621 || 603
|-
|3. || [[చెన్నూరువారిపాలెం]]|| 42 || 143 || 67 || 76
|-
|4. || [[చోరగుడి]]|| 1,301 || 5,105 || 2,553 || 2,552
|-
|5. || [[ఫతేలంక]]|| 141 || 666 || 341 || 325
|-
|6. || [[గోపువానిపాలెం (పమిడిముక్కల)|గోపువానిపాలెం]]|| 174 || 608 || 311 || 297
|-
|7. || [[గురజాడ]]|| 509 || 1,890 || 968 || 922
|-
|8. || [[గుర్రాలలంక]]|| 211 || 730 || 359 || 371
|-
|9. || [[హనుమంతపురం (పమిడిముక్కల)|హనుమంతపురం]]|| 637 || 2,281 || 1,154 || 1,127
|-
|10. || [[ఐనంపూడి (పమిడిముక్కల)|ఐనంపూడి]]|| 382 || 1,413 || 716 || 697
|-
|11. || [[ఐనపూరు]]|| 692 || 2,403 || 1,198 || 1,205
|-
|12. || [[కపిలేశ్వరపురం (పమిడిముక్కల మండలం)|కపిలేశ్వరపురం]]|| 1,624 || 6,177 || 3,083 || 3,095
|-
|13. || [[కృష్ణాపురం (పమిడిముక్కల)|కృష్ణాపురం]]|| 975 || 3,693 || 1,862 || 1,831
|-
|14. || [[కుదేరు|కూడేరు]]|| 445 || 1,679 || 834 || 845
|-
|15. || [[లంకపల్లి (పమిడిముక్కల)|లంకపల్లి]]|| 444 || 1,565 || 779 || 786
|-
|16. || [[మామిళ్ళపల్లి (పమిడిముక్కల)|మామిళ్ళపల్లి]]|| 234 || 767 || 377 || 390
|-
|17. || [[మంటాడ]]|| 1,299 || 5,050 || 2,518 || 2,532
|-
|18. || [[మర్రివాడ (పమిడిముక్కల)|మర్రివాడ]]|| 581 || 2,175 || 1,091 || 1,084
|-
|19. || [[మేడూరు (పమిడిముక్కల)|మేడూరు]]|| 1,115 || 4,533 || 2,281 || 2,252
|-
|20. || [[ముళ్ళపూడి (పమిడిముక్కల మండలం)|ముళ్ళపూడి]]|| 279 || 1,029 || 508 || 521
|-
|21. || [[పైడికొండలపాలెం]] || 172 || 644 || 321 || 323
|-
|22. || [[పమిడిముక్కల]] || 850 || 3,302 || 1,643 || 1,659
|-
|23. || [[పెనుమత్స]]|| 436 || 1,534 || 764 || 770
|-
|24. || [[శ్రీరంగాపురం (పమిడిముక్కల)|శ్రీరంగాపురం]]|| 168 || 619 || 309 || 310
|-
|25. || [[తాడంకి]]|| 663 || 2,865 || 1,472 || 1,393
|-
|26. || [[వీరంకి]]|| 373 || 1,360 || 676 || 684
|-
|27. || [[వేల్పూరు (పమిడిముక్కల)|వేల్పూరు]]|| 120 || 459 || 221 ||238
|}
====నిర్జన గ్రామాలు ====
# Lankapalle Lanka (Q12450799)
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[ధూళిపూడిపాలెం]]
* [[అలినకిపాలెం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
<references />
bwuvecf07nop0q016e5n85t60flpv9o
పామర్రు మండలం
0
271938
4989595
4786286
2026-10-27T08:19:28Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989595
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పామర్రు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అడ్డాడ]]
# [[ఉండ్రపూడి]]
# [[ఉరుటూరు (పామర్రు)|ఉరుటూరు]]
# [[ఐనంపూడి (పామర్రు)|ఐనంపూడి]]
# [[కనుమూరు (పామర్రు)|కనుమూరు]]
# [[కాపవరం (పామర్రు)|కాపవరం]]
# [[కొమరవోలు (పామర్రు)|కొమరవోలు]]
# [[కొండిపర్రు]]
# [[కురుమద్దాలి]]
# [[జమ్మిదగ్గ్గుమిల్ల్లి]]
# [[జమిగొల్వేపల్లి]]
# [[జుజ్ఝవరం]]
# [[నిమ్మకూరు]]
# [[నిమ్మలూరు]]
# [[నిభానుపూడి]]
# [[పామర్రు]]
# [[పసుమర్రు (పామర్రు మండలం)|పసుమర్రు]]
# [[పెదమద్దాలి]]
# [[పోలవరం(పామర్రు)|పోలవరం]]
# [[ప్రాకర్ల]]
# [[బల్లిపర్రు (పామర్రు)|బల్లిపర్రు]]
# [[మల్లవరం (పామర్రు మండలం)|మల్లవరం]]
# [[యెలకుర్రు]]
# [[రాపర్ల(పామర్రు మండలం)|రాపర్ల]]
# [[రిమ్మనపూడి]]
====నిర్జన గ్రామాలు ====
# Mir Imam Palem (Q12446929)
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[కంచర్లవానిపాలెం]]
* [[కొరిమెర్ల (పామర్రు)|కొరిమెర్ల]]
* [[పాపర్రు]]
* [[పెరిశేపల్లి]]
* [[బోయినవారిపాలెం]]
* రాపాక (పామర్రు)
==జనాభా==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[అడ్డాడ]] || 330 || 1,288 || 606 || 682
|-
|2. || [[ఐనంపూడి (పామర్రు)|ఐనంపూడి]] || 207 || 817 || 436 || 381
|-
|3. || [[బల్లిపర్రు (పామర్రు)|బల్లిపర్రు]] || 175 || 654 || 347 || 307
|-
|4. || [[జుజ్ఝవరం]] || 758 || 2,725 || 1,351 || 1,374
|-
|5. || [[కనుమూరు (పామర్రు)|కనుమూరు]] || 722 || 2,716 || 1,323 || 1,393
|-
|6. || [[కాపవరం]] || 244 || 918 || 456 || 462
|-
|7. || [[కొమరవోలు (పామర్రు)|కొమరవోలు]] || 675 || 2,585 || 1,302 || 1,283
|-
|8. || [[కొండిపర్రు]] || 462 || 1,637 || 809 || 828
|-
|9. || [[కురుమద్దాలి]] || 956 || 3,694 || 1,772 || 1,922
|-
|10. || [[మల్లవరం (పామర్రు మండలం)|మల్లవరం]] || 81 || 268 || 137 || 131
|-
|11. || [[నిమ్మకూరు]] || 381 || 1,800 || 949 || 851
|-
|12. || [[నిభానుపూడి]] || 249 || 932 || 469 || 463
|-
|13. || [[నిమ్మలూరు]] || 342 || 1,145 || 586 || 559
|-
|14. || [[పామర్రు]]|| 5,736 || 22,368 || 10,947 || 11,421
|-
|15. || [[పసుమర్రు (పామర్రు మండలం)|పసుమర్రు]] || 568 || 2,093 || 1,042 || 1,051
|-
|16. || [[పెదమద్దాలి]] || 947 || 3,544 || 1,770 || 1,774
|-
|17. || [[పోలవరం (పామర్రు)|పోలవరం]] || 119 || 427 || 205 || 222
|-
|18. || [[ప్రాకర్ల]] || 125 || 474 || 236 || 238
|-
|19. || [[రాపర్ల(పామర్రు మండలం)|రాపర్ల]] || 255 || 1,041 || 504 || 537
|-
|20. || [[రిమ్మనపూడి]] || 330 || 1,181 || 588 || 593
|-
|21. || [[ఉండ్రపూడి]] || 205 || 804 || 395 || 409
|-
|22. || [[ఉరుటూరు (పామర్రు)|ఉరుటూరు]] || 326 || 1,069 || 531 || 538
|-
|23. || [[యెలకుర్రు]] || 426 || 1,349 || 670 || 679
|-
|24. || [[జమ్మిదగ్గ్గుమిల్ల్లి]] || 136 || 481 || 235 || 246
|-
|25. || [[జమిగొల్వేపల్లి]] || 797 || 2,817 || 1,414 || 1,403
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
rl83qut2soyq9twl99i5nnu9u98msd5
పెనమలూరు మండలం
0
271939
4989598
4321187
2026-10-27T08:20:15Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989598
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పెనమలూరు మండలం ''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web|title=Villages & Towns in Penamaluru Mandal of Krishna, Andhra Pradesh|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/5024-penamaluru-krishna-andhra-pradesh.html|access-date=2022-04-24|website=www.census2011.co.in}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఇది శాసనసభ నియోజకవర్గానికి కేంద్రస్థానం.
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[తాడిగడప]] (సి.టి)
* [[యనమలకుదురు]] (సి.టి)
* [[కానూరు (పెనమలూరు)|కానూరు]] (సి.టి)
* [[పోరంకి]] (సి.టి)
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[గోసాల]]
# [[చోడవరం (పెనమలూరు మండలం)|చోడవరం]]
# [[వనుకూరు]]
# [[పెద్దపులిపాక]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[పెనమలూరు]]
# [[గంగూరు]]
==జనాభా గణాంకాలు==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఈ మండలంలోని గ్రామాల, పట్టణాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[చోడవరం (పెనమలూరు మండలం)|చోడవరం]]|| 782 || 3,075 || 1,522 || 1,553
|-
|2. || [[గంగూరు]] || 1,463 || 6,643 || 3,692 || 2,951
|-
|3. || [[గోసాల]] || 1,174 || 4,983 || 2,468 || 2,515
|-
|4. || [[పెద్దపులిపాక]] || 625 || 2,442 || 1,221 || 1,221
|-
|5. || [[పెనమలూరు]]|| 2,964 || 11,645 || 5,771 || 5,874
|-
|6. || [[పోరంకి]] || 4,314 || 20,155 || 9,883 || 10,272
|-
|7. || [[తాడిగడప]] || 3,275 || 12,947 || 6,506 || 6,441
|-
|8. || [[వణుకూరు (పెనమలూరు)|వణుకూరు]]|| 1,680 || 6,552 || 3,243 || 3,309
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
2bcnw2fhzcl1bjsmhvrbag2vnl09dcp
బంటుమిల్లి మండలం
0
271941
4989599
4786345
2026-10-27T08:20:27Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989599
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''బంటుమిల్లి మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండలం లోనిగ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[ఆముదాలపల్లి (బంటుమిల్లి)|ఆముదాలపల్లి]]
#[[అర్తమూరు (బంటుమిల్లి)|అర్తమూరు]]
#[[కంచడం]]
#[[కొర్లపాడు]]
#[[చినతుమ్మిడి]]
#[[చొరంపూడి]]
#[[నారాయణపురం (బంటుమిల్లి మండలం)|నారాయణపురం]]
#[[పెదతుమ్మిడి]]
#[[బంటుమిల్లి]]
#[[పెందూరు]]
#[[బర్రిపాడు]]
#[[మద్దేటిపల్లి]]
#[[మల్లేశ్వరం (బంటుమిల్లి)|మల్లేశ్వరం]]
#[[మనిమేశ్వరం]]
#[[ములపర్రు]]
#[[ముంజులూరు (బంటుమిల్లి)|ముంజులూరు]]
#[[రామవరపు మోడి]]
#[[సాతులూరు (బంటుమిల్లి)|సాతులూరు]]
====నిర్జన గ్రామాలు ====
# Peda Pandraka (Q12438536)
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[బాసినపాడు]]
==జనాభా==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[ఆముదాలపల్లి (బంటుమిల్లి)|ఆముదాలపల్లి]] || 215 || 752 || 367 || 385
|-
|2. || [[అర్తమూరు (బంటుమిల్లి)|అర్తమూరు]] || 1,148 || 4,555 || 2,358 || 2,197
|-
|3. || [[బంటుమిల్లి]]|| 1,928 || 8,028 || 4,066 || 3,962
|-
|4. || [[బర్రిపాడు]] || 261 || 902 || 460 || 442
|-
|5. || [[చినతుమ్మిడి]] || 259 || 1,030 || 500 || 530
|-
|6. || [[చొరంపూడి]] || 1,553 || 6,795 || 3,461 || 3,334
|-
|7. || [[కంచడం]] || 498 || 2,007 || 1,000 || 1,007
|-
|8. || [[కొర్లపాడు]] || 165 || 660 || 340 || 320
|-
|9. || [[మద్దేటిపల్లి]] || 215 || 839 || 416 || 423
|-
|10. || [[మల్లేశ్వరం (బంటుమిల్లి)|మల్లేశ్వరం]] || 780 || 3,104 || 1,555 || 1,549
|-
|11. || [[మనిమేశ్వరం]] || 449 || 1,826 || 903 || 923
|-
|12. || [[ములపర్రు]] || 1,440 || 5,786 || 2,900 || 2,886
|-
|13. || [[ముంజులూరు (బంటుమిల్లి)|ముంజులూరు]] || 593 || 2,262 || 1,121 || 1,141
|-
|14. || [[నారాయణపురం (బంటుమిల్లి మండలం)|నారాయణపురం]] || 132 || 560 || 301 || 259
|-
|15. || [[పెదతుమ్మిడి]] || 1,807 || 6,909 || 3,491 || 3,418
|-
|16. || [[పెందూరు]] || 692 || 2,849 || 1,427 || 1,422
|-
|17. || [[రామవరపు మోడి]] || 434 || 1,752 || 848 || 904
|-
|18. || [[సాతులూరు (బంటుమిల్లి)|సాతులూరు]] || 406 || 1,641 || 829 || 812
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
jweelgy5fgew3fakfrx1v53ti5jow8l
బాపులపాడు మండలం
0
271942
4989600
4786352
2026-10-27T08:20:44Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989600
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''బాపులపాడు మండలం''' [[కృష్ణా జిల్లా]] లోని మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> దీని [[ప్రధాన కార్యాలయం|ప్రధాన కేంద్రం]] [[బాపులపాడు]]. ఇది సమీప పట్టణమైన [[ఏలూరు]] నుండి 18 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అంపాపురం]]
#[[ఆరుగొలను(బాపులపాడు మండలం)|ఆరుగొలను]]
#[[ఓగిరాల (బాపులపాడు)|ఓగిరాల]]
#[[బండారుగూడెం (బాపులపాడు)|బండారుగూడెం]]
#[[బాపులపాడు]]
#[[బిళ్ళనపల్లి|బిళ్లనపల్లి]]
#[[బొమ్ములూరు]]
#[[బొమ్ములూరు ఖండ్రిక]]
#[[చిరివాడ]]
#[[దంటకుంట్ల]]
#[[కాకులపాడు]]
#[[కానుమోలు]]
#[[కోడూరుపాడు (బాపులపాడు మండలం)|కోడూరుపాడు]]
#[[కొత్తపల్లి (బాపులపాడు)|కొత్తపల్లి]]
#[[కొయ్యూరు (బాపులపాడు)|కొయ్యూరు]]
#[[కురిపిరాల]]
#[[మడిచెర్ల]]
#[[మల్లవల్లి]]
#[[రామన్నగూడెం (బాపులపాడు)|రామన్నగూడెం]]
#[[రంగన్నగూడెం]]
#[[రేమల్లె]]
#[[శేరినరసన్నపాలెం]]
#[[శోభనాద్రిపురం (బాపులపాడు)|శోభనాద్రిపురం]]
#[[సింగన్నగూడెం]]
#[[తిప్పనగుంట్ల]]
#[[వీరవల్లి (బాపులపాడు)|వీరవల్లి]]
#[[వేలేరు]]
#[[వెంకట్రాజుగూడెం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[హనుమాన్ జంక్షన్]]
*[[ఉమామహేశ్వరపురం(బాపులపాడు)|ఉమామహేశ్వరపురం]]
*[[ఏ.సీతారాంపురం]]
*[[కె.సీతారామపురం (రాజుగారి నరసన్నపాలెం)|కె.సీతారామపురం]]
*[[పెరికీడు]]
*[[రంగయ్య అప్పారావు పేట]]
*[[రామశేషాపురం]]
*[[వైకుంఠ లక్ష్మీపురం]]
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిథిలోని జనాభా మొత్తం 84,922 అందులో పురుషుల సంఖ్య 42,406 మందికాగా, స్త్రీలు సంఖ్య 42,516 గా ఉంది. గృహాల సంఖ్య 24,036.
==జనాభా==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || అంపాపురం || 1,055 || 4,044 || 1,990 || 2,054
|-
|2. || ఆరుగొలను || 987 || 3,703 || 1,850 || 1,853
|-
|3. || బండారుగూడెం || 689 || 2,801 || 1,400 || 1,401
|-
|4. || బాపులపాడు || 3,306 || 13,621 || 6,851 || 6,770
|-
|5. || బిల్లనపల్లి || 598 || 2,433 || 1,279 || 1,154
|-
|6. || బొమ్ములూరు || 724 || 2,716 || 1,382 || 1,334
|-
|7. || బొమ్ములూరు ఖండ్రిక || 69 || 249 || 129 || 120
|-
|8. || చిరివాడ || 554 || 2,188 || 1,097 || 1,091
|-
|9. || దంటగుంట్ల || 212 || 871 || 444 || 427
|-
|10. || కాకులపాడు || 603 || 2,326 || 1,193 || 1,133
|-
|11. || కానుమోలు || 2,051 || 8,095 || 4,057 || 4,038
|-
|12. || కోడూరుపాడు || 1,074 || 4,123 || 2,091 || 2,032
|-
|13. || కొత్తపల్లి || 575 || 2,415 || 1,209 || 1,206
|-
|14. || కొయ్యూరు || 424 || 1,618 || 830 || 788
|-
|15. || కురిపిరాల || 20 || 74 || 39 || 35
|-
|16. || మడిచెర్ల || 879 || 3,967 || 2,037 || 1,930
|-
|17. || మల్లవల్లి || 931 || 3,969 || 2,025 || 1,944
|-
|18. || ఓగిరాల || 551 || 2,202 || 1,057 || 1,145
|-
|19. || రామన్నగూడెం || 254 || 934 || 485 || 449
|-
|20. || రంగన్నగూడెం || 455 || 1,747 || 847 || 900
|-
|21. || రేమల్లె || 884 || 3,423 || 1,722 || 1,701
|-
|22. || శేరినరసన్నపాలెం || 279 || 1,131 || 581 || 550
|-
|23. || సింగన్నగూడెం || 300 || 1,083 || 565 || 518
|-
|24. || శోభనాద్రిపురం || 225 || 995 || 486 || 509
|-
|25. || తిప్పనగుంట్ల || 345 || 1,315 || 675 || 640
|-
|26. || వీరవల్లి || 1,613 || 6,233 || 3,178 || 3,055
|-
|27. || వేలేరు || 1,018 || 4,579 || 2,329 || 2,250
|-
|28. || వెంకట్రాజుగూడెం || 115 || 431 || 213 || 218
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
fkvasy9pky5dzzkn9ghqprb7n0z3ci3
మండవల్లి మండలం
0
271943
4989485
4786377
2026-10-27T05:11:23Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989485
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''మండవల్లి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[ఏలూరు జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన ఒక గ్రామం, మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అప్పాపురం (మండవల్లి)|అప్పాపురం]]
#[[అయ్యవారిరుద్రవరం]]
#[[భైరవపట్నం]]
#[[చావలిపాడు]]
#[[చింతలపూడి (మండవల్లి)|చింతలపూడి]]
#[[చింతపాడు]]
#[[దయ్యంపాడు]]
#[[గన్నవరం (మండవల్లి)|గన్నవరం]]
#[[ఇంగిలిపాకలంక]]
#[[కానుకొల్లు]]
#[[కొవ్వాడలంక]]
#[[లేళ్ళపూడి]]
#[[లింగాల (మండవల్లి)|లింగాల]]
#[[మండవల్లి]]
#[[మనుగునూరు]]
#[[మొఖాసాకలవపూడి]]
#[[మూడుతల్లపాడు]]
#[[నందిగామలంక]]
#[[నుత్చుముల్లి]]
#[[పసలపూడి (మండవల్లి)|పసలపూడి]]
#[[పెనుమాకలంక]]
#[[పిల్లిపాడు]]
#[[ప్రత్తిపాడు (మండవల్లి)|ప్రత్తిపాడు]]
#[[పులపర్రు]]
#[[పుట్లచెరువు]]
#[[సింగనపూడి]]
#[[శోభనాద్రిపురం (మండవల్లి)|శోభనాద్రిపురం]]
#[[తక్కెలపాడు (మండవల్లి)|తక్కెలపాడు]]
#[[ఉనికిలి (మండవల్లి)|ఉనికిలి]]
#[[పెరికెగూడెం]]మూలపేట
#[[లోకమూడి]]
=== మండలం లోని గ్రామాల జనాభా ===
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[అప్పాపురం (మండవల్లి)|అప్పాపురం]] || 150 || 622 || 301 || 321
|-
|2. || [[అయ్యవారిరుద్రవరం]] || 439 || 1,903 || 963 || 940
|-
|3. || [[భైరవపట్నం]] || 641 || 2,605 || 1,294 || 1,311
|-
|4. || [[చావలిపాడు]] || 359 || 1,508 || 749 || 759
|-
|5. || [[చింతలపూడి (మండవల్లి)|చింతలపూడి]] || 83 || 342 || 169 || 173
|-
|6. || [[చింతపాడు]] || 391 || 1,487 || 746 || 741
|-
|7. || [[దయ్యంపాడు]] || 269 || 1,119 || 554 || 565
|-
|8. || [[గన్నవరం (మండవల్లి)|గన్నవరం]] || 329 || 1,381 || 676 || 705
|-
|9. || [[ఇంగిలిపాకలంక]] || 327 || 1,406 || 701 || 705
|-
|10. || [[కానుకొల్లు]] || 926 || 3,918 || 1,988 || 1,930
|-
|11. || [[కొవ్వాడలంక]] || 418 || 1,676 || 820 || 856
|-
|12. || [[లేళ్ళపూడి]] || 93 || 399 || 198 || 201
|-
|13. || [[లింగాల (మండవల్లి)|లింగాల]] || 623 || 2,442 || 1,237 || 1,205
|-
|14. || [[లోకమూడి]] || 685 || 2,774 || 1,399 || 1,375
|-
|15. || మండవల్లి || 1,257 || 5,076 || 2,551 || 2,525
|-
|16. || [[మనుగునూరు]] || 177 || 661 || 335 || 326
|-
|17. || [[మొఖాసాకలవపూడి]] || 186 || 589 || 305 || 284
|-
|18. || [[మూడుతల్లపాడు]] || 235 || 1,022 || 520 || 502
|-
|19. || [[నందిగామలంక]] || 222 || 969 || 479 || 490
|-
|20. || [[నుత్చుముల్లి]] || 296 || 1,135 || 589 || 546
|-
|21. || [[పసలపూడి (మండవల్లి)|పసలపూడి]] || 251 || 857 || 419 || 438
|-
|22. || [[పెనుమాకలంక]] || 459 || 1,863 || 931 || 932
|-
|23. || [[పెరికెగూడెం]] || 1,043 || 4,138 || 2,097 || 2,041
|-
|24. || [[పిల్లిపాడు]] || 50 || 214 || 106 || 108
|-
|25. || [[ప్రత్తిపాడు (మండవల్లి)|ప్రత్తిపాడు]] || 120 || 498 || 261 || 237
|-
|26. || [[పులపర్రు]] || 491 || 1,914 || 980 || 934
|-
|27. || [[పుట్లచెరువు]] || 660 || 2,573 || 1,278 || 1,295
|-
|28. || [[సింగనపూడి]] || 373 || 1,531 || 766 || 765
|-
|29. || [[శోభనాద్రిపురం (మండవల్లి)|శోభనాద్రిపురం]] || 103 || 480 || 242 || 238
|-
|30. || [[తక్కెలపాడు (మండవల్లి)|తక్కెలపాడు]] || 319 || 1,302 || 631 || 671
|-
|31. || [[ఉనికిలి (మండవల్లి)|ఉనికిలి]] || 708 || 2,757 || 1,415 || 1,342
|}
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
pt31ujmpiknsu74002zfiznk7o1qqc9
ముదినేపల్లి మండలం
0
271944
4989488
4786396
2026-10-27T05:12:23Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989488
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ముదినేపల్లి మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[ఏలూరు జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అల్లూరు (ముదినేపల్లి)|అల్లూరు]]
#[[బొమ్మినంపాడు]]
#[[చిగురుకోట]]
#[[చినకమనపూడి]]
#[[చినపాలపర్రు]]
#[[చెవురు]]
#[[వాడవల్లి]]
#[[దాకరం]]
#[[దేవపూడి]]
#[[దేవారం (ముదినేపల్లి)|దేవారం]]
#[[ఈడేపల్లి]]
#[[గోకినంపాడు]]
#[[గురజ]]
#[[కాకరవాడ (ముదినేపల్లి)|కాకరవాడ]]
#[[కోడూరు (ముదినేపల్లి)|కోడూరు]]
#[[కోమర్రు]]
#[[కొర్రగుంటపాలెం]]
# [[ముదినేపల్లి]]
#[[ములకలపల్లి (ముదినేపల్లి)|ములకలపల్లి]]
#[[పెదకమనపూడి]]
#[[పెదగొన్నూరు]]
#[[పెదపాలపర్రు]]
#[[పెనుమల్లి (ముదినేపల్లి)|పెనుమల్లి]]
#[[పెరూరు]]
#[[పెయ్యేరు]]
#[[ప్రొద్దువాక]]
#[[సంకర్షణపురం|సంకర్షనపురం]]
#[[సింగరాయపాలెం (ముదినేపల్లి)|సింగరాయపాలెం]]
#[[ఉటుకూరు]]
#[[వడాలి]]
#[[వైవాక]]
#[[వనుదుర్రు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[చేవూరుపాలెం]]
#[[వాదలి]]
#[[రాఘవాపురం]]
#[[రెడ్డిపూడి]]
#[[ఐనంపూడి(ముదినేపల్లి)|ఐనంపూడి]]
#[[స్తంభం చెరువు]]
=== మండలం లోని గ్రామాల జనాభా ===
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[అల్లూరు (ముదినేపల్లి)|అల్లూరు]] || 412 || 1,687 || 872 || 815
|-
|2. || [[బొమ్మినంపాడు]] || 957 || 3,730 || 1,901 || 1,829
|-
|3. || [[చెవురు]] || 840 || 3,169 || 1,577 || 1,592
|-
|4. || [[చిగురుకోట]] || 925 || 3,506 || 1,743 || 1,763
|-
|5. || [[చినకమనపూడి]] || 184 || 776 || 404 || 372
|-
|6. || [[చినపాలపర్రు]] || 325 || 1,175 || 591 || 584
|-
|7. || [[దాకరం]] || 204 || 707 || 351 || 356
|-
|8. || [[దేవపూడి]] || 429 || 1,545 || 790 || 755
|-
|9. || [[దేవారం (ముదినేపల్లి)|దేవారం]] || 123 || 417 || 200 || 217
|-
|10. || [[ఈడేపల్లి]] || 111 || 483 || 266 || 217
|-
|11. || [[గోకినంపాడు]] || 74 || 271 || 134 || 137
|-
|12. || [[గురజ]] || 1,256 || 4,688 || 2,343 || 2,345
|-
|13. || [[కాకరవాడ (ముదినేపల్లి)|కాకరవాడ]] || 355 || 1,292 || 637 || 655
|-
|14. || [[కోడూరు (ముదినేపల్లి)|కోడూరు]] || 487 || 1,799 || 887 || 912
|-
|15. || [[కోమర్రు]] || 267 || 1,003 || 509 || 494
|-
|16. || [[కొర్రగుంటపాలెం]] || 601 || 2,383 || 1,213 || 1,170
|-
|17. || [[ముదినేపల్లి]] || 1,697 || 6,552 || 3,264 || 3,288
|-
|18. || [[ములకలపల్లి (ముదినేపల్లి)|ములకలపల్లి]] || 228 || 788 || 398 || 390
|-
|19. || [[పెదకమనపూడి]] || 204 || 887 || 448 || 439
|-
|20. || [[పెదగొన్నూరు]] || 1,046 || 4,327 || 2,221 || 2,106
|-
|21. || [[పెదపాలపర్రు]] || 811 || 3,074 || 1,504 || 1,570
|-
|22. || [[పెనుమల్లి (ముదినేపల్లి)|పెనుమల్లి]] || 315 || 1,202 || 613 || 589
|-
|23. || [[పెరూరు]] || 298 || 1,093 || 572 || 521
|-
|24. || [[పెయ్యేరు]] || 887 || 3,383 || 1,727 || 1,656
|-
|25. || [[ప్రొద్దువాక]] || 403 || 1,573 || 786 || 787
|-
|26. || [[సంఖర్షనాపురం]] || 201 || 695 || 364 || 331
|-
|27. || [[సింగరాయపాలెం (ముదినేపల్లి)|సింగరాయపాలెం]] || 397 || 1,489 || 767 || 722
|-
|28. || [[ఉటుకూరు]] || 565 || 2,295 || 1,176 || 1,119
|-
|29. || [[వడాలి]] || 1,087 || 4,011 || 2,006 || 2,005
|-
|30. || [[వాడవల్లి]] || 532 || 2,026 || 999 || 1,027
|-
|31. || [[వైవాక]] || 1,009 || 3,975 || 2,044 || 1,931
|-
|32. || [[వనుదుర్రు]] || 568 || 2,234 || 1,129 || 1,105
|}
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
6q1ppvc402hf19w9o5wb4tlgvm02l68
ముసునూరు మండలం
0
271945
4989487
4786401
2026-10-27T05:12:00Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989487
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ముసునూరు మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం''',''' [[ఏలూరు జిల్లా|ఏలూరు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఇది సమీప పట్టణమైన [[నూజివీడు]] నుండి 12 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
==మండల జనాభా==
జనాభా (2011) - మొత్తం 57,197 - పురుషుల సంఖ్య 28,941 - స్త్రీల సంఖ్య 28,256 - గృహాల సంఖ్య 15,205
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 55,036 అందులో పురుషులు 27,996, స్త్రీలు 27,040 మంది ఉన్నారు.మండల పరిధిలోని గృహాల సంఖ్య 15,205.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అక్కిరెడ్డిగూడెం (ముసునూరు)|అక్కిరెడ్డిగూడెం]]
#[[బలివే]]
#[[చెక్కపల్లి]]
#[[చిల్లబోయినపల్లి]]
#[[చింతలవల్లి]]
#[[ఎల్లాపురం (ముసునూరు)|ఎల్లాపురం]]
#[[గోపవరం (ముసునూరు)|గోపవరం]]
#[[గుళ్లపూడి (ముసునూరు)|గుళ్ళపూడి]]
#[[కాట్రేనిపాడు]]
#[[కొర్లగుంట]]
#[[లోపూడి (ముసునూరు)|లోపూడి]]
#[[ముసునూరు]]
#[[రమణక్కపేట (ముసునూరు)|రమణక్కపేట]]
#[[సూరెపల్లి]]
#[[తల్లవల్లి]]
#[[వేల్పుచెర్ల (ముసునూరు)|వేల్పుచెర్ల]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[అన్నపనేనివారిగూడెం]]
* [[పెదపాటివారి గూడెం]]
* [[గోగులంపాడు]]
*[[బాసారపాడు]]
*[[వలసపల్లి]]
== మండలం లోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు ==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || అక్కిరెడ్డిగూడెం || 738 || 2,912 || 1,477 || 1,435
|-
|2. || బలివే || 403 || 1,682 || 849 || 833
|-
|3. || చెక్కపల్లి || 1,253 || 5,336 || 2,735 || 2,601
|-
|4. || చిల్లబోయినపల్లి || 341 || 1,548 || 791 || 757
|-
|5. || చింతలవల్లి || 1,044 || 4,420 || 2,246 || 2,174
|-
|6. || యెల్లాపురం || 315 || 1,131 || 552 || 579
|-
|7. || గోపవరం || 1,614 || 6,134 || 3,139 || 2,995
|-
|8. || గొల్లపూడి || 1,290 || 5,337 || 2,726 || 2,611
|-
|9. || కాట్రేనిపాడు || 1,141 || 5,174 || 2,653 || 2,521
|-
|10. || కొర్లగుంట || 403 || 1,736 || 890 || 846
|-
|11. || లొపుడి || 723 || 3,035 || 1,560 || 1,475
|-
|12. || ముసునూరు || 1,361 || 5,912 || 2,829 || 3,083
|-
|13. || రమణక్కపేట || 1,042 || 4,475 || 2,348 || 2,127
|-
|14. || సూరెపల్లి || 496 || 2,063 || 1,060 || 1,003
|-
|15. || తల్లవల్లి || 27 || 102 || 49 || 53
|-
|16. || వేల్పుచెర్ల || 1,014 || 4,039 || 2,092 || 1,947
|}
==మూలాలు==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
crubrxzvo4713v5afvhjexyeeg5bw52
మొవ్వ మండలం
0
271948
4989601
4790594
2026-10-27T08:21:32Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంగ్ల శీర్షికల లింకులు గుర్తింపు: వర్గం:ఆంగ్ల శీర్షికలకు లింకులున్న వ్యాసాలు చేర్చాను
4989601
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''మొవ్వమండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా -మొత్తం 6277 అందులో -పురుషులు 3174 -స్త్రీలు 3103 -గృహాలు 1673 -విస్తీర్ణం హెక్టార్లు 1546
==మండలం లోని గ్రామాలు, జనాభా==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు, జనాభా ===
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[అవురుపూడి]] || 338 || 1,300 || 655 || 645
|-
|2. || [[అయ్యంకి]] || 852 || 3,096 || 1,594 || 1,502
|-
|3. || [[బార్లపూడి]] || 187 || 616 || 312 || 304
|-
|4. || [[భట్లపెనుమర్రు]] || 901 || 3,206 || 1,581 || 1,625
|-
|5. || [[చినముత్తేవి]] || 693 || 2,435 || 1,224 || 1,211
|-
|6. || [[గూడపాడు|గుడపాడు]] || 295 || 1,081 || 520 || 561
|-
|7. || [[కాజ ( మొవ్వ)|కాజ]]|| 2,246 || 8,222 || 4,165 || 4,057
|-
|8. || [[కోసూరు]] || 1,579 || 5,625 || 2,809 || 2,816
|-
|9. || [[కూచిపూడి (మొవ్వ మండలం)|కూచిపూడి]] || 1,010 || 3,615 || 1,766 || 1,849
|-
|10. || [[మొవ్వ]]|| 1,673 || 6,277 || 3,174 || 3,103
|-
|11. || [[నిడుమోలు]] || 1,640 || 6,350 || 3,227 || 3,123
|-
|12. || [[పలంకిపాడు]] || 209 || 701 || 356 || 345
|-
|13. || [[పెదముత్తేవి]] || 1,138 || 3,825 || 1,876 || 1,949
|-
|14. || [[పెదపూడి (మొవ్వ మండలం)|పెదపూడి]]|| 862 || 3,667 || 1,673 || 1,994
|-
|15. || [[పెడసనగల్లు]] || 1,019 || 3,512 || 1,796 || 1,716
|-
|16. || [[వేములమాడ]] || 495 || 1,721 || 824 || 897
|-
|17. || [[యద్దనపూడి (మొవ్వ)|యద్దనపూడి]]|| 354 || 1,280 || 636 || 644
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
9zh132mtyy59b8dmq9g83rv98d8m2cu
మోపిదేవి మండలం
0
271949
4989602
4786406
2026-10-27T08:22:00Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989602
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''మోపిదేవి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా]] జిల్లాకు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==గణాంకాలు==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధి లోని జనాభా మొత్తం 36,012, అందులో పురుషులు 18,071 కాగా, స్త్రీలు 17,941 మంది ఉన్నారు.
== మండలం లోని గ్రామాలు==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
#[[అన్నవరం (మోపిదేవి)|అన్నవరం]]
#[[అయోధ్య (మోపిదేవి)|అయోధ్య]]
#[[బొబ్బర్లంక (మోపిదేవి)|బొబ్బర్లంక]]
#[[చిరువోలు]]
#[[చిరువోలులంక ఉత్తరం]]
#[[కప్తానుపాలెం (మోపిదేవి)|కప్తానుపాలెం]]
#[[కొక్కిలిగడ్డ]]
#[[మేళ్లమర్రు]]
#[[మేళ్లమర్తిలంక]]
#[[మెరకనపల్లి]]
#[[మోపిదేవి]]
#[[మోపిదేవిలంక]]
#[[నాగాయతిప్ప]]
#[[పెదకళ్ళేపల్లి (మోపిదేవి)|పెదకళ్ళేపల్లి]]
#[[పెదప్రోలు (మోపిదేవి)|పెదప్రోలు]]
#[[టేకుపల్లి (మోపిదేవి)|టేకుపల్లి]]
#[[వెంకటాపురం (మోపిదేవి)|వెంకటాపురం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[కోసూరివారిపాలెం]]
#[[బోడగుంట]]
#[[గంజివానిపాలెం]]
#[[రావి వారి పాలెం, మోపిదేవి|రావి వారి పాలెం]]
#[[శివరాంపురం (మోపిదేవి)|శివరాంపురం]]
#[[బండికోళ్ళంక]]
#[[అడపావారిపాలెం]]
#[[కె.కొత్తపాలెం (మోపిదేవి)|కె.కొత్తపాలెం]]
==జనాభా==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[అన్నవరం (మోపిదేవి)|అన్నవరం]] || 258 || 896 || 444 || 452
|-
|2. || [[అయోధ్య (మోపిదేవి)|అయోధ్య]] || 58 || 177 || 89 || 88
|-
|3. || [[బొబ్బర్లంక (మోపిదేవి)|బొబ్బర్లంక]] || 225 || 834 || 401 || 433
|-
|4. || [[చిరువోలు]] || 185 || 682 || 353 || 329
|-
|5. || [[కప్తానుపాలెం (మోపిదేవి)|కప్తానుపాలెం]] || 408 || 1,488 || 755 || 733
|-
|6. || [[కొక్కిలిగడ్డ]] || 1,194 || 4,543 || 2,330 || 2,213
|-
|7. || [[మేళ్లమర్రు]]|| 53 || 195 || 101 || 94
|-
|8. || [[మేళ్లమర్తిలంక]]|| 188 || 636 || 325 || 311
|-
|9. || [[మెరకనపల్లి]] || 315 || 1,089 || 544 || 545
|-
|10. || [[మోపిదేవి]]|| 1,846 || 6,686 || 3,319 || 3,367
|-
|11. || [[మోపిదేవిలంక]] || 210 || 718 || 377 || 341
|-
|12. || [[నాగాయతిప్ప]] || 504 || 1,795 || 890 || 905
|-
|13. || [[ఉత్తర చిరువోలులంక]] || 1,164 || 3,820 || 1,932 || 1,888
|-
|14. || [[పెదకళ్ళేపల్లి]] || 1,962 || 7,214 || 3,623 || 3,591
|-
|15. || [[పెదప్రోలు (మోపిదేవి)|పెదప్రోలు]] || 955 || 3,506 || 1,739 || 1,767
|-
|16. || [[టేకుపల్లి (మోపిదేవి)|టేకుపల్లి]] || 100 || 372 || 182 || 190
|-
|17. || [[వెంకటాపురం (మోపిదేవి)|వెంకటాపురం]] || 374 || 1,361 || 667 || 694
|}
==మూలాలు==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
5v7bgyfd1afyb7sywrb7sqqqt5yc8hw
కోటనందూరు మండలం
0
271985
4989561
4790531
2026-10-27T07:46:42Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989561
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కోటనందూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కాకినాడ జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==చరిత్ర==
G.O.Ms.No.31, రెవెన్యూ శాఖ ( రిజిస్ట్రేషన్లు, మండలాలు), 2002 జూన్ 5 ప్రకారం ఈ మండలంలోని 31 గ్రామాలు, [[శంఖవరం మండలం|శంఖవరం మండలంలోని]] 12 గ్రామాలు, [[తుని మండలం|తునిమండలం]] లోని 1 గ్రామం మొత్తం 44 గ్రామాలను కలిపి [[రౌతులపూడి మండలం]] కొత్తగా ఏర్పడింది.
;రౌతులపూడి మండలంలో చేరిన గ్రామాలు జాబితా
{{Div col|colwidth=12em|rules=yes|gap=2em}}
*[[రాఘవపట్నం]]
*[[జల్దం]]
*[[దిగువ సివాడ]]
*[[దబ్బడి]]
*[[సార్లంక]]
*[[సత్యవరం (రౌతులపూడి)|సత్యవరం]]
*[[గిన్నెలరం]]
*[[పెద్దూరు (రౌతులపూడి)|పెద్దూరు]]
*[[డీ. పైడిపాల]]
*[[చల్లేరు]]
*[[దిగువాడరపల్లి]]
*[[రామకృష్ణాపురం (రౌతులపూడి)|రామకృష్ణాపురం]]
*[[గంగవరం]]
*[[ఆర్. వెంకటపురం]]
*[[వెంకటనగరం (రౌతులపూడి)|వెంకటనగరం]]
*[[రాజవరం (రౌతులపూడి)|రాజవరం]]
*[[కొత్తూరు (రౌతులపూడి)|కొత్తూరు]]
*[[ములగపూడి]]
*[[చాకిరేవుపాలెం]]
*[[తిరుపతమ్మపేట]]
*[[సంత పైడిపాల]]
*[[ఉప్పంపాలెం]]
*[[గుమ్మరేగుల]]
*[[బలరాంపురం]]
*[[తూర్పు మల్లవరం]]
*[[బాపభూపాలపట్నం]]
*[[లచ్చిరెడ్డిపాలెం (రౌతులపూడి)|లచ్చిరెడ్డిపాలెం]]
{{Div end}}
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా మొత్తం 48,512 మంది కాగా వారిలో పురుషులు 24,096 మంది స్త్రీలు 24,416 మంది ఉన్నారు.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
#[[కే. ఈ. చిన్నయ్యపాలెం]]
#[[లక్ష్మీదేవిపేట (కోటనందూరు)|లక్ష్మీదేవిపేట]]
#[[అల్లిపూడి]]
#[[కోటనందూరు]]
#[[కకరపల్లి]]
#[[భీమవరపుకోట]]
#[[సూరపురాజుపేట]]
#[[బిల్లనందూరు]]
#[[ఇందుగపల్లి (కోటనందూరు)|ఇందుగపల్లి]]
#[[తాటిపాక జగన్నాథ నగరం]]
#[[బొద్దవరం]]
#[[కమతం మల్లవరం]]
#[[కొప్పాక అగ్రహారం]]
#[[కొత్తం]]
===రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు===
*[[బంగారయ్యపేట]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
ix47u74fnw1kid6rvrawfwkn6pnqmr3
తొండంగి మండలం
0
271987
4989567
4786225
2026-10-27T07:49:21Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989567
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''తొండంగి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రములోని [[కాకినాడ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140719052907/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |archive-date=2014-07-19 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని జనాభా మొత్తం 87,592. అందులో
పురుషులు 44,412 మంది ఉండగా, స్త్రీలు 43,180 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత మొత్తం 48.37% - పురుషులు అక్షరాస్యత 54.37% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 42.13%
==మండలంలోని గ్రామాలు==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
#[[బెండపూడి]]
#[[గోపాలపట్నం (తొండంగి మండలం)|గోపాలపట్నం]]
#[[పీ. అగ్రహారం]]
#[[తొండంగి]]
#[[కృష్ణాపురం (తొండంగి)|కృష్ణాపురం]]
#[[పైడికొండ]]
#[[ఆనూరు]]
#[[వేమవరం (తొండంగి మండలం)|వేమవరం]]
#[[కోన ఫారెస్ట్|కోన ఫారెెస్ట్]]
#[[శృంగవృక్షం]]
#[[ఏ. కొత్తపల్లి]]
#[[పీ.ఈ.చిన్నయపాలెం]]
#[[రావికంపాడు (తొండంగి మండలం)|రావికంపాడు]]
#[[కొమ్మనాపల్లి (తొండంగి)|కొమ్మనాపల్లి]]
#[[ఈ.వీ.నగరం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[కోదాడ (తొండంగి)|కోదాడ]]
==మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
==వెలుపలిలంకెలు==
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
4ktn78xfmh65qvy799tejazal4nue2n
గొల్లప్రోలు మండలం
0
271989
4989563
4786148
2026-10-27T07:48:08Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989563
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''గొల్లప్రోలు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కాకినాడ జిల్లా]]కు చెందిన గ్రామం. <ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140719052907/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |archive-date=2014-07-19 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఈ మండలానికి '''గొల్లప్రోలు పరిపాలనా''' కేంద్రం.
==మండల గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలో మొత్తం 78,926 మంది జనాభా ఉండగా వారిలో-పురుషులు 39,773 మంది, స్త్రీలు 39,153 మంది ఉన్నారు.అక్షరాస్యత మొత్తం 54.34% - పురుషులు అక్షరాస్యత 59.21% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 49.32%. 2005లో మొత్తం మండల [[జనాభా]] 81,752,<ref name="SGRY">{{cite web|url=http://eastgodavari.nic.in/rtiadocuments/zillaparishad/rightinfoact.doc|title=Item NO. XI. Sampoorna Grameena Rozgar Yojana|author=National Informatics Centre|year=2005|work=East Godavari District|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927011939/http://eastgodavari.nic.in/rtiadocuments/zillaparishad/rightinfoact.doc|archive-date=2007-09-27|accessdate=2007-01-26}}</ref> 2007లో 102,170. గొల్లప్రోలు గ్రామంలో సుమారు 31,000 వోటర్లున్నారు.
==మండలం గురించి==
1987లో [[నందమూరి తారక రామారావు]] [[ముఖ్యమంత్రి]]గా మండల వ్యవస్థను ఏర్పరచినపుడు గొల్లప్రోలు [[మండలం]]గా ఏర్పడింది.కొప్పుల హేమనాధరావు మొదటి మండల ప్రెసిడెంటుగా 1987 - 1992 కాలంలో 2005 వరకు ఇక్కడ మండలం కేంద్ర కార్యాలయం నిర్మించబడలేదు. మొగలి సుబ్రహ్మణ్యం (చిట్టిబాబు) ప్రెసిడెంట్గా ఉన్నపుడు మండల కార్యాలయం ప్రారంభమైంది.
==మండలంలోని గ్రామాలు==
#[[కొడవలి (గొల్లప్రోలు)|కొడవలి]]
#[[చెందుర్తి (గొల్లప్రోలు మండలం)|చెందుర్తి]]
#[[దుర్గాడ]]
#[[విజయనగరం (గొల్లప్రోలు మండలం)|విజయనగరం]]
#[[చేబ్రోలు (గొల్లప్రోలు)|చేబ్రోలు]]
#[[వన్నెపూడి]]
#[[చిన జగ్గంపేట (గొల్లప్రోలు)|చిన జగ్గంపేట]]
#[[తాటిపర్తి (గొల్లప్రోలు)|తాటిపర్తి]]
#[[గొల్లప్రోలు]]
#[[మల్లవరం(గొల్లప్రోలు)|మల్లవరం]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
3iicwpi9dq3itp5kkyhtxxx156ajmqe
ప్రత్తిపాడు మండలం (కాకినాడ జిల్లా)
0
271996
4989573
4786341
2026-10-27T07:52:11Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989573
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ప్రత్తిపాడు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కాకినాడ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140719052907/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |archive-date=2014-07-19 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా - మొత్తం 79,076 - అందులో పురుషులు 39,501 - స్త్రీలు 39,575 మంది ఉన్నారు.
==మండలంలోని గ్రామాలు==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
#[[ఉలిగోగిల]]
#[[బాపన్నధార]]
#[[కే. మిర్తివాడ]]
#[[బురదకోట (ప్రత్తిపాడు)|బురదకోట]]
#[[కొండపల్లి (ప్రత్తిపాడు మండలం)|కొండపల్లి]]
#[[దోపర్తి]]
#[[తదువై]]
#[[గిరిజనపురం]]
#[[యెరకంపాలెం]]
#[[మెట్టు చింత]]
#[[బవురువాక]]
#[[కొత్తూరు (ప్రత్తిపాడు)|కొత్తూరు]]
#[[పాండవులపాలెం]]
#[[పొదురుపాక]]
#[[పెద్దిపాలెం (ప్రత్తిపాడు)|పెద్దిపాలెం]]
#[[వేములపాలెం]]
#[[గోకవరం]]
#[[వంతాడ]]
#[[ఉత్తరకంచి]]
#[[పెద సంకర్లపూడి]]
#[[లంపకలోవ]]
#[[శరభవరం (ప్రత్తిపాడు)|శరభవరం]]
#[[గజ్జనపూడి]]
#[[చింతలూరు (ప్రత్తిపాడు)|చింతలూరు]]
#[[తోటపల్లి (ప్రత్తిపాడు)|తోటపల్లి]]
#[[యూ. జగన్నాధపురం]]
#[[వెంకటనగరం (ప్రత్తిపాడు)|వెంకటనగరం]]
#[[వాకపల్లి (ప్రత్తిపాడు)|వాకపల్లి]]
#[[పీ. జగన్నాధపురం]]
#[[చిన సంకర్లపూడి]]
#[[యేలూరు]]
#[[ప్రత్తిపాడు (తూ.గో జిల్లా)|ప్రత్తిపాడు]]
#[[వొమ్మంగి]]
#[[పోతులూరు (ప్రత్తిపాడు)|పోతులూరు]]
#[[రాచపల్లి (ప్రత్తిపాడు)|రాచపల్లి]]
#[[ధర్మవరం (ప్రత్తిపాడు)|ధర్మవరం]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
snsi6d6k21xkmqbjqvqc33kiemkwrl6
ఏలేశ్వరం మండలం
0
271998
4989557
4948860
2026-10-27T07:45:35Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989557
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఏలేశ్వరం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కాకినాడ జిల్లా]] చెందిన మండలం. <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఈ మండలంలో ఒక నిర్జన గ్రామంతో కలుపుకుని 13 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/yeleswaram-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4893|title=Villages and Towns in Yeleswaram Mandal of East Godavari, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|access-date=2020-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403185116/https://www.censusindia.co.in/villagestowns/yeleswaram-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4893|archive-date=2019-04-03|url-status=dead}}</ref> మండలంకోడ్:04893.<ref>{{Cite web|url=http://vlist.in/sub-district/04893.html|title=Yeleswaram Mandal Villages, East Godavari, Andhra Pradesh @VList.in|website=vlist.in|access-date=2020-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20191128044648/http://vlist.in/sub-district/04893.html|archive-date=2019-11-28|url-status=dead}}</ref> ఏలేశ్వరం మండలం [[కాకినాడ లోక్సభ నియోజకవర్గం|కాకినాడ లోకసభ నియోజకవర్గంలోని]], [[ప్రత్తిపాడు (తూ.గో జిల్లా) శాసనసభ నియోజకవర్గం|ప్రత్తిపాడు శాసనసభ నియోజకవర్గం]] క్రింద నిర్వహించబడుతుంది.
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం- మొత్తం 77,965 - పురుషులు 38,471 - స్త్రీలు 39,494.మండలం సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి 1,027. మండలం మొత్తం అక్షరాస్యత 62.86%. పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 58.42%, స్త్రీ అక్షరాస్యత రేటు 53.25%.<ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/yeleswaram-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4893|title=Yeleswaram Mandal Population, Religion, Caste East Godavari district, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|access-date=2020-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190403203512/https://www.censusindia.co.in/subdistrict/yeleswaram-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4893|archive-date=2019-04-03|url-status=dead}}</ref>
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
#[[మర్రివీడు]]
#[[జెడ్డంగి అన్నవరం]]
#[[రమణయ్యపేట (ఏలేశ్వరం)|రమణయ్యపేట]]
#[[తూర్పు లక్ష్మీపురం]]
#[[లింగంపర్తి]]
#[[ఏలేశ్వరం]]
#[[తిరుమాలి]]
#[[పేరవరం (ఏలేశ్వరం)|పేరవరం]]
#[[భద్రవరం]]
#[[యెర్రవరం (ఏలేశ్వరం)|యెర్రవరం]]
#[[పెద్దనాపల్లి]]
#[[సిరిపురం (ఏలేశ్వరం)|సిరిపురం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
ai31q317dc15946q1iw5i2ph85loaso
జగ్గంపేట మండలం
0
272033
4989564
4786189
2026-10-27T07:48:24Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989564
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''జగ్గంపేట మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కాకినాడ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండల జనాభా==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా మొత్తం 79,640 మంది కాగా,వారిలో పురుషులు 39,422మంది, స్త్రీలు 40,218మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత మొత్తం 51.48%. పురుషులు అక్షరాస్యత 54.44% స్త్రీలు అక్షరాస్యత 48.49% ఉంది.
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[నరేంద్రపట్నం]]
#[[మామిడాడ]]
#[[ఇర్రిపాక]]
#[[సీతంపేట (జగ్గంపేట)|సీతంపేట]]
#[[కాండ్రేగుల]]
#[[మన్యన్వరిపాలెం]]
#[[గోవిందాపురం (జగ్గంపేట మండలం)|గోవిందాపురం]]
#[[మల్లిసాల]]
#[[రాజపూడి]]
#[[బలభద్రాపురం (జగ్గంపేట)|బలభద్రాపురం]]
#[[గొల్లలగుంట]]
#[[మర్రిపాక]]
#[[గుర్రప్పాలెం]]
#[[తిరుపతిరాజుపేట]]
#[[జే. కొత్తూరు]]
#[[జగ్గంపేట]]
#[[సీతానగరం (జగ్గంపేట)|సీతానగరం]]
#[[కాట్రావులపల్లి]]
#[[రామవరం (జగ్గంపేట)|రామవరం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలిలంకెలు ==
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
rvw3m1wxhh7an3s0hghfml04s2hsegc
కిర్లంపూడి మండలం
0
272034
4989560
4786090
2026-10-27T07:46:15Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989560
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కిర్లంపూడి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కాకినాడ జిల్లా]] మండలం.<ref name="censusindia.gov.in">{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140719052907/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |archive-date=2014-07-19 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> అదే పేరుతో ఉన్న మండలానికి కేంద్రం.
==మండలం జనాభా==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధి లోని మొత్తం 74,379, అందులో పురుషులు 37,25 కాగా, స్త్రీలు 37,124 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత మొత్తం 53.41. పురుషులు అక్షరాస్యత 56.02% స్త్రీలు అక్షరాస్యత 50.75%
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[సోమవరం (కిర్లంపూడి మండలం)|సోమవరం]]
#[[కృష్ణవరం (కిర్లంపూడి మండలం)|కృష్ణవరం]]
#[[శృంగారాయునిపాలెం]]
#[[గెద్దనాపల్లి]]
#[[వేలంక]]
#[[జగపతినగరం]]
#[[చిల్లంగి]]
#[[భూపాలపట్నం (కిర్లంపూడి మండలం)|భూపాలపట్నం]]
#[[తూర్పు తిమ్మాపురం]]
#[[బూరుగుపూడి (కిర్లంపూడి)|బూరుగుపూడి]]
#[[గోనేడ]]
#[[తామరాడ]]
#[[వీరవరం (కిర్లంపూడి)|వీరవరం]]
#[[రాజుపాలెం (కిర్లంపూడి)|రాజుపాలెం]]
#[[రామకృష్ణాపురం (కిర్లంపూడి)|రామకృష్ణాపురం]]
#[[కిర్లంపూడి]]
#[[ముక్కొల్లు (కిర్లంపూడి)|ముక్కొల్లు]]
#[[సఖుమళ్ల తిమ్మాపురం]]
==మూలాలు==
<references/>
==వెలుపలి లింకులు==
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
2w1khomxskyhf28zyvcealkxuespgxd
కాకినాడ గ్రామీణ మండలం
0
272035
4989562
4790512
2026-10-27T07:47:00Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989562
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కాకినాడ గ్రామీణ మండలం''' , [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కాకినాడ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref>https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2814_PART_A_DCHB_EAST%20GODAVARI.pdf</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> కాకినాడ గ్రామీణ మండలంలో 8 గ్రామాలు, 4 పట్టణాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4913-kakinada-rural-east-godavari-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Kakinada Rural Mandal of East Godavari, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-06-10}}</ref>
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[కాకినాడ]] - (పాక్షికం) నగరపాలక సంస్థ
* [[చీడిగ]] - (సెన్సస్ టౌన్)
* [[రమణయ్యపేట (కాకినాడ గ్రామీణ)|రమణయ్యపేట]] - (సెన్సస్ టౌన్)
* [[సూర్యారావుపేట (కాకినాడ గ్రామీణ)|సూర్యారావుపేట]] - (సెన్సస్ టౌన్)
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ప్రకారం కాకినాడ (గ్రామీణ) మండలంలో 46322 గృహాలు ఉన్నాయి.మండలంలోని మొత్తం జనాభా 174129, ఇందులో 87018 మంది పురుషులు, 87111 మంది మహిళలు ఉన్నారు.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.censusindia2011.com/andhra-pradesh/east-godavari/kakinada-rural-population.html|title=Kakinada (Rural) Mandal Population East Godavari, Andhra Pradesh, List of Villages & Towns in Kakinada (Rural) Mandal|website=Censusindia2011.com|access-date=2020-06-10|archive-date=2020-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20200610143821/https://www.censusindia2011.com/andhra-pradesh/east-godavari/kakinada-rural-population.html|url-status=dead}}</ref> 0 - 6 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 17978, ఇది మొత్తం జనాభాలో 10.32%.ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర సగటు లింగ నిష్పత్తి 993 తో పోలిస్తే 1001 గా ఉంది. అక్షరాస్యత 70.29%, అందులో 73.03% పురుషులు అక్షరాస్యులు, 67.56% స్త్రీలు అక్షరాస్యులు. కాకినాడ గ్రామీణ మండల మొత్తం వైశాల్యం 90.94 చ. కి.లో, జనాభా సాంద్రత చ. కి.మీ.కు 1915.మొత్తం జనాభాలో 25.06% జనాభా పట్టణ ప్రాంతంలో, 74.94% గ్రామీణ ప్రాంతంలో నివసిస్తున్నారు. మొత్తం జనాభాలో 11.03% షెడ్యూల్డ్ కులం (ఎస్సీ), 0.67% షెడ్యూల్డ్ తెగ (ఎస్టీ) జనాభా ఉన్నారు.<ref name=":0" />
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[తిమ్మాపురం (కాకినాడ)|తిమ్మాపురం]]
#[[పండూరు]]
#[[నెమం]]
#[[తమ్మవరం]]
#[[పెనుమర్తి]]
#[[కొవ్వాడ (కాకినాడ)|కొవ్వాడ]]
#[[రేపూరు]]
#[[కొవ్వూరు (కాకినాడ గ్రామీణ మండలం)|కొవ్వూరు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[సర్పవరం]]
#[[గంగనపల్లి (కాకినాడ)|గంగనపల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
1gy9lw3wjiajm6bry5otwjjlsiw2d6d
రౌతులపూడి మండలం
0
272075
4989575
4790610
2026-10-27T07:52:56Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989575
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''రౌతులపూడి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[కాకినాడ జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4891-rowthulapudi-east-godavari-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Rowthulapudi Mandal of East Godavari, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2021-06-11}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
G.O.Ms.No.31, రెవెన్యూ శాఖ ( రిజిస్ట్రేషన్లు, మండలాలు), 2002 జూన్ 5 ప్రకారం [[శంఖవరం మండలం|శంఖవరం]] మండలంలోని 12 గ్రామాలు, కోటనందూరు మండలంలోని 31 గ్రామాలు, [[తుని మండలం|తునిమండలం]] లోని 1 గ్రామం మొత్తం 44 గ్రామాలతో కలిపి రౌతులపూడి మండలం కొత్తగా ఏర్పడింది.దీనికి రౌతులపూడి గ్రామం మండల కేంద్రం.
==జనాభా గణాంకాలు==
ఈ మండలం మొత్తం జనాభా 51,400. వీరిలో పురుషుల సంఖ్య 26,273, స్త్రీల సంఖ్య 25,127. 6 సం.ల లోపు పిల్లలు 6,927. వీరిలో బాలురు 3,469, బాలికలు 3,458 కలరు.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[ఆర్.వెంకటాపురం]]
# [[ఉప్పంపాలెం]]
# [[ఎ.మల్లవరం]]
# [[కొత్తూరు (రౌతులపూడి)|కొత్తూరు]]
# [[కోడూరు (రౌతులపూడి)|కోడూరు]]
# [[గంగవరం (రౌతులపూడి)|గంగవరం]]
# [[గిడజం]]
# [[గిన్నెలరం]]
# [[గుమ్మరేగుల]]
# [[చల్లేరు]]
# [[చాకిరేవుపాలెం]]
# [[జల్దం]]
# [[డీ. పైడిపాల]]
# [[తిరుపతమ్మపేట]]
# [[దబ్బడి]]
# [[దిగువ దారపల్లె]]
# [[దిగువ సివాడ]]
# [[ధార జగన్నాధపురం]]
# [[నామగిరి నరేంద్రపట్నం]]
# [[పల్లపు చేమవరం]]
# [[పారుపాక]]
# [[పెద్దూరు (రౌతులపూడి)|పెద్దూరు]]
# [[బలరాంపురం]]
# [[బాపభూపాలపట్నం]]
# [[బిల్లవాక]]
# [[ములగపూడి]]
# [[మెరక చేమవరం]]
# [[రాఘవపట్నం (రౌతులపూడి)|రాఘవపట్నం]]
# [[రాజవరం (రౌతులపూడి)|రాజవరం]]
# [[రామకృష్ణాపురం (రౌతులపూడి)|రామకృష్ణాపురం]]
# [[రౌతులపూడి]]
# [[లచ్చిరెడ్డిపాలెం (రౌతులపూడి)|లచ్చిరెడ్డిపాలెం]]
# [[వెంకటనగరం (రౌతులపూడి)|వెంకటనగరం]]
# [[శృంగధార అగ్రహారం]]
# [[శృంగవరం (రౌతులపూడి)|శృంగవరం]]
# [[సంత పైడిపాల]]
# [[సత్యవరం (రౌతులపూడి)|సత్యవరం]]
# [[సార్లంక]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
{{Authority control}}
jp6ac7w1r88ixwbc8a3rfarklcoqjgo
పెదపూడి మండలం
0
272094
4989570
4786315
2026-10-27T07:50:22Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989570
wikitext
text/x-wiki
{{ఇతరప్రాంతాలు}}
'''పెదపూడి మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కాకినాడ జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
{{Infobox India AP Mandal}}
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా - మొత్తం 71,459 - అందులో పురుషులు 35,883 - స్త్రీలు 35,576.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 8,348.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2019-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140719052907/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |archive-date=2014-07-19 |url-status=dead }}</ref> ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 4,221, మహిళల సంఖ్య 4,127, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 2,276 ఉన్నాయి.
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[గొల్లల మామిడాడ]]
#[[పెద్దాడ]]
#[[పెదపూడి]]
#[[దోమాడ]]
#[[అచ్యుతపురత్రయం]]
#[[కడకుదురు]]
#[[కైకవోలు]]
#[[కుమారప్రియం]]
#[[పుట్టకొండ]]
#[[గండ్రేడు (పెదపూడి)|గండ్రేడు]]
#[[రాజుపాలెం (పెదపూడి)|రాజుపాలెం]]
#[[పైన (గ్రామం)|పైన]]
#[[వేండ్ర]]
#[[చింతపల్లి (పెదపూడి మండలం)|చింతపల్లి]]
#[[సంపర]]
#[[కాండ్రేగుల (పెదపూడి)|కాండ్రేగుల]]
#[[శహపురం]]
==కుగ్రామాలు==
* రామేశ్వరం
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
mi6oopinl5f1ibi7fha6txoopbo0ypc
కరప మండలం
0
272096
4989558
4796364
2026-10-27T07:45:47Z
యర్రా రామారావు
28161
4989558
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కరప మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[కాకినాడ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల కేంద్రం ==
ఈ మండలానికి కేంద్రం కరప. ఇది సమీప పట్టణమైన [[కాకినాడ]] నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 10,086 ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 5,032, మహిళల సంఖ్య 5,054, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 2,940 ఉన్నాయి.బాల, బాలికలు 1,155: బాలురు 571, బాలికలు 584<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14|title=Census of India: Sub-District Details|date=2014-07-19|website=web.archive.org|access-date=2021-05-22|archive-date=2014-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20140719052907/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14|url-status=bot: unknown}}</ref>
== మండల జనాభా గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా మొత్తం 76,398,అందులో పురుషులు 38,460, స్త్రీలు 37,938 మంది ఉన్నారు.అక్షరాస్యత మొత్తం 69.89% పురుషులు అక్షరాస్యత 72.38% ఉండగా, స్త్రీలు అక్షరాస్యత 67.35% ఉంది.
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అరట్లకట్ట]]
#[[జీ. భావారం]]
#[[నడకుదురు]]
#[[గురజనాపల్లి]]
#[[పెనుగుదురు]]
#[[కొరిపల్లి]]
# [[కరప]]
#[[పాతర్లగడ్డ]]
#[[గొర్రిపూడి]]
#[[కొంగోడు]]
#[[వేములవాడ (కరప)|వేములవాడ]]
#[[వాకాడ]]
#[[కూరాడ]]
#[[చిన మామిడాడ]]
#[[వేలంగి (కరప)|వేలంగి]]
#[[సిరిపురం (కరప)|సిరిపురం]]
#[[జెడ్.భావారం|జెడ్. భావారం]]
#[[యండమూరు]]
#[[పెద్దాపురప్పాడు]]
==మూలాలు==
{{మూలాలు}}<references/>
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
dgsogck19nqad0pmiaklljlkl9kqe89
తాళ్ళరేవు మండలం
0
272100
4989565
4786216
2026-10-27T07:48:43Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989565
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''తాళ్ళరేవు మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[కాకినాడ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం. <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>పూర్వం రేవు ప్రాంతమైన ఇక్కడ తాడిచెట్లు మెండుగా ఉండుటచేత దీనికి ''తాళ్ళరేవు'' అని పేరు వచ్చిందని అంటారు.
==మండల గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం మొత్తం జనాభా 82,799 మంది ఉండగా, వారిలో పురుషులు 41,438 మందికాగా, స్త్రీలు 41,361మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత మొత్తం 68.01% - పురుషులు అక్షరాస్యత మొత్తం 71.66%. స్త్రీలు అక్షరాస్యత మొత్తం 64.31%.
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు===
#[[చొల్లంగి]]
#[[చొల్లంగి పేట (తాళ్లరేవు మండలం)|చొల్లంగి పేట]]
#[[జీ. వేమవరం (తాళ్ళరేవు)|జీ. వేమవరం]]
#[[పటవల]]
#[[కోరంగి]]
#[[పొలెకుర్రు]]
#[[లచ్చిపాలెం]]
#[[ఉప్పంగల]]
#[[పిల్లంక]]
#[[ఇంజరం]]
#[[సుంకరపాలెం]]
#[[నీలపల్లి (తాళ్ళరేవు)|నీలపల్లి]]
#[[పీ. మల్లవరం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[నేరుళ్ళంక]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
1dj5vdb1iql79wu25gasqkwtzln2cn6
కాజులూరు మండలం
0
272127
4989559
4786084
2026-10-27T07:46:01Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989559
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కాజులూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కాకినాడ జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఈ మండల కేంద్రం [[కాజులూరు]]. ఇది సమీప పట్టణమైన [[కాకినాడ]] నుండి 24 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
ఈ మండల కేంద్రంలో నాలుగుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు ఐదు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి.ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల, ఒక ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాల ఉన్నాయి.సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ద్రాక్షారామంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల [[తాళ్ళరేవు|తాళ్ళరేవులోనూ]] ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల కాకినాడలోను, పాలీటెక్నిక్ [[రామచంద్రపురం (తూర్పుగోదావరి జిల్లా)|రామచంద్రపురంలోనూ]] ఉన్నాయి.సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల కాకినాడలో ఉన్నాయి.
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా మొత్తం 70,903.అందులో పురుషులు 35,825 మంది ఉండగా, స్త్రీలు 35,078 మంది ఉన్నారు.పిన్ కోడ్: 533 468.
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[జగన్నాథగిరి]]
# [[తర్లంపూడి]]
# [[మతుకుమిల్లి]]
# [[బందనపూడి]]
# [[ఆర్యవటం]]
# [[గొల్లపాలెం (కాజులూరు)|గొల్లపాలెం]]
# [[శలపాక]]
# [[మంజేరు]]
# [[శీల (గ్రామం)|శీల]]
# [[కాజులూరు]]
# [[చేదువాడ]]
# [[ఐతపూడి]]
# [[తనుమల్ల]]
# [[పెనుమల్ల]]
# [[అండ్రంగి]]
# [[కుయ్యేరు]]
# [[దుగ్గుదుర్రు]]
# [[ఉప్పుమిల్లి]]
# [[కోలంక (కాజులూరు)|కోలంక]]
# [[పల్లిపాలెం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కాకినాడ జిల్లా మండలాలు}}
4x9eofs1a4thp0xy5h0t044z8xaf56m
ఆలమూరు మండలం
0
272130
4989662
4786038
2026-10-27T11:38:47Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989662
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఆలమూరు''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[కోనసీమ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==గణాంకాలు==
* 2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా మొత్తం 74,025 వారిలో -పురుషులు 36,955 మంది ఉండగా- స్త్రీలు 37,070 మంది ఉన్నారు.
* 2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 10,488.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140719052907/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |archive-date=2014-07-19 |url-status=dead }}</ref> ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 5,292, మహిళల సంఖ్య 5,196, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 2,582 ఉన్నాయి.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[బడుగువానిలంక]]
# [[మడికి]]
# [[చొప్పెల్ల]]
# [[నర్సిపూడి]]
# [[మోదుకూరు (ఆలమూరు మండలం)|మోదుకూరు]]
# [[గుమ్మిలేరు]]
# [[పినపళ్ల (ఆలమూరు)|పినపళ్ళ]]
# [[పెదపళ్ళ (ఆలమూరు)|పెదపళ్ళ]]
# [[కలవచర్ల (ఆలమూరు)|కలవచర్ల]]
# [[పెనికేరు]]
# [[నవాబుపేట (ఆలమూరు)|నవాబుపేట]]
# [[జొన్నాడ (ఆలమూరు)|జొన్నాడ]]
# [[ఆలమూరు (ఆలమూరు మండలం)|ఆలమూరు]]
# [[చింతలూరు (ఆలమూరు)|చింతలూరు]]
# [[సంధిపూడి]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[చెముడులంక]]
* మూలస్థాన అగ్రహారం
==మూలాలు==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
nvcm0i1llc3ft0nlk6lo1to9ew895zf
ఆత్రేయపురం మండలం
0
272131
4989661
4786037
2026-10-27T11:38:33Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989661
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఆత్రేయపురం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కోనసీమ జిల్లా]]కు చెందిన గ్రామం.<ref>{{cite web|title=Mandal wise list of villages in East Godavari district|url=http://apland.ap.nic.in/cclaweb/Districts_Alphabetical/eastgodavari.pdf|website=Chief Commissioner of Land Administration|publisher=National Informatics Centre|format=PDF|access-date=16 January 2019|archive-date=21 January 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150121141044/http://apland.ap.nic.in/cclaweb/Districts_Alphabetical/EastGodavari.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఈ మండలంలో 15 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{cite web | title=Atreyapuram Mandal Villages, East Godavari, Andhra Pradesh @VList.in | website=India Village Directory @VList.in | url=https://vlist.in/sub-district/04919.html | access-date=2025-11-09}}</ref>
ఈ మండలం [[అమలాపురం లోక్సభ నియోజకవర్గం|అమలాపురం లోకసభ నియోజకవర్గంలోని]], [[కొత్తపేట శాసనసభ నియోజకవర్గం]] క్రింద నిర్వహించబడుతుంది.
==గణాంకాలు==
2011 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండల జనాభా- మొత్తం 65,580 - పురుషుల సంఖ్య 33,096 - స్త్రీల సంఖ్య 32,484 - గృహాల సంఖ్య 19,167<ref>{{Cite web |url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/atreyapuram-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4919 |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-06-07 |archive-date=2020-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200607145336/https://www.censusindia.co.in/subdistrict/atreyapuram-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4919 |url-status=dead }}</ref>
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అంకంపాలెం (ఆత్రేయపురం మండలం)|అంకంపాలెం]]
#[[ఆత్రేయపురం]]
#[[ఉచ్చిలి]]
#[[కట్టుంగ]]
#[[నర్కేడిమిల్లి]]
#[[పులిదిండి]]
#[[పేరవరం (ఆత్రేయపురం)|పేరవరం]]
#[[మెర్లపాలెం]]
#[[రాజవరం (ఆత్రేయపురం)|రాజవరం]]
#[[ర్యాలి]]
#[[లొల్ల (ఆత్రేయపురం)|లోల్ల]]
#[[వద్దిపర్రు (ఆత్రేయపురం)|వద్దిపర్రు]]
#[[వసంతవాడ (ఆత్రేయపురం)|వసంతవాడ]]
#[[వాడపల్లి (ఆత్రేయపురం మండలం)|వాడపల్లి]]
#[[వెలిచేరు|వేలిచేరు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[బొబ్బర్లంక (ఆత్రేయపురం)|బొబ్బర్లంక]]
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
l3aetnjz56npsv5rhg3m0tbfvz2s4n3
రావులపాలెం మండలం
0
272132
4989675
4786428
2026-10-27T11:43:30Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989675
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''రావులపాలెం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కోనసీమ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>రావులపాలెం గ్రామం కోనసీమకు ముఖద్వారం. కోనసీమ అరటిపళ్ళ మార్కెట్ కి రావులపాలెం ప్రధాన కేంద్రం.ఇక్కడ గోదావరి నదిపై వంతెన ఉంది.
==మండల గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలప ప్రకారం మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 83,360.అందులో పురుషులు 41,862 మంది ఉండగా స్త్రీలు 41,498 మంది ఉన్నారు.అక్షరాస్యత - మొత్తం 73.26% - పురుషులు అక్షరాస్యత 76.98% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 69.53%
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[ఊబలంక]]
# [[రావులపాలెం]]
# [[కొమర్రాజు లంక]]
# [[వెదురేశ్వరం]]
# [[లక్ష్మీ పోలవరం]]
# [[పొడగట్లపల్లి]]
# [[గోపాలపురం (రావులపాలెం)|గోపాలపురం]]
# [[ఈతకోట]]
# [[దేవరాపల్లి (రావులపాలెం మండలం)|దేవరాపల్లి]]
# [[ముమ్మిడివరప్పాడు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[రావులపాడు]]
==మూలాలు==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
svlbtsdevlqm9z1eaop9bxp43aiwzyq
కె. గంగవరం మండలం
0
272133
4989667
4786096
2026-10-27T11:40:28Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989667
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''కె. గంగవరం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కోనసీమ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా- మొత్తం 63,013 - పురుషులు 31,835 - స్త్రీలు 31,178
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అంజూరు (పామర్రు మండలం)|అంజూరు]]
# [[అద్దంపల్లి]]
# [[కుడుపూరు]]
# [[కుందూరు]]
# [[కూళ్ళ]]
# [[కోట (పామర్రు)|కోట]]
# [[కోటిపల్లి (పామర్రు మండలం)|కోటిపల్లి]]
# [[గంగవరం (పామర్రు మండలం)|గంగవరం]]
# [[గుడిగల్ల భాగ]]
# [[గుడిగల్ల రాల్లగుంట]]
# [[తామరపల్లి (పామర్రు)|తామరపల్లి]]
# [[దంగేరు]]
# [[పానింగపల్లి (పామర్రు)|పానింగపల్లి]]
# [[పామర్రు (తూ.గో జిల్లా)|పామర్రు]]
# [[పేకేరు (పామర్రు)|పేకేరు]]
# [[బాలాంతరం]]
# [[భట్ల పాలిక]]
# [[మసకపల్లి]]
# [[యెండగండి]]
# [[యెర్ర పోతవరం]]
# [[విలాస గంగవరం]]
# [[శివల]]
# [[సత్యవాడ (పామర్రు)|సత్యవాడ]]
# [[సుందరపల్లి]]
== అద్బుతమైన ఘట్టం ==
మండలం మొట్టమొదటిగా సుందరపల్లి గ్రామంలో 1955 లో నిర్మించబడ్డ మొదటి జిల్లా పరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల ఆ గ్రామానికి గర్వకారణం, 5 వ తరగతి నుంచి 10 వ తరగతి వరకు ఉన్నందున చుట్టుపక్కల గ్రామాలు నుంచి ఊడిమూడి, [[మల్లవరం]], [[కొత్తకోట]] మొదలగు గ్రామాల నుంచి చాలా మంది విద్యార్థులు ఆదారపడి చదువుకుంటారు.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
sxh7dqdk55kh5lsrj731vfg1tbrwyg6
కొత్తపేట మండలం
0
272134
4989668
4786101
2026-10-27T11:40:44Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989668
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కొత్తపేట మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కోనసీమ జిల్లా]]కు చెందిన మండలం <ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140719052907/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |archive-date=2014-07-19 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఈ మండలంలో 10 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/kothapeta-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4927|title=Villages and Towns in Kothapeta Mandal of East Godavari, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|language=en-US|access-date=2020-06-13|archive-date=2020-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613103114/https://www.censusindia.co.in/villagestowns/kothapeta-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4927|url-status=dead}}</ref> మండలం కోడ్: 04927.<ref>{{Cite web|url=http://vlist.in/sub-district/04927.html|title=Kothapeta Mandal Villages, East Godavari, Andhra Pradesh @VList.in|website=vlist.in|access-date=2020-06-13}}</ref> కొత్తపేట మండలం, [[అమలాపురం లోక్సభ నియోజకవర్గం|అమలాపురం లోక్సభ నియోజకవర్గంలోని]], [[కొత్తపేట శాసనసభ నియోజకవర్గం]] కింద నిర్వహించబడుతుంది.ఇది [[కాకినాడ రెవెన్యూ డివిజను]] పరిధికి చెందిన మండలాల్లో ఇది ఒకటి.<ref>https://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2814_PART_B_DCHB_EAST%20GODAVARI.pdf</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం కోనసీమ జిల్లాకు చెందిన కొత్తపేట మండలం మొత్తం జనాభా 77,859. వీరిలో 39,053 మంది పురుషులు కాగా, 38,806 మంది మహిళలు ఉన్నారు.మండలంలో మొత్తం 21,732 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/kothapeta-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4927|title=Kothapeta Mandal Population, Religion, Caste East Godavari district, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|language=en-US|access-date=2020-06-13|archive-date=2020-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613103112/https://www.censusindia.co.in/subdistrict/kothapeta-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4927|url-status=dead}}</ref> సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి 994.మండలం యొక్క లింగ నిష్పత్తి 994. 0 - 6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 7588, ఇది మొత్తం జనాభాలో 10%. 0-6 సంవత్సరాల మధ్య 3827 మంది మగ పిల్లలు, 3761 ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు.బాలల లైంగిక నిష్పత్తి 983, మండల సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి (994) కన్నా తక్కువ.మొత్తం అక్షరాస్యత 78.54%. పురుష అక్షరాస్యత రేటు 74.19%, స్త్రీ అక్షరాస్యత రేటు 67.56% కోతపేట మండలంలో ఉంది.<ref name=":0" />
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం - మొత్తం 77,859 - పురుషులు 39,053 - స్త్రీలు 38,806. అక్షరాస్యత - మొత్తం 72.38% - పురుషులు 77.62% - స్త్రీలు 67.13%
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[మందపల్లి]]
#[[కొత్తపేట (తూర్పు గోదావరి జిల్లా)|కొత్తపేట]]
#[[వాడపాలెం]]
#[[పలివెల (కొత్తపేట మండలం)|పలివెల]]
#[[గంటి]]
#[[అవిడి]]
#[[బిళ్ళకూరు]]
#[[ఖండ్రిక (కొత్తపేట)|ఖండ్రిక]]
#[[వానపల్లి (కొత్తపేట)|వానపల్లి]]
#[[మోడెకుర్రు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*నరేంద్రపురం
*[[ఏనుగులమహల్]]
*[[చాకలి వారి పాలెం]]
*[[గొలకోటివారిపాలెం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
cwlfv8mnnvt2rwmvxp90qiaxjx7d0fd
పి.గన్నవరం మండలం
0
272135
4989669
4786293
2026-10-27T11:41:10Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంగ్ల శీర్షికల లింకులు గుర్తింపు: వర్గం:ఆంగ్ల శీర్షికలకు లింకులున్న వ్యాసాలు చేర్చాను
4989669
wikitext
text/x-wiki
{{అయోమయం|గన్నవరం}}'''పి.గన్నవరం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రములోని [[కోనసీమ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web|title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు|url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140719052907/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14|archive-date=2014-07-19|access-date=2019-01-16|website=}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>{{Infobox India AP Mandal}}
కాటన్ దొర నిర్మించిన గన్నవరం అక్విడెక్టు చాలా గొప్ప కట్టడం. దీని కాలపరిమితి వంద సంవత్సరాలు ముగిసినందున దీనికి సమాంతరంగా క్రొత బ్రిడ్జి నిర్మించుట జరిగింది.
==మండల జనాభా==
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం మొత్తం జనాభా 73,739. అందులో - పురుషులు 36,950 మంది ఉండగా, - స్త్రీలు 36,789 అక్షరాస్యత (2001) - మొత్తం 73.29%- పురుషులు 79.13 - స్త్రీలు 67.43%
==మండలం లోని గ్రామాలు==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[గంటి పెదపూడి]]
#ఊడిమూడి
#[[కుండలపల్లి|కుందాలపల్లి]]
#[[నరేంద్రపురం (పి.గన్నవరం)|నరేంద్రపురం]]
#[[బెల్లంపూడి]]
#[[లంకలగన్నవరం]]
#[[పాత గన్నవరం]]
#[[పోతవరం (పి.గన్నవరం)|పోతవరం]]
#[[ముంగండ]]
#[[ముంగండపాలెం]]
#[[ముంజవరం]]
#[[కతర్లంక|కటారులంక]]
#[[కరుపల్లిపాడు|నాగుల్లoక]]
#[[వైనతెయ కొత్తపల్లి|వైనతేయ కొత్తపల్లి]]
#[[మొండెపు లంక]]
#[[వాడ్రేవుపల్లి]]
#[[మానేపల్లి (పి.గన్నవరం మండలం)|మానేపల్లి]]
#[[యేనుగుపల్లి]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[నాగులలంక]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
es0r8moobx95cv882no808smuxu6ky2
అయినవిల్లి మండలం
0
272136
4989659
4790490
2026-10-27T11:38:05Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989659
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''అయినవిల్లి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కోనసీమ జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web |url=http://apland.ap.nic.in/cclaweb/Districts_Alphabetical/EastGodavari.pdf |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2019-01-16 |archive-date=2015-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150121141044/http://apland.ap.nic.in/cclaweb/Districts_Alphabetical/EastGodavari.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలం కోడ్: 4933.ఈ మండలంలో ఒక నిర్జన గ్రామంతో కలుపుకుని 17 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>http://vlist.in/sub-district/04933.html</ref> ఈ మండలం [[అమలాపురం లోక్సభ నియోజకవర్గం|అమలాపురం లోకసభ నియోజకవర్గంలోని]], [[పి.గన్నవరం శాసనసభ నియోజకవర్గం]] పరిధి క్రిందకు వస్తుంది [[అమలాపురం రెవెన్యూ డివిజను|అమలాపురం రెవెన్యూ విభాగంలోని]] మండలాల్లో ఇది ఒకటి. .
== మండల జనాభా ==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 65,161 అందులో పురుషులు 32,858, స్త్రీలు 32,303.<ref>https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2814_PART_A_DCHB_EAST%20GODAVARI.pdf</ref>
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[మదుపల్లి]]
#[[వీరవల్లిపాలెం]]
#[[చింతన లంక]]
#[[వెలువలపల్లి]]
#[[అయినవిల్లి]]
#[[తొత్తరమూడి]]
#[[కొండుకుదురు]]
#[[క్రాప (అయినవిల్లి మండలం)]]
#[[శానపల్లి లంక]]
#[[కే. జగన్నాథపురం]]
#[[సిరిపల్లి]]
#[[విలసవల్లి సవరం]]
#[[నేదునూరు]]
#[[విలస]]
#[[మాగాం]]
#[[పొతుకుర్రు]]
== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ==
#[[ముక్తేశ్వరం (అయినవిల్లి మండలం)|ముక్తేశ్వరం]]
# అయినవిల్లి లంక
==మూలాలు==
{{మూలాల జాబితా}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
mjbup3jwo1i5lneoovvs34h9ttavdtl
ముమ్మిడివరం మండలం
0
272137
4989672
4786399
2026-10-27T11:42:45Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989672
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ముమ్మిడివరం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రములోని [[కోనసీమ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ముమ్మిడివరం దగ్గరలో ఉన్న పట్టణం [[అమలాపురం]]. జూలై 1969 సంవత్సరం వరకు ముమ్మిడివరం అమలాపురం తాలుకాలో ఉండేది. తరువాతి కాలంలో మండలాలు వచ్చాక ముమ్మిడివరానికి మండల ప్రతిపత్తి కల్పించబడింది.
==గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా - మొత్తం 68,586 - అందులో పురుషుల 34,389 మంది ఉండగా - స్త్రీలు 34,197 మంది ఉన్నారు. మండల పరిధిలో గృహాల 19,459 ఉన్నాయి.
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 22,348.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140719052907/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |archive-date=2014-07-19 |url-status=dead }}</ref> ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 10,877, మహిళల సంఖ్య 11,471, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 5,573 ఉన్నాయి.
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[కమిని]]
# [[ఠాణేలంక]]
# [[కొమ్మనాపల్లి (ముమ్మిడివరం మండలం)|కొమ్మనాపల్లి]]
# [[అన్నంపల్లి]]
# [[గాడిలంక]]
# [[కొత్తలంక]]
# [[ముమ్మిడివరం]]
#[[క్రాప చింతలపూడి]]
# [[అనాతవరం]]
# [[చెయ్యేరు గున్నేపల్లి]]
# [[అయినాపురం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[గేదెల్లంక]]
#[[చిన కొత్తలంక]]
==మూలాలు==
{{reflist}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
oil9zane0epmskexbkwzwcc4pcmej1k
ఐ.పోలవరం మండలం
0
272138
4989664
4790504
2026-10-27T11:39:37Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989664
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఐ.పోలవరం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కోనసీమ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఈ మండలంలో 11 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/i-polavaram-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4931|title=Villages and Towns in I. Polavaram Mandal of East Godavari, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|access-date=2020-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200609081005/https://www.censusindia.co.in/villagestowns/i-polavaram-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4931|archive-date=2020-06-09|url-status=dead}}</ref> మండలం కోడ్:04931.<ref>{{Cite web|url=http://vlist.in/sub-district/04931.html|title=I. Polavaram Mandal Villages, East Godavari, Andhra Pradesh @VList.in|website=vlist.in|access-date=2020-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20191201062203/http://vlist.in/sub-district/04931.html|archive-date=2019-12-01|url-status=dead}}</ref> ఐ.పోలవరం మండలం [[అమలాపురం లోక్సభ నియోజకవర్గం|అమలాపురం లోకసభ నియోజకవర్గంలోని]], [[ముమ్మిడివరం శాసనసభ నియోజకవర్గం]] క్రింద నిర్వహించబడుతుంది.
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ మండలం జనాభా మొత్తం 67,434. ఇందులో 33,977 మంది పురుషులు కాగా 33,457 మంది మహిళలు ఉన్నారు. కుటుంబాలు మొత్తం 19,253 నివసిస్తున్నాయి.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/i-polavaram-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4931|title=I. Polavaram Mandal Population, Religion, Caste East Godavari district, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|access-date=2020-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200609081009/https://www.censusindia.co.in/subdistrict/i-polavaram-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4931|archive-date=2020-06-09|url-status=dead}}</ref> పోలవరం మండలం సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి 985.మండల జనాభా అంతా పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతంలో సగటు అక్షరాస్యత రేటు 69%. లింగ నిష్పత్తి 985.
మండలంలో 0 - 6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 6675, ఇది మొత్తం జనాభాలో 10%. 0 - 6 సంవత్సరాల మధ్య 3413 మంది మగ పిల్లలు, 3262 ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. మండలం లోని బాలల సెక్స్ నిష్పత్తి 956.ఇది మండల సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి 985 కన్నా తక్కువ.మండల మొత్తం అక్షరాస్యత 68.95%.పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 65.25%, స్త్రీ అక్షరాస్యత రేటు 58.95%.<ref name=":0" />
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[జీ. వెమవరం]]
#[[పసువుల్లంక]]
#[[కొమరగిరి (ఐ.పోలవరం)|కొమరగిరి]]
#[[పథ ఇంజరం]]
#[[యెదుర్లంక]]
#[[గుత్తినదీవి]]
#[[టీ. కొత్తపల్లి]]
#[[ఐ. పోలవరం]]
#[[మురమళ్ళ]]
#[[కేసనకుర్రు]]
#[[తిల్లక్కుప్ప]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
ciaeaxz5erug1utiav0ls2vby4d39g1
కాట్రేనికోన మండలం
0
272139
4989666
4790514
2026-10-27T11:39:53Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989666
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కాట్రేనికోన మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కోనసీమ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండల జనాభా==
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం కోనసీమ జిల్లాకు చెందిన కాట్రేనికోట మండలం మొత్తం జనాభా 74,819. వీరిలో 37,764 మంది పురుషులు కాగా, 37,055 మంది మహిళలు ఉన్నారు. 2011 లో కాట్రేనికోన మండలంలో మొత్తం 20,235 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి. కాట్రోనికోన మండల సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి 981.కాట్రోనికోన మండలం జనాభా అంతా పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతంలో సగటు అక్షరాస్యత 67.5%, కాట్రోనికోన మండల లింగ నిష్పత్తి 981.కాట్రోనికోన మండలంలో 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 8065, ఇది మొత్తం జనాభాలో 11% ఉంది. 0-6 సంవత్సరాల మధ్య 4136 మంది మగ పిల్లలు, 3929 ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, కాట్రోనికోన మండల పిల్లల లింగ నిష్పత్తి 950, ఇది కాట్రోనికోన మండల సగటు లింగ నిష్పత్తి (981) కన్నా తక్కువ.కాట్రేనికోన మండలం మొత్తం అక్షరాస్యత 67.55%. పురుష అక్షరాస్యత రేటు 65.49%, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 54.94% కాట్రోనికోన మండలంలో ఉంది.<ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/katrenikona-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4943|title=Katrenikona Mandal Population, Religion, Caste East Godavari district, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|access-date=2021-04-13}}{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> పిన్కోడ్ : 533 212
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[చెయ్యేరు (కాట్రేనికోన)|చెయ్యేరు]]
# [[లక్ష్మివాడ]]
# [[పెనువల్ల]]
# [[బంటుమిల్లి (కాట్రేనికోన)|బంటుమిల్లి]]
# [[ఉప్పూడి (కాట్రేనికోన)|ఉప్పూడి]]
# [[కాట్రేనికోన]]
# [[కుండలేశ్వరం]]
# [[నడవపల్లి]]
# [[దొంతికుర్రు]]
# [[పల్లంకుర్రు]]
# [[కందికుప్ప]]
# [[గెడ్డనపల్లి]]
# [[చిర్రయానాం]]
# [[బ్రహ్మసమేద్యం]]
===కుగ్రామాలు===
* కొప్పిగుంట
==మూలాలు==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
05wdznkzdh7oa9lb9cf1sxl91v0hy68
ఉప్పలగుప్తం మండలం
0
272140
4989663
4786047
2026-10-27T11:38:59Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989663
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఉప్పలగుప్తం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[కోనసీమ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా మొత్తం 59,931 ఇందులో పురుషులు సంఖ్య 30,285, స్త్రీల సంఖ్య 29,646
2001 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా మొత్తం 9,551.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140719052907/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |archive-date=2014-07-19 |url-status=dead }}</ref> ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 4,783, మహిళల సంఖ్య 4,768, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 2,243 ఉన్నాయి.పిన్ కోడ్: 533 222.
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[విలసవిల్లి]]
#[[భీమనపల్లి]]
#[[నంగవరం]]
#[[సన్నవల్లి]]
#[[చినగాడవల్లి]]
#[[పెదగాడవిల్లి]]
#[[మునిపల్లి (ఉప్పలగుప్తం)|మునిపల్లి]]
#[[గొల్లవిల్లి]]
#[[ఉప్పలగుప్తం]]
#[[నిమ్మకాయల కొత్తపల్లి]]
#[[కూనవరం (ఉప్పలగుప్తం)|కూనవరం]]
#[[గోపవరం (ఉప్పలగుప్తం)|గోపవరం]]
#[[టీ. చల్లపల్లి]]
#[[సురసనియనం]]
==మూలాలు==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
mpgxdclwtwffnd0m5i5u5subc91uu1z
అల్లవరం మండలం
0
272141
4989660
4786032
2026-10-27T11:38:19Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989660
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''అల్లవరం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[కోనసీమ జిల్లా]],అల్లవరం మండతానికి చెందిన గ్రామం.<ref name="censusindia.gov.in">{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140719052907/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |archive-date=2014-07-19 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా మొత్తం 68,242 మంది ఉండగా, వారిలో పురుషులు 34,034 కాగా, స్త్రీలు 34,208 మంది ఉన్నారు.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 10,026.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140719052907/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |archive-date=2014-07-19 |url-status=dead }}</ref> ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 5,020, మహిళల సంఖ్య 5,006, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 2,484 ఉన్నాయి.
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అల్లవరం]]
# [[బెండమూరులంక]]
# [[బోడసకుర్రు]]
# [[దేవగుప్తం]]
# [[గోడి]]
# [[గోడిలంక]]
# [[గూడాల]]
# [[కొమరగిరిపట్నం]]
# [[మొగలమూరు]]
# [[రెల్లుగడ్డ]]
# [[సామంతకుర్రు]]
# [[తాడికోన]]
# [[తూరుపులంక]]
# [[యెంట్రుకోన]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[కోడూరుపాడు (అల్లవరం మండలం)|కోడూరుపాడు]]
# [[గోడితిప్ప]]
# [[గుండిపూడి]]
# [[దేవగుప్తం రావులపాలెం]]
# [[తుమ్మలపల్లె]]
# [[ఓడలరేవు]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
* [http://ourvillageindia.org/Place.aspx?PID=20857 అల్లవరం మండలంలోని గ్రామాలు]
* [http://gloriousindia.com/places/ap/east_godavari/allavaram/index.html అల్లవరం మండలంలోని పంచాయితీ గ్రామాలు]
* [http://eastgodavari.nic.in/ కోనసీమ జిల్లా ప్రభుత్వ వెబ్ సైట్]
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
fns0vyhrafo6b4unb0066q01qzfbuo9
మామిడికుదురు మండలం
0
272142
4989671
4786389
2026-10-27T11:42:22Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989671
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''మామిడికుదురు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[కోనసీమ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4936-mamidikuduru-east-godavari-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Mamidikuduru Mandal of East Godavari, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2021-06-05}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా - మొత్తం 70,639 - అందులో పురుషులు 35,506 - స్త్రీలు 35,133 మంది ఉన్నారు.
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[పెదపట్నం (మామిడికుదురు)]]
# [[అప్పనపల్లి]]
# [[బొట్లకుర్రు దొడ్డవరం]]
# [[పాశర్లపూడి]]
# [[మామిడికుదురు]]
# [[పెదపట్నంలంక]]
# [[నగరం (మామిడికుదురు)|నగరం]]
# [[మొగలికుదురు]]
# [[గెద్దాడ]]
# [[ఈదరాడ]]
# [[మాకనపాలెం]]
# [[లూటుకుర్రు]]
# [[పాశర్లపూడిలంక]]
# [[అదుర్రు]]
# [[కొమరాడ (మామిడికుదురు)|కొమరాడ]]
# [[మగటపల్లి]]
# [[గొగన్నమఠం]]
==కుగ్రామాలు==
* ముత్యాలపాలెం
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
{{మొలక-గ్రామం}}
p411ypsuqws47yp304o7jc34yrcrmw5
రాజోలు మండలం
0
272143
4989673
4786417
2026-10-27T11:42:54Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989673
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''రాజోలు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కోనసీమ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="censusindia.gov.in">{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140719052907/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |archive-date=2014-07-19 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా మొత్తం 71,433.అంులో పురుషులు 35,468 ఉండా, స్త్రీలు 35,965 మంది ఉన్నారు.
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[తాటిపాక]]
# [[పొదలాడ (రాజోలు)|పొదలాడ]]
# [[సోంపల్లె (రాజోలు)|సోంపల్లె]]
# [[రాజోలు]]
# [[శివకోడు]]
# [[బి.సావరం]]
# [[పాలగుమ్మి (రాజోలు)|పాలగుమ్మి]]
# [[కడలి (గ్రామం)|కడలి]]
# [[చింతలపల్లె (రాజోలు)|చింతలపల్లె]]
# [[కూనవరం (రాజోలు)|కూనవరం]]
# [[ములికిపల్లె]]
# [[పొన్నమండ]]
# [[కాట్రేనిపాడు (రాజోలు)|కాట్రేనిపాడు]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
d6x0ej964932zzjslq9s9g9w187mw9c
మలికిపురం మండలం
0
272144
4989670
4786385
2026-10-27T11:42:05Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989670
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''మలికిపురం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[కోనసీమ జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 75,847.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140719052907/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |archive-date=2014-07-19 |url-status=dead }}</ref> ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 37,989, మహిళల సంఖ్య 37,858.
==జనాభా==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఈ మండలంలోని గ్రామాల జనాభా పట్టిక :<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Population_Finder.aspx |title=2011 జనాభా లెక్కల అధికారిక జాలగూడు |website= |access-date=2013-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131005084213/http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Population_Finder.aspx |archive-date=2013-10-05 |url-status=dead }}</ref>
{| class="wikitable"
|-
!వ.సంఖ్య!!గ్రామం లేదా పట్టణం!!ఇండ్ల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషులు!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[గూడపల్లి]] || 2,220 || 9,010 || 4,495 || 4,515
|-
|2. || [[గుడిమెల్లంక]] || 2,165 || 8,526 || 4,277 || 4,249
|-
|3. || [[ఇరుసుమండ (మలికిపురం)|ఇరుసుమండ]] || 382 || 1,341 || 658 || 683
|-
|4. || [[కత్తిమండ]] || 1,142 || 4,678 || 2,346 || 2,332
|-
|5. || [[కేశనపల్లి (మలికిపురం)|కేశనపల్లి]] || 3,299 || 14,220 || 7,173 || 7,047
|-
|6. || [[లక్కవరం (మలికిపురం)|లక్కవరం]] || 1,700 || 6,780 || 3,372 || 3,408
|-
|7. || [[మలికిపురం]]|| 1,651 || 6,286 || 3,265 || 3,021
|-
|8. || [[మట్టపర్రు (మలికిపురం)|మట్టపర్రు]] || 386 || 1,517 || 768 || 749
|-
|9. || [[రామరాజులంక]] || 1,687 || 6,323 || 3,171 || 3,152
|-
|10. || [[శంకరగుప్తం]] || 2,608 || 10,708 || 5,341 || 5,367
|-
|11. || [[విశ్వేశ్వరాయపురం]] || 1,018 || 4,128 || 2,073 || 2,055
|}
==మండలం లోని గ్రామాలు==
# [[రామరాజులంక]]
# [[గుడిమెల్లంక]]
# [[మట్టపర్రు (మలికిపురం)|మట్టపర్రు]]
# [[లక్కవరం (మలికిపురం)|లక్కవరం]]
# [[విశ్వేశ్వరాయపురం]]
# [[మలికిపురం]]
# [[కత్తిమండ]]
# [[ఇరుసుమండ (మలికిపురం)|ఇరుసుమండ]]
# [[గూడపల్లి]]
# [[కేశనపల్లి (మలికిపురం)|కేశనపల్లి]]
# [[శంకరగుప్తం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[చింతలమోరి]]
# దిండి
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
hlw8lqna1xnn6m3sst2u963kegpsvth
సఖినేటిపల్లి మండలం
0
272145
4989676
4790624
2026-10-27T11:43:44Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989676
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''సఖినేటిపల్లి మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కోనసీమ జిల్లా]] లోని ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఈ మండలంలో 8 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి. <ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4939-sakhinetipalle-east-godavari-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Sakhinetipalle Mandal of East Godavari, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2021-12-20}}</ref>పిన్ కోడ్: 533 251.
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం సఖినేటిపల్లి మండల మొత్తం జనాభా 72,560. వీరిలో 36,403 మంది పురుషులు కాగా, 36,157 మంది స్త్రీలు.మండల పరిధిలో మొత్తం 19,214 కుటుంబాలు ఉన్నాయి. సఖినేటిపల్లె మండలం సగటు లింగ నిష్పత్తి 993. మండల జనాభా అంతా పట్టణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతంలో సగటు అక్షరాస్యత రేటు 81.8%. 0-6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 6192, ఇది మొత్తం జనాభాలో 9% ఉంది. 0-6 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల మగ పిల్లలు 3133, ఆడ పిల్లలు 3059 ఉన్నారు. బాలల లింగ నిష్పత్తి 976, ఇది సఖినేటిపల్లె మండలం సగటు లింగ నిష్పత్తి (993) కంటే తక్కువగా ఉంది. మొత్తం అక్షరాస్యత రేటు 81.83%.పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 78.94%, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 70.73%.<ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/sakhinetipalle-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4939|title=Sakhinetipalle Mandal Population, Religion, Caste East Godavari district, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|access-date=2021-12-20|archive-date=2021-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20211220084539/https://www.censusindia.co.in/subdistrict/sakhinetipalle-mandal-east-godavari-andhra-pradesh-4939|url-status=dead}}</ref>
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 15,474.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2019-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140719052907/http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=14 |archive-date=2014-07-19 |url-status=dead }}</ref> ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 7,798, మహిళల సంఖ్య 7,676, గ్రామంలో నివాస గృహాలు 3,784 ఉన్నాయి.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అంతర్వేది]]
#[[అంతర్వేదిపాలెం]]
#[[అప్పనరముని లంక]]
#[[గుదిముల ఖండ్రిక]]
#[[కేసవదాసుపాలెం]]
#[[మోరి]]
#[[రామేశ్వరం (తూర్పు గోదావరి)|రామేశ్వరం]]
# [[సఖినేటిపల్లి]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[మోరిపోడు]]
# [[గొంది (సఖినేటిపల్లి మండలం)|గొంద]]<nowiki/>[[గొంది (సఖినేటిపల్లి మండలం)|ి]]
#[[వుయ్యీరివారి మెరక]]
#[[అడ్డాల పాలెం]]
#[[అంతర్వేది దేవస్ధానం]]
#[[శృంగవరప్పాడు]]
#[[పల్లిపాలెం]]
#[[టేకిశెట్టిపాలెం]]
#[[సఖినేటిపల్లి లంక]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కోనసీమ జిల్లా మండలాలు}}
imp0pvx5cymlubye3bsxirk9d4a6zud
చింతలపూడి మండలం (ఏలూరు జిల్లా)
0
272213
4989472
4786168
2026-10-27T05:06:33Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989472
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''చింతలపూడి మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[ఏలూరు జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_2800.xlsx|title=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండల గణాంకాలు==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా మొత్తం 84,929 మంది కాగా అందులో పురుషులు 42,660, స్త్రీలు 42,269 మంది ఉన్నారు. అక్షరాస్యత మొత్తం 61.77%. పురుషులు అక్షరాస్యత 68.16%, స్త్రీలు అక్షరాస్యత 55.34%.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[గురుభట్లగూడెం]]
# [[లింగగూడెం (చింతలపూడి)|లింగగూడెం]]
# [[ఎండపల్లి (చింతలపూడి మండలం)|ఎండపల్లి]]
# [[రాఘవపురం (చింతలపూడి)|రాఘవపురం]]
# [[పోతునూరు (చింతలపూడి)|పోతునూరు]]
# [[ఆముదాలచలక]]
# [[మల్లయగూడెం]]
# [[గణిజెర్ల]]
# [[వెంకటాద్రిగూడెం]]
# [[వెంకటాపురం (చింతలపూడి)|వెంకటాపురం]]
# [[నామవరం (చింతలపూడి)|నామవరం]]
# [[పగూడెం]]
# [[చింతంపల్లె]]
# [[గొన్నెపల్లె]]
# [[సీతానగరం (చింతలపూడి)|సీతానగరం]]
# [[రంగాపురం ఖండ్రిక]]
# [[మద్దిమెత్తినగూడెం]]
# [[అల్లిపల్లె]]
# [[ఊటసముద్రం]]
# [[ఎర్రగుంటపల్లె]]
# [[సెట్టివారిగూడెం]]
# [[కాంతంపాలెం]]
# [[లక్ష్మీనరసింహపురం]]
# [[రేచర్ల]]
# [[తీగలవంచ]]
# [[చింతలపూడి (ఏలూరు జిల్లా)|చింతలపూడి]]
# [[ఉర్లగూడెం]]
# [[కనుపాడె]]
# [[వెంకమ్మపాలెం]]
# [[పొనుకుమడు]]
# [[ప్రగడవరం]]
# [[తలార్లపల్లె]]
# [[ఎర్రంపల్లె|ఎర్రంపల్లి]]
# [[తిమ్మారెడ్డిపల్లె (చింతలపూడి)|తిమ్మారెడ్డిపల్లి]]
# [[శంకుచక్రాపురం|శంకుచక్రపురం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[ఫాతిమాపురం]]
# [[అంకంపాలెం (చింతలపూడి మండలం)|అంకంపాలెం]]
# [[కంచెనగూడెం]]
# [[మేడిశెట్టివారిపాలెం]]
# [[శివపురం (చింతలపూడి)|శివపురం]]
# [[వెలగలపల్లి]]
==మూలాలు==
<references/>{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
i9cqti0y2nsmkmxv1t7qtkni8iry6r8
ఉంగుటూరు మండలం (ఏలూరు జిల్లా)
0
272214
4989464
4778338
2026-10-27T05:03:31Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989464
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఉంగుటూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[ఏలూరు జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref>{{cite web|title=Unguturu Mandal - West Godavari|url=http://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4962-Unguturu-west-godavari-andhra-pradesh.html|access-date=1 November 2017}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> దీని ప్రధాన కార్యాలయం ఉంగుటూరులో ఉంది. ఈ మండలానికి ఉత్తరాన తాడేపల్లిగూడెం మండలం, పెంటపాడు మండలం. పశ్చిమాన నల్లజెర్ల మండలం.తూర్పున నిడమర్రు మండలం. దక్షిణాన ద్వారక తిరుమల మండలం, భీమడోలు మండలం సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి.<ref>{{cite web|title=Mandals in West Godavari district|url=http://www.aponline.gov.in/quick%20links/apfactfile/info%20on%20districts/WestGodavari.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150429220632/http://www.aponline.gov.in/quick%20links/apfactfile/info%20on%20districts/westgodavari.html|archive-date=29 April 2015|access-date=1 November 2017|publisher=aponline.gov.in}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, ఈ మండలంలో 23,080 గృహాలలో 80,722 జనాభా ఉంది. మొత్తం జనాభాలో 40,417 మంది పురుషులు కాగా మిగిలిన 40,305 మంది మహిళలు ఉన్నారు, వీరిలో ప్రతి 1000 మంది పురుషులకు 997 మంది మహిళలు ఉన్నారు..<ref>{{cite web|title=Population of Unguturu Mandal|url=http://www.indiagrowing.com/Andhra_Pradesh/West_Godavari/Unguturu|access-date=6 November 2017|publisher=India Growing|archive-date=7 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107030907/http://www.indiagrowing.com/Andhra_Pradesh/West_Godavari/Unguturu|url-status=dead}}</ref> 8,28,258 మంది పిల్లలు 0–6 సంవత్సరాల వయస్సు గలవారు, వీరిలో 4,197 మంది బాలురు, 4,061 మంది బాలికలు ఉన్నారు, వీరి లింగ నిష్పత్తి 967 గా ఉంది. సగటు అక్షరాస్యత రేటు 69.59%గా ఉంది, వీరిలో 50,429 మంది అక్షరాస్యులు ఉన్నారు, వీరిలో 26,138 మంది పురుషులు, 24,291 మంది మహిళలు ఉన్నారు. షెడ్యూల్డ్ కులాల జనాభా 18,305 కాగా, షెడ్యూల్డ్ తెగ జనాభా 1,058.<ref>{{cite web|title=Unguturu Censusindia.in|url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/Unguturu-mandal-west-godavari-andhra-pradesh-4962|access-date=1 November 2017|archive-date=7 నవంబర్ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107005836/https://www.censusindia.co.in/subdistrict/Unguturu-mandal-west-godavari-andhra-pradesh-4962|url-status=dead}}</ref>
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 77,239 మంది ఉండగా, వారిలో పురుషులు 38,912, స్త్రీలు 38,327 మంది ఉన్నారు.అక్షరాస్యత మొత్తం 68.32%.పురుషులు అక్షరాస్యత 72.47%, స్త్రీలు అక్షరాస్యత 64.11% ఉంది
==మండలం లోని గ్రామాలు ==
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, మండలంలో 17 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి:<ref>{{cite web|title=Unguturu Mandal - West Godavari|url=http://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4962-unguturu-west-godavari-andhra-pradesh.html|access-date=1 November 2017}}</ref><ref>{{cite web|title=Villages in Unguturu Mandal|url=http://vlist.in/sub-district/04962.html|access-date=6 November 2017}}</ref>అవన్నీ గ్రామాలే. జనాభా పరంగా, చేబ్రోలు అతిపెద్ద గ్రామం, చేబ్రోలు ఖండ్రిక అతి చిన్న గ్రామం.
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అక్కుపల్లి గోకవరం]]
# [[బాదంపూడి]]
# [[బొమ్మిడి]]
# [[చి.ఖండ్రిక]]
# [[చేబ్రోలు (ఉంగుటూరు)|చేబ్రోలు]]
# [[దొంతవరం]]
# [[గోపినాధపట్నం]]
# [[కాగుపాడు]]
# [[కైకరం]]
# [[కాకర్లముడి]]
# [[నల్లమడు]]
# [[రాచూరు (ఉంగుటూరు)|రాచూరు]]
# [[రావులపర్రు]]
# [[తాళ్లపురం]]
# [[ఉంగుటూరు]]
# [[వెల్లమిల్లి]]
# [[వెంకటాద్రి అప్పారావుపురం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[ఓంకారపురం]]
* [[తిమ్మయ్యపాలెం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
==వెలుపలి లంకెలు==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
ovqgjhu84ym3qcmemlo830xvfgt95of
భీమడోలు మండలం
0
272215
4989484
4786373
2026-10-27T05:11:06Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989484
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''భీమడోలు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[ఏలూరు జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 62,579 అందులో పురుషులు 31,225, స్త్రీలు 31,354. అక్షరాస్యత మొత్తం 75.90% - పురుషులు అక్షరాస్యత 80.12%- స్త్రీలు అక్షరాస్యత 71.72%
==మండలం లోని గ్రామాలు==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
#[[అగదల్లంక]]
#[[అంబర్పేట (భీమడోలు)|అంబర్పేట]]
#[[భీమడోలు]]
#[[చెట్టున్నపాడు]]
#[[దుడ్డేపూడి]]
#[[గుండుగొలను]]
#[[కోడూరుపాడు (భీమడోలు మండలం)|కోడూరుపాడు]]
#[[మల్లవరం (భీమడోలు మండలం)|మల్లవరం]]
#[[పొలసానిపల్లె]]
#[[పూళ్ల]]
#[[సూరప్పగూడెం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[పాతూరు (భీమడోలు)|పాతూరు]] : ఇది భీమడోలు గ్రామానికి మూడు కి.మీ దూరంలో జాతీయ రహదారి 5 ప్రక్కన ఉంది. ఈ గ్రామంలో ప్రాథమిక పాఠశాల ఉంది.
# [[కురెళ్ళగూడెం]]
== మండల కేంద్రం ==
ఈ మండల కేంద్రం భీమడోలు. ''చిన్న తిరుపతి''గా ప్రసిద్ధి చెందిన [[ద్వారకా తిరుమల]] ఈ మండలంలానికి సమీపములోనే ఉంది. ఇది సమీప పట్టణమైన [[ఏలూరు]] నుండి 25 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 3874 ఇళ్లతో, 13669 జనాభాతో 2019 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 6835, ఆడవారి సంఖ్య 6834. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 4094 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 216. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588356.
<ref>{{Cite web|title=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_2800.xlsx}}</ref> గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 8, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు 8, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు 8, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాలలు నాలుగు ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల, ఒక ప్రైవేటు జూనియర్ కళాశాల ఒక ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఒక ప్రైవేటు ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ అనియత విద్యా కేంద్రం ఉంది. సమీప ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ [[ఏలూరు]] లోనూ ఉంది. సమీప వైద్య కళాశాల, ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల [[దెందులూరు|దెందులూరులోను]], ఉన్నాయి.
==మూలాలు==
<references/>{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
42trhzr7m3bklaam8661kofas3beejr
పెదపాడు మండలం
0
272216
4989480
4786312
2026-10-27T05:09:17Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989480
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పెదపాడు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[ఏలూరు జిల్లా]]కు చెందిన ఒక [[మండలం]].<ref>{{Cite web|title=Villages and Towns in Pedapadu Mandal of West Godavari, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/pedapadu-mandal-west-godavari-andhra-pradesh-4965|access-date=2022-03-25|website=www.censusindia.co.in}}{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|title=Pedapadu Mandal Villages, West Godavari, Andhra Pradesh @VList.in|url=https://vlist.in/sub-district/04965.html|access-date=2022-03-25|website=vlist.in}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలంలోని జనాభా మొత్తం 68,547 - అందులో పురుషులు 34,090 మంది కాగా - స్త్రీలు 34,457 మంది ఉన్నారు.అక్షరాస్యత మొత్తం 86.56% - పురుషులు అక్షరాస్యత 89.82% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 83.35%
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అమృతలింగంపేట]]
#[[బూరుగుగూడెం (పెదపాడు)|బూరుగుగూడెం]]
#[[ఏదులకుంట]]
#[[ఈపూరు (పెదపాడు)|ఈపూరు]]
#[[గోగుంట]]
#[[కలపర్రు]]
#[[కొక్కిరపాడు]]
#[[కొణికి (పెదపాడు)|కొణికి]]
#[[కొత్తూరు (పెదపాడు)|కొత్తూరు]]
#[[ముప్పర్రు]]
#[[నందికేశ్వరపురం]]
#[[పెదపాడు-1]]
#[[పెదపాడు- 2|పెదపాడు-2]]
#[[పునుకొల్లు]]
#[[రాజుపేట (పెదపాడు)|రాజుపేట]]
#[[శాకలకొత్తపల్లె]]
#[[సత్యవోలు (పెదపాడు)|సత్యవోలు]]
#[[తాళ్లగూడెం]]
#[[తాళ్లమూడి]]
#[[వసంతవాడ (పెదపాడు)|వసంతవాడ-1]]
#[[వసంతవాడ-2 (పెదపాడు)|వసంతవాడ-2]]
#[[వట్లూరు (పెదపాడు)|వట్లూరు]]
#[[వేంపాడు (పెదపాడు)|వేంపాడు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
#[[వీరమ్మకుంట]]
#[[నాయుడు గూడెం]]
#[[గుడిపాడు (పెదపాడు)|గుడిపాడు]]
#[[కడిమిగుంట]]
#[[అప్పనవీడు]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
65untenh9fsbk14aw1lpjatf9xbd896
దెందులూరు మండలం
0
272217
4989476
4786238
2026-10-27T05:08:00Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989476
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''దెందులూరు మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[ఏలూరు జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల జనాభా ==
[[బొమ్మ:APvillage Denduluru 1.JPG|thumb|280x280px|దెందులూరు రైల్వేస్టేషన్]]
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పధిలోని మొత్తం జనాభా 65,768 .అందులో పురుషులు 33,098 కాగా, స్త్రీలు 32,670 మంది ఉన్నారు.మండల పరిధిలోని అక్షరాస్యత మొత్తం 67.36% - పురుషులు అక్షరాస్యత 72.60% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 62.09%.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అక్కిరెడ్డిగూడెం]]
# [[చల్ల చింతలపూడి]]
# [[చల్లాపల్లె]]
# [[దెందులూరు]]
# [[దోసపాడు (దెందులూరు)|దోసపాడు]]
# [[గాలాయగూడెం]]
# [[గోపన్నపాలెం]]
# [[గుడిగుంట]]
# [[కొమిరెపల్లె]]
# [[కొత్తగూడెం (దెందులూరు)|కొత్తగూడెం]]
# [[కొత్తపల్లె (దెందులూరు)|కొత్తపల్లె]]
# [[కొవ్వలి (దెందులూరు)|కొవ్వలి]]
# [[మలకచర్ల]]
# [[మేదినరావుపాలెం]]
# [[ముప్పవరం (దెందులూరు మండలం)|ముప్పవరం]]
# [[నాగులదేవునిపాడు]]
# [[కండ్రిగ నరసింహాపురం (దెందులూరు)|కండ్రిగ నరసింహాపురం]]
# [[పోతునూరు (దెందులూరు)|పోతునూరు]]
# [[రామారావుగూడెం]]
# [[సానిగూడెం]]
# [[సింగవరం (దెందులూరు)|సింగవరం]]
# [[సోమవరప్పాడు (దెందులూరు మండలం)|సోమవరప్పాడు]]
# [[శ్రీరామవరం (దెందులూరు)|శ్రీరామవరం]]
# [[తిమ్మనగూడెం]]
# [[ఉప్పుగూడెం]]
# [[వేగవరం (దెందులూరు)|వేగవరం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[ఉండ్రాజవరం (దెందులూరు)|ఉండ్రాజవరం]]
==మూలాలు==
<references/>
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
dmony4fsr1af6mg42jwgj6jlehfzc7s
నిడమర్రు మండలం
0
272218
4989478
4786271
2026-10-27T05:08:51Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989478
wikitext
text/x-wiki
'''నిడమర్రు''' పేరుతో గల ఇతర పేజీల కొరకు [[నిడమర్రు (అయోమయ నివృత్తి)]] పేజీ చూడండి.
{{Infobox India AP Mandal}}
'''నిడమర్రు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[ఏలూరు జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండల జనాభా (2001)==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధి లోని మొత్తం జనాభా 48,098. అందులో పురుషులు 24,195 - స్త్రీలు 23,903.మండల పరిధి లోని మొత్తం అక్షరాస్యత 74.01% - పురుషులు అక్షరాస్యత 77.95% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 70.03% జనాభా సాంద్రత 412.86/km2 (1,069.3/sq mi) గా ఉంది.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అడవికొలను]]
# [[ఆముదాలపల్లె]]
# [[బావాయిపాలెం]]
# [[భువనపల్లె]]
# [[బైనేపల్లె]]
# [[చానమిల్లి]]
# [[చిననిండ్రకొలను]]
# [[దేవరగోపవరం]]
# [[ఎనికేపల్లె]]
# [[గునపర్రు]]
# [[కాకరమిల్లి]]
# [[క్రొవ్విడి]]
# [[మందలపర్రు]]
# [[నాగనమిల్లి]]
# [[నరసింహాపురం (నిడమర్రు)|నరసింహాపురం]]
# [[నిడమర్రు]]
# [[పెదనిండ్రకొలను]]
# [[సిద్దాపురం (నిడమర్రు)|సిద్దాపురం]]
# [[తోకలపల్లె]]
# [[వెంకటాపురం (నిడమర్రు)|వెంకటాపురం]]
# [[విప్పర్తి ఖండ్రిక]]
==మూలాలు==
<references/>
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
25y2keajqbotnr3iblgq01uljonbcen
గాలివీడు మండలం
0
272227
4989408
4786132
2026-10-27T02:37:39Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989408
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''గాలివీడు మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అన్నమయ్య జిల్లా|అన్నమయ్య జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల కేంద్రం ==
ఇది సమీప పట్టణమైన [[రాయచోటి]] నుండి 28 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 4107 ఇళ్లతో, 16344 జనాభాతో 4369 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 8111, ఆడవారి సంఖ్య 8233. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 1220 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 631. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 593490<ref>{{Cite web|title=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India - Village amenities of 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_2800.xlsx}}</ref>.పిన్ కోడ్: 516267.
2022 లో చేసిన జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం [[వైఎస్ఆర్ జిల్లా|వైఎస్ఆర్ జిల్లాలో]], ఇదే మండలంలో ఉండేది.<ref>{{Cite web|title=ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజపత్రము|url=https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20220906064441/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-date=2022-09-06|access-date=2022-09-06|website=ahd.aptonline.in}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[ఆరవీడు (గాలివీడు)|ఆరవీడు]]
# [[ఎగువగొట్టివీడు]]
# [[గాలివీడు]]
# [[గరుగపల్లె]]
# [[గోపనపల్లె]]
# [[గుండ్లచెరువు]]
# [[కొర్లకుంట (గాలివీడు)|కొర్లకుంట]]
# [[నూలివీడు]]
# [[పందికుంట (గాలివీడు)|పందికుంట]]
# [[పులికుంట (గాలివీడు)|పులికుంట]]
# [[ప్యారంపల్లె]]
# [[తలముడిపి (గాలివీడు)|తలముడిపి]]
# [[తూముకుంట (గాలివీడు)|తూముకుంట]]
# [[వెలిగల్లు]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[గాండ్లపల్లి (గాలివీడు)|గాండ్లపల్లి]]
* [[కమలామర్రి]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
m32894wa3yef1avws2paih1b5wwamiy
చిన్నమండెం మండలం
0
272234
4989410
4947567
2026-10-27T02:38:07Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989410
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''చిన్నమండెం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[అన్నమయ్య జిల్లా|అన్నమయ్య జిల్లాకు]] చెందిన మండలం. <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>మండలంలో 9 గ్రామాలున్నాయి. చిన్నమండెం ఈ మండలానికి కేంద్రం. మండలానికి సరిహద్దులుగా తూర్పున [[సంబేపల్లి మండలం|సంబేపల్లి]], ఉత్తరాన [[రాయచోటి మండలం|రాయచోటి]], పశ్చిమాన [[గాలివీడు మండలం|గాలివీడు]], దక్షిణాన [[అన్నమయ్య జిల్లా]] లోని [[పెద్దమండ్యం మండలం|పెద్దమండ్యం]], [[గుర్రంకొండ మండలం|గుర్రంకొండ]] మండలాలు ఉన్నాయి.
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[బోనమల]]
# [[చిన్నమండెం]]
# [[దేవగుడిపల్లె]]
# [[దిగువ గొట్టివీడు]]
# [[కలిబండ]]
# [[మల్లూరు]]
# [[పడమటికోన]]
# [[టి.సాకిబండ]]
# [[వండాడి]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[కేశాపురం (చిన్నమండెం)|కేశాపురం]]
* [[కొత్తపల్లె (చినమండెం)|కొత్తపల్లె]]
* [[సి.పొలిమేరపల్లి]] (Location: 13.90626,78.71262 PMGSY Unique id: ZV84LQKEZQ)
* Polimeera palli (Location:13.93876,78.59514 PMGSY Unique id: MGHRN7HKBG )
== జనాభా గణాంకాలు ==
2001-2011 దశాబ్దంలో మండల జనాభా 32,750 నుండి 5.39% పెరిగి, 34,515 కి చేరింది. జిల్లా పెరుగుదలతో (10.79%) పోలిస్తే ఇది బాగా తక్కువ.<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|last=|first=|date=|website=www.censusindia.gov.in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191113221953/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/Ap.html|archive-date=2019-11-13|access-date=2020-01-15}}</ref>
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
q00bv4rtzrg75jt4cghwcecnsjduma8
కుక్కునూరు మండలం
0
272267
4989467
4790516
2026-10-27T05:04:30Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989467
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కుక్కునూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[ఏలూరు జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఈ మండలంలో 34 గ్రామాలు ఉన్నాయి. 2014 జూన్ 2, న [[తెలంగాణా]] ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తర్వాత [[పోలవరం]] ఆర్డినెన్స్ వలన ఈ మండలం [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] లోని [[ఏలూరు జిల్లా]]లో కలుపబడింది<ref>[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/notice-issued-on-polavaram/article6403688.ece హిందూ లో ఆర్టికల్]</ref>.
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా- మొత్తం 28,392 - పురుషులు 14,104 - స్త్రీలు 14,288
==చరిత్ర==
రాష్ట్ర పునర్విభజన చట్టం ప్రకారం పోలవరం ముంపు మండలాలతో పాటు గ్రామాలను...తెలంగాణ నుంచి ఆంధ్రప్రదేశ్లోకి విలీనం చేస్తూ ప్రభుత్వం ప్రకటన విడుదల చేసింది. ఖమ్మం జిల్లాలోని పోలవరం ముంపు మండలాలను ఉభయ గోదావరి జిల్లాల్లోకి కలుపుతున్నట్లు ప్రకటించింది. రాష్ట్ర విభజన నేపథ్యంలో పోలవరం ప్రాజెక్టు వల్ల ముంపునకు గురయ్యే ప్రాంతాలను ఏపీలోకి బదలాయించేందుకు పునర్విభజన చట్టంలోని సెక్షన్-3లో పేర్కొన్నారు.అందుకనుగుణంగా ఖమ్మం జిల్లా పరిధిలోని కుక్కనూరు, వేలేరుపాడు, కూనవరం, చింతూరు, వరరామచంద్రాపురం, మండలాలతోపాటు భద్రాచలం మండలంలోని భద్రాచలం మినహా బూర్గంపాడు మండలం లోని ఆరు గ్రామాలను ఆంధ్రప్రదేశ్లో విలీనం చేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు.<ref>{{Cite web|date=2017-03-29|title=Wayback Machine|url=http://www.prsindia.org/uploads/media/Ordinances/Andhra%20Pradesh%20Reorganisation%20Amendment%20Ordinance%202014.pdf|access-date=2022-09-07|website=web.archive.org|archive-date=2017-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20170329010526/http://www.prsindia.org/uploads/media/Ordinances/Andhra%20Pradesh%20Reorganisation%20Amendment%20Ordinance%202014.pdf|url-status=bot: unknown}}</ref> ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాల ఆవిర్భావ చట్టం ప్రకారం ఆయా గ్రామాలను రాష్ట్రంలో కలుపుకుంటున్నట్లు తగిన ప్రతిపాదనలతో కూడిన ప్రకటనను జూలై 31న గెజిట్-లో ప్రచురించారు.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అమరవరం (కుక్కునూరు)|అమరవరం]]
# [[అర్వైపల్లి]]
# [[చీరవల్లి]]
# [[దాచారం (కుక్కునూరు)|దాచారం]]
# [[దమరచర్ల]]
# [[గొమ్ముగూడెం (కుక్కునూరు)|గొమ్ముగూడెం]]
# [[కివ్వక]]
# [[కోమట్లగూడెం (కుక్కునూరు)|కోమట్లగూడెం]]
# [[కొండపల్లి (కుక్కునూరు మండలం)|కొండపల్లి]]
# [[కౌందిన్యముక్తి]]
# [[కుక్కునూరు]]
# [[మాధవరం (కుక్కునూరు)|మాధవరం]]
# [[మారేడుమాక (కుక్కునూరు)|మారేడుబాక]]
# [[పోచారం (కుక్కునూరు)|పోచారం]]
# [[రామచంద్రాపురం (కుక్కునూరు మండలం)|రామచంద్రాపురం]]
# [[తొండిపాక]]
# [[ఉప్పేరు (కుక్కునూరు)|ఉప్పేరు]]
# [[వింజరం (కుక్కునూరు)|వింజరం]]
=== మండలంలో కొత్తగా చేరిన రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
రాష్ట్ర పునర్విభజన చట్టం ప్రకారం పోలవరం ముంపు మండలాలతో పాటు 6 గ్రామాలను...తెలంగాణ నుంచి ఆంధ్రప్రదేశ్లో విలీనం చేస్తూ ప్రభుత్వం ప్రకటన విడుదల చేసింది. ఖమ్మం జిల్లాలోని పోలవరం ముంపు మండలాలను...ఉభయ గోదావరి జిల్లాల్లోకి కలుపుతున్నట్లు ప్రకటించింది. రాష్ట్ర విభజన నేపథ్యంలో పోలవరం ప్రాజెక్టు వల్ల ముంపునకు గురయ్యే ప్రాంతాలను ఏపీలోకి బదలాయించేందుకు పునర్విభజన చట్టంలోని సెక్షన్- 3లో పేర్కొన్నారు. అందుకనుగుణంగా ఖమ్మం జిల్లా పరిధిలోని కుక్కునూరు , [[వేలేరుపాడు మండలం|వేలేరుపాడు]], [[భద్రాచలం మండలం|భద్రాచలం]] ( మిగిలిన గ్రామాలు మాత్రమే) [[కూనవరం మండలం|కూనవరం]], [[చింతూరు మండలం|చింతూరు]], [[వరరామచంద్రపురం మండలం|వరరామచంద్రాపురం]], మండలాలతోపాటు [[బూర్గంపాడు మండలం|బూర్గంపహడ్]] మండలానికి చెందిన ఆరు గ్రామాలను ఆంధ్రప్రదేశ్లో విలీనం చేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాల ఆవిర్భావ చట్టం ప్రకారం ఆయా గ్రామాలను రాష్ట్రంలో కలుపుకుంటున్నట్లు తగిన ప్రతిపాదనలతో కూడిన ప్రకటనను జూలై 31న గెజిట్-లో ప్రచురించారు.<ref>{{Cite web |url=http://telugu.expresstv.in/telugu/andhra-27836.html#sthash.2it05ohf.dpuf |title=తెలుగు ఎక్స్ప్రెస్ టి.వి నుండి |access-date=2019-01-17 |website= |archive-date=2021-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211226101653/http://telugu.expresstv.in/telugu/andhra-27836.html#sthash.2it05ohf.dpuf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Andhra-Pradesh/2014-07-11/List-of-seven-mandals-to-be-included-in-AP/101564|title=List of seven mandals to be included in AP|date=2020-11-01|website=web.archive.org|access-date=2021-10-11|archive-date=2020-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20201101102625/https://www.thehansindia.com/posts/index/Andhra-Pradesh/2014-07-11/List-of-seven-mandals-to-be-included-in-AP/101564|url-status=bot: unknown}}</ref>
# [[సీతారామనగర్]]
# [[శ్రీధర (వేలేరు)|శ్రీధర]]
# [[గుంపనపల్లి (బూర్గంపాడు)|గుంపనపల్లి]]
# [[గణపవరం (బూర్గంపాడు)|గణపవరం]]
# [[ఇబ్రహీంపేట (బూర్గంపాడు)|ఇబ్రహీంపేట]]
# [[పెద్ద రావిగూడెం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[బంజరగూడెం]]
# [[కోయగూడెం]]
# [[కొయ్యగూడెం]]
# [[ఎల్లప్పగూడెం]]
# [[ముత్యాలమ్మపాడు]]
# [[కమ్మరిగూడెం]]
# [[కుర్లపాడు]]
# [[ఇసుకపాడు]]
# [[బెస్తగూడెం]]
# [[ఉప్పరమద్దిగట్ల]]
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
m0k2f6uenmp39jnoftqp66933nq3t4j
వేలేరుపాడు మండలం
0
272268
4989490
4786476
2026-10-27T05:13:31Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989490
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''వేలేరుపాడు''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[ఏలూరు జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఈ మండలం పోలవరం ముంపు గ్రామాల ఆర్డినెన్సుకు ముందు ఖమ్మం జిల్లా పరిధిలో ఉంది.<ref>{{Cite web|title=Villages & Towns in Velairpadu Mandal of Khammam, Andhra Pradesh|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4734-velairpadu-khammam-andhra-pradesh.html|access-date=2022-04-15|website=www.census2011.co.in}}</ref> ప్రసిద్డ పుణ్యక్షేత్రమయిన భద్రాచలం నుంచి 60 కి.మీ దూరంలో ఉంది. [[తెలంగాణా]] ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తర్వాత [[పోలవరం]] ప్రాజెక్టు ముంపులో నీటమునిగే ఖమ్మం జిల్లా లోని ఏడు మండలాలను ప్రత్యేక ఆర్డినెన్సు ద్వారా ఉభయ గోదావరి జిల్లాల్లోకి బదలాయించారు.ఆ సమయంలో ఈ మండలం [[ఏలూరు జిల్లా]]లో కలిసింది. వేలేరుపాడు ఏజెన్సీ మండలం. ఈ మండలంలోని డెబ్బై శాతానికి పైగా జనాభా గిరిజనులే.ఈ ప్రాంతం గోదావరి పరీవాహక ప్రాంతం కావడంతో ప్రకృతి రమణీయతకు ప్రసిద్ధి చెందింది.<ref>[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/notice-issued-on-polavaram/article6403688.ece హిందూ లో ఆర్టికల్]</ref> వేసవిలో మండలంలోని [[కట్కూరు]], [[పేరంటాలపల్లి]] గ్రామాలకు పర్యాటకుల తాకిడి ఎక్కువగా ఉంటుంది. మండలంలోని రుద్రమకోటలోని శివాలయం కాకతీయుల కాలం నాటిదిగా చెబుతారు.మండలంలోని కట్కూరు నుంచి రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందిన పర్యాటక కేంద్రం పాపికొండలకు లాంచీ సౌకర్యం ఉంది.
==చరిత్ర==
రాష్ట్ర పునర్విభజన చట్టం ప్రకారం పోలవరం ముంపు మండలాలతో పాటు గ్రామాలను...[[తెలంగాణ]] నుంచి [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]]- లోకి విలీనం చేస్తూ ప్రభుత్వం ప్రకటన విడుదల చేసింది. ఖమ్మం జిల్లాలోని [[పోలవరం]] ముంపు మండలాలను ఉభయ గోదావరి జిల్లాల్లోకి కలుపుతున్నట్లు ప్రకటించింది. రాష్ట్ర విభజన నేపథ్యంలో పోలవరం ప్రాజెక్టు వల్ల ముంపునకు గురయ్యే ప్రాంతాలను ఏపీలోకి బదలాయించేందుకు పునర్విభజన చట్టంలోని సెక్షన్- 3లో పేర్కొన్నారు. అందుకనుగుణంగా ఖమ్మం జిల్లా పరిధిలోని [[కుక్కునూరు మండలం|కుక్కనూరు,]] వేలేరుపాడు, [[భద్రాచలం మండలం|భద్రాచలం]] (భద్రాచలం మినహా మండలంలోని అన్ని గ్రామాలు), [[కూనవరం మండలం|కూనవరం]], [[చింతూరు మండలం|చింతూరు]], [[వరరామచంద్రపురం మండలం|వరరామచంద్రాపురం]], మండలాలతోపాటు [[బూర్గంపాడు మండలం]] లోని ఆరు గ్రామాలను ఆంధ్రప్రదేశ్-లో విలీనం చేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్- జిల్లాల ఆవిర్భావ చట్టం ప్రకారం ఆయా గ్రామాలను రాష్ట్రంలో కలుపుకుంటున్నట్లు తగిన ప్రతిపాదనలతో కూడిన ప్రకటనను జూలై 31న గెజిట్-లో ప్రచురించారు.<ref>{{Cite web|title=ఆర్కైవ్ నకలు|url=http://www.prsindia.org/uploads/media/Ordinances/Andhra%20Pradesh%20Reorganisation%20Amendment%20Ordinance%202014.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170329010526/http://www.prsindia.org/uploads/media/Ordinances/Andhra%20Pradesh%20Reorganisation%20Amendment%20Ordinance%202014.pdf|archive-date=2017-03-29|access-date=2019-11-08|website=}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-11-01|title=List of seven mandals to be included in AP|url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Andhra-Pradesh/2014-07-11/List-of-seven-mandals-to-be-included-in-AP/101564|access-date=2021-10-11|website=web.archive.org|archive-date=2020-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20201101102625/https://www.thehansindia.com/posts/index/Andhra-Pradesh/2014-07-11/List-of-seven-mandals-to-be-included-in-AP/101564|url-status=bot: unknown}}</ref>
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 22,882 - పురుషులు 11,007 - స్త్రీలు 11,975
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[కాకిస్నూరు]]
# [[కాచారం (వేలేరుపాడు)|కాచారం]]
# [[కాటుకూరు]]
# [[కోటూరు (వేలేరుపాడు)|కోటూరు]]
# [[కోయమాదారం]]
# [[కోయిద|కోయిదా]]
# [[గుండ్లవాయి]]
# [[చిగురుమామిడి (వేలేరుపాడు)|చిగురుమామిడి]]
# [[టేకుపల్లి (వేలేరుపాడు)|టేకుపల్లి]]
# [[టేకూరు (వేలేరుపాడు)|టేకూరు]]
# [[తాటుకూరు]]
# [[తిరుమలాపురం (వేలేరుపాడు)|తిరుమలాపురం]]
# [[నార్లవరం]]
# [[పేరంటాలపల్లి|పేరాంటాలపల్లి]]
# [[మేడపల్లి (వేలేరుపాడు)|మేడపల్లి]]
# [[రామవరం (వేలేరుపాడు)|రామవరం]]
# [[రాళ్లపూడి]]
# [[రుద్రంకోట]]
# [[రేపాకగొమ్ము]]
# [[సిద్దారం (వేలేరుపాడు)|సిద్దారం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[శివకాశిపురం (వేలేరుపాడు)|శివకాశిపురం]]
* [[వేలేరుపాడు]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
8chcpl7eqf23fv8alt4v8ma4w7sjmwa
కొయ్యలగూడెం మండలం
0
272274
4989469
4790527
2026-10-27T05:05:13Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989469
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కొయ్యలగూడెం మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[ఏలూరు జిల్లా]] మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలానికి ప్రధాన పరిపాలనా కేంద్రం [[కొయ్యలగూడెం]]. ఈ మండలంలో 18 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|title=Villages & Towns in Koyyalagudem Mandal of West Godavari, Andhra Pradesh|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4952-koyyalagudem-west-godavari-andhra-pradesh.html|access-date=2022-02-23|website=www.census2011.co.in}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Koyyalagudem Mandal Villages, West Godavari, Andhra Pradesh @VList.in|url=https://vlist.in/sub-district/04952.html|access-date=2022-02-23|website=vlist.in}}</ref>
==మండల గణాంకాలు==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 71,249 కాగా,అందులో పురుషులు 35,918, స్త్రీలు 35,931 మంది ఉన్నారు.అక్షరాస్యత మొత్తం 65.74%. పురుషులు అక్షరాస్యత 69.05% కాగా, స్త్రీలు అక్షరాస్యత 62.39% ఉంది
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[బయ్యనగూడెం]]
# [[చొప్పరామన్నగూడెం]]
# [[దిప్పకాయలపాడు]]
# [[ఏడువాడలపాలెం]]
# [[గవరవరం (కొయ్యలగూడెం)|గవరవరం]]
# [[కనకాద్రిపురం]]
# [[కన్నాపురం (కొయ్యలగూడెం)|కన్నాపురం]]
# [[కన్నయగూడెం (కొయ్యలగూడెం)|కన్నయగూడెం]]
# [[కుంటలగూడెం]]
# [[మహాదేవపురం (కొయ్యలగూడెం)|మహాదేవపురం]]
# [[మంగపతిదేవిపేట]]
# [[పరింపూడి]]
# [[పొంగుటూరు]]
# [[రాజవరం (కొయ్యలగూడెం)|రాజవరం]]
# [[రామానుజపురం (కొయ్యలగూడెం)|రామానుజపురం]]
# [[సరిపల్లె (కొయ్యలగూడెం)|సరిపల్లె]]
# [[వేదాంతపురం (కొయ్యలగూడెం)|వేదాంతపురం]]
# [[యెర్రంపేట (కొయ్యలగూడెం)|యెర్రంపేట]]
== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ==
# [[కొయ్యలగూడెం]]
# [[అచ్యుతాపురం (కొయ్యలగూడెం)|అచ్యుతాపురం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
ns6k2h9ipixur9i140zgk8vp6ooidoq
జంగారెడ్డిగూడెం మండలం
0
272275
4989473
4786188
2026-10-27T05:06:47Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989473
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''జంగారెడ్డిగూడెం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[ఏలూరు జిల్లా]] లోని మండలం.<ref>{{Cite web|title=Villages and Towns in Jangareddigudem Mandal of West Godavari, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/jangareddigudem-mandal-west-godavari-andhra-pradesh-4953|access-date=2022-03-21|website=www.censusindia.co.in|archive-date=2022-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20221209090459/https://www.censusindia.co.in/villagestowns/jangareddigudem-mandal-west-godavari-andhra-pradesh-4953|url-status=dead}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండల గణాంకాలు==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధి లోని జనాభా మొత్తం 95,251.అందులో పురుషులు 47,990 మందికాగా, స్త్రీలు 47,261 మంది ఉన్నారు. మొత్తం అక్షరాస్యత 67.50% - పురుషులు అక్షరాస్యత 72.29% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 62.65%
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అయ్యవారిపోలవరం]]
# [[తాడువాయి (జంగారెడ్డిగూడెం మండలం)|తాడువాయి]]
# [[మంతనగూడెం]]
# [[వేగవరం (జంగారెడ్డిగూడెం మండలం)|వేగవరం]]
# [[మైసనగూడెం (జంగారెడ్డిగూడెం)|మైసనగూడెం]]
# [[పుల్లెపూడి]]
# [[పట్టెన్నపాలెం|పట్టెనపాలెం]]
# [[అక్కంపేట (జంగారెడ్డిగూడెం)|అక్కంపేట]]
# [[శ్రీనివాసపురం (జంగారెడ్డిగూడెం)|శ్రీనివాసపురం]]
# [[జంగారెడ్డిగూడెం]]
# [[రామచర్లగూడెం]]
# [[చక్రదేవరపల్లె]]
# [[దేవులపల్లె (జంగారెడ్డిగూడెం)|దేవులపల్లె]]
# [[అమ్మపాలెం (జంగారెడ్డిగూడెం)|అమ్మపాలెం]]
# [[నిమ్మలగూడెం (జంగారెడ్డిగూడెం)|నిమ్మలగూడెం]]
# [[లక్కవరం (జంగారెడ్డిగూడెం)|లక్కవరం]]
# [[గురవాయి గూడెం]]
# [[తిరుమలపురం]]
# [[కొత్తవరం]]
# [[పంగిడిగూడెం]]
=== నిర్జన గ్రామాలు===
# Peddipalle (Q16314315)
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[పేరం పేట]]
# [[నాగుల గూడెం]]
# [[పుట్లగట్లగూడెం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
c2bi8p2uf382ax8qxbked02nzns7ydz
లింగపాలెం మండలం (ఏలూరు జిల్లా)
0
272277
4989489
4790612
2026-10-27T05:12:51Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989489
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''లింగపాలెం మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం, [[ఏలూరు జిల్లా|ఏలూరు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఇది సమీప పట్టణమైన [[ఏలూరు]] నుండి 30 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అయ్యపరాజుగూడెం]]
# [[ఆశన్నగూడెం]]
# [[కలరాయనగూడెం]]
# [[కళ్యాణంపాడు]]
# [[కొణిజెర్ల (లింగపాలెం)|కొణిజెర్ల]]
#[[కొత్తపల్లి (లింగపాలెం మండలం)|కొత్తపల్లి]]
# [[కోతులగోకవరం]]
# [[గణపవారిగూడెం]]
# [[చంద్రన్నపాలెం]]
# [[జువ్వచలకరాయుడుపాలెం]]
# [[ధర్మాజీగూడెం]]
# [[పచ్చనగరం]]
# [[పుప్పాలవారిగూడెం]]
# [[బాదరాల]]
# [[బోగోలు (లింగపాలెం)|బోగోలు]]
# [[మఠంగూడెం]]
#[[మళ్లేశ్వరం]]
#[[ముదిచెర్ల]]
#[[ములగలంపాడు]]
#[[ఎడవల్లి (లింగపాలెం)|యడవల్లి]]
#[[రంగాపురం (లింగపాలెం)|రంగాపురం]]
#[[లింగపాలెం (పశ్చిమ గోదావరి)|లింగపాలెం]]
#[[వేములపల్లె (లింగపాలెం)|వేములపల్లి]]
#[[సింగగూడెం]]
===నిర్జన గ్రామాలు ===
# China Barangi (Q12996903)
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
rhgtl2mdmbui1kxod8nnrl41pg4olwc
కామవరపుకోట మండలం
0
272279
4989466
4786085
2026-10-27T05:04:08Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989466
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కామవరపుకోట మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[ఏలూరు జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="censusindia.gov.in">{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=15 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714121729/http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=15 |archive-date=2014-07-14 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> కామవరపుకోట గ్రామం ఈ మండలానికి పరిపాలనా కేంద్రం. ఇది సమీప పట్టణమైన [[ఏలూరు]] నుండి 40 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
==మండల గణాంకాలు==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 53,592,అందులో పురుషులు 27,107 మంది కాగా, స్త్రీలు 26,485 మంది ఉన్నారు.మండల అక్షరాస్యత మొత్తం 64.92%, పురుషులు అక్షరాస్యత 69.59%, స్త్రీలు అక్షరాస్యత 60.12%.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అంకాలంపాడు]]
#[[ఎడవల్లి (కామవరపుకోట)|ఎడవల్లి]]
#[[గుంటుపల్లి (కామవరపుకోట)|గుంటుపల్లె]]
#[[కళ్ళచెరువు]]
#[[కామవరపుకోట]]
#[[ఖండ్రిక సీతారామవరం]]
#[[కొండగూడెం (కామవరపుకోట)|కొండగూడెం]]
#[[మంకెనపల్లె]]
#[[పొలాసిగూడెం]]
#[[రాజునాగులపల్లె]]
#[[రామన్నపాలెం (కామవరపుకోట)|రామన్నపాలెం]]
#[[రావికంపాడు (కామవరపుకోట మండలం)|రావికంపాడు]]
#[[తడికలపూడి]]
#[[వడ్లపట్లనూతనం]]
#[[ఉప్పలపాడు (కామవరపుకోట మండలం)|ఉప్పలపాడు]]
===నిర్జన గ్రామాలు ===
# Sayanaraopalem (Q13010378)
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[జలపవారి గూడెం]]
* [[జీలకర్రగూడెం]]
* [[కంఠమనేనివారిగూడెం]]
* [[గద్దేవారిగూడెం]]
* [[వీరంపాలెం (కామవరపుకోట)|వీరంపాలెం]] sagipadu
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
bakpg3jc2ut29d6afp7mjg8ctca9bke
టి.నరసాపురం మండలం
0
272289
4989475
4786199
2026-10-27T05:07:47Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989475
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''టి.నరసాపురం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[ఏలూరు జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web|title=Villages and Towns in T.Narasapuram Mandal of West Godavari, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/tnarasapuram-mandal-west-godavari-andhra-pradesh-4946|access-date=2022-03-22|website=www.censusindia.co.in|archive-date=2022-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20220322034424/https://www.censusindia.co.in/villagestowns/tnarasapuram-mandal-west-godavari-andhra-pradesh-4946|url-status=dead}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==మండల గణాంకాలు==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధి లోని జనాభా మొత్తం 51,881.అందులో పురుషులు 26,588 మందికాగా, స్త్రీలు 25,293 మంది ఉన్నారు. మొత్తం అక్షరాస్యత - 64.46% పురుషులు అక్షరాస్యత 70.00% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 58.66%
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అల్లంచెర్లరాజుపాలెం]]
# [[అప్పలరాజుగూడెం]]
# [[బండంచెర్ల]]
# [[బండివారిగూడెం]]
# [[బొర్రంపాలెం (టి.నరసాపురం)|బొర్రంపాలెం]]
# [[ఏపిగుంట]]
# [[గుడ్లపల్లె]]
# [[గురవాయిగూడెం]]
# [[కేతవరం (టి.నరసాపురం మండలం)|కేతవరం]]
# [[కొల్లివారిగూడెం]]
# [[కృష్ణాపురం (టి.నరసాపురం)|కృష్ణాపురం]]
# [[కృష్ణారావుపాలెం (టి.నరసాపురం)|కృష్ణారావుపాలెం]]
# [[లింగారావుపాలెం (టి.నరసాపురం)|లింగారావుపాలెం]]
# [[మక్కినవారిగూడెం]]
# [[రాజుపోతెపల్లె]]
# [[రామన్నపాలెం (టి.నరసాపురం)|రామన్నపాలెం]]
# [[శ్రీరామవరం (టి.నరసాపురం)|శ్రీరామవరం]]
# [[టి.నరసాపురం]]
# [[తెడ్లం]]
# [[తిరుమలదేవిపేట]]
# [[వల్లంపట్ల (టి.నరసాపురం)|వల్లంపట్ల]]
# [[వెలగపాడు (టి.నరసాపురం)|వెలగపాడు]]
==మూలాలు==
<references/>{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
jd4bi5plkne1e2wdoirei1e27t05rps
కలకడ మండలం
0
272292
4989405
4786075
2026-10-27T02:35:42Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989405
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కలకడ మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[అన్నమయ్య జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>సముద్ర మట్టానికి ఎత్తు. 537 మీటర్లు ఎత్తులో ఉంది.
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల లోని జనాభా మొత్తం 34,279 -అందులో పురుషులు 17,398 మంది ఉండగా, స్త్రీలు 16,881 మంది ఉన్నారు. విస్తీర్ణం 621 హెక్టార్లు. అక్షరాస్యత మొత్తం 56.08% - పురుషులు అక్షరాస్యత 70.12% - స్త్రీలు అక్షరాస్యత 41.64%
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[నడిమిచెర్ల]]
# [[మద్దినేనిపాలెం]]
# [[కడిరాయచెరువు]]
# [[ఏనుగొండపాలెం]]
# [[ముడియంవారిపల్లె]]
# [[నవాబ్పేట (కలకడ)|నవాబ్పేట]]
# [[యెర్రకోటపల్లె]]
# [[రాతిగుంటపల్లె]]
# [[దేవలపల్లె]]
# [[కోన (కలకడ)|కోన]]
# [[గుదిబండ (కలకడ మండలం)|గుదిబండ]]
# [[కలకడ దొడ్డిపల్లె]]
# [[కలకడ కొత్తపల్లె]]
# [[కలకడ (గ్రామం)]]
# [[పోతవారిపల్లె]]
# [[గంగపురం (కలకడ)|గంగపురం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[బోజ్జగుంటపల్లి]]
* [[చలమయ్య గారి పల్లి]]
* [[కలకడ కూచివారి పల్లి]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
amq8ix3xa8h6lhhyvz5693jwwvquuvn
కంభంవారిపల్లె మండలం
0
272293
4989404
4786064
2026-10-27T02:35:26Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989404
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కంభంవారిపల్లె మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అన్నమయ్య జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండల కేంద్రం. కంభంవారిపల్లె.
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 42,351 - అందులో పురుషులు 21,524 - స్త్రీలు 2,08,22 మంది ఉన్నారు.
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 43,353 - అందులో పురుషులు 22,134 - స్త్రీలు 21,219 మందిఉన్నరు. అక్షరాస్యత మొత్తం 53.85% - పురుషులు అక్షరాస్యత 68.09% - స్త్రీల అక్షరాస్యత 38.98.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[కంభంవారిపల్లె]]
# [[మద్దిపట్లవాండ్లపల్లె]]
# [[నూతనకాల్వ (కంభంవారిపల్లె)|నూతనకాల్వ]]
# [[జిల్లెల్లమండ]]
# [[మారెల్ల]]
# [[గర్నిమిట్ట]]
# [[తువ్వపల్లె]]
# [[బొప్పసముద్రం]]
# [[గాలివారిపల్లె]]
# [[హిస్సపల్లె]]
# [[మహల్రాజుపల్లె]]
# [[తిమ్మాపురం (కంభంవారిపల్లె)|తిమ్మాపురం]]
# [[తీతవగుంట పల్లె]]
# [[మఠంపల్లె]]
# [[గ్యారంపల్లె (కంభంవారిపల్లె)|గ్యారంపల్లె]]
# [[సొరకాయలపేట (కంభంవారిపల్లె)|సొరకాయలపేట]]
# [[యెర్లంపల్లె]]
# [[కాశిరెడ్డిపల్లె]]
# [[గోరంట్లపల్లె]]
# [[వగళ్ల]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[మిరియాల వారి పల్లె]]
*[[సుందాలవారిపల్లె]]
*[[చిన్నకమ్మ పల్లి|చిన్నకమ్మపల్లి]]
*[[నారమాకులవడ్డిపల్లె]]
*[[తిమ్మానాయుడిగడ్డ]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
rm6u8xfmtg6kztgdk2vzaao24ys02ak
లక్కిరెడ్డిపల్లె మండలం
0
272336
4989426
4954087
2026-10-27T02:47:46Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989426
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''లక్కిరెడ్డిపల్లె మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అన్నమయ్య జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 35,246 - అందులో పురుషులు 17,758 మంది ఉండగా, స్త్రీలు 17,488 మంది ఉన్నారు.2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం లోని జనాభా మొత్తం 34,475 - అందులో పురుషులు 17,607 మంది ఉండగా, స్త్రీలు 16,868 మంది ఉన్నారు.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అనంతపురం (లక్కిరెడ్డిపల్లె)|అనంతపురం]]
# [[బ్రాహ్మణ యెర్రగుడి]]
# [[దప్పెపల్లె]]
# [[దిన్నెపాడు]]
# [[గుడ్లవారిపల్లె]]
# [[కాకులవరం (లక్కిరెడ్డిపల్లె)|కాకులవరం]]
# [[కర్నూతల]]
# [[లక్కిరెడ్డిపల్లె]]
# [[మద్దిరేవుల]]
# [[నరహరిబొట్లపల్లె]]
# [[పందిళ్లపల్లె (లక్కిరెడ్డిపల్లె)|పందిళ్లపల్లె]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[కోనంపల్లి]]
==మండల ప్రముఖులు==
*ద్వారకానాథరెడ్డి, లక్కిరెడ్డిపల్లె మాజీ ఎమ్మెల్యే
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
gytia47oiuu7n3nhd6ed8dwn8p1uj6i
రామాపురం మండలం
0
272337
4989424
4817241
2026-10-27T02:47:17Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989424
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''రామాపురం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అన్నమయ్య జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఈ మండలంలో 12 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/5241-ramapuram-ysr-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Ramapuram Mandal of YSR, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-06-20}}</ref> మండలం కోడ్: 05241.<ref>{{Cite web|url=http://vlist.in/sub-district/05241.html|title=Ramapuram Mandal Villages, Y.S.R., Andhra Pradesh @VList.in|website=vlist.in|access-date=2020-06-20}}</ref> రామాపురం మండలం [[రాజంపేట లోక్సభ నియోజకవర్గం|రాజంపేట లోక్సభ నియోజకవర్గంలోని]], [[రాయచోటి శాసనసభ నియోజకవర్గం]] పరిధి కింద నిర్వహించబడుతుంది.
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం రామపురం మండలం మొత్తం జనాభా 35,220. వీరిలో 18,031 మంది పురుషులు కాగా, 17,189 మంది మహిళలు ఉన్నారు. మండలంలో మొత్తం 8,864 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/ramapuram-mandal-ysr-andhra-pradesh-5241#:~:text=Caste-wise%20Population%20-%20Ramapuram%20Mandal,population%20in%20Ramapuram%20Mandal%20of%20.|title=Ramapuram Mandal Population, Religion, Caste YSR district, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|access-date=2020-06-20|archive-date=2021-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616192339/https://censusindia.co.in/subdistrict/ramapuram-mandal-ysr-andhra-pradesh-5241#:~:text=Caste-wise%20Population%20-%20Ramapuram%20Mandal,population%20in%20Ramapuram%20Mandal%20of%20.|url-status=dead}}</ref> లింగ నిష్పత్తి 953. మండలంలో 0 - 6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 4578, ఇది మొత్తం జనాభాలో 13%గా ఉంది. 0 - 6 సంవత్సరాల మధ్య 2415 మగ పిల్లలు కాగా, 2163 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. మండల బాలల లైంగిక నిష్పత్తి 896, ఇది రామపురం మండల సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి (953) కన్నా తక్కువ. మండల మొత్తం అక్షరాస్యత 61.11%.గా ఉంది. పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 64.06% కాగా, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 41.74%గా ఉంది.<ref name=":0" />
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[బండ్లపల్లె (రామాపురం)|బండ్లపల్లె]]
#[[చిట్లూరు]]
#[[గోపగుడిపల్లె]]
#[[గువ్వలచెరువు]]
#[[హసనాపురం (రామాపురం)|హసనాపురం]]
#[[కల్పనాయునిచెరువు]]
#[[నల్లగుట్టపల్లె]]
#[[నీలకంఠరావుపేట]]
#[[పోతుకూరుపల్లె]]
#[[రాచపల్లె (రామాపురం)|రాచపల్లె]]
#[[సరస్వతిపల్లె]]
#[[సుద్దమల్ల (రామాపురం మండలం)|సుద్దమల్ల]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[రామాపురం (వైఎస్ఆర్ జిల్లా)|రామాపురం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
2ezt4q6thty5el3brj44npdg8g9a0xn
సంబేపల్లి మండలం
0
272343
4989428
4786495
2026-10-27T02:48:58Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989428
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''సంబేపల్లి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అన్నమయ్య జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/5237-sambepalle-ysr-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Sambepalle Mandal of YSR, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622192919/https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/5237-sambepalle-ysr-andhra-pradesh.html|archive-date=2020-06-22|url-status=dead}}</ref> <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఈ మండలంలో 11 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref name="kadapa.ap.gov.in">{{Cite web|url=https://kadapa.ap.gov.in/villages/|title=Revenue Villages {{!}} District YSR(Kadapa), Government of Andhra Pradesh {{!}} India|access-date=2020-06-21|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20190927080007/https://kadapa.ap.gov.in/villages/|archive-date=2019-09-27|url-status=dead}}</ref> మండలం కోడ్:05237.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref> సంబేపల్లి మండలం [[రాజంపేట లోక్సభ నియోజకవర్గం|రాజంపేట లోక్సభ నియోజకవర్గంలోని]], [[రాయచోటి శాసనసభ నియోజకవర్గం]] కింద నిర్వహించబడుతుంది.ఇది కడప రెవెన్యూ డివిజను పరిధికి చెందిన 18 మండలాల్లో ఇది ఒకటి.<ref name="kadapa.ap.gov.in"/>
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం సంబేపల్లి మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 37,006. వారిలో 18,330 మంది పురుషులు కాగా, 18,676 మంది మహిళలు ఉన్నారు.2011 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలం పరిధిలో మొత్తం 9,291 కుటుంబాలు నివసిస్తున్నాయి.మండలం సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి 1,019.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/sambepalle-mandal-ysr-andhra-pradesh-5237|title=Sambepalle Mandal Population, Religion, Caste YSR district, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|access-date=2020-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200622083544/https://www.censusindia.co.in/subdistrict/sambepalle-mandal-ysr-andhra-pradesh-5237|archive-date=2020-06-22|url-status=dead}}</ref> మండలం పరిధిలో 0 - 6 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 4353, ఇది మొత్తం జనాభాలో 12%గా ఉంది. మండల పరిధిలో 0 - 6 సంవత్సరాల మధ్య 2231 మంది మగ పిల్లలు ఉండగా, 2122 మంది ఆడ పిల్లలు ఉన్నారు. మండలం చైల్డ్ సెక్స్ నిష్పత్తి 951 గా ఉంది. ఇది సాంబేపల్లి మండల సగటు సెక్స్ నిష్పత్తి (1,019) కన్నా తక్కువ.మండలం మొత్తం అక్షరాస్యత 57.16%. పురుషుల అక్షరాస్యత రేటు 60.93%, స్త్రీల అక్షరాస్యత రేటు 40.15%.<ref name=":0" />
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[దేవపట్ల]]
#[[దుద్యాల (సంబేపల్లి)|దుద్యాల]]
#[[గున్నికుంట్ల]]
#[[గురిగింజకుంట]]
#[[గుట్టపల్లె (సంబేపల్లి)|గుట్టపల్లె]]
#[[మోటకట్ల]]
#[[నారాయణరెడ్డిపల్లె]]
#[[రౌతుకుంట]]
#[[సంబేపల్లి]]
#[[సెట్టిపల్లె (సంబేపల్లి)|సెట్టిపల్లె]]
#[[శో.సోమవరం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[రెడ్డివారిపల్లె ఎగువరాజుగారిపల్లె]]
*[[వటంవాండ్ల పల్లి]]
*[[నడిమిరాజువారి పల్లి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అన్నమయ్య జిల్లా మండలాలు}}
s7xr6ilk2hi0t3wlhvcfboa4vmv4u86
ఆమదాలవలస మండలం
0
272559
4989309
4766201
2026-10-27T01:58:53Z
యర్రా రామారావు
28161
మూలం చేర్చాను
4989309
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఆమదాలవలస మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[శ్రీకాకుళం జిల్లా|శ్రీకాకుళం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web|title=Mandals in Srikakulam district, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/subdistricts/mandals-srikakulam-district-andhra-pradesh-542|access-date=2022-10-14|website=www.censusindia.co.in|archive-date=2022-10-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20221014033934/https://www.censusindia.co.in/subdistricts/mandals-srikakulam-district-andhra-pradesh-542|url-status=dead}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలం కోడ్: 4798. ఈ మండలంలో రెండు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 38 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|title=Villages and Towns in Amadalavalasa Mandal of Srikakulam, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/amadalavalasa-mandal-srikakulam-andhra-pradesh-4798|access-date=2022-10-14|website=www.censusindia.co.in|archive-date=2022-10-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20221014033933/https://www.censusindia.co.in/villagestowns/amadalavalasa-mandal-srikakulam-andhra-pradesh-4798|url-status=dead}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 84,093 - పురుషులు - 41,907 - స్త్రీలు - 42,186
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[గరిమెళ్ళకొత్తవలస]]
# [[కొరపాం]]
# [[మర్రికొత్తవలస]]
# [[నిమ్మతోర్లవాడ]]
# [[వెదుళ్ళవలస (ఆమదాలవలస)|వెదుళ్ళవలస]]
# [[తురకపేట (ఆమదాలవలస)|తురకపేట]]
# [[దండెంవలస]]
# [[నెల్లిపర్తి]]
# [[చింతలపేట (ఆమదాలవలస)|చింతలపేట]]
# [[బొబ్బిలిపేట]]
# [[మందడి (ఆమదాలవలస మండలం)|మందడి]]
# [[తాళ్ళవలస (ఆమదాలవలస)|తాళ్ళవలస]]
# [[సంతకొత్తవలస]]
# [[చిన్నజొన్నవలస]]
# [[మునగవలస]]
# [[సైలాడ]]
# [[చిట్టివలస (ఆమదాలవలస)|చిట్టివలస]]
# [[ఆనందపురం (ఆమదాలవలస)|ఆనందపురం]]
# [[రామచంద్రాపురం (ఆమదాలవలస మండలం)|రామచంద్రాపురం]]
# [[పొన్నంపేట]]
# [[పెద్దజొన్నవలస]]
# [[శ్రీనివాసాచార్యులుపేట]]
# [[అక్కులపేట]]
# [[హనుమంతపురం (ఆమదాలవలస)|హనుమంతపురం]]
# [[కట్యాచార్యులపేట]]
# [[కొర్లకోట]]
# [[కొత్తవలస (ఆమదాలవలస మండలం)|కొత్తవలస]]
# [[తొగరాం]]
# [[కలివరం]]
# [[బెలమాం]]
# [[దూసి]]
# [[తోటాడ (ఆమదాలవలస)|తోటాడ]]
# [[అక్కివరం (ఆమదాలవలస)|అక్కివరం]]
# [[వంజంగిపేట]]
# [[వంజంగి (ఆమదాలవలస)|వంజంగి]]
# [[కనుగులవలస]]
గమనిక: పైపట్టికలో నిర్జన గ్రామాల 2 రెండిటిని) పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు.
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* లోద్దలపేట (బెలమాం పంచాయతీ)
* నెల్లిమెట్ట (దోసి పంచాయతీ)
* [[కుద్దిరాం]]
* దంతవరపుకోట
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
2fcay5gyhwcslynx114p7v0rdv6itn4
4989311
4989309
2026-10-27T02:00:43Z
యర్రా రామారావు
28161
మూలం చేర్చాను
4989311
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఆమదాలవలస మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[శ్రీకాకుళం జిల్లా|శ్రీకాకుళం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web|title=Mandals in Srikakulam district, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/subdistricts/mandals-srikakulam-district-andhra-pradesh-542|access-date=2022-10-14|website=www.censusindia.co.in|archive-date=2022-10-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20221014033934/https://www.censusindia.co.in/subdistricts/mandals-srikakulam-district-andhra-pradesh-542|url-status=dead}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref><ref name="APDistrictsList20222">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలం కోడ్: 4798. ఈ మండలంలో రెండు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 38 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|title=Villages and Towns in Amadalavalasa Mandal of Srikakulam, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/amadalavalasa-mandal-srikakulam-andhra-pradesh-4798|access-date=2022-10-14|website=www.censusindia.co.in|archive-date=2022-10-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20221014033933/https://www.censusindia.co.in/villagestowns/amadalavalasa-mandal-srikakulam-andhra-pradesh-4798|url-status=dead}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 84,093 - పురుషులు - 41,907 - స్త్రీలు - 42,186
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[గరిమెళ్ళకొత్తవలస]]
# [[కొరపాం]]
# [[మర్రికొత్తవలస]]
# [[నిమ్మతోర్లవాడ]]
# [[వెదుళ్ళవలస (ఆమదాలవలస)|వెదుళ్ళవలస]]
# [[తురకపేట (ఆమదాలవలస)|తురకపేట]]
# [[దండెంవలస]]
# [[నెల్లిపర్తి]]
# [[చింతలపేట (ఆమదాలవలస)|చింతలపేట]]
# [[బొబ్బిలిపేట]]
# [[మందడి (ఆమదాలవలస మండలం)|మందడి]]
# [[తాళ్ళవలస (ఆమదాలవలస)|తాళ్ళవలస]]
# [[సంతకొత్తవలస]]
# [[చిన్నజొన్నవలస]]
# [[మునగవలస]]
# [[సైలాడ]]
# [[చిట్టివలస (ఆమదాలవలస)|చిట్టివలస]]
# [[ఆనందపురం (ఆమదాలవలస)|ఆనందపురం]]
# [[రామచంద్రాపురం (ఆమదాలవలస మండలం)|రామచంద్రాపురం]]
# [[పొన్నంపేట]]
# [[పెద్దజొన్నవలస]]
# [[శ్రీనివాసాచార్యులుపేట]]
# [[అక్కులపేట]]
# [[హనుమంతపురం (ఆమదాలవలస)|హనుమంతపురం]]
# [[కట్యాచార్యులపేట]]
# [[కొర్లకోట]]
# [[కొత్తవలస (ఆమదాలవలస మండలం)|కొత్తవలస]]
# [[తొగరాం]]
# [[కలివరం]]
# [[బెలమాం]]
# [[దూసి]]
# [[తోటాడ (ఆమదాలవలస)|తోటాడ]]
# [[అక్కివరం (ఆమదాలవలస)|అక్కివరం]]
# [[వంజంగిపేట]]
# [[వంజంగి (ఆమదాలవలస)|వంజంగి]]
# [[కనుగులవలస]]
గమనిక: పైపట్టికలో నిర్జన గ్రామాల 2 రెండిటిని) పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు.
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* లోద్దలపేట (బెలమాం పంచాయతీ)
* నెల్లిమెట్ట (దోసి పంచాయతీ)
* [[కుద్దిరాం]]
* దంతవరపుకోట
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
1kbmw9ficsa05vg00fhloog9idua0g3
ఇచ్చాపురం మండలం
0
272560
4989312
4943013
2026-10-27T02:01:08Z
యర్రా రామారావు
28161
మూలం చేర్చాను
4989312
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఇచ్ఛాపురం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలం కోడ్: 4778. ఈ మండలంలో 24 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-12 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>నిర్జన గ్రామాలు లేవు.
== మండల గణాంకాలు ==
మండల కేంద్రం: ఇచ్ఛాపురం, గ్రామాలు 24, ప్రభుత్వం - మండలాధ్యక్షుడు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 88,965 - పురుషులు 42,958 - స్త్రీలు 46,007, అక్షరాస్యత - మొత్తం 55.95% - పురుషులు 71.31% - స్త్రీలు 42.70%
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అరకభద్ర]]
# [[ఈదుపురం]]
# [[కేదారిపురం (ఇచ్ఛాపురం)|కేదారిపురం]]
# [[కేశుపురం]]
# [[కొఠారి (ఇచ్ఛాపురం మండలం)|కొఠారి]]
# [[కొలిగాం|కొలిగం]]
# [[టి. బరంపురం|తాకట్లబరంపురం]]
# [[తులసిగాం]]
# [[తేలుకుంచి|తెలుకుంచి]]
# [[ధర్మపురం (ఇచ్ఛాపురం)|ధర్మపురం]]
# [[పూర్నాటకం]]
# [[పైతరికీర్తిపురం]]
# [[బాలకృష్ణాపురం (ఇచ్ఛాపురం మండలం)|బాలకృష్ణాపురం]]
# [[బిర్లంగి]]
# [[బూర్జపాడు]]
# [[బొడ్డకలి]]
# [[బొడ్డబడ]]
# [[మండపల్లి (ఇచ్ఛాపురం)|మండపల్లి]]
# [[మశాఖపురం]]
# [[మునిభద్ర]]
# [[లొద్దపుట్టి|లొడ్డపుట్టి]]
# [[ముచ్చింద్ర]]
# [[శాసనం (ఇచ్ఛాపురం)|శాసనం]]
# [[హరిపురం (ఇచ్ఛాపురం)|హరిపురం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
2bt6qhzpwsb5z1rsssqi2qodl36paq7
ఎచ్చెర్ల మండలం
0
272561
4989313
4943135
2026-10-27T02:01:28Z
యర్రా రామారావు
28161
మూలం చేర్చాను
4989313
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఎచ్చెర్ల మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం, [[శ్రీకాకుళం జిల్లా|శ్రీ]][[శ్రీకాకుళం జిల్లా|కాకుళం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలం కోడ్: 4806. ఈ మండలంలో నాలుగు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 31 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-13 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[అరిణాం అక్కివలస]]
# [[షేర్ మహమ్మదుపురం]]
# [[ఇబ్రహింబాద్]]
# [[తమ్మినాయుడుపేట (ఎచ్చెర్ల మండలం)|తమ్మినాయుడుపేట]]
# [[జరపినాయుడుపేట]]
#[[పూడివలస (ఎచ్చెర్ల)|పూడివలస]]
# [[కుశాలపురం]]
# [[దుప్పలవలస]]
# [[షేర్ మహమ్మదుపురంపేట]]
# [[దోమాం]]
# [[తోటపాలెం]]
# [[పొన్నాడ (ఎచ్చెర్ల)|పొన్నాడ]]
# [[కొంగరాం]]
# [[ముద్దాడ]]
# [[జరజాం]]
# [[ఎచ్చెర్ల]]
# [[చినరావుపల్లి (ఎచ్చెర్ల)|చినరావుపల్లి]]
# [[చిలకపాలెం (ఎచ్చెర్ల)|చిలకపాలెం]]
# [[నందిగం (ఎచ్చెర్ల)|నందిగం]]
# [[సంతసీతారామపురం]]
# [[అజ్జరాం]]
# [[కుప్పిలి]]
# [[కొయ్యం]]
# [[భగీరధిపురం]]
# [[ఓలేటి అచ్చన్న అగ్రహారం]]
#[[ధర్మవరం (ఎచ్చెర్ల)|ధర్మవరం]]
# [[బొంతలకోడూరు]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు 4 పరిగణినలోకి తీసుకోలేదు.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
7g7k0441xeyuyb9qvmkahetsa8vj0o2
కంచిలి మండలం
0
272562
4989315
4786061
2026-10-27T02:01:51Z
యర్రా రామారావు
28161
మూలం చేర్చాను
4989315
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కంచిలిమండలం,''' ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని''',''' [[శ్రీకాకుళం జిల్లా|శ్రీకాకుళం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref>[http://censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=656403 భారత జనగణన జాలస్థలంలో మండలం వివరాలు]</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>మండలం కోడ్: 4777. ఈ మండలంలో ఏడు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 58 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-13 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[అంపురం (కంచిలి)|అంపురం]]
# [[అమ్మవారిపుట్టుగ]]
# [[అరవసరియపల్లి]]
# [[ఎక్కల]]
# [[కంచిలి]]
# [[కత్తివరం]]
# [[కర్తలి]]
# [[కుట్టుమ]]
# [[కుంబరినౌగాం]]
# [[కేసరిపడ]]
# [[కొక్కిలిపుట్టుగ]]
# [[కొల్లూరు (కంచిలి మండలం)|కొల్లూరు]]
# [[గుండం (కంచిలి)|గుండం]]
#[[గోకర్ణపురం (కంచిలి)|గోకర్ణపురం]]
# [[గోపకేళి]]
# [[ఘటిముకుందపురం]]
# [[చిన్నఖోజిరియ]]
# [[జాదుపూడి]]
# [[జాలంత్రకోట]]
# [[జిల్లుండ]]
# [[జెన్నఘాయి]]
#[[డోలగోవిందపురం|డొలగోవిందపురం]]
# [[తలతంపర (కంచిలి)|తలతంపర]]
# [[తిమ్మలంగి]]
# [[దళేశ్వరం]]
# [[దెప్పిపడ]]
# [[నరసన్న ముకుందపురం]]
# [[నువగడ]]
# [[పత్రపడ]]
# [[పద్మతుల]]
# [[పుడభద్ర]]
# [[పురుషోత్తమపురం]]
# [[పెద్దఖోజిరియ]]
# [[పోలేరు]]
# [[బలియపుట్టుగ]]
# [[బురగం]]
# [[బెల్లుపడ]]
# [[బొనమలి]]
# [[భిన్నల]]
# [[భిన్నల కొత్తూరు]]
#[[భైరిపురం (కంచిలి)|భైరిపురం]]
# [[భోగబెని]]
# [[మకరంపురం]]
# [[మటంసరియపల్లి]]
# [[మండపల్లి (కంచిలి)|మండపల్లి]]
# [[ముందాల]]
# [[రంగుమటియ]]
# [[రేఖాదేవిపురం]]
# [[ససనం (కంచిలి)|ససనం]]
# [[సామంత రామచంద్రాపురం]]
# [[సిర్తలి]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
===కుగ్రామాలు===
# [[:en:Majhiputtuga]] (తలతంపర గ్రామపంచాయతి)
==మూలాలు==
{{మూలాల జాబితా}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
[[వర్గం:శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు]]
p1wzof1p3tt9vvoxedfuypfp1h9vpwn
కవిటి మండలం
0
272563
4989316
4821184
2026-10-27T02:02:01Z
యర్రా రామారావు
28161
4989316
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కవిటి మండలం,''' ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం''',''' [[శ్రీకాకుళం జిల్లా|శ్రీకాకుళం జిల్లాకు,]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
మండలం కోడ్: 4779.ఈ మండలంలో 21 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-13 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref> నిర్జన గ్రామాలు లేవు.
==మండల సమాచారం==
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 70,945 - పురుషులు 33,590 - స్త్రీలు 37,355 అక్షరాస్యత మొత్తం 55.42% - పురుషులు 70.13% - స్త్రీలు 42.53%
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[బెళగం]]
#[[సిలగాం (కవిటి)|సిలగం]]
#[[మాణిక్యపురం (కవిటి)|మాణిక్యపురం]]
# [[బల్లిపుట్టుగ]]
# [[కుసుమపురం]]
# [[వరక]]
# [[బొరివంక]]
# [[బెజ్జిపుట్టుగ]]
#[[జగతి (గ్రామం)|జగతి]]
# [[కవిటి]]
# [[కారపాడు]]
# [[కొజ్జిరియ]]
# [[రఘునాధపురం (కవిటి)|రఘునాధపురం]]
# [[రాజపురం (కవిటి)|రాజపురం]]
# [[వింజగిరి]]
# [[చండిపుట్టుగ]]
# [[భైరిపురం]]
# [[దెప్పిలి గొనపపుట్టుగ]]
# [[నెలవంక (కవిటి)|నెలవంక]]
# [[కపాసకుద్ది]]
# [[పుతియదల]]
==మూలాలు==
{{మూలాలు}}
==వెలుపలి లంకెలు==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
3lm1u0dn0v26fh6bfssfu74lhjfbmrs
కొత్తూరు మండలం (శ్రీకాకుళం)
0
272568
4989317
4786102
2026-10-27T02:02:14Z
యర్రా రామారావు
28161
4989317
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''కొత్తూరు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
మండలం కోడ్: 4772.ఈ మండలంలో రెండు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 36 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-15 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
#[[కడుము]]
#[[బలద (కొత్తూరు)|బలద]]
#[[కౌసల్యాపురం]]
#[[వీరనారాయణపురం]]
#[[కురిగం]]
#[[దిమిలి (కొత్తూరు)|దిమిలి]]
#[[అల్తి]]
#[[బొడ్డగుడ]]
#[[కాకరగుడ]]
#[[రాయల]]
#[[పొన్నుటూరు]]
#[[కుద్దిగం]]
#[[మాతల]]
#[[సిరుసువాడ]]
#[[కొత్తూరు (కొత్తూరు)|కొత్తూరు]]
#[[కర్లెమ్మ]]
#[[మహర్తపురం]]
#[[వసప]]
#[[నివగం]]
#[[వెంకటాపురం (కొత్తూరు)|వెంకటాపురం]]
#[[బమ్మిడి]]
#[[కలిగం]]
#[[పారాపురం|పారపురం]]
#[[లబ్బ]]
#[[అద్దంగి]]
#[[ఇరపాడు]]
#[[పెద్దమడి (కొత్తూరు)|పెద్దమడి]]
#[[వొండ్రుజోల]]
#[[నేరడి (కొత్తూరు)|నేరడి]]
#[[గురంది (కొత్తూరు)|గురంది]]
#[[పాతపాడు (కొత్తూరు)|పాతపాడు]]
#[[శోభనాపురం]]
#[[అంగూరు (కొత్తూరు)|అంగూరు]]
#[[ఆకులతంపర]]
{{Div end}}గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
9e42nn7ow7k6t1ntb23ee79xm71u74v
కోటబొమ్మాళి మండలం
0
272569
4989318
4786108
2026-10-27T02:02:34Z
యర్రా రామారావు
28161
మూలం చేర్చాను
4989318
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కోటబొమ్మాళి మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలం కోడ్: 4791.ఈ మండలంలో 43 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-15 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref> నిర్జన గ్రామాలు లేవు
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 74,718 - పురుషులు 37,760 - స్త్రీలు 36,958
==మండలంలోని గ్రామాలు==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[తాటిపర్తి (కోటబొమ్మాళి)|తాటిపర్తి]]
# [[దంత]]
# [[సరియాపల్లి (కోటబొమ్మాళి)|సరియాపల్లి]]
# [[కొత్తపల్లి (కోటబొమ్మాళి మండలం)|కొత్తపల్లి]]
# [[గుడివాడ (కోటబొమ్మాళి మండలం)|గుడివాడ]]
# [[చిన్నసాన]]
# [[జియ్యన్నపేట]]
# [[తర్లిపేట]]
# [[చీపుర్లపాడు]]
# [[కన్నెవలస]]
# [[కురుడు]]
# [[పాకివలస]]
# [[కిస్టుపురం]]
#[[సింహాద్రిపురం (కోటబొమ్మాళి)|సింహాద్రిపురం]]
# [[మాసాహెబ్పేట (కోటబొమ్మాళి)|మాసాహెబ్పేట]]
# [[పట్టుపురం]]
# [[ఆనందపురం (కోటబొమ్మాళి)|ఆనందపురం]]
# [[విశ్వనాధపురం (కోటబొమ్మాళి)|విశ్వనాధపురం]]
# [[కస్తూరిపాడు]]
# [[అక్కయ్యవలస]]
# [[కొత్తపేట (కోటబొమ్మాళి మండలం)|కొత్తపేట]]
# [[జర్జంగి]]
# [[గుంజిలొవ]]
# [[కోటబొమ్మాళి]]
# [[గంగరాం]]
# [[లక్కండిద్ది]]
# [[యెలమంచిలి]]
# [[సరియాబొడ్డపాడు]]
# [[శ్రీజగన్నాధ పురం]]
# [[దుప్పలపాడు]]
# [[రేగులపాడు (కోటబొమ్మాళి)|రేగులపాడు]]
# [[సౌడాం]]
# [[నారయణవలస (కోటబొమ్మాళి)|నారయణవలస]]
# [[తిలారు]]
# [[యెత్తురాల్లపాడు]]
# [[హరిశ్చంద్రపురం]]
# [[నిమ్మాడ]]
# [[పెద్దబమ్మిడి]]
# [[నరిసింగుపల్లి]]
# [[వండ్రాడ]]
# [[చిన్నబమ్మిడి]]
# [[చిట్టివలస (కోటబొమ్మాళి)|చిట్టివలస]]
# [[చినవెంకటపురం]]
{{Div end}}
==మూలాలు==
{{మూలాలు}}
==వెలుపలి లంకెలు==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
g7gqkfecmbbvqs2g3x869tsnwoqj0lv
గంగువారి సిగడాం మండలం
0
272570
4989320
4854126
2026-10-27T02:03:10Z
యర్రా రామారావు
28161
మూలం చేర్చాను
4989320
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''గంగువారి సిగడాం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=11 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714203038/http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=11 |archive-date=2014-07-14 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|last=ABN|date=2023-04-13|title=జి.సిగడాంలో 43.1 డిగ్రీలు|url=https://www.andhrajyothy.com/2023/andhra-pradesh/srikakulam/431-degrees-in-g-sigadam-1048257.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260604155613/https://www.andhrajyothy.com/2023/andhra-pradesh/srikakulam/431-degrees-in-g-sigadam-1048257.html|archive-date=2026-06-04|access-date=2026-06-04|website=Andhrajyothy Telugu News|language=te}}</ref> <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఇది విజయనగరం జిల్లా సరిహద్దులలో ఉంది. [[చీపురుపల్లి శాసనసభా నియోజకవర్గం|చీపురుపల్లి శాసనసభ నియోజకవ]]ర్గంలోను, [[బొబ్బిలి లోక్సభ నియోజకవర్గం|బొబ్బిలి లోక్సభ నియోజకవర్గంలోను]] ఉంది. రాజాం పట్టణానికి ఇది 8 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. మండలం కోడ్: 4797.ఈ మండలంలో ఒక నిర్జన గ్రామంతో కలుపుకుని 43 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-15 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
==గణాంకాలు==
2011భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 57,543 - పురుషులు 29,111 - స్త్రీలు 28,432
==మండలంలోని గ్రామాలు==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[సర్వేశ్వరపురం]]
# [[ముషినివలస]]
# [[దళెంరాజువలస]]
# [[నాయుడువలస (గంగువారిసిగడాం)|నాయుడువలస]]
# [[ఉల్లివలస]]
# [[పున్నం]]
# [[బాతువ]]
# [[జాడ]]
# [[జగన్నాధవలస]]
# [[ఎండువపేట]]
# [[వెంకయ్యపేట]]
# [[గంగువారిసిగడాం]]
# [[గొబ్బూరు (గంగువారిసిగడాం)|గొబ్బూరు]]
# [[మెట్టవలస (గంగువారిసిగడాం మండలం)|మెట్టవలస]]
# [[పలఖండ్యం]]
# [[గేదెలపేట]]
# [[మర్రివలస (గంగువారిసిగడాం)|మర్రివలస]]
# [[నాగులవలస]]
# [[పెంత]]
# [[నక్కపేట]]
# [[తంకలదుగ్గివలస]]
# [[జగన్నాధపురం (గంగువారిసిగడాం)|జగన్నాధపురం]]
# [[సీతారాంపురం (గంగువారిసిగడాం)|సీతారాంపురం]]
# [[సంతవురిటి]]
# [[ఆనందపురం (గంగువారిసిగడాం)|ఆనందపురం]]
# [[ఆబోతులపేట]]
# [[వాండ్రంగి]]
# [[నిద్దం]]
# [[మధుపాం]]
# [[చెట్టుపోడిలం]]
# [[చంద్రయ్యపేట (గంగువారిసిగడాం)|చంద్రయ్యపేట]]
# [[నడిమివలస (గంగువారిసిగడాం)|నడిమివలస]]
# [[ఎస్.పి.రామచంద్రపురం]]
# [[ఎండువ]]
# [[నరసింహాపురం (గంగువారిసిగడాం)|నరసింహాపురం]]
# [[గెద్దకంచరం]]
# [[సీతుభీమవరం]]
# [[పెనసం (గంగువారిసిగడాం)|పెనసం]]
# [[గంగన్నదొరపాలెం]]
# [[వెలగడ]]
# [[కప్పరం]]
# [[దేవరవలస]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
a1owj5unw0w7nn8a3fzxlmgtvk4yzms
గార మండలం
0
272571
4989321
4786130
2026-10-27T02:03:22Z
యర్రా రామారావు
28161
మూలం చేర్చాను
4989321
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''గార మండలం,''' [[శ్రీకాకుళం జిల్లా]], ఇదే పేరుతో ఉన్న మండల కేంద్రం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలం కోడ్: 4801. ఈ మండలంలో ఒక నిర్జన గ్రామంతో కలుపుకుని 25 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-16 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అంపోలు]]
# [[అంబల్లవలస]]
# [[కళింగపట్నం]]
#[[కొత్తూరు సైరిగాం]]
# [[కొర్ని]]
# [[కొర్లాం (గార)|కొర్లాం]]
# [[గార]]
# [[గొంటి]]
# [[జఫ్రాబాదు]]
# [[జల్లువలస]]
# [[తూలుగు]]
# [[తోణంగి]]
# [[దీపావళి (గార)|దీపావళి]]
# [[నిజామాబాదు (గార మండలం)|నిజామాబాదు]]
# [[ఫకీరుతక్యా]]
# [[బూరవల్లి]]
# [[రాఘవపురం (గార)|రాఘవపురం]]
# [[రామచంద్రాపురం (గార మండలం)|రామచంద్రాపురం]]
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
=== రెవెన్యూయోతర గ్రామాలు ===
#
* [[అంబటివానిపేట]]
== గార మండలంలోని ముఖ్య ప్రదేశాల చిత్రమాలికక ==
<gallery widths="200" heights="150">
దస్త్రం:OutSideWall Design Srikurmam Temple Srikakulam dist..jpg|శ్రీకూర్మం గుడి
దస్త్రం:Kalingapatnam Light.jpg|కళింగపట్నం దీప స్తంభం
దస్త్రం:Salihundam Historic Buddhist Remains 6 by GPuvvada 2010.jpg|శాలిహుండం బౌద్ధ అవశేషాలు
</gallery>
==మూలాలు==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
3zd7tn1p4z1mwdyx0eia778ibx8vh3y
జలుమూరు మండలం
0
272588
4989322
4786194
2026-10-27T02:03:40Z
యర్రా రామారావు
28161
మూలం చేర్చాను
4989322
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''జలుమూరు మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>మండలం కోడ్: 4792. ఈ మండలంలో ఒక నిర్జన గ్రామంతో కలుపుకుని 54 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-16 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=20em|rules=yes|gap=2em}}
# [[కరకవలస (జలుమూరు)|కరకవలస]]
# [[అన్నుపురం (జలుమూరు)|అన్నుపురం]]
# [[ముఖలింగం|శ్రీ ముఖలింగం]]
# [[దోమలపల్లి]]
# [[గరినివలస]]
# [[మకివలస (జలుమూరు)|మాకివలస]]
# [[జమినివలస]]
# [[శ్రీమన్నారాయణపురం]]
# [[మర్రివలస (జలుమూరు)|మర్రివలస]]
# [[నగరికటకం]]
# [[అచ్యుతపురం|అచ్యుతాపురం]]
# [[కొమనపల్లి|కొమనాపల్లి]]
# [[బొడ్డపాడు (జలుమూరు మండలం)|బొడ్డపాడు]]
# [[కొండపోలవలస]]
# [[సురవరం (జలుమూరు)|సురవరం]]
# [[దొంపాక]]
# [[తిమడం]]
# [[అక్కురాడ]]
# [[యలమంచిలి / కొండ కామేశ్వర పేట|యలమంచిలి]]
# [[చెన్నయవలస]]
# [[జలుమూరు]]
# [[సుబ్రమణ్యపురం]]
# [[వెంకటాపురం (జలుమూరు)|వెంకటాపురం]]
# [[జోనంకి]]
# [[తలతారియా]]
# [[దరివాడ]]
# [[లింగాలవలస (జలుమూరు)|లింగాలవలస]]
# [[రానా|రాణ]]
# [[గొలియపుట్టి]]
# [[కరవంజ]]
# [[వెలుసోడ]]
# [[పాగోడు]]
# [[మహమ్మదుపురం]]
# [[సైరిగాం]]
# [[మకివలస (జలుమూరు)|మకివలస]]
# [[పర్లాం]]
# [[అంధవరం]]
# [[అల్లాడ]]
# [[అల్లాడపేట]]
# [[గొటివాడ]]
# [[రామయ్యవలస (జలుమూరు)|రామయ్యవలస]]
# [[కొత్తూరు (జలుమూరు)|కొత్తూరు]]
# [[కూర్మనాధపురం (జలుమూరు)|కూర్మనాధపురం]]
# [[తాళ్ళవలస (జలుమూరు)|తాళ్ళవలస]]
# [[గుండువలస]]
# [[గుగ్గిలి]]
# [[ఎదులవలస (జలుమూరు)|ఎదులవలస]]
# [[బసివాడ]]
# [[పెద్దదుగం|పెద్దదూగం]]
# [[చినదుగం|చినదూగం]]
# [[టెక్కలిపాడు]]
# [[రావిపాడు (జలుమూరు)|రావిపాడు]]
# [[ఎనెటికొత్తూరు]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామం ఒకటి పరిగణించలేదు.
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[లింగన్నాయుడుపేట]]
* [[చల్లవానిపేట]]
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
lf6i82jy4h91gkw7db4or1y3jql94hk
నందిగాం మండలం (శ్రీకాకుళం జిల్లా)
0
272590
4989325
4944075
2026-10-27T02:05:11Z
యర్రా రామారావు
28161
మూలం చేర్చాను
4989325
wikitext
text/x-wiki
{{ఇతరప్రాంతాలు|శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన మండలం}}
{{Infobox India AP Mandal}}
'''నందిగాం మండలం,''' [[శ్రీకాకుళం జిల్లా|శ్రీకాకుళం జిల్లాకి]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref> <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఇది సమీప పట్టణమైన [[పలాస-కాశీబుగ్గ]] నుండి 17 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 31 డిసెంబరు 2025 నాడు నందిగామ మండలాన్ని [[టెక్కలి రెవెన్యూ డివిజను]] కు తరలించారు.<ref>{{Cite web|title=Andhra Pradesh Extraordinary Gazette, 2025-12-30, Number 945, Restructuring of Srikakulam district – Shifting of Nandigama mandal from Palasa revenue division to Tekkali revenue division.|url=https://archive.org/details/in.gazette.andhra_extraordinary.2025-12-30.945|date=2025-12-30|access-date=2026-03-16}}</ref> మండలం కోడ్: 4782.ఈ మండలంలో పదకొండు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 112 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-16 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
#[[తమలాపురం]]
#[[దీనబంధుపురం (నందిగం)|దీనబంధుపురం]]
#[[సవరకొత్తూరు]]
#[[బెనియావూరు]]
#[[సవరరాంపురం]]
#[[పెద్దగురువూరు]]
#[[చిన్నగురువూరు]]
#[[సరదాపురం (నందిగం)|సరదాపురం]]
#[[బడగం]]
#[[అగర్లగోకర్లపల్లి]]
#[[జద్యాడ]]
#[[కొత్త అగ్రహారం]]
#[[పెద్దినాయుడుపేట]]
#[[పాత్రునివలస (నందిగం)|పాత్రునివలస]]
#[[పెద్దబానపురం]]
#[[సవరబానపురం]]
#[[తురవకలకోట]]
#[[విస్సంపల్లి]]
#[[కాశీరాజు కాశిపురం]]
#[[కొండతెంబురు]]
#[[మజ్జిగోపాలపురం]]
#[[మొగిలిపాడు]]
#[[సవరలింగాపురం]]
#[[వెంకటాపురం (నందిగం)|వెంకటాపురం]]
#[[సవరరామకృష్ణాపురం]]
#[[దిమ్మిదిజోల]]
#[[కరజడ]]
#[[అన్నాపురం]]
#[[ఖల్లాడ]]
#[[మల్లివీడు (నందిగం)|మల్లివీడు]]
#[[కైజోల (నందిగం)|కైజోల]]
#[[సగరంపేట]]
#[[హర్షబాడ]]
#[[ముకుందాపురం (నందిగం)|ముకుందాపురం]]
#[[తెంబూరు (నందిగం)|తెంబూరు]]
#[[చిన్నలావునిపల్లి]]
#[[లట్టిగం]]
#[[సంతోషపురం (నందిగం)|సంతోషపురం]]
#[[దేవుపురం (నందిగం)|దేవుపురం]]
#[[ఉద్దండబర్తుపురం]]
#[[కవిటి (నందిగం)|కవిటి]]
#[[ఆనందపురం (నందిగం)|ఆనందపురం]]
#[[మాదిగపురం]]
#[[బోరుభద్ర (నందిగం)|బోరుభద్ర]]
#[[కంచివూరు]]
#[[పెద్దలావునిపల్లి]]
#[[సింగుపురం (నందిగం)|సింగుపురం]]
#[[హుకుంపేట (నందిగం)|హుకుంపేట]]
#[[మదనపురం]]
#[[జమ్మిపేట]]
#[[భర్తపురం]]
#[[కందులగూడెం]]
#[[రాధజనబొడ్డపాడు]]
#[[మామిడిపల్లి (నందిగామ మండలం)|మామిడిపల్లి]]
#[[నౌగాం]]
#[[పోలవరం (నందిగం)|పోలవరం]]
#[[సుభద్రపురం]]
#[[పల్లవలస]]
#[[కామధేనువు (నందిగం)|కామధేనువు]]
#[[కృష్ణరాయపురం (నందిగం)|కృష్ణరాయపురం]]
#[[హరిదాసుపురం]]
#[[ప్రతాపవిశ్వనాధపురం]]
#[[చెరుకుపల్లి (నందిగం మండలం)|చెరుకుపల్లి]]
#[[మర్లపాడు (నందిగం)|మర్లపాడు]]
#[[కణితివూరు]]
#[[మణిగాం]]
#[[నరేంద్రపురం]]
#[[నందిగం]]
#[[బెజ్జిపల్లి]]
#[[పోతులూరు (నందిగం)|పోతులూరు]]
#[[కార్లపూడి]]
#[[పద్మాపురం (నందిగం)|పద్మాపురం]]
#[[భీరిబొడ్డపాడు]]
#[[బెల్లుకోల]]
#[[జయపురం (నందిగం)|జయపురం]]
#[[రాంపురం (నందిగం)|రాంపురం]]
#[[చిన్నలక్ష్మీపురం]]
#[[సొంటినూరు]]
#[[చిన్నారిగోకర్లపల్లి]]
#[[పెద్దతామరపల్లి]]
#[[చిన్నతామరపల్లి]]
#[[ఆకులరఘునాధపురం]]
#[[పెంటవూరు]]
#[[వేణుగోపాలపురం (నందిగం)|వేణుగోపాలపురం]]
#[[మొజ్జువాడ]]
#[[వల్లభరాయపాడు]]
#[[భరణిగాం]]
#[[దొడ్లరామచంద్రాపురం]]
#[[దేవాడ (నందిగం)|దేవాడ]]
#[[కోటిపల్లి (నందిగం మండలం)|కోటిపల్లి]]
#[[బడబండ]]
#[[మొండ్రాయవలస]]
#[[కోమటూరు]]
#[[నర్సీపురం (నందిగం)|నర్సీపురం]]
#[[దేవలభద్ర]]
#[[దిమిలాడ]]
#[[లక్కిదాసపురం]]
#[[ఉయ్యాలపేట]]
#[[శివరాంపురం (నందిగం)|శివరాంపురం]]
#[[రౌతుపురం (నందిగం)|రౌతుపురం]]
#[[బంజీరుపేట]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
mqjavhu5d2wdtlqoulxlvk1t46tlrps
4989386
4989325
2026-10-27T02:29:08Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989386
wikitext
text/x-wiki
{{ఇతరప్రాంతాలు|శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన మండలం}}
{{Infobox India AP Mandal}}
'''నందిగాం మండలం,''' [[శ్రీకాకుళం జిల్లా|శ్రీకాకుళం జిల్లాకి]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref> <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-date=2022-04-23|url-status=bot: unknown}}</ref>ఇది సమీప పట్టణమైన [[పలాస-కాశీబుగ్గ]] నుండి 17 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 31 డిసెంబరు 2025 నాడు నందిగామ మండలాన్ని [[టెక్కలి రెవెన్యూ డివిజను]] కు తరలించారు.<ref>{{Cite web|title=Andhra Pradesh Extraordinary Gazette, 2025-12-30, Number 945, Restructuring of Srikakulam district – Shifting of Nandigama mandal from Palasa revenue division to Tekkali revenue division.|url=https://archive.org/details/in.gazette.andhra_extraordinary.2025-12-30.945|date=2025-12-30|access-date=2026-03-16}}</ref> మండలం కోడ్: 4782.ఈ మండలంలో పదకొండు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 112 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-16 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
#[[తమలాపురం]]
#[[దీనబంధుపురం (నందిగం)|దీనబంధుపురం]]
#[[సవరకొత్తూరు]]
#[[బెనియావూరు]]
#[[సవరరాంపురం]]
#[[పెద్దగురువూరు]]
#[[చిన్నగురువూరు]]
#[[సరదాపురం (నందిగం)|సరదాపురం]]
#[[బడగం]]
#[[అగర్లగోకర్లపల్లి]]
#[[జద్యాడ]]
#[[కొత్త అగ్రహారం]]
#[[పెద్దినాయుడుపేట]]
#[[పాత్రునివలస (నందిగం)|పాత్రునివలస]]
#[[పెద్దబానపురం]]
#[[సవరబానపురం]]
#[[తురవకలకోట]]
#[[విస్సంపల్లి]]
#[[కాశీరాజు కాశిపురం]]
#[[కొండతెంబురు]]
#[[మజ్జిగోపాలపురం]]
#[[మొగిలిపాడు]]
#[[సవరలింగాపురం]]
#[[వెంకటాపురం (నందిగం)|వెంకటాపురం]]
#[[సవరరామకృష్ణాపురం]]
#[[దిమ్మిదిజోల]]
#[[కరజడ]]
#[[అన్నాపురం]]
#[[ఖల్లాడ]]
#[[మల్లివీడు (నందిగం)|మల్లివీడు]]
#[[కైజోల (నందిగం)|కైజోల]]
#[[సగరంపేట]]
#[[హర్షబాడ]]
#[[ముకుందాపురం (నందిగం)|ముకుందాపురం]]
#[[తెంబూరు (నందిగం)|తెంబూరు]]
#[[చిన్నలావునిపల్లి]]
#[[లట్టిగం]]
#[[సంతోషపురం (నందిగం)|సంతోషపురం]]
#[[దేవుపురం (నందిగం)|దేవుపురం]]
#[[ఉద్దండబర్తుపురం]]
#[[కవిటి (నందిగం)|కవిటి]]
#[[ఆనందపురం (నందిగం)|ఆనందపురం]]
#[[మాదిగపురం]]
#[[బోరుభద్ర (నందిగం)|బోరుభద్ర]]
#[[కంచివూరు]]
#[[పెద్దలావునిపల్లి]]
#[[సింగుపురం (నందిగం)|సింగుపురం]]
#[[హుకుంపేట (నందిగం)|హుకుంపేట]]
#[[మదనపురం]]
#[[జమ్మిపేట]]
#[[భర్తపురం]]
#[[కందులగూడెం]]
#[[రాధజనబొడ్డపాడు]]
#[[మామిడిపల్లి (నందిగామ మండలం)|మామిడిపల్లి]]
#[[నౌగాం]]
#[[పోలవరం (నందిగం)|పోలవరం]]
#[[సుభద్రపురం]]
#[[పల్లవలస]]
#[[కామధేనువు (నందిగం)|కామధేనువు]]
#[[కృష్ణరాయపురం (నందిగం)|కృష్ణరాయపురం]]
#[[హరిదాసుపురం]]
#[[ప్రతాపవిశ్వనాధపురం]]
#[[చెరుకుపల్లి (నందిగం మండలం)|చెరుకుపల్లి]]
#[[మర్లపాడు (నందిగం)|మర్లపాడు]]
#[[కణితివూరు]]
#[[మణిగాం]]
#[[నరేంద్రపురం]]
#[[నందిగం]]
#[[బెజ్జిపల్లి]]
#[[పోతులూరు (నందిగం)|పోతులూరు]]
#[[కార్లపూడి]]
#[[పద్మాపురం (నందిగం)|పద్మాపురం]]
#[[భీరిబొడ్డపాడు]]
#[[బెల్లుకోల]]
#[[జయపురం (నందిగం)|జయపురం]]
#[[రాంపురం (నందిగం)|రాంపురం]]
#[[చిన్నలక్ష్మీపురం]]
#[[సొంటినూరు]]
#[[చిన్నారిగోకర్లపల్లి]]
#[[పెద్దతామరపల్లి]]
#[[చిన్నతామరపల్లి]]
#[[ఆకులరఘునాధపురం]]
#[[పెంటవూరు]]
#[[వేణుగోపాలపురం (నందిగం)|వేణుగోపాలపురం]]
#[[మొజ్జువాడ]]
#[[వల్లభరాయపాడు]]
#[[భరణిగాం]]
#[[దొడ్లరామచంద్రాపురం]]
#[[దేవాడ (నందిగం)|దేవాడ]]
#[[కోటిపల్లి (నందిగం మండలం)|కోటిపల్లి]]
#[[బడబండ]]
#[[మొండ్రాయవలస]]
#[[కోమటూరు]]
#[[నర్సీపురం (నందిగం)|నర్సీపురం]]
#[[దేవలభద్ర]]
#[[దిమిలాడ]]
#[[లక్కిదాసపురం]]
#[[ఉయ్యాలపేట]]
#[[శివరాంపురం (నందిగం)|శివరాంపురం]]
#[[రౌతుపురం (నందిగం)|రౌతుపురం]]
#[[బంజీరుపేట]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
5fdyi4xxb147zaxh03sumzv43ghwv6h
రణస్థలం మండలం
0
272591
4989336
4618910
2026-10-27T02:08:25Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989336
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''రణస్థలం మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలం కోడ్: 4805.ఈ మండలంలో ఒక నిర్జన గ్రామం కలుపుకుని 55 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-21 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 85,872 - పురుషులు 43,787 - స్త్రీలు 42,085
==మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[వేల్పురాయి]]
# [[దేవరాపల్లి (రణస్థలం)|దేవరపల్లి]]
# [[అర్జునవలస]]
# [[కమ్మసిగడాం]]
# [[కొండములగాం]]
# [[సీతంవలస]]
# [[గరికిపాలెం]]
# [[జగన్నాధరాజపురం (రణస్థలం)|జగన్నాధరాజపురం]]
# [[ముక్తాంపురం]]
# [[బంటుపల్లి (రణస్థలం)|బంటుపల్లి]]
# [[తిరుపతిపాలెం]]
# [[గిరివానిపాలెం]]
# [[సంచాం]]
# [[దేవునిపాలవలస]]
# [[పైడిభీమవరం]]
# [[వరిసాం]]
# [[నెలివాడ (రణస్థలం)|నెలివాడ]]
# [[కోస్ట]]
# [[రణస్థలం]]
# [[నరసింహ గోపాలపురం]]
# [[కృష్ణాపురం (రణస్థలం)|కృష్ణపురం]]
# [[మహంతిపాలెం]]
# [[గోసాం]]
# [[సురపురం]]
# [[యెర్రవరం (రణస్థలం)|యెర్రవరం]]
# [[నారాయణపట్నం]]
# [[రావాడ (రణస్థలం)|రావాడ]]
# [[ఉప్పివలస]]
# [[వెంకటరావుపేట (రణస్థలం)|వెంకటరావుపేట]]
# [[వల్లభరావుపేట]]
# [[పిశిని]]
# [[దెరసం]]
# [[పాతర్లపల్లి (రణస్థలం)|పాతర్లపల్లి]]
# [[సీతారాంపురం (రణస్థలం)|సీతారాంపురం]]
# [[పాపారావుపేట]]
# [[తెప్పలవలస]]
# [[వరాహనరసింహపురం]]
# [[పాతసుంద్రపాలెం]]
# [[కుచ్చెర్ల]]
# [[కొల్లిభీమవరం]]
# [[జీరుపాలెం]]
# [[కోటపాలెం]]
# [[సూరంపేట (రణస్థలం)|సూరంపేట]]
# [[మరువాడ (రణస్థలం)|మరువాడ]]
# [[చిల్లపేటరాజాం]]
# [[చిట్టివలస (రణస్థలం)|చిట్టివలస]]
# [[నారువ]]
# [[అక్కయపాలెం]]
# [[మెంటాడ (రణస్థలం)|మెంటాడ]]
# [[నారాయణగజపతిరాజపురం]]
# [[జీరుకొవ్వాడ]]
# [[టెక్కలి (రణస్థలం)|టెక్కలి]]
# [[గూడెం (రణస్థలం)|గూడెం]]
# [[రామచంద్రాపురం (రణస్థలం)|రామచంద్రపురం]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
kxvvv0vcxv8f471ilibxwz5jwi9l41n
నరసన్నపేట మండలం
0
272592
4989327
4944083
2026-10-27T02:05:31Z
యర్రా రామారావు
28161
మూలం చేర్చాను
4989327
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''నరసన్నపేట మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఈ మండలంలో రెండు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 45 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-16 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 77,321 - పురుషులు 37,993 - స్త్రీలు 39,328 మండలం కోడ్: 4799.
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[చోడవరం (నరసన్నపేట మండలం)|చోడవరం]]
# [[కరగాం]]
# [[వెంకటాపురం (నరసన్నపేట)|వెంకటాపురం]]
# [[నడగాం]]
# [[తోటాడ (నరసన్నపేట)|తోటాడ]]
# [[తెలగవలస]]
# [[పారసిల్లి]]
# [[రెల్లివలస (నరసన్నపేట)|రెల్లివలస]]
# [[సుందరాపురం]]
# [[మామిడివలస (నరసన్నపేట)|మామిడివలస]]
# [[చిక్కాలవలస]]
# [[బాడాం]]
# [[కుద్దాం]]
# [[కంబకాయ]]
# [[దసుమంతపురం]]
# [[జమ్ము (నరసన్నపేట)|జమ్ము]]
# [[కొబగాం]]
# [[నరిసింగపల్లి]]
# [[బసివలస]]
# [[బాలసీమ]]
# [[ఉర్లాం]]
# [[కొత్తపోలవలస]]
# [[నరసింగరాయుడుపేట]].
# [[లుకలాం]]
# [[చేనులవలస]]
# [[మడపాం]]
# [[వరహనరసింహపురం]]
# [[యారబాడు]]
# [[గోకయ్యవలస]]
# [[సత్యవరం (నరసన్నపేట)|సత్యవరం]]
# [[అంపలాం]]
# [[నారాయణవలస (నరసన్నపేట)|నారాయణవలస]]
# [[గొట్టిపల్లి (నరసన్నపేట)|గొట్టిపల్లి]]
# [[తామరాపల్లి (నరసన్నపేట)|తామరాపల్లి]]
# [[బొరిగివలస]]
# [[రావులవలస]]
# [[శ్రీరాంపురం (నరసన్నపేట)|శ్రీరాంపురం]]
# [[కోమర్తి]]
# [[దేవాది]]
# [[పొతయ్యవలస]]
# [[గోపాలపెంట]]
# [[మాకివలస]]
# [[కిల్లాం]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
== మండలంలోని ప్రముఖులు ==
* [[స్వామిబాబు పొట్నూరు]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
d0idpv7090bsvdk5qn0qp803rvkxv84
4989456
4989327
2026-10-27T03:15:22Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989456
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''నరసన్నపేట మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-date=2022-04-23|url-status=bot: unknown}}</ref> ఈ మండలంలో రెండు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 45 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-16 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 77,321 - పురుషులు 37,993 - స్త్రీలు 39,328 మండలం కోడ్: 4799.
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[చోడవరం (నరసన్నపేట మండలం)|చోడవరం]]
# [[కరగాం]]
# [[వెంకటాపురం (నరసన్నపేట)|వెంకటాపురం]]
# [[నడగాం]]
# [[తోటాడ (నరసన్నపేట)|తోటాడ]]
# [[తెలగవలస]]
# [[పారసిల్లి]]
# [[రెల్లివలస (నరసన్నపేట)|రెల్లివలస]]
# [[సుందరాపురం]]
# [[మామిడివలస (నరసన్నపేట)|మామిడివలస]]
# [[చిక్కాలవలస]]
# [[బాడాం]]
# [[కుద్దాం]]
# [[కంబకాయ]]
# [[దసుమంతపురం]]
# [[జమ్ము (నరసన్నపేట)|జమ్ము]]
# [[కొబగాం]]
# [[నరిసింగపల్లి]]
# [[బసివలస]]
# [[బాలసీమ]]
# [[ఉర్లాం]]
# [[కొత్తపోలవలస]]
# [[నరసింగరాయుడుపేట]].
# [[లుకలాం]]
# [[చేనులవలస]]
# [[మడపాం]]
# [[వరహనరసింహపురం]]
# [[యారబాడు]]
# [[గోకయ్యవలస]]
# [[సత్యవరం (నరసన్నపేట)|సత్యవరం]]
# [[అంపలాం]]
# [[నారాయణవలస (నరసన్నపేట)|నారాయణవలస]]
# [[గొట్టిపల్లి (నరసన్నపేట)|గొట్టిపల్లి]]
# [[తామరాపల్లి (నరసన్నపేట)|తామరాపల్లి]]
# [[బొరిగివలస]]
# [[రావులవలస]]
# [[శ్రీరాంపురం (నరసన్నపేట)|శ్రీరాంపురం]]
# [[కోమర్తి]]
# [[దేవాది]]
# [[పొతయ్యవలస]]
# [[గోపాలపెంట]]
# [[మాకివలస]]
# [[కిల్లాం]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
== మండలంలోని ప్రముఖులు ==
* [[స్వామిబాబు పొట్నూరు]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
1woedwq1jbfmk71tid8fzqwh4k73sy3
పలాస మండలం
0
272593
4989328
4944086
2026-10-27T02:05:43Z
యర్రా రామారావు
28161
మూలం చేర్చాను
4989328
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పలాస మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలం కోడ్: 4775. ఈ మండలంలో మూడు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 79 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-18 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
== మండలంలోని పట్టణాలు ==
*[[పలాస-కాశీబుగ్గ|పలాస - కాశీబుగ్గ]]
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 97,551 - పురుషులు 47,915 - స్త్రీలు 49,636;
=== ఇతర సమాచారం ===
* అర్.డి.ఓ - ఆఫీసు, [[టెక్కలి]].
* వార్త దిన పత్రిక, [[శ్రీకాకుళం]]
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# అడవికొత్తూరు
# అంబుసోలి
# అనంతపురం
# [[అంతరకుడ]]
# [[చినబాడం]]
# గుడరి
# ఇంగిలిగాం
# ఇట్టపాడు
# జయరామచంద్రపురం
# కాశీబుగ్గ
# [[కోసంగిపురం (పలాస పురపాలక సంఘం)|కోసంగిపురం]]
# మీలాగ్రాంపాడు
# మొగిలిపాడు
# నర్సిపురం
# నెమలికొండ
# పద్మనాభపురం
# పలాస
# [[పారసాంబ]]
# పాయకరాయపురం
# పెంటిభద్ర
# పెసరపాడు
# పురుషోత్తపురం
# రాజపురం
# తల్లభద్ర
# ఉదయపురం
# [[లోటూరు]]
# [[కంత్రగడ]]
# [[రఘునాథపురం (పలాస)|రఘునాథపురం]]
# [[గోవిందపురం (పలాస మండలం)|గోవిందపురం]]
# [[మహాదేవిపురం (పలాస)|మహాదేవిపురం]]
# [[రెంటికోట]]
# [[రామకృష్ణాపురం (పలాస)|రామకృష్ణాపురం]]
# [[పెదంచల]]
# [[మరదరాజపురం]]
# [[అల్లుఖొల]]
# [[లొద్దభద్ర]]
# [[తర్లకోట]]
# [[కైజోల (పలాస)|కైజోల]]
# [[ససనం (పలాస)|ససనం]]
# [[సున్నద]]
# [[రాజగోపాలపురం (పలాస)|రాజగోపాలపురం]]
# [[జగన్నాధపురం (పలాస)|జగన్నాధపురం]]
# [[పొత్రియ]]
# [[గోదావరిపురం]]
# [[వీరరామచంద్రపురం]]
# [[చినంచల]]
# [[ఎదురపల్లి]]
# [[గంగువాడ (పలాస)|గంగువాడ]]
# [[కంబ్రిగం]]
# [[రామకృష్ణపురం - 2 (పలాస )|రామకృష్ణాపురం]]
# [[సున్నదేవి]]
# [[మామిడిమెట్టు]]
# [[రంగోయి]]
# [[గురుదాసపురం]]
# [[నీలావతి (పలాస)|నీలావతి]]
# [[బొడ్డపాడు (పలాస మండలం)|బొడ్డపాడు]]
# [[సొగోడియా]]
# [[కేదారిపురం (పలాస)|కేదారిపురం]]
# [[బంటుకొట్టూరు]]
# [[పెద్దనారాయణపురం]]
# [[నీలిభద్ర]]
# [[కేశిపురం]]
# [[గోపీవల్లభపురం]]
# [[టెక్కలిపట్నం]]
# [[మోదుగులపుట్టి]]
# [[వీరభద్రపురం]]
# [[అమలకుడియా]]
# [[పూర్ణభద్ర]]
# [[పండశాసనం]]
# [[బ్రాహ్మణతర్లా]]
# [[లక్ష్మీపురం (పలాస)|లక్ష్మీపురం]]
# [[కిష్టుపురం]]
# [[పాతజగదేవపురం]]
# [[సరియలపల్లి]]
# [[గరుడఖండి]]
# [[గోపాలపురం (పలాస)|గోపాలపురం]]
{{Div end}}
* గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
* గమనిక:పేజీలు సృష్టించని గ్రామాలు [[పలాస కాశీబుగ్గ పురపాలక సంఘం|పలాస - కాశిబుగ్గ పురపాలక సంఘం]] పరిధిలో విలీనం చేసారు.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
== బయటి లింకులు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా}}
knxlokq9g9h75ciancqpyq8olw1pltt
4989677
4989328
2026-10-27T11:45:05Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989677
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పలాస మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-date=2022-04-23|url-status=bot: unknown}}</ref> మండలం కోడ్: 4775. ఈ మండలంలో మూడు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 79 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-18 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
== మండలంలోని పట్టణాలు ==
*[[పలాస-కాశీబుగ్గ|పలాస - కాశీబుగ్గ]]
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 97,551 - పురుషులు 47,915 - స్త్రీలు 49,636;
=== ఇతర సమాచారం ===
* అర్.డి.ఓ - ఆఫీసు, [[టెక్కలి]].
* వార్త దిన పత్రిక, [[శ్రీకాకుళం]]
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# అడవికొత్తూరు
# అంబుసోలి
# అనంతపురం
# [[అంతరకుడ]]
# [[చినబాడం]]
# గుడరి
# ఇంగిలిగాం
# ఇట్టపాడు
# జయరామచంద్రపురం
# కాశీబుగ్గ
# [[కోసంగిపురం (పలాస పురపాలక సంఘం)|కోసంగిపురం]]
# మీలాగ్రాంపాడు
# మొగిలిపాడు
# నర్సిపురం
# నెమలికొండ
# పద్మనాభపురం
# పలాస
# [[పారసాంబ]]
# పాయకరాయపురం
# పెంటిభద్ర
# పెసరపాడు
# పురుషోత్తపురం
# రాజపురం
# తల్లభద్ర
# ఉదయపురం
# [[లోటూరు]]
# [[కంత్రగడ]]
# [[రఘునాథపురం (పలాస)|రఘునాథపురం]]
# [[గోవిందపురం (పలాస మండలం)|గోవిందపురం]]
# [[మహాదేవిపురం (పలాస)|మహాదేవిపురం]]
# [[రెంటికోట]]
# [[రామకృష్ణాపురం (పలాస)|రామకృష్ణాపురం]]
# [[పెదంచల]]
# [[మరదరాజపురం]]
# [[అల్లుఖొల]]
# [[లొద్దభద్ర]]
# [[తర్లకోట]]
# [[కైజోల (పలాస)|కైజోల]]
# [[ససనం (పలాస)|ససనం]]
# [[సున్నద]]
# [[రాజగోపాలపురం (పలాస)|రాజగోపాలపురం]]
# [[జగన్నాధపురం (పలాస)|జగన్నాధపురం]]
# [[పొత్రియ]]
# [[గోదావరిపురం]]
# [[వీరరామచంద్రపురం]]
# [[చినంచల]]
# [[ఎదురపల్లి]]
# [[గంగువాడ (పలాస)|గంగువాడ]]
# [[కంబ్రిగం]]
# [[రామకృష్ణపురం - 2 (పలాస )|రామకృష్ణాపురం]]
# [[సున్నదేవి]]
# [[మామిడిమెట్టు]]
# [[రంగోయి]]
# [[గురుదాసపురం]]
# [[నీలావతి (పలాస)|నీలావతి]]
# [[బొడ్డపాడు (పలాస మండలం)|బొడ్డపాడు]]
# [[సొగోడియా]]
# [[కేదారిపురం (పలాస)|కేదారిపురం]]
# [[బంటుకొట్టూరు]]
# [[పెద్దనారాయణపురం]]
# [[నీలిభద్ర]]
# [[కేశిపురం]]
# [[గోపీవల్లభపురం]]
# [[టెక్కలిపట్నం]]
# [[మోదుగులపుట్టి]]
# [[వీరభద్రపురం]]
# [[అమలకుడియా]]
# [[పూర్ణభద్ర]]
# [[పండశాసనం]]
# [[బ్రాహ్మణతర్లా]]
# [[లక్ష్మీపురం (పలాస)|లక్ష్మీపురం]]
# [[కిష్టుపురం]]
# [[పాతజగదేవపురం]]
# [[సరియలపల్లి]]
# [[గరుడఖండి]]
# [[గోపాలపురం (పలాస)|గోపాలపురం]]
{{Div end}}
* గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
* గమనిక:పేజీలు సృష్టించని గ్రామాలు [[పలాస కాశీబుగ్గ పురపాలక సంఘం|పలాస - కాశిబుగ్గ పురపాలక సంఘం]] పరిధిలో విలీనం చేసారు.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
== బయటి లింకులు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా}}
2qqp3ojclozuujs311882i62y99yy3m
పాతపట్నం మండలం
0
272594
4989329
4782558
2026-10-27T02:05:57Z
యర్రా రామారావు
28161
మూలం చేర్చాను
4989329
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పాతపట్నం మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=11 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714203038/http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=11 |archive-date=2014-07-14 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలం కోడ్: 4773. ఈ మండలంలో ఎనిమిది నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 49 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-19 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
== మండల జనాభా గణాంకాలు ==
[[File:Mahendra Tanaya River6.jpeg|thumb|250px|మహేంద్రతనయ నది ఒడ్డున గల పాతపట్నం]]
2001 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా మొత్తం 58,381, అందులో పురుషులు 29369, స్త్రీలు 29012
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[అంగరసింగి]]
# [[అంతరాబ]]
# [[ఎ.ఎస్.కవిటి]]
# [[కొరసవాడ]]
# [[కోనంగి]]
# [[గంగువాడ (పాతపట్నం)|గంగువాడ]]
# [[గిట్టంగి]]
# [[గురండి (పాతపట్నం)|గురండి]]
# [[గోపాలపురం (పాతపట్నం)|గోపాలపురం]]
# [[చంగుడి]]
# [[చినకింగ]]
# [[చినపద్మాపురం]]
# [[చిన్నమల్లిపురం]]
# [[జగ్గిలిబొంతు]]
# [[తామర (గ్రామం)|తామర]]
# [[తిడ్డిమి]]
#[[తెంబూరు (పాతపట్నం)|తెంబూరు]]
# [[దాశరధిపురం]]
# [[దాసుపురం (పాతపట్నం)|దాసుపురం]]
# [[నల్లకొత్తూరు]]
# [[నల్లబొంతు]]
# [[పాతపట్నం]]
# [[పాసిగంగుపేట]]
# [[పెద్దమల్లిపురం]]
# [[పెద్దసున్నాపురం]]
# [[ప్రహరాజపాలెం]]
# [[బూరగాం]]
# [[బైదలాపురం (పాతపట్నం)|బైదలాపురం]]
# [[బొన్ని]]
# [[బోరుభద్ర (పాతపట్నం)|బోరుభద్ర]]
# [[మాకివలస (పాతపట్నం)|మాకివలస]]
# [[రొంపివలస]]
# [[రౌతుపురం (పాతపట్నం)|రౌతుపురం]]
# [[లాబర]]
# [[శోభ (పాతపట్నం)|శోభ]]
# [[సరలి]]
# [[సవరసిద్దమనుగు]]
# [[సీది]]
# [[సోద]]
# [[స్టూవర్టుపేట]]
# [[హరిద్వారం]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
8qld8zo2ba5gq1l2ulv8fbbocndnp4z
పొందూరు మండలం
0
272596
4989330
4944089
2026-10-27T02:06:15Z
యర్రా రామారావు
28161
మూలం చేర్చాను
4989330
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పొందూరు''' (Ponduru), [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[శ్రీకాకుళం జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref> <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>మండలం కోడ్: 4803. ఈ మండలంలో 38 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-20 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>నిర్జన గ్రామాలు లేవు.
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా- మొత్తం 73,890 - పురుషులు 37,197 - స్త్రీలు 36,693
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[కొల్లిపేట]]
# [[గోకర్ణపల్లి]]
# [[గండ్రేడు (పొందూరు)|గండ్రేడు]]
# [[తాడివలస (పొందూరు)|తాడివలస]]
# [[గోరింట (పొందూరు)|గోరింట]]
# [[రాపాక (పొందూరు)|రాపాక]]
# [[లైదాం]]
# [[కొంచాడ]]
# [[పొందూరు]]
# [[మలకం]]
# [[తండ్యాం]]
# [[బాణాం]]
# [[దళ్ళిపేట (డొంకపల్లి వద్ద)|దళ్ళిపేట]]
# [[వెంకటరాయునిగూడెం]]
# [[కోటిపల్లి (పొందూరు మండలం)|కోటిపల్లి]]
# [[పెనుబర్తి (పొందూరు)|పెనుబర్తి]]
# [[అలమాజిపేట]]
# [[బొడ్డేపల్లి]]
# [[సింగూరు]]
# [[మొదలవలస]]
# [[అచ్చిపోలవలస]]
# [[తోలాపి]]
# [[కృష్ణాపురం (పొందూరు)|కృష్ణాపురం]]
# [[దల్లవలస]]
# [[పిల్లలవలస]]
# [[ధర్మాపురం (పొందూరు)|ధర్మాపురం]]
# [[లోలుగు]]
# [[పుల్లాజిపేట]]
# [[తానెం]]
# [[నరసాపురం (పొందూరు మండలం)|నరసాపురం]]
# [[కేశవదాసపురం]]
# [[భగవాన్ దాసుపేట]]
# [[కళ్యాణిపేట]]
# [[నందివాడ (పొందూరు)|నందివాడ]]
# [[బురిడికంచరాం]]
# [[కనిమెట్ట]]
# [[కింతలి (పొందూరు)|కింతలి]]
# [[రామదాసుపురం]]
{{Div end}}
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* తుంగపేట
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}<br />
dz1gz1z3ze6240f6jg7zr78jw06i8b0
పోలాకి మండలం
0
272597
4989331
4944094
2026-10-27T02:06:27Z
యర్రా రామారావు
28161
మూలం చేర్చాను
4989331
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పోలాకి మండలం.''' [[శ్రీకాకుళం జిల్లా|శ్రీకాకుళం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఇది సమీప పట్టణమైన [[శ్రీకాకుళం]] నుండి 28 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. మండలం కోడ్: 4800.ఈ మండలంలో 42 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-20 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref> నిర్జన గ్రామాలు లేవు.
==మండల గణాంకాలు==
2011భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 65,622 - పురుషులు 32,880 - స్త్రీలు 32,742
==మండలంలోని గ్రామాలు==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[జిల్లేడువలస (పోలాకి)|జిల్లేడువలస]]
# [[జాదూరు]]
# [[పీరువాడ]]
# [[రాళ్ళగోదయ్యవలస]]
# [[గాతలవలస|గటలవలస]]
# [[రామయ్యవలస (పోలాకి)|రామయ్యవలస]]
# [[ప్రియాగ్రహారం]]
# [[బెలమరపోలవలస]]
# [[బొద్దం]]
# [[రహిమానుపురం]]
# [[వనవిష్ణుపురం]]
# [[కోడూరు]]
# [[రాజపురం (పోలాకి)|రాజపురం]]
# [[దండులక్ష్మీపురం]]
# [[సుసరాం]]
# [[అంబీరుపేట]]
# [[కొండకొత్తపేట]]
# [[యేట్లబసివలస]]
# [[చల్లయ్యవలస]]
# [[వోధిపాడు]]
# [[మకివలస (పోలాకి)|మకివలస]]
# [[చీడివలస (పోలాకి)|చీడివలస]]
# [[కుసుంపోలవలస]]
# [[ఈదులవలస (పోలాకి)|ఈదులవలస]]
# [[రాళ్ళపాడు, శ్రీకాకుళం జిల్లా|రాళ్ళపాడు]]
# [[దీర్ఘసి]]
# [[కొల్లివలస (పోలాకి)|కొల్లివలస]]
# [[మబగాం]]
# [[వనితమండలం]]
# [[జొన్నం]]
# [[గజపతినగరం (పోలాకి మండలం)|గజపతినగరం]]
# [[తలసముద్రం]]
# [[డోల]]
# [[గొల్లలవలస (పోలాకి)|గొల్లలవలస]]
# [[సంతలక్ష్మీపురం]]
# [[తోటాడ (పోలాకి)|తోటాడ]]
# [[కొండలక్కివలస]]
# [[గంగివలస]]
# [[ఉర్జం]]
# [[పోలాకి]]
# [[నందిగం]]
# [[అంపలం]]
{{Div end}}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
9vf1zppd9xvf3nv4zwmzu33cvxue1ck
బూర్జ మండలం
0
272598
4989333
4786361
2026-10-27T02:07:03Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989333
wikitext
text/x-wiki
{{ఇతరప్రాంతాలు}}
'''బూర్జ మండలం,''' ([[ఆంగ్లం]]: '''Burja'''), [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
{{Infobox India AP Mandal}}
మండలం కోడ్: 4794.ఈ మండలంలో ఆరు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 64 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-20 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[అడ్డూరిపేట]]
# [[అన్నంపేట]]
# [[అప్పలపట్నాయకునిపేట]]
# [[అల్లెన]]
# [[అహోబలఆచార్యులపేట]]
# [[ఉప్పినివలస]]
# [[కాకండ్యం]]
# [[కాలపర్తి]]
# [[కిలాంట్ర]]
# [[కొరగం]]
# [[కొరికినకూర్మరాజపురం]]
# [[కొత్తవలస (బూర్జ మండలం)|కొత్తవలస]]
# [[కొల్లివలస (బూర్జ)|కొల్లివలస]]
# [[కొండపేట (బూర్జ)|కొండపేట]]
# [[కంట్లాం]]
# [[గుత్తవల్లి]]
# [[గోపాలకృష్ణరంగరాయపురం]]
# [[గోపిదేవిపేట]]
# [[గంగాభాగీరధీపురం]]
# [[గంగంపేట]]
# [[చలికం]]
# [[చీడివలస (బూర్జ)|చీడివలస]]
# [[జగన్నాధపురం (బూర్జ)|జగన్నాధపురం]]
# [[జంగాలపాడు]]
# [[టి.వి.రామభద్రరాజుపేట]]
# [[తూరుపురామభద్రరాజుపేట]]
# [[డొంకలపర్త]]
# [[తీమడం]]
# [[తుద్దలి]]
# [[తోటవాడ]]
# [[నరేంద్రపురం (బూర్జ)|నరేంద్రపురం]]
#[[నీలకంఠాపురం (బూర్జ)|నీలకంఠాపురం]]
#[[నీలదేవిపురం (బూర్జ)|నీలదేవిపురం]]
# [[నీలపురం (బూర్జ)|నీలపురం]]
# [[పరవస్తురామన్నపేట]]
# [[పాలవలస (బూర్జ)|పాలవలస]]
# [[పెండ్యాలలక్ష్మీదేవిపేట]]
# [[పెద్దపేట (బూర్జ)|పెద్దపేట]]
# [[బూర్జ (బూర్జ మండలం)|బూర్జ]]
#[[బొడ్డపాడు (బూర్జ మండలం)|బొడ్డపాడు]] *
# [[బొడ్లపాడు (బూర్జ)|బొడ్లపాడు]] *
# [[బొరగవలస]]
# [[మర్రిపాడు (బూర్జ)|మర్రిపాడు]]
# [[మసేనపుటి]]
# [[మామిడివలస (బూర్జ)|మామిడివలస]]
# [[యేటివొడ్డుపర్త]]
# [[లక్కుపురం]]
# [[లచ్చయ్యపెట]]
#[[లంకాం (బూర్జ మండలం)|లంకాం]]
# [[లాభం (గ్రామం)|లాభం]]
# [[వావం]]
# [[వోపివాడవెంకన్నపేట]]
# [[వైకుంఠపురం (బూర్జ)|వైకుంఠపురం]]
# [[సింగన్నపాలెం]]
# [[సోమిదవలస (బూర్జ)|సోమిదవలస]]
# [[సంకురాడ]]
# [[హరిపురంపల్లాపురం]]
#[[జోగిపాడు వెంకటాపురం]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
* గమనిక:ఈ మండలంలో బొడ్డపాడు అనే పేరుతో రెండు గ్రామాలు ఉన్నాయి.
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
1wpiu7dgcad7c21p2c077hx8chfe0co
మందస మండలం
0
272600
4989334
4790583
2026-10-27T02:07:20Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989334
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''మందస మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> దీని పరిపాలనా కేంద్రం [[మందస]]. మండలం కోడ్: 4776.ఈ మండలంలో ఎనిమిది నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 83 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-21 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
==మండలం లోని గ్రామాలు==
[[దస్త్రం:MANDASA BASUDEBA TEMPLE.jpg|thumb|మందసలోని వాసుదేవ పెరుమాళ్ దేవాలయం.|270x270px]]
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[గౌడుగురంటి]]
# [[బూదరసింగి]]
# [[సిరిపురం (మందస)|సిరిపురం]]
# [[మొగలాయిపేట]]
# [[పోతంగి (మందస)|పోతంగి]]
# [[ముకుందాపురం (మందస)|ముకుందాపురం]]
# [[పోతంగిబిశ్వాలి]]
# [[బెల్లుపటియా]]
# [[హొన్నాలి]]
# [[చీపి]]
# [[సింగుపురం (మందస)|సింగుపురం]]
# [[నువగాం]]
# [[దబరుసింగి]]
# [[తుబ్బూరు]]
# [[బంజరుయువరాజపురం]]
# [[బోగబండ]]
# [[సంధిగాం]]
# [[కొంకాడపుట్టి]]
# [[కిల్లోయి]]
# [[మండవూరు]]
# [[కుసుమల]]
# [[హంసరాలి]]
# [[ఛత్రపురం]]
# [[దిమిరియా]]
# [[జుల్లుండ]]
# [[మండస]]
# [[రాధాకృష్ణపురం]]
# [[సిద్దిగాం]]
# [[శ్రీరాంపురం (మందస)|శ్రీరాంపురం]]
# [[ములిపాడు]]
# [[సొండిపూడి]]
# [[బాలాజీపురం]]
# [[బైరిసారంగపురం]]
# [[ఉమ్మగిరి]]
# [[పిటతోలి]]
# [[పుచ్చపాడు]]
# [[దబరు (మందస)|దబరు]]
# [[గోవిందపురం (మందస మండలం)|గోవిందపురం]]
# [[కొత్తపల్లి (మందస మండలం)|కొత్తపల్లి]]
# [[భిన్నాల]]
# [[వెంకటవరదరాజపురం]]
# [[బలిగాం]]
# [[కుంతికోట]]
# [[వీరగున్నమపురం]]
# [[పిడిమండ్స]]
# [[మధ్య]]
# [[సవరమధ్య]]
# [[దేవుపురం (మందస)|దేవుపురం]]
# [[నరసింగపురం]]
# [[కరపల్లి]]
# [[కొండలోగం]]
# [[మకరజోల]]
# [[వాసుదేవపురం (మందస)|వాసుదేవపురం]]
# [[అచ్చుతపురం]]
# [[కొత్తకమలాపురం]]
# [[వీరభద్ర]]
# [[హరిపురం (మందస)|హరిపురం]]
# [[అంబుగాం]]
# [[లోహారిబండ]]
# [[పితాలి]]
# [[దున్నవూరు (మందస)|దున్నవూరు]]
# [[మర్రిపాడు (మందస)|మర్రిపాడు]]
# [[గొల్లపాలెం (మందస)|గొల్లపాలెం]]
# [[లింబుగాం]]
# [[నారాయణపురం (మందస మండలం)|నారాయణపురం]]
# [[బంజరుకేసుపురం]]
# [[రంగనాధపురం]]
# [[అల్లిమెరక]]
# [[సువర్ణపురం (మందస)|సువర్ణపురం]]
# [[సరియపల్లి (మందస)|సరియపల్లి]]
# [[బహడపల్లి]]
# [[రట్టి]]
# [[బేతాళపురం]]
# [[లక్ష్మీపురం (మందస)|లక్ష్మీపురం]]
# [[బిడిమి]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[చిన్నబరంపురం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
54g9f6cb5a0ud636wgs1quthrkvgrgy
మెళియాపుట్టి మండలం
0
272601
4989335
4786402
2026-10-27T02:07:33Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989335
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''మెళియాపుట్టి మండలం,''' [[శ్రీకాకుళం జిల్లా|శ్రీకాకుళం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఇది సమీప పట్టణమైన [[పర్లాకిమిడి|పర్లాకిమిడి (ఒరిస్సా)]] నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
మండలం కోడ్: 4774.ఈ మండలంలో ఐదు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 70 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-21 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
==మండలంలోని గ్రామాలు==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[అంపురం (మెళియాపుట్టి)|అంపురం]]
# [[అర్చనపురం]]
# [[ఆంజనేయపురం (మెళియాపుట్టి)|ఆంజనేయపురం]]
# [[కరజాడ (మెళియాపుట్టి)|కరజాడ]]
# [[కె.మర్రిపాడు|కె - మర్రిపాడు]] *
# [[కేరసింగి]]
# [[కొడుకోలిగాం]]
# [[కొసమల]]
# [[కోటూరు (మెళియాపుట్టి)|కోటూరు]]
# [[గంగరాజపురం]]
# [[గేదలపోలూరు]]
# [[గొట్టిపల్లి (మెళియాపుట్టి)|గొట్టిపల్లి]]
# [[గొద్ద (మెళియాపుట్టి)|గొద్ద]]
# [[గొప్పిలి]]
# [[గోకర్ణపురం (మెళియాపుట్టి)|గోకర్ణపురం]]
# [[చంద్రగిరి (మెళియాపుట్టి)|చంద్రగిరి]]
# [[చింతపల్లి (మెళియాపుట్టి)|చింతపల్లి]]
# [[చిన్నపెద్ద కొత్తూరు]]
# [[చిన్నసున్నాపురం]]
# [[చీపురుపల్లి (మెళియాపుట్టి)|చీపురుపల్లి]]
# [[చుద్దబ]]
# [[చొంపపురం]]
# [[జగన్నాధపురం (మెళియాపుట్టి)|జగన్నాధపురం]]
# [[జర్రిభద్ర]]
# [[జాడుపల్లి]]
# [[జోడూరు (మెళియాపుట్టి)|జోడూరు]]
# [[తూముకొండ రామచంద్రపురం]]
# [[దబరు (మెళియాపుట్టి)|దబరు]]
# [[దబ్బగూడ]]
# [[దీనబంధుపురం (మెళియాపుట్టి)|దీనబంధుపురం]]
# [[దుర్బలపురం (మెళియాపుట్టి)|దుర్బలపురం]]
# [[నండవ]]
# [[నాయుడు పోలూరు]]
# [[నెలబొంతు]]
# [[పడ్డ]]
# [[పరశురాంపురం (మెళియాపుట్టి)|పరశురాంపురం]]
# [[పులసార]]
# [[పుల్లంగినేరుడులోవ]]
# [[పెద్దకెదరి]]
# [[పెద్దపద్మాపురం]]
# [[పెద్దమడి (మెళియాపుట్టి)|పెద్దమడి]]
# [[బండపల్లి (మెళియాపుట్టి)|బండపల్లి]]
# [[బాగాడ]]
# [[బురడా రామచంద్రాపురం]]
# [[మకనపల్లి (మెళియాపుట్టి)|మకనపల్లి]]
# [[మరిదికోట]]
# [[మర్రిపాడు - సి]] *
# [[మార]]
# [[ముక్తాపురం (మెళియాపుట్టి)|ముక్తాపురం]]
# [[ముత్యానిబొంతు]]
# [[మురుకుంటిభద్ర]]
#[[మెళియాపుట్టి]]
# [[రంగడుఘాటి]]
# [[రామచంద్రపురం (మెళియాపుట్టి)|రామచంద్రపురం]]
# [[రాయికొల]]
# [[రొంపి]]
# [[వసంధర]]
# [[వెంకటపురం (మెళియాపుట్టి)|వెంకటపురం]]
# [[సజ్జనపురం]]
# [[సంతోషపురం (మెళియాపుట్టి)|సంతోషపురం]]
# [[సవరజాదుపల్లి]]
# [[సిరియకండి]]
# [[సుందరాడ (మెళియాపుట్టి)|సుందరాడ]]
# [[సుర్జిని]]
# [[హద్దివాడ]]
{{Div end}}
* గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
* గమనిక:*ఈ మండలంలో కె.మర్రిపాడు, మర్రిపాడు - సి అనే పేరుతో రెండు గ్రామాలు ఉన్నాయి.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
egi41k3d92iixg7b8rtx1dwm44ke2fi
లక్ష్మీనర్సుపేట మండలం
0
272604
4989337
4854134
2026-10-27T02:08:36Z
యర్రా రామారావు
28161
4989337
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''లక్ష్మీనరసుపేట మండలం''' (ఎల్.ఎన్.పేట మండలం), [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|last=ABN|date=2023-04-13|title=జి.సిగడాంలో 43.1 డిగ్రీలు|url=https://www.andhrajyothy.com/2023/andhra-pradesh/srikakulam/431-degrees-in-g-sigadam-1048257.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20260604155613/https://www.andhrajyothy.com/2023/andhra-pradesh/srikakulam/431-degrees-in-g-sigadam-1048257.html|archive-date=2026-06-04|access-date=2026-06-04|website=Andhrajyothy Telugu News|language=te}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
మండలం కోడ్: 4787.ఈ మండలంలో ఏడు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 47 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-22 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 29,107 - పురుషులు 14,638 - స్త్రీలు 14,469
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[గొట్టిపల్లి (లక్ష్మీనరసుపేట)|గొట్టిపల్లి]]
# [[కొమ్మువలస]]
# [[స్కౌట్ పేట]]
# [[పెద్దకొల్లివలస]]
# [[జగన్నాధపురం (లక్ష్మీనరసుపేట)|జగన్నాధపురం]]
# [[మొదుగువలస (లక్ష్మీనరసుపేట)|మొదుగువలస]]
# [[బొర్రమాంబపురం]]
# [[బొడ్డవలస (లక్ష్మీనరసుపేట)|బొడ్డవలస]]
#[[ఫాక్స్ దొరపేట|దొరపేట]]
# [[సరదం]]
# [[గర్లపాడు]]
# [[కొత్తపేట (లక్ష్మీనరసుపేట మండలం)|కొత్తపేట]]
# [[చొర్లంగి]]
# [[బొట్టడసింగి]]
# [[యెంబరం]]
#[[లక్ష్మీనర్సుపేట|లక్షీనర్సుపేట]]
#[[జాడపేట]]
# [[పూసం]]
# [[కవిటి]]
# [[రావిచంద్రి]]
# [[ధనుకువాడ]]
# [[కొవిలం]]
# [[మరియపల్లి]]
# [[వాడవలస]]
# [[చిట్టిమండలం]]
#[[చింతలబడవంజ]]
#[[డొంకలబడవంజ]]
# [[కరకవలస (లక్ష్మీనరసుపేట)|కరకవలస]]
# [[శ్యామలాంబపురం (లక్ష్మీనరసుపేట)|శ్యామలాంబపురం]]
#[[తురకపేట (లక్ష్మీనరసుపేట)|తురకపేట]]
# [[దబ్బపాడు (లక్ష్మీనరసుపేట)|దబ్బపాడు]]
# [[కృష్ణాపురం (లక్ష్మీనరసుపేట)|కృష్ణాపురం]]
# [[మల్లిఖార్జునపురం]]
# [[బొర్రంపేట]]
# [[జంబద]]
# [[వలసపాడు (లక్ష్మీనరసుపేట)|వలసపాడు]]
# [[ముంగన్న అగ్రహారమ్]]
# [[సిద్దాంతం (లక్ష్మీనరసుపేట)|సిద్దాంతం]]
# [[బరాటం]]
# [[సుమంతపురం @ పొడుగు పాడు]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
qtdket50v38kmrg7gftlqh37o3xlbjz
లావేరు మండలం
0
272607
4989338
4786440
2026-10-27T02:08:53Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989338
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''లావేరు మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[శ్రీకాకుళం]] జిల్లాకు చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
మండలం కోడ్: 4804.ఈ మండలంలో ఒక నిర్జన గ్రామం కలుపుకుని 42 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-22 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా మొత్తం - మొత్తం 68,621 - పురుషులు 34,886 - స్త్రీలు 33,735
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[పైడయ్యవలస]]
# [[కొత్తకుంకం]]
# [[కొండకుంకం]]
# [[పాత కుంకం]]
# [[విజయరామపురం (లావేరు)|విజయరామపురం]]
# [[పెద్ద కొత్తపల్లి]]
# [[అదపాక|అడపాక]]
# [[కొత్తకోట]]
# [[పోతయ్యవలస]]
# [[పెద్దలింగాల వలస]]
# [[వెంకటాపురం (లావేరు)|వెంకటాపురం]]
# [[అప్పాపురం (లావేరు)|అప్పాపురం]]
# [[గొవిందపురం]]
# [[భరణికం (లావేరు)|భరణికం]]
# [[లావేరు]]
# [[గరుగుబిల్లి]]
# [[సిగిరి కొత్తపల్లి]]
# [[బెజ్జిపురం]]
# [[బుడుమూరు]]
# [[పెద్దరావుపల్లి]]
# [[మురపాక (లావేరు)|మురపాక]]
# [[బుడతవలస]]
# [[నీలపురం (లావేరు)|నీలపురం]]
# [[వెంకటరావుపేట (లావేరు)|వెంకటరావుపేట]]
# [[సుభద్రాపురం (లావేరు)|సుభద్రాపురం]]
# [[తాళ్లవలస (లావేరు)|తాళ్లవలస]]
# [[గూడెం గొలుగులవలస]]
# [[కేశవరాయపురం]]
# [[రావివలస (లావేరు)|రావివలస]]
# [[వేణుగోపాలపురం (లావేరు)|వేణుగోపాలపురం]]
# [[నాగంపాలెం (లావేరు)|నాగంపాలెం]]
# [[గుమదం (లావేరు)|గుమదం]]
# [[తంవాడ]]
# [[లక్ష్మీపురం (లావేరు)|లక్ష్మీపురం]]
# [[రేగపాలెం]]
# [[నేతేరు]]
# [[లోపెంట]]
# [[కేశవరాయుని పాలెం]]
# [[చెల్లాయమ్మ అగ్రహారం]]
# [[సహపురం (లావేరు)|సహపురం]]
# [[హనుమంతపురం (లావేరు)|హనుమంతపురం]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
1k29ngjit7iwfz9lt4laljawnn3nbu3
వజ్రపుకొత్తూరు మండలం
0
272608
4989339
4786446
2026-10-27T02:09:10Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989339
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''వజ్రపుకొత్తూరు మండలం,''' [[శ్రీకాకుళం జిల్లా|శ్రీకాకుళం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఇది సమీప పట్టణమైన [[పలాస-కాశీబుగ్గ|పలాస - కాశీబుగ్గ]] నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref> మండలం కోడ్: 4781.ఈ మండలంలో 59 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|title=ఆర్కైవ్ నకలు|url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages|archive-date=2020-08-09|access-date=2020-03-23|website=}}</ref>నిర్జన గ్రామాలు లేవు.
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[అనంతగిరి (వజ్రపుకొత్తూరు)|అనంతగిరి]]
# [[ఉండ్రుకుడియ]]
# [[వెంకటాపురం (వజ్రపుకొత్తూరు)|వెంకటాపురం]]
# [[బెండి]]
# [[బత్తుపాడు]]
# [[మహాదేవిపురం (వజ్రపుకొత్తూరు)|మహాదేవిపురం]]
# [[నగరంపల్లి]]
# [[గొల్లలపాడు]]
# [[పెద్దబడం]]
# [[గోపాలదొరవూరు]]
# [[రిట్టపాడు]]
# [[గొల్లసారధి]]
# [[రాజాం (వజ్రపుకొత్తూరు)|రాజాం]]
# [[గరుడభద్ర]]
# [[గడూరు]]
# [[మెట్టూరు]]
# [[చీపురుపల్లి (వజ్రపుకొత్తూరు)|చీపురుపల్లి]]
# [[అక్కుపల్లి]]
# [[బైపల్లి]]
# [[పెదవంక]]
# [[బాటుపురం]]
# [[చినవంక]]
# [[పల్లిసారధి]]
# [[దోకులపాడు]]
# [[శారదాపురం]]
# [[కిడిసింగి]]
# [[వజ్రపుకొత్తూరు]]
# [[లక్ష్మీదేవిపేట నువ్వులరేవు]]
# [[సీతాపురం (వజ్రపుకొత్తూరు)|సీతాపురం]]
# [[నారాయణపురం (వజ్రపుకొత్తూరు)|నారాయణపురం]]
# [[పెద్దబొడ్డపాడు]]
# [[తాడివాడ]]
# [[తెరపల్లి (వజ్రపుకొత్తూరు)|తెరపల్లి]]
# [[కొండవూరు]]
# [[తోటపల్లి (వజ్రపుకొత్తూరు)|తోటపల్లి]]
# [[ఉద్దనం కూర్మనాధపురం]]
# [[కొల్లిపాడు (వజ్రపుకొత్తూరు)|కొల్లిపాడు]]
# [[పెద్దమురహరిపురం]]
# [[గోవిందపురం (వజ్రపుకొత్తూరు)|గోవిందపురం]]
# [[గుణాలపాడు]]
# [[ఉద్దనం గోపీనాధపురం]]
# [[ఉద్దనం నర్సింగపల్లి]]
# [[రెయ్యిపాడు]]
# [[పెద్దిజగన్నాధపురం]]
# [[మిలియాపుట్టి]]
# [[లింగాలపాడు (వజ్రపుకొత్తూరు)|లింగాలపాడు]]
# [[పాత టెక్కలి]]
# [[దబ్బలపాడు (వజ్రపుకొత్తూరు)|దబ్బలపాడు]]
# [[చీపురుపల్లి (వజ్రపుకొత్తూరు)|చీపురుపల్లి]]
# [[దెవునల్తడ]]
# [[పొల్లాడ]]
# [[సూర్యమణిపురం]]
# [[కొమర్లతడ]]
# [[సుంకర జగన్నాధపురం]]
# [[ఉద్దనం రాయిపాడు]]
# [[సైనూరు]]
# [[ఉద్దనం రామకృష్ణపురం]]
# [[అమలపాడు]]
# [[పల్లివూరు సంగరువానిపేట]]
{{Div end}}
===కుగ్రామాలు===
* పుండి
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
7qgs7bcj1mr3usyr6n5kclz9vcubnig
సంతబొమ్మాళి మండలం
0
272610
4989341
4786493
2026-10-27T02:09:35Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989341
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''సంతబొమ్మాళి మండలం,''' [[శ్రీకాకుళం జిల్లా|శ్రీకాకుళం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఇది సమీప పట్టణమైన [[పలాస-కాశీబుగ్గ]] నుండి 43 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.మండలం కోడ్: 4790.ఈ మండలంలో 39 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-24 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref> నిర్జన గ్రామాలు లేవు.
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[అంట్లవరం]]
# [[అరికివలస]]
# [[ఆకాశ లక్కవరం]]
# [[ఇజ్జువరం]]
# [[ఉద్ధండపాలెం]]
# [[ఉమిలాడ]]
# [[కాకరపల్లి (సంతబొమ్మాళి)|కాకరపల్లి]]
# [[కాపుగోడెయవలస]]
# [[కాశీపురం (సంతబొమ్మాళి)|కాశీపురం]]
# [[కూర్మనాధపురం (సంతబొమ్మాళి)|కూర్మనాధపురం]]
# [[కొల్లిపాడు (సంతబొమ్మాళి)|కొల్లిపాడు]]
# [[కోటపాడు (సంతబొమ్మాళి)|కోటపాడు]]
# [[ఖస్ప నౌపాద]]
# [[గోదలం]]
# [[గోవిందపురం (సంతబొమ్మాళి)|గోవిందపురం]]
# [[చిన్న తుంగం]]
# [[జొన్నలపాడు]]
# [[తాళ్లవలస (సంతబొమ్మాళి)|తాళ్లవలస]]
# [[దండుగోపాలపురం]]
# [[నరసపురం (సంతబొమ్మాళి)|నరసపురం]]
# [[పాలతలగం]]
# [[పెద తుంగం]]
# [[పోతునాయుడుపేట]]
# [[బృందావనం (సంతబొమ్మాళి)|బృందావనం]]
# [[బోరుభద్ర (సంతబొమ్మాళి)|బోరుభద్ర]]
# [[భావనపాడు మద్యపేట|భావనపాడు మధ్యపేట]]
# [[మరువాడ (సంతబొమ్మాళి)|మరువాడ]]
# [[మర్రిపాడు (సంతబొమ్మాళి)|మర్రిపాడు]]
# [[మలగం]]
# [[మేఘవరం (సంతబొమ్మాళి)|మేఘవరం]]
# [[యేమలపేట]]
# [[రాజపురం (సంతబొమ్మాళి)|రాజపురం]]
# [[రుంకు హనుమంతుపురం]]
# [[లక్కివలస]]
# [[వద్దితాండ్ర]]
# [[సంతబొమ్మాళి]]
# [[సంధిపేట]]
# [[సిద్ధిబెహరకోటూరు]]
# [[సీపురం]]
{{Div end}}
==మూలాలు==
{{మూలాలు}}
==వెలుపలి లంకెలు==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
qerdqv0exp31vb403bx7dsh4bs3bixn
సరుబుజ్జిలి మండలం
0
272612
4989342
4790626
2026-10-27T02:09:46Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989342
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''సరుబుజ్జిలి మండలం,''' [[శ్రీకాకుళం జిల్లా|శ్రీకాకుళం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం. <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఇది సమీప పట్టణమైన [[ఆమదాలవలస]] నుండి 10 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.మండలం కోడ్: 4793.ఈ మండలంలో ఏడు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 48 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-24 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[బొప్పడం]]
# [[విజయరాంపురం (సరుబుజ్జిలి)|విజయరాంపురం]]
# [[సరుబుజ్జిలి]]
# [[అమృతలింగానగరం]]
# [[గొనెపాడు]]
# [[మతలబ్ పేట]]
# [[లక్ష్మిపురం (సరుబుజ్జిలి)|లక్ష్మిపురం]]
# [[పర్వతాలపేట]]
# [[తెలికిపెంట]]
# [[పెద్ద కాగితాపల్లి|పెద్ద కాగితాలపల్లి]]
# [[లొడ్డలకాకిటపల్లి]]
# [[చిన్నకాకిటపల్లి]]
# [[యెరగం]]
# [[పెద్దసౌలాపురం]]
# [[ఇసకలపాలెం]]
# [[బుద్దివలస (సరుబుజ్జిలి)|బుద్దివలస]]
# [[తురకపేట (సరుబుజ్జిలి మండలం)|తురకపేట]]
# [[మూల సౌలాపురం]]
# [[నందికొండ (సరుబుజ్జిలి మండలం)|నందికొండ]]
# [[వెన్నెలవలస]]
# [[మర్రిపాడు (సరుబుజ్జిలి)|మర్రిపాడు]]
# [[బురిడివలస]]
# [[చిగురువలస]]
# [[కొండ్రగుడ]]
# [[దాకరవలస]]
# [[కొత్తకోట (సరుబుజ్జిలి)|కొత్తకోట]]
# [[శలంత్రి]]
# [[సింధువాడ]]
# [[పెద్దవెంకటాపురం]]
# [[చిన్నవెంకటాపురం]]
# [[పాలవలస (సరుబుజ్జిలి)|పాలవలస]]
# [[రావివలస (సరుబుజ్జిలి)|రావివలస]]
# [[సూర్యనారాయణపురం]]
# [[అవతారబాద్]]
# [[సుభద్రాపురం (సరుబుజ్జిలి)|సుభద్రాపురం]]
# [[తమ్మినాయుడుపేట]]
# [[కటకమయ్యపేట]]
# [[రొట్టవలస]]
# [[కొండవలస (సరుబుజ్జిలి మండలం)|కొండవలస]]
# [[పురుషోత్తపురం (సరుబుజ్జిలి)|పురుషోత్తపురం]]
# [[దంతపురి]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
jgrmw27j4dp5jx9fpqe17b5aaldy9wz
సారవకోట మండలం
0
272614
4989343
4786499
2026-10-27T02:09:58Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989343
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''సారవకోట మండలం,''' [[శ్రీకాకుళం జిల్లా|శ్రీకాకుళం జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఇది సమీప పట్టణమైన [[ఆమదాలవలస]] నుండి 35 కి. మీ. దూరంలో ఉంది.
మండలం కోడ్: 4788.ఈ మండలంలో రెండు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 43 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-03-24 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
== మండల గణణాంకాలు ==
మండల కేంద్రం సారవకోట, గ్రామాలు 41, ప్రభుత్వం- మండలాధ్యక్షుడు
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 52,243- పురుషులు 25,871- స్త్రీలు 26,372,- మొత్తం 51.05%- పురుషులు 63.05%- స్త్రీలు 39.28%
==మండలంలోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[నౌతల]]
# [[సవరమలువ]]
# [[దాసుపురం (సారవకోట)|దాసుపురం]]
# [[ధర్మలక్ష్మీపురం]]
# [[సవరబొంతు]]
# [[బొంతు]]
# [[మహాసింగి]]
# [[కురిడింగి]]
# [[పొప్పంగి]]
# [[పెదలంబ]]
# [[గుజ్జువాడ]]
# [[కొమ్ము సరియాపల్లి]]
# [[మర్రిపాడు (సారవకోట)|మర్రిపాడు]]
# [[కూర్మనాధపురం (సారవకోట)|కూర్మనాధపురం]]
# [[చరణదాసుపురం]]
# [[రామకృష్ణాపురం (సారవకోట)|రామకృష్ణాపురం]]
# [[వాండ్ర]]
# [[బెజ్జి (సారవకోట)|బెజ్జి]]
# [[అన్నుపురం (సారవకోట)|అన్నుపురం]]
# [[గోవర్ధనపురం]]
# [[గొర్రెబంద]]
# [[అగదల]]
# [[బైదలాపురం (సారవకోట)|బైదలపురం]]
# [[భద్రి]]
# [[అక్కివలస]]
# [[గుమ్మపాడు]]
# [[గోపాలపురం (సారవకోట)|గోపాలపురం]]
# [[కొత్తూరు (సారవకోట)|కొత్తూరు]]
# [[సారవకోట]]
# [[కిన్నెరవాడ]]
# [[అవలంగి (సారవకోట)|అవలంగి]]
# [[బుడితి]]
# [[చీడిపూడి]]
# [[తొగిరి]]
# [[అంగూరు (సారవకోట)|అంగూరు]]
# [[శివరాంపురం (సారవకోట)|శివరాంపురం]]
# [[కుమ్మరిగుంట (సారవకోట)|కుమ్మరిగుంట]]
# [[చోడసముద్రం]]
# [[జమచక్రం]]
# [[రామచంద్రపురం (సారవకోట)|రామచంద్రాపురం]]
# [[జరాళి]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}
{{శ్రీకాకుళం జిల్లా మండలాలు}}
4sm47c6ikl9l5tvpq1v3c9x5oc901of
మూస:Third-party
10
276712
4989529
3477635
2026-10-27T06:53:34Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989529
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
<!--{{Third-party}} begin-->{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{<includeonly>subst:</includeonly>NAMESPACE}}|<includeonly>[[Category:Pages with incorrectly substituted templates|{{PAGENAME}}]]</includeonly>|}}{{Ambox
| name = Third-party
| type = content
| image = [[Image:Question book-new.svg|50x40px]]
| issue = ఈ {{{1|వ్యాసం}}} '''వ్యాస విషయానికి బాగా దగ్గరగా ఉన్న వనరులపై చాలా ఎక్కువగా ఆధారపడినట్లుగా ఉంది.''' ఇది వ్యాసపు [[వికీపీడియా:తటస్థ దృక్కోణం|నిష్పాక్షితను]] దెబ్బతీస్తోంది. వ్యాసపు [[వికీపీడియా:నిర్ధారత్వం|నిర్ధారత్వం]] కష్టమౌతోంది.
| fix = వాటి స్థానంలో మరింత సముచితమైన, [[Wikipedia:Identifying and using independent sources|ఆధారపడదగ్గ, స్వతంత్ర, థర్డ్-పార్టీ]] [[Wikipedia:Citing sources|మూలాలను]] చేర్చి వ్యాసాన్ని [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} మెరుగుపరచండి]. {{#if:{{{2|}}}|ప్రస్తుతం వివాదాస్పదమైన మూలం ఇది: {{{2}}}.}}
| date = {{{date|}}}
|removalnotice = yes
}}{{DMCA|<!--Articles lacking reliable references|from|{{{date|}}}-->|All articles lacking reliable references}}<!--{{Primary sources}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
68lwluezk34ulcfdz2zbn0njticz4fq
4989624
4989529
2026-10-27T09:51:55Z
Chaduvari
97
4989624
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
<!--{{Third-party}} begin-->{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{<includeonly>subst:</includeonly>NAMESPACE}}|<includeonly>[[Category:Pages with incorrectly substituted templates|{{PAGENAME}}]]</includeonly>|}}{{Ambox
| name = Third-party
| type = content
| image = [[Image:Question book-new.svg|50x40px]]
| issue = ఈ {{{1|వ్యాసం}}} '''వ్యాస విషయానికి బాగా దగ్గరగా ఉన్న వనరులపై చాలా ఎక్కువగా ఆధారపడినట్లుగా ఉంది.''' ఇది వ్యాసపు [[వికీపీడియా:తటస్థ దృక్కోణం|నిష్పాక్షితను]] దెబ్బతీస్తోంది. వ్యాసపు [[వికీపీడియా:నిర్ధారత్వం|నిర్ధారత్వం]] కష్టమౌతోంది.
| fix = వాటి స్థానంలో మరింత సముచితమైన, [[Wikipedia:Identifying and using independent sources|ఆధారపడదగ్గ, స్వతంత్ర, థర్డ్-పార్టీ]] [[Wikipedia:Citing sources|మూలాలను]] చేర్చి వ్యాసాన్ని [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} మెరుగుపరచండి]. {{#if:{{{2|}}}|ప్రస్తుతం వివాదాస్పదమైన మూలం ఇది: {{{2}}}.}}
| date = {{{date|}}}
|removalnotice = yes
}}{{DMCA|<!--Articles lacking reliable references-->|<!--from-->|<!--{{{date|}}}-->|All articles lacking reliable references}}<!--{{Primary sources}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
5yiiyp6vyyq1mx0od06muuvo1wp76nv
మూస:Unreliable sources
10
276715
4989526
3491582
2026-10-27T06:49:16Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989526
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
<!--{{Unreliable sources}} begin-->{{Ambox
| name = Unreliable sources
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| type = content
| small = {{{small|}}}
| class = ambox-unreliable_sources
| image = [[File:Text document with red question mark.svg|50x40px]]
| issue = ఈ {{{1|వ్యాసం}}}లో ఇచ్చిన {{if affirmed|{{{some|yes}}}|కొన్ని|కొన్ని లేదా అన్నీ}} [[వికీపీడియా:మూలాలను పేర్కొనడం|మూలాలు]] '''[[వికీపీడియా:నమ్మదగ్గ మూలాలు|విశ్వసనీయమైనవి]] కాకపోవచ్చు'''. {{#ifeq:{{{imdb|}}}|yes|అవి IMDb ని మూలంగా ఉల్లేఖిస్తున్నాయి. అది విశ్వసనీయ సమాచార వనరు కాకపోవచ్చు.}}
| fix = మరింత విశ్వసనీయమైన మూలాలనిచ్చి వ్యాసాన్ని మెరుగు పరచండి. మూలాలు నమ్మదగ్గవి కానట్లైతే పాఠకులు వాటిని ప్రశ్నించే అవకాశం ఉంది.
| date = {{{date|}}}<!--
| cat = Articles lacking reliable references
-->| all = All articles lacking reliable references
|removalnotice = yes
}}<!--{{Unreliable sources}} end-->
}}<noinclude>{{Documentation}}</noinclude>
ooxcyj6hwfibvdsnilfl8hc7wpnhrn0
మూస:Better source
10
276717
4989525
3472880
2026-10-27T06:48:57Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989525
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
<!--{{Better source}} begin-->{{Fix
| subst = <includeonly>{{subst:</includeonly><includeonly>substcheck}}</includeonly>
| link = WP:NOTRS
| text = better source needed
| class = noprint noexcerpt Template-Fact
| title = {{{reason|This claim needs references to better sources.}}}
| date = {{{date|}}}
| cat = [[Category:All articles lacking reliable references]]<!--
| cat-date = Category:Articles lacking reliable references
-->}}<!--{{Better source}} end-->
}}<noinclude>
<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, please, not here! -->
{{Documentation}}
</noinclude>
44565mvp2vd7csebxymkeptfvdzrebe
మూస:Only primary sources
10
285738
4989509
3480420
2026-10-27T05:28:28Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989509
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__|$B=
{{Ambox
| name = Only primary sources
| type = content
| image = [[File:Question book-new.svg|45px|link=]]
| issue = ఈ {{#ifeq: {{{1|}}} | విభాగం | విభాగం | {{#ifeq: {{NAMESPACE}} | | వ్యాసం | పేజీ}} }} '''ప్రాథమిక మూలాలను మాత్రమే ఉదహరిస్తోంది'''.
| fix = దీనిలో [[వికీపీడియా:మౌలిక పరిశోధన కూడదు|ద్వితీయ లేదా తృతీయ స్థాయి మూలాలను చేర్చి]] దీన్ని మెరుగు పరచండి.
| date = {{{date|}}}
| removalnotice = yes
| all = All Articles lacking reliable references
}}
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Categories go on the /doc subpage and interwikis go on Wikidata. -->
</noinclude>
nmttwy7n6t6p5xtd0vb1mpuqhthq5iy
బుట్టాయగూడెం మండలం
0
288326
4989483
4786360
2026-10-27T05:10:52Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989483
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''బుట్టాయగూడెం మండలం''' [[ఏలూరు జిల్లా|ఏలూరు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండల గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభాలెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 51,878.అందులో -పురుషులు 25,438 మంది కాగా స్త్రీలు 26,440 మంది ఉన్నారు.మండల అక్షరాస్యత మొత్తం 61.44% , పురుషులు అక్షరాస్యత 66.06%, స్త్రీలు అక్షరాస్యత 57.04%.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[అలివేరు]]
#[[అమ్మపాలెం (బుట్టాయగూడెం)|అమ్మపాలెం]]
#[[అంతర్వేదిగూడెం]]
#[[అచ్చయ్యపాలెం]]
#[[బండార్లగూడెం]]
#[[బోతప్పగూడెం (బుట్టాయగూడెం)|బోతప్పగూడెం]]
#[[బూసరాజుపల్లి]]
#[[బుట్టాయగూడెం]]
#[[చీమలవారిగూడెం]]
#[[చింతలగూడెం (బుట్టాయగూడెం)|చింతలగూడెం]]
#[[దండిపూడి]]
#[[దొరమామిడి (బుట్టాయగూడెం)|దొరమామిడి]]
#[[గణపవరం (బుట్టాయగూడెం మండలం)|గణపవరం]]
#[[గోగుమిల్లి (బుట్టాయగూడెం)|గోగుమిల్లి]]
#[[గుమ్ములూరు (బుట్టాయగూడెం)|గుమ్ములూరు]]
#[[గుంజవరం]]
#[[ఇటికలకుంట]]
#[[జగ్గిసెట్టి గూడెం]]
#[[జైనవారిగూడెం]]
#[[కామయ్యకుంట]]
#[[ఖండ్రికగూడెం]]
#[[కన్నారప్పాడు]]
#[[కోపల్లె (బుట్టాయగూడెం)|కోపల్లె]]
#[[కొరసవారిగూడెం]]
#[[కోటరామచంద్రాపురం]]
#[[కొవ్వాడ (బుట్టాయగూడెం)|కొవ్వాడ]]
#[[కోయరాజమండ్రి]]
#[[కురసకన్నప్పగూడెం]]
#[[లక్ష్మీపురం (బుట్టాయగూడెం)|లక్ష్మీపురం]]
#[[లక్ష్ముడుగూడెం]]
#[[లంక పల్లె]]
#[[మంగయ్య పాలెం]]
#[[మర్లగూడెం]]
#[[మెరకగూడెం (బుట్టాయగూడెం)|మెరకగూడెం]]
#[[ముద్దప్పగూడెం]]
#[[ముంజులూరు (బుట్టాయగూడెం)|ముంజులూరు]]
#[[నాగంపాలెం (బుట్టాయగూడెం)|నాగంపాలెం]]
#[[నిమ్మలగూడెం (బుట్టాయగూడెం)|నిమ్మలగూడెం]]
#[[పాలకుంట]]
#[[పండుగూడెం]]
#[[పులిరాముడుగూడెం]]
#[[రాగప్పగూడెం]]
#[[రాజనగరం (బుట్టాయగూడెం)|రాజనగరం]]
#[[రామన్నగూడెం (బుట్టాయగూడెం మండలం)|రామన్నగూడెం]]
#[[రామన్నపాలెం (బుట్టాయగూడెం)|రామన్నపాలెం]]
#[[రవ్వారిగూడెం]]
#[[ఉప్పరిల్లి]]
#[[ఉర్రింక]]
#[[వీరన్న పాలెం]]
#[[యెర్రయగూడెం]]
===నిర్జన గ్రామాలు ===
# Kotrupalle (Q12994259)
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{ఏలూరు జిల్లా మండలాలు}}
b2objpl46iyna15ixeo0my0at4186v6
నాగాయలంక మండలం
0
288330
4989593
4893567
2026-10-27T08:18:21Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989593
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''నాగాయలంక మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం, [[కృష్ణా జిల్లా|కృష్ణా జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని మొత్తం జనాభా 51,479 అందులో-పురుషులు 26,247 మదికాగా, స్త్రీలు 25,232 మంది ఉన్నారు
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[భావదేవరపల్లి]]
#[[చోడవరం (నాగాయలంక మండలం)|చోడవరం]]
#[[ఎదురుమొండి]]
#[[ఏటిమొగ]]
#[[గణపేశ్వరం]]
#[[కమ్మనమోలు]]
#[[నాగాయలంక]]
#[[నంగేగడ్డ]]
#[[పర్రచివర]]
#[[టి.కొత్తపాలెం]]
#[[తలగడదీవి]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
*[[పెద్దకమ్మవారిపాలెం]]
*[[చిన కమ్మవారిపాలెం]]
*[[పెదపాలెం(నాగాయలంక)|పెదపాలెం]]
*[[వక్కపట్లవారిపాలెం]]
*[[బ్రహ్మానందపురం]]
*[[సొర్లగొంది]]
*[[పుల్లయ్యగారిదిబ్బ]]
*[[మర్రిపాలెం(నాగాయలంక)|మర్రిపాలెం]]
*[[సంగమేశ్వరం(నాగాయలంక)|సంగమేశ్వరం]]
*[[రేమాలవారిపాలెం]]
*[[నాచుగుంట]]
*[[ఈలచెట్లదిబ్బ]]
*[[గుల్లలమోద]]
*[[శివనాగపురం]]
*[[డేగలవారిపాలెం]]
*[[దిండి(నాగాయలంక)|దిండి]]
*[[బర్రంకుల]]
* పెద్ద గౌడపాలెం
==జనాభా==
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || [[భావదేవరపల్లి]] || 895 || 3,418 || 1,788 || 1,630
|-
|2. || [[చోడవరం (నాగాయలంక మండలం)|చోడవరం]] || 328 || 1,145 || 603 || 542
|-
|3. || [[ఎదురుమొండి]] || 1,815 || 6,482 || 3,353 || 3,129
|-
|4. || [[ఏటిమొగ]] || 1,383 || 4,928 || 2,543 || 2,385
|-
|5. || [[గణపేశ్వరం]] || 1,405 || 5,217 || 2,641 || 2,576
|-
|6. || [[కమ్మనమోలు]] || 1,262 || 4,552 || 2,352 || 2,200
|-
|7. || నాగాయలంక || 2,680 || 9,974 || 5,088 || 4,886
|-
|8. || [[నంగేగడ్డ]] || 1,113 || 3,899 || 1,903 || 1,996
|-
|9. || [[పర్రచివర]] || 1,185 || 4,122 || 2,086 || 2,036
|-
|10. || [[టి.కొత్తపాలెం]]|| 1,746 || 6,492 || 3,266 || 3,226
|-
|11. || [[తలగడదీవి]] || 325 || 1,250 || 624 || 626
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
8zofer7aee5b8vpqixzau5hzxmylinl
పెదబయలు మండలం
0
288361
4989441
4790576
2026-10-27T02:52:49Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989441
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పెదబయలు మండలం,''' ఆంధ్ర ప్రదేశ్, [[అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా]] లోని మండలం.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref> <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>మండలం కోడ్: 4842.<ref>{{Cite web|url=http://vlist.in/sub-district/04842.html|title=Peda Bayalu Mandal Villages, Visakhapatnam, Andhra Pradesh @VList.in|website=vlist.in|access-date=2020-07-26}}</ref> ఈ మండలంలో నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకొని 271 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-05-09 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4842-peda-bayalu-visakhapatnam-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Peda Bayalu Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-07-26}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మొత్తం జనాభా 51,890 - అందులో పురుషులు 25,542 - స్త్రీలు 26,348
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[అగరువీధి]]
# [[అడుగులపుట్టు]]
# [[అండ్రవర]]
# [[అంబపడ]]
# [[అంబీరుపాడు]]
# [[అమెదెలు]]
# [[అరడ కోట]]
# [[అరడగూడెం]]
# [[అరిమెర]]
# [[అర్లాబు]]
# [[అలమగుండం]]
# [[అల్లంగిపుట్టు (పెదబయలు)|అల్లంగిపుట్టు]]
# [[అల్లంపుట్టు (పెదబయలు)|అల్లంపుట్టు]]
# [[ఇంజరి]]
# [[ఇనుపతీగలు]]
#[[ఉక్కుర్బ]]
# [[ఉరడ]]
# [[ఎ.కుమ్మరిపుట్టు]]
# [[ఎగువబొండపల్లి]]
# [[కంగులు]]
# [[కందులగుంట]]
# [[కప్పాడ]]
# [[కంబలబయలు]]
# [[కరుగొండ]]
# [[కర్జురగుడ]]
# [[కల్లాబు]]
# [[కవురుపల్లి]]
# [[కాగువలస (పెదబయలు)|కాగువలస]]
# [[కించూరు]]
# [[కిట్టుకొండ]]
# [[కిండలం]]
# [[కింతరేలు]]
# [[కిముడుపల్లి]]
# [[కిలుములు]]
# [[కుంచరాయి]]
# [[కుటంపుట్టు]]
# [[కుంటుమామిడి]]
# [[కుంటూరుపుట్టు]]
# [[కుడసింగి]]
# [[కుంతుర్ల]]
# [[కుమ్మరిగుంట (పెదబయలు)|కుమ్మరిగుంట]]
# [[కుమ్మరివీధి]]
# [[కుయ్యబ]]
# [[కురజంగి]]
# [[కుర్తాడ]]
# [[కుల్లుబ]]
# [[కృష్ణపురం (పెదబయలు)|కృష్ణపురం]]
# [[కెండుగుడ]]
# [[కొండెములు]]
# [[కొండ్రు]]
#[[కోటూరు-2 (పెదబయలు)|కోటూరు - 2]]
# [[కోటూరు (పెదబయలు)|కోటూరు]]
# [[కోడపుట్టు]]
# [[కోడువలస]]
# [[కోనపుట్టు]]
# [[గజ్జంగివీధి]]
# [[గజ్జెడి]]
# [[గండలం]]
# [[గడుగుపల్లి (పెదబయలు)|గడుగుపల్లి]]
# [[గడుగుపుట్టు]]
# [[గంపరాయి]]
# [[గబురుమామిడి]]
# [[గల్లెలు]]
# [[గసబు]]
# [[గాడేపల్లి]]
# [[గాదులపుట్టు]]
# [[గిందలి]]
# [[గిన్నెగరువు]]
# [[గిన్నెలకోట]]
# [[గుంజువాడ]]
# [[గుర్రాలబయలు (పెదబయలు)|గుర్రాలబయలు]]
# [[గుల్లెలుపుట్టు]]
# [[గొచెరి]]
# [[గొడ్డిపుట్టు]]
# [[గొందికొడపుట్టు]]
# [[గొమంగి]]
# [[గొర్చెరి]]
# [[గొలగొండ (పెదబయలు)|గొలగొండ]]
# [[చండిపుట్టు]]
# [[చామగెడ్డ (పెదబయలు)|చామగెడ్డ]]
# [[చిట్టంరాయి]]
# [[చింతగరువు]]
# [[చింతలపాడు (పెదబయలు మండలం)|చింతలపాడు]]
# [[చిత్రకాయపుట్టు]]
# [[చిత్రయ్ పుట్టు]]
# [[చినగుల్లెలు]]
# [[చినముఖిపుట్టు]]
# [[చినవంచరంగి]]
# [[చిలకలపుట్టు (పెదబయలు)|చిలకలపుట్టు]]
# [[చీకుపవస]]
# [[చీడిపుట్టు]]
# [[చీపురుగొండి]]
# [[చుట్టుమెట్ట]]
# [[జక్కుం]]
#[[జంగంపుట్టు-2 (పెదబయలు)|జంగంపుట్టు -2]]
#[[జంగంపుట్టు (పెదబయలు)|జంగంపుట్టు]]
# [[జడిగుడ]]
#[[జడిగుడ-2 (పెదబయలు)|జడిగుడ -2]]
# [[జమదలు]]
# [[జయంతికోట]]
# [[జరుగుల పెదబయలు]]
# [[జర్సింగి]]
# [[జామిగుడ]]
#[[జామిగూడ-2 (పెదబయలు)|జామిగూడ - 2]]
# [[జాలంపల్లి (పెదబయలు)|జాలంపల్లి]]
# [[జీలుగులుపుట్టు]]
# [[తంగులపుట్టు]]
# [[తగ్గుపాడు]]
# [[తమరడ]]
# [[తమలాబు]]
# [[తరబు]]
# [[తర్లసింగి]]
# [[తల్లాబు]]
# [[తామరవీధి]]
# [[తిరంగి]]
# [[తురకలవలస]]
#[[తులం (గ్రామం)|తులాం]]
# [[తులభరంగి]]
# [[తొగిరిపుట్టు @ గాదలపుట్టు]]
#[[తోటలగొండి (పెదబయలు)|తోటలగొండి]]
# [[తోటాడపుట్టు]]
# [[తోరంగులు]]
# [[దబ్బపుట్టు (పెదబయలు)|దబ్బపుట్టు]]
# [[దిగువబొండపల్లి]]
# [[దుడ్డుపల్లి]]
# [[దేవరాజుమెరకలు]]
# [[దొండరాయిపుట్టు]]
# [[దోసలబండ]]
# [[నడిమవాడ]]
# [[నందిమెట్ట]]
# [[నానుబారు]]
# [[నిట్టపుట్టు (పెదబయలు)|నిట్టపుట్టు]]
# [[పత్రుడ]]
# [[పందిగుంట (పెదబయలు)|పందిగుంట]]
# [[పన్నెడ]]
# [[పర్రెడ]]
#[[పాలవలస (పెదబయలు)|పాలవలస]]
# [[పిట్టలబొర్ర]]
# [[పినరవల్లి]]
#[[పిల్లిపుట్టు (పెదబయలు)|పిల్లిపుట్టు]]
#[[పుట్టకోట (పెదబయలు)|పుట్టకోట]]
# [[పుతూరూ]]
# [[పురుగుడుపుట్టు @ వణుగుపుట్టు]]
# [[పులిగొండి]]
#[[పులుసుమామిడి (పెదబయలు)|పులుసుమామిడి]]
# [[పెదకొండపల్లి]]
# [[పెదకొండ (పెదబయలు)|పెదకొండ]]
# [[పెదకోరవంగి]]
# [[పెదగుల్లెలు]]
# [[పెదగొండి]]
#[[పెదపల్లి (పెదబయలు)|పెదపల్లి]]
#[[పెదపాడు (పెదబయలు)|పెదపాడు]]
# [[పెదపుట్టు]]
#[[పెదబయలు]]
# [[పెదలోవ]]
# [[పెద వంచరంగి]]
# [[పెదసరియాపల్లి]]
# [[పేపరువలస@ కుంబొర్ల]]
# [[పోతులగరువు]]
#[[పోయిపల్లి-2 (పెదబయలు)|పోయిపల్లి-2]]
# [[పోయిపల్లి (పెదబయలు)|పోయిపల్లి]]
# [[బంగారుపుట్టు]]
# [[బంగారుమామిడి]]
#[[బంగారుమెట్ట-2 (పెదబయలు)|బంగారుమెట్ట-2]]
#[[బంగారుమెట్ట (పెదబయలు)|బంగారుమెట్ట]]
# [[బండమామిడి]]
# [[బదమ]]
# [[బర్రంగిబండ]]
# [[బసుల]]
# [[బాదంబీరు]]
# [[బురదబండ]]
#[[బురదమామిడి (పెదబయలు)|బురదమామిడి]]
#[[బురుగువీధి (పెదబయలు)|బురుగువీధి]]
# [[బుసిపుట్టు]]
# [[బూరుగుపుట్టు]]
#[[బూరుగువీధి]]
#[[బూరుగువీధి-2 (పెదబయలు)|బూరుగువీధి-2]]
# [[బెల్లపురాయి]]
# [[బైతినిలంక]]
# [[బొంగదారి]]
#[[బొంగరం (గ్రామము)|బొంగరం]]
# [[బొంగితలి]]
# [[బొంగుజంగి]]
# [[బొండపుట్టు]]
# [[బొడ్డంగిపాడు]]
# [[బొడ్డగొండి]]
#[[బొడ్డపుట్టు (పెదబయలు)|బొడ్డపుట్టు]]
#[[బొడ్డపుట్టు (పెదబయలు మండలం)|బొడ్డపుట్టు]]
# [[బొర్రనేరేడు]]
# [[బొర్రమామిడి (పెదబయలు)|బొర్రమామిడి]]
# [[బొర్లాడ@ బదమ]]
# [[మంగబండ]]
# [[మగ్గంవీధి]]
# [[మచ్చేపల్లి]]
# [[మండిబ]]
# [[మర్రిదాటు]]
# [[మర్రిపుట్టు (పెదబయలు)|మర్రిపుట్టు]]
# [[మలకరిపుట్టు]]
# [[మల్లిపుట్టు]]
# [[మారేడుపల్లి (పెదబయలు)|మారేడుపల్లి]]
# [[మాలసీతకోట]]
# [[మురజరిబండ]]
# [[ములకోరవంగి @ చినకోరవంగి]]
# [[ముసిడిపుట్టు]]
# [[మూలగరువు]]
# [[మూలలోవ]]
# [[మెట్టగుడ]]
# [[మెట్టలగుమ్మి]]
# [[మెరకచింత (పెదబయలు)|మెరకచింత]]
# [[మొండికోట]]
# [[మొయ్యలగుమ్మి]]
# [[రంగలోయ]]
#[[రంజలమామిడి]]
# [[రసిగుప్ప]]
# [[రాయిమామిడి]]
# [[రాళ్ళగొండు]]
# [[రుండలంపుట్టు]]
# [[రూడకోట]]
# [[రూడగోమంగి]]
# [[రొగులు]]
#[[లక్యాపుట్టు-2 (పెదబయలు)|లక్యాపుట్టు - 2]]
# [[లక్యాపుట్టు (పెదబయలు)|లక్యాపుట్టు]]
# [[లక్షీపేట]]
# [[లక్ష్మీపురం (పెదబయలు)|లక్ష్మీపురం]]
# [[లగబుసి]]
# [[లగసరిపుట్టు]]
# [[లండులు]]
# [[లబ్జరి]]
# [[లింగేటి]]
# [[లిగేరుపుట్టు]]
# [[లిచబు]]
# [[లిమ్మగరువు]]
# [[లిమ్మగుంట]]
# [[లువ్వపల్లి (పెదబయలు)|లువ్వపల్లి]]
# [[లువ్వసింగి]]
# [[వంగరాయి]]
#[[వంచర్బ-2 (పెదబయలు)|వంచర్బ-2]]
# [[వంచర్బ (పెదబయలు)|వంచర్బ]]
# [[వంచెడిపుట్టు]]
# [[వడ్డెపుట్టు]]
# [[వనకొత్తూరు]]
# [[వనబంగి]]
# [[వనబరంగి]]
# [[వన్నడి]]
# [[వరిడగుడ]]
# [[వలుగుపల్లి]]
# [[వల్లంగిపుట్టు (పెదబయలు)|వల్లంగిపుట్టు]]
# [[వాకపల్లి (పెదబయలు)|వాకపల్లి]]
# [[వెల్లపాలెం (పెదబయలు)|వెల్లపాలెం]]
# [[శీకారి]]
# [[సదరుమామిడి]]
# [[సంపంగిదాటు]]
#[[సంపంగిపుట్టు-2 (పెదబయలు)|సంపంగిపుట్టు - 2]]
#[[సంపంగిపుట్టు (పెదబయలు)|సంపంగిపుట్టు]]
# [[సప్పర్లమామిడి]]
# [[సరిగగుడ]]
#[[సరియాపల్లి-2 (పెదబయలు)|సరియాపల్లి - 2]]
# [[సరియాపల్లి (పెదబయలు)|సరియాపల్లి]]
# [[సలేబులు]]
#[[సవిడిమామిడి]]
# [[సాకిరేవు]]
# [[సిందిపుట్టు]]
# [[సిరసపల్లి (పెదబయలు)|సిరసపల్లి]]
# [[సీకరిపుట్టు]]
# [[సీతగుంట]]
# [[సీమకొండ]]
# [[సుజ్జరి]]
# [[సైలంకోట]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు మూడు (3) పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా మండలాలు}}
oxa3eblhezt59yyoj9iz6idp5zvmjvx
అనంతగిరి మండలం (అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా)
0
288404
4989432
4945398
2026-10-27T02:50:24Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989432
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''అనంతగిరి మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం]], [[అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా]]లోని ఒక మండలం.<ref>{{Cite web|title=Ananthagiri Mandal Population, Religion, Caste Visakhapatnam district, Andhra Pradesh - Census India|url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/ananthagiri-mandal-visakhapatnam-andhra-pradesh-4845|access-date=2022-10-16|website=www.censusindia.co.in|language=en-US|archive-date=2022-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20221016093712/https://www.censusindia.co.in/subdistrict/ananthagiri-mandal-visakhapatnam-andhra-pradesh-4845|url-status=dead}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> ఈ మండలానికి కేంద్రం [[అనంతగిరి (అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా)|అనంతగిరి]] . మండలం కోడ్:4845.<ref>{{Cite web |url=https://codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-12-24 |website= |archive-date=2020-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031052821/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |url-status=dead }}</ref> మండలంలో 284 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-12-24 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref> ఇందులో 37 నిర్జన గ్రామాలు ఉన్నాయి. అవిపోను 278 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4845-ananthagiri-visakhapatnam-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Ananthagiri Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-12-26}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col||13em}}
# [[అడ్డతీగెల]]
# [[అనంతగిరి (అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా)|అనంతగిరి]]
# [[ఆర్. టీ. పురం]]
# [[ఈటమానువలస]]
# [[ఎగువమల్లెలు]]
# [[ఎగువమామిడి]]
# [[ఎగువశోభ]]
# [[ఎర్రమెట్ట]]
#[[ఒనుకొండ]]
# [[కంటిపురం]]
# [[కటిమానువలస]]
# [[కట్టూరి]]
# [[కడరేవు]]
# [[కంబవలస-1 (అనంతగిరి మండలం)|కంబవలస-1]]
# [[కంబవలస-2 (అనంతగిరి మండలం)|కంబవలస-2]]
# [[కమలాపురం (అనంతగిరి)|కమలాపురం]]
# [[కరకవలస -1 (అనంతగిరి)|కరకవలస-1]]
# [[కరకవలస -2 (అనంతగిరి)|కరకవలస -2]]
# [[కరకవలస -3 (అనంతగిరి)|కరకవలస -3]]
# [[కరివేసు]]
# [[కరైగుడ|కరైగూడ]]
# [[కరైగూడ -2 (అనంతగిరి)|కరైగుడ]]
# [[కాటిక]]
# [[కాపటివలస]]
# [[కాశీపట్నం]]
# [[కిట్టయ్యతోట]]
# [[కిత్తలింగి]]
# [[కివర్ల]]
# [[కుదియ]]
# [[కుంబుర్తి]]
# [[కుమ్మరివలస]]
# [[కూనపురం]]
# [[కృష్ణపురం (అనంతగిరి)|కృష్ణపురం]]
#[[కొట్టంగుడ]]
# [[కొట్టవలస]]
# [[కొంట్యాగుడ]]
# [[కొంట్యాసిమిడి]]
# [[కొండిబ]]
# [[కొండెంకోట]]
#[[కొత్తరెవల్లపాలెం]]
# [[కొత్తవలస -1 (అనంతగిరి)|కొత్తవలస-1]]
# [[కొత్తవలస 2 (అనంతగిరి)|కొత్తవలస-2]]
# [[కొత్తవలస -3 (అనంతగిరి)|కొత్తవలస-3]]
# [[కొత్తవలస -4 (అనంతగిరి)|కొత్తవలస -4]]
# [[కొత్తూరు (అనంతగిరి)|కొత్తూరు]]
# [[కొదమగుడ]]
# [[కోటపర్తి - 1 (అనంతగిరి మండలం)|కోటపర్తి - 1]]
# [[కోటపర్తి - 2 (అనంతగిరి మండలం)|కోటపర్తి-2]]
# [[కోటపర్తివలస]]
# [[కోసమామిడి]]
# [[గంగవరం (అనంతగిరి-కివర్ల పంచాయితీ)|గంగవరం]]
# [[గంగవరం (అనంతగిరి-కొత్తూరు పంచాయితీ)|గంగవరం]]
# [[గంగుడివలస]]
# [[గజ్జెలగరువు]]
# [[గటుగుడ (అనంతగిరి)|గటుగుడ]]
# [[గడ్డిబండ -1 (అనంతగిరి మండలం)|గడ్డిబండ -1]]
# [[గడ్డిబండ -2 (అనంతగిరి మండలం)|గడ్డిబండ -2]]
# [[గదిల లోవ]]
# [[గరుగుబిల్లి (అనంతగిరి)|గరుగుబిల్లి]]
# [[గాడిగుడ]]
# [[గుమ్మ (అనంతగిరి)|గుమ్మ]]
# [[గుమ్మంటి - 1|గుమ్మంటి-1]]
# [[గుమ్మంటి - 2|గుమ్మంటి-2]]
# [[గూడెం (అనంతగిరి)|గూడెం]]
# [[గేటువలస]]
# [[గొట్టిపాడు (అనంతగిరి)|గొట్టిపాడు]]
# [[గొండిగుడ (అనంతగిరి మండలం)|గొండిగుడ]]
# [[గొమ్మంగిపాడు]]
# [[గొర్రెగుమ్ము]]
# [[చప్పడి]]
# [[చాటకంబ]]
# [[చిట్టంవలస]]
#[[చిట్రల్లపాలెం]]
#[[చింతపాక (అనంతగిరి)|చింతపాక]]
# [[చిత్తంపాడు (అనంతగిరి)|చిత్తంపాడు]]
# [[చిందుగులపాడు]]
# [[చిన కోనెల]]
# [[చిన రబ్బ]]
# [[చిప్పపల్లి]]
# [[చిమిటి]]
# [[చిలకలగడ్డ]]
# [[చీడిగరువు]]
# [[చీడిమెట్ట (అనంతగిరి)|చీడిమెట్ట]]
# [[చీడివలస -1 (అనంతగిరి)|చీడివలస -1]]
#[[చీడివలస - 2 (అనంతగిరి)|చీడివలస -2]]
#[[చీడివలస - 3 (అనంతగిరి)|చీడివలస -3]]
# [[చీడివలస - 4 (అనంతగిరి)|చీడివలస-4]]
# [[చెరుకుబిడ్డ]]
# [[చెరుకుమడత]]
# [[జకరిగుడ]]
# [[జంపపుట్టు]]
# [[జాముగుడ]]
# [[జాలాడ]]
# [[జీనపాడు]]
# [[జీలుగులపాడు]]
# [[జెండాగరువు]]
# [[టముట]]
# [[టెంకలవలస]]
# [[డముకు]]
# [[డెక్కపురం]]
# [[తంకోట]]
# [[తంగెళ్ళబండ]]
#[[తట్టపూడి]]
# [[తట్టవలస]]
# [[తరగం]]
# [[తలారిపాడు]]
# [[తాడిగుడ]]
# [[తీగలమడ]]
# [[తునిసెబు]]
# [[తుమ్మనువలస]]
# [[తెంతెలిగుడ]]
# [[తేనెపుట్టు]]
# [[తోకవలస (అనంతగిరి)|తోకవలస]]
# [[తోకూరు]]
# [[తోటవలస (అనంతగిరి)|తోటవలస]]
# [[దండబాడు]]
# [[దబ్బలపాడు-2]]
# [[దబ్బలపాడు (అనంతగిరి)|దబ్బలపాడు]]
# [[దబ్బలపాలెం]]
# [[దయర్తి]]
# [[దంసరాయి]]
# [[దంసలవలస]]
# [[దిగువ కంబవలస]]
# [[దిగువమల్లెలు]]
# [[దిగువశోభ]]
# [[దిగువసొనభ]]
# [[దిబ్బపాలెం (అనంతగిరి)|దిబ్బపాలెం]]
# [[దుంబ్రివలస]]
# [[దొంకాయిపుట్టు]]
# [[దొరగుడ (అనంతగిరి)|దొరగుడ]]
# [[ధనుకోట]]
# [[నక్కలమామిడి]]
# [[నడిమివలస (అనంతగిరి)|నడిమివలస]]
#[[నందనాపురం]]
# [[నందికోట]]
# [[నందిగుమ్మి]]
# [[నందులవలస]]
# [[నిన్నిమామిడి]]
# [[నిమ్మలపాడు (అనంతగిరి)|నిమ్మలపాడు]]
# [[నిమ్మవూట]]
# [[నిసానిగుడ]]
#[[నునెమమిద్]]
# [[నేలపాలెం]]
# [[పత్తి (గ్రామం)|పత్తి]]
# [[పందిరిమామిడి -1 (అనంతగిరి)|పందిరిమామిడి -1]]
# [[పందిరిమామిడి -2 (అనంతగిరి)|పందిరిమామిడి -2]]
# [[పందిరిమామిడివలస (అనంతగిరి)|పందిరిమామిడివలస]]
# [[పనసమానువలస]]
# [[పల్లంవాలివలస]]
# [[పాటిపల్లి (అనంతగిరి)|పాటిపల్లి]]
# [[పాతకోట (అనంతగిరి)|పాతకోట]]
# [[పాలబండవలస]]
# [[పినకోట]]
# [[పుటికపుట్టు]]
# [[పులుసుమామిడి (అనంతగిరి)|పులుసుమామిడి]]
#[[పూరులబండ]]
# [[పూలుగుడ-2 (అనంతగిరి)|పూలుగుడ-2]]
# [[పూలుగుడ-3 (అనంతగిరి)|పూలుగుడ-3]]
# [[పూలుగుడ (అనంతగిరి)|పూలుగుడ]]
# [[పెదకోట]]
# [[పెద కోనెల]]
# [[పెదగంగవరం]]
#[[పెదబయలు-2 (అనంతగిరి)|పెదబయలు-2]]
# [[పెదబయలు (అనంతగిరి మండలం)|పెదబయలు -1]]
# [[పెదబిడ్డ]]
#[[పెదబురుగు-1]]
# [[పెదబురుగు-2]]
# [[పెద రబ్బ]]
# [[పెద్దూరు (అనంతగిరి)|పెద్దూరు]]
# [[పెనమర్తి]]
# [[పెంపుడువలస]]
# [[పైనంపాడు]]
# [[పొర్లు (అనంతగిరి)|పొర్లు]]
# [[పొర్లుబండ (అనంతగిరి)|పొర్లుబండ]]
# [[పోడెర్తి]]
# [[బంగారంపేట]]
# [[బంజోడ]]
# [[బండకొండ]]
# [[బండవలస]]
# [[బలియాగుడ (అనంతగిరి)|బలియాగుడ]]
# [[బలియాగుడ (చీడివలస వద్ద)|బలియాగుడ]]
# [[బల్లగరువు]]
# [[బల్లమామిడి]]
# [[బళ్ళకోట]]
# [[బిళ్ళకంబ]]
# [[బీసుపురం]]
# [[బుడ్డిగరువు]]
# [[బుసిపాడు]]
# [[బూది]]
# [[బూరుగ (అనంతగిరి మండలం)|బూరుగ]]
# [[బూరుగులపాడు]]
# [[బెదిలిగుడ]]
# [[బెంబి]]
# [[బొంగిజ -1 (అనంతగిరి)|బొంగిజ]] -1
# [[బొంగిజ -2 (అనంతగిరి)|బొంగిజ-2]]
# [[బొండుగుడ (అనంతగిరి)|బొండుగుడ]]
# [[బొడ్డపుట్టు (అనంతగిరి)|బొడ్డపుట్టు]]
# [[బొండ్యగుడ]]
# [[బొర్రపాలెం]]
# [[బొర్రా]]
# [[బోడగుడ]]
# [[బోనూరు]]
# [[బోరబోరవలస]]
# [[బోరింగువలస]]
#[[భగమరివలస]]
# [[భల్లుగుడ]]
# [[భీమవరం (అనంతగిరి మండలం)|భీమవరం]]
# [[మకనపల్లి (అనంతగిరి)|మకనపల్లి]]
# [[మంగగుమ్మ]]
# [[మందపర్తి]]
# [[మద్దిగరువు (అనంతగిరి)|మద్దిగరువు]]
# [[మద్దిపాడు (అనంతగిరి)|మద్దిపాడు]]
# [[మంద్రువలస]]
# [[మర్దగుడ]]
# [[మర్రిమానువలస]]
# [[మర్రివలస @ మనువలస|మర్రివలస]]
# [[మలింగవలస]]
#[[మలిపాడు]]
# [[మల్లంపేట (అనంతగిరి)|మల్లంపేట]]
# [[మాద్రెబు]]
# [[మిరితి దుంగాడ]]
# [[ముల్యాగుడ]]
# [[మువ్వంవలస]]
# [[మూలపట్నం]]
#[[మెట్టవలస-2 (అనంతగిరి)|మెట్టవలస -2]]
# [[మెట్టవలస (అనంతగిరి మండలం)|మెట్టవలస]]
# [[మేడపర్తి]]
# [[మొండిజంగుడ]]
# [[రంజలిగుడ (రంగినిగుడ వద్ద)|రంజలిగుడ]]
# [[రాచకిలం]]
# [[రాజుపాక]]
# [[రాంపల్లి (అనంతగిరి)|రాంపల్లి]]
# [[రాయవలస]]
# [[రాయిపాడు]]
# [[రాళ్ళగరువు]]
# [[రెగం]]
# [[రేగులపాలెం]]
# [[రేవళ్ళపాలెం]]
# [[లక్ష్మీపురం -2 (అనంతగిరి)|లక్ష్మీపురం 2]]
# [[లక్ష్మీపురం (అనంతగిరి)|లక్ష్మీపురం -1]]
# [[లంజలగుడ]]
# [[లిడ్డంగి]]
# [[లింబగుడ (నిమ్మడ వద్ద)|లింబగుడ]]
# [[లుంగపర్తి]]
# [[వంజలవలస]]
# [[వంటలమామిడి (అనంతగిరి)|వంటలమామిడి]]
# [[వంటినివానిపాలెం]]
# [[వంతనగరువు]]
# [[వంతర్భ]]
# [[వరకవాడు]]
# [[వలసలగరువు]]
# [[వలసి]]
# [[వూటగెడ్డ]]
# [[వూతమామిడి]]
# [[వూబలు]]
# [[వెంకయ్యపాలెం]]
# [[వెంగాడ]]
# [[వెలగలపాడు (అనంతగిరి)|వెలగలపాడు - 1]]
# [[వెలగలపాడు(అనంతగిరి మండలం)|వెలగలపాడు - 2]]
# [[వెలమామిడి]]
# [[వై.ఎస్.ఆర్. పురం]]
# [[శంకుపర్తి]]
# [[శివలింగపురం]]
# [[సమరెడ్డిపాలెం]]
# [[సరియ (అనంతగిరి)|సరియ]]
# [[సరియాపల్లి (అనంతగిరి)|సరియాపల్లి]]
# [[సరైగుడ]]
# [[సాడ]]
# [[సారవాని పాలెం]]
# [[సింగరబ్బ]]
# [[సింగవరం (అనంతగిరి)|సింగవరం]]
# [[సీతంపేట (అనంతగిరి)|సీతంపేట]]
# [[సీసగుడ]]
# [[సీసమండ]]
# [[సొట్టాడివలస]]
# [[సొరసపోడూరు]]
# [[సొలబొంగు]]
# [[హీతగుడ]]
{{Div col end}}
గమనిక:ఈ మండలంలో 37 నిర్జన గ్రామాలు ఉన్నాయి.వాటిని పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా మండలాలు}}
m11wajkya50f4dzkg1mbv30bukr7be5
హుకుంపేట మండలం
0
288405
4989443
4790630
2026-10-27T02:53:18Z
యర్రా రామారావు
28161
4989443
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
హుకుంపేట మండలం, [[అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా]] లోని మండలాల్లో ఒకటి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |website= |access-date=2020-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216063518/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |archive-date=2020-02-16 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> హుకుంపేట ఈ మండలానికి కేంద్రం. మండలం కోడ్: 4846.ఈ మండలంలో 168 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-05-25 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4846-hukumpeta-visakhapatnam-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Hukumpeta Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-07-21}}</ref>మండలంలో నిర్జన గ్రామాలు లేవు.
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[అండిబ]]
# [[అడ్డుమండ (హుకుంపేట)|అడ్డుమండ]]
# [[అమురు]]
# [[అర్లద]]
# [[అల్లంగిపుట్టు (హుకుంపేట)|అల్లంగిపుట్టు]]
# [[అల్లంపుట్టు (హుకుంపేట)|అల్లంపుట్టు]]
# [[ఇరుకురాయి]]
# [[ఈగసల్తాంగి]]
# [[ఉర్రడ]]
# [[ఎదులగొండి]]
# [[ఎం.బొడ్డపుట్టు]]
# [[ఒంటిపాక (హుకుంపేట మండలం)|ఒంటిపాక]]
# [[ఒల్ద]]
# [[కంగారుపుట్టు]]
# [[కంగుపుట్టు]]
# [[కామయ్యపేట]]
# [[కిమిడుపుట్టు]]
# [[కుంటూరుల (హుకుంపేట)|కుంటూరుల]]
# [[కులపాడు]]
# [[కూటంగి]]
# [[కూటంగి తాడిపుట్టు]]
# [[కేతంపాలెం]]
# [[కొక్కిస]]
# [[కొట్నపల్లి]]
# [[కొండయ్యపాడు]]
# [[కొడితల]]
# [[కొడెలి]]
# [[కొంతిలి]]
# [[కొత్తవూరు(హుకుంపేట మండలం)|కొత్తవూరు]]
# [[కోటగుమ్మం]]
# [[గంగరాజుపుట్టు]]
# [[గంగుడి]]
# [[గడికించుమండ]]
# [[గడుగుపల్లి (హుకుంపేట)|గడుగుపల్లి]]
# [[గణిక]]
#[[గరుడపల్లి]]
# [[గసరపల్లి]]
# [[గిల్లిబద్దు]]
# [[గుమ్మడిగండువ]]
# [[గుమ్మడిగుంట (హుకుంపేట)|గుమ్మడిగుంట]]
# [[గేదెలపాడు]]
# [[గొచ్చరి]]
# [[గొండిపేట]]
# [[గొండిరాప]]
# [[గొప్పులపాలెం (హుకుంపేట)|గొప్పులపాలెం]]
# [[ఘటం (గ్రామం)|ఘటం]]
# [[చత్రాయిపుట్టు]]
# [[చింతలవీధి (హుకుంపేట)|చింతలవీధి]]
# [[చిత్తంపాడు (హుకుంపేట)|చిత్తంపాడు]]
# [[చినబూరుగుపుట్టు]]
# [[చిలకలపుట్టు (హుకుంపేట)|చిలకలపుట్టు]]
# [[చీకటిపుట్టు]]
# [[చీకుమద్దుల]]
# [[చీడిపట్టు]]
# [[చీదిగరువు]]
# [[జకరంపుట్టు]]
# [[జంగంపుట్టు (హుకుంపేట)|జంగంపుట్టు]]
# [[జర్రకొండ]]
# [[జీలుగులపుట్టు]]
# [[జోగులపుట్టు]]
# [[డీ చింతలవీధి]]
# [[డుంబ్రిగూడ]]
# [[తాడిగిరి]]
# [[తియ్యనిపుట్టు]]
# [[తీగలవలస]]
# [[తుంబగూడ]]
# [[తూరుఆకలమెట్ట]]
# [[తొకడుగ్గం]]
# [[తోటకూరపాడు]]
#[[దబ్బగరువు (హుకుంపేట)|దబ్బగరువు]]
# [[దలెంపుట్టు]]
#[[దలెంపుట్టు-2 (హుకుంపేట)|దలెంపుట్టు-2]]
# [[దళంపుట్టు]]
#[[దారగెడ్డ (హుకుంపేట)|దారగెడ్డ]]
# [[దిర్రపల్లి]]
# [[దుగ్గం]]
# [[దుర్గం (హుకుంపేట)|దుర్గం]]
# [[దేగసల్తాంగి]]
# [[దొంకినవలస]]
# [[నక్కలపుట్టు]]
#[[నిట్టపుట్టు (హుకుంపేట)|నిట్టపుట్టు]]
#[[నిమ్మలపాడు-2 (హుకుంపేట)|నిమ్మలపాడు -2]]
#[[నిమ్మలపాడు (హుకుంపేట మండలం)|నిమ్మలపాడు]]
# [[నీలంపుట్టు]]
# [[నురుపానుకు]]
# [[పట్టం]]
# [[పతిగురువు]]
# [[పత్రిమెట్ట్త]]
# [[పందిమెట్ట]]
# [[పనసపుట్టు (హుకుంపేట)|పనసపుట్టు]]
# [[పమురై]]
#[[పలమామిడి (హుకుంపేట)|పలమామిడి]]
# [[పాటిమామిడి]]
# [[పాతకడవాడ]]
# [[పాతకోట (హుకుంపేట)|పాతకోట]]
# [[పీసుమామిడి]]
# [[పూసలగరువు]]
#[[పెదగరువు (హుకుంపేట)|పెదగరువు]]
# [[పెద నందిపుట్టు]]
# [[పెద్దపాడు (హుకుంపేట)|పెద్దపాడు]]
# [[పెద్దిరాయి]]
# [[బంగారుగరువు]]
# [[బంగారుబుడ్డి]]
# [[బలురోడ]]
# [[బాకూరు]]
# [[బారపల్లి]]
# [[బిజ్జపల్లి]]
# [[బిల్లపుట్టు]]
#[[బీరం (హుకుంపేట)|బీరం]]
# [[బీరిసింగి]]
# [[బురదగుమ్మి]]
# [[బుర్మన్గూడ]]
# [[బూర్జ (హుకుంపేట)|బూర్జ]]
# [[బెసైపెట్టు]]
# [[బైరోడివలస ఉప్ప]]
# [[బైలయ్యపుట్టు]]
#[[బొడ్డపుట్టు-1 (హుకుంపేట)|బొడ్డపుట్టు-1]]
#[[బొడ్డపుట్టు-2 (హుకుంపేట)|బొడ్డపుట్టు-2]]
# [[బొడ్డపుట్టు-3 (హుకుంపేట) |బొడ్డపుట్టు-3]]
# [[భీమవరం (హుకుంపేట మండలం)|భీమవరం]]
# [[మంగలమామిడి]]
# [[మచ్చ్యపురం (హుకుంపేట)|మచ్చ్యపురం]]
# [[మజ్జివలస (హుకుంపేట)|మజ్జివలస]]
# [[మటం]]
# [[మందిపుట్టు (హుకుంపేట)|మందిపుట్ట్తు]]
#[[మద్దిపుట్టు (హుకుంపేట మండలం)|మద్దిపుట్టు]]
# [[మద్దిపుట్టు (హుకుంపేట)|మద్దిపుట్టు]]
#[[మర్రిపాలెం (హుకుంపేట)|మర్రిపాలెం]]
#[[మర్రిపుట్టు (హుకుంపేట)|మర్రిపుట్టు]]
# [[మర్రివలస (హుకుంపేట)|మర్రివలస]]
# [[మసద]]
# [[మారెల]]
# [[మాలగూడ]]
# [[ములియపుట్టు]]
# [[ములుశోభ]]
# [[మూలకాయిపుట్టు]]
# [[మెరకచింత (హుకుంపేట)|మెరకచింత]]
# [[మేభ]]
# [[యం. కొత్తవూరు|యం. కోత్తవూరు]]
# [[రంగపల్లి]]
# [[రంగశాల]]
# [[రణంకోట]]
# [[రాతులపట్టు]]
# [[రాప]]
# [[రామచంద్రపురం (హుకుంపేట)|రామచంద్రపురం]]
# [[రీదబండ]]
# [[రూడి డెగరూడి]]
# [[లాకేయపుట్టు]]
# [[లివిటి]]
# [[లోచెలిపుట్టు]]
# [[వచనరంగిని]]
# [[వల్లంగిపుట్టు (హుకుంపేట)|వల్లంగిపుట్టు]]
# [[వాకపల్లి (హుకుంపేట)|వాకపల్లి]]
# [[వీరెండ్ల]]
# [[వుక్కుర్బ]]
# [[శేసాయిపానుకు]]
# [[శోబకోట]]
# [[సంతారి]]
# [[సన్యాసమ్మపాలెం]]
# [[సంపంగిపుట్టు-2 (హుకుంపేట)|సంపంగిపుట్టు]]
# [[సంపంగిపుట్టు (హుకుంపేట)|సంపంగిపుట్టు]]
# [[సరసపాడు]]
# [[సరియపొలం]]
# [[సుకూరు]]
# [[సుంద్రుపుట్టు (హుకుంపేట)|సుంద్రుపుట్టు]]
# [[సుల్లిపకోని]]
# [[సెంబి]]
# [[హుకుంపేట]]
{{Div end}}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా మండలాలు}}
ruk02ab4kjjl5bq1nktxi4edrwk0p5d
పాడేరు మండలం
0
288406
4989440
4790568
2026-10-27T02:52:36Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989440
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''పాడేరు మండలం''', ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా లోని మండలాల్లో ఒకటి.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> పాడేరు, ఈ మండలానికి కేంద్రం.మండలం కోడ్ 4847.<ref>{{Cite web |url=https://codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2021-01-18 |website= |archive-date=2020-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031052821/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |url-status=dead }}</ref> ఈ మండలంలో 213 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/paderu-mandal-visakhapatnam-andhra-pradesh-4847|title=Villages and Towns in Paderu Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|language=en-US|access-date=2021-01-18}}{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> అందులో 14 నిర్జన గ్రామాలు పోను 199 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2021-01-18 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=dead }}</ref>
== మండల జనాభా ==
2011 [[భారత జనాభా లెక్కలు]] ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 58,983. అందులో పురుషులు 28,644 ఉండగా, స్త్రీలు 30,339 మంది ఉన్నారు. పాడేరు మండలంలో 14689 గృహాలు ఉన్నాయి. 0-6 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల పిల్లల జనాభా 6870, ఇది మొత్తం జనాభాలో 11.65%గా ఉంది. పాడేరు మండల లింగ నిష్పత్తి 993 తో పోలిస్తే 1059 గా ఉంది.పాడేరు మండలం అక్షరాస్యత రేటు 53.02%, అందులో 62.38% మంది పురుషులు అక్షరాస్యులు కాగా, 44.19% మంది మహిళలు అక్షరాస్యులు. పాడేరు మొత్తం వైశాల్యం 327.58 చ. కి.మీ., జనాభా సాంద్రత చ. కి.మీ. 180 మంది ఉన్నారు. మండల మొత్తం జనాభాలో జనాభాలో 85.1% పట్టణ ప్రాంతంలో ఉండగా, 14.9% గ్రామీణ ప్రాంతంలో నివసిస్తున్నారు. పాడేరు మండలంలో మొత్తం జనాభాలో 0.95% షెడ్యూల్డ్ కులం (ఎస్సీ) కాగా, 82.56% షెడ్యూల్డ్ తెగ (ఎస్టీ) ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web |url=https://www.censusindia2011.com/andhra-pradesh/visakhapatnam/paderu-population.html |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2021-01-04 |archive-date=2022-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812023129/https://www.censusindia2011.com/andhra-pradesh/visakhapatnam/paderu-population.html |url-status=dead }}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[అంటిలోవ]]
# [[అంపూరు]]
# [[అయినాడ (పాడేరు)|అయినాడ]]
# [[అర్జాపురం]]
# [[అర్లాడ]]
# [[అలుగూరు]]
# [[అల్లివర]]
# [[ఇగసంపలు]]
# [[ఇరడపల్లి]]
# [[ఇసకగరువు]]
# [[ఇసకగరువు(వంటలమామిడి పంచాయితీ)|ఇసకగరువు]]
# [[ఇస్కలి]]
# [[ఉబ్బేడిపుట్టు]]
# [[ఉరుగొండ]]
# [[ఎగుమొదపుట్టు]]
# [[ఎదులపాలెం]]
# [[ఒంటిపాక (పాడేరు మండలం)|ఒంటిపాక]]
# [[ఒంటివీధులు]]
# [[ఒనురు]]
# [[ఒబర్తి]]
# [[కక్కి]]
# [[కంగెద్ద]]
# [[కడెలి]]
# [[కందులపాలెం (పాడేరు)|కందులపాలెం]]
# [[కప్పరమజ్జి]]
# [[కప్పలగొండి (పాడేరు)|కప్పలగొండి]]
# [[కరకపుట్టు -1 (పాడేరు)|కరకపుట్టు]]
# [[కరకపుట్టు -2 (పాడేరు)|కరకపుట్టు]]
# [[కరిబండ]]
# [[కవిరై]]
# [[కళ్ళాలబయలు]]
# [[కించురు]]
# [[కిండంగి (పాడేరు)|కిండంగి]]
# [[కుజ్జలి]]
# [[కుమ్మరితూము]]
# [[కుమ్మరిపాలెం]]
# [[కుమ్మరిపుట్టు]]
# [[కుసర్లపాలెం]]
# [[కేండ్రంగిపాడు]]
# [[కొచ్చాబు]]
# [[కొండజీలుగు]]
# [[కొండమామిడి]]
# [[కొత్తపల్లి (పాడేరు మండలం)|కొత్తపల్లి]]
# [[కొత్తపొలం]]
# [[కొత్త వలసపాడు]]
# [[కొత్తవలస (పాడేరు మండలం)|కొత్తవలస]]
# [[కొత్తవూరు (పాడేరు)|కొత్తవూరు]]
# [[కొదులోలంగిపాడు]]
# [[కొల్లంబొ]]
# [[కోటూరు (పాడేరు)|కోటూరు]]
# [[గడ్డిబండలు]]
# [[గదబవలస @ vai.కుసర్లపాలెం]]
# [[గద్దిబండ (పాడేరు)|గద్దిబండ]]
# [[గబ్బంగి]]
# [[గలిపాడు (పాడేరు)|గలిపాడు]]
# [[గాచపణుకు]]
# [[గాదివలస]]
# [[గుంజిగెడ్డ]]
# [[గుత్తులపుట్టు]]
# [[గురుపల్లి]]
# [[గుర్రగరువు]]
# [[గుర్రంపణుకు]]
# [[గులిమిద్దచత్రు]]
# [[గుల్లి]]
# [[గుల్లిపల్లి (పాడేరు)|గుల్లిపల్లి]]
# [[గూనగుమ్మి]]
# [[గొండురు]]
# [[గొండెలి]]
# [[గొడ్డలిపాడు]]
# [[చాకిరేవు]]
# [[చింతగున్నలు]]
# [[చింతగొండి]]
# [[చింతలవీధి (పాడేరు)|చింతలవీధి]]
# [[చింతాడ (పాడేరు)|చింతాడ]]
# [[చిలకలగొండి]]
# [[చీడికుడ్డ]]
# [[చీడిమెట్ట (పాడేరు)|చీడిమెట్ట]]
# [[చీడిమెట్ట(పాడేరు మండలం)|చీడిమెట్ట - 2]]
# [[చీడుపాలెం]]
# [[చీమలపల్లి (పాడేరు)|చీమలపల్లి]]
# [[చోడేపల్లి]]
# [[జంగడపల్లి]]
# [[జర్రగరువు]]
# [[జల్లిపల్లి (పాడేరు)|జల్లిపల్లి]]
# [[జీడిపగడ]]
# [[జీలుగుపాడు]]
# [[జోడిమామిడి]]
# [[జోడూరు (పాడేరు)|జోడూరు]]
# [[డేగలవీధి]]
# [[తగవులమామిడి గరువు]]
# [[తరగాం]]
# [[తలారిసింగి]]
# [[తామరపల్లి (పాడేరు)|తామరపల్లి]]
# [[తియ్యగెడ్డ]]
# [[తుంపాడ]]
# [[తుమ్మలపాలెం (పాడేరు)|తుమ్మలపాలెం]]
# [[తూరుమామిడి (పాడేరు)|తూరుమామిడి]]
# [[తోటగున్నలు]]
# [[తోటలగొండి (పాడేరు)|తోటలగొండి]]
# [[దబ్బగరువు (పాడేరు)|దబ్బగరువు]]
# [[దబ్బపాడు (పాడేరు)|దబ్బపాడు]]
# [[దబ్బపుట్టు (పాడేరు)|దబ్బపుట్టు]]
# [[దాలింపుట్టు]]
# [[దాల్లపల్లి]]
# [[దిగసంపలు]]
# [[దిగుమొదపుట్టు]]
# [[దుమ్మపుట్టు]]
# [[దేవపురం]]
# [[దేవరాపల్లి (పాడేరు మండలం)|దేవరాపల్లి]]
# [[దొకులూరు (పాడేరు)|డొకులూరు]]
# [[దొడ్డిపల్లి]]
# [[దోనేల]]
# [[నందిగరువు]]
# [[నెరెదువలస]]
# [[నేరేడువలస]]
# [[పందిగుంట (పాడేరు)|పందిగుంట]]
# [[పనసపల్లి (పాడేరు)|పనసపల్లి]]
# [[పనసపుట్టు (పాడేరు)|పనసపుట్టు]]
# [[పలమనిచిలక]]
# [[పాతపాడేరు]]
# [[పామురెల్లి]]
# [[పిడుగుపుట్టు]]
# [[పిడుగుమామిడి]]
# [[పిల్లిపుట్టు (పాడేరు)|పిల్లిపుట్టు]]
# [[పుటికగరువు]]
# [[పులుసుమామిడి (పాడేరు)|పులుసుమామిడి]]
# [[పూలబండ (పాడేరు)|పూలబండ]]
# [[పెదపొలం]]
# [[పోతంపాలెం]]
# [[పోతురాజుమెట్ట]]
# [[బంగారుమెట్ట (పాడేరు)|బంగారుమెట్ట]]
# [[బంట్రోతుపుట్టు]]
# [[బండపొలం]]
#[[బండలు(పాడేరు)|బండలు]]
# [[బడిమెల]]
# [[బద్దిగుమ్మి]]
# [[బరిడిపుట్టు]]
# [[బరిసింగి (పాడేరు)|బరిసింగి]]
# [[బర్లుపుట్టు]]
# [[బలమలు]]
# [[బిడారిగరువు]]
# [[బిరిమిసల]]
# [[బురదపాడు (పాడేరు)|బురదపాడు]]
# [[బురుగు చెత్రు]]
# [[బొక్కెల్లు (పాడేరు)|బొక్కెల్లు]]
# [[బొంజంగి]]
# [[బొడ్డపుట్టు (పాడేరు)|బొడ్డపుట్టు]]
# [[బొడ్డిమామిడి]]
# [[బొద్దపుట్టు(పాడేరు మండలం)|బొడ్డపుట్టు -2]]
# [[బోడిచెట్టు]]
# [[మందిపుట్టు (పాడేరు)|మందిపుట్టు]]
# [[మలకపొలం]]
# [[మాదిగబండ]]
# [[మాలపాడు]]
# [[మినుములూరు]]
# [[ముంచింగిపుట్టు]]
# [[ములగలపాలెం]]
# [[మెట్టనోలు]]
# [[మొదపల్లి]]
# [[రకోటా]]
# [[రంగసింగిపాడు]]
# [[రనంబాడి]]
# [[రాయిగెడ్డ]]
# [[రాయిపాలెం (పాడేరు)|రాయిపాలెం]]
# [[రెల్లబండ]]
# [[లగిశపల్లి]]
# [[లడపుట్టు]]
# [[లంపెలి]]
# [[లింగపుట్టు]]
# [[లోలంగిపాడు]]
# [[వంకచింత]]
# [[వంచడగొండి]]
# [[వంజంగి (పాడేరు)|వంజంగి]]
# [[వంజపర్తి]]
# [[వంటలగుమ్మి]]
# [[వంటలమామిడి @ గాదిలమెట్ట|వంటలమామిడి]]
# [[వంటలమామిడి (పాడేరు)|వంటలమామిడి]]
# [[వంటాడపల్లి]]
# [[వణుగుపల్లి]]
# [[వనగరాయి]]
# [[వర్తనపల్లి]]
# [[వలసమామిడి (పాడేరు)|వలసమామిడి]]
# [[వల్లాపురం (పాడేరు)|వల్లాపురం]]
# [[వల్లై]]
# [[సంగోడి]]
# [[సంతగండువ]]
# [[సప్పిపుట్టు]]
# [[సరియాపల్లి (పాడేరు)|సరియాపల్లి]]
# [[సలుగు]]
# [[సల్దిగెడ్డ]]
# [[సాకిపుట్టు]]
# [[సిండుగుల]]
# [[సీకాయిపాడు]]
# [[సీకుపనస]]
# [[సుకురుపుట్టు]]
# [[సుంద్రుపుట్టు (పాడేరు)|సుంద్రుపుట్టు]]
# [[సెరిబయలు]]
# [[సోలములు]]
# [[హనుమంతపురం (పాడేరు)|హనుమంతపురం]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు 14 పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా మండలాలు}}
8dvdygzq3gzzquk97uz17avyq4ok39d
గూడెం కొత్తవీధి మండలం
0
288420
4989437
4790540
2026-10-27T02:51:52Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989437
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''గూడెం కొత్తవీధి''' మండలం, [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రములోని [[అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా|అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web|url=https://censusindia.gov.in/2011census/Listofvillagesandtowns.aspx|title=Census of India Website : Office of the Registrar General & Census Commissioner, India|website=censusindia.gov.in|access-date=2021-02-20}}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> [[గూడెం కొత్తవీధి]] ఈ మండలానికి కేంద్రం. మండలం కోడ్:4850.<ref>{{Cite web |url=https://codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2021-02-20 |website= |archive-date=2020-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031052821/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |url-status=dead }}</ref> ఈ మండలంలో 3 నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 173 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/gudem-kotha-veedhi-mandal-visakhapatnam-andhra-pradesh-4850|title=Villages and Towns in Gudem Kotha Veedhi Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|access-date=2021-02-20|archive-date=2022-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20221009043432/https://www.censusindia.co.in/villagestowns/gudem-kotha-veedhi-mandal-visakhapatnam-andhra-pradesh-4850|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4850-gudem-kotha-veedhi-visakhapatnam-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Gudem Kotha Veedhi Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2021-02-20}}</ref>
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[ఎగువ సీలేరు ప్రాజెక్ట్ సైట్ క్యాంప్]]
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[అగ్రహారం (గూడెం కొత్తవీధి)|అగ్రహారం]]
# [[అగ్రహారం (దుప్పలవాడ పంచాయితీ)|అగ్రహారం]]
# [[అడగారపల్లి]]
#[[అన్నవరం (గుమ్మిరేవులు పంచాయితీ)|అన్నవరం-2]]
# [[అన్నవరం(గూడెం కొత్తవీధి)|అన్నవరం-1]]
# [[అమ్మవారి ధారకొండ]]
# [[అర్.వి.నగర్]]
# [[అసురొడ్డ]]
# [[ఎతరొబ్బులు]]
# [[ఎస్.కొత్తూరు]]
# [[కట్రగెడ్డ]]
# [[కడుగులు]]
# [[కత్తుపల్లి]]
# [[కంపమానుపాకలు]]
# [[కాకనూరు]]
# [[కాకులగెడ్డ]]
# [[కిములబండ]]
# [[కుంకుమపూడి (గూడెం కొత్తవీధి)|కుంకుమపూడి]]
# [[కొక్కిటపాడు]]
# [[కొంగపాకలు]]
# [[కొటూరుకోట]]
# [[కొండకీచంగి]]
# [[కొండజర్త]]
# [[కొండవాడ (గూడెం కొత్తవీధి)|కొండవాడ]]
# [[కొండ్రుపల్లి]]
# [[కొత్తగూడెం (గూడెం కొత్తవీధి మండలం)|కొత్తగూడెం]]
# [[కొత్తపల్లి (గూడెం కొత్తవీధి మండలం)|కొత్తపల్లి]]
# [[కొత్తపాలెం (గూడెం కొత్తవీధి)|కొత్తపాలెం]]
# [[కొత్తవాడ]]
# [[కొత్తూరు (గూడెం కొత్తవీధి)|కొత్తూరు]]
# [[కొత్నబిల్లి]]
# [[కొదిసింగి|కొదిసింగి-1]]
# [[కొదిసింగి|కొదిసింగి-2]]
# [[కొమ్మరాపల్లి]]
# [[కొమ్మలవాడ]]
# [[కొరపల్లి (గూడెం కొత్తవీధి)|కొరపల్లి]]
# [[గంగవరం (గూడెం కొత్తవీధి మండలం)|గంగవరం]]
# [[గండెపల్లి (గూడెం కొత్తవీధి)|గండెపల్లి]]
# [[గరికిబండ]]
# [[గాలికొండ]]
# [[గింజంగి]]
# [[గిల్లిగొండి]]
# [[గుడిమామిడి]]
# [[గుడివాడ (గూడెం కొత్తవీధి మండలం)|గుడివాడ]]
# [[గునుకురొలు]]
# [[గుమ్మలగొండి]]
# [[గుమ్మిరేవులు]]
# [[గూడెం కొత్త వీధి]]
# [[గూడెం కోలని]]
# [[గూడెం పాత వీధి]]
# [[గూనలంక]]
# [[గైగంపల్లి]]
# [[గొడిచింత]]
# [[గొండిపల్లి]]
# [[గొమువాడ]]
# [[గొర్రెలొవ]]
# [[గొల్లపల్లి (గూడెం కొత్తవీధి)|గొల్లపల్లి]]
# [[చల్లనిసిల్ప]]
# [[చాపగెడ్డ]]
# [[చాపరాతిపాలెం (గూడెం కొత్తవీధి)|చాపరాతిపాలెం]]
# [[చామగెడ్డ (గూడెం కొత్తవీధి)|చామగెడ్డ]]
# [[చింతగొప్పు]]
# [[చింతలపాడు (గూడెం కొత్తవీధి మండలం)|చింతలపాడు]]
# [[చింతలవాడ]]
# [[చిత్తమామిడి]]
# [[చిన్నజదుమూరు]]
# [[చీడిగుంట]]
# [[చెక్కలమడ్డి]]
# [[చెరపల్లి (గూడెం కొత్తవీధి)|చెరపల్లి]]
# [[చెలకవీధి (గూడెం కొత్తవీధి)|చెలకవీధి]]
# [[చొదిరాయి]]
# [[జంగంపాడు]]
# [[జదుమూరు]]
# [[జంపలొవ]]
# [[జాజిపాకలు]]
# [[జెర్రిల]]
# [[జెర్రిల కొత్తూరు]]
# [[జొన్నమామిడి]]
# [[తడకపల్లి (గూడెం కొత్తవీధి)|తడకపల్లి]]
# [[తీములబండ]]
# [[తూరుమామిడి(గూడెం కొత్తవీధి)|తూరుమామిడి]]
# [[తొకరాయి]]
# [[దబ్బగెడ్డ]]
# [[దబ్బగొండి]]
# [[దమనపల్లి (గూడెం కొత్తవీధి)|దమనపల్లి]]
# [[దారకొండ]]
# [[దుచారపాలెం]]
# [[దుప్పలవాడ]]
# [[దుర్గం (గూడెం కొత్తవీధి)|దుర్గం]]
# [[దెంగురాయి]]
# [[దేవరపల్లి (గూడెం కొత్తవీధి మండలం)|దేవరపల్లి]]
# [[దొకులూరు]]
# [[దొడ్డికొండ]]
# [[నడిమివీధి]]
# [[నరమామిడి గొండి]]
# [[నిత్తమామిడి పాలెం]]
# [[నిమ్మచెట్టు (గ్రామం)|నిమ్మచెట్టు]]
# [[నిమ్మలపాలెం (గూడెం కొత్తవీధి)|నిమ్మలపాలెం]]
# [[నీలవరం (గూడెం కొత్తవీధి)|నీలవరం]]
# [[నెమ్మతొటపాలెం]]
# [[నెరుడుబండ]]
# [[నెలజరత]]
# [[నేరెడుపల్లి (గూడెం కొత్తవీధి)|నేరెడుపల్లి]]
# [[పనసపల్లి-2 (గూడెం కొత్తవీధి)|పనసపల్లి-2]]
# [[పనసపల్లి (గూడెం కొత్తవీధి)|పనసపల్లి-1]]
#[[పనసలపాడు (గూడెం కొత్తవీధి)|పనసలపాడు]]
# [[పరమసింగవరం]]
# [[పరికాల]]
# [[పాత యెర్రగెడ్డ]]
# [[పిప్పలదొడ్డి]]
# [[పిల్లిగెడ్డ]]
# [[పుజారిపాకలు (గూడెం కొత్తవీధి)|పుజారిపాకలు]]
# [[పెత్రాయి]]
# [[పెదకొత్తురు]]
# [[పెదపాడు (గూడెం కొత్తవీధి)|పెదపాడు]]
# [[పెద్దమ్మగొండి]]
# [[పెద్దవలస (గూడెం కొత్తవీధి)|పెద్దవలస]]
# [[పెబ్బంపల్లి]]
# [[బదసల్లు]]
# [[బాతునూరు]]
# [[బురుగుపాకలు]]
# [[బుసికొండ]]
# [[బుసులు]]
# [[బొద్దమానుపాకలు]]
# [[బొద్దలలగొండి]]
# [[బొనంపల్లి]]
# [[బొయలపాలెం]]
# [[మంగలపాలెం]]
# [[మదిమల్ల]]
# [[మదెం]]
# [[మర్రిపాలెం (గూడెం కొత్తవీధి)|మర్రిపాలెం]]
# [[మసంగిల్లి]]
# [[ముద్దుల బుసికొండ]]
# [[మునగరపల్లి]]
# [[మొండిగెడ్డ]]
# [[యెనుగుగొండి]]
# [[యెనుగుబయలు]]
# [[యెబులు]]
# [[యెర్నబిల్లి]]
# [[యెర్రచెరువులు]]
# [[యెర్రవరం (గూడెం కొత్తవీధి)|యెర్రవరం]]
# [[రల్లగెడ్డ]]
# [[రాజుమానుపాకలు]]
# [[రాంపులు]]
# [[రామగెడ్డ]]
# [[రాళ్ళగెడ్డ (గూడెం కొత్తవీధి)|రాళ్ళగెడ్డ]]
# [[రింతాడ]]
# [[రెయ్యలగెడ్డ]]
# [[రొసాయిగుడ]]
# [[లంకపాకలు (గూడెం కొత్తవీధి)|లంకపాకలు]]
# [[లక్కవరం (గూడెం కొత్తవీధి)|లక్కవరం]]
# [[లక్కవరపుపేట]]
# [[లింగవరం (గూడెం కొత్తవీధి)|లింగవరం]]
# [[లుబ్బగుంట (గూడెం కొత్తవీధి)|లుబ్బగుంట]]
# [[వంటడపల్లి]]
# [[వనబలింగం]]
# [[వన్చుల]]
# [[వలసగెడ్డ]]
# [[వసువాడ]]
# [[వాడమామిడి]]
# [[వీరవరం (గూడెం కొత్తవీధి)|వీరవరం]]
# [[వుసురుగూడెం]]
# [[సంకడ]]
# [[సంకడ కొత్తూరు]]
# [[సగులు]]
# [[సంత నేరెడుపల్లి]]
# [[సప్పర్ల]]
# [[సింగంపల్లి (గూడెంకొత్తవీధి మండలం)|సింగంపల్లి]]
# [[సిరిబల]]
# [[సురవరం (గూడెం కొత్తవీధి)|సురవరం]]
{{Div end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు 3 పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు.
===నిర్జన గ్రామాలు===
# Boddamamidi (Q16308909)
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా మండలాలు}}
t9zd0vzlxy6xicl53rfa2z4s1n7pd9v
కొయ్యూరు మండలం
0
288421
4989435
4790528
2026-10-27T02:51:13Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989435
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''కొయ్యూరు మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం''',''' [[అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా]] మండలాల్లో ఒకటి.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండలం కోడ్:4851<ref>{{Cite web |url=https://codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2021-02-25 |website= |archive-date=2020-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031052821/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |url-status=dead }}</ref> ఈ మండలంలో 26 నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 162 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/koyyuru-mandal-visakhapatnam-andhra-pradesh-4851|title=Villages and Towns in Koyyuru Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|language=en-US|access-date=2021-02-25}}{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4851-koyyuru-visakhapatnam-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Koyyuru Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2021-02-25}}</ref> మండల ప్రధాన కేంద్రం [[కొయ్యూరు]].
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
#[[అంటాడ]]
#[[అదకుల]]
#[[అన్నవరం (కొయ్యూరు)|అన్నవరం]]
#[[ఉల్లిగుంట]]
#[[ఎద్దుమామిడి సింఘదర]]
#[[ఎర్రగొండ]]
#[[ఎర్రినాయుడు పాకలు]]
#[[కటిరాళ్ళొడ్డి]]
#[[కంతరం]]
#[[కన్నవరం (కొయ్యూరు)|కన్నవరం]]
#[[కంపరేగులు]]
#[[కాట్రగెడ్డ]]
#[[కించవానిపాలెం]]
#[[కిండంగి (కొయ్యూరు)|కిండంగి]]
#[[కితలోవ]]
#[[కినపర్తి (కొయ్యూరు)|కినపర్తి]]
#[[కుంబర్లుబండ]]
#[[కొండగోకిర]]
#[[కొండసంత]]
#[[కొత్తగడబపాలెం]]
#[[కొత్తపల్లి (కొయ్యూరు మండలం)|కొత్తపల్లి]]
#[[కొత్తపాలెం (కొయ్యూరు)|కొత్తపాలెం]]
#[[కొత్తూరు (కొయ్యూరు)|కొత్తూరు]]
#[[కొప్పుకొండ (కొయ్యూరు)|కొప్పుకొండ]]
#[[కొమ్మనూరు]]
#[[కొమ్మిక]]
#[[కొయ్యూరు]]
#[[గంగవరం (కొయ్యూరు మండలం)|గంగవరం]]
#[[గడబపాలెం]]
#[[గనెర్లపాలెం]]
#[[గమకొండ]]
#[[గరిమండ]]
#[[గానుగుల]]
#[[గింజర్తి]]
#[[గుడపల్లి]]
#[[గుమ్మడిమానుపాలెం]]
#[[గుమ్మలపాలెం]]
#[[గొడుగుల మనుబండ]]
#[[గొల్లివలస]]
#[[గోపవరం (కొయ్యూరు)|గోపవరం]]
#[[చింటువానిపాలెం]]
#[[చిట్టెంపాడు]]
#[[చింతలపూడి (కొయ్యూరు మండలం)|చింతలపూడి]]
#[[చీడికోట]]
#[[చీడిపాలెం (కొయ్యూరు)|చీడిపాలెం]]
#[[చౌడిపల్లి]]
#[[జెర్రిగొండి]]
#[[జోగంపేట]]
#[[డౌనూరు]]
#[[తాళ్ళపాలెం (కొయ్యూరు)|తాళ్ళపాలెం]]
#[[తీగలమెట్ట (కొయ్యూరు)|తీగలమెట్ట]]
#[[తులబడ]]
#[[తెనకల పునుకులు]]
#[[దద్దుగుల( కొయ్యూరు)|దద్దుగుల]]
#[[దరగెడ్డ]]
#[[దిబ్బలపాలెం]]
#[[దొడ్డవరం (కొయ్యూరు)|దొడ్డవరం]]
#[[దోమలగొండి]]
#[[ధర్మవరం (కొయ్యూరు)|ధర్మవరం]]
#[[నక్కలపాడు(కొయ్యూరు)|నక్కలపాడు]]
#[[నడింపాలెం-2 (కొయ్యూరు)|నడింపాలెం-2]]
#[[నడింపాలెం (కొయ్యూరు)|నడింపాలెం-1]]
#[[నల్లగొండ (కొయ్యూరు)|నల్లగొండ-1]]
#[[నల్లగొండ (కొయ్యూరు మండలం)|నల్లగొండ-2]]
#[[నల్లబిల్లి]]
#[[నిమ్మగెడ్డ]]
#[[నిమ్మలగొంది]]
#[[నిమ్మలపాలెం (కొయ్యూరు)|నిమ్మలపాలెం]]
#[[పడి]]
#[[పనసలపాడు (కొయ్యూరు)|పనసలపాడు]]
#[[పరదేశిపాకలు]]
#[[పర్లుబండ]]
#[[పాకాలజీడి]]
#[[పిట్టలపాడు]]
#[[పిడతమామిడి (కొయ్యూరు)|పిడతమామిడి]]
#[[పిడుగురాయి]]
#[[పుట్టకోట (కొయ్యూరు)|పుట్టకోట]]
#[[పుణుకూరు]]
#[[పెదమాకవరం]]
#[[పెదలంక కొత్తూరు]]
#[[పోకలపాలెం]]
#[[పోతవరం (కొయ్యూరు)|పోతవరం]]
#[[బంగారమ్మపేట (కొయ్యూరు)|బంగారమ్మపేట]]
#[[బట్టపనుకులు]]
#[[బట్టుమెట్ట]]
#[[బలభద్రపాడు]]
#[[బలరం]]
#[[బలుసుకూర పాకలు]]
#[[బాలరేవులు]]
#[[బూదరాళ్ళ]]
#[[బూదరాళ్ళ కొత్తూరు]]
#[[బొంకులపాలెం]]
#[[భీమవరం (కొయ్యూరు మండలం)|భీమవరం]]
#[[మట్టం భీమవరం]]
#[[మండిపల్లి (కొయ్యూరు)|మండిపల్లి]]
#[[మంప]]
#[[మర్రిపాకలు]]
#[[మర్రిపాలెం (కొయ్యూరు)|మర్రిపాలెం]]
#[[మర్రివాడ (కొయ్యూరు)|మర్రివాడ]]
#[[మల్లవరం (కొయ్యూరు మండలం)|మల్లవరం]]
#[[ముకుందపల్లి]]
#[[ములగలమెట్ట]]
#[[మూలపేట]]
#[[యు.చీడిపాలెం]]
#[[రత్నంపేట (కొయ్యూరు)|రత్నంపేట]]
#[[రబ్బసింగి]]
#[[రవనపల్లి]]
#[[రాజుపేట (కొయ్యూరు)|రాజుపేట]]
#[[రాజేంద్రపాలెం]]
#[[రామన్నపాలెం (కొయ్యూరు)|రామన్నపాలెం]]
#[[రామరాజుపాలెం (కొయ్యూరు)|రామరాజుపాలెం]]
#[[రామాపురం (కొయ్యూరు)|రామాపురం]]
#[[రావిమాను పాకలు]]
#[[రావిమానుపాలెం]]
#[[రావులకోట]]
#[[రెల్లలపాలెం]]
#[[రేవళ్ళు]]
#[[లంకవీధి(కొయ్యూరు)|లంకవీధి]]
#[[లింగాపురం (కొయ్యూరు మండలం)|లింగాపురం]]
#[[లుబ్బర్తి]]
#[[లూసం]]
#[[వంతమర్రి]]
#[[వలసంపేట (కొయ్యూరు)|వలసంపేట]]
#[[వలసరాజుపాడు]]
#[[వాలుగూడెం]]
#[[వుడుత]]
#[[వెలగలపాలెం (కొయ్యూరు)|వెలగలపాలెం]]
#[[శరభన్నపాలెం]]
#[[సకులపాలెం]]
#[[సనివరప్పాడు]]
#[[సింగవరం (కొయ్యూరు)|సింగవరం]]
#[[సీకాయిపాలెం]]
#[[సుద్దలపాలెం]]
#[[సురేంద్రపాలెం]]
#[[సూరమండ]]
#[[సొలబు]]
{{Div end}}గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు 26 పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు.
=== నిర్జన గ్రామాలు===
# Nimmalagondi (Q15705648)
# Jammavaram (Q12997769)
# Chappidi Mamidi (Q15699969)
# Bointi (Q13004593)
# Thatimanubanda (Q15702692)
# Puturugedda (Q16318209)
# Tapplimamidi (Q12998437)
# Sitharampadu (Q13011532)
# Yerrabilli (Q15691025)
# Rolangi (Q13008490)
# Chatarai (Q15700100)
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా మండలాలు}}
4w411v58gn8i9850jloo6dixqpabm0u
నాతవరం మండలం
0
288422
4989391
4790564
2026-10-27T02:30:24Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989391
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''నాతవరం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=13 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714171612/http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=13 |archive-date=2014-07-14 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం - మొత్తం 64,607 - పురుషులు 32,202 - స్త్రీలు 32,405
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[అడివికామయ్య అగ్రహారం]]
# [[అనంత పద్మనాభపురం]]
# [[కాలవవొడ్డు శరభవరం]]
# [[కురువాడ]]
# [[కృష్ణాపుర అగ్రహారం]]
# [[కొడవటిపూడి అగ్రహారం]]
# [[గన్నవరం (నాతవరం మండలం)|గన్నవరం]]
# [[గునుపూడి (నాతవరం)|గునుపూడి]]
# [[గుమ్మిడిగొండ]]
# [[గోలుగొండపేట]]
# [[చమ్మచింత]]
# [[చిన జగ్గంపేట (నాతవరం)|చిన జగ్గంపేట]]
# [[చెర్లోపాలెం (నాతవరం)|చెర్లోపాలెం]]
# [[జిల్లెడిపూడి]]
# [[దొంకాడ అగ్రహారం]]
# [[ధర్మవరం అగ్రహారం (నాతవరం)|ధర్మవరం అగ్రహారం]]
# [[నాతవరం]]
# [[పిచ్చిగంటి కొత్తగూడెం]]
# [[పెదజగ్గంపేట]]
# [[పెదభైరవభూపతి అగ్రహారం]]
# [[పొట్టినాగన్నదొర పాలెం]]
# [[మన్యపురట్ల]]
# [[మల్లుభూపాల పట్నం]]
# [[ములగపూడి బెన్నవరం]]
# [[యెరకభూపతి అగ్రహారం]]
# [[యెల్లవరం దొండపేట]]
# [[రాజుపేట అగ్రహారం (నాతవరం)|రాజుపేట అగ్రహారం]]
# [[రామచంద్రరాజు అగ్రహారం]]
# [[వలసంపేట (నాతవరం)|వలసంపేట]]
# [[వీరభూపతి అగ్రహారం]]
# [[వూటమల్ల]]
# [[వెదురుపల్లి (నాతవరం)|వెదురుపల్లి]]
# [[శరభూపాల పట్నం]]
# [[శృంగవరం (నాతవరం)|శృంగవరం]]
# [[సరుగుడు (గ్రామం)|సరుగుడు]]
{{Div end}}
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
srvcr553y9w6omhltzhjge3ih3kxzsi
4989461
4989391
2026-10-27T04:33:39Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989461
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''నాతవరం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=13 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714171612/http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=13 |archive-date=2014-07-14 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-date=2022-04-23|url-status=bot: unknown}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం - మొత్తం 64,607 - పురుషులు 32,202 - స్త్రీలు 32,405
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col|colwidth=15em|rules=yes|gap=2em}}
# [[అడివికామయ్య అగ్రహారం]]
# [[అనంత పద్మనాభపురం]]
# [[కాలవవొడ్డు శరభవరం]]
# [[కురువాడ]]
# [[కృష్ణాపుర అగ్రహారం]]
# [[కొడవటిపూడి అగ్రహారం]]
# [[గన్నవరం (నాతవరం మండలం)|గన్నవరం]]
# [[గునుపూడి (నాతవరం)|గునుపూడి]]
# [[గుమ్మిడిగొండ]]
# [[గోలుగొండపేట]]
# [[చమ్మచింత]]
# [[చిన జగ్గంపేట (నాతవరం)|చిన జగ్గంపేట]]
# [[చెర్లోపాలెం (నాతవరం)|చెర్లోపాలెం]]
# [[జిల్లెడిపూడి]]
# [[దొంకాడ అగ్రహారం]]
# [[ధర్మవరం అగ్రహారం (నాతవరం)|ధర్మవరం అగ్రహారం]]
# [[నాతవరం]]
# [[పిచ్చిగంటి కొత్తగూడెం]]
# [[పెదజగ్గంపేట]]
# [[పెదభైరవభూపతి అగ్రహారం]]
# [[పొట్టినాగన్నదొర పాలెం]]
# [[మన్యపురట్ల]]
# [[మల్లుభూపాల పట్నం]]
# [[ములగపూడి బెన్నవరం]]
# [[యెరకభూపతి అగ్రహారం]]
# [[యెల్లవరం దొండపేట]]
# [[రాజుపేట అగ్రహారం (నాతవరం)|రాజుపేట అగ్రహారం]]
# [[రామచంద్రరాజు అగ్రహారం]]
# [[వలసంపేట (నాతవరం)|వలసంపేట]]
# [[వీరభూపతి అగ్రహారం]]
# [[వూటమల్ల]]
# [[వెదురుపల్లి (నాతవరం)|వెదురుపల్లి]]
# [[శరభూపాల పట్నం]]
# [[శృంగవరం (నాతవరం)|శృంగవరం]]
# [[సరుగుడు (గ్రామం)|సరుగుడు]]
{{Div end}}
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
t754xsozcmhp2zvlzd0nr9uvihghpyk
గొలుగొండ మండలం
0
288430
4989384
4790541
2026-10-27T02:28:08Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989384
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
గొలుగొండ మండలం, [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]], [[అనకాపల్లి జిల్లా]] మండలాల్లో ఒకటి. <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>మండలం కోడ్:4853<ref>{{Cite web |url=https://codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2021-02-25 |website= |archive-date=2020-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031052821/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |url-status=dead }}</ref> ఈ మండలంలో రెండు నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 36 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/golugonda-mandal-visakhapatnam-andhra-pradesh-4853|title=Villages and Towns in Golugonda Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|access-date=2021-02-25|archive-date=2022-01-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220117040014/https://www.censusindia.co.in/villagestowns/golugonda-mandal-visakhapatnam-andhra-pradesh-4853|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4853-golugonda-visakhapatnam-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Golugonda Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2021-02-25}}</ref>మండల ప్రధాన కేంద్రం [[గొలుగొండ]].
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[చీడికాడ (గొలుగొండ)|చీడికాడ]]
# [[కుమారపురం (గొలుగొండ)|కుమారపురం]]
# [[కొంకసింగి]]
# [[ఏజన్సీ లక్ష్మీపురం]]
# [[కృష్ణదేవిపేట]]
# [[తాళ్ళచీడికాడ]]
#[[చోద్యం (గ్రామం)|చోద్యం]]
# [[కొత్త మల్లంపేట]]
# [[లింగందొరపాలెం]]
# [[గొలుగొండ]]
# [[కొత్తపాలెం (గొలుగొండ)|కొత్తపాలెం]]
# [[పాతమల్లంపేట]]
# [[నాగన్నదొరపాలెం]]
# [[పప్పుసెట్టిపాలెం]]
# [[యర్రవరం (గొలుగొండ)|యర్రవరం]]
# [[నల్లంకి]]
# [[పల్లపు నాగన్నదొరపాలెం]]
# [[సీతకండి]]
# [[ముంగర్లపాలెం]]
# [[కొమిర (గొలుగొండ)|కొమిర]]
# [[పాకలపాడు]]
# [[పోలవరం (గొలుగొండ)|పోలవరం]]
# [[చీడిగుమ్మల]]
# [[యరకంపేట]]
# [[గుండుపాల]]
# [[కొత్త యల్లవరం]]
# [[కరక (గొలుగొండ)|కరక]]
# [[జమ్మాదేవిపేట (గొలుగొండ)|జమ్మాదేవిపేట]]
# [[అమ్మపేట (గొలుగొండ)|అమ్మపేట]]
# [[గాదంపాలెం]]
# [[పొగచెట్లపాలెం]]
# [[వాడపర్తి]]
# [[జమ్మవరం (గొలుగొండ)|జమ్మవరం]]
# [[కసిమి]]
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలు రెండు పరిగణనలోకి తీసుకోలేదు.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
0jzavvsldyu5gs1751e00lx8o9u30ag
రోలుగుంట మండలం
0
288431
4989402
4790609
2026-10-27T02:34:03Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989402
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''రోలుగుంట''' మండలం, [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని [[అనకాపల్లి జిల్లా|అనకాపల్లి జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList20222">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> దీని కేంద్రం [[రోలుగుంట]].<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[పెదపేట]]
# [[కోరుప్రోలు]]
# [[మొఖాస కొత్తపట్నం]]
# [[బెన్న భూపల పట్నం]]
# [[రత్నంపేట (రోలుగుంట)|రత్నంపేట]]
# [[గంగవరం (రోలుగుంట)|గంగవరం]]
# [[పనసలపాడు (రోలుగుంట)|పనసలపాడు]]
# [[అర్ల]]
# [[రాజన్నపేట]]
# [[శరబవరం]]
# [[యెర్రభూపాలపట్నం]]
# [[లోసింగి]]
# [[కొంతలం]]
# [[అడ్డసరం (గ్రామం)|అడ్డసరం]]
# [[కంచుగుమ్మల]]
# [[గుండుబాడు]]
# [[జగ్గంపేట (రోలుగుంట)|జగ్గంపేట]]
# [[కొమరవోలు (రోలుగుంట)|కొమరవోలు]]
# [[వెదుళ్లవలస]]
# [[కొవ్వూరు (రోలుగుంట)|కొవ్వూరు]]
# [[వడ్డిప్ప]]
# [[బుచ్చంపేట]]
# [[గుర్రంపేట (రోలుగుంట)|గుర్రంపేట]]
# [[నిండుగొండ]]
# [[రోలుగుంట]]
# [[కొండపాలెం (రోలుగుంట)|కొండపాలెం]]
# [[జానకిరాంపురం అగ్రహారం]]
# [[కూసర్లపూడి]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
bkd7joupqhtwih2nbtpho053i181ige
రావికమతం మండలం
0
288449
4989401
4798574
2026-10-27T02:33:13Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989401
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''రావికమతం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> మండల కేంద్రం [[రావికమతం]],
== మండల గణాంకాలు ==
2011 భాారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం జనాభా మొత్తం 70,761. అందులో పురుషులు 34,108 మంది కాగా, స్త్రీలు 36,653 మంది ఉన్నారు.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[కానడ]]
# [[కావగుంట]]
# [[కృష్ణభూపాల పురం అగ్రహారం]]
# [[కొట్నబిల్లి]]
# [[కొత్తకోట (రావికమతం)|కొత్తకోట]]
# [[కొమిర (రావికమతం)|కొమిర]]
# [[గర్నికం]]
# [[గుడివాడ (రావికమతం)|గుడివాడ]]
# [[గుడ్డిప]]
# [[గుమ్మళ్ళపాడు]]
# [[గొంప]]
# [[గోగంచీదిపల్లి]]
# [[చాలిసింగం దేముడుకొండ]]
# [[చినపాచిల]]
# [[చీమలపాడు (రావికమతం)|చీమలపాడు]]
# [[జెడ్.కొత్తపట్నం]]
# [[జెడ్.బెన్నవరం]]
# [[టీ.అర్జాపురం]]
# [[తట్టబండ]]
# [[తోటకూరపాలెం (రావికమతం)|తోటకూరపాలెం]]
# [[దిడ్డి]]
# [[దొండపూడి (రావికమతం)|దొండపూడి]]
# [[ధర్మవరం (రావికమతం)|ధర్మవరం]]
# [[పూలకండం పొన్నవొలు]]
# [[పెదపాచిల]]
# [[బాదనపాడు]]
# [[బుడ్డిబండ]]
# [[మచ్చవానిపాలెం]]
# [[మత్స్యపురం]]
# [[మరుపాక]]
# [[మర్రివలస (రావికమతం)|మర్రివలస]]
# [[మేడివాడ]]
# [[రావికమతం]]
===నిర్జనగ్రామాలు===
# Pasuvulabanda (Q16316012)
# Zeelugulova (Q15701974)
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
a4fihm4tw1z6h5pfvfobo7f3a8phucc
మాడుగుల మండలం
0
288450
4989397
4790587
2026-10-27T02:32:18Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989397
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''మాడుగుల''' మండలం, [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రములోని [[అనకాపల్లి జిల్లా|అనకాపల్లి జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=13 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714171612/http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=13 |archive-date=2014-07-14 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> [[మాడుగుల]], ఈ మండల కేంద్రం.ఈ మండలంలో నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 53 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref name=":0">{{Cite web |url=https://codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-12-30 |website= |archive-date=2020-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031052821/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |url-status=dead }}</ref> అందులో నాలుగు నిర్జన గ్రామాలు పోగా 49 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4857-madugula-visakhapatnam-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Madugula Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-12-30}}</ref> మండలం కోడ్:4857<ref name=":0" />
== మండల జనాభా ==
2011 [[భారత జనాభా లెక్కలు]] ప్రకారం మండల జనాభా - మొత్తం 72,006 - అందులో పురుషులు 35,220 - స్త్రీలు 36,786
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అనుకూరు]]
# [[అవురువాడ]]
# [[ఎం.కె. వల్లాపురం]]
# [[ఎరుకువాడ]]
# [[ఒమ్మలి జగన్నాధపురం]]
# [[కస్పా జగన్నాధపురం]]
# [[కాగిత]]
# [[కామకూటం]]
# [[కింతలి (మాడుగుల)|కింతలి]]
# [[కింతలి వల్లాపురం]]
# [[కూర్మనాధపురం (మాడుగుల)|కూర్మనాధపురం]]
# [[గాదిరాయి]]
# [[గొటివాడ అగ్రహారం]]
# [[గొప్పులపాలెం (మాడుగుల)|గొప్పులపాలెం]]
# [[చింతలూరు (మాడుగుల)|చింతలూరు]]
# [[చిన కూర్మం]]
# [[చిన గొర్రిగడ్డ]]
# [[చిన సారాడ]]
# [[జంపన (గ్రామం)|జంపన]]
# [[జమ్మాదేవిపేట (మాడుగుల)|జమ్మాదేవిపేట]]
# [[జాలంపల్లి (మాడుగుల)|జాలంపల్లి]]
# [[తాటిపర్తి (మాడుగుల)|తాటిపర్తి]]
# [[తిరువాడ]]
# [[పిట్టగెడ్డ]]
# [[పీ.శివరాంపురం]]
# [[పెద గర్రిగడ్డ]]
# [[పెద సారాడ]]
# [[పొంగలిపాక]]
# [[పొత్తనపూడి అగ్రహారం|పోతనపూడి అగ్రహారం]]
#[[మాడుగుల]]
# [[మాడుగుల కోటపాడు]]
# [[మాడుగుల కోడూరు]]
# [[ముకుందపురం (మాడుగుల)|ముకుందపురం]]
# [[మేడవీడు]]
# [[మోక్ష కృష్ణాపురం]]
# [[రావిపాలెం (మాడుగుల)|రావిపాలెం]]
# [[లక్ష్మీపురం (మాడుగుల)|లక్ష్మీపురం]]
# [[లోవ కృష్ణాపురం]]
# [[లోవ కొత్తపల్లి]]
# [[లోవ గవరవరం]]
# [[లోవ పొన్నవోలు]]
# [[వంటర్లపాలెం]]
# [[వీరనారాయణం (మాడుగుల)|వీరనారాయణం]]
# [[వీరవిల్లి]]
# [[వొమ్మాలి]]
# [[శంకరం (మాడుగుల మండలం)|శంకరం]]
# [[సంగ్యాం]]
# [[సత్యవరం (మాడుగుల)|సత్యవరం]]
# [[సాగరం (మాడుగుల)|సాగరం]]
== మూలాలు ==
;{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
08hjn0ahrhic8apm4980e8s8iw78cem
చీడికాడ మండలం
0
288452
4989385
4785939
2026-10-27T02:28:21Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989385
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''చీడికాడ మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[అనకాపల్లి జిల్లా|అనకాపల్లి జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=13 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714171612/http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=13 |archive-date=2014-07-14 |url-status=dead }}</ref> <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>దీని కేంద్రం, [[చీడికాడ]].ఈ మండలంలో 34 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/cheedikada-mandal-visakhapatnam-andhra-pradesh-4858|title=Villages and Towns in Cheedikada Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|access-date=2020-12-29}}{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> అందులో నాలుగు నిర్డన గ్రామాలు.అవి పోను 30 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4858-cheedikada-visakhapatnam-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Cheedikada Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-12-29}}</ref> మండలం కోడ్:4858 <ref>{{Cite web |url=https://codes.ap.gov.in/mandals |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-12-29 |website= |archive-date=2020-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031052821/https://www.codes.ap.gov.in/mandals |url-status=dead }}</ref> 31 డిసెంబరు 2025 నాడు [[చీడికాడ మండలం|చీడికాడ మండలాన్ని]] [[నర్సీపట్నం రెవెన్యూ డివిజను]] నుండి [[అనకాపల్లి రెవెన్యూ డివిజను]] కు మార్చారు.<ref name="districts-20253112">{{Cite news |title=Andhra News:కొత్త జిల్లాలు పోలవరం, మార్కాపురం |date=2025-12-30 |url=https://www.eenadu.net/telugu-news/andhra-pradesh/ap-cabinet--approves-formation-of-two-new-districts/1799/125240498 |access-date=2026-02-16 |work=Eenadu|lang=te}}</ref>
== మండల జనాభా ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండలం జనాభా మొత్తం 46,643 మంది ఉండగా, అందులో పురుషులు 22,907, స్త్రీలు 23,736.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[వీరభద్రపేట (చీడికాడ)|వీరభద్రపేట]]
# [[కోనాం]]
# [[మంచాల (చీడికాడ)|మంచాల]]
# [[చీడికాడ]]
# [[వెల్లంకి (చీడికాడ)|వెల్లంకి]]
# [[నీలంపేట (చీడికాడ)|నీలంపేట]]
# [[చీదిపల్లి అగ్రహారం]]
# [[అర్జునగిరి అగ్రహారం]]
# [[తురువోలు]]
# [[తంగెడుబిల్లి]]
# [[జీ.కొత్తపల్లి]]
# [[జైతవరం]]
# [[శిరిజాం]]
# [[ఖండివరం అగ్రహారం]]
# [[లింగభూపాల పట్నం]]
# [[అప్పలరాజుపురం]]
# [[బైలపూడి సింగవరం]]
# [[బైలపూడి]]
# [[దిబ్బపాలెం (చీడికాడ)|దిబ్బపాలెం]]
# [[కట్టువారి అగ్రహారం]]
# [[దండి సూరవరం]]
# [[తుని వలస]]
# [[వింటిపాలెం]]
# [[అడివి అగ్రహారం]]
# [[చినగోగాడ]]
# [[పెదగోగాడ అగ్రహారం]]
# [[చెట్టుపల్లి (చీడికాడ)|చెట్టుపల్లి]]
# [[వరాహపుర అగ్రహారం]]
# [[జే.బీ.పురం]]
# [[చుక్కపల్లి]]
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
jnlnng4tkyae3vr287qxay7ee4x5vgf
దేవరాపల్లె మండలం
0
288453
4989388
4790558
2026-10-27T02:29:49Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989388
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''దేవరాపల్లి మండలం,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[అనకాపల్లి జిల్లా|అనకాపల్లి జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name=":0">{{Cite web |url=https://codes.ap.gov.in/revenuevillages |title=ఆర్కైవ్ నకలు |access-date=2020-12-29 |website= |archive-date=2020-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages |url-status=deviated |archivedate=2020-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200809224927/https://www.codes.ap.gov.in/revenuevillages }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> [[దేవరాపల్లి (అనకాపల్లి జిల్లా)|దేవరాపల్లి]] దీని కేంద్రం.ఈ మండలంలో 3 నిర్జన గ్రామాలతో కలుపుకుని 43 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.అవి పోను 40 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4859-devarapalle-visakhapatnam-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Devarapalle Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-12-29}}</ref> మండలం కోడ్:4859.<ref name=":0" />
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{refbegin|3}}
# [[అలమండ]]
# [[అలమండకొత్తపల్లి]]
# [[కలిగొట్ల]]
# [[కాశిపతిరాజుపురం]]
# [[కాశీపురం (దేవరాపల్లి)|కాశీపురం]]
#[[కొండకొదబు]]
# [[కొత్తపెంట]]
# [[గరిసింగి (దేవరాపల్లి)|గరిసింగి]]
# [[చింతలపూడి (దేవరాపల్లి మండలం)|చింతలపూడి]]
# [[చినగంగవరం]]
# [[చిననందిపల్లి (దేవరాపల్లి)|చిననందిపల్లి]]
# [[చినసోంపురం]]
# [[చైనులపాలెం]]
#[[జుట్టాడపాలెం]]
#[[తమరబ్బ]]
# [[తారువ]]
# [[తిమిరం (గ్రామం)|తిమిరం]]
# [[తెనుగుపూడి]]
# [[దేవరాపల్లి (అనకాపల్లి జిల్లా)|దేవరాపల్లి]]
# [[నరసింహ గజపతినగరం]]
# [[నాగయ్యపేట]]
#[[పల్లపుకొదబు]]
# [[పెదనందిపల్లి అగ్రహారం]]
# [[బేతపూడి (దేవరాపల్లి)|బేతపూడి]]
#[[బొద్దపాడు (దేవరాపల్లి )|బొద్దపాడు]]
# [[బొయిలకింతాడ]]
# [[మామిడిపల్లి (దేవరాపల్లి మండలం)|మామిడిపల్లి]]
# [[మారెపల్లి]]
# [[ములకలపల్లి (దేవరాపల్లి)|ములకలపల్లి]]
# [[ముషిడిపల్లి (దేవరాపల్లి)|ముషిడిపల్లి]]
# [[రైవాడ]]
# [[లొవముకుందపురం]]
# [[వలబు]]
# [[వాకపల్లి (దేవరాపల్లి)|వాకపల్లి]]
# [[వెంకటరాజుపురం]]
# [[వేచలం]]
# [[శివరామచైనులపాలెం]]
# [[సంబువానిపాలెం]]
# [[సమ్మెద]]
# [[సీతంపేట (దేవరాపల్లి)|సీతంపేట]]
{{refend}}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
of7tn94vxvjzwlzy51akewjzt5a9w1f
సబ్బవరం మండలం
0
288478
4989403
4790625
2026-10-27T02:34:30Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989403
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''సబ్బవరం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రములోని [[అనకాపల్లి జిల్లా]] మండలాల్లో ఒకటి.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> [[సబ్బవరం]] ఈ మండలానికి కేంద్రం.
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 67,334 మంది ఉండగా,వారిలో పురుషులు 34,072 మంది కాగా స్త్రీలు 33,262 మంది ఉన్నారు.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[బంగారమ్మపాలెం]]
# [[సిరసపల్లి అడ్డూరు]]
# [[రాయపురం అగ్రహారం]]
# [[టెక్కలిపాలెం]]
# [[వంగలి]]
# [[అంతకపల్లి (సబ్బవరం)|అంతకపల్లి]]
# [[అయ్యన్నపాలెం (సబ్బవరం మండలం)|అయ్యన్నపాలెం]]
# [[ఎల్లుప్పి]]
# [[బోడువలస]]
# [[గుల్లిపల్లి (సబ్బవరం)|గుల్లిపల్లి]]
# [[మొగలిపురం]]
# [[సబ్బవరం]]
# [[గోటివాడ]]
# [[గాలి భీమవరం]]
# [[లగిసెట్టిపాలెం]]
# [[ఆరిపాక]]
# [[నల్లరేగులపాలెం]]
# [[నారపాడు]]
# [[బాటజంగాలపాలెం]]
# [[పైడివాడ అగ్రహారం]]
# [[పైడివాడ]]
# [[యెరుకనాయుడుపాలెం]]
# [[అసకపల్లి]]
# [[ఇరువాడ (సబ్బవరం)|ఇరువాడ]]
# [[అమృతాపురం (సబ్బవరం)|అమృతాపురం]]
# [[చింతగట్ల అగ్రహారం]]
# [[గొల్లలపాలెం (సబ్బవరం)|గొల్లలపాలెం]]
===నిర్జన గ్రామాలు===
# దొంగలమర్రి సీతారామపురం (Q13000129)
# విప్పక అగ్రహారం (Q16346053)
== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ==
*నంగినారపాడు
*[[గంగవరం (సబ్బవరం మండలం)|గంగవరం]]
* [[వెదుళ్ల నరవ]]
* [[అజనగిరి]]
* [[ఆదిరెడ్డిపాలెం]]
* [[గొర్లెవానిపాలెం]]
* రావులమ్మపాలెం
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}<br />
pq8maz59bjof0idywtuljlaq4b9oemi
పరవాడ మండలం
0
288510
4989393
4790567
2026-10-27T02:30:50Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989393
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పరవాడ మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]], [[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> పరవాడ, ఈ మండలానికి కేంద్రం.
<br />
== మండల కేంద్రం ==
ఈ మండలానికి కేంద్రం [[పరవాడ]], [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[అనకాపల్లి జిల్లా]], [[పరవాడ మండలం]] లోని గ్రామం.ఇది సమీప పట్టణమైన [[అనకాపల్లి]] నుండి 14 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2057 ఇళ్లతో, 8203 జనాభాతో 782 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4166, ఆడవారి సంఖ్య 4037. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 280 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 57. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 586164.
== గణాంకాలు ==
జనాభా (2011) - మొత్తం 78,165 - పురుషులు 39,430 - స్త్రీలు 38,735
జనాభా (2001) - మొత్తం 58,890 - పురుషులు 29,966 - స్త్రీలు 28,924
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామలు ===
# [[కన్నూరు (పరవాడ)|కన్నూరు]]
# [[పెదముసిడివాడ]]
# [[తాడి]]
#[[తాణాం]]
# [[ఇదులపాక బోనంగి]]
#[[పెంటసీమ బోనంగి]]
#[[పాయకరావు బోనంగి]]
#[[పరవాడ]]
#[[భరిణికం]]
#[[రవ్వాడ]]
#[[స్వయంభువరం]]
#[[కలపాక]]
#[[చీపురపల్లి పశ్చిమ|చీపురుపల్లి పశ్చిమ]]
#[[చీపురపల్లి తూర్పు|చీపురుపల్లి తూర్పు]]
===నిర్జనగ్రామాలు===
# Jagannadhapuram Agraharam (Q12997670)
# Lemarthi Agraharam (Q16317823)
# Ponnuruagraharam (Q16340439)
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[లంకెలపాలెం]]
# [[ముత్యాలమ్మపాలెం]]
# [[మంత్రిపాలెం (పరవాడ)|మంత్రిపాలెం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
g9v4eyfzd6393eja58w2i7kkr31ltsp
4989654
4989393
2026-10-27T11:18:02Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989654
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''పరవాడ మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]], [[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|archive-date=2022-04-23|url-status=bot: unknown}}</ref> పరవాడ, ఈ మండలానికి కేంద్రం.
<br />
== మండల కేంద్రం ==
ఈ మండలానికి కేంద్రం [[పరవాడ]], [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[అనకాపల్లి జిల్లా]], [[పరవాడ మండలం]] లోని గ్రామం.ఇది సమీప పట్టణమైన [[అనకాపల్లి]] నుండి 14 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 2057 ఇళ్లతో, 8203 జనాభాతో 782 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 4166, ఆడవారి సంఖ్య 4037. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 280 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 57. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 586164.
== గణాంకాలు ==
జనాభా (2011) - మొత్తం 78,165 - పురుషులు 39,430 - స్త్రీలు 38,735
జనాభా (2001) - మొత్తం 58,890 - పురుషులు 29,966 - స్త్రీలు 28,924
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామలు ===
# [[కన్నూరు (పరవాడ)|కన్నూరు]]
# [[పెదముసిడివాడ]]
# [[తాడి]]
#[[తాణాం]]
# [[ఇదులపాక బోనంగి]]
#[[పెంటసీమ బోనంగి]]
#[[పాయకరావు బోనంగి]]
#[[పరవాడ]]
#[[భరిణికం]]
#[[రవ్వాడ]]
#[[స్వయంభువరం]]
#[[కలపాక]]
#[[చీపురపల్లి పశ్చిమ|చీపురుపల్లి పశ్చిమ]]
#[[చీపురపల్లి తూర్పు|చీపురుపల్లి తూర్పు]]
===నిర్జనగ్రామాలు===
# Jagannadhapuram Agraharam (Q12997670)
# Lemarthi Agraharam (Q16317823)
# Ponnuruagraharam (Q16340439)
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
# [[లంకెలపాలెం]]
# [[ముత్యాలమ్మపాలెం]]
# [[మంత్రిపాలెం (పరవాడ)|మంత్రిపాలెం]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
ece0u5jjf7f04r3jc7vrnes7whhxqbk
కోటవురట్ల మండలం
0
288511
4989383
4786109
2026-10-27T02:27:49Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989383
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''కోటవురట్ల మండలం,''' [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం, [[అనకాపల్లి జిల్లా|అనకాపల్లి జిల్లాలో]] ఇదే పేరుతో ఉన్న మండల కేంద్రం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 54,510 మంది కాగా, వారిలో పురుషులు 26,911 మంది, స్త్రీలు 27,599 మంది ఉన్నారు.
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[తంగేడు (గ్రామం)|తంగేడు]]
# [[కృష్ణంభొట్ల అగ్రహారం]]
# [[పాములవాక]]
# [[బాపిరాజు కొత్తపల్లి]]
# [[అన్నవరం (కోట ఉరట్ల)|అన్నవరం]]
# [[యెండపల్లి (కోట ఉరట్ల)|యెండపల్లి]]
# [[జల్లూరు (కోట ఉరట్ల)|జల్లూరు]]
# [[సుంకపూరు]]
# [[రామన్నపాలెం (కోట ఉరట్ల)|రామన్నపాలెం]]
# [[రాజుపేట (కోట ఉరట్ల)|రాజుపేట]]
# [[కోటవురట్ల]]
# [[లింగాపురం (కోట ఉరట్ల మండలం)|లింగాపురం]]
# [[బొడపాలెం]]
# [[పిప్పల్ల కొత్తపల్లి]]
# [[చినబొడ్డెపల్లి]]
# [[కొడవటిపూడి]]
# [[కైలశపట్నం]]
# [[చౌడువాడ (కోట ఉరట్ల)|చౌడువాడ]]
# [[తడపర్తి జంగంపేట]]
#[[పందూరు (కోట ఉరట్ల)|పందూరు]]
#[[గొట్టివాడ]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
nrz1gj7b11lo09a1jy1499ybgpdcjfr
మాకవరపాలెం మండలం
0
288512
4989396
4790586
2026-10-27T02:32:04Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989396
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''మాకవరపాలెం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=13 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714171612/http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=13 |archive-date=2014-07-14 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref><br />
== గణాంకాలు ==
: 2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిల జనాభా మొత్తం 57,568 మంది ఉండగా,వారిలో-పురుషులు 28,328 మంది, స్త్రీలు 29,240 మంది ఉన్నారు.
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[హరప్ప అగ్రహారం]]
# [[గంగవరం (మాకవరపాలెం)|గంగవరం]]
# [[సీతన్న అగ్రహారం]]
# [[కొండల అగ్రహారం]]
# [[పైడిపాల]]
# [[బూరుగుపాలెం]]
# [[తడపాల]]
# [[తూటిపాల]]
# [[అప్పన్నదొరపాలెం]]
# [[పెద్దిపాలెం (మాకవరపాలెం)|పెద్దిపాలెం]]
# [[వెంకన్నపాలెం (మాకవరపాలెం)|వెంకన్నపాలెం]]
# [[సెట్టిపాలెం (మాకవరపాలెం)|సెట్టిపాలెం]]
# [[జమిందారీ గంగవరం]]
# [[భీమబోయిన పాలెం]]
# [[మాకవరపాలెం]]
# [[నారాయణ గజపతిరాజపురం అగ్రహారం]]
# [[వజ్రగడ]]
# [[మల్లవరం (మాకవరపాలెం మండలం)|మల్లవరం]]
# [[గిడుతూరు]]
# [[బయ్యవరం (మాకవరపాలెం మండలం)|బయ్యవరం]]
# [[తామరం]]
# [[రాచపల్లి (మాకవరపాలెం)|రాచపల్లి]]
# [[పోచినపెద్ది అగ్రహారం]]
# [[జంగాలపల్లి (మాకవరపాలెం)|జంగాలపల్లి]]
# [[కోడూరు (మాకవరపాలెం)|కోడూరు]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
bgilhsbzrcp7jkqw7cwvpnio1bc3y9y
కశింకోట మండలం
0
288513
4989381
4947185
2026-10-27T02:27:16Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989381
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''కశింకోట మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=13 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714171612/http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=13 |archive-date=2014-07-14 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం కశింకోట మండల జనాభా మొత్తం 67,262 మంది కాగా వారిలో పురుషులు 32,768 మంది ఉండగా స్త్రీలు 34,494 మంది ఉన్నారు.
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అచ్చెర్ల]]
# [[అడ్డాం]]
# [[అమీన్ సాహెబ్ పేట]]
# [[ఈశ్వరపల్లి చౌడువాడ]]
# [[ఉగ్గినపాలెం]]
# [[కశింకోట]]
# [[కొత్తపల్లి (కశింకోట మండలం)|కొత్తపల్లి]]
# [[గురుగు భీమవరం]]
# [[గొబ్బూరు (కశింకోట)|గొబ్బూరు]]
# [[గొబ్బూరుపాలెం]]
# [[చరకం]]
# [[చింతలపాలెం (కశింకోట)|చింతలపాలెం]]
# [[జత్తపురెడ్డితుని]]
# [[తాళ్ళపాలెం (కశింకోట)|తాళ్ళపాలెం]]
# [[తీడ]]
# [[తేగాడ]]
# [[నరసపురం (కశింకోట)|నరసపురం]]
# [[నరసింగపల్లి (కశింకోట)|నరసింగపల్లి]]
# [[నూతులగుంట్ల పాలెం]]
# [[పెరంటాలపాలెం]]
# [[బయ్యవరం (కశింకోట మండలం)|బయ్యవరం]]
# [[యేనుగుతుని]]
# [[వెదురుపర్తి]]
# [[సింగవరం (కశింకోట)|సింగవరం]]
# [[సుందరయ్యపేట (కశింకోట)|లాలం కొత్తురు]]
# [[సోమవరం (కశింకోట మండలం)|సోమవరం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[కొమరలోవ]]
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
k30u24jn5jjk81eq9ojy483q11ktfdm
మునగపాక మండలం
0
288514
4989398
4790589
2026-10-27T02:32:32Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989398
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''మునగపాక మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రములోని [[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=13 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714171612/http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=13 |archive-date=2014-07-14 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> [[మునగపాక]], ఈ మండలానికి కేంద్రం.
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 55,520 మంది కాగా వారిలో పురుషులు 27,822, స్త్రీలు 27,698.
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[గంటవానిపాలెం]]
# [[కుమారపురం (మునగపాక)|కుమారపురం]]
# [[చూచికొండ]]
# [[గణపర్తి]]
# [[నేలుపాక]]
# [[మడకపాలెం]]
# [[చెర్లోపాలెం (మునగపాక)|చెర్లోపాలెం]]
# [[నరేంద్రపురం (మునగపాక)|నరేంద్రపురం]]
# [[పల్లపు ఆనందపురం]]
# [[పురుషోత్తపురం (మునగపాక మండలం)|పురుషోత్తంపురం]]
# [[అరబుపాలెం]]
# [[వొంపోలు]]
# [[నాగులపల్లి (మునగపాక)|నాగులపల్లి]]
# [[ఉమ్మలడ]]
# [[జగ్గయ్యపేట అగ్రహారం]]
# [[తోటడ]]
# [[టీ.సిరసపల్లి]]
# [[వెంకటాపురం (మునగపాక)|వెంకటాపురం]]
# [[పాటిపల్లి (మునగపాక)|పాటిపల్లి]]
# [[మునగపాక]]
# [[తిమ్మరాజుపేట (మునగపాక)|తిమ్మరాజుపేట]]
# [[వడ్రపల్లి]]
# [[మల్లవరం (మునగపాక మండలం)|మల్లవరం]]
# [[కాకరపల్లి (మునగపాక)|కాకరపల్లి]]
# [[రాజుపేట అగ్రహారం (మునగపాక)|రాజుపేట అగ్రహారం]]
# [[నాగవరం (మునగపాక)|నాగవరం]]
== మూలాలు ==
<references />
==వెలుపలి లంకెలు==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
du50ntoznrzu9n88msnto8ih9m1xtyl
యస్. రాయవరం మండలం
0
288516
4989399
4786410
2026-10-27T02:32:45Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989399
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''ఎస్.రాయవరం మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> దీని పూర్తిపేరు సర్వసిద్ధి రాయవరం మండలం. [[యస్. రాయవరం]] ఈ మండలానికి కేంద్రం.
== గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల పరిధిలోని జనాభా మొత్తం 74,101 మంది కాగా,వారిలో పురుషులు 36,384మంది ఉండగా, స్త్రీలు 37,717 మంది ఉన్నారు.
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[పెట్టుగొల్లపల్లి]]
# [[చినగుమ్ములూరు]]
# [[దార్లపూడి]]
# [[భీమవరం (యస్.రాయవరం)|భీమవరం]]
# [[పెనుగోల్లు]]
# [[ధర్మవరం అగ్రహారం (యస్.రాయవరం)|ధర్మవరం అగ్రహారం]]
# [[యస్. రాయవరం|యస్.రాయవరం]]
# [[పేటసూదిపురం]]
# [[వేమగిరి (యస్.రాయవరం)|వేమగిరి]]
# [[జంగులూరువేలంపాలెం]]
# [[సర్వసిద్ది]]
# [[వాకపాడు]]
# [[ఉప్పరపల్లి (యస్.రాయవరం)|ఉప్పరపల్లి]]
# [[కర్రివానిపాలెం]]
# [[లింగరాజుపాలెం]]
# [[వొమ్మవరం]]
# [[పెదగుమ్ములూరు]]
# [[తిమ్మాపురం (యస్.రాయవరం)|తిమ్మాపురం]]
# [[కొరుప్రోలు]]
# [[గుడివాడ (యస్.రాయవరం)|గుడివాడ]]
# [[పెద ఉప్పలం]]
# [[చిన ఉప్పలం]]
===కుగ్రామాలు===
* గుర్రాజుపేట
== మండలంలోని ప్రముఖులు ==
* [[గురజాడ అప్పారావు]] - ప్రసిద్ధ సాహితీవేత్త, [[కన్యాశుల్కం]] నాటక కర్త. ఈ మండలంలోని యస్.రాయవరం (సర్వసిద్ధి రాయవరం) గ్రామంలో జన్మించాడు.
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
lvw2pvoe87lr6mycfhwctuucscnfp25
రాంబిల్లి మండలం
0
288518
4989400
4790600
2026-10-27T02:32:58Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989400
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''రాంబిల్లి మండలం''', [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref>{{Cite web |url=http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=13 |title=భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు |website= |access-date=2019-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714171612/http://censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=28&district_code=13 |archive-date=2014-07-14 |url-status=dead }}</ref><ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref><br />
== మండల జనాభా ==
* 2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 53,913 అందులో పురుషులు 26,812 మందికాగా, స్త్రీలు 27,101మంది ఉన్నారు.
* 2001 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 50,015 అందులో పురుషులు 25,212 మందికాగా స్త్రీలు 24,803 మంది ఉన్నారు.
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[మామిడివాడ]]
# [[కోటూరు (రాంబిల్లి)|కోటూరు]]
# [[మూలజంప]]
# [[గోకివాడ]]
# [[హరిపురం (రాంబిల్లి)|హరిపురం]]
# [[పంచదార్ల]]
# [[రాజకోడూరు]]
# [[కృష్ణంపాలెం]]
# [[గుర్జపాలెం]]
# [[పూడి (రాంబిల్లి)|పూడి]]
# [[చేబ్రొలు వీరప్ప కొండ]]
# [[చాటమెట్ట]]
# [[నక్కపాలెం]]
# [[లాలం కోడూరు]]
# [[గోరపూడి]]
# [[విజయరాంపురం అగ్రహారం]]
# [[వేల్చూరు]]
# [[రాజాల]]
# [[కుమారపల్లి]]
# [[దిమిలి (రాంబిల్లి)|దిమిలి]]
# [[కట్టబోలు]]
# [[మురకడ]]
# [[మర్రిపాలెం (రాంబిల్లి)|మర్రిపాలెం]]
# [[రాజాల అగ్రహారం]]
# [[కలవలపల్లి]]
# [[రాంబిల్లి]]
# [[మన్యపుచింతువ]]
# [[జిరయతి చింతువ]]
# [[సీతపాలెం]]
=== రెవెన్యూయేతర గ్రామాలు ===
* [[మోటూరుపాలెం]]
* [[కొత్తపట్నము]]
== మండలం లోని ప్రముఖ దేవాలయాలు ==
* [[ఉమా ధర్మలింగేశ్వరాలయం (పంచదార్ల)]] - మండలం లోని పంచదార్ల (దీని అసలు పేరు ధరపాలెం) గ్రామంలో ఉంది. చారిత్రిక విశిష్టత అతి ప్రాచీన [[శైవక్షేత్రం]].
== మూలాలు ==
<references />
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
g6h8pgta7hd8ycaffjh8zq6skzrq9pw
బుచ్చెయ్యపేట మండలం
0
288818
4989395
4790580
2026-10-27T02:31:21Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989395
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''బుచ్చెయ్యపేట మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రములోని [[అనకాపల్లి జిల్లా]]కు చెందిన ఒక మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>[[బుచ్చెయ్యపేట]] ఈ మండలానికి కేంద్రం.
== మండల గణాంకాలు ==
2011 [[భారత జనాభా లెక్కలు]] ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 66,214 మంది ఉండగా, అందులో పురుషులు 32,896 మంది కాగా, స్త్రీలు 33,318 మంది ఉన్నారు.
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[అప్పంపాలెం]]
# [[అయితంపూడి]]
# [[ఆర్. భీమవరం]]
# [[ఆర్. శివరాంపురం]]
# [[ఎల్. సింగవరం]]
# [[కందిపూడి (బుచ్చెయ్యపేట)|కందిపూడి]]
# [[కరక (బుచ్చెయ్యపేట)|కరక]]
# [[కొండపాలెం అగ్రహారం]]
# [[కొండపాలెం (బుచ్చెయ్యపేట)|కొండపాలెం]]
# [[కొండెంపూడి]]
# [[కొమళ్ళపూడి]]
# [[గంటికొర్లాం]]
# [[గున్నెంపూడి]]
# [[చిట్టియ్యపాలెం]]
# [[చింతపాక (బుచ్చెయ్యపేట)|చింతపాక]]
# [[చిన మదీనా]]
# [[చిన్నప్పన్నపాలెం]]
# [[తయిపురం]]
# [[తురకలపూడి]]
# [[దిబ్బిడి]]
# [[నీలకంఠాపురం (బుచ్చెయ్యపేట)|నీలకంఠాపురం]]
# [[పంగిది]]
# [[పి. భీమవరం]]
# [[పెదపూడి అగ్రహారం]]
# [[పెదపూడి (బుచ్చయ్యపేట)|పెదపూడి]]
# [[పెద మదీనా]]
# [[పొట్టిదొరపాలెం]]
# [[పోలేపల్లి (బుచ్చెయ్యపేట)|పోలేపల్లి]]
# [[బుచ్చెయ్యపేట|బుచ్చయ్యపేట]]
# [[భట్లోవ]]
# [[మంగళాపురం]]
# [[మల్లాం]]
# [[మల్లాం భూపతిపాలెం]]
# [[రాజాం (బుచ్చెయ్యపేట)|రాజాం]]
# [[లింగ భూపాలపురం అగ్రహారం]]
# [[లోపూడి]]
# [[వడ్డాది (బుచ్చెయ్యపేట)|వడ్డాది]]
# [[విజయరామరాజుపేట]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}{{అనకాపల్లి జిల్లా మండలాలు}}
pmwlrbi3p2wx4l0p3pr9g2ahwl6mkfu
అరకులోయ మండలం
0
288820
4989433
4790491
2026-10-27T02:50:42Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989433
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''అరకులోయ మండలం''',[[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం, [[అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా|అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాలోని]] మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> [[కాంతబంసుగూడ]] దీని ప్రధాన పరిపాలనా కేంద్రం.ఈ మండలంలో 169 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4844-araku-valley-visakhapatnam-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Araku Valley Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-07-21}}</ref> మండలం కోడ్:04844.<ref>{{Cite web|url=http://vlist.in/sub-district/04844.html|title=Araku Valley Mandal Villages, Visakhapatnam, Andhra Pradesh @VList.in|website=vlist.in|access-date=2020-07-21|archive-date=2020-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928042416/https://vlist.in/sub-district/04844.html|url-status=dead}}</ref> అందులో ఆరు నిర్జన గ్రామాలు.
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[కాంతబంసుగూడ]] (జనగణన పట్టణం)
== జనాభా గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 56,674. అందులో పురుషులు 27,492, స్త్రీలు 29,182. అక్షరాస్యత 48.55%. అందులో పురుషులు 61.56%, స్త్రీలు 35.10%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col||13em}}
#[[అంటిపర్తి]]
#[[అడ్డుమండ (అరకులోయ)|అడ్డుమండ]]
#[[అదరు (అరకులోయ)|అదరు]]
#[[అమలగుడ]]
#[[ఇరగై]]
#[[ఉరుములు (గ్రామం)|ఉరుములు]]
#[[కజ్జురుగుడ]]
#[[కందులగుడ్డి]]
#[[కప్పలగొండి (అరకులోయ)|కప్పలగొండి]]
#[[కమలతోట]]
#[[కమలబండ (అరకులోయ)|కమలబండ]]
#[[కరకవలస (అరకులోయ)|కరకవలస]]
#[[కాగువలస-1 (అరకులోయ)|కాగువలస-1]]
#[[కాగువలస-2 (అరుకులోయ)|కాగువలస-2]]
#[[కిక్కటిగుడ]]
#[[కిన్నంగుడ]]
#[[కుండిగుడ]]
#[[కురుశీల]]
#[[కుసుంగుడ]]
#[[కెంతుబెడ]]
#[[కొత్తబల్లుగుడ]]
#[[కొత్తవలస -1 (అరకులోయ)|కొత్తవలస-1]]
#[[కొత్తవలస-2 (అరకులోయ)|కొత్తవలస-2]]
#[[కొత్తవలస-3 (అరకులోయ)|కొత్తవలస-3]]
#[[కొర్రగూడ-1|కొర్రగుడ-1]]
#[[కొర్రగూడ-2]]
#[[కొర్రగూడ-3]]
#[[కొలియాగుడ]]
#[[కోడిపుంజువలస]]
#[[కోసిగుడ]]
#[[గంగసానివలస]]
#[[గంజాయవలస]]
#[[గటుగుడ (అరకులోయ)|గటుగుడ]]
#[[గట్టనగుడ]]
#[[గండమెట్ట]]
#[[గడ్యాగుడ]]
#[[గత్తరగుడ]]
#[[గన్నెల]]
#[[గరుడగుడ]]
#[[గాతపాడు]]
#[[గిర్లిగుడ]]
#[[గుగ్గుడ]]
#[[గొజర]]
#[[గొండిగుడ (అరకులోయ మండలం)|గొండిగుడ]]
#[[చండ్రపొదరు]]
#[[చంద్రపొడ]]
#[[చిత్తంగొండి]]
#[[చినగంగగుడి]]
#[[చినలబుడు]]
#[[చీడివలస (అరకులోయ)|చీడివలస]]
#[[చెల్లుబడి]]
#[[చొంపి]]
#[[జగినివలస]]
#[[జనంగుడ]]
#[[జరిమానుగుడ]]
#[[జర్లంగి]]
#[[డప్పుగుడ]]
#[[డింగ్రిపుట్టు]]
#[[తంగులబెడ్డ]]
#[[తడక]]
#[[తీడిగుడ]]
#[[తుంగగెడ్డ]]
#[[తుడుము]]
#[[తొరదంబువలస]]
#[[తోకవలస-1 (అరకులోయ)|తోకవలస-1]]
#[[తోకవలస-2 (అరకులోయ)|తోకవలస-2]]
#[[తోటవలస -1 (అరకులోయ)|తోటవలస-1]]
#[[తోటవలస-2 (అరుకులోయ)|తోటవలస-2]]
#[[తోటవలస-3 (అరుకులోయ)|తోటవలస-3]]
#[[తోడుబండ]]
#[[దనసాలవలస]]
#[[దనిరంగిని]]
#[[దబుగుడ]]
#[[దబురంగిణి]]
#[[దవాడగుడ]]
#[[దళపతిగుడ]]
#[[దుంగియపుట్టు]]
#[[దుడ్డికొండ]]
#[[దుంబ్రిగుడ (అరకులోయ)|దుంబ్రిగుడ]]
#[[దెల్లిపాడు]]
#[[దేవరాపల్లి (అరకులోయ మండలం)|దేవరాపల్లి]]
#[[దొరగుడ (అరకులోయ)|దొరగుడ]]
#[[దొల్లిగుడ]]
#[[దోమలజోరు]]
#[[నండ (అరకులోయ)|నండ]]
#[[నందిగుడ (అరకులోయ)|నందిగుడ]]
#[[నిన్నిమామిడివలస]]
#[[నొవ్వగుడ]]
#[[పకనగుడ]]
#[[పద్మాపురం (అరకులోయ)|పద్మాపురం]]
#[[పనిరంగిణి]]
#[[పప్పుడువలస]]
#[[పాతబల్లుగుడ]]
#[[పిట్టమర్రిగుడ]]
#[[పిట్రగుడ]]
#[[పిరిపొదరు]]
#[[పిరిబండ]]
#[[పూజారిబండ]]
#[[పూలుగూడ]]
#[[పెదగంగగుడి]]
#[[పెదగరువు (అరకులోయ)|పెదగరువు]]
#[[పెదగెడ్డవలస]]
#[[పెద లబుడు]]
#[[పెద వలస]]
#[[పొత్తంగిపాడు]]
#[[పొలంగుడ]]
#[[బండపానువలస]]
#[[బత్తివలస]]
#[[బలియాగుడ-2 (అరకులోయ)|బలియాగుడ-2]]
#[[బలియాగుడ (అరకులోయ)|బలియాగుడ]]
#[[బంసుగుడ]]
#[[బస్కి]]
#[[బెడ్డగుడ]]
#[[బైరుగుడ]]
#[[బొండం]]
#[[బొండగుడ]]
#[[బొండుగుడ (అరకులోయ)|బొండుగుడ]]
#[[బొందుగూడ|బొందుగుడ]]
#[[బొర్రకాలువలస]]
#[[బొర్రచింత]]
#[[బొర్రిగుడ]]
#[[బోడుగుడ]]
#[[బోయిగుడ]]
#[[బోసుబెడ]]
#[[మంజుగుడ]]
#[[మజ్జివలస (అరకులోయ)|మజ్జివలస]]
#[[మడగుడ]]
#[[మదాల]]
#[[మాల సింగారం]]
#[[ముల్యాగలుగు]]
#[[ముశ్రిగుడ]]
#[[ముసిరిగుడ]]
#[[మెట్లపాడు]]
#[[మొర్రిగుడ (అరకులోయ)|మొర్రిగుడ]]
#[[యండపల్లివలస]]
#[[రక్తకండి]]
#[[రంగినిగుడ (అరకులోయ)|రంగినిగుడ]]
#[[రణజిల్లెడ]]
#[[రంపుడువలస]]
#[[రవ్వలగుడ]]
#[[రామకృష్ణనగర్]]
#[[రేగ (అరకులోయ)|రెగ]]
#[[లంటంపాడు]]
#[[లండిగుడ]]
#[[లిట్టిగుడ]]
#[[లింబగుడ]]
#[[లెడ్డంగి]]
#[[లెంబగుడ]]
#[[లోతేరు]]
#[[వంటమూరు]]
#[[వంటలగుడ]]
#[[వర్ర]]
#[[వలిడిపనస]]
#[[విష్ణుగుడ]]
#[[శరభగుడ]]
#[[శిరగం]]
#[[సబక]]
#[[సరుబెడ్డ-2 (అరకులోయ)|సరుబెడ్డ-2]]
#[[సరుబెడ్డ (అరకులోయ)|సరుబెడ్డ]]
#[[సిరసగుడ]]
#[[సుంకరమెట్ట]]
#[[సుకురుగుడ]]
#[[హత్తగుడ]]
{{Div col end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా మండలాలు}}
4bl5ai31ugwhncbnqwv5vnk07gyszse
4989434
4989433
2026-10-27T02:51:00Z
యర్రా రామారావు
28161
4989434
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}'''అరకులోయ మండలం''',[[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం, [[అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా|అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాలోని]] మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref> [[కాంతబంసుగూడ]] దీని ప్రధాన పరిపాలనా కేంద్రం. ఈ మండలంలో 169 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4844-araku-valley-visakhapatnam-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in Araku Valley Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-07-21}}</ref> మండలం కోడ్:04844.<ref>{{Cite web|url=http://vlist.in/sub-district/04844.html|title=Araku Valley Mandal Villages, Visakhapatnam, Andhra Pradesh @VList.in|website=vlist.in|access-date=2020-07-21|archive-date=2020-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200928042416/https://vlist.in/sub-district/04844.html|url-status=dead}}</ref> అందులో ఆరు నిర్జన గ్రామాలు.
== మండలం లోని పట్టణాలు ==
* [[కాంతబంసుగూడ]] (జనగణన పట్టణం)
== జనాభా గణాంకాలు ==
2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 56,674. అందులో పురుషులు 27,492, స్త్రీలు 29,182. అక్షరాస్యత 48.55%. అందులో పురుషులు 61.56%, స్త్రీలు 35.10%
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
{{Div col||13em}}
#[[అంటిపర్తి]]
#[[అడ్డుమండ (అరకులోయ)|అడ్డుమండ]]
#[[అదరు (అరకులోయ)|అదరు]]
#[[అమలగుడ]]
#[[ఇరగై]]
#[[ఉరుములు (గ్రామం)|ఉరుములు]]
#[[కజ్జురుగుడ]]
#[[కందులగుడ్డి]]
#[[కప్పలగొండి (అరకులోయ)|కప్పలగొండి]]
#[[కమలతోట]]
#[[కమలబండ (అరకులోయ)|కమలబండ]]
#[[కరకవలస (అరకులోయ)|కరకవలస]]
#[[కాగువలస-1 (అరకులోయ)|కాగువలస-1]]
#[[కాగువలస-2 (అరుకులోయ)|కాగువలస-2]]
#[[కిక్కటిగుడ]]
#[[కిన్నంగుడ]]
#[[కుండిగుడ]]
#[[కురుశీల]]
#[[కుసుంగుడ]]
#[[కెంతుబెడ]]
#[[కొత్తబల్లుగుడ]]
#[[కొత్తవలస -1 (అరకులోయ)|కొత్తవలస-1]]
#[[కొత్తవలస-2 (అరకులోయ)|కొత్తవలస-2]]
#[[కొత్తవలస-3 (అరకులోయ)|కొత్తవలస-3]]
#[[కొర్రగూడ-1|కొర్రగుడ-1]]
#[[కొర్రగూడ-2]]
#[[కొర్రగూడ-3]]
#[[కొలియాగుడ]]
#[[కోడిపుంజువలస]]
#[[కోసిగుడ]]
#[[గంగసానివలస]]
#[[గంజాయవలస]]
#[[గటుగుడ (అరకులోయ)|గటుగుడ]]
#[[గట్టనగుడ]]
#[[గండమెట్ట]]
#[[గడ్యాగుడ]]
#[[గత్తరగుడ]]
#[[గన్నెల]]
#[[గరుడగుడ]]
#[[గాతపాడు]]
#[[గిర్లిగుడ]]
#[[గుగ్గుడ]]
#[[గొజర]]
#[[గొండిగుడ (అరకులోయ మండలం)|గొండిగుడ]]
#[[చండ్రపొదరు]]
#[[చంద్రపొడ]]
#[[చిత్తంగొండి]]
#[[చినగంగగుడి]]
#[[చినలబుడు]]
#[[చీడివలస (అరకులోయ)|చీడివలస]]
#[[చెల్లుబడి]]
#[[చొంపి]]
#[[జగినివలస]]
#[[జనంగుడ]]
#[[జరిమానుగుడ]]
#[[జర్లంగి]]
#[[డప్పుగుడ]]
#[[డింగ్రిపుట్టు]]
#[[తంగులబెడ్డ]]
#[[తడక]]
#[[తీడిగుడ]]
#[[తుంగగెడ్డ]]
#[[తుడుము]]
#[[తొరదంబువలస]]
#[[తోకవలస-1 (అరకులోయ)|తోకవలస-1]]
#[[తోకవలస-2 (అరకులోయ)|తోకవలస-2]]
#[[తోటవలస -1 (అరకులోయ)|తోటవలస-1]]
#[[తోటవలస-2 (అరుకులోయ)|తోటవలస-2]]
#[[తోటవలస-3 (అరుకులోయ)|తోటవలస-3]]
#[[తోడుబండ]]
#[[దనసాలవలస]]
#[[దనిరంగిని]]
#[[దబుగుడ]]
#[[దబురంగిణి]]
#[[దవాడగుడ]]
#[[దళపతిగుడ]]
#[[దుంగియపుట్టు]]
#[[దుడ్డికొండ]]
#[[దుంబ్రిగుడ (అరకులోయ)|దుంబ్రిగుడ]]
#[[దెల్లిపాడు]]
#[[దేవరాపల్లి (అరకులోయ మండలం)|దేవరాపల్లి]]
#[[దొరగుడ (అరకులోయ)|దొరగుడ]]
#[[దొల్లిగుడ]]
#[[దోమలజోరు]]
#[[నండ (అరకులోయ)|నండ]]
#[[నందిగుడ (అరకులోయ)|నందిగుడ]]
#[[నిన్నిమామిడివలస]]
#[[నొవ్వగుడ]]
#[[పకనగుడ]]
#[[పద్మాపురం (అరకులోయ)|పద్మాపురం]]
#[[పనిరంగిణి]]
#[[పప్పుడువలస]]
#[[పాతబల్లుగుడ]]
#[[పిట్టమర్రిగుడ]]
#[[పిట్రగుడ]]
#[[పిరిపొదరు]]
#[[పిరిబండ]]
#[[పూజారిబండ]]
#[[పూలుగూడ]]
#[[పెదగంగగుడి]]
#[[పెదగరువు (అరకులోయ)|పెదగరువు]]
#[[పెదగెడ్డవలస]]
#[[పెద లబుడు]]
#[[పెద వలస]]
#[[పొత్తంగిపాడు]]
#[[పొలంగుడ]]
#[[బండపానువలస]]
#[[బత్తివలస]]
#[[బలియాగుడ-2 (అరకులోయ)|బలియాగుడ-2]]
#[[బలియాగుడ (అరకులోయ)|బలియాగుడ]]
#[[బంసుగుడ]]
#[[బస్కి]]
#[[బెడ్డగుడ]]
#[[బైరుగుడ]]
#[[బొండం]]
#[[బొండగుడ]]
#[[బొండుగుడ (అరకులోయ)|బొండుగుడ]]
#[[బొందుగూడ|బొందుగుడ]]
#[[బొర్రకాలువలస]]
#[[బొర్రచింత]]
#[[బొర్రిగుడ]]
#[[బోడుగుడ]]
#[[బోయిగుడ]]
#[[బోసుబెడ]]
#[[మంజుగుడ]]
#[[మజ్జివలస (అరకులోయ)|మజ్జివలస]]
#[[మడగుడ]]
#[[మదాల]]
#[[మాల సింగారం]]
#[[ముల్యాగలుగు]]
#[[ముశ్రిగుడ]]
#[[ముసిరిగుడ]]
#[[మెట్లపాడు]]
#[[మొర్రిగుడ (అరకులోయ)|మొర్రిగుడ]]
#[[యండపల్లివలస]]
#[[రక్తకండి]]
#[[రంగినిగుడ (అరకులోయ)|రంగినిగుడ]]
#[[రణజిల్లెడ]]
#[[రంపుడువలస]]
#[[రవ్వలగుడ]]
#[[రామకృష్ణనగర్]]
#[[రేగ (అరకులోయ)|రెగ]]
#[[లంటంపాడు]]
#[[లండిగుడ]]
#[[లిట్టిగుడ]]
#[[లింబగుడ]]
#[[లెడ్డంగి]]
#[[లెంబగుడ]]
#[[లోతేరు]]
#[[వంటమూరు]]
#[[వంటలగుడ]]
#[[వర్ర]]
#[[వలిడిపనస]]
#[[విష్ణుగుడ]]
#[[శరభగుడ]]
#[[శిరగం]]
#[[సబక]]
#[[సరుబెడ్డ-2 (అరకులోయ)|సరుబెడ్డ-2]]
#[[సరుబెడ్డ (అరకులోయ)|సరుబెడ్డ]]
#[[సిరసగుడ]]
#[[సుంకరమెట్ట]]
#[[సుకురుగుడ]]
#[[హత్తగుడ]]
{{Div col end}}
గమనిక:నిర్జన గ్రామాలను పరిగణించలేదు.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా మండలాలు}}
jqwdl1eaqy3nvnedvjt1nmma9gn28tf
ఉంగుటూరు మండలం (కృష్ణా జిల్లా)
0
291659
4989580
4790498
2026-10-27T08:12:49Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989580
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఉంగుటూరు మండలం''' కృష్ణా జిల్లా లో మండలం. ఈ మండల కేంద్రం [[ఉంగుటూరు (కృష్ణా జిల్లా)|ఉంగుటూరు]].<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
==సమీప మండలాలు==
* [[గన్నవరం మండలం (కృష్ణా జిల్లా)|గన్నవరం,]]
* [[నందివాడ మండలం|నందివాడ,]]
* [[పెదపారుపూడి మండలం|పెదపారుపూడి,]]
* [[గుడివాడ మండలం|గుడివాడ]]
==మండలం లోని గ్రామాలు==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
#[[ఆముదాలపల్లి (ఉంగుటూరు)|ఆముదాలపల్లి]]
#[[అత్కూరు]]
#[[బొకినాల]]
#[[చాగంటిపాడు]]
#[[చికినాల]]
#[[ఎలుకపాడు]]
#[[గారపాడు (ఉంగుటూరు)|గారపాడు]]
#[[ఇందుపల్లి (ఉంగుటూరు)|ఇందుపల్లి]]
#[[కొయ్యగురపాడు]]
#[[లంకపల్లె అగ్రహారం]]
#[[మధిరపాడు]]
#[[మానికొండ]]
#[[ముక్కపాడు]]
#[[నాగవరప్పాడు (ఉంగుటూరు)|నాగవరప్పాడు]]
#[[నందమూరు (ఉంగుటూరు మండలం)|నందమూరు]]
#[[ఒండ్రంపాడు]]
#[[పెద్ద అవుటపల్లి]]
#[[పొనుకుమాడు]]
#[[పొట్టిపాడు (ఉంగుటూరు)|పొట్టిపాడు]]
#[[తేలప్రోలు]]
#[[తుట్టగుంట]]
#[[తరిగొప్పుల (ఉంగుటూరు)|తరిగొప్పుల]]
#[[ఉంగుటూరు (కృష్ణా జిల్లా)|ఉంగుటూరు]]
#[[వెలదిపాడు]]
#[[వెన్నూతల]]
#[[వేమండ]]
#[[వేంపాడు (ఉంగుటూరు)|వేంపాడు]]
====నిర్జన గ్రామాలు ====
# Dibbanapudi (Q12433646)
# Tarigoppula Khandrika (Q12431957)
== మండలం లోని గ్రామాల వారీ జనాభా గణాంకాలు ==
* 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మండలంలోని గ్రామాల జనాభా వివరాలు:
{| class="wikitable"
|-
! క్రమ సంఖ్య!!ఊరి పేరు!!గడపల సంఖ్య!!మొత్తం జనాభా!!పురుషుల సంఖ్య!!స్త్రీలు
|-
|1. || ఆముదాలపల్లి || 207 || 857 || 434 || 423
|-
|2. || అత్కూరు || 1,345 || 5,326 || 2,626 || 2,700
|-
|3. || బొకినాల || 143 || 556 || 275 || 281
|-
|4. || చాగంటిపాడు || 230 || 970 || 483 || 487
|-
|5. || చికినాల || 91 || 334 || 162 || 172
|-
|6. || ఎలుకపాడు || 144 || 538 || 266 || 272
|-
|7. || గారపాడు || 270 || 967 || 459 || 508
|-
|8. || ఇందుపల్లి || 903 || 3,264 || 1,639 || 1,625
|-
|9. || కొయ్యగురపాడు || 313 || 1,211 || 598 || 613
|-
|10. || లంకపల్లె అగ్రహారం || 199 || 742 || 376 || 366
|-
|11. || మధిరపాడు || 126 || 453 || 242 || 211
|-
|12. || మానికొండ || 1,587 || 6,260 || 3,123 || 3,137
|-
|13. || ముక్కపాడు || 195 || 814 || 408 || 406
|-
|14. || నాగవరప్పాడు || 250 || 987 || 508 || 479
|-
|15. || నందమూరు || 393 || 1,434 || 711 || 723
|-
|16. || ఒంద్రంపాడు || 73 || 223 || 114 || 109
|-
|17. || పెదఅవుటపల్లి || 1,764 || 7,123 || 3,444 || 3,679
|-
|18. || పొనుకుమాడు || 242 || 868 || 438 || 430
|-
|19. || పొట్టిపాడు || 730 || 2,775 || 1,368 || 1,407
|-
|20. || తరిగొప్పుల || 606 || 2,449 || 1,234 || 1,215
|-
|21. || తేలప్రోలు || 2,455 || 8,896 || 4,377 || 4,519
|-
|22. || తుట్టగుంట || 89 || 330 || 171 || 159
|-
|23. || ఉంగుటూరు || 618 || 2,254 || 1,130 || 1,124
|-
|24. || వెలదిపాడు || 391 || 1,376 || 687 || 689
|-
|25. || వెన్నూతల || 136 || 528 || 251 || 277
|-
|26. || వేమండ || 397 || 1,407 || 713 || 694
|-
|27. || వెంపాడు || 356 || 1,405 || 709 || 696
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{కృష్ణా జిల్లా మండలాలు}}
sgvxsxpx0ugs08gt3i40t68124aw5xy
లిచ్ఛవి (వంశం)
0
292955
4989185
3908990
2026-10-26T14:42:59Z
యర్రా రామారావు
28161
CS1 లోపం: ISBN/తేదీ పొందిక సరిచేత ([[వాడుకరి:యర్రా రామారావు/isbnDateFixer.js|isbnDateFixer]]) (1)
4989185
wikitext
text/x-wiki
{{Use dmy dates|date=December 2015}}
[[దస్త్రం:Buddha's ashes Stupa, Vaishali, Bihar.jpg|right|thumb|250px|లిచ్ఛవీలు బుద్ధుడి బూడిదతో నిర్మించిన బౌద్ధ స్థూపం (వైశాలి)]]
పురాతన భారతదేశంలోని వాజ్జీ మహాజనపదంలో '''లిచ్ఛవి''' ఒక వంశం. లిచ్చవి రాజధాని మాతృభూమి అయిన వైశాలి కూడా వాజ్జీ మహాజనపద రాజధాని. తరువాత దీనిని అజతాశత్రు ఆక్రమించాడు. ఆయన వాజ్జీ భూభాగాన్ని తన రాజ్యంలో చేర్చుకున్నాడు.<ref>Raychaudhuri, Hemchandra (1972), ''Political History of Ancient India'', University of Calcutta, Calcutta, pp. 106–113, 186–90</ref><ref>{{cite web | url=https://books.google.com/books?id=kmwwAQAAIAAJ&q=licchavi+homeland | title=An introduction to Nepal | accessdate=27 March 2017 | pages=41 | last1=Shaha | first1=Rishikesh | year=2001 }}</ref>{{sfn|Upinder Singh|2016|p=271}}
కౌటిల్య తన అర్థశాస్త్రంలో (11 వ అధ్యాయం), లిచ్చావీలను రిపబ్లికు (గన సంఘ) గా వర్ణించాడు. దీని నాయకుడు రాజా (రాజాశబ్డోపజీవినా) బిరుదును ఉపయోగిస్తాడు. బౌద్ధ గ్రంథం మహాపరినిబ్బన సుత్తంత వారిని క్షత్రియులుగా, శాక్యముని బుద్ధుని అవశేషాల హక్కుదారులలో ఒకరని సూచిస్తుంది. వారు వారికి వారుగా క్షత్రియహోదాను స్వయంగా పేర్కొన్నారు.<ref>''Buddhism, Diplomacy, and Trade: The Realignment of Sino-Indian Relations, 600-1400'' by Tansen Sen (2003), p. 58.</ref> దఘా నికాయ అభిప్రాయం ఆధారంగా లిచ్చావీలు " వాసిహా " గోత్రానికి చెందినవారు.<ref>Thapar, Romila (1984) ''From Lineage to State'', Oxford University Press, Bombay, p. 85</ref> మనుస్మృతి (X.22) లో, లిచ్చావీలను వ్రత్య క్షత్రియుల వర్గంలో ఉంచారని బుహ్లెరు ఊహిస్తాడు.<ref name="buhler">{{cite book|last=Buhler|first=G.|title=The Laws of Manu|year=2004|publisher=Cosmo Publications|location=Delhi|isbn=81-7755-876-5|page=279|url=https://books.google.com/books?id=BcBWxNsK2UoC&dq=Buhler+laws+of+Manu+Vratya+Vaisya&pg=PA279}}</ref><ref name="ganganatha">{{cite book|last=Jha|first=Ganganatha|title=Manusmriti with the 'Manubhāṣya' of Medhātithi, Verse 10.22-23 [Explanatory notes]|year=1920|url=https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/manusmriti-with-the-commentary-of-medhatithi/d/doc201752.html|access-date=2019-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20171025131836/https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/manusmriti-with-the-commentary-of-medhatithi/d/doc201752.html|archive-date=2017-10-25|url-status=dead}}</ref>
బుద్ధఘోసా తన పరమత్తజోతికాలో, లిచావీల మూలాన్ని బెనారసుగా గుర్తించారు. నేటి ఉత్తర బీహారు, నేపాల లోని టెరాయి ప్రాంతాలతో కూడిన ప్రాంతం మీద లిచ్ఛవి ఆధిపత్యాన్ని స్థాపించిన తేదీ తెలియదు. [[మహావీరుడు]], గౌతమ బుద్ధుని సమయానికి ఈ వంశం అప్పటికే వైశాలీని రాజధానిగా చేసుకుని చుట్టుపక్కల ప్రాంతంలో బాగా స్థిరపడింది. బౌద్ధ సంప్రదాయం అనేకమంది ప్రముఖ లిచ్చావీల పేర్లను సంరక్షించింది. వీరిలో యువరాజు అభ్యాస, ఓహద్ద (మహాలి), సైనికాధికారులు, సాహా, అజిత, దుమ్ముఖా, సునక్కాటా ఉన్నారు. భద్రావహు కల్పసూత్ర తొమ్మిది మంది లిచావి గజరాజాలను (అధిపతులు) సూచిస్తుంది. వీరు తొమ్మిది మల్లా గజరాజాలు, 18 కాశీ-కోసాలా గనరాజాలతో కలిసి మగధకు వ్యతిరేకంగా సమాఖ్యను ఏర్పాటు చేశారు. ఈ కూటమికి నాయకుడు చేతకా, ఆయన సోదరి త్రిషాల (మహావీర తల్లి).<ref>Raychaudhuri, Hemchandra (1972), ''Political History of Ancient India'', University of Calcutta, Calcutta, pp.106-113</ref>
== లిచ్ఛవి ప్రభుత్వనిర్వహణ ==
[[దస్త్రం:Anandastupa.jpg|right|thumb|250px|Ananda Stupa, with an [[Asokan pillar]], at [[Vaishali (ancient city)|Vaishali]], the capital city.]]
లిచ్ఛవి ప్రభుత్వ వ్యవస్థ చెల్లాచెదురైన నివేదికలు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి. " కుల్లకలింగ జాతక , ఎకపనా జాతక " పరిచయ భాగాలు లిచ్ఛవి 7,707 రాజాలను కలిగి ఉన్నాయని పేర్కొన్నాయి. ఈ సంఖ్య సమావేశాలలో ఒకటి, కచ్చితంగా ఉండే అవకాశం లేదు. లిచ్ఛవి, దాని పొరుగువారిలా కాకుండా, సంపూర్ణ రాచరికం కాదని ఇది చూపిస్తుంది. ప్రతి సంవత్సరం కలుసుకున్న 7,707 రాజాతో అల్టిమేటు అధికారం విశ్రాంతి తీసుకుంది. వారి సభ్యులలో ఒకరిని పాలకుడిగా, ఆయనకి సహాయపడటానికి 9 మంది మండలిని ఎన్నుకున్నారు.<ref>Jagdish P. Sharma, ''Republics in ancient India, c. 1500 B.C.– 500 B.C.'', Brill Publishers, 1968, p. 103: "the Licchavis had a council of 9 though the membership of their Assembly numbered 7,707. … [The Assembly] normally met once a year for important and grave public business."</ref>
ఇది ఆధునిక ప్రజాస్వామ్యానికి దూరంగా ఉంది. ఎందుకంటే లిచ్ఛవి జనాభాలో కొద్ది భాగం మాత్రమే ఓటు వేయడానికి అర్హత సాధించారు. రాజా హోదా ఉన్నవారు క్షత్రియ వర్ణానికి చెందిన గృహస్థుల పెద్దలు (పురుషులు) మాత్రమే ఓటు వేయడానికి అర్హత కలిగి ఉన్నారు.
లిచ్ఛవి రాజధాని వైశాలిలో పరిపాలన స్థానం వాజ్జియను సమాఖ్య ఉంది. రీజో అత్యున్నత కార్యనిర్వాహక, న్యాయ అధికారం.<ref name="mahajan">Mahajan V.D. (1960, reprint 2007). ''Ancient India'', S.Chand & Company, New Delhi, {{ISBN|81-219-0887-6}}, p.227-8</ref>
భద్దసాల జాతక పరిచయ భాగం ఒక సరోవరం గురించి ప్రస్తావించింది. వీటిలో నీరు వైశాలి గనరాజాల అభిషేకం (పట్టాభిషేకం) కోసం ఉపయోగించబడింది. ఈ గజరాజాలు చర్చ కోసం కలిసిన అసెంబ్లీ హాలును సంతగారా అని పిలుస్తారు.<ref name="law">Law, B.C. (2005). ''Kshatriya Clans in Buddhist India'', Ajay Book Service, New Delhi, {{ISBN|81-87077-55-7}}, pp.107–23</ref>
=== నిర్వహణ ===
పరిపాలన రాజా (పాలకాధికారి), ఉపరాజ (సహాయ పాలనాధికారి), సేనపతి (సైన్యాధికారి).<ref name="mahajan" />
ఏకాపన జాతక పరిచయ భాగం దానితో మరొకటి జతచేస్తుంది, భండగరికా (ఖజానాధ్యక్షుడు).
=== న్యాయవ్యవస్థ ===
[[దస్త్రం:Mahajanapadas (c. 500 BCE).png|right|thumb|250px|క్రీ.పూ 500 లో వజ్జి (వ్రిజ్జి) మహాజనపదం]]
అహాకాథే అభిప్రాయం ఆధారంగా ఒక నిందితుడు నేరస్థుడు ఏడు స్థాయిలలో న్యాయమూర్తులను అధిగస్తూ వెళ్ళవలసి ఉంది. వీరిలో ప్రతి ఒక్కరూ నిందితులను విచారిస్తారు.
ఈ న్యాయమూర్తులు వినికాయ మహమత్తా (విచారించే మేజిస్ట్రేటు), వోహారికా (న్యాయనిర్ణేత-న్యాయమూర్తి), సత్తాధర (పవిత్ర నియమావళి గురువు), అహకాలకా (అక్షరాలా, ఎనిమిది వంశాలు, బహుశా సమాఖ్య న్యాయస్థానం). అప్పుడు సేనాపతి, ఉపరాజ. అంతిమ న్యాయమూర్తి రాజా, అతడిని దోషిగా గుర్తించగలుగుతాడు. ఆ తర్వాత దోషి తాను చేసిన నేరానికి పావెసిపోతకా (ప్రాధాన్యత పుస్తకం) లో సూచించిన శిక్షను పొందాడు.<ref name="law" />
== లిచ్చావీయులు, గుప్తచక్రవర్తులు ==
[[దస్త్రం:Queen Kumaradevi and King Chandragupta I on a coin.jpg|right|thumb|250px|సా.శ. 350 - సా.శ. 380 మధ్యకాలంలో ముద్రించిన బంగారు నాణ్యంలో మొదటి చంద్రగుప్తుడు, లిచ్ఛవి రాణి కుమారదేవి]]
గుప్తచక్రవర్తి మొదటి చంద్రగుప్తుడు లిచ్ఛవి యువరాణి కుమారదేవిని వివాహం చేసుకున్నాడు. సముద్రగుప్తుడు ముద్రించిన బంగారు నాణ్యాలలో ఒకవైపు మొదటి చంద్రగుప్తుడు కుమారదేవి మరొక వైపు లక్ష్మి దేవతతో కనుగొనబడింది.<ref>Raychaudhuri Hemchandra (1972), ''Political History of Ancient India'', University of Calcutta, Calcutta, pp.468-9</ref> సముద్రగుప్తుడి అలహాబాదు స్తంభం శాసనంలో ఆయనను లిచ్ఛవిదాహిత్ర (అతని తల్లి వైపు నుండి లిచ్చావీల మనవడు) గా అభివర్ణించారు. సామ్రాజ్య గుప్తుల ఎదుగుదలకు ముందే మగధ లిచ్ఛవి ఆక్రమణను ఇవి సూచిస్తున్నాయి. అయినప్పటికీ దానిని నిరూపించడానికి ప్రత్యక్ష ఆధారాలు లేవు.<ref>Lahiri, Bela (1974) ''Indigenous States of Northern India (circa 200 BC – 320 AD)'', University of Calcutta, Calcutta, p.71,71n</ref>
== పతనం ==
లిచ్ఛవి అజాతుశతృవుతో శతృత్వం (క్రీ.పూ 484- క్రీ.పూ 468) వహించింది. ఇది చివరికి విజయం సాధించడంతో ముగింపుకు వచ్చింది.{{sfn|Upinder Singh|2016|p=272}}
== ఇవి కూడా చూడండి ==
[[:en:Licchavi (kingdom)|లిచ్ఛవి రాజ్యం]]
== మూలాలు ==
=== వివరణలు ===
{{reflist}}
=== వనరులు ===
* {{citation |last=Singh |first=Upinder |author-link=Upinder Singh |title=A History of Ancient and Early Medieval India: From the Stone Age to the 12th Century |url=https://books.google.com/books?id=Pq2iCwAAQBAJ |publisher=[[Pearson PLC|Pearson]] |year=2016 |isbn=978-81-317-1677-9 |ref={{sfnref|Upinder Singh|2016}} }}
{{DEFAULTSORT:Licchavi (Clan)}}
[[వర్గం:Ancient peoples of India]]
[[వర్గం:Mahajanapadas]]
[[వర్గం:Licchavi kingdom]]
[[వర్గం:Mithila]]
[[వర్గం:History of Bihar]]
[[వర్గం:5th century BC in India]]
a26njj2o382nd9b0j3l1tmily6r56pf
టెర్రాఫార్మింగ్
0
297428
4989127
4966276
2026-10-26T12:05:46Z
InternetArchiveBot
88395
2 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989127
wikitext
text/x-wiki
[[దస్త్రం:MarsTransitionV.jpg|కుడి|thumb|181x181px| టెర్రాఫార్మింగ్ నాలుగు దశలలో [[అంగారకుడు]] -కళాకారుడి ఊహ ]]
ఏదైనా [[గ్రహం]] లేదా [[ఉపగ్రహం|సహజ ఉపగ్రహం]] లేదా వేరే ఏదైనా ఖగోళ వస్తువు వాతావరణాన్ని, ఉష్ణోగ్రతలను, ఉపరితల పరిస్థితులను, పర్యావరణాన్నీ భూమిని పోలినట్లు ఉండేలా మార్చి, ఆ ఖగోళ వస్తువును భూమిపై ఉండే జీవులకు నివాస యోగ్యంగా ఉండేలా మార్చడాన్ని '''టెర్రాఫార్మింగ్''' అంటారు. తెలుగులో దీన్ని భూమి తయారీ అనవచ్చు.
టెర్రాఫార్మింగ్ భావన [[వైజ్ఞానిక కల్పన]], వాస్తవ [[విజ్ఞానశాస్త్రం|శాస్త్రం]] రెండింటి నుండి అభివృద్ధి చెందింది. ఈ పదాన్ని జాక్ విలియమ్సన్ 1942 లో ''ఆస్టౌండింగ్ సైన్స్ ఫిక్షన్'',<ref>{{వెబ్ మూలము|url=http://www.jessesword.com/sf/view/125|title=Science Fiction Citations: terraforming|accessdate=2006-06-16}}</ref>లో ప్రచురించిన సైన్స్-ఫిక్షన్ చిన్న కథ (" కొలిజన్ ఆర్బిట్ ") లో రూపొందించారు. కాని ఈ భావన అంతకు ముందే ఉండి ఉండవచ్చు.
ఒక గ్రహపు పర్యావరణాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా మార్చగలిగినప్పటికీ, అక్కడ ఏ అడ్డంకులూ ఉండని భూమి లాంటి వాతావరణాన్ని సృష్టించగల సాధ్యాసాధ్యాలు ఇంకా ధ్రువీకరణ కాలేదు. సాధారణంగా టెర్రాఫార్మింగ్ చేసేందుకు అనువైన గ్రహంగా [[అంగారకుడు|అంగారకుడిని]] పరిగణిస్తూంటారు. గ్రహాన్ని వేడెక్కించి, దాని వాతావరణాన్ని మార్చడం గురించి చాలా అధ్యయనాలు జరిగాయి. [[నాసా]] ఈ అంశంపై గోష్ఠులు కూడా నిర్వహించింది. అంగారక వాతావరణాన్ని మార్చగల సాంకేతిక సమర్థత మానవాళికి ఉండవచ్చు, కాని అందుకు అవసరమైన ఆర్థిక వనరులు ఏ ప్రభుత్వానికైనా లేదా ఏ సమాజానికైనా తలకు మించినవి. టెర్రాఫార్మింగ్కు అవసరమైన సుదీర్ఘమైన కాలపరిమితులు, ఆచరణీయత చర్చనీయాంశమైనవి. నైతికత, లాజిస్టిక్స్, [[ఆర్థిక శాస్త్రము|ఆర్థికాంశాలు]], [[రాజకీయాలు]], వాతావరణాన్ని మార్చే పద్ధతి వంటివి ఇంకా జవాబు లేని ఇతర ప్రశ్నలు.1
=== వివిధ కోణాలు, నిర్వచనాలు ===
1985 లో, మార్టిన్ జె. ఫాగ్ టెర్రాఫార్మింగ్ పై అనేక వ్యాసాలను ప్రచురించడం ప్రారంభించాడు. 1992 లో ''జర్నల్ ఆఫ్ ది బ్రిటిష్ ఇంటర్ప్లానెటరీ సొసైటీ వారు టెర్రాఫార్మింగ్ పై రూపొందించిన'' పూర్తి సంచికకు సంపాదకుడిగా కూడా పనిచేశాడు. తన పుస్తకం ''టెర్రాఫార్మింగ్: ఇంజనీరింగ్ ప్లానెటరీ ఎన్విరాన్మెంట్స్'' (1995) లో ఫాగ్, టెర్రాఫార్మింగ్కు సంబంధించిన వివిధ అంశాలకు ఈ క్రింది నిర్వచనాలను ప్రతిపాదించాడు:<ref name="EPE">{{Cite book|title=Terraforming: Engineering Planetary Environments|last=Fogg|first=Martyn J.|publisher=SAE International, Warrendale, PA.|year=1995}}</ref>
* ప్లానెటరీ ఇంజనీరింగ్ : గ్రహవ్యాప్త లక్షణాలను ప్రభావితం చేసే ఉద్దేశంతో సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్నినియోగించడం.
* జియో ఇంజనీరింగ్: ప్రత్యేకించి భూమిపై అమలు చేసిన ప్లానెటరీ ఇంజనీరింగ్. [[గ్రీన్హౌస్ ప్రభావం]], వాతావరణ కూర్పు, ఇన్సోలేషన్ లేదా ఇంపాక్ట్ ఫ్లక్స్ వంటి కొన్ని గ్లోబల్ పారామితుల మార్పుతో వ్యవహరించే మాక్రో ఇంజనీరింగ్ భావనలు మాత్రమే ఇందులో ఉన్నాయి.
* టెర్రాఫార్మింగ్: జీవానికి మద్దతు ఇచ్చేలా గ్రహ వాతావరణం సామర్థ్యాన్ని పెంచే ప్లానెటరీ ఇంజనీరింగ్ ప్రక్రియ. భూమి [[జీవావరణం|జీవావరణపు]] అన్ని విధులను నిర్వర్తించే బహిరంగ గ్రహ [[పర్యావరణ వ్యవస్థ|పర్యావరణ వ్యవస్థను]], మానవులకు పూర్తిగా నివాసయోగ్యంగా ఉండే వ్యవస్థను.సృష్టించడం టెర్రాఫార్మింగ్ లక్ష్యం.
వివిధ స్థాయిల లోని మానవ అనుకూలతలను బట్టి ఫాగ్ వాటికి నిర్వచనాలను రూపొందించాడు:<ref>Fogg, 1996</ref>
# నివాసయోగ్య గ్రహం (హ్యాబిటబుల్ ప్లానెట్ -హెచ్పి): సౌకర్యవంతంగా, ఇబ్బందుల్లేకుండా మానవులు నివసించేందుకు వీలుగా భూమి లాంటి వాతావరణంతో కూడిన ప్రపంచం.
# జీవానుకూల గ్రహం (బయోకంపాటిబుల్ ప్లానెట్ -బిపి): జీవం వృద్ధి చెందడానికి అవసరమైన భౌతిక పారామితులను కలిగి ఉన్న గ్రహం. ప్రస్తుతం జీవం లేకపోయినా, టెర్రాఫార్మింగ్ అవసరం లేకుండానే గణనీయమైన సంక్లిష్టత కలిగిన [[జీవావరణం|జీవావరణాన్ని]] పోషించ గల సామర్థ్యం ఉన్న గ్రహం.
# సులువుగా టెర్రాఫార్మింగ్ చెయ్యగల గ్రహం (ఈసిలీ టెర్రాఫార్మబుల్ ప్లానెట్ - ఇటిపి): కొద్దిపాటి టెర్రాఫార్మింగ్ ద్వారా సులువుగా నివాసయోగ్యంగా మార్చగల గ్రహం. కొద్దిపాటి గ్రహ ఇంజనీరింగ్ పద్ధతుల ద్వారా, స్టార్షిప్ లేదా రోబోట్ పూర్వగామి యాత్ర ద్వారా నిర్వహించవచ్చు.
[[అంగారకుడు]] యవ్వనంలో ఉన్న సమయంలో రెండో రకానికి చెందిన గ్రహం అనీ, కానీ ప్రస్తుతం ఈ మూడు వర్గాలలోనూ లేదనీ ఫాగ్ అన్నాడు. దాన్ని టెర్రాఫార్మింగ్ చెయ్యడం చాలా కష్టం..<ref>{{Cite book|title=Terraforming : engineering planetary environments|last=1960–|first=Fogg, Martyn J.|date=1995|publisher=Society of Automotive Engineers|isbn=1560916095|oclc=32348444}}</ref>
== నివాసయోగ్యతకు ఆవశ్యకాలు ==
జీవితానికి అత్యంతావశ్యకం శక్తి నందించే వనరు. ఒక ఖగోళ వస్తువు ఉపరితలం జీవానికి మద్దతు ఇవ్వాలంటే, ముందు అనేక ఇతర భూభౌతిక, భూరసాయనిక, ఖగోళ భౌతిక ప్రమాణాలకు తప్పనిసరిగా అనుగుణంగా ఉండాలి. భూమిపై సరళమైన జీవులతో పాటు సంక్లిష్టమైన, బహుకణ జీవులు వర్ధిల్లడానికి కారణమైన అంశాలుండాలి. ఈ విషయం సిద్ధాంతం గ్రహ శాస్త్రంలోను, ఇప్పుడిప్పుడే అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆస్ట్రోబయాలజీ లోనూ భాగంగా ఉంది.
== భావి లక్ష్యాలు ==
=== అంగారకుడు ===
[[దస్త్రం:TerraformedMars.jpg|కుడి|thumb|210x210px| టెర్రాఫార్మింగ్ తరువాత మార్స్ - చిత్రకారుని ఊహ]]
సౌర వ్యవస్థలో [[అంగారకుడు]] భూమిని బాగా పోలి ఉండే గ్రహం.<ref>Read and Lewis 2004, p.16</ref><ref>Kargel 2004, pp. 185–6.</ref> మొదట్లో అంగారకుడిపై భూమి లాగే పర్యావరణం ఉండేదని, దట్టమైన వాతావరణంతో, నీటితో పుష్కలంగా ఉండేదనీ, వందల కోట్ల సంవత్సరాల కాలంలో అవన్నీ పోయాయనీ భావిస్తున్నారు.<ref>Kargel 2004, 99''ff''</ref>
అంగారకుడిపై జరిగిన ఈ మార్పు ఎలా జరిగి ఉంటుందనే విషయం ఇప్పటికీ అస్పష్టంగా ఉంది. అయితే ముఖ్యంగా మూడు యంత్రాంగాలు దీనికి కారణమై ఉండే అవకాశం ఉన్నట్లు అనిపిస్తాయి: మొదటిది: ఉపరితలంలో నీరు ఉంటే, [[కార్బన్ డయాక్సైడ్|కార్బన్ డయాక్సైడ్కు]] రాళ్ళకూ రసాయనిక చర్య జరిగి కార్బోనేట్లు ఏర్పడతాయి. ఆ క్రమంలో వాతావరణాన్ని లాగేసి ఉపరితలంపై బంధిస్తుంది. భూమిపై అయితే, [[పలక విరూపణ సిద్ధాంతం|ప్లేట్ టెక్టోనిక్స్]] పనిచేసి, అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలు ఏర్పడి వీటి ద్వారా కార్బన్ డయాక్సైడ్ తిరిగి వాతావరణంలోకి చేరుతుంది. అంగారక గ్రహంపై, అటువంటి టెక్టోనిక్ కార్యకలాపాలు లేకపోవడం వలన, అవక్షేపాలలో బంధించబడిన వాయువుల రీసైక్లింగ్ జరగలేదు.<ref name="forgetmars81">Forget, Costard & Lognonné 2007, pp. 80–2.</ref>
రెండవది, అంగారకుడి చుట్టూ [[మ్యాగ్నెటోస్ఫియర్|అయస్కాంతావరణం]] (మాగ్నెటోస్ఫియర్) లేకపోవడంతో, సౌర పవనాలు వాతావరణం లోకి ప్రవేశించి, వాతావరణాన్ని క్రమంగా తొలగించి ఉండవచ్చు.<ref name="forgetmars81"/> [[ఇనుము|ఇనుముతో]] కూడుకున్న అంగారక గ్రహ గర్భంలో ఉష్ణప్రసరణం ఉండేది,<ref>{{Cite news|url=http://www.anl.gov/Media_Center/News/2003/030926mars.htm|title=APS X-rays reveal secrets of Mars' core|last=Dave Jacqué|date=2003-09-26|access-date=2009-06-10|publisher=Argonne National Laboratory}}</ref> [[అయస్కాంత క్షేత్రం|అయస్కాంత క్షేత్రమూ]] ఉండేది. అయితే ఈ డైనమో చాలా కాలం క్రితమే పనిచేయడం మానేసి,<ref>Schubert, Turcotte & Olson 2001, p. 692</ref> అంగారకుడి అయస్కాంత క్షేత్రం చాలావరకు కనుమరుగైంది. బహుశా "... గర్భంలో ఉష్ణం కోల్పోవడం, గర్భం ఘనీభవించడం, మాంటిల్ ఉష్ణప్రసరణ పద్ధతిలో మార్పులూ" దీనికి కారణమై ఉండవచ్చు <ref name="Carr & Bell 2007">{{Cite book|title=Encyclopedia of the Solar System|url=https://archive.org/details/encyclopediaofso0000unse_m9q5|last=Carr|first=Michael H.|last2=Bell|first2=James F.|year=2014|isbn=978-0-12-415845-0|pages=[https://archive.org/details/encyclopediaofso0000unse_m9q5/page/359 359]–377|chapter=Mars|doi=10.1016/B978-0-12-415845-0.00017-7}}</ref> సూర్యుడిలో జరిగే కరోనల్ మాస్ ఇజెక్షన్ సంఘటనల్లో వెలువడే వేగవంతమైన ప్రోటాన్ల కారణంగా వాతావరణం కొట్టుకుపోయిందని నాసా వారి [[మావెన్]] మిషన్ ద్వారా తెలిసింది. అంగారకుడిలో ఇప్పటికీ పరిమిత అయస్కాంత ఆవరణం ఉంది. అయితే, ఇది దాని ఉపరితలంలో సుమారు 40% వరకే ఉంటుంది. సౌర గాలుల నుండి వాతావరణం అంతటినీ సమానంగా కప్పి ఉంచే బదులు, అయస్కాంత క్షేత్రం చిన్నచిన్న గొడుగుల్లాంటి క్షేత్రాల రూపాన్ని తీసుకుంటుంది. ఈ గొడుగులు ప్రధానంగా గ్రహపు దక్షిణార్ధగోళంలో గుమిగూడి ఉంటాయి.<ref name="SOLWIND">Solar Wind, 2008</ref>
చివరగా, సుమారు 410 - 380 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం, లేట్ హెవీ బొంబార్డ్మెంట్ <ref group="నోట్స్">410-380 కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం అనేక పెద్ద పెద్ద గ్రహశకలాలు సౌరవ్యవస్థ లోని రాతిగ్రహాలైన బుధుడు, శుక్రుడు, భూమి, అంగారకులను ఢీకొట్టాయి అనే పరికల్పన. 2018 తరువాత ఈ పరికల్పనపై సందేహాలు, ప్రశ్నలూ వచ్చాయి.</ref> సమయంలో [[గ్రహశకలం|గ్రహశకలాలు]] గుద్దడంతో సౌర వ్యవస్థలోని వస్తువుల ఉపరితల వాతావరణంలో గణనీయమైన మార్పులు జరిగాయి. అంగారకుడికి [[గురుత్వాకర్షణ]] శక్తి తక్కువ కావడంతో, ఈ గుద్దుళ్ళ కారణంగా దానిపైని వాతావరణం సుదూర అంతరిక్షం లోకి కొట్టుకుపోయి ఉండవచ్చు.<ref name="forgetmars80">Forget, Costard & Lognonné 2007, pp. 80.</ref>
టెర్రాఫార్మింగ్ వలన అంగారకుడిపై ఒకదానికొకటి పెనవేసుకున్న రెండు మార్పులు కలుగుతాయి: వాతావరణాన్ని ఏర్పరచడం, దాన్ని వేడి చేయడం.<ref>Faure & Mensing 2007, p. 252.</ref> [[కార్బన్ డయాక్సైడ్]] వంటి [[గ్రీన్హౌస్ వాయువు]]లతో కూడుకున్న దట్టమైన వాతావరణం, దాని లోనికి వచ్చే సౌర వికిరణాన్ని పట్టుకుని ఉంచుతుంది. దీంతో ఉష్ణోగ్రత పెరుగుతుంది. పెరిగిన ఉష్ణోగ్రత మరిన్ని గ్రీన్హౌస్ వాయువులను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. మరిన్ని వాయువుల వలన ఉష్ణోగ్రత మరింత పెరుగుతుంది. ఇలా రెండు ప్రక్రియలు ఒకదాని నొకటి వృద్ధి చేసుకుంటాయి.<ref>{{Cite book|title=29th Joint Propulsion Conference and Exhibit|last=Zubrin|first=Robert|last2=McKay|first2=Christopher|year=1993|chapter=Technological requirements for terraforming Mars|doi=10.2514/6.1993-2005}}</ref> అయితే, నీరు గడ్డకట్టే స్థాయి కంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత సాధించడానికి కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఒక్కటే సరిపోదు, ప్రత్యేకమైన గ్రీన్హౌస్ అణువుల మిశ్రమాన్ని తయారు చేయాల్సి ఉంటుంది.<ref>{{Cite journal|last=Gerstell|first=M. F.|last2=Francisco|first2=J. S.|last3=Yung|first3=Y. L.|last4=Boxe|first4=C.|last5=Aaltonee|first5=E. T.|date=27 February 2001|title=Keeping Mars warm with new super greenhouse gases|url=https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_2001-02-27_98_5/page/2154|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|volume=98|issue=5|pages=2154–2157|doi=10.1073/pnas.051511598|pmc=30108|pmid=11226208}}</ref>
=== శుక్రుడు ===
[[దస్త్రం:TerraformedVenus.jpg|కుడి|thumb|210x210px| టెర్రాఫార్మింగ్ తరువాత [[శుక్రుడు|వీనస్]] - చిత్రకారుడి ఊహ ]]
[[శుక్రుడు|శుక్రుడిని]] టెర్రాఫార్మింగ్ చేసేందుకు రెండు ప్రధాన మార్పులు అవసరం; ప్రస్తుతం దానిపై కార్బన్ డయాక్సైడ్తో కూడుకుని ఉండే వాతావరణంలో పీడనం 90 బార్లు ఉంటుంది. దాన్ని చాలావరకు తీసెయ్యాలి. గ్రహంపై ఉన్న 450<sup>o</sup>C ఉష్ణోగ్రతను తగ్గించాలి.<ref name="fogg1987">{{Cite journal|last=Fogg|first=M. J.|year=1987|title=The terraforming of Venus|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-the-british-interplanetary-society_1987-12_40_12/page/551|journal=Journal of the British Interplanetary Society|volume=40|pages=551|bibcode=1987JBIS...40..551F}}</ref><ref name="Landis2011">{{Cite book|title=AIAA SPACE 2011 Conference & Exposition|last=Landis|first=Geoffrey|year=2011|isbn=978-1-60086-953-2|chapter=Terraforming Venus: A Challenging Project for Future Colonization|doi=10.2514/6.2011-7215}}</ref> ఈ రెండూ ఒకదానికొకటి చాలా దగ్గరి సంబంధం కలిగినవి. ఎందుకంటే శుక్రుడిపై నున్న విపరీతమైన ఉష్ణోగ్రతకు కారణం, దాని దట్టమైన వాతావరణం వల్ల కలిగే [[గ్రీన్ హౌస్ ప్రభావం|గ్రీన్హౌస్ ప్రభావం]] కావచ్చు. వాతావరణం నుండి కార్బన్ను వేరు చేయడం వల్ల ఉష్ణోగ్రత సమస్య కూడా పరిష్కారమవుతుంది.
=== చంద్రుడు ===
[[దస్త్రం:TerraformedMoonFromEarth.jpg|కుడి|thumb|210x210px| [[చంద్రుడు]] - చిత్రకారుడి ఊహ ]]
[[భూవైజ్ఞానిక కాల రేఖ|భౌగోళిక కాలమానం]] లోని సుదీర్ఘ కాలాల తరబడి వాతావరణాన్ని నిలిపి ఉంచేంతటి గురుత్వాకర్షణ శక్తి చంద్రుడికి లేనప్పటికీ, మానవ జీవిత కాలంతో పోలిస్తే దాని కంటే చాలా ఎక్కువ కాలం పాటు నిలిపి ఉంచగలదు. ఈ కారణాన లాండిస్ <ref name="landis1990">Landis, Geoffrey (1990) "Air Pollution on the Moon," ''Analog'', June.</ref> తదితరులు <ref name="benford2014">Benford, Greg (2014) [http://www.slate.com/articles/technology/future_tense/2014/07/terraforming_the_moon_it_would_be_a_lot_like_florida.html "How to Terraform the Moon"], ''Slate'', July 14. Retrieved 30 January 2017</ref><ref>Williams, Matt (2016) [http://www.universetoday.com/121140/could-we-terraform-the-moon/ "How Do We Terraform the Moon"], ''Universe Today,'' 31 March. Retrieved 30 January 2017</ref> చంద్రుడిపై టెర్రాఫార్మింగ్ చేయడం సాధ్యమని ప్రతిపాదించారు. అయితే అందరూ ఆ ప్రతిపాదనతో ఏకీభవించలేదు.<ref>Dorminey, Bruce (2016) [https://www.forbes.com/sites/brucedorminey/2016/07/27/why-the-moon-should-never-be-terraformed "Why The Moon Should Never Be Terraformed"], ''Forbes,'' July 27. Retrieved 30 January 2017</ref> లాండిస్ అంచనా ప్రకారం చంద్రునిపై 1 పిఎస్ఐ వత్తిడితో ఆక్సిజన్ ఉండాలంటే, రెండు కోట్ల కోట్ల టన్నుల (రెండు వందల ట్రిలియన్ టన్నులు) ఆక్సిజన్ అవసరమవుతుంది. ఇంత పరిమాణంలో ఆక్సిజన్ ఉత్పత్తి చేయడానికి 50 కిలోమీటర్ల పొడవు, 50 కిలోమీటర్ల వెడల్పు, 50 కిలోమీటర్ల మందమూ ఉన్న ఘనానికి సమానమైన పరిమాణంలో చంద్రశిలలు అవసరమౌతాయి. లేదా, హాలీ తోకచుక్క పరిమాణంలో ఉన్న "యాభై నుండి వంద తోకచుక్కల" లోని నీటి పరిమాణం సరిపోతుందని అతడు ఊహించాడు. "ఈ తోకచుక్కలు చంద్రుడిని డీకొట్టినప్పుడు నీరు చిందదు అని భావించి" అతడు ఈ అంచనా కట్టాడు. అదేవిధంగా, చంద్రుడిని టెర్రాఫార్మింగ్ చేయడానికి "హాలీ పరిమాణమున్న సుమారు 100 తోకచుక్కలు" అవసరమౌతాయని బెన్ఫోర్డ్ లెక్కించాడు.
=== భూమి ===
[[గ్లోబల్ వార్మింగ్|శీతోష్ణస్థితిలో మార్పు]] ప్రభావాలను తిరగ్గొడుతూ [[భూమి|భూమిని]] దాని సాధారణ, నిరపాయకరమైన వాతావరణ స్థితులకు తిరిగి తీసుకుపోవడానికి ఒక కార్యక్రమాన్ని రూపొందించాలని ఇటీవల ప్రతిపాదనలు వచ్చాయి. దీనిని సాధించడానికి, బహుళ పరిష్కార ప్రతిపాదనలు వచ్చాయి. సౌర వికిరణాన్నితగ్గించడం, జియో ఇంజనీరింగ్ పద్ధతులను ఉపయోగించి కార్బన్ డయాక్సైడ్ ను తగ్గించడం, శీతోష్ణస్థితులను మార్చే జన్యుపరంగా ఇంజనీరింగ్ చేసిన జీవులను రూపొందించి విడుదల చెయ్యడం వంటివి వీటిలో కొన్ని.<ref>{{Cite journal|last=Solé|first=Ricard V.|last2=Montañez|first2=Raúl|last3=Duran-Nebreda|first3=Salva|date=18 July 2015|title=Synthetic circuit designs for earth terraformation|journal=Biology Direct|volume=10|issue=1|pages=37|arxiv=1503.05043|bibcode=2015arXiv150305043S|doi=10.1186/s13062-015-0064-7|pmc=4506446|pmid=26187273}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Solé|first=Ricard V.|last2=Montañez|first2=Raúl|last3=Duran-Nebreda|first3=Salva|last4=Rodriguez-Amor|first4=Daniel|last5=Vidiella|first5=Blai|last6=Sardanyés|first6=Josep|date=4 July 2018|title=Population dynamics of synthetic terraformation motifs|journal=Royal Society Open Science|volume=5|issue=7|pages=180121|bibcode=2018RSOS....580121S|doi=10.1098/rsos.180121|pmc=6083676|pmid=30109068}}</ref>
=== సౌర వ్యవస్థలోని ఇతర వస్తువులు ===
టెర్రాఫార్మింగ్ చెయ్యడానికి వీలయ్యే (పాక్షిక) ఇతర ఖగోళ వస్తువులు: [[టైటన్]], కాలిస్టో, [[గానిమీడ్]], యూరోపా, బుధుడు, శని ఉపగ్రహమైన ఎన్సెలాడస్, మరుగుజ్జు గ్రహం [[సెరిస్ (మరుగుజ్జు గ్రహం)|సెరిస్]] .
== ఇతర అవకాశాలు ==
=== బయోలాజికల్ టెర్రాఫార్మింగ్ ===
గ్రహాల రూపాంతరీకరణ కోసం చేసిన అనేక ప్రతిపాదనలలో జన్యుపరంగా ఇంజనీరింగ్ చేసిన బ్యాక్టీరియా వాడకం ఒక భాగంగా ఉంటూ ఉంటుంది.<ref>{{Cite journal|last=Hiscox|first=Juliana A.|last2=Thomas|first2=David J.|date=October 1995|title=Genetic modification and selection of microorganisms for growth on Mars.|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-the-british-interplanetary-society_1995-10_48_10/page/419|journal=Journal of the British Interplanetary Society|volume=48|issue=10|pages=419–26|pmid=11541203}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Mercury|url=https://books.google.com/books?id=WkNBAQAAIAAJ|journal=The Society|language=en|volume=29|access-date=10 January 2017}}</ref>
== సమస్యలు ==
=== నైతిక సమస్యలు ===
ఇతర ప్రపంచాలను టెర్రాఫార్మింగ్ చెయ్యడం నైతికంగా సరైనదా కాదా అనే దానిపై [[జీవ శాస్త్రము|జీవశాస్త్రం]], [[జీవావరణ శాస్త్రము|జీవావరణ]] [[జీవ శాస్త్రము|శాస్త్రాల్లో]] ఒక తాత్విక చర్చ జరుగుతోంది.<ref>MacNiven 1995</ref>
టెర్రాఫార్మింగ్కు అనుకూలంగా వాదించే వారిలో రాబర్ట్ జుబ్రిన్, మార్టిన్ జె. ఫాగ్, రిచర్డ్ ఎల్ ఎస్ టేలర్, దివంగత [[కార్ల్ సేగన్|కార్ల్ సాగన్]] వంటి వారు ఉన్నారు. ఇతర ప్రపంచాలను [[జీవం|జీవానికి]] అనువైనదిగా మార్చడం మానవుడి నైతిక బాధ్యత అని వీరు భావిస్తారు.<ref>Fogg 2000</ref> ప్రకృతి తన ప్రస్తుత మార్గం లోనే వెళ్తే, భూమి చివరికి నాశనం అవుతుందని వారు అభిప్రాయ పడుతున్నారు. అంటే ఇతర ప్రపంచాలను టెర్రాఫార్మింగ్ చెయ్యడమో లేక భూగోళ జీవులన్నీ [[కనుమరుగైన జాతులు|అంతరించిపోవడమో]] మానవాళి ఎంచుకోవాల్సి ఉంటుంది. పూర్తిగా బంజరు గ్రహాలను టెర్రాఫార్మింగ్ చేయడం ఏ ఇతర జీవులనూ ప్రభావితం చేయనందున అది నైతికంగా తప్పు కాదు.
టెర్రాఫార్మింగ్ అంటే [[ప్రకృతి]]లో అనైతిక జోక్యం చేసుకోవడమే అని వ్యతిరేకులు వాదిస్తారు. మానవాళి భూమితో వ్యవహరించిన పద్ధతిని చూస్తే, ఇతర గ్రహాలు మానవ జోక్యం లేకుంటేనే బాగా ఉంటాయనుకోవచ్చు. క్రిస్టోఫర్ మెక్కే వంటి మరికొందరు ఈ రెంటికీ మధ్యస్థంగా వాదిస్తారు. టెర్రాఫార్మింగ్ చేసే గ్రహంలో అప్పటికే ఎటువంటి జీవమూ లేదని నిశ్చయపరచుకున్న తర్వాత మాత్రమే అక్కడ టెర్రాఫార్మింగ్ చెయ్యడం నైతిక మౌతుందని అతడు వాదించాడు. కానీ అక్కడ జీవం ఉంటే, ఆ గ్రహాన్ని మన స్వంత ఉపయోగం కోసం పునఃరూపకల్పన చేయడానికి ప్రయత్నించకూడదు. అక్కడి జీవులతో కలిసి సహజీవనం చేసేందుకు వీలుగా అక్కడి పర్యావరణాన్ని మార్చుకోవాలి. కరుడుగట్టిన పర్యావరణవాదులు ఈ మూడో భావనను కూడా టెర్రాఫార్మింగ్ గానే భావిస్తారు. జీవులన్నిటికీ వాటి స్వంత జీవావరణంలో, బయటి జోక్యమేమీ లేకుండా పరిణామం చెందే హక్కు ఉందని వాళ్ళు వాదిస్తారు.
=== ఆర్థిక సమస్యలు ===
గ్రహాల టెర్రాఫార్మింగ్ వంటి ప్రాజెక్టుల ప్రారంభ వ్యయం చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. అటువంటి సంస్థ యొక్క మౌలిక సదుపాయాలు మొదటి నుండి నిర్మించాల్సి ఉంటుంది. ఆర్థికంగా సాధ్యమా కాదా అనే సంగతి తరువాత.. ఇటువంటి [[సాంకేతిక విజ్ఞానం|సాంకేతిక పరిజ్ఞానమే]] ఇంకా తయారు కాలేదు. టెర్రాఫార్మింగ్ కోసం ప్రతిపాదించిన ప్రస్తుత పథకాలు వేటిలోనూ ఆర్థిక వ్యూహాలు లేవని జాన్ హిక్మాన్ ఎత్తిచూపాడు. వారి నమూనాలు, అంచనాలూ చాలా ఆశాజనకంగా కనిపిస్తున్నాయి.<ref>{{వెబ్ మూలము|url=http://www.jetpress.org/volume4/space.htm|title=The Political Economy of Very Large Space Projects|accessdate=2006-04-28|archive-date=2013-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20131204190958/http://www.jetpress.org/volume4/space.htm|url-status=dead}}</ref>
=== రాజకీయ సమస్యలు ===
జాతీయాభిమానం, దేశాల మధ్య స్పర్థ, ప్రజా సంబంధాల రాజకీయాలు గతంలో అంతరిక్ష ప్రాజెక్టులను రూపొందించడానికి ప్రాథమిక ప్రేరణగా ఉన్నాయి.<ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=10000080&sid=a5elzidanocM&refer=asia|title=China's Moon Quest Has U.S. Lawmakers Seeking New Space Race|date=2006-04-19|work=Bloomberg|access-date=2006-04-28}}</ref><ref>Thompson 2001 p. 108</ref> గ్రహాల టెర్రాఫార్మింగ్ ప్రయత్నాలలో కూడా ఈ కారకాలు ఉండే అవకాశం ఉందనుకోవడం సమంజసమే.
== నోట్స్ ==
{{Reflist|group=నోట్స్}}
== మూలాలు ==
{{Reflist|30em}}
== వనరులు ==
* {{Cite book|url=https://ntrs.nasa.gov/search.jsp?R=19770005775|title=On the Habitability of Mars: An Approach to Planetary Ecosynthesis|year=1976|editor-last=Averner|editor-first=M. M.|editor-last2=MacElroy|editor-first2=R. D.}}
* [https://web.archive.org/web/20120427034520/http://www.cosmosmagazine.com/news/2369/solar-wind-ripping-chunks-mars "సోలార్ విండ్ రిప్పింగ్ చంక్స్ ఆఫ్ మార్స్"] . ''కాస్మోస్'', 2008 నవంబరు 25. 6/18/2009 న వినియోగించబడింది.
* డాల్రింపిల్, జి. బ్రెంట్ (2004). ''పురాతన భూమి, పురాతన ఆకాశం: భూమి యొక్క వయస్సు, దాని విశ్వ పరిసరాలు'' . స్టాన్ఫోర్డ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్ . [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Special:BookSources/0-8047-4933-7|0-8047-4933-7]]
* ఫౌర్, గుంటర్ & మెన్సింగ్, తెరెసా M. (2007). ''గ్రహ శాస్త్రానికి పరిచయం: భౌగోళిక దృక్పథం'' . స్ప్రింగర్. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Special:BookSources/1-4020-5233-2|1-4020-5233-2]] .
* {{Cite book|title=Terraforming: Engineering Planetary Environments|last=Fogg|first=Martyn J.|publisher=SAE International, Warrendale, PA|year=1995|isbn=1-56091-609-5}}
* {{Cite book|title=Islands in the Sky|last=Fogg|first=Martyn J.|publisher=Wiley|year=1996|editor-last=Schmidt|editor-first=Stanley|location=New York|pages=143–67|chapter=A Planet Dweller's Dream|editor-last2=Zubrin|editor-first2=Robert}}
* {{Cite journal|last=Fogg|first=Martyn J.|author-link=Martyn J. Fogg|year=1998|title=Terraforming Mars: A Review of Current Research|url=http://www.users.globalnet.co.uk/~mfogg/fogg1998.pdf|journal=Advances in Space Research|publisher=[[Committee on Space Research]]|volume=2|issue=3|pages=415–420|bibcode=1998AdSpR..22..415F|doi=10.1016/S0273-1177(98)00166-5|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926222057/http://www.users.globalnet.co.uk/~mfogg/fogg1998.pdf|archive-date=2020-09-26|access-date=2020-02-02|url-status=dead}}
* ఫాగ్, మార్టిన్ జె. (2000). [http://www.users.globalnet.co.uk/~mfogg/EthicsDTP.pdf స్పేస్ సెటిల్మెంట్ యొక్క నైతిక కొలతలు] (PDF ఫార్మాట్). ''స్పేస్ పాలసీ'', 16, 205-211. 50 వ అంతర్జాతీయ ఆస్ట్రోనాటికల్ కాంగ్రెస్, ఆమ్స్టర్డామ్ (IAA-99-IAA.7.1.07) లో కూడా సమర్పించారు.
* ఫోర్జె, ఫ్రాంకోయిస్; కోస్టార్డ్, ఫ్రాంకోయిస్ & లోగ్నోన్న, ఫిలిప్ (2007). ''ప్లానెట్ మార్స్: స్టోరీ ఆఫ్ అనదర్ వరల్డ్'' . స్ప్రింగర్. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Special:BookSources/0-387-48925-8|0-387-48925-8]] .
* కార్గెల్, జెఫ్రీ స్టువర్ట్ (2004). ''మార్స్: వెచ్చని, తడి గ్రహం'' . స్ప్రింగర్. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Special:BookSources/1-85233-568-8|1-85233-568-8]] .
* {{Cite book|title=The cyanobacteria: molecular biology, genomics, and evolution|last=Knoll|first=Andrew H.|publisher=Horizon Scientific Press|year=2008|isbn=978-1-904455-15-8|editor-last=Herrero|editor-first=Antonia|pages=1–20|chapter=Cyanobacteria and earth history|editor-last2=Flores|editor-first2=Enrique}}
* {{Cite journal|last=MacNiven|first=D.|year=1995|title=Environmental Ethics and Planetary Engineering|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-the-british-interplanetary-society_1995-10_48_10/page/441|journal=[[Journal of the British Interplanetary Society]]|volume=48|issue=|pages=441–44}}
* మెక్కే క్రిస్టోఫర్ పి. & హేన్స్, రాబర్ట్ హెచ్. (1997). "ఇంప్లాంటింగ్ లైఫ్ ఆన్ మార్స్ యాస్ లాంగ్ టర్మ్ గోల్ ఫర్ మార్స్ ఎక్స్ప్లోరేషన్", ''ది కేస్ ఫర్ మార్స్ IV: కాన్సెడరేషన్స్ ఫర్ సెండింగ్ హ్యూమన్స్'', సం. థామస్ ఆర్. మేయర్ (శాన్ డియాగో, కాలిఫోర్నియా: అమెరికన్ ఆస్ట్రోనాటికల్ సొసైటీ / యూనివెల్ట్), పేజీలు. 209-15.
* రీడ్, పీటర్ ఎల్ .; లూయిస్, స్టీఫెన్ ఆర్. (2004). ''మార్టిన్ వాతావరణం పున is పరిశీలించబడింది: ఎడారి గ్రహపు వాతావరణం, పర్యావరణం'' . స్ప్రింగర్. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Special:BookSources/3-540-40743-X|3-540-40743-ఎక్స్]] .
* [[కార్ల్ సేగన్|సాగన్, కార్ల్]] & డ్రూయన్, ఆన్ (1997). ''లేత బ్లూ డాట్: ఎ విజన్ ఆఫ్ ది హ్యూమన్ ఫ్యూచర్ ఇన్ స్పేస్'' . బల్లాంటైన్ బుక్స్. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Special:BookSources/0-345-37659-5|0-345-37659-5]] .
* షుబెర్ట్, జెరాల్డ్; టర్కోట్, డోనాల్డ్ ఎల్ .; ఓల్సన్, పీటర్. (2001). ''భూమి, ఇతర గ్రహాలలో మాంటిల్ ఉష్ణప్రసరణ'' . కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్. [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Special:BookSources/0-521-79836-1|0-521-79836-1]] .
* టేలర్, రిచర్డ్ ఎల్ఎస్ (1992). "పారాటెర్రాఫార్మింగ్ - ది వరల్డ్హౌస్ కాన్సెప్ట్". ''జర్నల్ ఆఫ్ ది బ్రిటిష్ ఇంటర్ప్లానెటరీ సొసైటీ'', వాల్యూమ్. 45, నం. 8, పేజీలు. 341-352. [[International Standard Serial Number|ISSN]] [https://www.worldcat.org/search?fq=x0:jrnl&q=n2:0007-084X 0007-084 ఎక్స్] . Bibcode .
* థాంప్సన్, JMT (2001). ''భవిష్యత్ దర్శనాలు: ఖగోళ శాస్త్రం, భూశాస్త్రం'' . కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్ . [[International Standard Book Number|ISBN]] [[Special:BookSources/0-521-80537-6|0-521-80537-6]] .
== బయటి లింకులు ==
* [http://www.redcolony.com/ రెడ్ కాలనీ]
* [http://www.newmars.com/forums/ న్యూ మార్స్ ఫోరం]
* [https://web.archive.org/web/20110228204329/http://www.terraformers.ca/ టెర్రాఫార్మర్స్ సొసైటీ ఆఫ్ కెనడా]
* [http://www.hudsonfla.com/spaceviewinner.htm సౌర వ్యవస్థ టెర్రాఫార్మింగ్ యొక్క దశలను దృశ్యమానం చేయడం]
* [https://web.archive.org/web/20160201124311/http://www.users.globalnet.co.uk/~mfogg/zubrin.htm రీసెర్చ్ పేపర్: టెర్రాఫార్మింగ్ మార్స్ కోసం సాంకేతిక అవసరాలు]
* [https://web.archive.org/web/20170920135913/http://terraformers.info/ టెర్రాఫార్మర్స్ ఆస్ట్రేలియా]
* [https://web.archive.org/web/20100803052204/http://terraformers.org.uk/ టెర్రాఫార్మర్స్ యుకె]
* [https://web.archive.org/web/20190609033202/http://www.nexialquest.com/The%20Terraformation%20of%20Worlds.pdf ది టెర్రాఫార్మేషన్ ఆఫ్ వరల్డ్స్]
* [https://web.archive.org/web/20091229045854/http://nintenball.ifrance.com/telechargements/tpe/la-terraformation-de-mars_v3.01.pdf టెర్రాఫర్మేషన్ డి మార్స్]
* ఫాగ్, మార్టిన్ జె. [https://web.archive.org/web/20190524014752/http://www.users.globalnet.co.uk/~mfogg/ ది టెర్రాఫార్మింగ్ ఇన్ఫర్మేషన్ పేజీలు]
* [https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-11137903 అసెన్షన్ ద్వీపంలో చార్లెస్ డార్విన్స్, జోసెఫ్ హుకర్ యొక్క కృత్రిమ పర్యావరణ వ్యవస్థపై బిబిసి కథనం, ఇది టెర్రాఫార్మింగ్ ప్రాజెక్టులకు ఆసక్తి కలిగిస్తుంది]
* " [https://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=bugs-in-space బగ్స్ ఇన్ స్పేస్- మైక్రోస్కోపిక్ మైనర్లు మానవులకు ఇతర గ్రహాలపై వృద్ధి చెందడానికి సహాయపడతాయి] ". ''సైంటిఫిక్ అమెరికన్'' . చార్లెస్ ప్ర. చోయి ( 2010 అక్టోబరు 1)
* [https://web.archive.org/web/20180805204239/http://www.niac.usra.edu/files/studies/final_report/884Todd.pdf రోబోటిక్ లూనార్ ఎకోపోయిసిస్ టెస్ట్ బెడ్] ప్రిన్సిపల్ ఇన్వెస్టిగేటర్: పాల్ టాడ్ (2004)
[[వర్గం:అంతరిక్ష కార్యక్రమాలు]]
[[వర్గం:ఈ వారం వ్యాసాలు]]
88d9mn4g1pqvy790e1vnqac7d0ixy2h
గంగరాజు మాడుగుల మండలం
0
302247
4989436
4790532
2026-10-27T02:51:34Z
యర్రా రామారావు
28161
వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989436
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''గంగరాజు మాడుగుల మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రం లోని[[అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా|అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాకు చెందిన]]కుచెందిన ఒక మండలం. <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>మండలం కోడ్: 4848<ref>{{Cite web|title=G.Madugula Mandal Villages, Visakhapatnam, Andhra Pradesh|url=https://vlist.in/sub-district/04848.html|access-date=2025-10-23|website=vlist.in}}</ref> ఈ మండలంలో 36 నిర్జన గ్రామాలుతో కలుపుకుని 328 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/villagestowns/gmadugula-mandal-visakhapatnam-andhra-pradesh-4848|title=Villages and Towns in G.Madugula Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|language=en-US|access-date=2021-02-25|archive-date=2021-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210619164026/https://www.censusindia.co.in/villagestowns/gmadugula-mandal-visakhapatnam-andhra-pradesh-4848|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/data/subdistrict/4848-g-madugula-visakhapatnam-andhra-pradesh.html|title=Villages & Towns in G.Madugula Mandal of Visakhapatnam, Andhra Pradesh|website=www.census2011.co.in|access-date=2021-02-25}}</ref> మండల ప్రధాన కేంద్రం [[గంగరాజు మాడుగుల]].
==గణాంకాలు==
2011 భారత జనాభా లెక్కలు ప్రకారం మండల జనాభా మొత్తం 53,884 మంది కాగా, అందులో పురుషులు 26,966 మంది, స్త్రీలు 26,918 మంది ఉన్నారు.<ref>{{Cite web|url=https://www.censusindia.co.in/subdistrict/gmadugula-mandal-visakhapatnam-andhra-pradesh-4848|title=G.Madugula Mandal Population, Religion, Caste Visakhapatnam district, Andhra Pradesh - Census India|website=www.censusindia.co.in|language=en-US|access-date=2021-02-25|archive-date=2021-06-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20210619153913/https://www.censusindia.co.in/subdistrict/gmadugula-mandal-visakhapatnam-andhra-pradesh-4848|url-status=dead}}</ref>
==మండలంలోని గ్రామాలు==
===రెవెన్యూ గ్రామాలు===
{{Div col|colwidth=12em|rules=yes|gap=2em}}
#[[అకుతొత]]
#[[అగంపాడు]]
#[[అండంగిసింగి]]
#[[అండనపల్లి]]
#[[అద్దులు]]
#[[అనర్భ]]
#[[అ.బండవీధి]]
#[[అంబలమామిడి]]
#[[అరగదపల్లి]]
#[[అలగం]]
#[[ఇందుగుల]]
#[[ఉదపలం]]
#[[ఉబలగరువు]]
#[[ఉర్లుమెత్త]]
#[[ఉల్లికల్లలబండ]]
#[[ఉల్లివరపాడు]]
#[[ఎం.నిత్తపుత్తు]]
#[[ఎస్.కొటూరూ]]
#[[ఏడుచావళ్లు|ఏడుచావల్లు]]
#[[కజ్జపల్లి]]
#[[కందులగదె]]
# [[కప్పలు (గంగరాజు మాడుగుల)|కప్పలు]]
#[[కరకపల్లి (గంగరాజు మాడుగుల)|కరకపల్లి]]
#[[కరెబండ]]
#[[కర్నికలంక]]
#[[కితుములు]]
#[[కినగరి]]
#[[కిముదుపల్లి]]
# [[కిల్లంకోట]]
#[[కిల్లుపల్లి]]
#[[కుంటలం]]
#[[కుంతుపల్లి( గంగరాజు మాడుగుల )|కుంతుపల్లి]]
#[[కుద్దంగి]]
#[[కునెతి]]
#[[కుంబిదిసింగి]]
#[[కుంబుర్ల]]
#[[కుమ్మరగుంట (గంగరాజు మాడుగుల)|కుమ్మరగుంట]]
# [[కురిదిలు]]
#[[కులుపాడు]]
#[[కృష్ణాపురం (గంగరాజు మాడుగుల)|కృష్ణాపురం]]
#[[కే.కొదపల్లి]]
#[[కే.జీ.మడుగుల]]
# [[కే. బంధవీధి]]
#[[కొక్కిరపల్లి]]
#[[కొటూరూపాడు]]
#[[కొండభీమపాలెం]]
# [[కొడిమామిడి]]
#[[కొత్తకుండలు]]
#[[కొత్త కొండలు]]
#[[కొత్తగరువు]]
#[[కొరపల్లి (గంగరాజు మాడుగుల)|కొరపల్లి]]
#[[కొర్రపాడు (గంగరాజు మాడుగుల)|కొర్రపాడు]]
#[[కొలంబొర]]
#[[గంగదెవిగుది]]
#[[గంజిగెద్ద]]
#[[గదిగుంట]]
#[[గదుటూరూ]]
#[[గద్దెరై]]
#[[గద్రయి]]
#[[గనుగురొలు]]
#[[గన్నెరుపుత్తు]]
#[[గన్నెల్బ]]
#[[గరిసింగి (గంగరాజు మాడుగుల)|గరిసింగి]]
#[[గలిపాడు (గంగరాజు మాడుగుల)|గలిపాడు]]
#[[గుంటపల్లి (గంగరాజు మాడుగుల)|గుంటపల్లి]]
#[[గుమ్మదిగొంది]]
#[[గుర్రయి]]
#[[గుర్రలగుమ్మి]]
#[[గెమ్మెలి]]
#[[గెమ్మెలిబరు]]
#[[గేదలబండ]]
#[[గొందిపల్లి]]
#[[గొందిపాడు]]
#[[గొందిమెలక]]
#[[గొదుగుమామిడి]]
#[[గొందురు]]
#[[గొద్ద (గంగరాజు మాడుగుల)|గొద్ద]]
#[[గొద్దలికర్ర]]
#[[గొద్దుకురలబండ]]
#[[గొద్దుబుసులు]]
#[[గొంపం]]
#[[గొయ్యిగుంట]]
#[[గొర్రిలపుత్తు]]
#[[గొలగొండ (గంగరాజు మాడుగుల)|గొలగొండ]]
#[[చాపగెద్ద]]
#[[చింతలగొంది]]
#[[చిత్తంపాడు (గంగరాజు మాడుగుల)|చిత్తంపాడు]]
#[[చిత్తంపుత్తు]]
#[[చిత్తుగుమ్మి]]
#[[చిన కంతవరం]]
#[[చినపొర్లు]]
#[[చిన్న ఉరుము]]
#[[చిన్నకొటూరూ]]
#[[చిన్న పినపాలెం]]
#[[చిన్నలొచలి]]
#[[చిలకపనస]]
# [[చిలకలపాలెం (గంగరాజు మాడుగుల)|చిలకలపాలెం]]
#[[చిలకల మామిడి]]
#[[చీకుంబండ]]
#[[చీమకురపాలెం]]
#[[చుత్తుకోట]]
#[[చెపల్లి]]
#[[జన్నెర]]
#[[జములవీధి]]
#[[జర్రై]]
#[[జీ.ఎం.కొటూరూ]]
#[[జీ. కొటూరు]]
#[[జీ.నిత్తపుత్తు]]
#[[జీలుగులగొయ్య]]
#[[జొగులపుత్తు]]
#[[జొలంపుత్తు]]
#[[ఝెరాయి]]
#[[తగ్గిమెట్ట]]
#[[తదివీధి]]
#[[తరబుసింగి]]
#[[తరబుసింగి]]
#[[తర్తలు]]
#[[తళ్లిమామిడి]]
#[[తాటిపాలెం (గంగరాజు మాడుగుల)|తాటిపాలెం]]
#[[తియ్యగుండం]]
#[[తియ్యమామిడి (గంగరాజు మాడుగుల)|తియ్యమామిడి]]
#[[తుమ్మెదల నెరెదు]]
#[[తెర్లమామిడి]]
#[[తొక రై]]
#[[తొతలగొంది]]
#[[తోక చిలక]]
#[[తోటమామిడి(గంగరాజు మాడుగుల)|తోటమామిడి]]
#[[దబ్బగరువు (గంగరాజు మాడుగుల)|దబ్బగరువు]]
#[[దర్లంగొంది]]
#[[దిగరపల్లి]]
#[[దిప్పలగొంది]]
#[[దెగలరై]]
#[[దెవరపల్లి|దెవరాపల్లి]]
#[[నిత్తమామిడి]]
#[[నుర్మతి]]
#[[నూగుమామిడి]]
#[[నెయ్యలబండ]]
#[[పచినపల్లి]]
#[[పచెలి]]
#[[పద్మపురం (గంగరాజు మాడుగుల)|పద్మపురం]]
#[[పనసపల్లి (గంగరాజు మాడుగుల)|పనసపల్లి]]
#[[పలకొండ]]
#[[పలమామిడి (గంగరాజు మాడుగుల)|పలమామిడి]]
#[[పలమామిడి (గంగరాజు మాడుగుల)|పలమామిడి]]
#[[పిట్టగుల్లు]]
#[[పిన కిల్తరు]]
#[[పినజాగీరు|పినజగీరు]]
#[[పినలువ్వసింగి]]
#[[పిసుమామిడి]]
#[[పీ.జీ.మడుగుల]]
#[[పుతికమెత్త]]
#[[పులగొంది]]
#[[పులుసుమామిడి (గంగరాజు మాడుగుల)|పులుసుమామిడి]]
#[[పెద ఉరుము]]
#[[పెదకంతవరం]]
#[[పెదకొండ (గంగరాజు మాడుగుల)|పెదకొండ]]
#[[పెదగెద్ద]]
#[[పెదజగీరు]]
#[[పెదపాడు (గంగరాజు మాడుగుల)|పెదపాడు]]
#[[పెదపొర్లు]]
#[[పెదబయలు-2 (గంగరాజు మాడుగుల)|పెదబయలు-2]]
#[[పెదలంక (గంగరాజు మాడుగుల)|పెదలంక]]
#[[పెద లువ్వసింగి]]
#[[పెదవలస]]
#[[పెదవలస]]
#[[పెద్ద కిల్తరు]]
#[[పెద్దగరువు]]
#[[పెద్దపినపాలెం]]
#[[పెద్దపొలం]]
#[[పెద్దలొచలె]]
#[[పొర్లు (గంగరాజు మాడుగుల)|పొర్లు]]
#[[పొర్లుగుంట]]
#[[పొర్లుబండ (గంగరాజు మాడుగుల)|పొర్లుబండ]]
#[[బగరుగుది]]
#[[బండవీధి]]
#[[బరం]]
#[[బరిసింగి (గంగరాజు మాడుగుల)|బరిసింగి]]
#[[బర్సింగిమెత్త]]
#[[బలమనుసంక]]
#[[బలిజిపేట (అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా)|బలిజిపేట]]
#[[బీరం (గంగరాజు మాడుగుల)|బీరం]]
#[[బుత్తకోట (గంగరాజు మాడుగుల)|బుత్తకోట]]
# [[బురదవీధి]]
#[[బురుగువీధి (గంగరాజు మాడుగుల)|బురుగువీధి]]
#[[బుసిపల్లి (గంగరాజు మాడుగుల)|బుసిపల్లి-2]]
# [[బుసిపల్లి(గ్రామము)|బుసిపల్లి]]
#[[బుసిపల్లి (గ్రామము)|బుసిపల్లి-3]]
#[[బుసులకోట (గంగరాజు మాడుగుల)|బుసులకోట]]
#[[బొఇతెల]]
#[[బొండపల్లి (గంగరాజు మాడుగుల)|బొండపల్లి]]
#[[బొందులపనుకు]]
#[[బొద్దగొంది (గంగరాజు మాడుగుల)|బొద్దగొంది-2]]
#[[బొద్దగొంది(గంగారాజు మాడుగుల మండలం)|బొద్దగొంది]]-1
#[[బొద్దపాడు (గంగరాజు మాడుగుల)|బొద్దపాడు]]
#[[బొద్దపుత్తు (గంగరాజు మాడుగుల)|బొద్దపుత్తు]]
#[[బొద్దుమామిడి]]
#[[బొబ్బంపాడు]]
#[[బొర్రమామిడి (గంగరాజు మాడుగుల)|బొర్రమామిడి]]
#[[భీమలొయ]]
#[[మంగతపాలెం]]
#[[మచ్చ్యపురం (గంగరాజు మాడుగుల)|మచ్చ్యపురం]]
# [[మదటకొండ]]
#[[మందిగరువు]]
#[[మందిభ (గంగరాజు మాడుగుల)|మందిభ]]
#[[మందివనం]]
#[[మద్దిగరువు (గంగరాజు మాడుగుల)|మద్దిగరువు]]
#[[మద్దివీధి]]
#[[మద్దులబండ (గంగరాజు మాడుగుల)|మద్దులబండ]]
#[[మధురమామిడి]]
#[[మర్రిపాలెం (గంగరాజు మాడుగుల)|మర్రిపాలెం]]
#[[మల్లిపాడు]]
# [[మానేపల్లి (గంగరాజు మాడుగుల మండలం)|మానేపల్లి]]
#[[మిత్తలపాడు]]
#[[ములకైపుత్తు]]
#[[ములగరువు (గంగరాజు మాడుగుల)|ములగరువు-1]]
#[[మూలగరువు-2 (గంగరాజు మాడుగుల)|ములగరువు-2]]
#[[మొందికోట]]
#[[మొసైదిపనుకు కొత్తూరు]]
#[[యెగరచ్చపల్లి]]
#[[యెగరపల్లి]]
#[[యెదులగరవు]]
#[[యెనుగుగొంది]]
#[[యెర్రగొప్పు]]
#[[యెస్తల]]
#[[రచకనుకు]]
#[[రచపనుకు]]
#[[రమచంద్రపాలెం]]
#[[రల్లపుత్తు]]
#[[రాచపల్లి (గంగరాజు మాడుగుల)|రాచపల్లి]]
#[[రాచవీధి]]
#[[రీమలి]]
#[[రుదిబయలు]]
#[[రెగది]]
# [[రెయ్యలగడ్ద]]
#[[రొప్పులు]]
#[[రొలంగిపుత్తు (గంగరాజు మాడుగుల)|రొలంగిపుత్తు]]
#[[రొలంగిపుత్తు (గంగరాజు మాడుగుల)|రొలంగిపుత్తు]]
#[[లక్కపాడు]]
#[[లక్కులు]]
#[[లబ్బర్ల]]
#[[లువ్వపల్లి (గంగరాజు మాడుగుల)|లువ్వపల్లి]]
#[[వకపల్లి]]
#[[వంచెబు]]
#[[వంజంగిపాడు]]
#[[వంజరి]]
# [[వడ్రంగిపాడు]]
# [[వణుకూరు]]
#[[వంతల]]
#[[వంతలమామిడి(గంగరాజు మాడుగుల 2)|వంతలమామిడి-2]]
#[[వంతలమామిడి (గంగరాజు మాడుగుల)|వంతలమామిడి-1]]
#[[వత్తివగిస]]
#[[వంద్రంగుల (గంగరాజు మాడుగుల)|వంద్రంగుల]]
#[[వనభంపాడు]]
#[[వనభరంగిపాడు]]
#[[వన్నెలభ]]
#[[వయ్యంపల్లి]]
#[[వరదమామిడి]]
#[[వరిగెలపాలెం]]
#[[వర్లమామిడి]]
# [[వలసపనస]]
#[[వలసపాడు (గంగరాజు మాడుగుల)|వలసపాడు]]
#[[వలసమామిడి (గంగరాజు మాడుగుల)|వలసమామిడి]]
#[[వల్లంగుల]]
#[[వసమామిడి]]
#[[వెదురుపల్లి (గంగరాజు మాడుగుల)|వెదురుపల్లి]]
#[[వెన్నెలకోట]]
#[[వెన్నెల (గంగరాజు మాడుగుల)|వెన్నెల]]
#[[వెమరాజుకొదపల్లి]]
# [[సంకులమద్ది]]
#[[సంగం (గంగరాజు మాడుగుల)|సంగం]]
#[[సంగంబండ (గంగరాజు మాడుగుల)|సంగంబండ]]
#[[సంగులొయ]]
#[[సదంగి]]
#[[సదెకు]]
#[[సంపంగి పుత్తు]]
#[[సరియ (గంగరాజు మాడుగుల)|సరియ]]
# [[సరియపల్లి (గంగరాజు మాడుగుల)|సరియపల్లి]]
#[[సలిమెరంగి]]
#[[సింగరాజుపేట]]
#[[సింగర్భ]]
#[[సింగం వలస]]
#[[సిరసపల్లి (గంగరాజు మాడుగుల)|సిరసపల్లి]]
#[[సిర్లబండ]]
#[[సీతబండ]]
#[[సుబ్బులు]]
# [[సురిమెట్ట]]
#[[సుర్తిపల్లి]]
#[[సువ్వపాడు]]
# [[సూర్తిపల్లి]]
#[[సొపలు]]
#[[సొలభం]]
{{Div end}}
=== నిర్జన గ్రామాలు===
* సింగరబగొండి - లొకేషన్ కోడ్ 584830, [[d:Q13011334]]
* కొత్తపల్లె - లొకేషన్ కోడ్ 585025, [[d:Q15693441]]
* పనసలగెడ్డ - లొకేషన్ కోడ్ 585035 [[d:Q15706305]]
* Bangarumamidi [[d:Q13003516]]
* Mettapadu [[d:Q13006867]]
* Rolugunta (Q13008478)
* Goradalu (Q15699213)
* Olimamidi (Q12992404)
* Talabarsingi (Q12998496)
* Pinnapolam (Q16317798)
==మూలాలు==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా మండలాలు}}
4ley7b6l91qo4d2gz5adpw8gqyy977o
వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2019 ఏప్రిల్ - 2019 సెప్టెంబరు
4
304880
4989162
3827983
2026-10-26T13:08:06Z
Pranayraj1985
29393
4989162
wikitext
text/x-wiki
{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}
[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు కనీసమాత్రం చెయ్యాల్సిన పని ఎంతో సూచన చేసారు. 2019 ఏప్రిల్ నుండి 2020 సెప్టెంబరు వరకు ఉన్న ఆర్నెల్ల కాలంలో నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలు. ఇందులో ప్రధాన పేరుబరిలో నేను చేసిన మార్పుచేర్పులను అసలు పరిగణించకూడదు కాబట్టి, పరిగణించలేదు.
[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు కనీసమాత్రం చెయ్యాల్సిన పని ఎంతో సూచన చేసారు. నా పని ఎలా ఉందో ఆర్నెల్ల కోసారి చేసే మదింపు ఈ పేజీలో ఉంటుంది.
== 2019 ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు ==
2019 ఏప్రిల్ 1 నుండి 2019 సెప్టెంబరు 30 వరకు నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలు
=== నిర్వాహక చర్యలు ===
ఈ కాలంలో నేను తీసుకున్న మొత్తం నిర్వాహక చర్యలు: 103. ఎక్స్ టూల్స్ పరికరంలోని అడ్మిన్ స్కోరు కింది లింకులో ఉంది.
https://xtools.wmflabs.org/adminstats/te.wikipedia.org/2019-04-01/2019-09-30?actions=delete|revision-delete|log-delete|restore|re-block|unblock|re-protect|unprotect|rights|merge|import|abusefilter
=== పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: ===
వికీపీడియా: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/4/2019-04-01/2019-09-30 97]. ఇందులో రచ్చబండలో రాసినవి:
** వికీపీడియా చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/5/2019-04-01/2019-09-30 2]
** వాడుకరి చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/3/2019-04-01/2019-09-30 20]
* మూస: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/10/2019-04-01/2019-09-30 0]
* సహాయం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/12/2019-04-01/2019-09-30 0]
* వర్గం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/14/2019-04-01/2019-09-30 22]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2019-04-01/2019-09-30 0]
* మాడ్యూల్: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/828/2019-04-01/2019-09-30 0]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2019-04-01/2019-09-30 0]
ఈ కాలంలో ట్రాన్స్లేట్వికీలో నేను చేసిన అనువాదాల సంఖ్య: [https://translatewiki.net/w/i.php?target=Pranayraj1985&namespace=all&tagfilter=&start=2019-04-01&end=2019-09-30&limit=500&title=Special%3AContributions 0] ఇవన్నీ మీడియావికీ కోసం చేసినవే.
నా నిర్వాహకత్వం గురించి చెప్పేదేమైనా ఉంటే, ముఖ్యంగా విమర్శ ఉంటే, దీని చర్చా పేజీలో రాయండి.
----ఈ కాలంలో నేను చేసిన '''మొత్తం''' దిద్దుబాట్లు: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/all/2019-04-01/2019-09-30 10,178]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు|Pranayraj1985]]
igg6m4ds6a495uke32eavp492z8ys77
4989163
4989162
2026-10-26T13:08:22Z
Pranayraj1985
29393
/* పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: */
4989163
wikitext
text/x-wiki
{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}
[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు కనీసమాత్రం చెయ్యాల్సిన పని ఎంతో సూచన చేసారు. 2019 ఏప్రిల్ నుండి 2020 సెప్టెంబరు వరకు ఉన్న ఆర్నెల్ల కాలంలో నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలు. ఇందులో ప్రధాన పేరుబరిలో నేను చేసిన మార్పుచేర్పులను అసలు పరిగణించకూడదు కాబట్టి, పరిగణించలేదు.
[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు కనీసమాత్రం చెయ్యాల్సిన పని ఎంతో సూచన చేసారు. నా పని ఎలా ఉందో ఆర్నెల్ల కోసారి చేసే మదింపు ఈ పేజీలో ఉంటుంది.
== 2019 ఏప్రిల్-సెప్టెంబరు ==
2019 ఏప్రిల్ 1 నుండి 2019 సెప్టెంబరు 30 వరకు నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలు
=== నిర్వాహక చర్యలు ===
ఈ కాలంలో నేను తీసుకున్న మొత్తం నిర్వాహక చర్యలు: 103. ఎక్స్ టూల్స్ పరికరంలోని అడ్మిన్ స్కోరు కింది లింకులో ఉంది.
https://xtools.wmflabs.org/adminstats/te.wikipedia.org/2019-04-01/2019-09-30?actions=delete|revision-delete|log-delete|restore|re-block|unblock|re-protect|unprotect|rights|merge|import|abusefilter
=== పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: ===
వికీపీడియా: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/4/2019-04-01/2019-09-30 97]. ఇందులో రచ్చబండలో రాసినవి:
** వికీపీడియా చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/5/2019-04-01/2019-09-30 2]
** వాడుకరి చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/3/2019-04-01/2019-09-30 20]
* మూస: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/10/2019-04-01/2019-09-30 0]
* సహాయం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/12/2019-04-01/2019-09-30 0]
* వర్గం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/14/2019-04-01/2019-09-30 22]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2019-04-01/2019-09-30 0]
* మాడ్యూల్: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/828/2019-04-01/2019-09-30 0]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2019-04-01/2019-09-30 0]
ఈ కాలంలో ట్రాన్స్లేట్వికీలో నేను చేసిన అనువాదాల సంఖ్య: [https://translatewiki.net/w/i.php?target=Pranayraj1985&namespace=all&tagfilter=&start=2019-04-01&end=2019-09-30&limit=500&title=Special%3AContributions 0] ఇవన్నీ మీడియావికీ కోసం చేసినవే.
నా నిర్వాహకత్వం గురించి చెప్పేదేమైనా ఉంటే, ముఖ్యంగా విమర్శ ఉంటే, దీని చర్చా పేజీలో రాయండి.
----ఈ కాలంలో నేను చేసిన '''మొత్తం''' దిద్దుబాట్లు: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/all/2019-04-01/2019-09-30 10,178]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు|Pranayraj1985]]
pm0f0mdtlwbz8tdv1dz8tigkqzvmnyg
4989165
4989163
2026-10-26T13:21:27Z
Pranayraj1985
29393
4989165
wikitext
text/x-wiki
{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు చెయ్యాల్సిన కనీసమాత్రపు పని ఎంతో సముదాయం నిర్ణయించింది. ఆ సూచనల మేరకు 2019 ఏప్రిల్ నుండి ఆరు నెలల సమీక్ష చేసుకుంటూ వస్తున్నాను. ఇది 1 వ సమీక్ష. 2019 ఏప్రిల్ 1 నుండి 2029 సెప్టెంబరు 31 వరకు ఉన్న 6 నెలల కాలంలో నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలను ఈ పేజీలో పెట్టాను. ఈ లెక్క లోకి ప్రధాన పేరుబరిలో చేసిన మార్పుచేర్పులు రావు కాబట్టి, వాటిని పరిగణించలేదు.
=== నిర్వాహక చర్యలు ===
ఈ కాలంలో నేను తీసుకున్న మొత్తం నిర్వాహక చర్యలు: 103. ఎక్స్ టూల్స్ పరికరంలోని అడ్మిన్ స్కోరు కింది లింకులో ఉంది.
https://xtools.wmflabs.org/adminstats/te.wikipedia.org/2019-04-01/2019-09-30?actions=delete|revision-delete|log-delete|restore|re-block|unblock|re-protect|unprotect|rights|merge|import|abusefilter
=== పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: ===
వికీపీడియా: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/4/2019-04-01/2019-09-30 97]. ఇందులో రచ్చబండలో రాసినవి:
** వికీపీడియా చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/5/2019-04-01/2019-09-30 2]
** వాడుకరి చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/3/2019-04-01/2019-09-30 20]
* మూస: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/10/2019-04-01/2019-09-30 0]
* సహాయం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/12/2019-04-01/2019-09-30 0]
* వర్గం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/14/2019-04-01/2019-09-30 22]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2019-04-01/2019-09-30 0]
* మాడ్యూల్: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/828/2019-04-01/2019-09-30 0]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2019-04-01/2019-09-30 0]
ఈ కాలంలో ట్రాన్స్లేట్వికీలో నేను చేసిన అనువాదాల సంఖ్య: [https://translatewiki.net/w/i.php?target=Pranayraj1985&namespace=all&tagfilter=&start=2019-04-01&end=2019-09-30&limit=500&title=Special%3AContributions 0] ఇవన్నీ మీడియావికీ కోసం చేసినవే.
నా నిర్వాహకత్వం గురించి చెప్పేదేమైనా ఉంటే, ముఖ్యంగా విమర్శ ఉంటే, దీని చర్చా పేజీలో రాయండి.
----ఈ కాలంలో నేను చేసిన '''మొత్తం''' దిద్దుబాట్లు: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/all/2019-04-01/2019-09-30 10,178]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు|Pranayraj1985]]
hce5rkst8l7tg7xkfar9c87ed2k0u4m
4989168
4989165
2026-10-26T13:37:33Z
Pranayraj1985
29393
4989168
wikitext
text/x-wiki
{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు చెయ్యాల్సిన కనీసమాత్రపు పని ఎంతో సముదాయం నిర్ణయించింది. ఆ సూచనల మేరకు 2019 ఏప్రిల్ నుండి ఆరు నెలల సమీక్ష చేసుకుంటూ వస్తున్నాను. ఇది 1 వ సమీక్ష. 2019 ఏప్రిల్ 1 నుండి 2029 సెప్టెంబరు 30 వరకు ఉన్న 6 నెలల కాలంలో నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలను ఈ పేజీలో పెట్టాను. ఈ లెక్క లోకి ప్రధాన పేరుబరిలో చేసిన మార్పుచేర్పులు రావు కాబట్టి, వాటిని పరిగణించలేదు.
=== నిర్వాహక చర్యలు ===
ఈ కాలంలో నేను తీసుకున్న మొత్తం నిర్వాహక చర్యలు: 103. ఎక్స్ టూల్స్ పరికరంలోని అడ్మిన్ స్కోరు కింది లింకులో ఉంది.
https://xtools.wmflabs.org/adminstats/te.wikipedia.org/2019-04-01/2019-09-30?actions=delete|revision-delete|log-delete|restore|re-block|unblock|re-protect|unprotect|rights|merge|import|abusefilter
=== పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: ===
వికీపీడియా: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/4/2019-04-01/2019-09-30 97]. ఇందులో రచ్చబండలో రాసినవి:
** వికీపీడియా చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/5/2019-04-01/2019-09-30 2]
** వాడుకరి చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/3/2019-04-01/2019-09-30 20]
* మూస: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/10/2019-04-01/2019-09-30 0]
* సహాయం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/12/2019-04-01/2019-09-30 0]
* వర్గం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/14/2019-04-01/2019-09-30 22]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2019-04-01/2019-09-30 0]
* మాడ్యూల్: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/828/2019-04-01/2019-09-30 0]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2019-04-01/2019-09-30 0]
ఈ కాలంలో ట్రాన్స్లేట్వికీలో నేను చేసిన అనువాదాల సంఖ్య: [https://translatewiki.net/w/i.php?target=Pranayraj1985&namespace=all&tagfilter=&start=2019-04-01&end=2019-09-30&limit=500&title=Special%3AContributions 0] ఇవన్నీ మీడియావికీ కోసం చేసినవే.
నా నిర్వాహకత్వం గురించి చెప్పేదేమైనా ఉంటే, ముఖ్యంగా విమర్శ ఉంటే, దీని చర్చా పేజీలో రాయండి.
----ఈ కాలంలో నేను చేసిన '''మొత్తం''' దిద్దుబాట్లు: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/all/2019-04-01/2019-09-30 10,178]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు|Pranayraj1985]]
0bpetxzox4kob6ksify3cx3lm20511g
వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2019 అక్టోబరు - 2020 మార్చి
4
304881
4989164
3827984
2026-10-26T13:19:48Z
Pranayraj1985
29393
4989164
wikitext
text/x-wiki
{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు చెయ్యాల్సిన కనీసమాత్రపు పని ఎంతో సముదాయం నిర్ణయించింది. ఆ సూచనల మేరకు 2019 ఏప్రిల్ నుండి ఇప్పటి వరకు 2 సార్లు ఆరు నెలల సమీక్ష చేసుకుంటూ వస్తున్నాను. ఇది 2 వ సమీక్ష. 2019 అక్టోబరు 1 నుండి 2020 మార్చి 31 వరకు ఉన్న 6 నెలల కాలంలో నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలను ఈ పేజీలో పెట్టాను. ఈ లెక్క లోకి ప్రధాన పేరుబరిలో చేసిన మార్పుచేర్పులు రావు కాబట్టి, వాటిని పరిగణించలేదు.
=== నిర్వాహక చర్యలు ===
ఈ కాలంలో నేను తీసుకున్న మొత్తం నిర్వాహక చర్యలు: 71. ఎక్స్ టూల్స్ పరికరంలోని అడ్మిన్ స్కోరు కింది లింకులో ఉంది.
https://xtools.wmflabs.org/adminstats/te.wikipedia.org/2019-10-01/2020-03-31?actions=delete%7Crevision-delete%7Clog-delete%7Crestore%7Cre-block%7Cunblock%7Cre-protect%7Cunprotect%7Crights%7Cmerge%7Cimport%7Cabusefilter
=== పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: ===
* వికీపీడియా: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/4/2019-10-01/2020-03-31 188]. ఇందులో రచ్చబండలో రాసినవి:
** వికీపీడియా చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/5/2019-10-01/2020-03-31 12]
** వాడుకరి చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/3/2019-10-01/2020-03-31 28]
* మూస: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/10/2019-10-01/2020-03-31 3]
* సహాయం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/12/2019-10-01/2020-03-31 0]
* వర్గం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/14/2019-10-01/2020-03-31 2]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2019-10-01/2020-03-31 0]
* మాడ్యూల్: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/828/2019-10-01/2020-03-31 0]
ఈ కాలంలో ట్రాన్స్లేట్వికీలో నేను చేసిన అనువాదాల సంఖ్య: [https://translatewiki.net/w/i.php?target=Pranayraj1985&namespace=all&tagfilter=&start=2019-10-01&end=2020-03-31&limit=500&title=Special%3AContributions 0] ఇవన్నీ మీడియావికీ కోసం చేసినవే.
నా నిర్వాహకత్వం గురించి చెప్పేదేమైనా ఉంటే, ముఖ్యంగా విమర్శ ఉంటే, దీని చర్చా పేజీలో రాయండి.
----ఈ కాలంలో నేను చేసిన '''మొత్తం''' దిద్దుబాట్లు: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/all/2019-10-01/2020-03-31 11,092]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు|Pranayraj1985]]
bbpt4v6bj9tpoplnuvqrccvq8vxvsw9
4989166
4989164
2026-10-26T13:22:26Z
Pranayraj1985
29393
4989166
wikitext
text/x-wiki
{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు చెయ్యాల్సిన కనీసమాత్రపు పని ఎంతో సముదాయం నిర్ణయించింది. ఆ సూచనల మేరకు 2019 ఏప్రిల్ నుండి ఇప్పటి వరకు 1సారి ఆరు నెలల సమీక్ష చేసుకుంటూ వస్తున్నాను. ఇది 2 వ సమీక్ష. 2019 అక్టోబరు 1 నుండి 2020 మార్చి 31 వరకు ఉన్న 6 నెలల కాలంలో నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలను ఈ పేజీలో పెట్టాను. ఈ లెక్క లోకి ప్రధాన పేరుబరిలో చేసిన మార్పుచేర్పులు రావు కాబట్టి, వాటిని పరిగణించలేదు.
=== నిర్వాహక చర్యలు ===
ఈ కాలంలో నేను తీసుకున్న మొత్తం నిర్వాహక చర్యలు: 71. ఎక్స్ టూల్స్ పరికరంలోని అడ్మిన్ స్కోరు కింది లింకులో ఉంది.
https://xtools.wmflabs.org/adminstats/te.wikipedia.org/2019-10-01/2020-03-31?actions=delete%7Crevision-delete%7Clog-delete%7Crestore%7Cre-block%7Cunblock%7Cre-protect%7Cunprotect%7Crights%7Cmerge%7Cimport%7Cabusefilter
=== పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: ===
* వికీపీడియా: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/4/2019-10-01/2020-03-31 188]. ఇందులో రచ్చబండలో రాసినవి:
** వికీపీడియా చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/5/2019-10-01/2020-03-31 12]
** వాడుకరి చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/3/2019-10-01/2020-03-31 28]
* మూస: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/10/2019-10-01/2020-03-31 3]
* సహాయం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/12/2019-10-01/2020-03-31 0]
* వర్గం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/14/2019-10-01/2020-03-31 2]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2019-10-01/2020-03-31 0]
* మాడ్యూల్: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/828/2019-10-01/2020-03-31 0]
ఈ కాలంలో ట్రాన్స్లేట్వికీలో నేను చేసిన అనువాదాల సంఖ్య: [https://translatewiki.net/w/i.php?target=Pranayraj1985&namespace=all&tagfilter=&start=2019-10-01&end=2020-03-31&limit=500&title=Special%3AContributions 0] ఇవన్నీ మీడియావికీ కోసం చేసినవే.
నా నిర్వాహకత్వం గురించి చెప్పేదేమైనా ఉంటే, ముఖ్యంగా విమర్శ ఉంటే, దీని చర్చా పేజీలో రాయండి.
----ఈ కాలంలో నేను చేసిన '''మొత్తం''' దిద్దుబాట్లు: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/all/2019-10-01/2020-03-31 11,092]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు|Pranayraj1985]]
lmqz6vur3tned8e3bvfynqxmv1grp5i
4989169
4989166
2026-10-26T13:39:23Z
Pranayraj1985
29393
/* పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: */
4989169
wikitext
text/x-wiki
{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు చెయ్యాల్సిన కనీసమాత్రపు పని ఎంతో సముదాయం నిర్ణయించింది. ఆ సూచనల మేరకు 2019 ఏప్రిల్ నుండి ఇప్పటి వరకు 1సారి ఆరు నెలల సమీక్ష చేసుకుంటూ వస్తున్నాను. ఇది 2 వ సమీక్ష. 2019 అక్టోబరు 1 నుండి 2020 మార్చి 31 వరకు ఉన్న 6 నెలల కాలంలో నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలను ఈ పేజీలో పెట్టాను. ఈ లెక్క లోకి ప్రధాన పేరుబరిలో చేసిన మార్పుచేర్పులు రావు కాబట్టి, వాటిని పరిగణించలేదు.
=== నిర్వాహక చర్యలు ===
ఈ కాలంలో నేను తీసుకున్న మొత్తం నిర్వాహక చర్యలు: 71. ఎక్స్ టూల్స్ పరికరంలోని అడ్మిన్ స్కోరు కింది లింకులో ఉంది.
https://xtools.wmflabs.org/adminstats/te.wikipedia.org/2019-10-01/2020-03-31?actions=delete%7Crevision-delete%7Clog-delete%7Crestore%7Cre-block%7Cunblock%7Cre-protect%7Cunprotect%7Crights%7Cmerge%7Cimport%7Cabusefilter
=== పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: ===
* వికీపీడియా: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/4/2019-10-01/2020-03-31 188]. ఇందులో రచ్చబండలో రాసినవి:
** వికీపీడియా చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/5/2019-10-01/2020-03-31 12]
** వాడుకరి చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/3/2019-10-01/2020-03-31 28]
* మూస: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/10/2019-10-01/2020-03-31 3]
* సహాయం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/12/2019-10-01/2020-03-31 0]
* వర్గం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/14/2019-10-01/2020-03-31 2]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2019-10-01/2020-03-31 0]
* మాడ్యూల్: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/828/2019-10-01/2020-03-31 0]
ఈ కాలంలో ట్రాన్స్లేట్వికీలో నేను చేసిన అనువాదాల సంఖ్య: [https://translatewiki.net/w/i.php?target=Pranayraj1985&namespace=all&tagfilter=&start=2019-10-01&end=2020-03-31&limit=500&title=Special%3AContributions 0] ఇవన్నీ మీడియావికీ కోసం చేసినవే. నా నిర్వాహకత్వం గురించి చెప్పేదేమైనా ఉంటే, ముఖ్యంగా విమర్శ ఉంటే, దీని చర్చా పేజీలో రాయండి.
----ఈ కాలంలో నేను చేసిన '''మొత్తం''' దిద్దుబాట్లు: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/all/2019-10-01/2020-03-31 11,092]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు|Pranayraj1985]]
orve2tnvin1q7edf25bscnieckvd5zp
మూస:Unreliable source?
10
306505
4989521
2959963
2026-10-27T06:25:38Z
Chaduvari
97
లింకు సవరణ, తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989521
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
<!--{{Unreliable source?}} begin-->{{Fix
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| name = {{{name|Unreliable source?}}}
| link = వికీపీడియా:నమ్మదగ్గ మూలాలు
| title = The material near this tag {{#if:{{{sure|{{{certain|{{{failed|}}}}}}}}}|relies|may rely}} on an unreliable source. {{{reason|}}}
| text = నమ్మదగని మూలం{{#if:{{{sure|{{{certain|{{{failed|}}}}}}}}}||?}}
| date = {{{date|}}}
| cat = [[Category:All articles lacking reliable references]]<!--
| cat-date = Category:Articles lacking reliable references
-->}}<!--{{Unreliable source?}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
</noinclude>
hyfigdvnd2vw9b0tve3weccdjlpzbc3
వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2020 ఏప్రిల్ - 2020 సెప్టెంబరు
4
313687
4989170
3827985
2026-10-26T13:40:20Z
Pranayraj1985
29393
4989170
wikitext
text/x-wiki
{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు చెయ్యాల్సిన కనీసమాత్రపు పని ఎంతో సముదాయం నిర్ణయించింది. ఆ సూచనల మేరకు 2019 ఏప్రిల్ నుండి ఇప్పటి వరకు 2 సార్లు ఆరు నెలల సమీక్ష చేసుకుంటూ వస్తున్నాను. ఇది 3 వ సమీక్ష. 2020 ఏప్రిల్ 1 నుండి 2020 సెప్టెంబరు 31 వరకు ఉన్న 6 నెలల కాలంలో నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలను ఈ పేజీలో పెట్టాను. ఈ లెక్క లోకి ప్రధాన పేరుబరిలో చేసిన మార్పుచేర్పులు రావు కాబట్టి, వాటిని పరిగణించలేదు.
=== అడ్మిన్ స్కోరు ===
ఈ కాలంలో నేను తీసుకున్న మొత్తం నిర్వాహక చర్యలు: 275. ఎక్స్ టూల్స్ పరికరంలోని అడ్మిన్ స్కోరు కింది లింకులో ఉంది.
https://xtools.wmflabs.org/adminstats/te.wikipedia.org/2020-04-01/2020-09-30?actions=delete|revision-delete|log-delete|restore|re-block|unblock|re-protect|unprotect|rights|merge|import|abusefilter
=== చెప్పుకోదగ్గ పనులు ===
ఈ కాలంలో నేను చేసిన ప్రత్యేకమైన పనులు. ఇవి నిర్వాహక పనులు కావు. కానీ ప్రత్యేకమైన పనులు కాబట్టి ఇక్కడ ఉదహరిస్తున్నాను. (మామూలుగా చేసే నిర్వాహక పనులను ఇక్కడ పరిగణించలేదు):
# నిర్వాహకులు వాడుకరులపై విధించే నిరోధాల సమీక్షా విధాన ప్రతిపాదన, విధి విధానాల చర్చల్లో పాల్గొన్నాను. [[వికీపీడియా:రచ్చబండ (పాలసీలు)/నిరోధ నిర్ణయాల సమీక్షా విధానం]]పై తుది నిర్ణయం ప్రకటించాను.
# అనువాద పరికరంలో మానవిక అనువాదం కనీసం 30% ఉండాలనే నిబంధనను తొలగించాలనే [[వికీపీడియా చర్చ:యాంత్రికానువాదాల నాణ్యతా నియంత్రణ|ప్రతిపాదనను]] తిరస్కరిస్తూ నా వాదన వినిపించాను.
# [[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]], [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గార్లు నిర్వహించిన [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/మొలకల విస్తరణ ఋతువు 2020]] అనే మూణ్ణెల్ల ప్రాజెక్టులో పాల్గొన్న 254 మొలక వ్యాసాలను విస్తరించాను. 20 మందికి పైగా పాల్గిన్న ఈ ప్రాజెక్టులో అందరూ కలిసి 2700 పైచిలుకు మొలకలను విస్తరించారు.
# వికీ నాణ్యతను మెరుగుపరచడంలో భాగంగా [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు|తొలగించాల్సిన వ్యాసాలపై]] చర్చించి, నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో పాల్గొన్నాను.
=== పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: ===
* వికీపీడియా: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/4/2020-04-01/2020-09-30 694]. ఇందులో రచ్చబండలో రాసినవి:
** వికీపీడియా చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/5/2020-04-01/2020-09-30 33]
** వాడుకరి చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/3/2020-04-01/2020-09-30 69]
* మూస: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/10/2020-04-01/2020-09-30 41]
* సహాయం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/12/2020-04-01/2020-09-30 0]
* వర్గం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/14/2020-04-01/2020-09-30 36]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2020-04-01/2020-09-30 0]
* మాడ్యూల్: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/828/2020-04-01/2020-09-30 0]
ఈ కాలంలో ట్రాన్స్లేట్వికీలో నేను చేసిన అనువాదాల సంఖ్య: [https://translatewiki.net/w/i.php?target=Pranayraj1985&namespace=all&tagfilter=&start=2020-04-01&end=2020-09-30&limit=500&title=Special%3AContributions 0] ఇవన్నీ మీడియావికీ కోసం చేసినవే. నా నిర్వాహకత్వం గురించి చెప్పేదేమైనా ఉంటే, ముఖ్యంగా విమర్శ ఉంటే, దీని చర్చా పేజీలో రాయండి.
----ఈ కాలంలో నేను చేసిన '''మొత్తం''' దిద్దుబాట్లు: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/all/2020-04-01/2020-09-30 17,632]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు|Pranayraj1985]]
mnsxyhjwonmtuuf87glmn0gtuc3026x
4989172
4989170
2026-10-26T13:52:57Z
Pranayraj1985
29393
4989172
wikitext
text/x-wiki
{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు చెయ్యాల్సిన కనీసమాత్రపు పని ఎంతో సముదాయం నిర్ణయించింది. ఆ సూచనల మేరకు 2019 ఏప్రిల్ నుండి ఇప్పటి వరకు 2 సార్లు ఆరు నెలల సమీక్ష చేసుకుంటూ వస్తున్నాను. ఇది 3 వ సమీక్ష. 2020 ఏప్రిల్ 1 నుండి 2020 సెప్టెంబరు 30 వరకు ఉన్న 6 నెలల కాలంలో నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలను ఈ పేజీలో పెట్టాను. ఈ లెక్క లోకి ప్రధాన పేరుబరిలో చేసిన మార్పుచేర్పులు రావు కాబట్టి, వాటిని పరిగణించలేదు.
=== అడ్మిన్ స్కోరు ===
ఈ కాలంలో నేను తీసుకున్న మొత్తం నిర్వాహక చర్యలు: 275. ఎక్స్ టూల్స్ పరికరంలోని అడ్మిన్ స్కోరు కింది లింకులో ఉంది.
https://xtools.wmflabs.org/adminstats/te.wikipedia.org/2020-04-01/2020-09-30?actions=delete|revision-delete|log-delete|restore|re-block|unblock|re-protect|unprotect|rights|merge|import|abusefilter
=== చెప్పుకోదగ్గ పనులు ===
ఈ కాలంలో నేను చేసిన ప్రత్యేకమైన పనులు. ఇవి నిర్వాహక పనులు కావు. కానీ ప్రత్యేకమైన పనులు కాబట్టి ఇక్కడ ఉదహరిస్తున్నాను. (మామూలుగా చేసే నిర్వాహక పనులను ఇక్కడ పరిగణించలేదు):
# నిర్వాహకులు వాడుకరులపై విధించే నిరోధాల సమీక్షా విధాన ప్రతిపాదన, విధి విధానాల చర్చల్లో పాల్గొన్నాను. [[వికీపీడియా:రచ్చబండ (పాలసీలు)/నిరోధ నిర్ణయాల సమీక్షా విధానం]]పై తుది నిర్ణయం ప్రకటించాను.
# అనువాద పరికరంలో మానవిక అనువాదం కనీసం 30% ఉండాలనే నిబంధనను తొలగించాలనే [[వికీపీడియా చర్చ:యాంత్రికానువాదాల నాణ్యతా నియంత్రణ|ప్రతిపాదనను]] తిరస్కరిస్తూ నా వాదన వినిపించాను.
# [[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]], [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గార్లు నిర్వహించిన [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/మొలకల విస్తరణ ఋతువు 2020]] అనే మూణ్ణెల్ల ప్రాజెక్టులో పాల్గొన్న 254 మొలక వ్యాసాలను విస్తరించాను. 20 మందికి పైగా పాల్గిన్న ఈ ప్రాజెక్టులో అందరూ కలిసి 2700 పైచిలుకు మొలకలను విస్తరించారు.
# వికీ నాణ్యతను మెరుగుపరచడంలో భాగంగా [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు|తొలగించాల్సిన వ్యాసాలపై]] చర్చించి, నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో పాల్గొన్నాను.
=== పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: ===
* వికీపీడియా: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/4/2020-04-01/2020-09-30 694]. ఇందులో రచ్చబండలో రాసినవి:
** వికీపీడియా చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/5/2020-04-01/2020-09-30 33]
** వాడుకరి చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/3/2020-04-01/2020-09-30 69]
* మూస: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/10/2020-04-01/2020-09-30 41]
* సహాయం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/12/2020-04-01/2020-09-30 0]
* వర్గం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/14/2020-04-01/2020-09-30 36]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2020-04-01/2020-09-30 0]
* మాడ్యూల్: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/828/2020-04-01/2020-09-30 0]
ఈ కాలంలో ట్రాన్స్లేట్వికీలో నేను చేసిన అనువాదాల సంఖ్య: [https://translatewiki.net/w/i.php?target=Pranayraj1985&namespace=all&tagfilter=&start=2020-04-01&end=2020-09-30&limit=500&title=Special%3AContributions 0] ఇవన్నీ మీడియావికీ కోసం చేసినవే. నా నిర్వాహకత్వం గురించి చెప్పేదేమైనా ఉంటే, ముఖ్యంగా విమర్శ ఉంటే, దీని చర్చా పేజీలో రాయండి.
----ఈ కాలంలో నేను చేసిన '''మొత్తం''' దిద్దుబాట్లు: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/all/2020-04-01/2020-09-30 17,632]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు|Pranayraj1985]]
rfkizs6nej9uzfb1xmvl91ctldycdux
4989178
4989172
2026-10-26T14:11:37Z
Pranayraj1985
29393
/* అడ్మిన్ స్కోరు */
4989178
wikitext
text/x-wiki
{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు చెయ్యాల్సిన కనీసమాత్రపు పని ఎంతో సముదాయం నిర్ణయించింది. ఆ సూచనల మేరకు 2019 ఏప్రిల్ నుండి ఇప్పటి వరకు 2 సార్లు ఆరు నెలల సమీక్ష చేసుకుంటూ వస్తున్నాను. ఇది 3 వ సమీక్ష. 2020 ఏప్రిల్ 1 నుండి 2020 సెప్టెంబరు 30 వరకు ఉన్న 6 నెలల కాలంలో నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలను ఈ పేజీలో పెట్టాను. ఈ లెక్క లోకి ప్రధాన పేరుబరిలో చేసిన మార్పుచేర్పులు రావు కాబట్టి, వాటిని పరిగణించలేదు.
=== నిర్వాహక చర్యలు ===
ఈ కాలంలో నేను తీసుకున్న మొత్తం నిర్వాహక చర్యలు: 275. ఎక్స్ టూల్స్ పరికరంలోని అడ్మిన్ స్కోరు కింది లింకులో ఉంది.
https://xtools.wmflabs.org/adminstats/te.wikipedia.org/2020-04-01/2020-09-30?actions=delete|revision-delete|log-delete|restore|re-block|unblock|re-protect|unprotect|rights|merge|import|abusefilter
=== చెప్పుకోదగ్గ పనులు ===
ఈ కాలంలో నేను చేసిన ప్రత్యేకమైన పనులు. ఇవి నిర్వాహక పనులు కావు. కానీ ప్రత్యేకమైన పనులు కాబట్టి ఇక్కడ ఉదహరిస్తున్నాను. (మామూలుగా చేసే నిర్వాహక పనులను ఇక్కడ పరిగణించలేదు):
# నిర్వాహకులు వాడుకరులపై విధించే నిరోధాల సమీక్షా విధాన ప్రతిపాదన, విధి విధానాల చర్చల్లో పాల్గొన్నాను. [[వికీపీడియా:రచ్చబండ (పాలసీలు)/నిరోధ నిర్ణయాల సమీక్షా విధానం]]పై తుది నిర్ణయం ప్రకటించాను.
# అనువాద పరికరంలో మానవిక అనువాదం కనీసం 30% ఉండాలనే నిబంధనను తొలగించాలనే [[వికీపీడియా చర్చ:యాంత్రికానువాదాల నాణ్యతా నియంత్రణ|ప్రతిపాదనను]] తిరస్కరిస్తూ నా వాదన వినిపించాను.
# [[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]], [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గార్లు నిర్వహించిన [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/మొలకల విస్తరణ ఋతువు 2020]] అనే మూణ్ణెల్ల ప్రాజెక్టులో పాల్గొన్న 254 మొలక వ్యాసాలను విస్తరించాను. 20 మందికి పైగా పాల్గిన్న ఈ ప్రాజెక్టులో అందరూ కలిసి 2700 పైచిలుకు మొలకలను విస్తరించారు.
# వికీ నాణ్యతను మెరుగుపరచడంలో భాగంగా [[వికీపీడియా:తొలగింపు కొరకు వ్యాసాలు|తొలగించాల్సిన వ్యాసాలపై]] చర్చించి, నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో పాల్గొన్నాను.
=== పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: ===
* వికీపీడియా: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/4/2020-04-01/2020-09-30 694]. ఇందులో రచ్చబండలో రాసినవి:
** వికీపీడియా చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/5/2020-04-01/2020-09-30 33]
** వాడుకరి చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/3/2020-04-01/2020-09-30 69]
* మూస: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/10/2020-04-01/2020-09-30 41]
* సహాయం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/12/2020-04-01/2020-09-30 0]
* వర్గం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/14/2020-04-01/2020-09-30 36]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2020-04-01/2020-09-30 0]
* మాడ్యూల్: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/828/2020-04-01/2020-09-30 0]
ఈ కాలంలో ట్రాన్స్లేట్వికీలో నేను చేసిన అనువాదాల సంఖ్య: [https://translatewiki.net/w/i.php?target=Pranayraj1985&namespace=all&tagfilter=&start=2020-04-01&end=2020-09-30&limit=500&title=Special%3AContributions 0] ఇవన్నీ మీడియావికీ కోసం చేసినవే. నా నిర్వాహకత్వం గురించి చెప్పేదేమైనా ఉంటే, ముఖ్యంగా విమర్శ ఉంటే, దీని చర్చా పేజీలో రాయండి.
----ఈ కాలంలో నేను చేసిన '''మొత్తం''' దిద్దుబాట్లు: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/all/2020-04-01/2020-09-30 17,632]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు|Pranayraj1985]]
crba6gljead5qau9cp9p1m08hyedi3q
మూస:ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు
10
313690
4989171
4407352
2026-10-26T13:51:40Z
Pranayraj1985
29393
4989171
wikitext
text/x-wiki
{| align="right" cellpadding="0" cellspacing="0" style="margin:10px;border: 1px solid #aaa; padding: 1px; margin: 0em 0em 1em 1em; float: right; clear: both;" class="toccolours;"
! style="border-bottom:1px solid; background:#ccccff;padding:5px" | <big>[[వాడుకరి:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]]</big><br />
|-
! style="border-bottom:1px solid; background:#ccccff;padding:5px" | <small>[[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి|నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు]]</small>
|-
|
{| cellpadding="1" cellspacing="0"
|- style="background:#FFF"
|[[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2019 ఏప్రిల్ - 2019 సెప్టెంబరు|2019 ఏప్రిల్ - 2019 సెప్టెంబరు]]
|- style="background:#EEEEEE"
|[[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2019 అక్టోబరు - 2020 మార్చి|2019 అక్టోబరు - 2020 మార్చి]]
|-style="background:#FFF"
|[[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2020 ఏప్రిల్ - 2020 సెప్టెంబరు|2020 ఏప్రిల్ - 2020 సెప్టెంబరు]]
|-style="background:#EEEEEE"
|[[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2020 అక్టోబరు - 2021 మార్చి|2020 అక్టోబరు - 2021 మార్చి]]
|-style="background:#FFF"
|[[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2021 ఏప్రిల్ - 2021 సెప్టెంబరు|2021 ఏప్రిల్ - 2021 సెప్టెంబరు]]
|-style="background:#EEEEEE"
|[[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2021 అక్టోబరు - 2022 జూన్|2021 అక్టోబరు - 2022 జూన్]]
|-style="background:#FFF"
|[[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2022 జూలై - 2022 డిసెంబరు|2022 జూలై - 2022 డిసెంబరు]]
|-style="background:#EEEEEE"
|[[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2023 జనవరి - 2023 జూన్|2023 జనవరి - 2023 జూన్]]
|-style="background:#FFF"
|[[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2023 జూలై - 2023 డిసెంబరు|2023 జూలై - 2023 డిసెంబరు]]
|-style="background:#EEEEEE"
|[[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2024 జనవరి - 2024 జూన్|2024 జనవరి - 2024 జూన్]]
|-style="background:#FFF"
|[[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2024 జూలై - 2024 డిసెంబరు|2024 జూలై - 2024 డిసెంబరు]]
|-style="background:#EEEEEE"
|[[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2025 జనవరి - 2025 జూన్|2025 జనవరి - 2025 జూన్]]
|-style="background:#FFF"
|[[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2025 జూలై - 2025 డిసెంబరు|2025 జూలై - 2025 డిసెంబరు]]
|-style="background:#EEEEEE"
|[[వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2026 జనవరి - 2026 జూన్|2026 జనవరి - 2026 జూన్]]
|}
|}
r913b81f9go8c1iow7kzxn72itozb82
వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2020 అక్టోబరు - 2021 మార్చి
4
322714
4989177
3827986
2026-10-26T14:07:12Z
Pranayraj1985
29393
4989177
wikitext
text/x-wiki
{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు చెయ్యాల్సిన కనీసమాత్రపు పని ఎంతో సముదాయం నిర్ణయించింది. ఆ సూచనల మేరకు 2019 ఏప్రిల్ నుండి ఇప్పటి వరకు 3 సార్లు ఆరు నెలల సమీక్ష చేసుకుంటూ వస్తున్నాను. ఇది 4 వ సమీక్ష. 2020 అక్టోబరు 1 నుండి 2021 మార్చి 31 వరకు ఉన్న 6 నెలల కాలంలో నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలను ఈ పేజీలో పెట్టాను. ఈ లెక్క లోకి ప్రధాన పేరుబరిలో చేసిన మార్పుచేర్పులు రావు కాబట్టి, వాటిని పరిగణించలేదు.
=== అడ్మిన్ స్కోరు ===
ఈ కాలంలో నేను తీసుకున్న మొత్తం నిర్వాహక చర్యలు: 123. ఎక్స్ టూల్స్ పరికరంలోని అడ్మిన్ స్కోరు కింది లింకులో ఉంది.
https://xtools.wmflabs.org/adminstats/te.wikipedia.org/2020-10-01/2021-03-31?actions=delete|revision-delete|log-delete|restore|re-block|unblock|re-protect|unprotect|rights|merge|import|abusefilter
=== పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: ===
* వికీపీడియా: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/4/2020-10-01/2021-03-31 283]. ఇందులో రచ్చబండలో రాసినవి:
** వికీపీడియా చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/5/2020-10-01/2021-03-31 11]
** వాడుకరి చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/3/2020-10-01/2021-03-31 24]
* మూస: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/10/2020-10-01/2021-03-31 62]
* సహాయం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/12/2020-10-01/2021-03-31 22]
* వర్గం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/14/2020-10-01/2021-03-31 52]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2020-10-01/2021-03-31 0]
* మాడ్యూల్: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/828/2020-10-01/2021-03-31 0]
ఈ కాలంలో ట్రాన్స్లేట్వికీలో నేను చేసిన అనువాదాల సంఖ్య: [https://translatewiki.net/w/i.php?target=Pranayraj1985&namespace=all&tagfilter=&start=2020-10-01&end=2021-03-31&limit=500&title=Special%3AContributions 0] ఇవన్నీ మీడియావికీ కోసం చేసినవే. నా నిర్వాహకత్వం గురించి చెప్పేదేమైనా ఉంటే, ముఖ్యంగా విమర్శ ఉంటే, దీని చర్చా పేజీలో రాయండి.
----ఈ కాలంలో నేను చేసిన '''మొత్తం''' దిద్దుబాట్లు: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/all/2020-10-01/2021-03-31 10,982]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు|Pranayraj1985]]
p0cythms4ebyqq6awjjkdc9yqqfwr0p
4989179
4989177
2026-10-26T14:11:44Z
Pranayraj1985
29393
4989179
wikitext
text/x-wiki
{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు చెయ్యాల్సిన కనీసమాత్రపు పని ఎంతో సముదాయం నిర్ణయించింది. ఆ సూచనల మేరకు 2019 ఏప్రిల్ నుండి ఇప్పటి వరకు 3 సార్లు ఆరు నెలల సమీక్ష చేసుకుంటూ వస్తున్నాను. ఇది 4 వ సమీక్ష. 2020 అక్టోబరు 1 నుండి 2021 మార్చి 31 వరకు ఉన్న 6 నెలల కాలంలో నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలను ఈ పేజీలో పెట్టాను. ఈ లెక్క లోకి ప్రధాన పేరుబరిలో చేసిన మార్పుచేర్పులు రావు కాబట్టి, వాటిని పరిగణించలేదు.
=== నిర్వాహక చర్యలు ===
ఈ కాలంలో నేను తీసుకున్న మొత్తం నిర్వాహక చర్యలు: 123. ఎక్స్ టూల్స్ పరికరంలోని అడ్మిన్ స్కోరు కింది లింకులో ఉంది.
https://xtools.wmflabs.org/adminstats/te.wikipedia.org/2020-10-01/2021-03-31?actions=delete|revision-delete|log-delete|restore|re-block|unblock|re-protect|unprotect|rights|merge|import|abusefilter
=== పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: ===
* వికీపీడియా: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/4/2020-10-01/2021-03-31 283]. ఇందులో రచ్చబండలో రాసినవి:
** వికీపీడియా చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/5/2020-10-01/2021-03-31 11]
** వాడుకరి చర్చ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/3/2020-10-01/2021-03-31 24]
* మూస: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/10/2020-10-01/2021-03-31 62]
* సహాయం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/12/2020-10-01/2021-03-31 22]
* వర్గం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/14/2020-10-01/2021-03-31 52]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2020-10-01/2021-03-31 0]
* మాడ్యూల్: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/828/2020-10-01/2021-03-31 0]
ఈ కాలంలో ట్రాన్స్లేట్వికీలో నేను చేసిన అనువాదాల సంఖ్య: [https://translatewiki.net/w/i.php?target=Pranayraj1985&namespace=all&tagfilter=&start=2020-10-01&end=2021-03-31&limit=500&title=Special%3AContributions 0] ఇవన్నీ మీడియావికీ కోసం చేసినవే. నా నిర్వాహకత్వం గురించి చెప్పేదేమైనా ఉంటే, ముఖ్యంగా విమర్శ ఉంటే, దీని చర్చా పేజీలో రాయండి.
----ఈ కాలంలో నేను చేసిన '''మొత్తం''' దిద్దుబాట్లు: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/all/2020-10-01/2021-03-31 10,982]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు|Pranayraj1985]]
32rviqmcc7y5iyt4d9gcwu1sr205y10
వాడుకరి:Kalasagary
2
330589
4989516
4989084
2026-10-27T05:42:56Z
Kalasagary
107518
/* తెలుగు పుస్తక పరిచయాలు */
4989516
wikitext
text/x-wiki
{{Userboxtop| నా గురించి}}
{{Babel|te|en-2}}
{{చిత్రలేఖనం}}
{{యూజర్గ్రూపు-గూగుల్ ఎడిటథాన్-2 సభ్యులు}}
{{Userboxbottom}}
==పరిచయం==
నమస్తే
నా పేరు [[కళాసాగర్ యల్లపు]], నేను చిత్రకారుడను, కార్టూనిస్టును, [[రచయిత]]ను. నేను తెలుగు వికీపీడియా లో [[2020]] నుండి వ్యాసాలు రాస్తున్నాను. పుట్టింది [[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామం, [[డిసెంబరు]] 10 న,[[1971]] లో. తల్లిదండ్రులు యల్లపు నరసింహమూర్తి, లక్ష్మీకాంతం. పెయింటింగ్ లోను, జర్నలిజంలోనూ డిప్లొమా చేసి, 1993 సం. నుండి [[విజయవాడ]]లో స్థిరపడి వివిధ పబ్లికేషన్స్ లోనూ, పత్రికల్లోనూ చిత్రకారుడిగా, ఇలస్ట్రేటర్ గా పనిచేశాను. ప్రస్తుతం [[విజయవాడ]]లో ఒక సాఫ్ట్ వేర్ కంపెనీలో యూజర్ ఇంటర్ ఫేస్ డిజైనర్ (User Interface Designer)గా పని చేస్తున్నాను.
==నా కార్యకలాపాలు==
[[2001]] సం.లో ఆంధ్రా ఆర్టిస్టు, స్కల్ఫ్టర్స్ అండ్ కార్టూనిస్టు అసోసియేషన్ (AASCA)ను స్థాపించి, రాష్ట్రంలో నున్న సుమారు 500 మంది చిత్రకారుల, శిల్పుల, కార్టూనిస్టుల పరిచయాలతో 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-1', 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-2 లను ప్రచురించాను. ఈ పుస్తకాలు కళాకారుల మధ్య సత్సంబంధాలు నెలకొల్పడానికి, వారికి గుర్తింపురావడానికి ఎంతో తోడ్పడ్డాయి. [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] చిత్ర, శిల్ప కళాచరిత్రను తెలియజేసే 'తెలుగు చిత్రకళా వైభవం' పేరుతో 40 నిమిషాల వీడియో డాక్యుమెంటరీని, రంగుల రారాజు [[వడ్డాది పాపయ్య]] గారి చిత్రాలతో, జీవితచరిత్రను తెలియజేసే డాక్యుమెంటరీ సి.డి.ని రూపొందించాను. 165 మంది తెలుగు కార్టూనిస్టుల పరిచయాలతో-కార్టూన్లతో 2021లో '[[కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు]]' పుస్తకాన్ని ప్రచురించాను. 'ఆస్కా' వ్యవస్థాపక కార్యదర్శిగా ఉంటూ రాష్ట్రస్థాయిలో అనేక పెయింటింగ్, కార్టూన్ పోటీలు, ప్రదర్శనలు, వర్కుషాప్లు నిర్వహించాను. [[2002]] సంవత్సరం [[విజయవాడ]]లో [[జయదేవ్]] గారు ముఖ్య అతిధిగా 'కార్టూన్ మేళా' ను నిర్వహించాను. [[విజయవాడ]] ఆర్ట్ సొసైటి కి ఉపాధ్యక్షులుగా 2022 నుండి [[2024]] వరకు వున్నాను.
[[వడ్డాది పాపయ్య]] శతజయంతి ఉత్సవాలు: [[2021]] సం.లో వపా శతజయంతి (1921-2021) వేడుకలు [[విశాఖపట్నం]], [[విజయవాడ]]లలో నిర్వహించి, ఈ సందర్భంగా వపా చిత్రకళా ప్రదర్శనతో పాటు నేను, చలపతిరావు సంపాదకత్వం వహించిన 'వపాకు వందనం' రంగుల బొమ్మలతో ప్రచురించిన శతజయంతి ప్రత్యేక సంచికను ఆవిష్కరించాము.
ఆర్ట్ ఆఫ్ [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] (Art of Andhra Pradesh book-కాపీ టేబుల్ బుక్): [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] చెందిన చిత్రకారులు, శిల్పులు, గ్రాఫిక్ ఆర్టిస్టులు, సినీ పోస్టర్ డిజైన్ ఆర్టిస్టులు, ఇలస్ట్రేటర్స్, ఆర్ట్ & క్రాఫ్ట్ హస్తకళాకారుల కృషిని మనకు అందించారు. ఇందులో 300 మంది కళాకారుల సమగ్ర జీవిత చిత్రణతో పాటు, మన సంస్కృతిని ప్రతిబింబించే చిత్రాలు ఎంపిక చేసి A4 సైజులో ఆర్ట్ పేపర్ పై రంగుల్లో ప్రచురించిన పుస్తకానికి సంపాదకత్వం వహించాను.
==64కళలు.కాం (www.64kalalu.com) ==
ప్రపంచంలో ఏ ప్రాంతం నుంచైనా ఇంటర్నెట్ లో చదువుకునేందుకు, కళాకారులను ప్రోత్సహించేందుకు 64కళలు డాట్ కామ్ (సకల కళల సమాహారం) అంతర్జాల పత్రిక (https://64kalalu.com/) పేరుతో వెబ్ మేగజైను [[నవంబర్]], 2010సం.లో ప్రారంభించాను.
<ref>[https://64kalalu.com/ 64 కళలు సకల కళల సమాహారం వెబ్ మేగజైన్]</ref>. ఈ వెబ్ మేగజైనుకు సంపాదకులుగా పుష్కరకాలంగా పత్రికను నిర్వహిస్తున్నాను. ఇందులో కళారంగానికి సంబంధించిన సకలకళల సమాచారం అందుబాటులో ఉంటుంది. ఇది పూర్తి ఉచితం. ఇంటర్నెట్ సౌకర్యం ఉన్న ప్రతీవారు చదువుకోవచ్చు.
ప్రముఖ పత్రికలలో కళారంగాలపై, కళాకారుల గురించి వందలాది వ్యాసాలు రాశాను. 2006 సం.లో [[ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ]] 'పొగాకు వ్యతిరేక దినోత్సవం' సందర్భంగా నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ కార్టూన్ పోటీలలో “బెస్ట్ కార్టూనిస్ట్” అవార్డు అందుకున్నాను. అనేక చిత్రకళా ప్రదర్శలలోనూ, సెమినార్లలోనూ పాల్గొని ఎన్నో బహుమతులు అందుకున్నాను. [[చిత్రకళ]], కార్టూన్ కళలపై [[ఆకాశవాణి]] లోను, [[దూరదర్శన్ (టివి ఛానల్)|దూరదర్శన్]] లోను పలు ప్రసంగాలు, ఇంటర్వ్యూలు నిర్వహించాను. అనేక పెయింటింగ్, కార్టూన్ పోటీలకు న్యాయనిర్ణేతగా వ్యవహరించాను. [[2010]] సం.లో కోనసీమ చిత్రకళాపరిషత్, [[అమలాపురం]] వారి రజతోత్సవాలలో 'చిత్రకళా వైజయంతి' పురస్కారం అందుకున్నాను.
==తెవికి లో నా వ్యాసాలు==
'''చిత్రకారులు'''
1. [[కౌతా రామమోహన శాస్త్రి]] 2. [[గుర్రం మల్లయ్య]] 3. [[పన్నూరు శ్రీపతి]] 4. [[కౌతా ఆనందమోహనశాస్త్రి|కౌతా ఆనంద మోహన శాస్త్రి]] 5. [[వేలూరి రాధాకృష్ణ]] 6. [[మజ్జి రామారావు]] 7. [[వేముల కామేశ్వరరావు]] 8. [[జింకా రామారావు]] 9. [[పిలకా లక్ష్మీ నరసింహమూర్తి]] 10. [[మాదేటి రాజాజి]] 11. [[పల్లా పర్సినాయుడు]] 12. [[రాయన గిరిధర్ గౌడ్]] 13. [[బొండా జగన్మోహనరావు]] 14. [[సురేష్ కడలి]] 15. [[రమేష్ గురజాల|రమేష్ గుర్జాల]] 16. [[మంచెం సుబ్రమణ్యేశ్వర రావు]] 17. [[బి.ఏ. రెడ్డి చిత్రకారుడు]] 18. [[దార్ల నాగేశ్వరరావు]] 19. [[దాసి సుదర్శన్]] 20. [[గంగాధర్ చిత్రకారుడు]] 21. [[వి. రమేష్]] 22. [[టి. వెంకన్న]] 23. [[పి. సాల్మన్ రాజు]] 24. [[ఉల్చి చిత్రకారుడు]] 25. [[రెడ్దప్ప నాయుడు]] 26. [[వి.వి. భగీరథి]] 27. [[పి.ఎస్. చంద్రశేఖర్]] 28. [[అంకాల వెంకట సుబ్బారావు]] 29. [[మారేమండ శ్రీనివాసరావు]] 30. [[ఉండ్రు ఆశీర్వాదం]] 31. [[మహమ్మద్ ఒస్మాన్ ఖాన్]] 32. [[కవితా దేవుస్కర్]] 33. [[వెల్లటూరి పూర్ణానంద శర్మ]] 34. [[పణితపు నాగేశ్వరరావు]] 35. [[కొండిపర్తి శేషగిరిరావు]] 36. [[గేదెల అప్పారావు]] 37. [[పొట్లూరి హనుమంతరావు]] 38. [[కాళ్ళ సత్యనారాయణ]] 40. [[సింగంపల్లి సత్యనారాయణ]] 41. [[బి.కె.ఎస్. వర్మ]] 42. [[దేవీప్రసాద్ చిత్రకారుడు]] 43. [[కూరెళ్ల శ్రీనివాస్]] 44. [[ఆత్మకూరు రామకృష్ణ]] 45. [[మహారాజ సాయాజీరావు యూనివర్సిటీ అఫ్ బరోడా]] 46. [[గూగుల్ ఆర్ట్స్ & కల్చర్]] 47. [[దేవరాజ్ దాకోజీ]] 48. [[వడ్లమాని మధుసూదనరావు]] 49. [[ఆదిత్య చారి]] 50. [[ఎస్. ఎమ్. పండిట్]] 51. [[నికోలస్ రోరిక్]] 52. [[జయంత్ మండా]] 53. [[బి.కె.ఎస్. వర్మ]] 54. [[చంద్రనాథ్ ఆచార్య]]
'''శిల్పకారులు'''
1. [[శ్రీనాథ రత్నశిల్పి వుడయార్]] 2. [[దేవు శంకర్]] 3. [[గవ్వ రవీంద్ర రెడ్డి]] 4. [[డి.యన్.వి. ప్రసాద్]] 5. [[అక్కల మంగయ్య]] 6. [[సుబోధ్ గుప్తా]] 7. [[ఎం.వి. రమణారెడ్డి (శిల్పి)]] 8. [[అంచా రాధాకృష్ణమూర్తి]]
'''కార్టూనిస్టులు'''
1. [[కార్టూనిస్ట్ పాప]] 2. [[సుభాని (కార్టూనిస్ట్)]] 3. [[సురేంద్ర (కార్టూనిస్ట్)]] 4. [[భగవాన్ రెడ్డి]]. 5. [[బొమ్మన్ కార్టూనిస్ట్]] 6. [[నాగిశెట్టి (కార్టూనిస్ట్)]] 7. [[కార్టూనిస్ట్ అరుణ్]] 8. [[వర్చస్వి కార్టూనిస్ట్]]
'''నాటక రంగం'''
1. [[మన్నె శ్రీనివాసరావు|మన్నే శ్రీనివాసరావు]] 2. [[బి.సి. కృష్ణ (నటుడు)]] 3. [[శేషయ్యగారిపల్లి అంజనప్ప]] 4. [[కోనేటి సుబ్బరాజు]] 5. [[వి.యస్. రాఘవాచారి]] 6. [[పి.వి.ఎన్. కృష్ణ]] 7. [[గుమ్మడి గోపాలకృష్ణ]] 8. [[వాడ్రేవు సుందరరావు]]
'''ఇతరులు'''
1. [[మువ్వల పెరుమాళ్ళు]] 2. [[డాక్టర్ జంధ్యాల శంకర్]] 3. [[సింగంపల్లి అశోక్ కుమార్]] 4. [[జవహర్లాల్ నెహ్రూ ఆటోనగర్ పారిశ్రామిక వాడ]] 5. [[తుమ్మలపల్లి వారి క్షేత్రయ్య కళాక్షేత్రం]] 6. [[సిద్ధార్థ కళాపీఠము]] 7. [[కిరణ్ ప్రభ]] 8. [[నాగళ్ళ గురుప్రసాదరావు]] 9. [[రావి రంగారావు]] 10. [[అబ్దుల్ రజాహుస్సేన్]] 11. [[కొప్పర్తి రాంబాబు]] 12. [[ఎం.ఆర్.వి. సత్యనారాయణ మూర్తి]] 13. [[జాన్సన్ చోరగుడి]] 14. [[వై.సి.వి. రెడ్డి]] 15. [[చెన్నాప్రగడ శర్మ]] 16. [[యం.సి. దాసు]] 17. [[బెజవాడ మెడికల్ అసోసియేషన్]] 18. [[జి.వి.ఆర్. ప్రభుత్వ సంగీత నృత్య కళాశాల]] 19. [[పాల్ మాక్సిమ్ నర్స్]] 20. [[వేమూరి బలరామ్]] 21. [[ఎం.ఎన్. రావు]] 22. [[రేడియో భానుమతి]] 23. [[డాక్టర్ మారు]] 24. [[లగడపాటి సంగయ్య]] 25. [[పూలబాల వెంకటప్రసాద్]] 26. [[జహంగీర్ ఆర్ట్ గ్యాలరీ]] 27. [[చిత్రాడ కిషోర్ కుమార్]]
==తెలుగు పుస్తక పరిచయాలు==
1. [[మానసార వాస్తుశాస్త్రం]] 2. [[ఆంధ్ర చిత్రకళా సంరక్షకుడు]] 3. [[శిల్ప, చిత్రకళ పరిణామం]] 4. [[దక్షిణాంధ్ర దారిదీపాలు]] 5. [[అగమ్యగమ్యాలు]] 6. [[ఆంధ్రగీతి-తెలుగు భాషా జాగృతి]] 7. [[హాస్యం శరణం గచ్ఛామి]] 8. [[మ్యూరల్స్ ఆఫ్ శ్రీకూర్మం టెంపుల్]] 9. [[చిత్రకళా తపస్వి రాజా రవివర్మ]] 10. [[ఈ జీవితానికి ఇది చాలు]] 11. [[కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు]]12. [[టు ద పాయింట్ (సుభాని కార్టూన్స్)]] 13. [[ఆధునిక కవిత్వం-వైచిత్రీ ప్రియత్వం]] 14. [[కళాప్రపంచం (వ్యాస సంపుటి)]] 15. [[తెలుగు సినిమా స్వర్ణయుగం]] 16. [[గిరీశం కార్టూన్లు]] 17. [[దామెర్ల కళ-వారసత్వం]] 18. [[దక్కన్ ల్యాండ్]] 19. [[ఆధునికాంధ్ర సాహిత్యం-శిల్పకళావైభవం]] 20. [[తెలుగు దీపికలు]]
==అనువాదాలు ==
1. [[బికాష్ భట్టాచార్జీ]] 2. [[సీవీ రాజు]] 3. [[ఆర్. సి. మెహతా]] 4. [[ఎన్. ఎస్. బెంద్రే]] 5. [[జ్యోతి భట్]] 6. [[రతన్ పరిమూ]] 7. [[మణీంద్ర అగ్రవాల్]] 8. [[ఓమ్ ప్రకాష్ అగర్వాల్]] 9. [[పరేష్ మైతీ]] 10. [[మాథుర్ సవానీ]] 11. [[లక్ష్మణ్ మహాదేవ్ చితాలే]] 12. [[బ్రహ్మదేవ్ రామ్ పండిట్]] 13. [[రాజేంద్ర టికు]] 14. [[బిమన్ బిహారీ దాస్]] 15. [[ఎస్. నరసింహ స్వామి]] 16. [[కె. ఎమ్. చెరియన్ (జర్నలిస్ట్)]] 17. [[లలిత కళా అకాడమీ]] 18. [[సోమనాథ్ హోరె]] 19. [[రాంకింకర్ బైజ్]] 20. [[ఎం.ఆర్. అచ్రేకర్]] 21. [[ధనరాజ్ భగత్]] 22. [[అచ్యుత్ కన్విందే]] 23. [[కైలాష్ చంద్ర మెహర్]] 24. [[ఎస్. షకీర్ అలీ]] 25. [[ముత్తయ్య స్థపతి]] 26. [[ఆలిస్ బోనర్]] 27. [[చింతామణి కర్]] 28. [[సుధీర్ రంజన్ ఖస్తగీర్]] 29. [[లక్ష్మణ్ పాయ్]] 30. [[శంఖో చౌధురి]] 31. [[అపూర్బా కిషోర్ బిర్]] 32. [[రాజ్ బిసారియా]] 33. [[తయబ్ మెహతా]] 34. [[డోరతీ చాకో]] 35. [[సుకుమార్ సేన్ (చరిత్రకారుడు)]] 36. [[బెన్ కింగ్స్లీ]] 37. [[నర్మదా ప్రసాద్ గుప్తా]] 38. [[జార్జ్ యో]] 39. [[ఖ్వాజా అహ్మద్ అబ్బాస్]] 40. [[జ్ఞాన చంద్ర ఘోష్]] 41. [[సదనం పి. వి. బాలకృష్ణన్]] 42. [[హబీబ్ రెహమాన్]] 43. [[లాల్జీ సింగ్]] 44. [[అశోక్ రాజగోపాల్]] 45. [[నీలకంఠ దాస్]] 46. [[సురీందర్ కుమార్ సామ]] 47. [[నరేష్ సోహల్]] 48. [[సర్వజ్ఞ సింగ్ కటియార్]] 49. [[లక్ష్మీ ప్రసాద్ సిహారే]] 50. [[అరూన్ పురీ]] 51. [[హృదయనాథ్ మంగేష్కర్]] 52. [[దల్వీర్ భండారీ]] 53. [[జుబిన్ మెహతా]] 54. [[బలరామ్ భార్గవ]] 55. [[ఆనంద్ స్వరూప్ ఆర్య]] 56. [[జోసెఫ్ హెచ్. పెరీరా]] 57. [[సరోజ్ గుప్తా]] 58. [[ఉస్తాద్ మొయినుద్దీన్ ఖాన్]] 59. [[మనోరంజన్ దాస్]] 60. [[గురుప్రసాద్ మహాపాత్ర]] 61. [[పి నారాయణ కురుప్]] 62. [[రామ్ సహాయ్ పాండే]] 63. [[తుషార్ కాంతి ఘోష్]] 64. [[కార్మెల్ బెర్క్సన్]] 65. [[మధుకర్ కేశవ్ ధవలీకర్]] 66. [[అర్మిడా ఫెర్నాండెజ్]] 67. [[ఎం. ఎస్. కృష్ణన్]] 68. [[వివేకానంద ముఖోపాధ్యాయ]] 69. [[ప్రతిభా సత్పతి]] 70. [[పద్మజ ఫెనానీ జోగ్లేకర్]] 71. [[మహారాజ్ కిషన్ భాన్]] 72. [[రోనెన్ సేన్]] 73. [[జతిన్ దాస్]] 74. [[రంగసామి ఎల్. కశ్యప్]] 75. [[హెచ్. సి. వర్మ]] 76. [[ఎన్. నారాయణ్ గాడ్బోలే]] 77. [[కైలాష్ సింగ్ శంఖాలా]] 78. [[నీలాంబర్ పంత్]] 79. [[హరి శంకర్ సింఘానియా]] 80. [[ఎబర్హార్డ్ ఫిషర్ (కళా చరిత్రకారుడు)]] 81. [[టి. ఎన్. మనోహరన్]] 82. [[మన్మోహన్ మహాపాత్రా]] 83. [[జాయ్ మైఖేల్]] 84. [[అస్తాద్ దేబూ]] 85. [[శ్రీనివాస్ వినాయక్ ఖలే]] 86. [[ప్రసాద్ సావ్కర్]] 87. [[మధు పండిట్ దాస]] 88. [[ఎ. సి. ఎన్. నంబియార్]] 89 [[పోథన్ జోసెఫ్]] 90. [[మను పరేఖ్]] 91. [[బువాంగి సైలో]] 92. [[గౌరవ్ ఖన్నా (బ్యాడ్మింటన్)]] 93. [[కె. విజయరాఘవన్]] 94. [[రవివర్మ మార్తాండ వర్మ]] 95. [[కృష్ణ కన్హాయి]] 96. [[కె. విజయ్ కుమార్]] 97. [[రమాకాంత్ శుక్లా]] 98. [[పెపిటా సేథ్]] 99. [[కళామండలం శివన్ నంబూద్రి]] 100. [[కెకూ ఎం. గాంధీ]] 101. [[కళామండలం శివన్ నంబూద్రి]] 102. [[సాకర్ ఖాన్ మంగనియర్]] 103. [[పి.కె. అయ్యంగార్]]
104. [[సురేంద్రనాథ్ కర్]] 105. [[భగవతి చరణ్ వర్మ]] 106. [[డోరతీ చాకో]] 107. [[మేరీ క్లబ్వాలా జాదవ్]] 108. [[డోరతీ చాకో]] 109. [[హరి మాధవ్ ముఖోపాధ్యాయ]] 110. [[ఇందు భూషణ్ సిన్హా]] 111. [[ఇమ్రాన్ షా (రచయిత)]] 112. [[ముజఫర్ అలీ]] 113. [[ఆద్య రంగాచార్య]] 114. [[ఆనంద శంకర్ రే]] 115. [[సూర్యదేవ్ సింగ్ బరేత్]] 116. [[నీలాంబర్ దేవ్ శర్మ]] 117. [[జితేంద్ర అభిషేకీ]] 118. [[కె. ఎన్. దండాయుధపాణి పిళ్ళై]] 120. [[జ్ఞాన్ చతుర్వేది]] 121. [[ఆదర్శ్ సేన్ ఆనంద్]] 122. [[జుగల్ కిషోర్ (వైద్యుడు)]] 123. [[బన్సీ కౌల్]] 124. [[యేషే డోర్జీ తోంగ్చి]] 125 [[కె. మాంగీ సింగ్]] 126. [[థాను పద్మనాభన్]] 127. [[అనిల్ కె. రాజవంశీ]] 128. [[జితేంద్ర హరిపాల్]] 129. [[రాజ్కుమార్ సింఘాజిత్ సింగ్]] 130. [[కృష్ణస్వామి స్వామినాథన్]] 131. [[అజయ్ వి. భట్]] 132 [[హర్భజన్ సింగ్ (పర్వతారోహకుడు)]] 133. [[కర్సన్భాయ్ పటేల్]] 134. [[శంకరనారాయణ మీనన్]] 135. [[అశోక్ చక్రధర్]] 136. [[పుష్పబెన్ మెహతా]] 137. [[ప్రహ్లాద్ చంద్ర తాసా]] (పద్మ భూషణ్) 138. [[నారాయణ పురుషోత్తమ మల్లయ్య]] 139. [[మహ్మద్ అమీన్ (చరిత్రకారుడు)]] 140. [[డాడీ పుదుంజీ]] 141. [[సంజయ్ గోవింద్ ధండే]] 142. [[సయ్యద్ ఇ. హస్నైన్]] 143. [[ధర్మ వీర]] 144. [[మహేష్ శర్మ (సామాజిక కార్యకర్త)]] 145. [[రాజేంద్ర కుమార్]] 146. [[అనురాగ్ ఆనంద్]]
==ప్రపంచ చిత్రకారులు-అనువాదాలు 2==
146.[[రెంబ్రాండ్]] 147. [[ఎఫ్.ఎన్. సౌజా]] 148. [[జార్జియో వసారి]] 149. [[రాఫెల్ (చిత్రకారుడు)]] 150. [[కిరణ్ నాడార్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్]] 151. [[అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూర్]] 152. [[గగనేంద్రనాథ్ ఠాగూర్]] 153. [[ముకుల్ చంద్ర దే]] 154. [[బెంగాల్ స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్]] 155. [[అసిత్ కుమార్ హల్దార్]] 156. [[సమీర్ మండల్]] 157. [[గవర్నమెంట్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్ట్ అండ్ క్రాఫ్ట్]] 158. [[కిసోరీ రాయ్]] 159. [[శక్తి బర్మన్]] 160. [[జహర్ దాస్గుప్తా]] 161. [[రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఆర్ట్]] 162. [[జార్జ్ క్లాసెన్]] 163. [[ఆల్బ్రెక్ట్ డ్యూరర్]] 164. [[జామియా మిలియా ఇస్లామియా]] 165. [[గుస్తావ్ క్లిమ్ట్]] 166. [[డియెగో వెలాజ్క్వెజ్]] 167. [[జోహన్నెస్ వెర్మీర్]] 168. [[ది కిస్ (క్లిమ్ట్)]] 169. [[లాస్ మెనినాస్]] 170. [[గర్ల్ విత్ ఎ పెర్ల్ ఇయర్రింగ్]] 171. [[బ్రోంజినో]] 172. [[సాండ్రో బొటిసెల్లి]] 173. [[రాబర్టో కావల్లి]] 174. [[టిటియాన్]] 175. [[డొనాటెల్లో]] 176. [[మాసాసియో]] 177. [[వాసుదేవ్ కామత్]] 178. [[బాంబే ప్రోగ్రెసివ్ ఆర్టిస్ట్స్ గ్రూప్]] 179. [[చోళమండల్ ఆర్టిస్ట్స్ విలేజ్]] 180. [[కలకత్తా గ్రూప్]] 181. [[ప్రదోష్ దాస్గుప్తా]] 182. [[ఇండియన్ రాడికల్ పెయింటర్స్ అండ్ స్కల్ప్టర్స్ అసోసియేషన్]] 183. [[అగస్టే రోడిన్]] 184. [[కె. పి. కృష్ణకుమార్]] 185. [[ది థింకర్]] 186. [[కర్రీ బార్కర్]] 187. [[అబ్సెషన్ (2025 సినిమా)|అబ్సెషన్]] 188. [[ధీరజ్ చౌదరి]] 189. [[రాబిన్ మండల్]] 190. [[కె. కె. మీనన్]] 191. [[హిమ్మత్ షా]] 192. [[ఎస్. నందగోపాల్]] 193. [[చామరాజేంద్ర అకాడమీ ఆఫ్ విజువల్ ఆర్ట్స్]] 194. [[ది ఫోర్ ఎలిమెంట్స్ (ఆర్కింబోల్డో)]] 195. [[రాజీవ్ మల్హోత్రా]] 196. [[కునాల్ కమ్రా]] 197. [[గియుసేప్ ఆర్కింబోల్డో]] 198. [[ఫ్యోడర్ అలెక్సీవ్]] 199. [[ఇవాన్ ఐవాజోవ్స్కై]] 200. [[సైలోజ్ ముఖర్జీ]] 201. [[లూకా సినోరెల్లి]] 202. [[మానవ్ గుప్తా]] 203. [[అమిత్ దత్]] 204. [[అశ్విని భట్]] 205. [[అతుల్ డోడియా]] 206. [[కె. పి. థామస్]] 207. [[కరుణ సుక్క]] 208. [[హెన్రీ మాటిస్]] 209. [[రూబెన్స్ పీల్]] 210. [[పీటర్ బ్లూమ్]] 211. [[ఫ్రెడ్ కబోటీ]] 212. [[పీటర్ వౌల్కోస్]] 214. [[హెర్మన్ రోజ్]] 215. [[బోరిస్ వల్లెజో]] 216. [[బెంజమిన్ వెస్ట్]] 217. [[జాన్ వెస్లీ జార్విస్]] 219. [[పెర్లే ఫైన్]] 220. [[విలియం రష్ (శిల్పి)]] 221. [[రెంబ్రాండ్ పీల్]] 222. [[సెఫాస్ థాంసన్]] 223. [[వాషింగ్టన్ ఆల్స్టన్]] 235. [[ఎడ్వర్డ్ హిక్స్]] 236. [[సాల్వటర్ ముండి]] 237. [[జాన్ నీగల్]] 238. [[బాస్ ఓటిస్]] 239. [[జార్జ్ క్యాట్లిన్]] 240. [[జేమ్స్ పీల్]] 241. [[జాన్ హెస్సెలియస్]] 242. [[జేమ్స్ బోమన్]] 243. [[రాఫెల్ పీల్]] 244. [[డిజిటల్ ఆర్ట్]] 245. [[గిల్బర్ట్ స్టువర్ట్]] 246. [[థామస్ స్మిత్]] 247. [[చార్లెస్ డి లా ఫోస్]] 248. [[జాన్ లూయిస్ క్రిమ్మెల్]] 249. [[ఎడ్వర్డ్ సావేజ్]] 250. [[జాన్ వాండర్లిన్]] 251. [[జాన్ స్మిబర్ట్]] 252. [[ఆషెర్ బ్రౌన్ డ్యురాండ్]] 253. [[పాల్ కెల్పే]] 254. [[క్లాడ్ మోనెట్]] 255. [[67 (సంఖ్య)]] 256. [[కళలు, చేతిపనులు]] 257. [[హస్తకళా ఉద్యమం]] 258. [[ఎడ్వర్డ్ హాపర్]] 259. [[కారవాజ్జియో]] 260. [[పీటర్ పాల్ రుబెన్స్]] 261. [[అమేదియో మోడిగ్లియాని]] 262. [[డియాగో రివెరా]] 263. [[అలెగ్జాండర్ కాల్డర్]] 264. [[నార్మన్ రాక్వెల్]] 265. [[జాన్ కాన్స్టేబుల్]] 266. [[జాన్ సింగర్ సార్జెంట్]] 267. [[జోన్ మిరో]] 268. [[పీట్ మాండ్రియన్]] 269. [[ఎగాన్ షీలే]] 270. [[ఎడ్గార్ డెగాస్]] 271. [[అబ్దుర్ రెహమాన్ చుగ్తాయ్]] 272. [[అతుల్ బోస్]] 273. [[రాయల్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్]] 274. [[ఎస్. జి. ఠాకూర్ సింగ్]] 275. [[మనీషి దే]] 276. [[అక్బర్ పదమ్సీ]] 277. [[జేమ్స్ మెక్డౌగల్ హార్ట్]] 278. [[శామ్యూల్ కోల్మన్]] 279. [[నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ డిజైన్]] 280. [[థామస్ హిల్]] 281. [[ఫ్రెడరిక్ ఎడ్విన్ చర్చ్]] 282. [[కాల్పనిక జాతీయవాదం]] 283. [[నెవార్క్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్]] 284. [[హగ్గిన్ మ్యూజియం]] 285. [[న్యూయార్క్ హిస్టారికల్]] 286. [[మార్టిన్ జాన్సన్ హెడ్]] 287. [[సావ్లారామ్ హల్దంకర్]] 288. [[యూజీన్ డెలాక్రోయిక్స్]] 289. [[వర్జీనియా మ్యూజియం ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్]] 290. [[రాబర్ట్ వాల్టర్ వీర్]] 291. [[జెర్విస్ మ్యాకెంటీ]] 292. [[లైమన్ అలిన్ ఆర్ట్ మ్యూజియం]] 293. [[థామస్ డౌటీ (చిత్రకారుడు)]] 294. [[రిచర్డ్ జేమ్స్ వ్యాట్]] 295. [[గియోవన్నీ మారియా బెంజోనీ]] 296. [[అడోబ్ క్రియేటివ్ సూట్]]
==గూగుల్ ఎడిటథాన్-4 అనువాదాలు==
1. [[భౌతిక శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి]] 2. [[గ్రీకు పురాణాలు]] 3. [[ఫ్లోరెన్స్]] 4. [[లాటిన్ లిపి]] 5. [[అపోలో]] 6. [[సాంచి]] 7. [[సౌందర్యశాస్త్రం]] 8. [[సంక్రాతి]] 9. [[అంతర్జాతీయ ప్రామాణీకరణ సంస్థ]] 10. [[నారింజ రంగు]] 11. [[చోళ రాజ్య దేవాలయాలు]] 12. [[హోకుసాయి]] 13. [[దీర్ఘచతురస్రం]] 14. [[భారతీయులు]] 15. [[అశోకుడి శాసనాలు]] 16. [[ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ వాస్తు సంగ్రహాలయం]] 17. [[మాయాదేవి (బుద్ధుని తల్లి)]] 18. [[వేలిముద్ర]] 19. [[ఇంద్రాణి]] 20. [[జాజికాయ]] 21. [[కొచ్చి అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం]] 22. [[సిందూరం]] 23. [[కంప్యూటింగ్]] 24. [[గ్రామీ అవార్డులు]] 25. [[ఇంగ్లీష్ వింగ్లిష్]] 27. [[సాఫ్ట్వేర్ ఇంజనీరింగ్]] 28. [[రసము (సాహిత్యం)]] 29. [[ఆనందబజార్ పత్రిక]] 30. [[రాతప్రతి]] 31. [[అహ్మదాబాద్ విమానాశ్రయం]] 32. [[ఓడరేవు]] 33. [[అంతర్జాతీయ పౌర విమానయాన సంస్థ]] 34. [[కంపాలా]] 35. [[అకాడమీ]] 36. [[దేవదాస్ (1955 సినిమా)]] 37. [[నాట్యగత్తె విగ్రహం]] 38. [[మెట్ల బావి]] 39. [[పౌరసత్వం]] 40. [[సెలవుదినం]] 41. [[టోక్యో విశ్వవిద్యాలయం]] 42. [[ప్రపంచ బిలియనీర్ల జాబితా]] 43. [[విజువల్ స్టూడియో]] 44. [[సోనీ మొబైల్]] 45. [[బి.హెచ్.ఇ.ఎల్]] 46. [[మెట్ గాలా]] 47. [[మెట్రోపాలిటన్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్]] 48. [[గూగుల్ న్యూస్]] 49. [[ఫిల్మ్ ఫేర్]] 50. [[గూగుల్ అల్లో]] 51. [[డిప్లొమా]] 52. [[ఫోటో జర్నలిజం]] 53. [[కాల ప్రయాణం]] 54. [[సుజుకి]] 55. [[ఫిలిప్స్]] 56. [[భారత్ ఎలక్ట్రానిక్స్ లిమిటెడ్]] 57. [[ఆన్లైన్ ప్రకటనలు]] 58. [[పింట్రెస్ట్]] 59. [[వడ్రంగం]] 60. [[వక్రరేఖ]] 61. [[రవీంద్ర సంగీతం]] 62. [[టైమ్స్ నౌ]] 63. [[ఎల్లో జర్నలిజం]] 64. [[భారతీయ మహిళా బ్యాంకు]] 65. [[ఆర్ (ప్రోగ్రామింగ్ భాష)]] 66. [[దృశ్య వర్ణపటం]] 67. [[పడుకగది]] 68. [[క్రీడా మైదానం]] 69. [[వ్యవస్థ]] 70. [[డాటా సైన్స్]] 71. [[డిస్కవరీ ఛానల్]] 72. [[ఐఐటీ పాట్నా]] 73. [[హిందూ మతంలో బుద్ధుడు]] 74. [[కోల్కతా మ్యూజియం ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్]] 75. [[నేషనల్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఇండియా]] 76. [[భారతీయ మ్యూజియం]] 77. [[ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ వాస్తు సంగ్రహాలయం]] 78. [[బ్రిటిష్ మ్యూజియం]] 79. [[అమెరికన్ మ్యూజియం ఆఫ్ నేచురల్ హిస్టరీ]] 80. [[విక్టోరియా - ఆల్బర్ట్ మ్యూజియం]] 81. [[సైన్స్ మ్యూజియం, లండన్]] 82. [[స్టేట్ హెర్మిటేజ్ మ్యూజియం]] 83. [[నేషనల్ మ్యూజియం ఆఫ్ చైనా]] 84. [[మ్యూజియం ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ ఇండస్ట్రీ]] 85. [[జర్మన్ మ్యూజియం ఆఫ్ టెక్నాలజీ]] 86. [[నేషనల్ గ్యాలరీ ఆఫ్ ఆర్ట్]] 87. [[మ్యూజియం ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్, బోస్టన్]] 88. [[కాపిటల్ మ్యూజియం]] 89. [[వియన్నా టెక్నికల్ మ్యూజియం]] 90. [[జెఫ్రీ హింటన్]] 91. [[చలనచిత్ర నిర్మాణం]] 92. [[సాల్ట్ లేక్ స్టేడియం]] 93. [[యూరాలజీ]] 94. [[యష్ రాజ్ ఫిల్మ్స్]] 95. [[హెచ్.బి.ఓ]] 96. [[చరిత్ర రచన]] 97. [[ఐరోపా చరిత్ర]] 98. [[ఎల్.ఈ.డి]] 99. [[సి. శివరామ మూర్తి]] 100. [[ఫిజియోథెరపీ]] 101. [[సంకేత పదం]] 102. [[జిప్ కోడ్]] 103. [[అంధేరీ]] 104. [[ఖగోళ శాస్త్రవేత్త]] 105. [[రాజ్ షమాని]] 106. [[గౌరవ్ చౌదరి (యూట్యూబర్)]] 107. [[శృతి గొట్టిపాటి]] 108. [[బని థాని]] 109. [[త్రీ గర్ల్స్ పెయింటింగ్]] 110. [[పాల్ గాగిన్]] 111. [[కె.సి.ఎస్. పణికర్]] 112. [[5-మినిట్ క్రాఫ్ట్స్]] 113. [[నీతి శాస్త్రం]] 114. [[భారతి ఖేర్]] 115. [[జోగేన్ చౌధురి]]
==కళ - విశ్లేషణ ==
1. [[తైల చిత్రలేఖనం]] 2. [[పాప్ ఆర్ట్]] 3. [[నైరూప్య భావవ్యక్తీకరణ]] 4. [[పోస్ట్మోడర్నిజం]] 5. [[అమెరికా శిల్పకళ]] 6. [[ఇటాలియన్ కళ]] 7. [[కాంస్య శిల్పం]]
==గూగుల్ ఎడిటథాన్-5 అనువాదాలు==
1. [[కుతుబ్ మీనార్ కాంప్లెక్స్]] 2. [[కాశ్మీర్ సుల్తానేట్]] 3. [[తెనాలిరామన్ (సినిమా)]] 4. [[ప్రాచీన కమ్యూనిజం]] 5. [[సూరదాస్]] 6. [[బార సంస్కృతి]] 7. [[ఖాన్ జహాన్ అలీ]] 8. [[పర్షియన్ యుద్ధ ఏనుగులు]] 9. [[కుముదేందు ముని]] 10. [[రామ్గంగ యుద్ధం]] 11. [[నందన యుద్ధం]] 12. [[మధుర విజయం]] 13. [[సోమపుర మహావిహారం]] 14. [[సాయపనేని నాయకులు]] 15. [[పండిత విహారం]] 16. [[జినసేనుడు]] 18. [[రామ కులశేఖర]] 19. [[కబీర్ పంత్]] 20. [[కాంస్య శిల్పం]] 21. [[హొయసల సాహిత్యం]] 22. [[రవిదాసియా]] 23. [[ధర్మ రాజా]] 24. [[బౌద్ధమతం, జైనమతం]] 26. [[బౌద్ధ ఆధునికవాదం]] 27. [[అసురుల జాబితా]] 28. [[నిజమైన బుద్ధ పాఠశాల]] 29. [[వేద సంస్కృతం]] 30. [[లిటిల్ బుద్ధ]] 31. [[బౌద్ధమతంలో మహిళలు]] 32. [[దేశాల వారీగా బౌద్ధమతం]] 33. [[బౌద్ధమతం, కులం]] 34. [[వుడెన్ ఫిష్]] 35. [[బౌద్ధ కళ]] 36. [[వివాహంపై బౌద్ధ దృక్పథం]] 37. [[ప్రపంచ బౌద్ధ సదస్సు]] 38. [[పగోడా]] 39. [[శ్రీలంకలోని స్థూపాలు]] 40. [[కంబోడియాలోని స్థూపాలు]] 41. [[బౌద్ధ సాహిత్యం]] 42. [[నేపాల్లోని స్థూపాలు]] 43. [[ఛేనా]] 44. [[అస్సాం టీ]] 45. [[బాంబే క్రికెట్ క్లబ్]] 46. [[అప్పం]] 47. [[బౌద్ధ జాతీయవాదం]] 48. [[సహజ]] 49. [[ప్రాణ విముక్తి]] 50. [[టిబెట్ కేంద్రం]] 51. [[బౌద్ధమతం శరీరం]] 52. [[కుర్కురే]] 53. [[ఖుదిరామ్ దాస్]] 54. [[నైలా కబీర్]] 55. [[ఉస్మాన్ సిరాజుద్దీన్]] 56. [[డార్జిలింగ్ సంస్కృతి]] 57. [[కలకత్తా రివర్సైడ్]] 58. [[మౌర్య కళ]] 59. [[గుప్త కళ]] 60. [[ఇండో-గ్రీక్ కళ]] 61. [[ఇందిరా గాంధీ నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ ఆర్ట్స్]] 62. [[పీకాక్ కింగ్]] 63. [[సింధు లోయ నాగరికత మతం]] 64. [[భారతదేశ స్వర్ణయుగం]] 65. [[రామాయణం 3392 AD]] 66. [[గుజరాత్ వాతావరణం]] 67. [[భారత కాలమానం]] 68. [[భారతీయ ప్రకృతి చరిత్ర]] 69. [[ఢిల్లీ వాతావరణం]] 70. [[రాజస్థానీ ప్రజలు]] 71. [[దక్షిణ భారతదేశ భౌగోళికం]] 72. [[ఉత్తర కర్ణాటక]] 73. [[తీరప్రాంత భారతదేశం]] 74. [[రెడ్ కారిడార్]] ..... 75. [[రాణి సరాయ్ యుద్ధం]] 76. [[బాలాపూర్ యుద్ధం]] 77. [[షాజహాన్ పాలనలో గుజరాత్]] 78. [[బాలాజీ విశ్వనాథ్]] 79. [[మొఘల్ రాజవంశం]] 80. [[మొదటి లోహ్గఢ్ యుద్ధం]] 81. [[ప్రాచీన గ్రీసు, భారతదేశం మధ్య సంబంధాలు]] 82. [[మూషిక రాజవంశం]] 83. [[ఆంగ్లో-హిందూ చట్టం]] 84. [[ఇండో-రోమన్ వాణిజ్య సంబంధాలు]] 85. [[ఇండో-మెసొపొటేమియా సంబంధాలు]] 86. [[తమిళ సాహిత్యంలో రామాయణం]] 87. [[భారతదేశంలో ఇనుప యుగం]] 88. [[మంత్ర-రాక్ నృత్యం]] 89. [[ప్రాచీన తక్షశిల విశ్వవిద్యాలయం]] 90. [[అరికమేడు]] 91. [[గాంధార రాజ్యం]] 92. [[హంస సందేశం]] 93. [[సుమతినాథుడు]] 94. [[శశిరేఖా పరిణయం]] 95. [[హిందూమతంలో దేవుడు, లింగభేదం]] 96. [[అద్భుత రామాయణం]] 97. [[తొలి పాండ్యుల సమాజం]] 98. [[నమస్తే యోగా]] 99. [[రామాయణంః ది లెజెండ్ ఆఫ్ ప్రిన్స్ రామ]] 100. [[అశోకుని ధమ్మం విధానం]] 101. [[సిద్ధార్థ (నవల)]] 102. [[చెంకుట్టువన్]] 103. [[కట్టైకూత్తు]] 104. [[తెరుకూత్తు]] 105. [[దేవీ-చంద్రగుప్తం]] 106. [[నాలుక, పెదవుల లోగో]] 107. [[కావి రంగు కుండల సంస్కృతి]] 108. [[ప్రాచీన వీణ]] 109. [[క్లే సంస్కృత లైబ్రరీ]] 110. [[కర్ణభారం]] 111. [[మధుర సింహ శిఖరం]] 112. [[ధర్మరాజిక స్థూపం]] 113. [[అంధ యుగ్ (పద్య నాటకం)]]
==నా ప్రమేయం ఉన్న తెవికీ పేజీల జాబితా==
1. [[దామెర్ల రామారావు]] 2. [[వడ్డాది పాపయ్య]] 3. [[విజయ్ రామ్]] 4. [[సిరందాసు వెంకట రామారావు]] 5. [[మాధవపెద్ది గోఖలే]] 6. [[వాసిరెడ్డి వేణుగోపాల్]] 7. [[నాగసూరి వేణుగోపాల్]] 8. [[సి.ఎస్.ఎన్. పట్నాయక్]] 9. [[అంట్యాకుల పైడిరాజు]] 10. [[మొక్కపాటి కృష్ణమూర్తి]] 11. [[సి.ఎన్.వెంకటరావు]] 12. [[బాపు]] 13. [[కొసనా ఈశ్వరరావు]] 14. [[బాలి (చిత్రకారుడు)]] 15. [[మళ్ళ జ్యోతిర్మయి]] 16. [[జయదేవ్]] 17. [[సత్యమూర్తి]] 18. [[శంకు]] 19. [[తులసీరాం]] 20. [[గీతా సుబ్బారావు]] 21. [[కొత్తపల్లి సరళాదేవి]] 22. [[భారతీయ చిత్రకళ]] 23. [[నందిని గౌడ్]] 24. [[అయినాల మల్లేశ్వరరావు]] 25. [[గోపరాజు సమరం]] 26. [[గుర్రం మల్లయ్య]] 27. [[పాకాల తిరుమల్ రెడ్డి]] 28. [[కాపు రాజయ్య]] 29. [[గణపతి స్థపతి]] 29. [[వేలు ఆనందాచారి]] 30. [[కణ్వశ్రీ]] 31. [[మోహన్ (చిత్రకారుడు)]] 32. [[ఆకాశవాణి కేంద్రం, విజయవాడ]] 33. [[నందలాల్ బోస్]]
ఫోటోలు చేర్చిన వ్యాసాలు :
1. [[చొక్కాపు వెంకటరమణ]] 2. [[అంట్యాకుల పైడిరాజు]] 3. [[కళాధర్]] 4. [[గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్]] 5. [[యద్దనపూడి సులోచనారాణి]] 6. [[బలభద్రపాత్రుని రమణి]] 7. [[పెళ్లకూరు జయప్రద]] 8. [[కె.ఎన్. మల్లీశ్వరి]] 9. [[సి.వి.సర్వేశ్వరశర్మ]] 10. [[శీలా వీర్రాజు]] 11. [[చుండూరి మృణాళిని]] 12. [[గుత్తికొండ సుబ్బారావు]] 13. [[కార్టూనిస్ట్ టీవీ]] 14. [[కొమ్మనాపల్లి గణపతిరావు]] 15. [[కుప్పిలి పద్మ]] 16. [[చిల్లర భవానీదేవి]] 17. [[చంద్ర (కళాకారుడు)]] 18. [[బండి నారాయణస్వామి]] 19. [[కోకా విమలకుమారి]] 20. [[కొండూరు వీరరాఘవాచార్యులు]] 21. [[చింతకింది శ్రీనివాసరావు]] 22. [[శారదా శ్రీనివాసన్]] 23. [[వంగూరి చిట్టెన్ రాజు]] 24. [[మామిడిపూడి కృష్ణమూర్తి]] 25. [[పాలగుమ్మి విశ్వనాథం]] 26. [[బి.ఎన్. శాస్త్రి]] 27. [[నవోదయ రామమోహనరావు]] 28. [[షణ్ముఖి ఆంజనేయ రాజు]] 29. [[గబ్బిట దుర్గాప్రసాద్]] 30. [[లల్లాదేవి]]
==మూలాలు==
{{మూలాల జాబితా}}
* https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109
* https://archive.org/details/64kalalu-12years
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:తెలుగు వికీపీడియనులు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ వికీపీడియనులు]]
[[వర్గం:కృష్ణా జిల్లా వికీపీడియనులు]]
[[వర్గం:అనువాద పరికరాన్ని వాడే వాడుకరులు]]
[[వర్గం:తెలుగు వికీపీడియా సభ్యులు]]
{{User IND Citiz}}{{అక్షరదోష నిర్మూలన దళ సభ్యుడు}}{{User Wikipedian For|year=2021|month=06|day=01}}
dfv6cc50ke2b1j1rufd4v8chi4pdtve
కొల్లేరు పక్షుల సంరక్షణ కేంద్రం
0
330981
4989234
3438347
2026-10-26T16:53:38Z
Rajasekhar1961
2596
[[వర్గం:1999 స్థాపితాలు]] ను చేర్చారు (హాట్కేట్ ఉపయోగించి)
4989234
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox protected area
|name=కొల్లేరు పక్షుల సంరక్షణ కేంద్రం
|alt_name=
|iucn_category=IV
|photo=File:Egrets in AP W IMG 3792.jpg
|photo_width=
|photo_alt=
|photo_caption=[[కొల్లేరు సరస్సు]] వద్ద పక్షులు
|map=India Andhra Pradesh
|map_alt=
|map_caption=కొల్లేరు పక్షుల సంరక్షణ కేంద్రం
|map_width=
|location=[[ఆంధ్రప్రదేశ్]], [[భారతదేశం]]
|nearest_city=[[ఏలూరు]]
|coords = {{coord|16|37|N|81|12|E|region:IN|format=dms|display=inline,title}}
|coords_ref=<ref name="Ramsar1" /> |area={{convert|673|km2|acre|abbr=on}}
|established={{Start date|1999|11}}
|governing_body=[[ఆంధ్రప్రదేశ్ అటవీ శాఖ]]
|url= |embedded={{Designation list
| embed = yes
| designation1 = రామ్సర్
| designation1_date = 19 ఆగస్టు 2002<ref name="Ramsar1" />
}}}}
'''కొల్లేరు పక్షుల సంరక్షణ కేంద్రం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్లోని]] [[కొల్లేరు సరస్సు]]<nowiki/>కు సమీపంలో ఉన్న సహజ సిద్ధమైన అభయారణ్యం. 673 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉన్న ఈ కేంద్రం ''1972 వన్యప్రాణి రక్షణ చట్టం'' ప్రకారం 1999, నవంబరు నెలలో స్థాపించబడింది. 2002లో అంతర్జాతీయ ప్రాముఖ్యత కోసం రామ్సర్ కన్వెన్షన్ను ఏర్పాటు చేయబడింది.<ref name="Ramsar1">{{Cite web|url=http://www.ramsar.org/kolleru-lake|title=Kolleru Lake|website=Ramsar Wetlands|publisher=Ramsar|access-date=12 July 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.sanctuariesindia.com/kolleru-bird-sanctuary|title=Kolleru Bird Sanctuary|website=www.sanctuariesindia.com|publisher=|access-date=12 July 2021|archive-date=12 మే 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160512091905/http://www.sanctuariesindia.com/kolleru-bird-sanctuary/|url-status=dead}}</ref>
== భౌగోళికం ==
కొల్లేరు పక్షుల సంరక్షణ కేంద్రం ప్రధానంగా [[ఆంధ్రప్రదేశ్|ఆంధ్రప్రదేశ్లోని]] [[కృష్ణా జిల్లా]], [[పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా]]<nowiki/>ల [[కృష్ణా నది|కృష్ణానది]], [[గోదావరి]] డెల్టాల మధ్యన [[ఏలూరు]] నగరం నుండి 10 నుండి 25 కి.మీ.ల వరకు విస్తరించి ఉంది.<ref>{{Cite web|url=http://www.rainwaterharvesting.org/kolleru_lake/kolleru_lake.htm|title=Kolleru Lake|last=Ramsar convention|first=Wet land|website=www.rainwaterharvesting.org|publisher=|access-date=12 July 2021}}</ref>
== వృక్షజాలం ==
ఈ ప్రాంతంలో ''ఫ్రాగ్మిట్స్ కర్కా'' ప్రధాన వృక్షజాలంగా ఉంది.<ref>[https://books.google.com/books?id=o7YICQAAQBAJ&pg=PA382&lpg=PA382&dq=phragmites+karka+kolleru+lake&source=bl&ots=cSCwawfDMz&sig=Ok33qxLk8a9jOb3pt3aZS5xhdFg&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiijbiTpJrMAhUKjJQKHY6bCxIQ6AEIPzAG#v=onepage&q=phragmites%20karka%20kolleru%20lake&f=false Wetlands of the World I: Inventory, Ecology and Management] edited by Dennis F. Whigham, D. Dykyjová, S. Hejný (page-382)</ref> ఇది 10 అడుగుల ఎత్తు వరకు పెరిగి, కొన్ని జాతుల [[పక్షి|పక్షులకు]] ఆశ్రయం కల్పిస్తుంది.<ref>{{Cite web|url=http://cpreec.org/67.htm|title=C.P.R. Environmental Education Centre|last=Kolleru Lake|first=Flora|website=www.cpreec.org|publisher=|access-date=12 July 2021|archive-date=19 ఏప్రిల్ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210419112817/http://cpreec.org/67.htm|url-status=dead}}</ref> దీనితోపాటు నిమ్ఫే నౌచాలి, నైఫోయిడ్స్ ఇండికం, ఒట్టెలియా అలిస్మోయిడ్స్, నెచమండ్రా ఆల్టర్నిఫోలియా, లిమ్నోఫిలా ఇండికా, వల్లిస్నేరియా స్పైరాలిస్, బ్లైక్సా ఆక్టాండ్రా, ఇపోమోయా ఆక్వాటికా, స్కిర్పస్ ఆర్టికులిటమ్స్, పాస్గామాటాస్ వంటి జల వృక్షాలు కూడా ఉన్నాయి.
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}
== బయటి లింకులు ==
{{Commons category|Kolleru Bird Sanctuary}}
* [http://aptdc.gov.in/special-tours/kolleru_waterlake.html కొల్లెరు వాటర్ లేక్ టూరిజం సైట్] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160820024023/http://aptdc.gov.in/special-tours/kolleru_waterlake.html |date=2016-08-20 }}
* [http://news-express.in/news/committee-makes-secret-visit-to-kolleru-37372/ కొల్లెరు కమిటీ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160603193538/http://news-express.in/news/committee-makes-secret-visit-to-kolleru-37372/ |date=2016-06-03 }}
* [http://www.thehindubusinessline.com/news/national/ap-seeks-changes-in-contours-of-kolleru-wildlife-sanctuary/article6722672.ece కొల్లేరు పక్షుల సంరక్షణ కేంద్రం ఆకృతి]
[[వర్గం:పక్షి సంరక్షణా కేంద్రములు]]
[[వర్గం:1999 స్థాపితాలు]]
29s4ij3bw275ct8o1j8iugrl73s83ny
తరగతి గది దాటి
0
333481
4989131
4381566
2026-10-26T12:10:54Z
Pranayraj1985
29393
4989131
wikitext
text/x-wiki
{{సినిమా
|name = తరగతి గది దాటి
|year = 2021
|image = Tharagathi Gadhi Daati.jpg
|starring = హర్షిత్ రెడ్డి, [[పాయల్ రాధాకృష్ణ]], నిఖిల్ దేవాదుల
|story =
|screenplay =
|director = మల్లిక్ రామ్
|dialogues = కిట్టు విస్సాప్రగడ
|lyrics =
|producer = కొల్లా ప్రవీణ్
|studio =
|released =ఆగస్ట్ 20, 2021
|runtime =
|language = తెలుగు
|music = నరేన్ ఆర్కే సిద్దార్థ
|playback_singer =
|choreography =
|cinematography = మోనిష్ భూపతిరాజు
|editing =
|production_company =
|awards =
|budget =
|imdb_id =
}}
'''తరగతి గది దాటి''' 2021లో విడుదలైన వెబ్సిరీస్. హర్షిత్ రెడ్డి, [[పాయల్ రాధాకృష్ణ]], నిఖిల్ దేవాదుల ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ వెబ్సిరీస్ మొత్తం 5 ఎపిసోడ్లుగా ఆగస్ట్ 20న ఆహా ఓటీటీలో విడుదలైంది.<ref name="‘తరగతి గది దాటి’..ఇప్పుడు 'ఆహా'లో">{{cite news |last1=Sakshi |title=‘తరగతి గది దాటి’..ఇప్పుడు 'ఆహా'లో |url=https://www.sakshi.com/telugu-news/movies/tharagathi-gadhi-daati-webseries-all-set-release-ott-aha-1388019 |accessdate=16 August 2021 |work= |date=16 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210816164516/https://www.sakshi.com/telugu-news/movies/tharagathi-gadhi-daati-webseries-all-set-release-ott-aha-1388019 |archivedate=16 ఆగస్టు 2021 |language=te |url-status=live }}</ref><ref name="Tharagathi Gadhi Daati: ఆహాలో సరికొత్త వినోదం.. తరగతి గది దాటి స్ట్రీమింగ్ ఎప్పుడంటే..">{{cite news |last1=TV9 Telugu |first1= |title=Tharagathi Gadhi Daati: ఆహాలో సరికొత్త వినోదం.. తరగతి గది దాటి స్ట్రీమింగ్ ఎప్పుడంటే.. |url=https://tv9telugu.com/entertainment/ott/tharagathi-gadhi-daati-web-series-will-release-in-aha-on-august-20-521195.html |accessdate=17 August 2021 |date=17 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210817083804/https://tv9telugu.com/entertainment/ott/tharagathi-gadhi-daati-web-series-will-release-in-aha-on-august-20-521195.html |archivedate=17 ఆగస్టు 2021 |language=te |work= |url-status=live }}</ref>
==కథ==
రాజమండ్రిలో ట్యూషన్స్ చెప్పే దంపతులు(రమణ భార్గవ్, బిందు చంద్రమౌళి) కుమారుడు కృష్ణ అలియాస్ కిట్టు(హర్షిత్ రెడ్డి). అతను సిన్సియర్ స్టూడెంట్ కానీ చదువు వంటపట్టదు. అతనికి వంట చేయడంపై ఆసక్తి ఉంటుంది. మంచి చెఫ్ కావాలని అనుకుంటుంటాడు. అయితే ‘జీవితమంటే జోక్ కాదు’ అంటూ అతని తండ్రి అతన్ని నిరుత్సాహపరుస్తుంటాడు. అదే సమయంలో ఆ ట్యూషన్ సెంటర్కు వచ్చిన జాస్మిన్ (పాయల్ రాధాకృష్ణ) అనే అమ్మాయిని చూసి కృష్ణ ప్రేమలో పడతాడు. ఇద్దరూ సరదాగా క్లాసులను ఎగ్గొట్టి తిరుగుతుంటారు. కిట్టు ప్రేమను వ్యక్తం చేయడానికి, అతని స్నేహితులు కూడా అతని టిప్స్ చెబుతారు. మరి వారి ప్రేమ కథ చివరకు ఏమైంది ? అనేదే మిగతా సినిమా కథ.<ref name="Tharagathi Gadi Daati Movie Review: ఆహాలో విడుదలైన తరగతి గది దాటి.. ఎలా ఉందంటే..">{{cite news |last1=TV9 Telugu |first1= |title=Tharagathi Gadi Daati Movie Review: ఆహాలో విడుదలైన తరగతి గది దాటి.. ఎలా ఉందంటే.. |url=https://tv9telugu.com/entertainment/ott/tharagathi-gadhi-daati-movie-review-starring-harshith-reddy-and-payal-radhakrishna-streaming-now-in-aha-522964.html |accessdate=21 August 2021 |date=20 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210821053152/https://tv9telugu.com/entertainment/ott/tharagathi-gadhi-daati-movie-review-starring-harshith-reddy-and-payal-radhakrishna-streaming-now-in-aha-522964.html |archivedate=21 ఆగస్టు 2021 |language=te |work= |url-status=live }}</ref><ref name="రివ్యూ: తరగతి గది దాటి (వెబ్ సీరిస్)">{{cite news |last1=NTV |title=రివ్యూ: తరగతి గది దాటి (వెబ్ సీరిస్) |url=https://ntvtelugu.com/tharagathi-gadi-daati-movie-review/ |accessdate=21 August 2021 |work=NTV |date=20 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210821053224/https://ntvtelugu.com/tharagathi-gadi-daati-movie-review/ |archivedate=21 ఆగస్టు 2021 |url-status=live }}</ref>
==నటీనటులు==
{{refbegin|2}}
*హర్షిత్ రెడ్డి
*[[పాయల్ రాధాకృష్ణ]]
*నిఖిల్ దేవాదుల
*స్నేహాల్ కామత్
*వాసు ఇంటూరి
* [[బిందు చంద్రమౌళి]]
*రమణ భార్గవ్
*జయవాణి
*సుజాత
*స్వపిక
*అశ్వత్
*మహేందర్
{{refend}}
==సాంకేతిక నిపుణులు==
*నిర్మాత: కొల్లా ప్రవీణ్
*కథ, స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం: మల్లిక్ రామ్
*సంగీతం: నరేన్ ఆర్కే సిద్ధార్థ
*సినిమాటోగ్రఫీ: మోనిష్ భూపతిరాజు
*డైలాగ్స్: కిట్టు విస్సాప్రగడ
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
m8xqfskls4xuwjil5qnqrhuugqhvnth
ది బేకర్ అండ్ ది బ్యూటీ
0
334585
4989134
4843359
2026-10-26T12:13:00Z
Pranayraj1985
29393
4989134
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = ది [[బేకర్]] అండ్ ది బ్యూటీ
| image = The Baker and The Beauty (web series).jpg
| caption =
| director = జొనాథన్ ఎడ్వర్ట్స్
| producer = సుప్రియా యార్లగడ్డ
| writer = జొనాథన్ ఎడ్వర్ట్స్
| starring = [[సంతోష్ శోభన్]], విష్ణుప్రియ, [[టీనా శిల్పరాజ్|టీనా శిల్పారాజ్]], వెంకట్
| music = [[ప్రశాంత్ ఆర్ విహారి]]
| cinematography = [[సురేష్ రఘుతు]]
| editing = బొంతల నాగేశ్వర్ రెడ్డి
| studio = అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్
| distributor =
| released = 10 సెప్టెంబర్ 2021
| runtime =
| country = {{IND}}
| language = తెలుగు
| gross =
}}
'''ది [[బేకర్]] అండ్ ది బ్యూటీ''' 2021లో విడుదలైన వెబ్ సిరీస్. అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ బ్యానర్ పై సుప్రియా యార్లగడ్డ నిర్మించగా జొనాథన్ ఎడ్వర్ట్స్ దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ సిరీస్ ట్రైలర్ను సెప్టెంబర్ 6, 2021న విడుదల చేశారు.<ref name="రెండు భిన్నమైన మనసుల ప్రేమలో ఎన్నో భావోద్వేగాలు.. ఆహాలో ది [[బేకర్]] అండ్ ది బ్యూటీ..">{{cite news |last1=TV9 Telugu |title=రెండు భిన్నమైన మనసుల ప్రేమలో ఎన్నో భావోద్వేగాలు.. ఆహాలో ది [[బేకర్]] అండ్ ది బ్యూటీ.. |url=https://tv9telugu.com/entertainment/ott/the-baker-and-the-beauty-streaming-in-aha-on-ganesh-chaturdi-trailer-review-here-533155.html |accessdate=8 September 2021 |date=7 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210908084300/https://tv9telugu.com/entertainment/ott/the-baker-and-the-beauty-streaming-in-aha-on-ganesh-chaturdi-trailer-review-here-533155.html |archivedate=8 September 2021 |work= |url-status=live }}</ref><ref name="The Baker and The Beauty: పేరుకే మహేశ్వరి.. తేడా కొడితే మహంకాళేశ్వరి - the baker the beauty trailer">{{cite news |last1=Eenadu |title=The Baker and The Beauty: పేరుకే మహేశ్వరి.. తేడా కొడితే మహంకాళేశ్వరి - the baker the beauty trailer |url=https://www.eenadu.net/cinema/latestnews/the-baker-the-beauty-trailer/0201/121183745 |accessdate=8 September 2021 |date=8 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210908084451/https://www.eenadu.net/cinema/latestnews/the-baker-the-beauty-trailer/0201/121183745 |archivedate=8 September 2021 |language=te |work= |url-status=live }}</ref> [[సంతోష్ శోభన్]], విష్ణుప్రియ, టీనా శిల్పారాజ్, వెంకట్, [[ఝాన్సీ]] ప్రధాన ప్రాతల్లో నటించిన ఈ వెబ్ సిరీస్ సెప్టెంబర్ 10న [[ఆహా (స్ట్రీమింగ్ సేవ)|ఆహా]] ఓటీటీలో విడుదలైంది.<ref name="‘ఆహా’ లో మరో డిఫరెంట్ ఒరిజినల్">{{cite news |last1=10TV |title=‘ఆహా’ లో మరో డిఫరెంట్ ఒరిజినల్ {{!}} The Baker And The Beauty |url=https://10tv.in/movies/the-baker-and-the-beauty-premieres-from-september-10th-only-on-aha-269885.html |accessdate=8 September 2021 |work=10TV |date=31 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210908085215/https://10tv.in/movies/the-baker-and-the-beauty-premieres-from-september-10th-only-on-aha-269885.html |archivedate=8 September 2021 |language=te |url-status=live }}</ref> ఈ వెబ్ సిరీస్ లో మొత్తం పది ఎపిసోడ్స్ ఉన్నాయి.<ref name="‘The Baker and the Beauty’ series review: Good old fairytale romance, and some more">{{cite news |last1=The Hindu |first1= |title=‘The Baker and the Beauty’ series review: Good old fairytale romance, and some more |url=https://www.thehindu.com/entertainment/reviews/the-baker-and-the-beauty-series-review-santhosh-shobhan-scores-in-this-telugu-web-series/article36429430.ece |accessdate=28 September 2021 |date=13 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210914184307/https://www.thehindu.com/entertainment/reviews/the-baker-and-the-beauty-series-review-santhosh-shobhan-scores-in-this-telugu-web-series/article36429430.ece |archivedate=14 September 2021 |language=en |work= |url-status=live }}</ref>
==నటీనటులు==
*[[సంతోష్ శోభన్]]
*విష్ణుప్రియ
*[[టీనా శిల్పరాజ్|టీనా శిల్పారాజ్]]
*[[వెంకట్ (నటుడు)|వెంకట్]]
* [[ఝాన్సీ (నటి)|ఝాన్సీ]]
*సాయి శ్వేత
*[[సంగీత్ శోభన్]]
*[[శ్రీకాంత్ అయ్యంగర్]]
*లక్ష్మీ
==సాంకేతిక నిపుణులు==
*బ్యానర్: అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్
*నిర్మాత: సుప్రియా యార్లగడ్డ
*కథ, స్క్రీన్ ప్లే, దర్శకత్వం: జొనాథన్ ఎడ్వర్ట్స్
*సంగీతం: [[ప్రశాంత్ ఆర్ విహారి]]
*సినిమాటోగ్రఫీ: [[సురేష్ రఘుతు]]
*ఎడిటర్: బొంతల నాగేశ్వర్ రెడ్డి
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:2021 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు]]
tkhatr0xytmyjgj506ei7pz2b76jaxw
వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2021 ఏప్రిల్ - 2021 సెప్టెంబరు
4
337827
4989180
3827988
2026-10-26T14:12:07Z
Pranayraj1985
29393
4989180
wikitext
text/x-wiki
{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు చెయ్యాల్సిన కనీసమాత్రపు పని ఎంతో సముదాయం నిర్ణయించింది. ఆ సూచనల మేరకు 2019 ఏప్రిల్ నుండి ఇప్పటి వరకు 4 సార్లు ఆరు నెలల సమీక్ష చేసుకుంటూ వస్తున్నాను. ఇది 5 వ సమీక్ష. 2020 ఏప్రిల్ 1 నుండి 2021 సెప్టెంబరు 30 వరకు ఉన్న 6 నెలల కాలంలో నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలను ఈ పేజీలో పెట్టాను. ఈ లెక్క లోకి ప్రధాన పేరుబరిలో చేసిన మార్పుచేర్పులు రావు కాబట్టి, వాటిని పరిగణించలేదు.
=== అడ్మిన్ స్కోరు ===
ఈ కాలంలో నేను చేసిన మొత్తం నిర్వాహక చర్యలు: 102. వివిధ నిర్వాహక చర్యల లెక్కలను ఎక్స్ టూల్స్ పరికరంలోని కింది లింకులో చూడవచ్చు.
https://xtools.wmflabs.org/adminstats/te.wikipedia.org/2021-04-01/2021-09-30?actions=delete%7Crevision-delete%7Clog-delete%7Crestore%7Cre-block%7Cunblock%7Cre-protect%7Cunprotect%7Crights%7Cmerge%7Cimport%7Cabusefilter
=== పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: ===
* వికీపీడియా: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/4/2021-04-01/2021-09-30 473]. ఇందులో రచ్చబండలో రాసినవి:
* మూస: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/10/2021-04-01/2021-09-30 115]
* సహాయం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/12/2021-04-01/2021-09-30 2]
* వర్గం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/14/2021-04-01/2021-09-30 98]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2021-04-01/2021-09-30 2]
* మాడ్యూల్: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/828/2019-10-01/2020-03-31 0]
ఈ కాలంలో ట్రాన్స్లేట్వికీలో నేను చేసిన అనువాదాల సంఖ్య: [https://translatewiki.net/w/i.php?target=Pranayraj1985&namespace=all&tagfilter=&start=2021-04-01&end=2021-09-30&limit=500&title=Special%3AContributions 17] ఇవన్నీ మీడియావికీ కోసం చేసినవే.
నా నిర్వాహకత్వం గురించి చెప్పేదేమైనా ఉంటే, ముఖ్యంగా విమర్శ ఉంటే, దీని చర్చా పేజీలో రాయండి.
----ఈ కాలంలో నేను చేసిన '''మొత్తం''' దిద్దుబాట్లు: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/all/2021-04-01/2021-09-30 17,155]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు|Pranayraj1985]]
9sslrqyyrq9ud9jvaniwoq4qmxx465n
ధామ్ రాయ్ జగన్నాథ దేవాలయం
0
340027
4989314
4218855
2026-10-27T02:01:28Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989314
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Hindu temple
|name = ధామ్ రాయ్ జగన్నాథ దేవాలయం
|native_name = {{nq|ধামরাই জগন্নাথ রথ}}
|image = Dhamrai Rath.jpg
|image_upright =
|alt =
|caption = రథం ఆకారంలోని ధామ్ రాయ్ జగన్నాథ దేవాలయం
|map_type =
|coordinates =
|coordinates_footnotes =
|map_caption =
<!-- Geography -->
|country = {{flagicon|Bangladesh}} [[బంగ్లాదేశ్]]
|state =
|district =
|locale =
|elevation_m =
|elevation_footnotes =
<!-- Culture -->
|deity = జగన్నాథ స్వామి
|festivals =
|architecture =
|architect =
|temple_quantity =
|monument_quantity =
|inscriptions =
}}
'''ధామ్ రాయ్ జగన్నాథ దేవాలయం''' ([[బెంగాలీ]]: ধামরাই জগন্নাথ রথ) [[బంగ్లాదేశ్|బంగ్లాదేశ్లోని]] ధామ్ రాయ్ లో ఉన్న పవిత్ర [[హిందూధర్మం|హిందూ]] దేవాలయం. ఇక్కడి ప్రధాన ఆరాధ్య దైవం జగన్నాథుడు. ఈ దేవాలయం రథం ఆకారంలో ఉంటుంది. సంవత్సరానికి ఒకసారి జరిగే జగన్నాథుడి రథయాత్ర వేలాది మంది ప్రజలను ఆకర్షిస్తున్న ఒక ప్రసిద్ధ హిందూ పండుగ. బంగ్లాదేశ్లోని హిందూ సమాజానికి ధామ్ రాయ్ లోని ఈ రథయాత్ర అత్యంత ముఖ్యమైన కార్యక్రమాలలో ఒకటి. జగన్నాథుడిని హిందువులు [[విష్ణువు]] అవతారంగా విశ్వసిస్తారు.<ref>{{cite news|title=Rathajatra festival today|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1758735781.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924203244/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1758735781.html|url-status=deviated|archive-date=24 September 2015|access-date=3 September 2012|newspaper=The New Nation, Dhaka{{Subscription required|via=[[HighBeam Research]]}}|date=24 June 2009|archivedate=24 సెప్టెంబర్ 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924203244/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1758735781.html}}</ref>
వేలాది మంది హిందూ భక్తులు ఇక్కడికి తరలి రావడం కారణంగా, ఇది పుణ్య కార్యంగా పరిగణించబడుతుంది, రథాలతో పాటు భారీ ఊరేగింపులు డప్పులు, మృదంగం, భక్తి పాటలు వంటివి నగరాన్ని పరవశింపజేస్తాయి. రథంపై జగన్నాథుని దర్శనం చాలా పవిత్రమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. సాధువులు, కవులు, ఈ ప్రత్యేక పండుగ పవిత్రతను పదేపదే కీర్తిస్తారు. పండుగ పవిత్రత ఏమిటంటే, రథాన్ని లేదా కనీసం దానిని లాగిన తాళ్లను అయినా స్పర్శించడం వలన అనేక పుణ్య కార్యాలు లేదా యుగయుగాల తపస్సుల ఫలితాలను పొందిన వాళ్ళమౌతామని భక్తుల నమ్మకం.
==చరిత్ర==
ప్రచురితం కాని పత్రాలు, రికార్డుల నుండి ధామ్ రాయ్ రథం సుమారు 400 సంవత్సరాల నాటిదని చెప్పబడుతోంది. బంగ్లా సంవత్సరం 1079 ([[గ్రెగోరియన్ కేలండర్|గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్]]<nowiki/>లో 1672కి సంబంధించినది) నుండి 1204 (సా.శ. 1697) వరకు ఉనికిలో ఉన్న రథం వెదురుతో తయారు చేయబడిందని ఆ రికార్డుల నుండి తెలిసింది. అయితే, ఈ వెదురుతో చేసిన రథం స్థానంలో చెక్కతో చేసినది ఎలా వచ్చిందో తెలియదు. 1204 నుండి 1340 మధ్య కాలంలో బలియాటి (ప్రస్తుతం సతురియా ఉపజిల్లాలో ఉంది) జమీందార్లు (ఫ్యూడల్ భూస్వాములు) నాలుగు రథాలను తయారు చేశారని, దాని నిర్మాణానికి సంబంధించిన అన్ని ఖర్చులను వారు భరించారని ప్రచురించని మూలాలు పేర్కొన్నాయి.<ref name="Mandal 2012">{{cite book |last=Mandal |first=Paresh Chandra |year=2012 |chapter=Rathayatra |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Rathayatra |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20170123035626/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Rathayatra |archive-date=2017-01-23 |access-date=2021-11-27 |url-status=dead}}</ref>
చివరిది నిర్మించడానికి ఒక సంవత్సరం సమయం పట్టింది. ధామ్రై, కలియాకోయిర్, సతురియా, సింగైర్ ప్రాంతాల వడ్రంగులు సంయుక్తంగా 60 అడుగుల ఎత్తు, 45 అడుగుల వెడల్పు కలిగిన రథాన్ని తయారు చేయడానికి పనిచేశారు, దీని నిర్మాణం 1340 లో పూర్తయింది. కొత్తగా నిర్మించిన రథాలు మూడు అంతస్తులుగా ఉన్నాయి. మొదటి, రెండవ అంతస్తులలో ప్రతిదానిలో నాలుగు 6 నాలుగు గదులు, పై అంతస్తులో ఒక గది ఉన్నాయి. ఈ గదులు లేదా గదులను 'నోబోరోట్నో' అని పిలుస్తారు. రథానికి 32 పెద్ద చెక్క చక్రాలు ఉన్నాయి. ముందు రెండు చెక్క గుర్రాలు అలాగే హిందూ దేవతల విగ్రహాలు పెయింటింగ్లతో అలంకరించబడ్డాయి. రథాన్ని లాగడానికి సుమారు 1000 కిలోగ్రాముల జ్యూట్ ఫైబర్తో తయారు చేసిన మందపాటి తాడులను ఉపయోగిస్తారు. అది లాగబడుతుండగా, వీధిలో, పైకప్పు మీద వరుసలో ఉన్న ప్రజలు హర్షధ్వానాలు, నినాదాలతో రథంపై అరటిపండ్లు, చక్కెరను కురిపిస్తారు.
1950లో 'జమీందారీ' విధానాన్ని రద్దు చేసిన తర్వాత, తంగైల్లోని మీర్జాపూర్కు చెందిన రే బహదూర్ రణదా ప్రోసాద్ షాహా రథోత్సవాన్ని వైభవంగా నిర్వహించడానికి విస్తృతమైన మద్దతు, ఆర్థిక సహాయం అందించాడు.
పాకిస్థాన్ తో యుద్ధం 1971లో ప్రారంభమైంది. ఈ గంభీరమైన చారిత్రాత్మక రథాన్ని పాకిస్తాన్ సైన్యం దహనం చేసింది. బంగ్లాదేశ్ స్వాతంత్ర్యం పొందిన తరువాత, సంవత్సరానికి ఒకసారి జరువుకునే రథోత్సవ పండుగ సంప్రదాయాన్ని కొనసాగించడానికి, శ్రీ సాహా, శ్రీమతి జోయా పతి, జస్టిస్ దేబేష్ భట్టాచార్య, గౌరో గోపాల్ సాహా, ఠాకూర్ గోపాల్ కుమార్తెల సహకారంతో వెదురుతో తాత్కాలిక రథం నిర్మించబడింది.
==ప్రస్తుత రథం==
2006 సంవత్సరంలో అప్పటి బంగ్లాదేశ్లోని భారత హైకమీషనర్ శ్రీమతి బినా సిక్రి కొత్త రథాన్ని నిర్మించడంలో ఆర్థిక సహాయం అందజేస్తానని హామీ ఇచ్చింది. తత్ఫలితంగా, 2010లో మూడు అంతస్తుల రథం నిర్మించబడింది. ఈ కొత్త రథం 27 అడుగుల పొడవు, అదే వెడల్పుతో ఉంది. ఇది 15 చక్రాలను కలిగి, వివిధ దేవుళ్ళ, దేవతల విగ్రహాలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది. ధామ్ రాయ్లోని స్థానిక ప్రజల రథ కమిటీ, Mr. R.P. సాహా కుమారుడు శ్రీ. రాజీబ్ సాహాతో ప్రధాన పోషకుడిగా, ఈ వార్షిక పండుగను నిర్వహిస్తోంది.
ఈ రథ యాత్ర మాధవ్ ఆలయం నుండి గోప్ నగర్ ఆలయం వరకు కొనసాగుతుంది, ఇది అత్తమామల ఇల్లుగా పరిగణించబడుతుంది, ఈ రెండిటి మధ్య అర కిలోమీటరు దూరం ఉంటుంది. పండుగ సందర్భంగా, భక్తులు రథాన్ని తాళ్లతో లాగి గోప్ నగర్ ఆలయానికి తీసుకువస్తారు. ఒక వారం తర్వాత రథం మళ్లీ మాధవ్ మందిర్కు లాగబడుతుంది, దీనిని "ఉల్టో రథ్" (తిరుగు ప్రయాణం) అని పిలుస్తారు.
==రథోత్సవం==
రథోత్సవం లేదా రథ మేళా (রথ মেলা), బెంగాలీ క్యాలెండర్తో అనుసంధానించబడి ఉంటుంది. ఇది బెంగాలీ నెల [[ఆషాఢమాసము|ఆశాఢం]] (আষাঢ়) లో జరుగుతుంది. చంద్రుని రెండవ త్రైమాసికంలో తేదీ నిర్ణయించబడుతుంది. సాధారణంగా, జూన్ లో ఉంటుంది, కానీ కొన్నిసార్లు ఇది జూలైలో కూడా జరుగుతుంది. ఈ సమయాల్లో ధామ్ రాయ్ ప్రధాన రహదారి వెంబడి వేడుకలు జరుగుతాయి.<ref name="Mandal 2012"/>
వివిధ రకాల ఉత్పత్తుల విక్రయం కోసం ఏర్పాటు చేయబడిన వివిధ స్టాల్స్తో పాటు, అన్ని వర్గాల, మత విశ్వాసాలకు అతీతంగా ప్రజలకు వినోదాన్ని అందించడానికి సర్కస్, తోలుబొమ్మ ప్రదర్శనలు కూడా జరుగితాయి.
==మూలాలు==
<references />
[[వర్గం:బంగ్లాదేశ్ లోని ప్రపంచ సంస్కృతి స్థలాలు]]
[[వర్గం:దేవాలయాలు]]
[[వర్గం:బంగ్లాదేశ్]]
0wycendn2w3ysfwh2sc8ejq7j47os7n
అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా
0
348005
4989222
4938962
2026-10-26T16:26:37Z
Pranayraj1985
29393
/* వెలుపలి లింకులు */
4989222
wikitext
text/x-wiki
{{Update|date=జనవరి 2026}}
{{Infobox settlement
| name = అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా
| settlement_type = జిల్లా
| image_skyline = Araku valley.jpg
| imagesize =
| image_alt = అరకులోయ
| image_caption = [[అరకులోయ]]
| image_map =
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 7
| mapframe-wikidata = yes
| total_type =
| etymology =
| seat_type = [[ప్రధాన కార్యాలయం]]
| seat = [[పాడేరు]]
| nickname =
| coordinates = <!-- {{Coord}} -->
| population_total = 953960
| subdivision_type = [[దేశం]]
| subdivision_name = {{IND}}
| subdivision_type1 = [[రాష్ట్రం]]
| subdivision_name1 = [[ఆంధ్రప్రదేశ్]]
| subdivision_type2 = [[భారతదేశపు జిల్లా|జిల్లా]]
| subdivision_name2 = అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా
| area_total_km2 = 12251
| area_footnotes = <ref name="sakshi-1"/>
| population_footnotes = <ref name="sakshi-1"/>
| population_as_of = 2011
| population_density_km2 = auto
| utc_offset = +05:30
| timezone1 = ఐ ఎస్ డి
| named_for =
| website = {{URL|https://allurisitharamaraju.ap.gov.in/}}
}}
'''అల్లూరి సీతారామ రాజు జిల్లా,''' [[ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ - 2022|ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ 2022లో]] భాగంగా, ఉమ్మడి [[తూర్పు గోదావరి జిల్లా]], [[విశాఖపట్నం జిల్లా|విశాఖపట్నం జిల్లాలలోని]] కొన్ని మండలాలను విభజించగా ఈ జిల్లా 2022 ఏప్రిల్ 3 నుండి ఉనికిలోకి వచ్చింది.<ref name="ASRDistFormation2022">{{Cite web|last=Government of Andhra Pradesh|date=2022-04-02|title=District Administration – Restructuring / Formation of Alluri Sitharama Raju District – Head Quarters at Paderu – Final Notification|url=https://archive.org/details/in.gazette.andhra.2022-04-03.11968|access-date=2026-02-25|website=Andhra Pradesh Gazette|publisher=Revenue (Lands-IV) Department, G.O.Ms.No.176|language=en}}</ref>ఈ ప్రాంతం నుండి వచ్చిన భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో విప్లవకారుడు [[అల్లూరి సీతారామరాజు]] పేరును ఈ జిల్లాకు పెట్టారు. జిల్లా కేంద్రం గతంలో [[పాడేరు]] పట్టణం కాగా, జిల్లాల పునర్నిర్మాణంలో 2025లో భాగంగా 2025 డిసెంబరు 31 నుండి జిల్లా ప్రధాన కేంద్రం [[రంపచోడవరం|రంపచోడవరంగా]] మారింది.<ref name="rampa-camp">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/andhra-pradesh-ias-officer-travels-200-km-to-hold-grievance-cell-in-maoist-hotbed/article65311887.ece|title=Andhra Pradesh: IAS officer travels 200 km to hold grievance cell in Maoist hotbed|date=2022-04-11|access-date=2022-07-26|publisher=The Hindu}}</ref>
జిల్లాలో [[పాపి కొండలు]], [[అరకులోయ]] ప్రముఖ పర్యాటక ప్రాంతాలు.
==చరిత్ర==
{{main|ఉమ్మడి తూర్పు గోదావరి జిల్లా చరిత్ర}}
{{main|ఉమ్మడి విశాఖపట్నం జిల్లా చరిత్ర}}
[[దస్త్రం:Alluri Sita Rama Raju statue.jpg|thumb|అల్లూరి సీతారామరాజు విగ్రహం, ట్యాంక్ బండ్, హైదరాబాదు]]
[[కోస్తా ఆంధ్ర]] లోని ప్రాంతమైన [[ఉత్తర సర్కారులు]] మొదట [[ఫ్రాన్సు|ఫ్రెంచి]] వారి ఆధిపత్యంలో ఉండి, 18 వశతాబ్దంలో బ్రిటిషు వారి అధీనంలోకి వెళ్ళాయి. 1804 లో [[మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ]]లో విశాఖపట్నం జిల్లాగా ఏర్పడింది. [[అల్లూరి సీతారామరాజు]] జరిపిన రంప పితూరీ, 1922 నుంచి 1924 వరకు రెండు సంవత్సరాలు జరిగింది. [[కొయ్యూరు మండలం]] [[రాజేంద్రపాలెం]] (కృష్ణదేవిపేటలో అల్లూరి సీతారామరాజు సమాధి ఉంది).
ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఖమ్మం జిల్లాలో భాగంగా ఉండేది. తెలంగాణా ప్రత్వేక రాష్ట్రంగా ఏర్పడిన తరువాత భద్రాచలం పట్టణం తప్ప, భద్రాచలం మండలంలోని 73 గ్రామాలు (అందులో 8 నిర్జన గ్రామాలు) , పోలవరం ప్రాజెక్టు ముంపు గ్రామాలుగా గుర్తించి, తూర్పుగోదావరి జిల్లాలో ఎటపాక మండల కేంద్రంగా కొత్తగా ఏర్పడిన ఎటపాక మండలంలో చేర్చారు.
ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్లో జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ భాగంగా 2022లో ఉమ్మడి [[తూర్పు గోదావరి జిల్లా]], [[విశాఖపట్నం జిల్లా]]ల గిరిజన ప్రాంతాలను కలిపి 2022లో కొత్తగా ఈ జిల్లాను ఏర్పరిచారు.<ref name="sakshi-1">{{Cite web|date=2022-04-03|title=AP: కొత్త జిల్లాల స్వరూపమిదే.. పెద్ద జిల్లా ఏదంటే?|url=https://www.sakshi.com/telugu-news/andhra-pradesh/area-and-population-new-districts-ap-1446058|access-date=2022-04-03|website=Sakshi|language=te}}</ref><ref>{{Cite web|date=31 March 2022|title=కొత్త జిల్లా తాజా స్వరూపం|url=https://www.eenadu.net/telugu-news/ap-top-news/general/2501/122062849|url-status=live|access-date=31 March 2022|website=Eenadu.net|language=te}}</ref>
== చరిత్ర ==
2022 జరిగిన జిల్లాల పునర్నిర్మాణంలో ఈ జిల్లా పాడేరు రెవెన్యూ డివిజను 11 మండలాలు, రంపచోడవరం రెవెన్యూ డివిజను 11 మండలాలతో మొత్తం 22 మండలాలతో కొత్తజిల్లాగా ఏర్పడింది. ఆ తర్వాత 2022 అక్టోబరు 25న [[రంపచోడవరం రెవెన్యూ డివిజను]] నుండి [[ఎటపాక మండలం|ఎటపాక]] [[చింతూరు మండలం|చింతూరు]], [[కూనవరం మండలం|కూనవరం]], [[వరరామచంద్రపురం మండలం|వరరామచంద్రపురం]] 4 మండలాలు విభజంచగా, [[చింతూరు రెవెన్యూ డివిజను]] జిల్లాలో 3వ రెవెన్యూ డివిజనుగా ఏర్పడింది.<ref>{{Cite web|title=చింతూరు రెవెన్యూ డివిజన్ ఏర్పాటు.. ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు {{!}} AP Govt Issued Order Establishing Chintoor Revenue Division {{!}} Sakshi|url=https://www.sakshi.com/index.php/telugu-news/andhra-pradesh/ap-govt-issued-order-establishing-chintoor-revenue-division-1496522|access-date=2026-01-05|website=www.sakshi.com|language=te}}</ref> ఆ తర్వాత 2025 లో జిల్లాల పునర్నిర్మాణంలో భాగంగా [[రంపచోడవరం రెవెన్యూ డివిజను]] నుండి 8 మండలాలతో, [[చింతూరు రెవెన్యూ డివిజను]] నుండి 4 మండలాలతో (రెండు పూర్తి రెవెన్యూ డివిజన్లు) 2025 డిసెంబరు 31న [[పోలవరం జిల్లా]] కొత్తగా ఏర్పడింది. 2025 డిసెంబరు 31 నుండి అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా 11 మండలాలతో ఉన్న ఒకే ఒక్క పాడేరు రెవెన్యూ డివిజినుతో కొనసాగనుంది
==భౌగోళిక స్వరూపం==
జిల్లా విస్తీర్ణం 12,251 చ.కి.మీ. ఉత్తరాన, [[తెలంగాణ]]లోని భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా, [[ఛత్తీస్గఢ్]]లోని సుకుమా జిల్లా, [[ఒడిశా]]లోని మల్కానగిరి జిల్లాలతో అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాకు అంతర్రాష్ట్ర సరిహద్దులు ఉన్నాయి. అలాగే సొంత రాష్ట్రంలో తూర్పున [[పార్వతీపురం మన్యం జిల్లా]], [[అనకాపల్లి జిల్లా]], దక్షిణాన [[అనకాపల్లి జిల్లా|అనకాపల్లి]], [[కాకినాడ జిల్లా|కాకినాడ]], [[తూర్పు గోదావరి జిల్లా]]లు, పశ్చిమంగా [[గోదావరి|గోదావరి నది]] సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. [[అరకులోయ|అరకులోయలో]] భాగమైన అనంతగిరి, సుంకరిమెట్ట రక్షిత అడవులు ఉన్నాయి. [[ముసురుమిల్లి జలాశయం|ముసురుమిల్లి]], [[భూపతిపాలెం జలాశయం|భూపతిపాలెం]], [[మద్దిగెడ్డ జలాశయం|మద్దిగెడ్డ]], ఇతర జలాశయాలు ఉన్నాయి.
===ఖనిజాలు===
జిల్లాలో బాక్సైట్, అపాటైట్ (రాక్ ఫాస్ఫేట్) కాల్సైట్, స్ఫటికాకార సున్నపురాయి నిక్షేపాలున్నాయి. రూబీ మైకా, క్వార్ట్జ్,వర్మిక్యులేట్, రసాయన గ్రేడ్ సున్నం తయారీకి ఉపయోగపడే లైమ్ షెల్, ఎరుపు, పసుపు రంగు ఓచర్ నిక్షేపాలున్నాయి.<ref name="economy">{{Cite web|url=https://allurisitharamaraju.ap.gov.in/te/%e0%b0%8e%e0%b0%95%e0%b0%be%e0%b0%a8%e0%b0%ae%e0%b1%80/|title=ఎకానమీ|access-date=2022-07-26|publisher=అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా}}</ref>
===వాతావరణం===
సగటు వర్షపాతం 1,700 మిల్లీమీటర్లు (67 అంగుళాలు), ఇందులో ఎక్కువ భాగం జూన్-అక్టోబరులో కురుస్తుంది.
==జనాభా గుణాంకాలు==
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జిల్లా జనాభా 9,53,960.<ref name="sakshi-1"/> జనాభాలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు 2.49% ఉండగా షెడ్యూల్డ్ తెగలు 82.67% ఉన్నారు. షెడ్యూల్డ్ తెగల్లో ఎక్కువగా కొండ దొర, [[బగత ప్రజలు|భగత]], కోటియ, నూక దొర, కమ్మరి, కోదు, పీటిజి, పోర్జ,, కొండకాపు, కోయ, వాల్మీకి తెగలు ఉన్నాయి. జనాభాలో 80% పైగా, తెలుగు లేదా ఒడియా విభిన్న మాండలికాలను మాట్లాడతారు. అత్యధికంగా హిందూ మతాన్ని పాటిస్తారు.
==పరిపాలనా విభాగాలు==
=== రెవెన్యూ డివిజన్లు, మండలాలు ===
2025 డిసెంబరు 31 నుండి అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా 11 మండలాలతో ఉన్న ఒకే ఒక్క పాడేరు రెవెన్యూ డివిజినుతో కొనసాగనుంది
# [[అనంతగిరి మండలం|అనంతగిరి]]
# [[అరకులోయ మండలం|అరకులోయ]]
# [[కొయ్యూరు మండలం|కొయ్యూరు]]
# [[గూడెం కొత్తవీధి మండలం|గూడెం కొత్తవీధి]]
# [[గంగరాజు మాడుగుల మండలం|గంగరాజు మాడుగుల]]
# [[చింతపల్లి మండలం|చింతపల్లి]]
# [[డుంబ్రిగుడ మండలం|డుంబ్రిగుడ]]
# [[పాడేరు మండలం|పాడేరు]]
# [[పెదబయలు మండలం|పెదబయలు]]
# [[ముంచంగిపుట్టు మండలం|ముంచంగిపుట్టు]]
# [[హుకుంపేట మండలం|హుకుంపేట]]
==రాజకీయ విభాగాలు==
జిల్లాలో ఒక లోక్సభ మూడు శాసనసభ నియోజకవర్గాలు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|title=District-wise Assembly-Constituencies|url=http://ceoandhra.nic.in/Right%20to%20Infn.Act/annex1.htm|website=ceoandhra.nic.in}}</ref>
=== లోక్సభ నియోజకవర్గం===
# [[అరకు లోక్సభ నియోజకవర్గం|అరకు (ఎస్.టి) (పాక్షిక)]], మిగతా భాగం [[పార్వతీపురం మన్యం జిల్లా]]లో ఉంది.
===శాసనసభ నియోజకవర్గాలు===
# [[అరకులోయ శాసనసభ నియోజకవర్గం|అరకులోయ (ఎస్.టి)]]
==రవాణా వ్యవస్థ==
పాడేరు - రంపచోడవరం జిల్లాలో ఒక ప్రధాన రహదారి. ఈ రెంటినుండి సమీప నగరాలైన విశాఖపట్నం, రాజమండ్రికి రహదారులున్నాయి. [[జాతీయ రహదారి 516E]] జిల్లాగుండా పోతుంది. భద్రాచలం-రాజమండ్రి గోదావరి నదిపై లాంచీల సౌకర్యముంది.
==విద్యా వ్యవస్థ==
2019-20లో 2124 ప్రాథమిక పాఠశాలలలో 58000, 155 ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలలో 13000, 180 ఉన్నత పాఠశాలలలో 44000, 68 కళాశాలలు, సాంకేతిక సంస్థలలో 15000 నమోదైనారు.{{sfn|DHS-2022|p=13}}
==వైద్య వ్యవస్థ==
848 మంచాలుగల 96 ఆల్లోపతి ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులలో 147 వైద్యులు పనిచేస్తుండగా, 19 ఇతరవైద్యవిధానాల ఆసుపత్రులలో 18 వైద్యులు పనిచేస్తున్నారు.{{sfn|DHS-2022|p=13}}
==వ్యవసాయం==
70% జనాభా వృత్తి వ్యవసాయం. వరి, రాగి, మొక్క జొన్న, సజ్జ, కొర్ర, నైగర్ పప్పు,కందులు, రజ్మా, మిరప, పసుపు, అల్లం, మొక్క జొన్న పంటలు పండుతాయి. భారీ నీటిపారుదల సౌకర్యాలు లేనందున, 40 శాతం వ్యవసాయ భూమి చిన్న నీటిపారుదల పద్ధతులైన చెక్ డాములపై ఆధారపడింది.{{sfn|DHS-2022|p=12}}
ఉద్యానవన తోటలలో కాఫీ తోటల పెంపకం ఎక్కువగా ఉంటుంది. చింతపల్లి, మినీములూరు, అనంతగిరి ప్రాంతాల్లో సుమారు 5433 ఎకరాల్లో కాఫీ తోటలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ ఆకురాల్చే అడవులు ఉన్నాయి.ఎక్కువగా గుగ్గిలం, తంగేడు, సిరిమాను, కంబ, యాగీస, నల్లమద్ది, గండ్ర, వేప తదితర వెదురు ఉన్నాయి.
==సంస్కృతి==
* భారిజం పండగ, రామ్ డోలి, గైరమ్మ ఊరేగింపు, పోతురాజు స్వామి జాతర,
* ధింసా నృత్యం: అరకు లోయలోని కొండ తెగలు చేసే నృత్యం. దాదాపు 15 నుండి 20 మంది మహిళలు సాంప్రదాయ దుస్తులు ధరించి, స్థానిక దేవతల పూజ ఆమోదం తెలుపుతూ మగ సహచరులతో, మోరీ, తుడుం, డప్పు వాయిద్య సంగీతానికి అనుగుణంగా నృత్యం చేస్తారు.<ref>{{Cite web|url=https://allurisitharamaraju.ap.gov.in/te/%e0%b0%b8%e0%b0%be%e0%b0%82%e0%b0%b8%e0%b1%8d%e0%b0%95%e0%b1%83%e0%b0%a4%e0%b0%bf%e0%b0%95-%e0%b0%aa%e0%b0%b0%e0%b1%8d%e0%b0%af%e0%b0%be%e0%b0%9f%e0%b0%95-%e0%b0%b0%e0%b0%82%e0%b0%97%e0%b0%82/|title=సాంస్కృతిక పర్యాటకం - అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా|access-date=2022-07-26|website=అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా}}</ref>
==పర్యాటక ఆకర్షణలు==
[[దస్త్రం:Bhupathipalem Reservoir aerial view 05.jpg|thumb|[[భూపతిపాలెం జలాశయం]], [[రంపచోడవరం]]]]
జిల్లా ప్రకృతి సంపదకు ప్రసిద్ధి.
* లంబసింగి, [[కొత్తపల్లి జలపాతం]], తారభు జలపాతం, చాపరాయి జలపాతం, ఉప్పరోమ్ (గూనాలమ్మ వణం), రణజిల్లెడ జలపాతం, తోంకోటఅమ్మవారి జలపాతం, వంజంగిమేఘాల కొండ (శీతాకాలం), పాటిపల్లి గుహలు, చింతవానిపాలెం జలపాతం, డల్లపల్లి మేఘాల కొండ (శ్రీ శ్రీ శ్రీ మోధకొండమ్మతల్లి పాదాలు), అంజొడవనం,
* [[పాపి కొండలు]]
* [[అరకులోయ]]
* [[బొర్రా గుహలు]]
* [[అనంతగిరి (అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా)|అనంతగిరి కొండలు]]
* అల్లూరి సీతారామరాజు సమాధి, [[కృష్ణదేవిపేట|కృష్ణదేవి పేట]]
* ఉమాచోడేశ్వర ఆలయం, [[దేవీపట్నం]]: 11 వ శతాబ్దపు ఆలయం.
* గండిపోశమ్మ ఆలయం, [[గొందూరు]]: గిరిజనుల దేవత
* శ్రీ మోదకొండమ్మ దేవాలయం. పాడేరు మండలం: విశాఖ-పాడేరు రోడ్డులో శ్రీ మోదకొండమ్మ అమ్మవారి పాదాలు ప్రసిద్ధి. పాడేరు మోదకొండమ్మ ఆలయానికి వెళ్లే ముందు దర్శించుకుంటారు. ఇది పాదాలు మోధపల్లి (మినుములూరు గ్రామంలో ఉంది.
* మినుమలూరు జలపాతాలు: మోడపల్లి జంక్షన్ నుండి 5 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నాయి.
* మత్స్యగుండం: పాడేరు దగ్గరగల లోయ. చిన్న నదీపాయలో విస్తారంగా చేపలుంటాయి (మత్స్య కన్యలు). సందర్శకుల ఇచ్చే తినుబండారాలను తింటాయి. గిరిజనులు వీటిని దేవతలుగా భావించి పట్టకోరు. దగ్గరలోని చిన్న శివాలయంలో శివరాత్రి పండుగ ఆచరిస్తారు.
*మారేడుమల్లి అటవీ ప్రాంతం: జీవ వైవిధ్యం గల ప్రాంతం. దగ్గరలోనే సీతాపల్లి సహజజలపాతం ఉంది.
*రంప జలపాతాలు: రంపచోడవరం గ్రామానికి 4 కి.మీ దూరంలో నీలకంఠేశ్వర వనవిహార స్థలము, రంప జలపాతాలున్నాయి.
==చిత్రమాలిక==
<gallery>
దస్త్రం:Padmapuram gardens. Arakuvalley (21).JPG|పద్మాపురం ఉద్యానవనం ప్రవేశం, అరకు
దస్త్రం:Coffee plantation at Araku (11).JPG|కాఫీ తోటలు, అరకు
దస్త్రం:Carrying pots to the market at araku valley (1).JPG|సంతకు ప్రయాణం, అరకు
దస్త్రం:Borra caves at Araku (18).JPG|బొర్ర గుహలు, అరకు
దస్త్రం:Weapons of girijan. at Araku.JPG|గిరిజనుల ఆయుధాలు, అరకు
</gallery>
== మూలాలు ==
{{Reflist}}
===ఆధార గ్రంథాలు===
* {{Cite book|title=District Handbook of Statistics - Alluri Sitharama Raju district|last=DHS-2022|url=https://cdn.s3waas.gov.in/s3ccb1d45fb76f7c5a0bf619f979c6cf36/uploads/2022/05/2022050977.pdf|date=2022-05-09}}
==వెలుపలి లింకులు==
{{Commons category|Alluri Sitharama Raju district}}
{{ఆంధ్రప్రదేశ్}}
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాలు]]
[[వర్గం:2022 స్థాపితాలు]]
[[వర్గం:వ్యక్తుల పేరుతో ఉన్న ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాలు]]
[[వర్గం:వ్యక్తుల పేరుతో ఉన్న జిల్లాలు]]
[[వర్గం:భారతదేశం లోని జిల్లాలు]]
[[వర్గం:భారతదేశంలో వ్యక్తుల పేరుతో ఉన్న జిల్లాలు]]
l4yr05zqbx12xi3z7riv4f6b6tkuvwp
గుంటూరు పశ్చిమ మండలం
0
348909
4989681
4753724
2026-10-27T11:46:24Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989681
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Guntur West
| other_name =
| settlement_type = [[Mandal]]
| image_skyline = File:Guntur mandal in Guntur district.jpg
| image_alt =
| image_caption = Undivided Guntur urban mandal (East and West) in Guntur district
| nickname =
| pushpin_map = India Andhra Pradesh
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = Location in Andhra Pradesh, India
| coordinates = {{coord|16.3008|N|80.4428|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[India]]
| subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name1 = [[Andhra Pradesh]]
| subdivision_name2 = [[Guntur district|Guntur]]
| seat_type = Headquarters
| seat = [[Guntur]]
| parts_type = [[Administrative divisions of India|Major villages]]
| parts_style = para
| parts =
| leader_title = [[Tehsildar]]
| leader_name = Tata Mohan Rao
| unit_pref = Metric
| area_footnotes = <ref name=census>{{cite web|title=District Census Handbook – Guntur |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2817_PART_B_DCHB_GUNTUR.pdf|website=Census of India|access-date=15 January 2016|page=14,16–17,384|format=PDF}}</ref>
| area_total_km2 =
| area_rank =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 779289
| population_as_of = 2011
| population_footnotes = <ref name=population>{{cite web|title=Census 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=628789|publisher=The Registrar General & Census Commissioner, India|access-date=5 August 2014}}</ref>
| population_density_km2 = auto
| population_rank =
| population_demonym =
| demographics_type1 = Languages
| demographics1_title1 = Official
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code =
| registration_plate =
| website =
| footnotes =
| demographics1_info1 = [[Telugu language|Telugu]]
}}
'''గుంటూరు పశ్చిమ మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్టం, [[గుంటూరు జిల్లా|గుంటూరు జిల్లాకు]] చెందిన [[మండలం]].<ref name="mandal2">{{cite news|url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Andhra-Pradesh/2018-03-31/Guntur-urban-divided-into-east-East-mandals/370772|title=Guntur urban divided into east, west mandals|date=31 March 2018|work=The Hans India|accessdate=30 March 2021|url-status=live|location=Guntur}}</ref> <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఇది [[గుంటూరు రెవెన్యూ డివిజను|గుంటూరు ఆదాయ విభాగం]] పరిపాలన క్రింద ఉంది. గతంలోఉన్న [[గుంటూరు మండలం|గుంటూరు మండలాన్ని]] గుంటూరు పశ్చిమ, గుంటూరు తూర్పు మండలాలుగా విభజించుట ద్వారా ఈ మండలం [[ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ - 2022|2022 జిల్లాల పునర్ల్యస్థీకరణలో]] భాగంగా ఏర్పడింది.దీని ప్రధాన కార్యాలయం [[గుంటూరు]] నగరంలో ఉంది.<ref name="mandal">{{cite news|url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Andhra-Pradesh/2018-03-31/Guntur-urban-divided-into-east-west-mandals/370772|title=Guntur urban divided into east, west mandals|last1=India|first1=The Hans|date=31 March 2018|work=www.thehansindia.com|access-date=26 April 2019|location=Guntur}}</ref><ref>{{cite web|title=Mandals in Guntur district|url=http://www.aponline.gov.in/quick%20links/apfactfile/info%20on%20districts/guntur.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150428070826/http://www.aponline.gov.in/quick%20links/apfactfile/info%20on%20districts/guntur.html|archive-date=28 April 2015|access-date=5 August 2014|publisher=aponline.gov.in}}</ref><ref name="map">{{cite web|title=Guntur District Mandals|url=http://censusindia.gov.in/2011census/maps/atlas/28part32.pdf|access-date=11 February 2015|publisher=Census of India|pages=83,110|format=PDF}}</ref><ref>{{cite web|title=Adminsistrative divisions of Guntur district|url=http://guntur.nic.in/statistics/ataglance.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140626041854/http://guntur.nic.in/statistics/ataglance.pdf|archive-date=26 June 2014|access-date=5 August 2014|publisher=guntur.nic.in}}</ref>
== పరిపాలన ==
ఈ మండల పరిపాలన [[తహశీల్దార్]] అజమాయిషీలో సాగుతుంది. ఇది [[ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ|ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్డీఏ]] అధికార పరిధిలో [[ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంతం|ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధానిప్రాంతంలో]] భాగంగా ఉంది. [[గుంటూరు పశ్చిమ శాసనసభ నియోజకవర్గం]], [[గుంటూరు లోక్సభ నియోజకవర్గం|గుంటూరు లోక్సభ నియోజకవర్గంలో]] ఒక విభాగం.
== మండలం లోని పట్టణ ప్రాంతాలు, గ్రామాలు ==
గుంటూరు పశ్చిమ మండలం గుంటూరు నగరపాలక సంస్థ పశ్చిమ భాగం, [[అంకిరెడ్డిపాలెం]], [[చౌడవరం (గుంటూరు)|చౌడవరం]], [[నల్లపాడు (గ్రామీణ)|నల్లపాడు]], [[పెదపలకలూరు]], [[పొత్తూరు (గుంటూరు)|పొత్తూరు]], వంటి పట్టణ సమ్మేళనాలు ఉన్నాయి.<ref name="mandal" /> [[చినపలకలూరు]] మినహా మిగిలిన అన్ని ప్రాంతాలు ఇప్పటికే డీ-నోటిఫై చేసి, 2012లో గుంటూరు మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లో విలీనం చేసారు.<ref>{{cite web|title=Merger of gram panchayats in Guntur Municipal Corporation|url=http://www.gunturcorporation.org/townplanning/gos/GO_279_12072012.pdf|access-date=31 January 2016|website=Guntur Municipal Corporation|publisher=Municipal Administration & Urban Development Department|format=PDF}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.gunturcorporation.org/TownPlanning/gos/GO_205_12072012.pdf|title=Panchayat Raj and Rural Development (Pts.IV) Department|date=12 July 2012}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.newindianexpress.com/states/andhra-pradesh/2019/apr/18/officials-prepare-summer-action-plan-to-meet-drinking-water-needs-of-guntur-1965813.html|title=Officials prepare summer action plan to meet drinking water needs of Guntur|work=The New Indian Express|access-date=26 April 2019}}</ref>
== ఇవి కూడా చూడండి ==
[[గుంటూరు మండలం]] - ఇది చారిత్రిక మండలం. [[ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ - 2022]]లో ముందు ఈ మండలం ఉనికిలో ఉంది. [[ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ - 2022|పునర్వ్యవస్థీకరణ]] భాగంగా గుంటూరు జిల్లా పరిధిని సవరించి, దీని స్థానంలో [[గుంటూరు తూర్పు మండలం]], గుంటూరు పశ్చిమ మండలం అనే రెండు మండలాలు ఏర్పడ్డాయి.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
[[వర్గం:2022 పునర్వ్యస్థీకరణలో ఏర్పడిన ఆంధ్రప్రదేశ్ మండలాలు]]
mnh2u5dsxpbd7ii30h0uwd5iz7lbon2
గుంటూరు తూర్పు మండలం
0
348910
4989680
4753723
2026-10-27T11:46:11Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989680
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| name = Guntur East
| other_name =
| settlement_type = [[Mandal]]
| image_skyline = Guntur mandal in Guntur district.jpg
| image_alt =
| image_caption = Undivided Guntur urban mandal (East and West) in Guntur district
| nickname =
| pushpin_map = India Andhra Pradesh
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = Location in Andhra Pradesh, India
| coordinates = {{coord|16.3008|N|80.4428|E|display=inline,title}}
| subdivision_type = Country
| subdivision_name = [[India]]
| subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]]
| subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name1 = [[Andhra Pradesh]]
| subdivision_name2 = [[Guntur district|Guntur]]
| seat_type = Headquarters
| seat = [[Guntur]]
| parts_type = [[Administrative divisions of India|Major villages]]
| parts_style = para
| parts =
| leader_title = [[Tehsildar]]
| leader_name = Tata Mohan Rao
| unit_pref = Metric
| area_footnotes = <ref name=census>{{cite web|title=District Census Handbook – Guntur |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2817_PART_B_DCHB_GUNTUR.pdf|website=Census of India|access-date=15 January 2016|page=14,16–17,384|format=PDF}}</ref>
| area_total_km2 =
| area_rank =
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 779289
| population_as_of = 2011
| population_footnotes = <ref name=population>{{cite web|title=Census 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=628789|publisher=The Registrar General & Census Commissioner, India|access-date=5 August 2014}}</ref>
| population_density_km2 = auto
| population_rank =
| population_demonym =
| demographics_type1 = Languages
| demographics1_title1 = Official
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code =
| registration_plate =
| website =
| footnotes =
| demographics1_info1 = [[Telugu language|Telugu]]
}}
'''గుంటూరు తూర్పు మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్టం, [[గుంటూరు జిల్లా|గుంటూరు జిల్లాకు]] చెందిన [[మండలం]].<ref name="mandal2">{{cite news|url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Andhra-Pradesh/2018-03-31/Guntur-urban-divided-into-east-East-mandals/370772|title=Guntur urban divided into east, west mandals|date=31 March 2018|work=The Hans India|accessdate=30 March 2021|url-status=live|location=Guntur}}</ref> <ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>ఇది [[గుంటూరు రెవెన్యూ డివిజను|గుంటూరు ఆదాయ విభాగం]] పరిపాలన క్రింద ఉంది. గతంలో ఉన్న [[గుంటూరు మండలం|గుంటూరు మండలాన్ని]] గుంటూరు పశ్చిమ, గుంటూరు తూర్పు మండలాలుగా విభజించుట ద్వారా ఈ మండలం [[ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ - 2022|2022 జిల్లాల పునర్ల్యస్థీకరణలో]] భాగంగా ఏర్పడింది.దీని ప్రధాన కార్యాలయం [[గుంటూరు]] నగరంలో ఉంది.<ref name="mandal">{{cite news|url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Andhra-Pradesh/2018-03-31/Guntur-urban-divided-into-east-East-mandals/370772|title=Guntur urban divided into east, East mandals|last1=India|first1=The Hans|date=31 March 2018|work=www.thehansindia.com|access-date=26 April 2019|location=Guntur}}</ref><ref name="map">{{cite web|title=Guntur District Mandals|url=http://censusindia.gov.in/2011census/maps/atlas/28part32.pdf|access-date=11 February 2015|publisher=Census of India|pages=83,110|format=PDF}}</ref>
== పరిపాలన ==
ఈ మండల పరిపాలన [[తహశీల్దార్]] అజమాయిషీలో సాగుతుంది. ఇది [[ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ|ఆంధ్రప్రదేశ్ సీఆర్డీఏ]] అధికార పరిధిలో [[ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంతం|ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధానిప్రాంతంలో]] భాగంగా ఉంది. [[గుంటూరు తూర్పు శాసనసభ నియోజకవర్గం]], [[గుంటూరు లోక్సభ నియోజకవర్గం|గుంటూరు లోక్సభ నియోజకవర్గంలో]] ఒక విభాగం.<ref name="delimitation">{{cite web|title=Delimitation of Parliamentary and Assembly Constituencies Order, 2008|url=http://eci.nic.in/eci_main/CurrentElections/CONSOLIDATED_ORDER%20_ECI%20.pdf|access-date=11 October 2014|publisher=Election Commission of India|page=22|format=pdf}}</ref>
== మండలం లోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
గుంటూరు తూర్పు మండలం, గుంటూరు మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ తూర్పు భాగం, [[బుడంపాడు]], [[ఏటుకూరు]], [[గోరంట్ల (గుంటూరు మండలం)|గోరంట్ల]], [[జొన్నలగడ్డ (గుంటూరు)|జొన్నలగడ్డ]], రెడ్డిపాలెం అనే పట్టణ సమ్మేళనాలను కలిగి ఉంది. [[జొన్నలగడ్డ (గుంటూరు)|జొన్నలగడ్డ]] మినహా మిగిలిన అన్ని ప్రాంతాలను 2012లో ఇప్పటికే డీ-నోటిఫై చేసి గుంటూరు మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లో విలీనం చేసారు<ref>{{cite web|title=Merger of gram panchayats in Guntur Municipal Corporation|url=http://www.gunturcorporation.org/townplanning/gos/GO_279_12072012.pdf|access-date=31 January 2016|website=Guntur Municipal Corporation|publisher=Municipal Administration & Urban Development Department|format=PDF}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.gunturcorporation.org/TownPlanning/gos/GO_205_12072012.pdf|title=Panchayat Raj and Rural Development (Pts.IV) Department|date=12 July 2012}}</ref>
== ఇవి కూడా చూడండి ==
[[గుంటూరు మండలం]] - ఇది చారిత్రిక మండలం. [[ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ - 2022]]లో ముందు ఈ మండలం ఉనికిలో ఉంది. [[ఆంధ్రప్రదేశ్ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణ - 2022|పునర్వ్యవస్థీకరణ]] భాగంగా గుంటూరు జిల్లా పరిధిని సవరించి, దీని స్థానంలో గుంటూరు తూర్పు మండలం, [[గుంటూరు పశ్చిమ మండలం]] అనే రెండు మండలాలు ఏర్పడ్డాయి.
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{గుంటూరు జిల్లా మండలాలు}}
[[వర్గం:2022 పునర్వ్యస్థీకరణలో ఏర్పడిన ఆంధ్రప్రదేశ్ మండలాలు]]
tgwa783o69vhqwqkg81nh4n7h6fouz7
అరంబాగ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
0
366772
4989277
4629505
2026-10-26T19:27:15Z
Muralikrishna m
106628
4989277
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''అరంబాగ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం''' [[పశ్చిమ బెంగాల్]] రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం [[హుగ్లీ జిల్లా]], [[ఆరంబాగ్ లోక్సభ నియోజకవర్గం]] పరిధిలోని ఏడు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి. ఆరంబాగ్ నియోజకవర్గం పరిధిలో ఆరంబాగ్ మునిసిపాలిటీ, అరండి I, అరండి II, బటానాల్, గౌరహతి I, గౌరహతి II, మాధబ్పూర్, మాయాపూర్ I, మాయాపూర్ II, సలేపూర్ ఆరంబాగ్ కమ్యూనిటీ డెవలప్మెంట్ బ్లాక్లోని I, సలేపూర్ II, తిరోల్ గ్రామ పంచాయతీలు ఉన్నాయి.<ref name="delimitation">{{Cite web|title=Delimitation Commission Order No. 18 dated 15 February 2006|url=http://eci.nic.in/delim/Final_Publications/WestBengal/FINAL%20ORDER%20NOTIFICATION_English.pdf|access-date=26 July 2015|website=West Bengal|publisher=Election Commission of India}}</ref>
==ఎన్నికైన సభ్యులు==
{| class="wikitable"
!సంవత్సరం
!నియోజకవర్గం
!ఎమ్మెల్యే
!పార్టీ
|-
|1951
|ఆరంబాగ్
|మదన్ మోహన్ సాహా
|[[కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (సి.పి.ఐ)|కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా]] <ref name="vidhansabha1952">{{Cite web|title=General Elections, India, 1951, to the Legislative Assembly of West Bengal|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1951/STATISTICALREPORTS_51_WestBengal.pdf|access-date=9 July 2015|website=Constituency-wise Data, Assembly Constituency No.|publisher=Election Commission}}</ref>
|-
|
|
|రాధా కృష్ణ పాల్
|స్వతంత్ర <ref name="vidhansabha1952" />
|-
|1957
|
|రాధా కృష్ణ పాల్
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్]] <ref name="vidhansabha1957">{{Cite web|title=General Elections, India, 1957, to the Legislative Assembly of West Bengal|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1957/StatRep_WB_1957.pdf|access-date=9 July 2015|website=Constituency-wise Data, AC No|publisher=Election Commission}}</ref>
|-
|1962
|ఆరంబాగ్ తూర్పు
|[[ప్రఫుల్ల చంద్ర సేన్]]
|భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ <ref name="vidhansabha1962">{{Cite web|title=General Elections, India, 1962, to the Legislative Assembly of West Bengal|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1962/StatRep_WB_1962.pdf|access-date=9 July 2015|website=Constituency-wise Data, AC No|publisher=Election Commission}}</ref>
|-
|
|ఆరంబాగ్ వెస్ట్
|రాధా కృష్ణ పాల్
|భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ <ref name="vidhansabha1962" />
|-
|1967
|ఆరంబాగ్
|[[అజోయ్ ముఖర్జీ|అజోయ్ కుమార్ ముఖర్జీ]]
|బంగ్లా కాంగ్రెస్ <ref name="vidhansabha1967">{{Cite web|title=General Elections, India, 1967, to the Legislative Assembly of West Bengal|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1967/Statistical%20report%20WB1967.pdf|access-date=9 July 2015|website=Constituency-wise Data, AC No|publisher=Election Commission}}</ref>
|-
|1969
|
|[[ప్రఫుల్ల చంద్ర సేన్]]
|భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ <ref name="vidhansabha1969">{{Cite web|title=General Elections, India, 1969, to the Legislative Assembly of West Bengal|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1969/StatReport_WB_69.pdf|access-date=9 July 2015|website=Constituency-wise Data, AC No|publisher=Election Commission}}</ref>
|-
|1971
|
|[[ప్రఫుల్ల చంద్ర సేన్]]
|భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ <ref name="vidhansabha1971">{{Cite web|title=General Elections, India, 1971, to the Legislative Assembly of West Bengal|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1971/StatReport_WB_71.pdf|access-date=9 July 2015|website=Constituency-wise Data, AC No ?|publisher=Election Commission}}</ref>
|-
|1972
|
|[[ప్రఫుల్ల చంద్ర సేన్]]
|భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ <ref name="vidhansabha1972">{{Cite web|title=General Elections, India, 1972, to the Legislative Assembly of West Bengal|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1972/StatReport_WB_72.pdf|access-date=9 July 2015|website=Constituency-wise Data, AC No|publisher=Election Commission}}</ref>
|-
|1977
|
|అజోయ్ కుమార్ దే
|[[జనతా పార్టీ]] <ref name="vidhansabha1977">{{Cite web|title=General Elections, India, 1977, to the Legislative Assembly of West Bengal|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1977/StatisticalReportWestBengal77.pdf|access-date=9 July 2015|website=Constituency-wise Data, AC No|publisher=Election Commission}}</ref>
|-
|1982
|
|అబ్దుల్ మన్నన్
|భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ <ref name="vidhansabha1982">{{Cite web|title=General Elections, India, 1982, to the Legislative Assembly of West Bengal|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1982/StatisticalReportWestBengal82.pdf|access-date=9 July 2015|website=Constituency-wise Data, AC No|publisher=Election Commission}}</ref>
|-
|1987
|
|బెనోడ్ దాస్
|[[కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్కిస్టు)|కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)]] <ref name="vidhansabha1987">{{Cite web|title=General Elections, India, 1987, to the Legislative Assembly of West Bengal|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1987/StatisticalReportWestBengal87.pdf|access-date=9 July 2015|website=Constituency-wise Data, AC No|publisher=Election Commission}}</ref>
|-
|1991
|
|బెనోడ్ దాస్
|కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్) <ref name="vidhansabha1991">{{Cite web|title=General Elections, India, 1991, to the Legislative Assembly of West Bengal|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1991/StatisticalReport-West%20Bengal91.pdf|access-date=9 July 2015|website=Constituency-wise Data, AC No|publisher=Election Commission}}</ref>
|-
|1996
|
|బినోయ్ దత్తా
|కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్) <ref name="vidhansabha1996">{{Cite web|title=General Elections, India, 1996, to the Legislative Assembly of West Bengal|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_1996/StatisticalReport-WB96.pdf|access-date=6 February 2015|website=Constituency-wise Data, AC No|publisher=Election Commission}}</ref>
|-
|2001
|
|బినోయ్ దత్తా
|కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్) <ref name="vidhansabha2001">{{Cite web|title=General Elections, India, 2001, to the Legislative Assembly of West Bengal|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_2001/StatRept_WB_2001.pdf|access-date=9 July 2015|website=Constituency-wise Data, AC No|publisher=Election Commission}}</ref>
|-
|2006
|
|బినోయ్ దత్తా
|కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్) <ref name="vidhansabha2006">{{Cite web|title=General Elections, India, 2006, to the Legislativer Assembly of West Bengal|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/SE_2006/StatReport_WB_2006.pdf|access-date=9 July 2015|website=Constituency-wise Data, AC No|publisher=Election Commission}}</ref>
|-
|2011
|
|కృష్ణ చంద్ర శాంత్ర
|[[అఖిల భారత తృణమూల్ కాంగ్రెస్|తృణమూల్ కాంగ్రెస్]] <ref name="vidhansabha2011">{{Cite web|title=General Elections, India, 2011, to the Legislative Assembly of West Bengal|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/AE2011/stat_WB_May2011.pdf|access-date=9 July 2015|website=Constituency-wise Data, AC No|publisher=Election Commission}}</ref>
|-
|2016
|
|కృష్ణ చంద్ర శాంత్ర
|[[అఖిల భారత తృణమూల్ కాంగ్రెస్|తృణమూల్ కాంగ్రెస్]]
|-
|2021
|
|మధుసూదన్ బాగ్
|[[భారతీయ జనతా పార్టీ]]
|-
|[[2026 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|2026]]
|
|[[హేమంత బాగ్]]
|భారతీయ జనతా పార్టీ
|}
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు]]
{{పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు}}
3yswv7wvgoii96l5iy4xg9vexgx4w8s
శాంతి తెరెసా లక్రా
0
375930
4989189
4937610
2026-10-26T15:39:48Z
Pavan santhosh.s
33622
ఫోటో చేర్పు
4989189
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = శాంతి తెరెసా లక్రా
| image = శాంతి తెరెసా లక్రా.png
| imagesize =
| caption = అండమాన్ లో శాంతి తెరెసా లక్రా
| birth_date = {{Birth date and age|df=y|1972|05|01}}
| birth_place = రంగట్, అండమాన్, భారతదేశం
| death_date =
| death_place =
| restingplace =
| restingplacecoordinates =
| othername =
| occupation = నర్స్
| yearsactive =
| spouse = షాజీ వర్గీస్
| domesticpartner =
| children =
| parents =
| website =
| awards = పద్మశ్రీ <br>ఫ్లోరెన్స్ నైటింగేల్ అవార్డు <br>బెస్ట్ నర్స్ ఆఫ్ ది ఇయర్
}}
'''శాంతి తెరెసా లక్రా''' ఆరోగ్య కార్యకర్త, నర్సు. 2004లో [[అండమాన్ నికోబార్ దీవులు|అండమాన్]]లో సునామి సంభవించినప్పుడు ఈమె ఒంగే తెగకు చేసిన సేవలకు గాను భారత ప్రభుత్వం 2011లో నాల్గవ అత్యున్నత పురస్కారమైన [[పద్మశ్రీ పురస్కారం|పద్మశ్రీ]]తో సత్కరించింది.<ref>{{Cite web|last=Tanima|date=2022-05-12|title=How A Nurse Saved An Entire Tsunami Hit Tribe Of Andaman|url=https://lifebeyondnumbers.com/shanti-teresa-lakra-nurse-andaman/|access-date=2023-05-13|website=lifebeyondnumbers.com|language=}}</ref>
==జీవిత చరిత్ర==
శాంతి తెరెసా లక్రా 1972, మే 1 న అండమాన్ నికోబార్ దీవులలోని రంగట్ అనే చిన్న గ్రామంలో జన్మించింది. నర్సింగ్లో తన చదువును పూర్తి చేసిన తర్వాత, ఆమె 2001లో అండమాన్ నికోబార్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ హెల్త్ సర్వీసెస్లో సహాయక నర్సు, మంత్రసానిగా తన వృత్తిని ప్రారంభించింది. ఆమె ఐదు సంవత్సరాలు డుగోంగ్ క్రీక్లోని పబ్లిక్ హెల్త్ సెంటర్లో పనిచేసింది, ఇక్కడ ఒంగే అనే గిరిజన తెగ ప్రజలు ఉండేవారు. 2004 [[సునామి]] వచ్చినప్పుడు ఆమె తన సొంత బిడ్డకు దూరంగా రెండు సంవత్సరాలు బయట గుడారంలో నివసిస్తూ ఒంగే ప్రజలకు సహాయం చేసింది. <ref>{{Cite web|date=2014-12-05|title=Shanti Teresa: Serving The Humanity {{!}} The Sip of Life|url=http://thesipoflife.com/2010/05/shanti-teresa-nightingale-of-the-primitive/|access-date=2023-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205114808/http://thesipoflife.com/2010/05/shanti-teresa-nightingale-of-the-primitive/ |archive-date=2014-12-05 }}</ref>2 సంవత్సరాలపాటు ఈమె చేసిన సేవలు ఒంగే జనాభా ఆయుర్దాయంపై సానుకూల ప్రభావాన్ని చూపింది. అంతేకాకుండా [[కోవిడ్-19 వ్యాధి|కోవిడ్]] సమయంలోను చాల సేవలు చేసింది. శాంతి తెరెసా లక్రా చిన్న వ్యాపారం చేసే షాజీ వర్గీస్ను వివాహంచేసుకుంది. ఈ దంపతులకు ఒక కుమారుడు ఉన్నాడు.
==అవార్డులు==
2010లో అండమాన్ నికోబార్ దీవుల కాథలిక్ హెల్త్ అసోసియేషన్ (CHAANI) నర్సు ఆఫ్ ది ఇయర్ అవార్డుతో సత్కరించింది. అదే సంవత్సరంలో, ఇండియన్ రెడ్క్రాస్ సొసైటీ బెస్ట్ వాలంటీర్ అవార్డు, నర్సింగ్ హెల్త్కేర్ రంగంలో అత్యున్నత భారతీయ అవార్డు అయిన ఫ్లోరెన్స్ నైటింగేల్ అవార్డు అందుకుంది.'''<ref>{{Cite web|date=2010-10-12|title=National Florence Nightingale Award, 2010|url=https://www.jagranjosh.com/current-affairs/national-florence-nightingale-award-2010-1286868786-1|access-date=2023-05-13|website=Jagranjosh.com}}{{Dead link|date=ఆగస్టు 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>'''ఇది డాక్టర్ బి.సి.రాయ్ జాతీయ వైద్యుల అవార్డుకు సమానం. ఫ్లోరెన్స్ నైటింగేల్ అవార్డును ఉపరాష్ట్రపతి హమీద్ అన్సారీ ఆమెకు ప్రదానం చేశాడు. అవార్డు కార్యక్రమంలో ఉపరాష్ట్రపతి, ఆమెను కలిసిన తరువాత ఆమె చేసిన సేవలు తెలుసుకొని ఆమెను పద్మశ్రీకి నామినేట్ చేసాడు. శాంతి థెరిసా లక్రా కథ మన నర్సింగ్ వృత్తి మానవాళి కోసం పనిచేయడానికి, అటువంటి అవార్డులను ఆశించడానికి ప్రేరణగా ఉండాలని భారతీయ కార్డియాలజిస్ట్, పద్మశ్రీ అవార్డు గ్రహీత కె.కె.అగర్వాల్ రాశాడు.<ref>{{Cite web|last=Aggarwal|first=Dr K. K.|date=2013-02-04|title=eMedinewS Daily: Emedinews:Inspiration:Padma Shri to Shanti Teresa Lakra|url=http://emedinews.blogspot.com/2013/02/emedinewsinspirationpadma-shri-to.html|access-date=2023-05-13|website=eMedinewS Daily}}</ref> 2011లో బెస్ట్ హెల్త్ వర్కర్ అవార్డు వంటి అనేక అవార్డులను అందుకుంది. భారత ప్రభుత్వం 2011లో శాంతి లక్రాను నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మశ్రీతో సత్కరించింది. 2023, మే 12 న [[అంతర్జాతీయ నర్సుల దినోత్సవం]] రోజున ప్రదానం చేసే గ్లోబల్ నర్సింగ్ అవార్డుకు నామినేట్ అయ్యింది.<ref>{{Cite web|title=Shanti Teresa Lakra|url=https://www.asterguardians.com/shanti-teresa-lakra/|access-date=2023-05-13|website=Aster Guardians|language=}}</ref> ప్రపంచ వ్యాప్తంగా 50 వేల నర్సులు పోటీపడగా ఫైనల్ కి చేరిన చివరి పది మందిలో లక్రా కూడా ఉంది.<ref>{{Cite web|title=సాక్షి : Sakshi Telugu News Paper {{!}} Sakshi ePaper {{!}} Sakshi Andhra Pradesh {{!}} Sakshi Telangana {{!}} Sakshi Hyderabad|url=https://epaper.sakshi.com/Home/ShareArticle?OrgId=105c6d2b2e1&eid=216&imageview=1|access-date=2023-05-13|website=epaper.sakshi.com}}</ref>
==మూలాలు==
{{మూలాల జాబితా}}
[[వర్గం:1972 జననాలు]]
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన మహిళలు]]
rxst6qhgrpxx0by9kw3ygtsjc863fec
డ్రామా
0
378309
4989183
4982905
2026-10-26T14:31:08Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989183
wikitext
text/x-wiki
[[File:The_Battle_of_Bosworth_Field_-_A_Scene_from_the_Great_Drama_of_History.jpg|thumb|షేక్స్పియర్ నాటకం ''[[Richard III (play)|రిచర్డ్ III]]'' లోని ఒక దృశ్యం చిత్రణ]]
'''డ్రామా''' అనేది [[సాహిత్యం]], [[సినిమా|చలనచిత్రం]], [[టెలివిజన్]] లేదా [[నాటకరంగం|థియేటర్]] శైలి, ఇది తీవ్రమైన భావోద్వేగాలు, సంఘర్షణలు, వ్యక్తుల మధ్య సంబంధాలపై దృష్టి పెడుతుంది.<ref>[[Francis Fergusson]] writes that "a drama, as distinguished from a [[భావ కవిత్వం|lyric]], is not primarily a composition in the verbal medium; the [[Dialogue (fiction)|words]] result, as one might put it, from the underlying [[Dramatic structure|structure of incident]] and [[కాల్పనిక పాత్ర|character]]. As [[Poetics (Aristotle)|Aristotle]] remarks, 'the poet, or "maker" should be the maker of [[Plot (narrative)|plots]] rather than of verses; since he is a poet because he [[Mimesis|imitates]], and what he imitates are [[చర్య, క్రియ|actions]]{{'"}} (1949, 8).</ref> ఇది తరచుగా మానవ అనుభవాల చుట్టూ తిరిగే కథలను అందిస్తుంది, పాత్రల బలాలు, లోపాలు రెండింటినీ హైలైట్ చేస్తుంది. ప్రేమ, ద్రోహం, ఆశయం, కుటుంబ గతిశీలత, సామాజిక సమస్యలు, నైతిక సందిగ్ధతలతో సహా అనేక రకాల థీమ్లను డ్రామా అన్వేషించగలదు. ఒక [[నాటకము|నాటకం]], [[ఒపెరా]], [[మైమ్]], [[బ్యాలెట్ డ్యాన్స్|బ్యాలెట్]] మొదలైనవి, [[నాటకరంగం|థియేటర్లో]] లేదా [[Radio drama|రేడియో]] లేదా [[టెలివిజన్|టెలివిజన్లో]] ప్రదర్శించబడతాయి. <ref name="elam98">Elam (1980, 98).</ref>
థియేటర్లో డ్రామాలు ప్రదర్శించబడతాయి, నటీనటులు పాత్రలను చిత్రీకరిస్తారు, సంభాషణలు, చర్య ద్వారా కథకు జీవం పోస్తారు. [[విలియం షేక్స్పియర్|విలియం షేక్స్పియర్]], [[ఆర్థర్ మిల్లర్]]ర్, టేనస్సీ విలియమ్స్, ఆగస్ట్ విల్సన్ వంటి ప్రఖ్యాత [[నాటక రచయిత|నాటక రచయితల]] డ్రామాలు నాటక శైలిలో క్లాసిక్లుగా పరిగణించబడతాయి. [[అరిస్టాటిల్]] ' ''[[Poetics (Aristotle)|పొయెటిక్స్'<nowiki/>]]'' (సుమారు {{Circa|335 BC}} నుండి [[పురాణ కవిత్వం|ఇతిహాస]], [[భావ కవిత్వం|గేయ]] రీతులతో విభిన్నంగా చూపబడింది. )—నాటకీయ [[Dramatic theory|సిద్ధాంతం]] తొలి రచన.
చలనచిత్రం, టెలివిజన్లో, డ్రామా అనేది బలవంతపు కథనాలు, పాత్ర అభివృద్ధిని కలిగి ఉన్న రచనలను సూచిస్తుంది. ఈ నిర్మాణాలు తరచుగా సంక్లిష్టమైన కథాంశాలు, బహుళ-డైమెన్షనల్ పాత్రలు, భావోద్వేగ లోతును పరిశోధిస్తాయి. డ్రామా ఫిల్మ్లు, టీవీ షోలు చారిత్రాత్మక డ్రామాలు, రొమాంటిక్ డ్రామాలు, క్రైమ్ డ్రామాలు, సైకలాజికల్ డ్రామాలు వంటి వివిధ ఉపజాతులలో విస్తరించి ఉండవచ్చు.
ఒక కళా ప్రక్రియగా డ్రామా దాని ప్రేక్షకుల నుండి బలమైన భావోద్వేగ ప్రతిస్పందనలను రేకెత్తిస్తుంది, మానవ స్థితి, సంబంధాల చిక్కులను అన్వేషిస్తుంది. ఇది ఆలోచనను రేకెత్తిస్తుంది, స్పూర్తినిస్తుంది, లోతుగా ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది, తరచుగా వీక్షకులకు జీవితం, సమాజంపై శాశ్వత ప్రభావం లేదా కొత్త దృక్కోణాలను కలిగిస్తుంది.
"డ్రామా" అనే పదం "కార్యం" లేదా " [[చర్య, క్రియ|చర్య]] " అని అర్థం వచ్చే [[పురాతన గ్రీకు భాష|గ్రీకు]] పదం నుండి వచ్చింది ( δρᾶμα . ), ఇది "నేను చేస్తాను" ( δράω నుండి ఉద్భవించింది. ). నాటకానికి సంబంధించిన రెండు [[Mask|ముసుగులు]] [[Comedy (drama)|హాస్యం]], [[Tragedy|విషాదం]] మధ్య ఉన్న సాంప్రదాయక [[కళా ప్రక్రియ|శైలీ]] విభజనను సూచిస్తాయి.
ఆంగ్లంలో (అనేక ఇతర యూరోపియన్ భాషలలో మాదిరిగానే), [[విలియం షేక్స్పియర్|విలియం షేక్స్పియర్]] కాలం వరకు నాటకాలకు ''[[నాటకము|<nowiki/>'ప్లే'<nowiki/>]]'' లేదా ''<nowiki/>'గేమ్'<nowiki/>'' ( [[Old English|ఆంగ్లో-సాక్సన్ ']] ''ప్లెగాన్'<nowiki/>'' లేదా [[లాటిన్|లాటిన్ ']] ''లూడస్'<nowiki/>'' కు అనువాదం) అనే పదం ప్రామాణిక పదంగా ఉండేది—అదే విధంగా దాని సృష్టికర్త ' ''నాటకకర్త''' కాకుండా ' ''నాటకకర్త'' ', ఆ భవనం ' ''[[ప్రదర్శన శాల|థియేటర్'<nowiki/>]]'' కాకుండా ''<nowiki/>'నాటకశాల'గా'' ఉండేది. <ref>Wickham (1959, 32–41; 1969, 133; 1981, 68–69). The sense of the creator of plays as a "maker" rather than a "writer" is preserved in the word ''[[playwright]]''. [[The Theatre]], one of the first purpose-built playhouses in London, was an intentional reference to the Latin term for that particular playhouse, rather than a term for the buildings in general (1967, 133). The word 'dramatist' "was at that time still unknown in the English language" (1981, 68).</ref>
ఒక నిర్దిష్ట ''రకమైన'' [[నాటకము|నాటకాన్ని]] సూచించడానికి 'నాటకం' అనే పదాన్ని సంకుచిత అర్థంలో ఉపయోగించడం ఆధునిక యుగం నుండి మొదలైంది. ఈ అర్థంలో "నాటకం" అంటే హాస్య నాటకం ''కాదు'', విషాద నాటకం కూడా కాదు—ఉదాహరణకు, [[ఎమయిల్ జోల|జోలా]] ''[[Thérèse Raquin|థెరేస్ రాక్విన్]]'' (1873) లేదా [[అంటోన్ చెకోవ్|చెకోవ్]] ''[[Ivanov (play)|ఇవనోవ్]]'' (1887). ఈ సంకుచితమైన అర్థాన్నే [[సినిమా|చలనచిత్ర]], [[టెలివిజన్]] పరిశ్రమలు, [[Film studies|చలనచిత్ర అధ్యయనాలతో]] పాటు, తమతమ మాధ్యమాలలో " [[డ్రామా|నాటకం]] "ను ఒక [[Film genre|ప్రక్రియగా]] వర్ణించడానికి స్వీకరించాయి. " [[Radio drama|రేడియో నాటకం]] " అనే పదాన్ని రెండు అర్థాలలోనూ ఉపయోగించారు—మొదట ప్రత్యక్ష ప్రదర్శనగా ప్రసారం చేయబడింది. [[రేడియో]] నాటకీయ అవుట్పుట్లో మరింత ఉన్నతమైన, గంభీరమైన భాగాన్ని సూచించడానికి కూడా దీనిని ఉపయోగించవచ్చు. <ref>Banham (1998, 894–900).</ref>
[[నాటకరంగం|రంగస్థలంపై]] [[Stage (theatre)|ప్రేక్షకుల]] ముందు [[నటులు]] ప్రదర్శించే నాటక ప్రదర్శన, [[Collaboration|సహకార]] ఉత్పత్తి పద్ధతులను, [[Collective|సామూహిక]] స్వీకరణ రూపాన్ని [[ప్రేక్షకులు|ముందుగానే]] ఊహిస్తుంది. ఇతర [[సాహిత్యం|సాహిత్య]] రూపాల వలె కాకుండా, [[Dramatic structure|నాటకీయ గ్రంథాల నిర్మాణం]] ఈ సహకార ఉత్పత్తి, సామూహిక స్వీకరణ ద్వారా నేరుగా ప్రభావితమవుతుంది. <ref>Pfister (1977, 11).</ref>
మైమ్ అనేది ఒక నాటక రూపం, దీనిలో కథలోని సంఘటనలు కేవలం శరీర కదలికల ద్వారానే చెప్పబడతాయి. నాటకాన్ని [[సంగీతం|సంగీతంతో]] కలపవచ్చు: [[ఒపెరా|ఒపెరాలోని]] నాటకీయ పాఠం సాధారణంగా అంతటా పాడబడుతుంది; కొన్ని బ్యాలెట్లలో నృత్యం "భావోద్వేగం, పాత్ర, కథన చర్యను వ్యక్తపరుస్తుంది లేదా అనుకరిస్తుంది." <ref name="Encyclopaedia Britannica">[https://www.britannica.com/art/dance/Drama ''Encyclopaedia Britannica''].</ref> [[సంగీత నాటకం|సంగీత నాటకాలలో]] [[సంభాషణ|సంభాషణలు]], [[పాట|పాటలు]] రెండూ ఉంటాయి;, కొన్ని రకాల నాటకాలలో సంభాషణను నొక్కి చెప్పే [[Incidental music|నేపథ్య సంగీతం]] లేదా సంగీత సహకారం ఉంటుంది (ఉదాహరణకు, [[Melodrama|మెలొడ్రామా]], జపనీస్ [[Noh|నో]] ). <ref name="cgt">See the entries for "opera", "musical theatre, American", "melodrama" and "Nō" in Banham (1998).</ref> [[Closet drama|క్లోసెట్ డ్రామా]] అనేది ప్రదర్శించడానికి కాకుండా, చదవడానికి ఉద్దేశించిన ఒక రూపం. <ref name="closet">''[[Manfred (drama)|Manfred]]'' by [[George Gordon Byron, 6th Baron Byron|Byron]], for example, is a good example of a "[[Verse drama and dramatic verse|dramatic poem]]." See the entry on "Byron (George George)" in Banham (1998).</ref> [[Improvisational theatre|ఆశువుగా ప్రదర్శించడంలో]], నాటకం ప్రదర్శన సమయానికి ముందే ఉనికిలో ఉండదు; ప్రదర్శకులు ప్రేక్షకుల ముందు ఆశువుగా నాటకీయ స్క్రిప్ట్ను రూపొందిస్తారు. <ref name="impro">Some forms of improvisation, notably the [[commedia dell'arte]], improvise on the basis of 'lazzi' or rough outlines of scenic action (see Gordon (1983) and Duchartre (1929)). All forms of improvisation take their cue from their immediate response to one another, their characters' situations (which are sometimes established in advance), and, often, their interaction with the audience. The classic formulations of improvisation in the theatre originated with [[Joan Littlewood]] and [[Keith Johnstone]] in the UK and [[Viola Spolin]] in the US; see Johnstone (1981) and Spolin (1963).</ref>
[[వర్గం:నాటకరంగం]]
== పాశ్చాత్య నాటక చరిత్ర ==
[[File:Relief_with_Menander_and_New_Comedy_Masks_-_Princeton_Art_Museum.jpg|thumb| ''న్యూ కామెడీ ముసుగులతో కూర్చున్న కవి ( మెనాండర్ ) శిల్పం'', క్రీ.పూ. 1వ శతాబ్దం – క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దం ప్రారంభం, ప్రిన్స్టన్ యూనివర్శిటీ ఆర్ట్ మ్యూజియం]]
[[పాశ్చాత్య నాగరికత|పాశ్చాత్య]] నాటకరంగం ప్రాచీన గ్రీస్లో ఉద్భవించింది. ఏథెన్స్ నగర రాజ్యం [[గ్రీకు నాటకరంగం|నాటక సంస్కృతి]] విషాదాంతం, హాస్యం, వ్యంగ్య నాటకం అనే మూడు నాటక ప్రక్రియలను సృష్టించింది. వాటి మూలాలు అస్పష్టంగానే ఉన్నాయి, అయినప్పటికీ క్రీ.పూ. 5వ శతాబ్దం నాటికి, డయోనిసస్ దేవుడిని కీర్తించే ఉత్సవాలలో భాగంగా నిర్వహించే పోటీలలో అవి సంస్థాగతీకరించబడ్డాయి . చరిత్రకారులకు అనేక మంది ప్రాచీన గ్రీకు నాటక రచయితల పేర్లు తెలుసు, ముఖ్యంగా థెస్పిస్, నాటకేతర కవిత్వ (డిథిరాంబిక్, లిరిక్, ఎపిక్) ప్రదర్శనలో సాంప్రదాయ భాగంగా ఉన్న కోరస్, దాని నాయకుడు (" ''కోరిఫేయస్'' ")తో సంభాషిస్తూ, తన స్వంతంగా మాట్లాడటానికి బదులుగా ఒక పాత్రను అనుకరిస్తూ ( పాడటానికి [[భావ కవిత్వం|బదులుగా]] ) మాట్లాడే నటుడిని (" ''హిపోక్రిటెస్'' ") ప్రవేశపెట్టిన ఘనత అతనికి [[పురాణ కవిత్వం|దక్కింది]] .
అయితే, ఐదుగురు నాటక రచయితల రచనలలో కేవలం ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే ఈ రోజు వరకు మిగిలి ఉంది: విషాద నాటక రచయితలైన ఎస్కిలస్, సోఫోక్లెస్, యూరిపిడెస్, హాస్య రచయితలైన అరిస్టోఫేన్స్, 4వ శతాబ్దం చివరి నుండి మెనాండర్ రాసిన కొన్ని పూర్తి పాఠాలు మనకు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఏస్కిలస్ చారిత్రక విషాదాంత నాటకం ' ''ది పెర్షియన్స్''' నేటికీ లభ్యమవుతున్న నాటకాలలో అత్యంత పురాతనమైనది, అయినప్పటికీ క్రీ.పూ. 472లో సిటీ డయోనిసియా పోటీలో ఇది మొదటి బహుమతిని గెలుచుకున్నప్పుడు, అతను 25 సంవత్సరాలకు పైగా నాటకాలు రాస్తున్నాడు. విషాద నాటకాల కోసం పోటీ (" ''అగాన్'' ") క్రీ.పూ. 534 నాటికే ప్రారంభమై ఉండవచ్చు; అధికారిక రికార్డులు (" ''డిడాస్కాలియై'' ") క్రీ.పూ. 501 నుండి సాటిర్ నాటకం ప్రవేశపెట్టబడినప్పుడు ప్రారంభమవుతాయి. విషాద నాటక రచయితలు నాలుగు నాటకాల శ్రేణిని ప్రదర్శించవలసి ఉండేది (అయితే ఆ నాటకాలలోని ప్రతి రచన కథ లేదా ఇతివృత్తం ద్వారా తప్పనిసరిగా అనుసంధానించబడి ఉండవలసిన అవసరం లేదు), ఇందులో సాధారణంగా మూడు విషాద నాటకాలు, ఒక వ్యంగ్య నాటకం ఉండేవి (అయితే, క్రీ.పూ. 438లో యూరిపిడిస్ రచించిన ' ''అల్సెస్టిస్'' ' విషయంలో మినహాయింపులు ఉన్నాయి). క్రీ.పూ. 487 నుండి 486 వరకు జరిగిన పోటీలో హాస్యానికి అధికారికంగా బహుమతి ఇచ్చి గుర్తించారు.
సిటీ డయోనిసియాలో ఐదుగురు హాస్య నాటక రచయితలు పోటీ పడ్డారు (అయితే పెలోపొన్నేసియన్ యుద్ధ సమయంలో ఇది ముగ్గురికి తగ్గించబడి ఉండవచ్చు), ప్రతి ఒక్కరూ ఒకే ఒక హాస్య నాటకాన్ని అందించారు. ప్రాచీన గ్రీకు హాస్య నాటకాలను సాంప్రదాయకంగా "పాత హాస్య నాటకాలు" (క్రీ.పూ. 5వ శతాబ్దం), "మధ్య హాస్య నాటకాలు" (క్రీ.పూ. 4వ శతాబ్దం), "కొత్త హాస్య నాటకాలు" (క్రీ.పూ. 4వ శతాబ్దం చివరి నుండి 2వ శతాబ్దం వరకు) గా విభజించారు.
=== శాస్త్రీయ రోమన్ నాటకం ===
[[File:Statuette_actor_Petit_Palais_ADUT00192.jpg|thumb| క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దానికి చెందిన, విషాద నాటక నటుడి ఏనుగు దంతాల విగ్రహం]]
క్రీ.పూ. 270, 240 మధ్య రోమన్ రిపబ్లిక్ (క్రీ.పూ. 527–509) అనేక గ్రీకు భూభాగాల్లోకి విస్తరించిన తరువాత, రోమ్ [[గ్రీకు నాటకరంగం|గ్రీకు నాటకాన్ని]] ఎదుర్కొంది. గణతంత్రం చివరి సంవత్సరాల నుండి, [[రోమన్ సామ్రాజ్యం]] (క్రీ.పూ. 27–క్రీ.శ. 476) ద్వారా, నాటకరంగం ఐరోపా అంతటా పశ్చిమంగా, మధ్యధరా సముద్రం చుట్టూ వ్యాపించి ఇంగ్లాండ్కు చేరుకుంది; రోమన్ నాటకరంగం దానికి ముందున్న ఏ సంస్కృతి కన్నా ఎక్కువ వైవిధ్యమైనది, విస్తృతమైనది, అధునాతనమైనది.
రోమన్ కాలమంతటా గ్రీకు నాటకాలు ప్రదర్శించబడుతూనే ఉన్నప్పటికీ, క్రీ.పూ. 240 సంవత్సరం క్రమబద్ధమైన రోమన్ నాటకాలకు నాంది పలికింది. అయితే, సామ్రాజ్యం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి, పూర్తి నిడివి నాటకాలపై ఆసక్తి తగ్గి, విస్తృత శ్రేణి నాటక వినోదాలకు ప్రాధాన్యత పెరిగింది. [[లాటిన్ సాహిత్యం|రోమన్ సాహిత్యంలో]] మొదటి ముఖ్యమైన రచనలు క్రీ.పూ. 240 నుండి లివియస్ ఆండ్రోనికస్ రాసిన విషాద నాటకాలు, హాస్య నాటకాలు . ఐదు సంవత్సరాల తరువాత, గ్నాయస్ నేవియస్ కూడా నాటకాలు రాయడం ప్రారంభించాడు. <ref name="h47" /> ఇద్దరు రచయితల నాటకాలు ఏవీ లభ్యం కాలేదు. ఇద్దరు నాటక రచయితలు రెండు ప్రక్రియలలోనూ రచనలు చేసినప్పటికీ, ఆండ్రోనికస్ తన విషాదాంత నాటకాలకు, నేవియస్ తన హాస్య నాటకాలకు అత్యంత ప్రశంసలు పొందారు; వారి వారసులు ఒకదానిలో లేదా మరొకదానిలో ప్రత్యేకత సాధించారు, ఇది ప్రతి రకమైన నాటకం తదుపరి అభివృద్ధిలో విభజనకు దారితీసింది. <ref name="h47" />
క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం ప్రారంభం నాటికి, రోమ్లో నాటకరంగం పటిష్టంగా స్థిరపడింది, రచయితల సంఘం ( ''కొలీజియం పోయెటారమ్'' ) ఏర్పడింది. మనకు లభించిన రోమన్ హాస్య నాటకాలన్నీ ''ఫాబులా పల్లియాటా'' (గ్రీకు ఇతివృత్తాలపై ఆధారపడిన హాస్య నాటకాలు), అవి ఇద్దరు నాటక రచయితల నుండి వచ్చాయి: టైటస్ మాకియస్ ప్లాటస్ (ప్లాటస్), పబ్లియస్ టెరెంటియస్ అఫర్ (టెరెన్స్). గ్రీకు మూలాలను తిరిగి రూపొందించడంలో, రోమన్ హాస్య నాటక రచయితలు నాటకాన్ని ఎపిసోడ్లుగా విభజించడంలో కోరస్ పాత్రను రద్దు చేసి, దాని సంభాషణకు సంగీత సహకారాన్ని ప్రవేశపెట్టారు (ప్లాటస్ హాస్య నాటకాలలో మూడింట ఒక వంతు సంభాషణ నుండి టెరెన్స్ వాటిలో మూడింట రెండు వంతుల వరకు). అన్ని సన్నివేశాలలోని చర్య ఒక వీధి బాహ్య ప్రదేశంలో జరుగుతుంది, దానిలోని సమస్యలు తరచుగా దొంగచాటుగా వినడం వల్ల వస్తాయి. <ref name="h49" />
ఇద్దరిలో ఎక్కువ ప్రజాదరణ పొందిన ప్లాటస్, క్రీ.పూ. 205, 184 మధ్య రచనలు చేశాడు, అతని ఇరవై హాస్య నాటకాలు లభ్యమయ్యాయి, వాటిలో అతని ప్రహసనాలు బాగా ప్రసిద్ధి చెందాయి; అతను తన సంభాషణలలోని చమత్కారానికి, వివిధ రకాల పద్య ఛందస్సులను ఉపయోగించినందుకు ప్రశంసలు పొందాడు. క్రీ.పూ. 166, 160 మధ్య టెరెన్స్ రాసిన ఆరు హాస్య నాటకాలు అన్నీ లభ్యమయ్యాయి; అతను తరచుగా అనేక గ్రీకు మూలాలను కలిపి రచించిన అతని కథాంశాల సంక్లిష్టత కొన్నిసార్లు విమర్శించబడింది, కానీ అతని ద్వంద్వ కథాంశాలు వైరుధ్య మానవ ప్రవర్తనను అధునాతనంగా ప్రదర్శించడానికి వీలు కల్పించాయి. <ref name="h48" /> తొలి రోమన్ విషాద నాటకాలు ఏవీ లభ్యం కాలేదు, అయినప్పటికీ ఆ రోజుల్లో వాటికి గొప్ప గౌరవం ఉండేది; చరిత్రకారులకు ముగ్గురు తొలి విషాద నాటక రచయితల గురించి తెలుసు— క్వింటస్ ఎన్నియస్, మార్కస్ పకువియస్, లూసియస్ అక్కియస్ .
సామ్రాజ్య కాలం నుండి, ఇద్దరు విషాద నాటక రచయితల రచనలు లభ్యమవుతున్నాయి—ఒకరు అజ్ఞాత రచయిత కాగా, మరొకరు స్టోయిక్ తత్వవేత్త సెనెకా . సెనెకా తొమ్మిది విషాద నాటకాలు నేటికీ లభ్యమవుతున్నాయి, అవన్నీ ''ఫాబులా క్రెపిడాటా'' (గ్రీకు మూలాల నుండి స్వీకరించబడిన విషాద నాటకాలు); ఉదాహరణకు, అతని ''ఫేడ్రా'' యూరిపిడెస్ ''హిప్పోలిటస్'' ఆధారంగా రూపొందించబడింది. ''ఫాబులా ప్రెటెక్స్టా'' (రోమన్ ఇతివృత్తాలపై ఆధారపడిన విషాద నాటకాలు) [[ప్రాచీన సాహిత్యం|ప్రస్తుతం లభ్యమవుతున్న]] ఏకైక ఉదాహరణ అయిన ''ఆక్టేవియాను'' ఎవరు రాశారో చరిత్రకారులకు తెలియదు, కానీ పూర్వ కాలంలో ఆ విషాద నాటకంలో అతను ఒక పాత్రగా కనిపించడం వల్ల దీనిని పొరపాటున సెనెకాకు ఆపాదించారు. <ref name="h50" />
=== మధ్యయుగ ===
[[File:Castle_of_Perseverance_staging.jpg|thumb| 15వ శతాబ్దపు దేశీయ నీతి నాటకం ' ''ది క్యాజిల్ ఆఫ్ పెర్సెవరెన్స్'' ' నుండి రంగస్థల చిత్రం ( మాక్రో మాన్యుస్క్రిప్ట్లో కనుగొనబడినట్లుగా)]]
తొలి మధ్యయుగాల నుండి, చర్చిలు వార్షిక వేడుకలను ఉత్సాహపరిచేందుకు, లిటర్జికల్ డ్రామాలు అని పిలువబడే బైబిల్ సంఘటనల నాటకీకరించిన రూపాలను ప్రదర్శించాయి. మొట్టమొదటి ఉదాహరణ ''<nowiki/>'మీరు ఎవరిని వెతుకుతున్నారు?''' అనే [[ఈస్టర్]] ఇతివృత్తం. ''(క్వెమ్-క్వేరిటిస్)'' ( {{Circa|925}} ). రెండు బృందాలు [[లాటిన్|లాటిన్లో]] ప్రతిస్పందనగా పాడాయి, అయితే ఇందులో పాత్రల అనుకరణ ఏదీ లేదు. 11వ శతాబ్దం నాటికి, ఇస్లాం-యుగపు స్పెయిన్ను మినహాయించి, ఇది ఐరోపా అంతటా [[రష్యా]], [[స్కాండినేవియా]], [[ఇటలీ|ఇటలీకి]] వ్యాపించింది.
10వ శతాబ్దంలో, హ్రోస్వితా టెరెన్స్ హాస్య నాటకాలను ఆదర్శంగా తీసుకుని లాటిన్లో ఆరు నాటకాలను రాశాడు, కానీ అవి మతపరమైన విషయాలను ప్రస్తావించాయి. ఆమె నాటకాలు ఒక మహిళా నాటక రచయిత్రి రచించిన మొట్టమొదటి నాటకాలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి, శాస్త్రీయ అనంతర యుగంలో గుర్తించదగిన మొట్టమొదటి పాశ్చాత్య నాటకం. <ref name="Brockett_Hildy,77" /> తరువాత, హిల్డెగార్డ్ ఆఫ్ బింగెన్ ''ఆర్డో వర్టుటమ్'' అనే [[సంగీతం|సంగీత]] నాటకాన్ని రాశాడు ( {{Circa|1155}} ). <ref name="Brockett_Hildy,77" />
తొలి లౌకిక నాటకాలలో అత్యంత ప్రసిద్ధమైన వాటిలో ఒకటి, 13వ శతాబ్దంలో ఆడమ్ డి లా హల్లే ఫ్రెంచ్ భాషలో రచించిన రాజసభ పాస్టోరల్ ''రాబిన్, మారియన్'' . ''విద్యార్థి, అమ్మాయి మధ్య విరామం'' ( {{Circa|1300}} ), ఆంగ్లంలో తెలిసిన తొలి వాటిలో ఒకటి, ''ది బాయ్ అండ్ ది బ్లైండ్ మ్యాన్'' వంటి సమకాలీన ఫ్రెంచ్ ఫార్స్లకు స్వరంలో, రూపంలో అత్యంత దగ్గరగా ఉన్నట్లు కనిపిస్తుంది.
మధ్యయుగాల చివరి కాలంలో [[ఫ్రాన్స్]], [[జర్మనీ]] నుండి అనేక నాటకాలు నేటికీ లభ్యమవుతున్నాయి. ఆ కాలంలో దాదాపు ప్రతి ఐరోపా దేశంలోనూ ఏదో ఒక రకమైన మతపరమైన నాటకం ప్రదర్శించబడేది. ఈ నాటకాలలో చాలా వాటిలో హాస్యం, దెయ్యాలు, ప్రతినాయకులు, [[విదూషకుడు|విదూషకులు]] ఉండేవారు. ఇంగ్లాండ్లో, వ్యాపార సంఘాలు స్థానిక భాషలో " మిస్టరీ నాటకాలను " ప్రదర్శించడం ప్రారంభించాయి. ఇవి అనేక చిన్న నాటకాలు లేదా "పేజెంట్ల" సుదీర్ఘ చక్రాలతో కూడి ఉండేవి, వాటిలో నాలుగు [[ప్రాచీన సాహిత్యం|ప్రస్తుతం అందుబాటులో]] ఉన్నాయి: యార్క్ (48 నాటకాలు), చెస్టర్ (24), వేక్ఫీల్డ్ (32), " ఎన్-టౌన్ " అని పిలవబడేది (42). వేక్ఫీల్డ్ చక్రంలోని ''రెండవ గొర్రెల కాపరుల నాటకం'' అనేది దొంగిలించబడిన గొర్రె గురించిన ఒక ప్రహసన కథ. దీని కథానాయకుడైన మాక్, ఆ గొర్రెను తొట్టిలో నిద్రపోతున్న తన నవజాత శిశువుగా నమ్మించడానికి ప్రయత్నిస్తాడు; అతను ఎవరి నుండి దొంగిలించాడో ఆ గొర్రెల కాపరులను యేసు జననానికి పిలిపించడంతో ఈ కథ ముగుస్తుంది.
నీతి నాటకాలు (ఒక ఆధునిక పదం) సుమారు 1400లో ఒక ప్రత్యేక నాటక రూపంగా ఆవిర్భవించి, ఇంగ్లాండ్లోని తొలి ఎలిజబెత్ యుగంలో విలసిల్లాయి. విభిన్న నైతిక ఆదర్శాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించడానికి పాత్రలను తరచుగా ఉపయోగించేవారు. ఉదాహరణకు, ''<nowiki/>'ఎవ్రీమ్యాన్'లో'' సత్కర్మలు, జ్ఞానం, బలం వంటి అంశాలు ఉంటాయి, ఈ పాత్ర చిత్రణ ప్రేక్షకులలో మంచికి, చెడుకు మధ్య ఉన్న సంఘర్షణను మరింత బలపరుస్తుంది. ''పట్టుదల కోట'' ( {{Circa|1400}} –1425) ఒక పురాణ పాత్ర పుట్టుక నుండి మరణం వరకు జరిగే పరిణామాన్ని వర్ణిస్తుంది. ''హోరెస్టీస్'' ( {{Circa|1567}} ), ఒక చివరి "హైబ్రిడ్ నైతికత", ఆంగ్ల ప్రతీకార నాటకానికి తొలి ఉదాహరణలలో ఒకటి, ఒరెస్టీస్ శాస్త్రీయ కథను మధ్యయుగ రూపకాలంకార సంప్రదాయం నుండి వచ్చిన వైస్తో కలిపి, హాస్య, స్లాప్స్టిక్ సన్నివేశాలను తీవ్రమైన, విషాద సన్నివేశాలతో మార్చి మార్చి చూపిస్తుంది. ఈ కాలంలో [[క్రిస్టమస్|క్రిస్మస్]] పండుగ సమయంలో ప్రదర్శించబడే మమ్మర్స్ ప్లే జానపద నాటకాలు కూడా ముఖ్యమైనవి. హెన్రీ VIII పాలనలో కోర్ట్ మాస్క్లు ముఖ్యంగా ప్రాచుర్యం పొందాయి.
=== ఎలిజబెతన్, జాకోబియన్ ===
[[ఇంగ్లాండు|ఇంగ్లాండ్లో]] నాటకరంగం గొప్పగా వికసించిన కాలాల్లో ఒకటి 16వ, 17వ శతాబ్దాలలో సంభవించింది. ఈ నాటకాలలో చాలా వరకు పద్య రూపంలో, ముఖ్యంగా అయంబిక్ పెంటామీటర్లో వ్రాయబడ్డాయి. ఈ కాలంలో షేక్స్పియర్తో పాటు క్రిస్టోఫర్ మార్లో, థామస్ మిడిల్టన్, బెన్ జాన్సన్ వంటి రచయితలు కూడా ప్రముఖ నాటక రచయితలుగా ఉన్నారు. మధ్యయుగ కాలంలో వలె, చారిత్రక నాటకాలు గత రాజుల జీవితాలను కీర్తిస్తూ, ట్యూడర్ రాచరిక ప్రతిష్టను పెంచాయి. ఈ కాలపు రచయితలు తమ కథాంశాలలో కొన్నింటిని [[గ్రీకు పురాణాలు|గ్రీకు]], రోమన్ పురాణాల నుండి లేదా ప్లాటస్, టెరెన్స్ వంటి ప్రముఖ రోమన్ నాటక రచయితల నాటకాల నుండి స్వీకరించారు.
=== ఇంగ్లీష్ పునరుద్ధరణ కామెడీ ===
[[File:Colley_Cibber_as_Lord_Foppington_in_The_Relapse_by_John_Vanbrugh1.jpg|thumb| వాన్బ్రూగ్ ' ''ది రిలాప్స్'' ' (1696)లో, విపరీతమైన, ఆడంబరమైన లార్డ్ ఫోపింగ్టన్ పాత్రలో కోలీ సిబ్బర్, "క్రూరమైన, దుష్టమైన, తెలివైన" వాడిగా కనిపించాడు.]]
పునరుద్ధరణ హాస్య నాటకాలు అనగా 1660 నుండి 1710 వరకు పునరుద్ధరణ కాలంలో ఇంగ్లాండ్లో వ్రాసి, ప్రదర్శించబడిన ఆంగ్ల హాస్య నాటకాలు. రిస్టోరేషన్ కామెడీకి పర్యాయపదంగా కామెడీ ఆఫ్ మ్యానర్స్ ఉపయోగించబడుతుంది. ప్యూరిటన్ పాలన ద్వారా బహిరంగ నాటకరంగం నిషేధించబడిన తరువాత, 1660లో [[రెండవ చార్లెస్|చార్లెస్ II]] పునరుద్ధరణతో థియేటర్లు తిరిగి తెరవడం ఆంగ్ల నాటకరంగానికి పునరుజ్జీవనాన్ని సూచించింది. <ref>{{Cite book|title=The Three Faces of Leadership: Manager, Artist, Priest|last=Hatch|first=Mary Jo|date=2009|publisher=John Wiley & Sons|page=47}}</ref> రిస్టోరేషన్ కామెడీ దాని లైంగిక స్పష్టత, నాగరిక, విశ్వజనీనమైన చమత్కారం, సమకాలీన అంశాలపై రచన, జనసమ్మర్ధమైన, సందడిగా ఉండే కథాంశాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. దీని నాటకకర్తలు సమకాలీన ఫ్రెంచ్, స్పానిష్ రంగస్థలం నుండి, ఆంగ్ల జాకోబియన్, [[మొదటి చార్లెస్|కరోలిన్]] నాటకాల నుండి, చివరికి [[గ్రీకు నాటకరంగం|గ్రీక్]], రోమన్ శాస్త్రీయ హాస్య నాటకాల నుండి కూడా స్వేచ్ఛగా స్వీకరించి, వివిధ కథాంశాలను సాహసోపేతమైన రీతులలో మిళితం చేశారు. ఒకే నాటకంలో భావంలో వచ్చిన తేడాలను ప్రేక్షకులు విమర్శించకుండా మెచ్చుకున్నారు, ఎందుకంటే వారు నాటకాల మధ్యనే కాకుండా నాటకాల లోపల కూడా "వైవిధ్యం" ఉండటాన్ని విలువైనదిగా భావించారు. పునరుద్ధరణ హాస్య చిత్రాలు రెండుసార్లు అత్యున్నత స్థాయికి చేరుకున్నాయి. 1670ల మధ్యలో వచ్చిన అనేక ఉన్నత వర్గ హాస్య నాటకాలతో ఈ ప్రక్రియ అద్భుతమైన పరిపక్వతను సంతరించుకుంది. ఈ సంక్షిప్త స్వర్ణయుగం తరువాత ఇరవై కష్టతరమైన సంవత్సరాలు వచ్చాయి, అయినప్పటికీ 1680లలో మొదటి వృత్తిపరమైన మహిళా నాటక రచయిత్రి అయిన అఫ్రా బెన్ సాధించిన విజయం ఒక ముఖ్యమైన మినహాయింపు. 1690ల మధ్యలో, విస్తృత ప్రేక్షకులను లక్ష్యంగా చేసుకుని, పునరుద్ధరణ హాస్య నాటకాలకు ఒక సంక్షిప్త రెండవ పునరుజ్జీవనం తలెత్తింది. 1670లు, 1690ల స్వర్ణయుగంలోని హాస్య నాటకాలు ఒకదానికొకటి గణనీయంగా భిన్నంగా ఉంటాయి.
జాన్ డ్రైడెన్, విలియం వైచెర్లీ, జార్జ్ ఎథెరెజ్ల భావోద్వేగరహిత లేదా "కఠినమైన" హాస్య నాటకాలు రాజసభలోని వాతావరణాన్ని ప్రతిబింబించాయి, నిరంతర లైంగిక కుట్రలు, విజయాలతో కూడిన ఉన్నత వర్గపు మగతనం ఉట్టిపడే జీవనశైలిని నిర్మొహమాటంగా కీర్తించాయి. నిజ జీవితంలో పునరుద్ధరణ కాలపు విలాసపురుషుడు, ఆస్థాన కవి, కవి అయిన రోచెస్టర్ ప్రభువును, ఎథెరెజ్ ' ''ది మ్యాన్ ఆఫ్ మోడ్'' ' (1676) నాటకంలో ఒక అల్లరి, చమత్కారమైన, మేధావి, లైంగికంగా అడ్డుకోలేని కులీనుడిగా పొగడ్తలతో చిత్రీకరించారు. ఇది తరువాతి తరాల వారి ఆకర్షణీయమైన పునరుద్ధరణ కాలపు విలాసపురుషుడి భావనకు ఒక నమూనాగా నిలిచింది (వాస్తవానికి పునరుద్ధరణ కాలపు హాస్య నాటకాలలో ఇటువంటి పాత్రలు ఎప్పుడూ అంత సాధారణంగా కనిపించలేదు). పునరుద్ధరణ హాస్య నాటకాలపై అప్పట్లో, ఇప్పుడు మోపబడిన [[బూతు|అశ్లీలత]] ఆరోపణకు అత్యంత మద్దతునిచ్చే నాటకం బహుశా వైచెర్లీ కళాఖండమైన ''<nowiki/>'ది కంట్రీ వైఫ్''' (1675) కావచ్చు, దీని శీర్షికలో ఒక అసభ్యకరమైన [[శ్లేషాలంకారము|శ్లేష]] ఉంది, దీని అపఖ్యాతి పాలైన "చైనా సీన్" అనేది నిరంతర ద్వంద్వార్థాల శ్రేణి. <ref>{{YouTube|ROI9FhR6URI|The "China scene" from Wycherley's play}}</ref>
1690లలో పునరుద్ధరణ హాస్య నాటకాల రెండవ దశలో, [[విలియం కాంగ్రేవ్|విలియం కాంగ్రీవ్]], జాన్ వాన్బ్రూగ్ల "మృదువైన" హాస్య నాటకాలు బలమైన మధ్యతరగతి వర్గంతో కూడిన మరింత సామాజికంగా విభిన్నమైన ప్రేక్షకులను, అలాగే మహిళా ప్రేక్షకులను ఆకట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించాయి. హాస్య దృష్టి, పెద్ద తరాన్ని తెలివిగా ఓడించే యువ ప్రేమికుల నుండి వైవాహిక సంబంధాలలోని ఒడిదుడుకుల వైపు మారుతుంది. కాంగ్రీవ్ ''<nowiki/>'లవ్ ఫర్ లవ్'<nowiki/>'' (1695), ''<nowiki/>'ది వే ఆఫ్ ది వరల్డ్'<nowiki/>'' (1700) నాటకాలలో, జంటలు ఒకరి పట్ల ఒకరు తమ ఆకర్షణను పరీక్షించుకునే ఇచ్చిపుచ్చుకునే ఘట్టాలు, వివాహానికి ముందు రోజు జరిగే చమత్కారమైన వివాహపూర్వ చర్చలుగా రూపాంతరం చెందాయి, ఉదాహరణకు రెండవ నాటకంలోని ప్రసిద్ధ "ప్రొవిజో" సన్నివేశం. వాన్బ్రూగ్ ' ''ది ప్రొవోక్డ్ వైఫ్'<nowiki/>'' (1697) తేలికపాటి శైలిని, మరింత మానవీయంగా గుర్తించదగిన పాత్రలను కలిగి ఉంది, అయితే ''<nowiki/>'ది రిలాప్స్'<nowiki/>'' (1696) దాని తేలికపాటి హాస్యం, లార్డ్ ఫోపింగ్టన్ పాత్ర చిత్రణకు ప్రశంసలు పొందింది, అతను ఒక చీకటి కోణంతో కూడిన విపరీతమైన, ఆడంబరమైన బర్లెస్క్ పోకిరి . 17వ శతాబ్దం చివరి నాటికి, పునరుద్ధరణ హాస్య నాటకాల పట్ల, వాటి సవరించిన రూపంలో కూడా, సహనం తగ్గిపోసాగింది, ఎందుకంటే నాటక రచయితల కంటే కూడా ప్రజాభిప్రాయం గౌరవం, గంభీరత వైపు మరింత వేగంగా మళ్లింది. ఐదేళ్ల తర్వాత కాంగ్రీవ్ రచించిన తొలి హాస్య నాటకం ' ''ది వే ఆఫ్ ది వరల్డ్''' 1700వ సంవత్సరంలో జరిగిన, ఎంతో ఆసక్తిగా ఎదురుచూసిన తారలందరి సమక్షంలో జరిగిన తొలి ప్రదర్శనలో, సూక్ష్మమైన, దాదాపు విషాదభరితమైన ఆ రచన పట్ల ప్రేక్షకులు కేవలం ఓ మోస్తరు ఉత్సాహాన్ని మాత్రమే చూపించారు. శృంగారం, చమత్కారంతో కూడిన హాస్యం స్థానంలో భావోద్వేగ హాస్యం, ఆదర్శప్రాయమైన నైతికతతో కూడిన నాటకం రాబోతున్నాయి.
=== ఆధునిక, ఉత్తర-ఆధునిక ===
19వ శతాబ్దపు నార్వేజియన్ నాటక రచయిత [[హెన్రిక్ ఇబ్సన్|హెన్రిక్ ఇబ్సెన్]], 20వ శతాబ్దపు జర్మన్ నాటకరంగ నిపుణుడు బెర్టోల్ట్ బ్రెచ్ట్ చేసిన కీలకమైన, వినూత్నమైన కృషి ఆధునిక నాటకరంగంపై ఆధిపత్యం చెలాయిస్తుంది; వీరిలో ప్రతి ఒక్కరూ అనుకరణకర్తల సంప్రదాయానికి స్ఫూర్తినిచ్చారు, వీరిలో ఆధునిక యుగంలోని గొప్ప నాటక రచయితలలో చాలా మంది ఉన్నారు. ఇద్దరు నాటక రచయితల రచనలు, వారి విభిన్న మార్గాలలో, ఆధునికవాద, వాస్తవికవాద లక్షణాలను కలిగి ఉన్నాయి, ఇవి రూప ప్రయోగాలు, అధి-నాటకీయత, సామాజిక విమర్శలను మిళితం చేస్తాయి. ప్రక్రియ సాంప్రదాయ సైద్ధాంతిక చర్చ పరంగా, ఇబ్సెన్ రచనను " ఉదారవాద విషాదం " పరాకాష్టగా వర్ణించారు, అయితే బ్రెచ్ట్ రచనను చారిత్రక హాస్యంతో అనుసంధానించారు.
ఆధునిక యుగంలోని ఇతర ముఖ్యమైన నాటక రచయితలలో ఆంటోనిన్ ఆర్టాడ్, ఆగస్ట్ స్ట్రిండ్బర్గ్, [[అంటోన్ చెకోవ్]], ఫ్రాంక్ వెడెకిండ్, మారిస్ మేటర్లింక్, ఫెడెరికో గార్సియా లోర్కా, యూజీన్ ఓ'నీల్, లుయిగి పిరాండెల్లో, [[జార్జి బెర్నార్డ్ షా|జార్జ్ బెర్నార్డ్ షా]], ఎర్నెస్ట్ టోయిమ్ల్లేడ్, [[ఆర్థర్ మిల్లర్|మర్యార్]] టోయిమ్లాడ్స్కీ ఉన్నారు., టేనస్సీ విలియమ్స్, జీన్ జెనెట్, [[అయనెస్కో యూజీన్|యూజీన్ ఐయోనెస్కో]], [[శామ్యూల్ బెకెట్]], హెరాల్డ్ పింటర్, ఫ్రెడరిక్ డ్యూరెన్మాట్, డారియో ఫో, హీనర్ ముల్లర్, కారిల్ చర్చిల్ .
== ఒపెరా ==
[[ఒపెరా|పాశ్చాత్య ఒపెరా]] అనేది [[రినైజెన్స్|పునరుజ్జీవన]] కాలంలో <ref>{{Cite web|title=opera {{!}} History & Facts|url=https://www.britannica.com/art/opera-music|access-date=21 May 2019|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref> ఉద్భవించిన ఒక నాటకీయ కళారూపం, ఇది సంభాషణ, నృత్యం, పాటలను కలిపి ఉన్న [[గ్రీకు నాటకరంగం|శాస్త్రీయ గ్రీకు నాటకాన్ని]] పునరుద్ధరించే ప్రయత్నంలో ఉద్భవించింది. [[శాస్త్రీయ సంగీతం|పాశ్చాత్య శాస్త్రీయ సంగీతంతో]] గాఢంగా ముడిపడి ఉండటం వల్ల, ఒపెరా గత నాలుగు శతాబ్దాలుగా అపారమైన మార్పులకు లోనైంది, నేటికీ ఇది ఒక ముఖ్యమైన నాటక రూపంగా కొనసాగుతోంది. ఒపెరా సంప్రదాయంపై 19వ శతాబ్దపు జర్మన్ స్వరకర్త రిచర్డ్ వాగ్నర్ యొక్క ప్రధాన ప్రభావం గమనార్హం. అతని దృష్టిలో, ఆ కాలంలోని ఒపెరాలలో సంగీతానికి, నాటకానికి మధ్య సరైన సమతుల్యత లేదు, ఎందుకంటే ఆ రచనలలో నాటకీయ అంశాల కంటే సంగీతానికే ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఉన్నట్లు అనిపించేది. శాస్త్రీయ నాటకంతో సంబంధాన్ని పునరుద్ధరించడానికి, అతను " సంగీత నాటకాలు " అని పిలిచే తన రచనలలో సంగీతం, నాటకాల సమాన ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెప్పడానికి ఒపెరా రూపాన్ని పూర్తిగా పునరుద్ధరించాడు.
చైనీస్ ఒపెరా కొంత సుదీర్ఘ కాలంగా మరింత సంప్రదాయబద్ధమైన అభివృద్ధిని చూసింది.
== మూకాభినయం ==
{{Main|Pantomime}}[[Pantomime|పాంటోమైమ్]] (అనధికారికంగా "పాంటో"), <ref>Lawner, p. 16</ref> అనేది కుటుంబ వినోదం కోసం రూపొందించబడిన ఒక రకమైన [[సంగీత నాటకం|సంగీత హాస్య]] రంగస్థల ప్రదర్శన. దీనిని ఇంగ్లాండ్లో అభివృద్ధి చేశారు. ఇది ఇప్పటికీ యునైటెడ్ కింగ్డమ్ అంతటా, సాధారణంగా క్రిస్మస్. నూతన సంవత్సర కాలంలో,. కొంతవరకు ఇతర ఆంగ్లం మాట్లాడే దేశాలలో ప్రదర్శించబడుతుంది. ఆధునిక మూకాభినయంలో పాటలు, హాస్య సన్నివేశాలు, స్లాప్స్టిక్ కామెడీ. నృత్యం ఉంటాయి, ఇది లింగమార్పిడి నటులను ఉపయోగిస్తుంది. [[Topical humour|సమకాలీన హాస్యాన్ని]] ప్రసిద్ధ అద్భుత కథ, నీతి కథ లేదా [[జానపద సాహిత్యం|జానపద కథ]] ఆధారంగా వదులుగా అల్లిన కథతో మిళితం చేస్తుంది. <ref name="Reid">Reid-Walsh, Jacqueline. "Pantomime", ''The Oxford Encyclopedia of Children's Literature'', Jack Zipes (ed.), Oxford University Press (2006), {{ISBN|9780195146561}}</ref> <ref>Mayer (1969), p. 6</ref> ఇది ఒక భాగస్వామ్య నాటక రూపం, దీనిలో ప్రేక్షకులు సంగీతంలోని కొన్ని భాగాలతో పాటు పాడాలి. ప్రదర్శకులకు పదబంధాలను గట్టిగా అరవాలి. [[Amateur dramatics|ఔత్సాహిక నాటక]] మూకాభినయ ప్రదర్శనల ఆకర్షణలో ఒక భాగం, సుప్రసిద్ధ స్థానిక వ్యక్తులను వేదికపై చూడటం. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ISt1DwAAQBAJ|title=The Ecologies of Amateur Theatre|last=Nicholson|first=Helen|last2=Holdsworth|first2=Nadine|last3=Milling|first3=Jane|date=26 October 2018|publisher=Springer|isbn=978-1-137-50810-2|page=131|language=en}}</ref>
ఈ కథలు [[కల్పిత కథ|నీతి కథలు]]. [[జానపద సాహిత్యం|జానపద కథల]] సంప్రదాయాన్ని అనుసరిస్తాయి. సాధారణంగా, ఒక గుణపాఠం నేర్చుకుంటారు,. ప్రేక్షకుల సహాయంతో హీరో/హీరోయిన్ పరిస్థితిని చక్కదిద్దుతారు. ఈ రకమైన నాటకాలు మాస్క్. [[Commedia dell'arte|కొమ్మెడియా డెల్'ఆర్టేలలో]] కనిపించే [[Stock character|ప్రామాణిక పాత్రలను]] ఉపయోగిస్తాయి. ఈ పాత్రలలో ప్రతినాయకుడు (డాక్టర్), విదూషకుడు/సేవకుడు (ఆర్లెచినో/హార్లెకిన్/బటన్స్), ప్రేమికులు మొదలైనవారు ఉంటారు. ఈ నాటకాలు సాధారణంగా [[Moral dilemma|నైతిక సందిగ్ధతలకు]] ప్రాధాన్యతనిస్తాయి,. మంచి ఎల్లప్పుడూ చెడుపై విజయం సాధిస్తుంది. ఈ రకమైన నాటకాలు చాలా వినోదాత్మకంగా కూడా ఉంటాయి, అందువల్ల ఇవి చాలా మంది ప్రజలను చేరుకోవడానికి ఒక ప్రభావవంతమైన మార్గంగా నిలుస్తాయి.
పాశ్చాత్య సంస్కృతిలో మూకాభినయానికి శాస్త్రీయ నాటకరంగం నాటి నుండి సుదీర్ఘమైన నాటక చరిత్ర ఉంది. ఇది పాక్షికంగా ఇటలీ 16వ శతాబ్దపు [[Commedia dell'arte|కొమ్మెడియా డెల్'ఆర్టే]] సంప్రదాయం నుండి, అలాగే 17వ శతాబ్దపు [[Masque|మాస్క్లు]]. [[Music hall|మ్యూజిక్ హాల్]] వంటి ఇతర యూరోపియన్. బ్రిటిష్ రంగస్థల సంప్రదాయాల నుండి అభివృద్ధి చెందింది. <ref name="Reid" /> 19వ శతాబ్దం చివరి వరకు, మూకాభినయంలో ఒక ముఖ్యమైన భాగం [[Harlequinade|హార్లెక్వినేడ్]] . <ref name="HistoryIBY">[http://www.its-behind-you.com/Factsheets/The%20History%20of%20Pantomime.pdf "The History of Pantomime"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241008162946/https://its-behind-you.com/Factsheets/The%20History%20of%20Pantomime.pdf |date=2024-10-08 }}, It's-Behind-You.com, 2002, accessed 10 February 2013</ref> బ్రిటన్ వెలుపల "పాంటోమైమ్" అనే పదాన్ని సాధారణంగా ఇక్కడ చర్చించిన నాటకీయ రూపానికి బదులుగా '''[[మైమ్|మైమింగ్]]''' అనే అర్థంలో ఉపయోగిస్తారు. <ref>''[[Webster's New World Dictionary]]'', World Publishing Company, 2nd College Edition, 1980, p. 1027</ref>
== మైమ్ ==
[[మైమ్]] అనేది ఒక నాటక మాధ్యమం, దీనిలో మాటలను ఉపయోగించకుండా, కేవలం శరీర కదలికల ద్వారా కథలోని చర్యను వివరిస్తారు. మైమ్ ప్రదర్శనలు [[పురాతన గ్రీసు|ప్రాచీన గ్రీస్లో]] జరిగాయి,. ఈ పదం ''పాంటోమిమస్'' అనే ముసుగు ధరించిన ఒకే నర్తకుడి నుండి తీసుకోబడింది, అయినప్పటికీ వారి ప్రదర్శనలు తప్పనిసరిగా నిశ్శబ్దంగా లేవు. <ref>Gutzwiller (2007).</ref> [[Medieval|మధ్యయుగ]] ఐరోపాలో, [[Mummers Play|మమ్మర్ నాటకాలు]]. తదనంతర [[Dumbshow|మూకాభినయాలు]] వంటి మూకాభినయ కళ తొలి రూపాలు అభివృద్ధి చెందాయి. పంతొమ్మిదవ శతాబ్దం ప్రారంభంలో [[పారిస్|పారిస్లో]], [[Jean-Gaspard Deburau|జీన్-గాస్పార్డ్ డెబురౌ,]] ఆధునిక కాలంలో మనం తెలుసుకున్న అనేక లక్షణాలను పటిష్టం చేశాడు, వాటిలో తెల్లటి ముఖంతో ఉన్న నిశ్శబ్ద రూపం కూడా ఉంది. <ref>Rémy (1954).</ref>
[[Commedia dell'arte|కొమ్మెడియా డెల్'ఆర్టే]]. జపనీస్ [[Noh|నోహ్]] థియేటర్లచే బలంగా ప్రభావితమైన [[Jacques Copeau|జాక్వెస్ కోప్యూ]], తన నటుల శిక్షణలో ముసుగులను ఉపయోగించాడు. అతని శిష్యుడైన [[Étienne Decroux|ఎటియెన్ డెక్రూ]] దీనిచేత బాగా ప్రభావితుడై, మైమ్ అవకాశాలను అన్వేషించడం. అభివృద్ధి చేయడం ప్రారంభించాడు. అలాగే, [[Corporeal mime|శారీరక మైమ్ను]] శుద్ధి చేసి, దానిని [[Naturalism (theatre)|ప్రకృతివాద]] పరిధుల నుండి బయటకు తీసుకువెళ్లి, ఒక అత్యంత శిల్పకళా రూపంలోకి మార్చాడు. [[Jacques Lecoq|జాక్వెస్ లెకోక్]] తన శిక్షణా పద్ధతులతో మైమ్. [[Physical theatre|ఫిజికల్ థియేటర్]] అభివృద్ధికి గణనీయంగా దోహదపడ్డాడు. <ref name="Callery">Callery (2001).</ref>
== బ్యాలెట్ ==
{{Main|Ballet}}కొన్ని బ్యాలేలు "కదలికల రేఖలు. నమూనాలకే" ప్రాధాన్యత ఇస్తుండగా, నాటకీయ నృత్యం "భావోద్వేగం, పాత్ర. కథన చర్యను వ్యక్తపరుస్తుంది లేదా అనుకరిస్తుంది". <ref name="Encyclopaedia Britannica2">[https://www.britannica.com/art/dance/Drama ''Encyclopaedia Britannica''].</ref> అటువంటి బ్యాలెట్లు పాత్రలను కలిగి ఉండి "ఒక కథను చెప్పే" నాటకీయ రచనలు, <ref name="ReferenceA">''Encyclopaedia Britannica''</ref> బ్యాలెట్లోని నృత్య కదలికలు "తరచుగా రోజువారీ శారీరక వ్యక్తీకరణ రూపాలకు దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంటాయి, [తద్వారా] దాదాపు అన్ని నృత్యాలలో అంతర్లీనంగా ఒక వ్యక్తీకరణ నాణ్యత ఉంటుంది",. ఇది చర్య. భావోద్వేగాలను రెండింటినీ తెలియజేయడానికి ఉపయోగించబడుతుంది; మైమ్ కూడా ఉపయోగించబడుతుంది. <ref name="ReferenceA" /> ఉదాహరణకు, ఒక దుష్ట మాంత్రికుడి శాపం వల్ల హంసగా మారిన యువరాణి ఒడెట్ కథను చెప్పే [[Pyotr Ilyich Tchaikovsky|ప్యోటర్ ఇలిచ్ చైకోవ్స్కీ]] ' ''[[స్వాన్ లేక్]]'' ', షేక్స్పియర్ ప్రసిద్ధ నాటకం ఆధారంగా రూపొందించిన [[Sergei Prokofiev|సెర్గీ ప్రోకోఫియేవ్]] బ్యాలే ' ''[[Romeo and Juliet (Prokofiev)|రోమియో అండ్ జూలియట్'<nowiki/>]]'',. మూడు తోలుబొమ్మల ప్రేమలు, అసూయల కథను చెప్పే [[Igor Stravinsky|ఇగోర్ స్ట్రావిన్స్కీ]] ' ''[[Petrushka (ballet)|పెట్రుష్కా]]'' ' ఉన్నాయి.
== సృజనాత్మక నాటకం ==
సృజనాత్మక నాటకం అనేది ప్రధానంగా విద్యాసంస్థలలో పిల్లలతో ఉపయోగించే నాటకీయ కార్యకలాపాలు. ఆటలను కలిగి ఉంటుంది. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో దీని మూలాలు 1900ల ప్రారంభంలో మొదలయ్యాయి. [[Winifred Ward|వినిఫ్రెడ్ వార్డ్]] విద్యా రంగంలో సృజనాత్మక నాటకానికి వ్యవస్థాపకురాలిగా పరిగణించబడుతుంది, ఈమె ఇల్లినాయిస్లోని ఎవాన్స్టన్లో విద్యా రంగంలో నాటకాన్ని మొదటిసారిగా ఉపయోగించారు. <ref>Ehrlich (1974, 75–80).</ref>
== ఆసియా డ్రామా ==
=== భారతదేశం ===
{{Main|Theatre in India}}
[[File:Macbeth_by_Kalidasa_kalakendram.JPG|కుడి|thumb| [[భారతదేశం|భారతదేశంలోని]] [[కొల్లాం|కొల్లం]] నగరంలో కాళిదాసు కళాకేంద్రంలో ప్రదర్శించిన ''మాక్బెత్'' నాటకంలోని ఒక దృశ్యం.]]
[[భారతదేశం|భారతీయ]] నాటకరంగం తొలి రూపం [[భారతీయ శాస్త్రీయ నాటకం|సంస్కృత నాటకం]] . క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దం నుండి 10వ శతాబ్దం మధ్య కాలం [[భారతదేశ చరిత్ర|భారతదేశ చరిత్రలో]] సాపేక్షంగా శాంతియుత కాలం, ఈ సమయంలో వందలాది నాటకాలు వ్రాయబడ్డాయి. 10వ, 11వ శతాబ్దాలలో ప్రారంభమైన ఇస్లామిక్ దండయాత్రలతో, నాటకరంగాన్ని నిరుత్సాహపరిచారు లేదా పూర్తిగా నిషేధించారు. తరువాత, దేశీయ విలువలు, ఆలోచనలను పునరుద్ఘాటించే ప్రయత్నంలో, ఉపఖండం అంతటా గ్రామ నాటకరంగాన్ని ప్రోత్సహించారు, ఇది 15వ నుండి 19వ శతాబ్దాల వరకు వివిధ ప్రాంతీయ భాషలలో అభివృద్ధి చెందింది. [[భక్తి ఉద్యమం]] అనేక ప్రాంతాలలోని ప్రదర్శనలపై ప్రభావం చూపింది. ప్రాంతీయ భాషలతో పాటు, [[అసోం|అస్సాంలో]] బ్రజవళి అనే కృత్రిమంగా మిశ్రమ సాహిత్య భాషలో వైష్ణవ నాటకం అభివృద్ధి చెందింది. <ref>{{Harvard citation|Neog|1980}}</ref> [[శంకరదేవ|శంకరదేవ్]] రచనలలో అంకియా నాట్ అనే ఒక ప్రత్యేక రకమైన ఏకాంక నాటకాలు అభివృద్ధి చెందాయి, <ref>{{Cite book|title=Assamese Drama and Theatre: A Series of Two Lectures Delivered at the Indian School of Drama and Asian Theatre Centre, New Delhi, April 1962|last=Neog|first=Maheswar|publisher=Neog|year=1975}}</ref> దీని ఒక నిర్దిష్ట ప్రదర్శనను [[భావోన|భావన]] అని పిలుస్తారు. <ref>{{Cite book|title=Bhaona: The Ritual Play of Assam|last=Neog|first=Maheswar|publisher=Sangeet Natak Academy|year=1984}}</ref> ఆధునిక భారతీయ నాటకరంగం 19వ శతాబ్దం మధ్యకాలం నుండి 20వ శతాబ్దం మధ్యకాలం వరకు [[బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం]] కింద [[భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన|వలస పాలన కాలంలో]] అభివృద్ధి చెందింది.
==== సంస్కృత నాటకరంగం ====
{{Main|Sanskrit drama}}
[[File:കൂടിയാട്ടത്തിലെസുഗ്രീവൻ.jpg|కుడి|thumb| [[భారతీయ శాస్త్రీయ నాటకం|సంస్కృత థియేటర్లో]] [[కూడియాట్టం]] రూపంలో [[సుగ్రీవుడు|సుగ్రీవుని]] వాయించే ప్రదర్శకుడు]]
[[భారతీయ శాస్త్రీయ నాటకం|సంస్కృత నాటకానికి]] సంబంధించిన తొలి శకలాలు క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దానికి చెందినవి. మునుపటి కాలాల నుండి లభించిన విస్తారమైన పురావస్తు ఆధారాలు నాటక సంప్రదాయం ఉనికిలో ఉన్నట్లు ఎటువంటి సూచనను అందించడం లేదు. ప్రాచీన ''[[చతుర్వేదాలు|వేదాలలో]]'' (క్రీ.పూ. 1500, 1000 మధ్య కాలానికి చెందిన [[స్తోత్రగీతం|శ్లోకాలు]], ఇవి ప్రపంచంలోని తొలి సాహిత్య ఉదాహరణలలో ఒకటి) దీనికి సంబంధించిన సూచన ఏదీ లేదు (అయితే కొన్ని సంభాషణ రూపంలో రచించబడ్డాయి), [[వైదిక నాగరికత|వేద కాలంలోని]] ఆచారాలు నాటకరంగంగా అభివృద్ధి చెందినట్లు కనిపించడం లేదు. <ref name="Richmond516" /> [[పతంజలి]] రచించిన ''మహాభాష్య గ్రంథంలో'' సంస్కృత నాటకానికి బీజాలుగా ఉండగల వాటి గురించిన తొలి ప్రస్తావన ఉంది. క్రీ.పూ. 140 నాటి [[వ్యాకరణం (అయోమయనివృత్తి)|వ్యాకరణంపై]] ఈ గ్రంథం భారతదేశంలో నాటకరంగం ప్రారంభానికి ఒక ఆచరణీయమైన తేదీని అందిస్తుంది. <ref name="Richmond517" />
సంస్కృత నాటకరంగానికి ప్రధాన ఆధార ''[[నాట్య శాస్త్రం|గ్రంథం]]'' ' ''నాట్యశాస్త్రం'' '. ఇది ఒక సంకలనం, దీని రచనా కాలం అనిశ్చితంగా ఉంది (అంచనాలు క్రీ.పూ. 200 నుండి క్రీ.శ. 200 వరకు ఉన్నాయి), దీని రచయితగా [[భరతముని|భరత మునిని]] పేర్కొంటారు. ఈ ''గ్రంథం'' ప్రాచీన ప్రపంచంలో నాటక రచనకు సంబంధించిన అత్యంత సంపూర్ణమైన రచన. ఇది [[నటన]], [[నాట్యం|నృత్యం]], [[సంగీతం]], నాటకీయ నిర్మాణం, వాస్తుశిల్పం, దుస్తులు, అలంకరణ, ఆధారాలు, కంపెనీల సంస్థ, ప్రేక్షకులు, పోటీలను ప్రస్తావిస్తుంది, నాటకరంగం మూలం గురించి [[హిందూ పురాణకథనాలు|పౌరాణిక]] వివరణను అందిస్తుంది.
దీని నాటకం [[వేద సాహిత్యం|సంస్కృత సాహిత్యంలో]] అత్యున్నత విజయంగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది ''కథానాయకుడు'', ''నాయిక'' లేదా ''విదూషకుడు'' వంటి ప్రామాణిక పాత్రలను ఉపయోగించుకుంది. నటులు ఒక నిర్దిష్ట రకంలో నైపుణ్యం సాధించి ఉండవచ్చు. దీనికి రాజులతో పాటు గ్రామ సభలు కూడా పోషణ అందించాయి. ప్రసిద్ధ ప్రారంభ నాటక రచయితలలో [[భాసుడు|భాస]], [[కాళిదాసు]] ( ''[[విక్రమోర్వశీయము|ఊర్వశికి ప్రసిద్ధి, శౌర్యం]]'', ''[[మాళవికాగ్నిమిత్రము|మాళవిక, అగ్నిమిత్ర]]'', ''[[అభిజ్ఞాన శాకుంతలము|శకుంతల గుర్తింపు]]'' ), [[శూద్రకుడు|శుద్రక]] ( ''[[మృచ్ఛకటికమ్|చిన్న మట్టి బండికి]]'' ప్రసిద్ధి చెందింది), [[అశ్వఘోషుడు|అశ్వఘోష]], దాంపత్యుడు, [[దండి (కవి)|రత్నం]], ''[[నాగానందము|హర్షం]]'' ''[[రత్నావళి|,]]'' [[హర్షవర్థనుడు|చక్రవర్తి]] ''ప్రియదర్శిక'' ). ''[[అభిజ్ఞాన శాకుంతలము|శకుంతల]]'' (ఆంగ్ల అనువాదంలో) [[గేథే|గోథే]] ''[[గోథేస్ ఫౌస్ట్|ఫౌస్ట్]]'' (1808–1832)ను ప్రభావితం చేసింది. <ref name="Brandonxvii" />
==== మొబైల్ థియేటర్ ====
భారతదేశంలో, ముఖ్యంగా దేశంలోని తూర్పు ప్రాంతాలలో, ఒక ప్రత్యేకమైన నాటకరూపం అభివృద్ధి చెందింది. దీనిలో నాటక బృందం మొత్తం తాత్కాలిక వేదికలు, పరికరాలను ఉపయోగించి ఒక ప్రదేశం నుండి మరొక ప్రదేశానికి ప్రయాణిస్తూ నాటకాలను ప్రదర్శిస్తుంది. [[బెంగాల్|బెంగాల్లోని]] [[చైతన్య మహాప్రభు|చైతన్య మహాప్రభువు]] వైష్ణవ ఉద్యమంలో ఉద్భవించిన జాతర ( [[బెంగాలీ|బెంగాలీలో]] "ప్రయాణం"), ఈ ఫార్మాట్ను అనుసరించే ఒక సంప్రదాయం. <ref name="jat">[https://books.google.com/books?id=au_Vk2VYyrkC&dq=Jatra&pg=PA307 Jatra] ''South Asian Folklore: An Encyclopedia : Afghanistan, Bangladesh, India, Nepal, Pakistan, Sri Lanka'', by Peter J. Claus, Sarah Diamond, Margaret Ann Mills. Published by Taylor & Francis, 2003. {{ISBN|0-415-93919-4}}. ''Page 307''.</ref> పొరుగు రాష్ట్రమైన అస్సాంలో [[శంకరదేవ|శ్రీమంత శంకరదేవుడు]] ప్రారంభించిన వైష్ణవ నాటకం అంకియా నాట్, [[భావోన|భావనా]] రూపాలను తీసుకుంటుంది. పాశ్చాత్య ప్రభావాలతో పాటు ఇవి, [[అస్సామీ భాష|అస్సామీలో]] భ్రమ్యోమన్ అని పిలువబడే ఆధునిక మొబైల్ థియేటర్ అభివృద్ధికి ప్రేరణనిచ్చాయి. <ref name=":0">{{Cite magazine|last=RAMESH MENON|date=15 February 1988|title=Mobile theatre strikes deep roots in Assam|url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-the-arts/story/19880215-mobile-theatre-strikes-deep-roots-in-assam-796893-1988-02-15|magazine=India Today|language=en|access-date=26 October 2019}}</ref> ఆధునిక బ్రహ్మయోమన్ [[హిందూ పురాణకథనాలు|హిందూ పురాణాల]] నుండి పాశ్చాత్య క్లాసిక్స్, హాలీవుడ్ సినిమాల అనుకరణల వరకు అన్నింటినీ ప్రదర్శిస్తుంది, <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/edit-page/Mobile-theatre-is-successful-because-we-stage-plays-in-villages/articleshow/5883862.cms?from=mdr|title=Mobile theatre is successful because we stage plays in villages}}</ref>, ప్రత్యక్ష దృశ్య ప్రభావాలు వంటి ఆధునిక సాంకేతికతలను ఉపయోగించుకుంటుంది. అస్సామీ మొబైల్ థియేటర్ వంద మిలియన్ల విలువైన పరిశ్రమగా అంచనా వేయబడింది. <ref>{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/screen-salute-to-mobile-theatre-pioneer-veteran-ratna-ojha-s-documentary-chronicles-life-and-times-of-achyut-lahkar/cid/828463|title=Screen salute to mobile theatre pioneer – Veteran Ratna Ojha?s documenta Achyut Lahkar}}</ref> బ్రహ్మయోమన్లో అన్ని పరికరాలు, వేదికను కూడా బృందమే మోసుకెళ్లడం వల్ల, మారుమూల గ్రామాల్లో కూడా ప్రదర్శనలు ఇవ్వడానికి వీలవుతుంది, తద్వారా ఎక్కువ మందికి చేరువవుతుంది. ఈ లహ్కర్, బ్రజనాథ్ శర్మ ఉన్నారు.
==== ఆధునిక భారతీయ నాటకం ====
[[రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్|రవీంద్రనాథ్ టాగోర్]] ఒక మార్గదర్శక ఆధునిక నాటక రచయిత, ఆయన జాతీయవాదం, గుర్తింపు, ఆధ్యాత్మికత, భౌతిక దురాశలను అన్వేషించడం, ప్రశ్నించడం కోసం ప్రసిద్ధి చెందిన నాటకాలను రాశారు. అతని నాటకాలు [[బెంగాలీ|బెంగాలీలో]] వ్రాయబడ్డాయి, వాటిలో ''చిత్ర'' ( ''చిత్రాంగద'', 1892), ''చీకటి గది రాజు'' ( ''రాజా'', 1910), ''[[ది పోస్ట్ ఆఫీస్ (నాటకం)|తపాలా కార్యాలయం]]'' ( ''డాక్ఘర్'', 1913), ''ఎర్ర గన్నేరు'' ( ''రక్తకరబి'', 1924) ఉన్నాయి. <ref name="Banham1051" /> [[గిరీష్ కర్నాడ్]] ఒక ప్రముఖ నాటక రచయిత. ఆయన చరిత్ర, పురాణాలను ఉపయోగించి, సమకాలీన ప్రాముఖ్యత కలిగిన ఆలోచనలు, ఆదర్శాలను విమర్శించడానికి, వాటిలోని సమస్యలను ఎత్తి చూపడానికి అనేక నాటకాలను రచించారు. ''తుగ్లక్'', ''హయవదన'', ''తలేదండ'', ''నాగమండల'' వంటి కర్నాడ్ అనేక నాటకాలు భారతీయ నాటకరంగానికి గణనీయమైన తోడ్పాటును అందిస్తాయి. [[విజయ్ టెండూల్కర్]], మహేష్ దత్తాని 20వ శతాబ్దపు ప్రముఖ భారతీయ నాటక రచయితలలో ఉన్నారు. హిందీలో మోహన్ రాకేష్, ఉర్దూలో డానిష్ ఇక్బాల్ నూతన యుగ నాటక రూపశిల్పులుగా పరిగణించబడతారు. మోహన్ రాకేష్ ఆధే అధూరే, డానిష్ ఇక్బాల్ ''దారా షికో'' ఆధునిక క్లాసిక్లుగా పరిగణించబడుతున్నాయి.
=== చైనా ===
[[File:Stamp_of_USSR_2262.jpg|thumb| " జాజు " నాటకాలకు ప్రసిద్ధి చెందిన గొప్ప చైనీస్ నాటక రచయితలలో ఒకరైన గ్వాన్ హాన్కింగ్ జ్ఞాపకార్థం 1958లో విడుదలైన USSR [[తపాలా బిళ్ళ]] .]]
చైనీస్ నాటకరంగానికి సుదీర్ఘమైన, సంక్లిష్టమైన చరిత్ర ఉంది. ఈ రోజుల్లో దీనిని తరచుగా చైనీస్ ఒపెరా అని పిలుస్తారు, అయినప్పటికీ ఇది సాధారణంగా బీజింగ్ ఒపెరా, కున్కు అని పిలువబడే ప్రసిద్ధ రూపాలను ప్రత్యేకంగా సూచిస్తుంది; చైనాలో జాజు వంటి అనేక ఇతర నాటక రూపాలు కూడా ఉన్నాయి.
=== జపాన్ ===
జపనీస్ నో డ్రామా అనేది నాటకం, సంగీతం, నృత్యాన్ని ఒక సంపూర్ణ సౌందర్యాత్మక ప్రదర్శన అనుభవంగా మిళితం చేసే ఒక గంభీరమైన నాటక రూపం. ఇది 14వ, 15వ శతాబ్దాలలో అభివృద్ధి చెందింది, దీనికి దాని స్వంత సంగీత వాయిద్యాలు, ప్రదర్శన పద్ధతులు ఉన్నాయి, ఇవి తరచుగా తండ్రి నుండి కొడుకుకు సంక్రమించాయి. ప్రదర్శనకారులు సాధారణంగా పురుషులే (స్త్రీ, పురుష పాత్రలు రెండింటిలోనూ), అయినప్పటికీ ఔత్సాహిక మహిళా ప్రదర్శకులు కూడా నో నాటకాలలో నటిస్తారు. నో నాటకానికి ప్రభుత్వం, ముఖ్యంగా సైన్యం మద్దతు ఇచ్చింది. చాలా మంది సైనిక కమాండర్లకు వారి స్వంత బృందాలు ఉండేవి, కొన్నిసార్లు వారే స్వయంగా ప్రదర్శనలు ఇచ్చేవారు. ఇది నేటికీ జపాన్లో ప్రదర్శించబడుతోంది. <ref>{{Cite web|title=Background to Noh-Kyogen|url=http://www.iijnet.or.jp/NOH-KYOGEN/english/english.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20050715090014/http://www.iijnet.or.jp/NOH-KYOGEN/english/english.html|archive-date=15 July 2005|access-date=27 February 2013}}</ref>
క్యోజెన్ అనేది నో డ్రామాకు కామిక్ రూపం. ఇది సంగీతం కంటే సంభాషణలపై ఎక్కువగా దృష్టి పెడుతుంది, అయినప్పటికీ క్యోగెన్లో అప్పుడప్పుడు నో వాద్యకారులు కూడా కనిపిస్తారు. 17వ శతాబ్దం నుండి అభివృద్ధి చెందిన కబుకి నాటకం, నృత్యాన్ని కూడా కలిగి ఉండే మరొక హాస్య రూపం.
జపాన్లో ''షింగేకి'', తకరాజుకా రెవ్యూ వంటి రూపాలలో ఆధునిక నాటక, సంగీత నాటకాలు కూడా అభివృద్ధి చెందాయి.
== మూలాలు ==
{{Reflist}}
== ఉపయుక్త గ్రంథాలు ==
{{refbegin|30em}}
* Banham, Martin, ed. 1998. ''The Cambridge Guide to Theatre.'' Cambridge: Cambridge University Press. {{ISBN|0-521-43437-8}}.
* Baumer, Rachel Van M., and James R. Brandon, eds. 1981. ''Sanskrit Theatre in Performance.'' Delhi: Motilal Banarsidass, 1993. {{ISBN|978-81-208-0772-3}}.
* [[David Bevington|Bevington, David M.]] 1962. ''From ''Mankind'' to Marlowe: Growth of Structure in the Popular Drama of Tudor England.'' Cambridge, MA: Harvard University Press.
* Bhatta, S. Krishna. 1987. ''Indian English Drama: A Critical Study.'' New Delhi: Sterling.
* Brandon, James R. 1981. Introduction. In Baumer and Brandon (1981, xvii–xx).
* Brandon, James R., ed. 1997. ''The Cambridge Guide to Asian Theatre.''' 2nd, rev. ed. Cambridge: Cambridge UP. {{ISBN|978-0-521-58822-5}}.
* Brockett, Oscar G. and Franklin J. Hildy. 2003. ''History of the Theatre''. Ninth edition, International edition. Boston: Allyn and Bacon. {{ISBN|0-205-41050-2}}.
* Brown, Andrew. 1998. "Ancient Greece." In ''The Cambridge Guide to Theatre.'' Ed. Martin Banham. Cambridge: Cambridge UP. 441–447. {{ISBN|0-521-43437-8}}.
* Burt, Daniel S. 2008.''The Drama 100: A Ranking of the Greatest Plays of All Time.'' Facts on File ser. New York: Facts on File/Infobase. {{ISBN|978-0-8160-6073-3}}.
* Callery, Dympha. 2001. ''Through the Body: A Practical Guide to Physical Theatre.'' London: Nick Hern. {{ISBN|1-854-59630-6}}.
* Carlson, Marvin. 1993. ''Theories of the Theatre: A Historical and Critical Survey from the Greeks to the Present.'' Expanded ed. Ithaca and London: Cornell University Press. {{ISBN|978-0-8014-8154-3}}.
* Cartledge, Paul. 1997. "'Deep Plays': Theatre as Process in Greek Civic Life." In Easterling (1997c, 3–35).
* Chakraborty, Kaustav, ed. 2011. ''Indian English Drama.'' New Delhi: PHI Learning.
* Deshpande, G. P., ed. 2000. ''Modern Indian Drama: An Anthology.'' New Delhi: Sahitya Akedemi.
* Dillon, Janette. 2006. ''The Cambridge Introduction to Early English Theatre.'' Cambridge Introductions to Literature ser. Cambridge: Cambridge University Press. {{ISBN|978-0-521-83474-2}}.
* Duchartre, Pierre Louis. 1929. ''The Italian Comedy''. Unabridged republication. New York: Dover, 1966. {{ISBN|0-486-21679-9}}.
* Dukore, Bernard F., ed. 1974. ''Dramatic Theory and Criticism: Greeks to ''. Florence, Kentucky: Heinle & Heinle. {{ISBN|0-03-091152-4}}.
* Durant, Will & Ariel Durant. 1963 ''The Story of Civilization, Volume II: The Life of Greece''. 11 vols. New York: Simon & Schuster.
* Easterling, P. E. 1997a. "A Show for Dionysus." In Easterling (1997c, 36–53).
* Easterling, P. E. 1997b. "Form and Performance." In Easterling (1997c, 151–177).
* [[P. E. Easterling|Easterling, P. E.]], ed. 1997c. ''The Cambridge Companion to Greek Tragedy''. Cambridge Companions to Literature ser. Cambridge: Cambridge UP. {{ISBN|0-521-42351-1}}.
* Ehrlich, Harriet W. 1974. "[https://www.jstor.org/stable/41388165?seq=1#page_scan_tab_contents Creative Dramatics as a Classroom Teaching Technique]." ''Elementary English'' 51:1 (January):75–80.
* Elam, Keir. 1980. ''The [[Semiotics]] of Theatre and Drama''. New Accents Ser. London and New York: Methuen. {{ISBN|0-416-72060-9}}.
* [[Francis Fergusson|Fergusson, Francis]]. 1949. ''The Idea of a Theater: A Study of Ten Plays, The Art of Drama in a Changing Perspective.'' Princeton, New Jersey: Princeton UP, 1968. {{ISBN|0-691-01288-1}}.
* Goldhill, Simon. 1997. "The Audience of Athenian Tragedy." In Easterling (1997c, 54–68).
* Gordon, Mel. 1983. ''[[Lazzi]]: The Comic Routines of the Commedia dell'Arte''. New York: Performing Arts Journal Publications. {{ISBN|0-933826-69-9}}.
* Gutzwiller, Kathryn. 2007. ''A Guide to Hellenistic Literature.'' London: Blackwell. {{ISBN|0-631-23322-9}}.
* Harsh, Philip Whaley. 1944. ''A Handbook of Classical Drama''. Stanford: Stanford UP; Oxford: Oxford UP.
* [[Keith Johnstone|Johnstone, Keith]]. 1981. ''Impro: Improvisation and the Theatre'' Rev. ed. London: Methuen, 2007. {{ISBN|0-7136-8701-0}}.
* Ley, Graham. 2006. ''A Short Introduction to the Ancient Greek Theater.'' Rev. ed. Chicago and London: U of Chicago P. {{ISBN|0-226-47761-4}}.
* {{cite book |last1=Neog |first1=Maheswar |title=Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam: Śaṅkaradeva and His Times |date=1980 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=978-81-208-0007-6 |url=https://books.google.com/books?id=DcReZM-rI0MC |language=en}}
* O'Brien, Nick. 2010. ''Stanislavski In Practise''. London: Routledge. {{ISBN|978-0415568432}}.
* O'Brien, Nick. 2007. ''The Theatricality of Greek Tragedy: Playing Space and Chorus.'' Chicago and London: U of Chicago P. {{ISBN|0-226-47757-6}}.
* Pandey, Sudhakar, and Freya Taraporewala, eds. 1999. ''Studies in Contemporary India.'' New Delhi: Prestige.
* Pfister, Manfred. 1977. ''The Theory and Analysis of Drama''. Trans. John Halliday. European Studies in English Literature Ser. Cambridige: Cambridge University Press, 1988. {{ISBN|0-521-42383-X}}.
* Rémy, Tristan. 1954. ''Jean-Gaspard Deburau.'' Paris: L’Arche.
* [[Rush Rehm|Rehm, Rush]]. 1992. ''Greek Tragic Theatre.'' Theatre Production Studies ser. London and New York: Routledge. {{ISBN|0-415-11894-8}}.
* Richmond, Farley. 1998. "India." In Banham (1998, 516–525).
* Richmond, Farley P., Darius L. Swann, and Phillip B. Zarrilli, eds. 1993. ''Indian Theatre: Traditions of Performance.'' U of Hawaii P. {{ISBN|978-0-8248-1322-2}}.
* Spivack, Bernard. 1958. ''Shakespeare and the Allegory of Evil: The History of a Metaphor in Relation to his Major Villains.'' NY and London: Columbia UP. {{ISBN|0-231-01912-2}}.
* [[Viola Spolin|Spolin, Viola]]. 1967. ''Improvisation for the Theater''. Third rev. ed Evanston, II Northwestern University Press, 1999. {{ISBN|0-8101-4008-X}}.
* Taxidou, Olga. 2004. ''Tragedy, Modernity and Mourning''. Edinburgh: Edinburgh UP. {{ISBN|0-7486-1987-9}}.
* [[Glynne Wickham|Wickham, Glynne]]. 1959. ''Early English Stages: 1300–1660.'' Vol. 1. London: Routledge.
* [[Glynne Wickham|Wickham, Glynne]]. 1969. ''Shakespeare's Dramatic Heritage: Collected Studies in Mediaeval, Tudor and Shakespearean Drama.'' London: Routledge. {{ISBN|0-710-06069-6}}.
* [[Glynne Wickham|Wickham, Glynne]], ed. 1976. ''English Moral Interludes.'' London: Dent. {{ISBN|0-874-71766-3}}.
* [[Glynne Wickham|Wickham, Glynne]]. 1981. ''Early English Stages: 1300–1660.'' Vol. 3. London: Routledge. {{ISBN|0-710-00218-1}}.
* [[Glynne Wickham|Wickham, Glynne]]. 1987. ''The Medieval Theatre.'' 3rd ed. Cambridge: Cambridge University Press. {{ISBN|0-521-31248-5}}.
* Weimann, Robert. 1978. ''Shakespeare and the Popular Tradition in the Theater: Studies in the Social Dimension of Dramatic Form and Function.'' Baltimore and London: The Johns Hopkins University Press. {{ISBN|0-8018-3506-2}}.
* Weimann, Robert. 2000. ''Author's Pen and Actor's Voice: Playing and Writing in Shakespeare's Theatre''. Ed. Helen Higbee and William West. Cambridge Studies in Renaissance Literature and Culture. Cambridge: Cambridge University Press. {{ISBN|0-521-78735-1}}.
{{refend}}
== బయటి లింకులు ==
{{Wiktionary}}
{{Wikibooks|History of Western Theatre: Greeks to Elizabethans}}
{{Wikibooks|History of Western Theatre: 17th Century to Now}}
*[https://web.archive.org/web/20200802204829/http://www.wendygough.com/masks-of-greece-and-rome/ Greek & Roman Mask Timeline]
tsz4r7l5sq3srkfo5j7ba432bmsvegj
గోషైంగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం
0
378513
4989303
4592103
2026-10-27T01:37:47Z
Muralikrishna m
106628
4989303
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}'''గోషైంగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం''' [[ఉత్తర ప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం [[ఫైజాబాద్ జిల్లా]], [[అంబేద్కర్ నగర్ లోక్సభ నియోజకవర్గం]] పరిధిలోని ఐదు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి. "పార్లమెంటరీ & అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల విభజన ఉత్తర్వు, 2008" అనంతరం 2008లో ఈ నియోజకవర్గం ఏర్పడగా మొదటి అసెంబ్లీ ఎన్నికలు 2012లో జరిగాయి.<ref name="Uttar Pradesh Delimitation Old & New, 2008">{{Cite news|url=http://ceouttarpradesh.nic.in/Instructions/delimitation_Old_New.pdf|title=Uttar Pradesh Delimitation Old & New, 2008|access-date=15 June 2015|url-status=dead|archive-url=http://archive.wikiwix.com/cache/20111113000000/http://ceouttarpradesh.nic.in/Instructions/delimitation_Old_New.pdf|archive-date=13 November 2011|publisher=Chief Electoral Officer of Uttar Pradesh}}</ref><ref name="Delimitation of Parliamentary and Assembly Constituencies Order, 2008">{{Cite news|url=http://eci.nic.in/eci_main/CurrentElections/CONSOLIDATED_ORDER%20_ECI%20.pdf|title=Delimitation of Parliamentary and Assembly Constituencies Order, 2008|access-date=15 June 2015|publisher=Election Commission of India official website}}</ref>
== ఎన్నికైన సభ్యులు ==
{| class="wikitable sortable"
!ఎన్నికలు
!పేరు
! colspan="2" |పార్టీ
|-
| colspan="4" |''2012 వరకు: నియోజకవర్గం ఉనికిలో లేదు''
|-
|2012<ref name="2012 Election Results">{{Cite news|url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/AE2012/Stats_Report_UP2012.pdf|title=2012 Election Results|access-date=11 June 2015|publisher=[[Election Commission of India]] website}}</ref><ref name="Uttar Pradesh Election Results 2012: Full list of winners of all constituencies in assembly elections of Uttar Pradesh and how it can change in 20172">{{cite news|url=https://indianexpress.com/elections/uttar-pradesh-assembly-elections-2017/uttar-pradesh-election-results-2012-full-list-of-winners-of-all-constituencies-in-assembly-elections-of-uttar-pradesh-and-how-it-can-change-in-2017/|title=Uttar Pradesh Election Results 2012: Full list of winners of all constituencies in assembly elections of Uttar Pradesh and how it can change in 2017|last1=The Indian Express|date=8 March 2017|accessdate=17 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230317173327/https://indianexpress.com/elections/uttar-pradesh-assembly-elections-2017/uttar-pradesh-election-results-2012-full-list-of-winners-of-all-constituencies-in-assembly-elections-of-uttar-pradesh-and-how-it-can-change-in-2017/|archivedate=17 March 2023|language=en}}</ref>
|అభయ్ సింగ్
|{{party color cell|Samajwadi Party}}
|[[సమాజ్ వాదీ పార్టీ|సమాజ్వాది పార్టీ]]
|-
|2017<ref>{{Cite web|title=Uttar Pradesh 2017 Result|url=https://eci.nic.in/eci_main/archiveofge2017/UP/10.Detailed%20Results.pdf|access-date=7 December 2018|website=Election Commission of India}}</ref><ref name="Uttar Pradesh election results 2017: Full list of constituency-wise winners22">{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/assembly-elections-2017/uttar-pradesh-assembly-election-2017/story/up-election-result-2017-counting-votes-constituencies-965093-2017-03-11|title=Uttar Pradesh election results 2017: Full list of constituency-wise winners|last1=India Today|date=11 March 2017|accessdate=17 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230317173224/https://www.indiatoday.in/assembly-elections-2017/uttar-pradesh-assembly-election-2017/story/up-election-result-2017-counting-votes-constituencies-965093-2017-03-11|archivedate=17 March 2023|language=en}}</ref>
|ఇంద్ర ప్రతాప్ తివారీ
|{{party color cell|Bharatiya Janata Party}}
|[[భారతీయ జనతా పార్టీ]]
|-
|[[2022 ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు|2022]]<ref>{{Cite web|title=Uttar Pradesh 2022 Result|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMar2022/ConstituencywiseS24339.htm?ac=339|access-date=4 September 2022|website=Election Commission of India}}</ref><ref name="UP assembly election results 2022: Check full list of winners2">{{cite news|url=https://www.hindustantimes.com/elections/uttar-pradesh-assembly-election/up-election-result-2022-constituency-wise-leading-trailing-candidates-full-list-of-winners-sp-akhilesh-yadav-bjp-yogi-adityanath-congress-rld-election-news-today-karhal-gorakhpur-101646878144820.html|title=UP assembly election results 2022: Check full list of winners|last1=Hindustan Times|date=10 March 2022|accessdate=17 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230317172852/https://www.hindustantimes.com/elections/uttar-pradesh-assembly-election/up-election-result-2022-constituency-wise-leading-trailing-candidates-full-list-of-winners-sp-akhilesh-yadav-bjp-yogi-adityanath-congress-rld-election-news-today-karhal-gorakhpur-101646878144820.html|archivedate=17 March 2023|language=en}}</ref>
|[[అభయ్ సింగ్ (రాజకీయ నాయకుడు)|అభయ్ సింగ్]]<ref name="ముగ్గురు ఎమ్మెల్యేలను బహిష్కరించిన ఎస్పీ.. బీజేపీతో సంబంధాలున్నాయని ఆరోపణ">{{cite news|url=https://www.ntnews.com/national/samajwadi-party-expels-3-mlas-for-anti-party-activities-cites-ideological-deviation-and-bjp-links-2046728|title=ముగ్గురు ఎమ్మెల్యేలను బహిష్కరించిన ఎస్పీ.. బీజేపీతో సంబంధాలున్నాయని ఆరోపణ|last1=|date=23 June 2025|work=|accessdate=23 June 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250623145009/https://www.ntnews.com/national/samajwadi-party-expels-3-mlas-for-anti-party-activities-cites-ideological-deviation-and-bjp-links-2046728|archivedate=23 June 2025|publisher=NT News|language=te}}</ref>
| {{party color cell|Samajwadi Party}}
|[[సమాజ్ వాదీ పార్టీ|సమాజ్వాది పార్టీ]]
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}
{{ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు}}
[[వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ నియోజకవర్గాలు]]
dg0fvoxwoy8aoc8n6eyvweiniqrm2zj
ఖలీల్ అహ్మద్
0
381657
4989292
3949698
2026-10-27T01:01:09Z
TshrinivasanBOT
155876
చిత్రం చేర్చడం (via WikiPhotoFinder)
4989292
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox cricketer
| name = ఖలీల్ అహ్మద్
| image = 2 29 Khaleel mugshot.jpg
| country = భారతదేశం
| international = true
| internationalspan = 2018–2019
| fullname = ఖలీల్ ఖుర్షీద్ అహ్మద్
| birth_date = {{birth date and age|1997|12|5|df=yes}}
| birth_place = [[టోంక్ (రాజస్థాన్)|టోంక్]], [[రాజస్థాన్]]
| death_date =
| death_place =
| heightm = 1.86
| batting = కుడిచేతి వాటం
| bowling = ఎడమచేతి ఫాస్ట్
| role = [[బౌలింగ్ (క్రికెట్)|బౌలింగ్]]
| odidebutdate = సెప్టెంబరు 18
| odidebutyear = 2018
| odidebutagainst = హాంకాంగ్
| lastodidate = ఆగస్టు 14
| lastodiyear = 2019
| lastodiagainst = వెస్టిండీస్
| odicap = 222
| T20Idebutdate = నవంబరు 4
| T20Idebutyear = 2018
| T20Idebutagainst = వెస్టిండీస్
| T20Icap = 77
| lastT20Idate = నవంబరు 10
| lastT20Iyear = 2019
| lastT20Iagainst = బంగ్లాదేశ్
| club1 = [[రాజస్థాన్ క్రికెట్ జట్టు|రాజస్థాన్]]
| year1 = 2016–ప్రస్తుతం
| club2 = [[ఢిల్లీ డేర్డెవిల్స్]]
| year2 = 2016–2017
| club3 = [[సన్రైజర్స్ హైదరాబాద్]]
| year3 = 2018–2021
| club4 = [[ఢిల్లీ క్యాపిటల్స్]]
| year4 = 2022-2023
| columns = 4
| column1 = [[వన్ డే ఇంటర్నేషనల్|వన్ డే]]
| column2 = [[ట్వంటీ20 ఇంటర్నేషనల్|టీ20]]
| column3 = [[ఫస్ట్-క్లాస్ క్రికెట్|ఫస్ట్-క్లాస్]]
| column4 = [[లిస్ట్ ఎ క్రికెట్|లిస్ట్ ఎ]]
| matches1 = 11
| matches2 = 14
| matches3 = 6
| matches4 = 43
| runs1 = 9
| runs2 = 1
| runs3 = 41
| runs4 = 37
| bat avg1 = 4.50
| bat avg2 = -
| bat avg3 = 13.66
| bat avg4 = 4.62
| 100s/50s1 = 0/0
| 100s/50s2 = 0/0
| 100s/50s3 = 0/0
| 100s/50s4 = 0/0
| top score1 = 5
| top score2 = 1[[నాటౌట్|*]]
| top score3 = 18[[నాటౌట్|*]]
| top score4 = 15
| deliveries1 = 480
| deliveries2 = 312
| deliveries3 = 1061
| deliveries4 = 2004
| wickets1 = 15
| wickets2 = 13
| wickets3 = 11
| wickets4 = 67
| bowl avg1 = 31.00
| bowl avg2 = 35.30
| bowl avg3 = 46.72
| bowl avg4 = 26.16
| fivefor1 = 0
| fivefor2 = 0
| fivefor3 = 0
| fivefor4 = 0
| tenfor1 = 0
| tenfor2 = 0
| tenfor3 = 0
| tenfor4 = 0
| best bowling1 = 3/13
| best bowling2 = 2/27
| best bowling3 = 3/33
| best bowling4 = 4/35
| catches/stumpings1 = 1/–
| catches/stumpings2 = 3/–
| catches/stumpings3 = 1/–
| catches/stumpings4 = 7/–
| date = 10 ఏప్రిల్ 2022
| source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/942645.html Cricinfo
}}
'''ఖలీల్ అహ్మద్''', [[రాజస్థాన్]] కు చెందిన అంతర్జాతీయ [[క్రికెట్|క్రికెట్ ఆటగాడు]]. 2018 సెప్టెంబరులో [[భారత క్రికెట్ జట్టు]]<nowiki/>లోకి అరంగేట్రం చేసాడు.<ref name="Bio">{{Cite web|title=Khaleel Ahmed|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/942645.html|access-date=2023-08-07|website=ESPN Cricinfo}}</ref>
== జననం ==
ఖలీల్ 1997, డిసెంబరు 5న [[గుజరాత్]] రాష్ట్రం [[టోంక్ (రాజస్థాన్)|టోంక్]] లో జన్మించాడు. తండ్రి ఖుర్షీద్ అహ్మద్ సమీపంలోని ఒక గ్రామంలో [[రోగశుశ్రూష|నర్సు]]<nowiki/>గా చేస్తున్నాడు.<ref name=":0">{{Cite web|date=24 January 2016|title=I tried to tell him to give up cricket… but his passion for the game grew every passing day: India U-19 seamer Khaleel Ahmed's father|url=https://indianexpress.com/article/sports/cricket/i-tried-to-tell-him-to-give-up-cricket-but-his-passion-for-the-game-grew-every-passing-day/|access-date=2023-08-07|website=The Indian Express}}</ref> అతని తల్లిదండ్రులు అతను డాక్టర్ కావాలని కోరుకున్నారు, క్రికెట్ అకాడమీలో చేరడానికి ఇష్టపడలేదు.<ref name=":0" />
== దేశీయ క్రికెట్ ==
2017, ఫిబ్రవరి 5న 2016–17 ఇంటర్ స్టేట్ ట్వంటీ-20 టోర్నమెంట్లో రాజస్థాన్ తరపున తన తొలి [[ట్వంటీ20]] ఆడాడు.<ref name="T20">{{Cite web|title=Inter State Twenty-20 Tournament, Central Zone: Railways v Rajasthan at Jaipur, Feb 5, 2017|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1079337.html|access-date=2023-08-07|website=ESPN Cricinfo}}</ref> ట్వంటీ20 అరంగేట్రానికి ముందు 2016 అండర్-19 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ కోసం భారత జట్టులోకి వచ్చాడు.<ref name="India">{{Cite web|title=Ishan Kishan to lead India at U19 World Cup|url=http://www.espncricinfo.com/icc-under-19-world-cup-2016/content/story/954021.html|access-date=2023-08-07|website=ESPNCricinfo}}</ref> 2017, అక్టోబరు 6న 2017–18 రంజీ ట్రోఫీలో రాజస్థాన్ తరపున [[ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్|ఫస్ట్-క్లాస్]] అరంగేట్రం చేశాడు.<ref name="FC">{{Cite web|title=Group B, Ranji Trophy at Jaipur, Oct 6-9 2017|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1118616.html|access-date=2023-08-07|website=ESPN Cricinfo}}</ref>
2018, జనవరిలో 2018 ఐపిఎల్ వేలంలో [[సన్ రైజర్స్ హైదరాబాద్|సన్రైజర్స్ హైదరాబాద్]] కొనుగోలు చేసింది.<ref name="IPL2018">{{Cite web|title=List of sold and unsold players|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/22218394/ipl-2018-player-auction-list-sold-unsold-players|access-date=2023-08-07|website=ESPN Cricinfo}}</ref>
2018, ఫిబ్రవరి 5న 2017–18 విజయ్ హజారే ట్రోఫీలో రాజస్థాన్ తరపున తన [[లిస్ట్ ఎ క్రికెట్|లిస్ట్ ఎ]] క్రికెట్ లోకి అరంగేట్రం చేసాడు.<ref name="LA">{{Cite web|title=Group C, Vijay Hazare Trophy at Chennai, Feb 5 2018|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1118713.html|access-date=2023-08-07|website=ESPN Cricinfo}}</ref> 2022 ఫిబ్రవరిలో [[ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ - 2022|2022 ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్]] టోర్నమెంట్ కోసం వేలంలో [[ఢిల్లీ డేర్ డెవిల్స్|ఢిల్లీ క్యాపిటల్స్]] అతనిని కొనుగోలు చేసింది.<ref>{{Cite web|title=IPL 2022 auction: The list of sold and unsold players|url=https://www.espncricinfo.com/story/ipl-2022-auction-the-list-of-sold-and-unsold-players-1300689|access-date=2023-08-07|website=ESPN Cricinfo}}</ref>
== అంతర్జాతీయ క్రికెట్ ==
2018 సెప్టెంబరులో 2018 ఆసియా కప్ కోసం భారత [[వన్ డే ఇంటర్నేషనల్|వన్డే ఇంటర్నేషనల్]] జట్టుకి ఎంపికయ్యాడు.<ref name="IndSquad">{{Cite web|title=India rest Virat Kohli for Asia Cup, Rohit Sharma to lead; uncapped Khaleel Ahmed called up|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/24541558/india-rest-virat-kohli-asia-cup-rohit-sharma-lead-uncapped-khaleel-ahmed-called-up|access-date=2023-08-07|website=ESPN Cricinfo}}</ref> 2018 సెప్టెంబరు 18న హాంకాంగ్పై భారతదేశం తరపున తన వన్డే అరంగేట్రం చేసాడు.<ref>{{Cite web|title=4th Match, Group A, Asia Cup at Dubai, Sep 18 2018|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1153246.html|access-date=2023-08-07|website=ESPN Cricinfo}}</ref><ref>{{Cite web|title=Asia Cup 2018: Inclusion of Left-arm pacer Khaleel Ahmed makes right impression for India|url=http://www.newindianexpress.com/sport/cricket/2018/sep/23/asia-cup-2018-inclusion-of-left-arm-pacer-khaleel-ahmed-makes-right-impression-for-india-1875873.html|access-date=2023-08-07}}</ref><ref>{{Cite web|date=19 September 2018|title=Asia Cup 2018 - India vs Pakistan: Khaleel Ahmed emulates idol Zaheer Khan on debut, Pakistan next on radar|url=https://www.hindustantimes.com/cricket/asia-cup-2018-india-vs-pakistan-khaleel-ahmed-emulates-idol-zaheer-khan-on-debut-pakistan-next-on-radar/story-r7RZ11I5vnEeH77h3WnWCN.html|access-date=2023-08-07}}</ref><ref>{{Cite web|title=Cricket scorecard - India vs Hong Kong, 4th Match, Group A, Asia Cup 2018|url=https://www.cricbuzz.com/live-cricket-scorecard/20742/india-vs-hong-kong-4th-match-group-a-asia-cup-2018|access-date=2023-08-07|website=Cricbuzz}}</ref>
2018 అక్టోబరులో వెస్టిండీస్తో జరిగినసిరీస్ కోసం భారత ట్వంటీ 20 ఇంటర్నేషనల్ జట్టులోకి అతను ఎంపికయ్యాడు.<ref name="IndT20I">{{Cite web|title=Dhoni not part of T20I squad to face West Indies and Australia|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/1163297.html|access-date=2023-08-07|website=ESPN Cricinfo}}</ref> 2018 నవంబరు 4న వెస్టిండీస్పై భారతదేశం తరపున తన అరంగేట్రం చేసాడు.<ref>{{Cite web|title=1st T20I (N), West Indies tour of India at Kolkata, Nov 4 2018|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1157759.html|access-date=2023-08-07|website=ESPN Cricinfo}}</ref>
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}
== బయటి లింకులు ==
* {{ESPNcricinfo|id=942645}}
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:1997 జననాలు]]
[[వర్గం:రాజస్థాన్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు]]
[[వర్గం:భారతీయ వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు]]
[[వర్గం:భారతీయ క్రికెట్ క్రీడాకారులు]]
[[వర్గం:రాజస్థాన్ వ్యక్తులు]]
n0l6toqxundeqddemw9buim8nuzkc74
ఉరూజ్ ముంతాజ్
0
388145
4989272
4809085
2026-10-26T18:57:44Z
TshrinivasanBOT
155876
చిత్రం చేర్చడం (via WikiPhotoFinder)
4989272
wikitext
text/x-wiki
[[దస్త్రం:Urooj Mumtaz (1).jpg|thumb|ఉరూజ్ ముంతాజ్]]
{{Infobox cricketer|name=ఉరూజ్ ముంతాజ్ ఖాన్|female=true|image=|caption=ఉరూజ్ ముంతాజ్ ఖాన్|country=పాకిస్తాన్|full_name=ఉరూజ్ ముంతాజ్ ఖాన్|birth_date={{Birth date and age|1985|10|01|df=yes}}|birth_place=[[కరాచీ]], పాకిస్తాన్|nickname=|heightft=|heightinch=|heightm=|batting=కుడిచేతి వాటం|bowling=కుడిచేతి [[లెగ్ స్పిన్|లెగ్ బ్రేక్]]|role=[[ఆల్ రౌండర్]]|family=|international=true|internationalspan=2004–2010|onetest=yes|testdebutdate=మార్చి 15|testdebutyear=2004|testdebutagainst=వెస్టిండీస్|testcap=20|odidebutdate=మార్చి 21|odidebutyear=2004|odidebutagainst=వెస్టిండీస్|odicap=36|lastodidate=మే 26|lastodiyear=2010|lastodiagainst=ఐర్లాండ్|T20Idebutdate=మే 25|T20Idebutyear=2009|T20Idebutagainst=ఐర్లాండ్|T20Icap=11|lastT20Idate=మే 10|lastT20Iyear=2010|lastT20Iagainst=న్యూజీలాండ్|club1=[[Karachi మహిళా క్రికెట్ జట్టు|Karachi]]|year1=2005/06|club2=[[Zarai Taraqiati Bank Limited మహిళా క్రికెట్ జట్టు|Zarai Taraqiati Bank Limited]]|year2=2009/10|columns=4|column1=మటె|matches1=1|runs1=0|bat avg1=0.00|100s/50s1=0/0|top score1=0|deliveries1=198|wickets1=2|bowl avg1=48.50|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/24|catches/stumpings1=3/–|column2=మవన్డే|matches2=38|runs2=502|bat avg2=14.34|100s/50s2=0/1|top score2=57|deliveries2=1,085|wickets2=36|bowl avg2=24.38|fivefor2=2|tenfor2=0|best bowling2=5/33|catches/stumpings2=13/–|column3=మటి20|matches3=9|runs3=87|bat avg3=13.42|100s/50s3=0/0|top score3=26[[not out|*]]|deliveries3=177|wickets3=6|bowl avg3=21.16|fivefor3=0|tenfor3=0|best bowling3=2/14|catches/stumpings3=3/–|column4=మలిఎ|matches4=54|runs4=784|bat avg4=16.33|100s/50s4=0/3|top score4=60|deliveries4=1,531|wickets4=55|bowl avg4=21.56|fivefor4=3|tenfor4=0|best bowling4=5/20|catches/stumpings4=21/–|date=డిసెంబరు 10|year=2021|source=https://cricketarchive.com/Archive/Players/63/63267/63267.html CricketArchive}}
'''ఉరూజ్ ముంతాజ్ ఖాన్''' (జననం 1985, అక్టోబరు 1) [[పాకిస్తాన్]] క్రికెట్ వ్యాఖ్యాత, టెలివిజన్ హోస్ట్, దంతవైద్యురాలు, మాజీ [[క్రికెట్|క్రికెటర్]].<ref>{{Cite web|title=PSL 2020: Waqar Younis, Urooj Mumtaz to reportedly join commentary panel|url=https://www.geosuper.tv/latest/3732-psl-2020-waqar-younis-urooj-mumtaz-reportedly-to-join-commentary-panel|website=www.geosuper.tv}}</ref><ref name="auto">{{Cite web|last=Hasan|first=Shazia|date=March 31, 2019|title=CRICKET: LEADING FROM THE FRONT|url=https://www.dawn.com/news/1472939|website=DAWN.COM}}</ref> [[ఆల్ రౌండర్|ఆల్ రౌండర్గా]] కుడిచేతి [[లెగ్ స్పిన్|లెగ్ బ్రేక్]] [[బౌలింగ్ (క్రికెట్)|బౌలింగ్]], కుడిచేతి [[బ్యాటింగ్ (క్రికెట్)|బ్యాటింగ్]] రాణించింది. 2004 - 2010 మధ్యకాలంలో ఒక [[మహిళల టెస్టు క్రికెట్|టెస్టు మ్యాచ్]], 38 [[మహిళల వన్ డే ఇంటర్నేషనల్|వన్ డే ఇంటర్నేషనల్స్]], తొమ్మిది [[మహిళల ట్వంటీ20 ఇంటర్నేషనల్|ట్వంటీ 20 ఇంటర్నేషనల్స్]] లో ఆడింది.<ref name="Cricinfo">{{Cite web|title=Player Profile: Urooj Mumtaz|url=https://www.espncricinfo.com/player/urooj-mumtaz-55104|access-date=10 December 2021|website=ESPNcricinfo}}</ref> కరాచీ, జరాయ్ తారకియాతి బ్యాంక్ లిమిటెడ్ తరపున దేశీయ క్రికెట్ ఆడింది.<ref name="CricketArchive">{{Cite web|title=Player Profile: Urooj Mumtaz|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/63/63267/63267.html|access-date=10 December 2021|website=CricketArchive}}</ref>
== ప్రారంభ జీవితం, విద్య ==
1985, అక్టోబరు 1న [[కరాచీ|కరాచీలో]] జన్మించింది. ఫాతిమా జిన్నా డెంటల్ కళాశాల నుండి పట్టభద్రురాలైంది. షెఫీల్డ్ యూనివర్సిటీ నుండి రిస్టోరేటివ్ డెంటిస్ట్రీలో మాస్టర్ ఆఫ్ మెడిసిన్ చేసింది.<ref>{{Cite web|date=August 27, 2014|title=Follow your dream and be sincere to yourself and your profession - Dr Urooj Mumtaz|url=https://www.dentalnewspk.com/follow-your-dream-and-be-sincere-to-yourself-and-your-profession-dr-urooj-mumtaz/}}{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== క్రికెట్ రంగం ==
ఆల్ రౌండర్గా పాకిస్తాన్ జాతీయ మహిళల క్రికెట్ జట్టుకు ఆడింది. ఆసియా XI క్రికెట్ జట్టులో ఆడింది. ఒక టెస్ట్ మ్యాచ్, 38 వన్డేలు, తొమ్మిది ట్వంటీ 20 మ్యాచ్లలో పాల్గొన్నది. 2010, మే 10న [[న్యూజీలాండ్ మహిళా క్రికెట్ జట్టు|న్యూజిలాండ్ మహిళలతో]] జరిగిన సిరీస్లో పాల్గొంది. [[మహిళల క్రికెట్ ప్రపంచ కప్|ఐసీసీ మహిళల ప్రపంచ కప్ 2009]] లో జట్టుకు కెప్టెన్గా కూడా ఆడింది.<ref>{{Cite web|title=The changing landscape of women's cricket|url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2483478|access-date=14 February 2022|website=International Cricket Council}}</ref> 2010లో, క్రికెట్లోని అన్నిరకాల ఫార్మాట్ల నుండి రిటైరైంది.<ref name="auto" />
2019 మార్చిలో, ఆల్ ఉమెన్ సెలక్షన్ ప్యానెల్కు అధిపతిగా నియమితురాలయింది.<ref>{{Cite web|title=Urooj Mumtaz to head PCB's all-women selection panel|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/26313139/urooj-mumtaz-head-pcb-all-women-selection-panel|access-date=2020-11-18|website=www.espncricinfo.com|language=en}}</ref> 2019 ఏప్రిల్ లో, దక్షిణాఫ్రికా పర్యటన కోసం పాకిస్థాన్ మహిళల జట్టుకు ఎంపికచేసే కమిటీలో ఉంది.<ref>{{Cite web|title=Bismah Maroof to lead Pakistan women in South Africa|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/26512867/bismah-maroof-lead-pakistan-women-south-africa|access-date=13 April 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref> 2020 అక్టోబరులో, పురుషుల వన్డే క్రికెట్ మ్యాచ్లో వ్యాఖ్యాతగా సేవలందించిన మొదటి పాకిస్థానీ మహిళా వ్యాఖ్యాతగా నిలిచింది.<ref>{{Cite web|date=2020-10-31|title=Urooj Mumtaz becomes first Pakistan woman commentator to officiate in men's ODI|url=https://www.bdcrictime.com/urooj-mumtaz-becomes-first-pakistan-woman-commentator-to-officiate-in-mens-odi/|access-date=2020-11-18|website=BDCricTime|archive-date=2020-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201210040656/https://www.bdcrictime.com/urooj-mumtaz-becomes-first-pakistan-woman-commentator-to-officiate-in-mens-odi/|url-status=dead}}</ref>
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}
== బాహ్య లింకులు ==
* {{ESPNcricinfo|id=55104}}
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:1985 జననాలు]]
kxf3bmofqgsvow6e89kem018nnk0r73
అన్బిల్ మహేశ్ పొయ్యమొళి
0
394831
4989275
4927003
2026-10-26T19:13:44Z
Muralikrishna m
106628
ఫొటో చేర్చాను
4989275
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Officeholder
| name = అన్బిల్ మహేశ్ పొయ్యమొళి
| image =Anbil_Mahesh_Poyyamozhi_speaking_at_a_public_event.jpg
| caption =
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1977|12|2}}
| birth_place = [[తిరుచ్చి]], [[తమిళనాడు]], [[భారతదేశం]]
| residence = [[తిరుచ్చి]], [[తమిళనాడు]], [[భారతదేశం]]
| education = బిషప్ హెబెర్ కాలేజ్ & ఈ ఆర్ హెచ్ స్కూల్, [[తిరుచ్చి]],
| death_date =
| death_place =
| office = పాఠశాల విద్య మంత్రి
| term_start = 7 మే 2021
| term_end =
| 1blankname = Chief Minister
| 1namedata = [[M. K. Stalin]]
| predecessor = కె.ఏ. సెంగోట్టయన్
| successor =
| office1 = ఎమ్మెల్యే
| term_start1 = 16 మే 2016
| term_end1 =
| constituency1 = [[తిరువెరుంబూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|తిరువెరుంబూర్]]
| predecessor1 = [[ఎస్. సెంథిల్ కుమార్ (డిఎండికె రాజకీయ నాయకుడు)|ఎస్. సెంథిల్ కుమార్]]
| party = [[ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం]]
| religion =
| parents = అన్బిల్ పొయ్యమొళి, మాలతీ
| spouse = జనని
| children = ఇనియన్
| website = http://www.anbilmaheshpoyyamozhi.com/
| footnotes =
| source =
}}'''అన్బిల్ మహేశ్ పొయ్యమొళి''' (జననం 1977 డిసెంబరు 2 "నల్లముత్తు పొయ్యమొళి" ) [[తమిళనాడు]] రాష్ట్రానికి చెందిన [[రాజకీయ నాయకుడు]]. ఆయన రెండుసార్లు [[తిరువెరుంబూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం]] శాసనసభకు ఎన్నికై, ప్రస్తుతం [[ఎం. కె. స్టాలిన్ మంత్రివర్గం|ఎం. కె. స్టాలిన్ మంత్రివర్గంలో]] రాష్ట్ర పాఠశాల విద్య శాఖ మంత్రిగా విధులు నిర్వహిస్తున్నాడు.<ref name="తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రిగా స్టాలిన్ ప్రమాణ స్వీకారం రేపే, 34 మందితో మంత్రివర్గం">{{cite news|url=https://zeenews.india.com/telugu/india/mk-stalin-taking-oath-as-tamilnadu-chief-minister-tomorrow-along-with-34-cabinet-members-42877|title=తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రిగా స్టాలిన్ ప్రమాణ స్వీకారం రేపే, 34 మందితో మంత్రివర్గం|last1=Zee News Telugu|date=6 May 2021|accessdate=20 December 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231220053406/https://zeenews.india.com/telugu/india/mk-stalin-taking-oath-as-tamilnadu-chief-minister-tomorrow-along-with-34-cabinet-members-42877|archivedate=20 December 2023|language=te}}</ref>
==రాజకీయ జీవితం==
అన్బిల్ మహేశ్ పొయ్యమొళి 2000లో డీఎంకే పార్టీ కార్యకర్తగా తన రాజకీయ జీవితాన్ని ప్రారంభించి పార్టీ కార్యక్రమాలలో చురుకుగా పాల్గొని 2014లో యూత్ వింగ్ సెక్రటరీగా నియమితుడయ్యాడు. ఆయన 2016లో [[తిరువెరుంబూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|తిరువెరుంబూర్ నియోజకవర్గం]] నుండి డీఎంకే అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తొలిసారి శాసనసభ సభ్యునిగా ఎన్నికయ్యాడు.<ref name="Meet Anbil Mahesh Poyyamozhi, close friend of DMK scion Udhayanidhi Stalin">{{cite news |last1=The Week |title=Meet Anbil Mahesh Poyyamozhi, close friend of DMK scion Udhayanidhi Stalin |url=https://www.theweek.in/news/india/2021/03/22/anbil-mahesh-poyyamozhi-a-3rd-generation-dmk-dynast-who-waited-16-years.html |accessdate=27 December 2023 |date=22 March 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231227184517/https://www.theweek.in/news/india/2021/03/22/anbil-mahesh-poyyamozhi-a-3rd-generation-dmk-dynast-who-waited-16-years.html |archivedate=27 December 2023 |language=en}}</ref> అన్బిల్ మహేశ్ పొయ్యమొళి 2021లో జరిగిన అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో వరుసగా రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై<ref name="Tamil Nadu Election Results 2021: Here's full list of winners">{{cite news|url=https://www.cnbctv18.com/politics/tamil-nadu-election-results-2021-mk-stalin-kamal-haasan-heres-full-list-of-winners-9157651.htm|title=Tamil Nadu Election Results 2021: Here's full list of winners|last1=CNBCTV18|date=3 May 2021|access-date=20 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231220042340/https://www.cnbctv18.com/politics/tamil-nadu-election-results-2021-mk-stalin-kamal-haasan-heres-full-list-of-winners-9157651.htm|archive-date=20 December 2023|language=en}}</ref>, [[ఎం. కె. స్టాలిన్ మంత్రివర్గం|ఎం. కె. స్టాలిన్ మంత్రివర్గంలో]] పాఠశాల విద్యా మంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టాడు.<ref name="గ్రంథాలయ పుస్తకాలు ఇంటికే వస్తాయి">{{cite news |last1=Eenadu |title=గ్రంథాలయ పుస్తకాలు ఇంటికే వస్తాయి |url=https://www.eenadu.net/telugu-news/india/general/0700/122236335 |accessdate=27 December 2023 |work= |date=19 December 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231227184249/https://www.eenadu.net/telugu-news/india/general/0700/122236335 |archivedate=27 December 2023 |language=te}}</ref>
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:తమిళనాడు రాజకీయ నాయకులు]]
c1g0wmwardmk1o5ynrr3564bo2rp3qu
అమృత్ భారత్ ఎక్స్ప్రెస్
0
395980
4989250
4958307
2026-10-26T17:27:34Z
Vjsuseela
35888
[[వర్గం:రైలు రవాణా వ్యవస్థ]] ను చేర్చారు (హాట్కేట్ ఉపయోగించి)
4989250
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox rail service
|box_width=|color=FF7220
|name=అమృత్ భారత్ ఎక్స్ప్రెస్
|image=
|image_size=300px
|caption=An Amrit Bharat train-set
|type=[[Express trains in India#Superfast|SuperFast Express Train]]
|status=అందుబాటులో ఉంది
|first={{start date|30 December 2023}}
|website={{URL|http://indianrail.gov.in}}
|line_used=2
|class=Sleeper Class Coach '''(SL)'''<br/>General Unreserved Coach '''(GS)'''
|sleeping=Yes
|catering=
|entertainment=
|otherfacilities={{Hlist|[[AC power plugs and sockets: British and related types#Indian IS 1293|Electric outlet]]|Reading light|[[Closed-circuit television|CCTV cameras]]|[[Future of rail transport in India#Bio-toilets in all trains|Bio-vacuum toilet]]|[[Tap water|Sensor-based water taps]]|[[Passenger information system]]}}
|stock=[[Amrit Bharat (trainset)]]
|gauge={{track gauge|1676mm|allk=on}}
|speed={{Cvt|130|km/h}} (maximum)
|trainlength={{Cvt|23.54|m}} (each) and 22 coaches
|maintenance=Locomotives - [[Chittaranjan Locomotive Works|Chittaranjan Locomotive Works (CLW)]]<br/>Coaches - [[Integral Coach Factory|Integral Coach Factory (ICF)]]
|electrification=Locomotives - {{25 kV 50 Hz}} via [[Overhead line]]
}}
'''అమృత్ భారత్ ఎక్స్ ప్రెస్''' భారతీయ రైల్వేలచే నిర్వహించబడే సామాన్య ప్రజానీకానికి అందుబాటులో సూపర్ఫాస్ట్ ఎక్స్ ప్రెస్ సేవ. ఇది 800 కిమీ (500 మైళ్ళు) కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్న లేదా ఇప్పటికే ఉన్న సేవలతో ప్రయాణించడానికి పది గంటల కంటే ఎక్కువ సమయం పట్టే నగరాలను కలుపుతూ ఎయిర్ కండిషన్ లేని, తక్కువ-ధర, స్లీపర్ సౌకర్యంతో పాటు రిజర్వ్ చేయబడని కోచ్ లు కలిగిన రైలుసేవ. ఈ రైలు సెట్ కు ఇరువైపులా ఇంజిన్లు ఉంటాయి. ఈ ఎక్స్ ప్రెస్ 22 కోచ్లు కలిగి గంటకు 110–130 కిలో మీటర్ల (68–81 మైళ్ళు) గరిష్టంగా వేగ సామర్ధ్యంతో ప్రయాణిస్తుంది, 1 జనవరి 2024న వాణిజ్య సేవలోకి ప్రవేశించింది.
== చరిత్ర ==
భారతీయ రైల్వేలు సుదూర ప్రయాణానికి స్లీపర్, సాధారణ సౌకర్యాలతో కూడిన ఎయిర్ కండిషన్ లేని రైలు కోసం జూలై 2023లో ప్రణాళికలను ప్రకటించింది.<ref>{{cite news|date=3 July 2023|title=Indian Railways To Soon Launch Budget-Friendly Non-AC Vande Sadharn train|url=https://www.timesnownews.com/delhi/indian-railways-to-soon-launch-budget-friendly-non-ac-vande-sadharan-train-article-101458003|access-date=1 December 2023|work=Times Now}}</ref> ఒక్కో రైలు సెట్కు ₹65 కోట్ల (US$8.1 మిలియన్) ఖర్చుతో చెన్నైలోని ఇంటిగ్రల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీ ద్వారా రైలు సెట్లు తయారు చేయబడ్డాయి.<ref>{{cite news|date=18 July 2023 |title=Indian Railways: What is Vande Sadharan Train? What are its similarities with Vande Bharat train?|url=https://www.zeebiz.com/indian-railways/news-indian-railways-what-is-vande-sadharan-train-what-are-its-similarities-with-vande-bharat-train-vande-sadharan-train-amenities-stst-244725|access-date=30 October 2023|work=Zee Business}}</ref> మొదటి రైలు 30 డిసెంబర్ 2023న జెండా ఊపి ప్రారంభించబడి 1 జనవరి 2024న వాణిజ్య సేవలోకి ప్రవేశించింది.<ref>{{cite news|date=27 December 2023|title=PM Modi to inaugurate ‘Amrit Bharat Express’ on Dec 30. All you need to know about this ‘sleeper Vande Bharat’ train|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/pm-modi-to-inaugurate-amrit-bharat-express-on-dec-30-all-you-need-to-know-about-this-sleeper-vande-bharat-train-101703695894391.html|access-date=28 December 2023|newspaper=[[Hindustan Times]]|language=en}}</ref>
అమృత్ భారత్ రైళ్లు ఎయిర్ కండిషన్ లేని సెకండ్ క్లాస్, త్రీ-టైర్ స్లీపర్ కోచ్లను పునరాభివృద్ధి చేశాయి. కోచ్లను చెన్నైలోని ఇంటిగ్రల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీ తయారు చేసింది.<ref>{{cite news|date=30 October 2023|title=Vande Sadharan train: All you need to know; How it is different from Vande Bharat train?|url=https://www.businesstoday.in/latest/in-focus/story/vande-sadharan-train-all-you-need-to-know-how-it-is-different-from-vande-bharat-train-403792-2023-10-30|access-date=30 December 2023|work=Business Today|language=en}}</ref> ఇతర భారతీయ రైళ్లకు భిన్నంగా, రైలు-సెట్లు పుష్-పుల్ అమరికలో రెండు చివర్లలో లోకోమోటివ్ను కలిగి ఉండిఇంజిన్ దిశను మార్చేటప్పుడు, ట్రైన్ బయలుదేరేటప్పుడు మెరుగైన త్వరణం ద్వారా సమయం ఆదా చెయ్యడములో తోడ్పడుతుంది.<ref>{{cite news|last=Nigam|first=Saumya|date=27 December 2023|title=Amrit Bharat Express to launch with Push-Pull technology and other exciting features|url=https://www.indiatvnews.com/explainers/amrit-bharat-express-to-launch-with-push-pull-technology-and-other-exciting-features-details-2023-12-27-909203|access-date=28 December 2023|work=India TV|language=en}}</ref> రైలు-సెట్లు [[చిత్తరంజన్ లోకోమోటివ్ వర్క్స్]] చేత తయారు చేయబడిన వైబ్రేషన్ రెసిస్టెన్స్ ఇంజిన్లతో రెండు డబ్లు.ఏ-పి-5 లోకోమోటివ్ల ద్వారా శక్తిని పొందుతాయి.<ref>{{cite news|last=Athrady|first=Ajith|title=Indian Railways to produce non-AC Vande Sadharan trains |url=https://www.deccanherald.com/india/indian-railways-to-produce-non-ac-vande-sadharan-trains-1235538.html|date=10 July 2023|access-date=30 October 2023|newspaper=[[Deccan Herald]]|language=en}}</ref>
ప్రతి రైలు-సెట్లో 22 కోచ్లు ఉంటాయి: పన్నెండు 3-టైర్ స్లీపర్ క్లాస్ కోచ్లు, ఎనిమిది సెకండ్-క్లాస్ , రెండు లగే జ్ కోచ్ల సమ్మేళనంతో ఉంటాయి.<ref>{{cite news|title=New Vande Sadharan arrives in city|newspaper=[[The Times of India]]|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/new-vande-sadharan-arrives-in-city/articleshow/104810315.cms|access-date=31 December 2023|date=30 October 2023|issn=0971-8257}}</ref><ref>{{cite news|date=13 October 2023|title=Here's a first look of the 22-coach Vande Sadharan Express train, all set to hit the tracks by October-end|newspaper=[[The Times of India]]|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/heres-a-first-look-of-22-coach-vande-sadharan-train-all-set-to-hit-the-tracks-by-october-end/articleshow/104385929.cms|access-date=30 October 2023|issn=0971-8257}}</ref> కోచ్లలో ఎలక్ట్రిక్ అవుట్లెట్లు, రీడింగ్ లైట్లు, సీ. సీ. టి. వీ కెమెరాలు, బయో-వాక్యూమ్ టాయిలెట్లు, సెన్సార్ ఆధారిత వాటర్ ట్యాప్లు, ప్యాసింజర్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్ ఉన్నాయి.<ref>{{cite news|date=19 July 2023 |title=Vande Sadharan: Indian Railways' 'affordable' alternative to Vande Bharat trains|url=https://www.cnbctv18.com/travel/vande-sadharan-indian-railways-launch-vande-bharat-trains-chennai-coach-cost-price-ticket-17263191.htm|access-date=30 October 2023|work=CNBCTV18|language=en}}</ref><ref>{{cite news|date=26 December 2023|title=Amrit Bharat Express: What’s special about Indian Railways new push-pull train for common man? Top images & facts|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/amrit-bharat-express-indian-railways-new-train-images-facts-features-interior-push-pull-train-for-common-man/photostory/106293545.cms|access-date=28 December 2023|newspaper=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> రైలు-సెట్లు రైలును ప్రారంభించేటప్పుడు, ఆపే సమయంలో షాక్లను నివారించడానికి సెమీ-పర్మనెంట్ కప్లర్లను కలిగి ఉంటాయి , స్థిరత్వం , భద్రతను సులభతరం చేయడానికి పూర్తిగా కప్పబడిన వెస్టిబ్యూల్స్ను కలిగి ఉంటాయి.<ref>{{cite news|date=26 December 2023|title=Amrit Bharat Express with innovative ‘push-pull technology’ to start soon from Ayodhya – Know features, design, routes and more|url=https://www.financialexpress.com/business/railways-amrit-bharat-express-with-innovative-push-pull-technology-to-start-soon-from-ayodhya-know-features-design-routes-and-more-3347351/|access-date=28 December 2023|work=Financial Express|language=en}}</ref> రైళ్లు గంటకు 130 కిలో మీటర్ల గరిష్టంగా అనుమతించదగిన వేగంతో (ఎమ్. పి. ఎస్.) నడుస్తాయి.
== సేవలు ==
ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోడీ 30 డిసెంబర్ 2023న, అయోధ్య ధామ్ జంక్షన్ నుండి రైలును జెండా ఊపి ప్రారంభించారు.<ref>{{cite news|date=30 December 2023|access-date=31 December 2023|title=PM Modi flags off 2 Amrit Bharat, 6 Vande Bharat Express trains in Ayodhya|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/pm-modi-flags-off-2-amrit-bharat-6-vande-bharat-express-trains-in-ayodhya-101703918767779.html|newspaper=[[Hindustan Times]]|language=en}}</ref> మొదటి వాణిజ్య సేవ 1 జనవరి 2024న ప్రారంభమైంది.<ref>{{cite news|date=30 December 2023|access-date=31 December 2023|title=PM Modi flags off new Vande Bharat, Amrit Bharat trains from Ayodhya Dham Junction: Routes, features and all you need to know |url=https://www.news9live.com/india/pm-modi-flags-off-vande-bharat-amrit-bharat-trains-from-ayodhya-junction-routes-features-and-all-you-need-to-know-2391037|work=News9}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 80%;"
| rowspan="2" |వరుస సంఖ్య
| rowspan="2" |రైలు పేరు
|రైలు నంబర్
|మూలం స్టేషన్
|గమ్యస్థానం స్టేషన్
|ఆపరేటర్
| colspan="2" |స్టాప్లు
| colspan="2" |ఫ్రీక్వెన్సీ
| colspan="3" |దూరం
| colspan="2" |ప్రయాణ సమయం
| colspan="6" |వేగం
| colspan="2" |మొదటి సర్వీస్
| colspan="2" |సూచన
|
|-
|
|
|
|
|
| colspan="4" |
| colspan="3" |
| colspan="3" |గరిష్ట
|సగటు
| colspan="2" |
| colspan="6" |
|-
|1
|దర్భంగా - ఆనంద్ విహార్ టెర్మినల్ అమృత్ భారత్ ఎక్స్ ప్రెస్
|'''15557/15558'''
|దర్భంగా జంక్షన్
|ఆనంద్ విహార్ టెర్మినల్
|ఈస్ట్ సెంట్రల్ రైల్
| colspan="2" |'''18'''
|బై-వీక్లీ
| colspan="3" |1,137 కిమీ (706 మైళ్ళు)
| colspan="3" |20గం 40మీ
|గం 130 కిమీ (81 మైళ్లు)
| colspan="3" |
గం 55కిమీ (34 మైళ్లు)
| colspan="3" |30 డిసెంబర్ 2023
| colspan="2" |
| colspan="2" |
|-
|2
|మాల్డా టౌన్ - ఎస్. ఎమ్. వీ. టి బెంగళూరు అమృత్ భారత్ ఎక్స్ ప్రెస్
|'''13433/13434'''
|ఎస్. ఎమ్. వీ. టి బెంగళూరు
|మాల్డా టౌన్
|తూర్పు రైల్వే
| colspan="2" |'''32'''
|వీక్లీ
| colspan="3" |2,272 కిమీ (1,412 మైళ్ళు)
| colspan="3" |45గం 10మీ
|గం 130 కిమీ (81 మైళ్లు)
| colspan="3" |గం 50కిమీ (31 మైళ్లు)
| colspan="3" |
| colspan="2" |
| colspan="2" |
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}
{{Uncategorized|date=ఏప్రిల్ 2025}}
[[వర్గం:రైలు రవాణా వ్యవస్థ]]
irvjnv0u35f8hptvevq4bnsuf3qf0lt
4989251
4989250
2026-10-26T17:28:17Z
Vjsuseela
35888
[[వర్గం:భారతీయ రైలు మార్గాలు]] ను చేర్చారు (హాట్కేట్ ఉపయోగించి)
4989251
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox rail service
|box_width=|color=FF7220
|name=అమృత్ భారత్ ఎక్స్ప్రెస్
|image=
|image_size=300px
|caption=An Amrit Bharat train-set
|type=[[Express trains in India#Superfast|SuperFast Express Train]]
|status=అందుబాటులో ఉంది
|first={{start date|30 December 2023}}
|website={{URL|http://indianrail.gov.in}}
|line_used=2
|class=Sleeper Class Coach '''(SL)'''<br/>General Unreserved Coach '''(GS)'''
|sleeping=Yes
|catering=
|entertainment=
|otherfacilities={{Hlist|[[AC power plugs and sockets: British and related types#Indian IS 1293|Electric outlet]]|Reading light|[[Closed-circuit television|CCTV cameras]]|[[Future of rail transport in India#Bio-toilets in all trains|Bio-vacuum toilet]]|[[Tap water|Sensor-based water taps]]|[[Passenger information system]]}}
|stock=[[Amrit Bharat (trainset)]]
|gauge={{track gauge|1676mm|allk=on}}
|speed={{Cvt|130|km/h}} (maximum)
|trainlength={{Cvt|23.54|m}} (each) and 22 coaches
|maintenance=Locomotives - [[Chittaranjan Locomotive Works|Chittaranjan Locomotive Works (CLW)]]<br/>Coaches - [[Integral Coach Factory|Integral Coach Factory (ICF)]]
|electrification=Locomotives - {{25 kV 50 Hz}} via [[Overhead line]]
}}
'''అమృత్ భారత్ ఎక్స్ ప్రెస్''' భారతీయ రైల్వేలచే నిర్వహించబడే సామాన్య ప్రజానీకానికి అందుబాటులో సూపర్ఫాస్ట్ ఎక్స్ ప్రెస్ సేవ. ఇది 800 కిమీ (500 మైళ్ళు) కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్న లేదా ఇప్పటికే ఉన్న సేవలతో ప్రయాణించడానికి పది గంటల కంటే ఎక్కువ సమయం పట్టే నగరాలను కలుపుతూ ఎయిర్ కండిషన్ లేని, తక్కువ-ధర, స్లీపర్ సౌకర్యంతో పాటు రిజర్వ్ చేయబడని కోచ్ లు కలిగిన రైలుసేవ. ఈ రైలు సెట్ కు ఇరువైపులా ఇంజిన్లు ఉంటాయి. ఈ ఎక్స్ ప్రెస్ 22 కోచ్లు కలిగి గంటకు 110–130 కిలో మీటర్ల (68–81 మైళ్ళు) గరిష్టంగా వేగ సామర్ధ్యంతో ప్రయాణిస్తుంది, 1 జనవరి 2024న వాణిజ్య సేవలోకి ప్రవేశించింది.
== చరిత్ర ==
భారతీయ రైల్వేలు సుదూర ప్రయాణానికి స్లీపర్, సాధారణ సౌకర్యాలతో కూడిన ఎయిర్ కండిషన్ లేని రైలు కోసం జూలై 2023లో ప్రణాళికలను ప్రకటించింది.<ref>{{cite news|date=3 July 2023|title=Indian Railways To Soon Launch Budget-Friendly Non-AC Vande Sadharn train|url=https://www.timesnownews.com/delhi/indian-railways-to-soon-launch-budget-friendly-non-ac-vande-sadharan-train-article-101458003|access-date=1 December 2023|work=Times Now}}</ref> ఒక్కో రైలు సెట్కు ₹65 కోట్ల (US$8.1 మిలియన్) ఖర్చుతో చెన్నైలోని ఇంటిగ్రల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీ ద్వారా రైలు సెట్లు తయారు చేయబడ్డాయి.<ref>{{cite news|date=18 July 2023 |title=Indian Railways: What is Vande Sadharan Train? What are its similarities with Vande Bharat train?|url=https://www.zeebiz.com/indian-railways/news-indian-railways-what-is-vande-sadharan-train-what-are-its-similarities-with-vande-bharat-train-vande-sadharan-train-amenities-stst-244725|access-date=30 October 2023|work=Zee Business}}</ref> మొదటి రైలు 30 డిసెంబర్ 2023న జెండా ఊపి ప్రారంభించబడి 1 జనవరి 2024న వాణిజ్య సేవలోకి ప్రవేశించింది.<ref>{{cite news|date=27 December 2023|title=PM Modi to inaugurate ‘Amrit Bharat Express’ on Dec 30. All you need to know about this ‘sleeper Vande Bharat’ train|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/pm-modi-to-inaugurate-amrit-bharat-express-on-dec-30-all-you-need-to-know-about-this-sleeper-vande-bharat-train-101703695894391.html|access-date=28 December 2023|newspaper=[[Hindustan Times]]|language=en}}</ref>
అమృత్ భారత్ రైళ్లు ఎయిర్ కండిషన్ లేని సెకండ్ క్లాస్, త్రీ-టైర్ స్లీపర్ కోచ్లను పునరాభివృద్ధి చేశాయి. కోచ్లను చెన్నైలోని ఇంటిగ్రల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీ తయారు చేసింది.<ref>{{cite news|date=30 October 2023|title=Vande Sadharan train: All you need to know; How it is different from Vande Bharat train?|url=https://www.businesstoday.in/latest/in-focus/story/vande-sadharan-train-all-you-need-to-know-how-it-is-different-from-vande-bharat-train-403792-2023-10-30|access-date=30 December 2023|work=Business Today|language=en}}</ref> ఇతర భారతీయ రైళ్లకు భిన్నంగా, రైలు-సెట్లు పుష్-పుల్ అమరికలో రెండు చివర్లలో లోకోమోటివ్ను కలిగి ఉండిఇంజిన్ దిశను మార్చేటప్పుడు, ట్రైన్ బయలుదేరేటప్పుడు మెరుగైన త్వరణం ద్వారా సమయం ఆదా చెయ్యడములో తోడ్పడుతుంది.<ref>{{cite news|last=Nigam|first=Saumya|date=27 December 2023|title=Amrit Bharat Express to launch with Push-Pull technology and other exciting features|url=https://www.indiatvnews.com/explainers/amrit-bharat-express-to-launch-with-push-pull-technology-and-other-exciting-features-details-2023-12-27-909203|access-date=28 December 2023|work=India TV|language=en}}</ref> రైలు-సెట్లు [[చిత్తరంజన్ లోకోమోటివ్ వర్క్స్]] చేత తయారు చేయబడిన వైబ్రేషన్ రెసిస్టెన్స్ ఇంజిన్లతో రెండు డబ్లు.ఏ-పి-5 లోకోమోటివ్ల ద్వారా శక్తిని పొందుతాయి.<ref>{{cite news|last=Athrady|first=Ajith|title=Indian Railways to produce non-AC Vande Sadharan trains |url=https://www.deccanherald.com/india/indian-railways-to-produce-non-ac-vande-sadharan-trains-1235538.html|date=10 July 2023|access-date=30 October 2023|newspaper=[[Deccan Herald]]|language=en}}</ref>
ప్రతి రైలు-సెట్లో 22 కోచ్లు ఉంటాయి: పన్నెండు 3-టైర్ స్లీపర్ క్లాస్ కోచ్లు, ఎనిమిది సెకండ్-క్లాస్ , రెండు లగే జ్ కోచ్ల సమ్మేళనంతో ఉంటాయి.<ref>{{cite news|title=New Vande Sadharan arrives in city|newspaper=[[The Times of India]]|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/new-vande-sadharan-arrives-in-city/articleshow/104810315.cms|access-date=31 December 2023|date=30 October 2023|issn=0971-8257}}</ref><ref>{{cite news|date=13 October 2023|title=Here's a first look of the 22-coach Vande Sadharan Express train, all set to hit the tracks by October-end|newspaper=[[The Times of India]]|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/heres-a-first-look-of-22-coach-vande-sadharan-train-all-set-to-hit-the-tracks-by-october-end/articleshow/104385929.cms|access-date=30 October 2023|issn=0971-8257}}</ref> కోచ్లలో ఎలక్ట్రిక్ అవుట్లెట్లు, రీడింగ్ లైట్లు, సీ. సీ. టి. వీ కెమెరాలు, బయో-వాక్యూమ్ టాయిలెట్లు, సెన్సార్ ఆధారిత వాటర్ ట్యాప్లు, ప్యాసింజర్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్ ఉన్నాయి.<ref>{{cite news|date=19 July 2023 |title=Vande Sadharan: Indian Railways' 'affordable' alternative to Vande Bharat trains|url=https://www.cnbctv18.com/travel/vande-sadharan-indian-railways-launch-vande-bharat-trains-chennai-coach-cost-price-ticket-17263191.htm|access-date=30 October 2023|work=CNBCTV18|language=en}}</ref><ref>{{cite news|date=26 December 2023|title=Amrit Bharat Express: What’s special about Indian Railways new push-pull train for common man? Top images & facts|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/amrit-bharat-express-indian-railways-new-train-images-facts-features-interior-push-pull-train-for-common-man/photostory/106293545.cms|access-date=28 December 2023|newspaper=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> రైలు-సెట్లు రైలును ప్రారంభించేటప్పుడు, ఆపే సమయంలో షాక్లను నివారించడానికి సెమీ-పర్మనెంట్ కప్లర్లను కలిగి ఉంటాయి , స్థిరత్వం , భద్రతను సులభతరం చేయడానికి పూర్తిగా కప్పబడిన వెస్టిబ్యూల్స్ను కలిగి ఉంటాయి.<ref>{{cite news|date=26 December 2023|title=Amrit Bharat Express with innovative ‘push-pull technology’ to start soon from Ayodhya – Know features, design, routes and more|url=https://www.financialexpress.com/business/railways-amrit-bharat-express-with-innovative-push-pull-technology-to-start-soon-from-ayodhya-know-features-design-routes-and-more-3347351/|access-date=28 December 2023|work=Financial Express|language=en}}</ref> రైళ్లు గంటకు 130 కిలో మీటర్ల గరిష్టంగా అనుమతించదగిన వేగంతో (ఎమ్. పి. ఎస్.) నడుస్తాయి.
== సేవలు ==
ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోడీ 30 డిసెంబర్ 2023న, అయోధ్య ధామ్ జంక్షన్ నుండి రైలును జెండా ఊపి ప్రారంభించారు.<ref>{{cite news|date=30 December 2023|access-date=31 December 2023|title=PM Modi flags off 2 Amrit Bharat, 6 Vande Bharat Express trains in Ayodhya|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/pm-modi-flags-off-2-amrit-bharat-6-vande-bharat-express-trains-in-ayodhya-101703918767779.html|newspaper=[[Hindustan Times]]|language=en}}</ref> మొదటి వాణిజ్య సేవ 1 జనవరి 2024న ప్రారంభమైంది.<ref>{{cite news|date=30 December 2023|access-date=31 December 2023|title=PM Modi flags off new Vande Bharat, Amrit Bharat trains from Ayodhya Dham Junction: Routes, features and all you need to know |url=https://www.news9live.com/india/pm-modi-flags-off-vande-bharat-amrit-bharat-trains-from-ayodhya-junction-routes-features-and-all-you-need-to-know-2391037|work=News9}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 80%;"
| rowspan="2" |వరుస సంఖ్య
| rowspan="2" |రైలు పేరు
|రైలు నంబర్
|మూలం స్టేషన్
|గమ్యస్థానం స్టేషన్
|ఆపరేటర్
| colspan="2" |స్టాప్లు
| colspan="2" |ఫ్రీక్వెన్సీ
| colspan="3" |దూరం
| colspan="2" |ప్రయాణ సమయం
| colspan="6" |వేగం
| colspan="2" |మొదటి సర్వీస్
| colspan="2" |సూచన
|
|-
|
|
|
|
|
| colspan="4" |
| colspan="3" |
| colspan="3" |గరిష్ట
|సగటు
| colspan="2" |
| colspan="6" |
|-
|1
|దర్భంగా - ఆనంద్ విహార్ టెర్మినల్ అమృత్ భారత్ ఎక్స్ ప్రెస్
|'''15557/15558'''
|దర్భంగా జంక్షన్
|ఆనంద్ విహార్ టెర్మినల్
|ఈస్ట్ సెంట్రల్ రైల్
| colspan="2" |'''18'''
|బై-వీక్లీ
| colspan="3" |1,137 కిమీ (706 మైళ్ళు)
| colspan="3" |20గం 40మీ
|గం 130 కిమీ (81 మైళ్లు)
| colspan="3" |
గం 55కిమీ (34 మైళ్లు)
| colspan="3" |30 డిసెంబర్ 2023
| colspan="2" |
| colspan="2" |
|-
|2
|మాల్డా టౌన్ - ఎస్. ఎమ్. వీ. టి బెంగళూరు అమృత్ భారత్ ఎక్స్ ప్రెస్
|'''13433/13434'''
|ఎస్. ఎమ్. వీ. టి బెంగళూరు
|మాల్డా టౌన్
|తూర్పు రైల్వే
| colspan="2" |'''32'''
|వీక్లీ
| colspan="3" |2,272 కిమీ (1,412 మైళ్ళు)
| colspan="3" |45గం 10మీ
|గం 130 కిమీ (81 మైళ్లు)
| colspan="3" |గం 50కిమీ (31 మైళ్లు)
| colspan="3" |
| colspan="2" |
| colspan="2" |
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}
{{Uncategorized|date=ఏప్రిల్ 2025}}
[[వర్గం:రైలు రవాణా వ్యవస్థ]]
[[వర్గం:భారతీయ రైలు మార్గాలు]]
m43boc1ckykzoli7i2uyzxvtt1mwu1j
4989253
4989251
2026-10-26T17:30:39Z
Vjsuseela
35888
వర్గం చేర్చి మూస తీసాను
4989253
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox rail service
|box_width=|color=FF7220
|name=అమృత్ భారత్ ఎక్స్ప్రెస్
|image=
|image_size=300px
|caption=An Amrit Bharat train-set
|type=[[Express trains in India#Superfast|SuperFast Express Train]]
|status=అందుబాటులో ఉంది
|first={{start date|30 December 2023}}
|website={{URL|http://indianrail.gov.in}}
|line_used=2
|class=Sleeper Class Coach '''(SL)'''<br/>General Unreserved Coach '''(GS)'''
|sleeping=Yes
|catering=
|entertainment=
|otherfacilities={{Hlist|[[AC power plugs and sockets: British and related types#Indian IS 1293|Electric outlet]]|Reading light|[[Closed-circuit television|CCTV cameras]]|[[Future of rail transport in India#Bio-toilets in all trains|Bio-vacuum toilet]]|[[Tap water|Sensor-based water taps]]|[[Passenger information system]]}}
|stock=[[Amrit Bharat (trainset)]]
|gauge={{track gauge|1676mm|allk=on}}
|speed={{Cvt|130|km/h}} (maximum)
|trainlength={{Cvt|23.54|m}} (each) and 22 coaches
|maintenance=Locomotives - [[Chittaranjan Locomotive Works|Chittaranjan Locomotive Works (CLW)]]<br/>Coaches - [[Integral Coach Factory|Integral Coach Factory (ICF)]]
|electrification=Locomotives - {{25 kV 50 Hz}} via [[Overhead line]]
}}
'''అమృత్ భారత్ ఎక్స్ ప్రెస్''' భారతీయ రైల్వేలచే నిర్వహించబడే సామాన్య ప్రజానీకానికి అందుబాటులో సూపర్ఫాస్ట్ ఎక్స్ ప్రెస్ సేవ. ఇది 800 కిమీ (500 మైళ్ళు) కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్న లేదా ఇప్పటికే ఉన్న సేవలతో ప్రయాణించడానికి పది గంటల కంటే ఎక్కువ సమయం పట్టే నగరాలను కలుపుతూ ఎయిర్ కండిషన్ లేని, తక్కువ-ధర, స్లీపర్ సౌకర్యంతో పాటు రిజర్వ్ చేయబడని కోచ్ లు కలిగిన రైలుసేవ. ఈ రైలు సెట్ కు ఇరువైపులా ఇంజిన్లు ఉంటాయి. ఈ ఎక్స్ ప్రెస్ 22 కోచ్లు కలిగి గంటకు 110–130 కిలో మీటర్ల (68–81 మైళ్ళు) గరిష్టంగా వేగ సామర్ధ్యంతో ప్రయాణిస్తుంది, 1 జనవరి 2024న వాణిజ్య సేవలోకి ప్రవేశించింది.
== చరిత్ర ==
భారతీయ రైల్వేలు సుదూర ప్రయాణానికి స్లీపర్, సాధారణ సౌకర్యాలతో కూడిన ఎయిర్ కండిషన్ లేని రైలు కోసం జూలై 2023లో ప్రణాళికలను ప్రకటించింది.<ref>{{cite news|date=3 July 2023|title=Indian Railways To Soon Launch Budget-Friendly Non-AC Vande Sadharn train|url=https://www.timesnownews.com/delhi/indian-railways-to-soon-launch-budget-friendly-non-ac-vande-sadharan-train-article-101458003|access-date=1 December 2023|work=Times Now}}</ref> ఒక్కో రైలు సెట్కు ₹65 కోట్ల (US$8.1 మిలియన్) ఖర్చుతో చెన్నైలోని ఇంటిగ్రల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీ ద్వారా రైలు సెట్లు తయారు చేయబడ్డాయి.<ref>{{cite news|date=18 July 2023 |title=Indian Railways: What is Vande Sadharan Train? What are its similarities with Vande Bharat train?|url=https://www.zeebiz.com/indian-railways/news-indian-railways-what-is-vande-sadharan-train-what-are-its-similarities-with-vande-bharat-train-vande-sadharan-train-amenities-stst-244725|access-date=30 October 2023|work=Zee Business}}</ref> మొదటి రైలు 30 డిసెంబర్ 2023న జెండా ఊపి ప్రారంభించబడి 1 జనవరి 2024న వాణిజ్య సేవలోకి ప్రవేశించింది.<ref>{{cite news|date=27 December 2023|title=PM Modi to inaugurate ‘Amrit Bharat Express’ on Dec 30. All you need to know about this ‘sleeper Vande Bharat’ train|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/pm-modi-to-inaugurate-amrit-bharat-express-on-dec-30-all-you-need-to-know-about-this-sleeper-vande-bharat-train-101703695894391.html|access-date=28 December 2023|newspaper=[[Hindustan Times]]|language=en}}</ref>
అమృత్ భారత్ రైళ్లు ఎయిర్ కండిషన్ లేని సెకండ్ క్లాస్, త్రీ-టైర్ స్లీపర్ కోచ్లను పునరాభివృద్ధి చేశాయి. కోచ్లను చెన్నైలోని ఇంటిగ్రల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీ తయారు చేసింది.<ref>{{cite news|date=30 October 2023|title=Vande Sadharan train: All you need to know; How it is different from Vande Bharat train?|url=https://www.businesstoday.in/latest/in-focus/story/vande-sadharan-train-all-you-need-to-know-how-it-is-different-from-vande-bharat-train-403792-2023-10-30|access-date=30 December 2023|work=Business Today|language=en}}</ref> ఇతర భారతీయ రైళ్లకు భిన్నంగా, రైలు-సెట్లు పుష్-పుల్ అమరికలో రెండు చివర్లలో లోకోమోటివ్ను కలిగి ఉండిఇంజిన్ దిశను మార్చేటప్పుడు, ట్రైన్ బయలుదేరేటప్పుడు మెరుగైన త్వరణం ద్వారా సమయం ఆదా చెయ్యడములో తోడ్పడుతుంది.<ref>{{cite news|last=Nigam|first=Saumya|date=27 December 2023|title=Amrit Bharat Express to launch with Push-Pull technology and other exciting features|url=https://www.indiatvnews.com/explainers/amrit-bharat-express-to-launch-with-push-pull-technology-and-other-exciting-features-details-2023-12-27-909203|access-date=28 December 2023|work=India TV|language=en}}</ref> రైలు-సెట్లు [[చిత్తరంజన్ లోకోమోటివ్ వర్క్స్]] చేత తయారు చేయబడిన వైబ్రేషన్ రెసిస్టెన్స్ ఇంజిన్లతో రెండు డబ్లు.ఏ-పి-5 లోకోమోటివ్ల ద్వారా శక్తిని పొందుతాయి.<ref>{{cite news|last=Athrady|first=Ajith|title=Indian Railways to produce non-AC Vande Sadharan trains |url=https://www.deccanherald.com/india/indian-railways-to-produce-non-ac-vande-sadharan-trains-1235538.html|date=10 July 2023|access-date=30 October 2023|newspaper=[[Deccan Herald]]|language=en}}</ref>
ప్రతి రైలు-సెట్లో 22 కోచ్లు ఉంటాయి: పన్నెండు 3-టైర్ స్లీపర్ క్లాస్ కోచ్లు, ఎనిమిది సెకండ్-క్లాస్ , రెండు లగే జ్ కోచ్ల సమ్మేళనంతో ఉంటాయి.<ref>{{cite news|title=New Vande Sadharan arrives in city|newspaper=[[The Times of India]]|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/new-vande-sadharan-arrives-in-city/articleshow/104810315.cms|access-date=31 December 2023|date=30 October 2023|issn=0971-8257}}</ref><ref>{{cite news|date=13 October 2023|title=Here's a first look of the 22-coach Vande Sadharan Express train, all set to hit the tracks by October-end|newspaper=[[The Times of India]]|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/heres-a-first-look-of-22-coach-vande-sadharan-train-all-set-to-hit-the-tracks-by-october-end/articleshow/104385929.cms|access-date=30 October 2023|issn=0971-8257}}</ref> కోచ్లలో ఎలక్ట్రిక్ అవుట్లెట్లు, రీడింగ్ లైట్లు, సీ. సీ. టి. వీ కెమెరాలు, బయో-వాక్యూమ్ టాయిలెట్లు, సెన్సార్ ఆధారిత వాటర్ ట్యాప్లు, ప్యాసింజర్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్ ఉన్నాయి.<ref>{{cite news|date=19 July 2023 |title=Vande Sadharan: Indian Railways' 'affordable' alternative to Vande Bharat trains|url=https://www.cnbctv18.com/travel/vande-sadharan-indian-railways-launch-vande-bharat-trains-chennai-coach-cost-price-ticket-17263191.htm|access-date=30 October 2023|work=CNBCTV18|language=en}}</ref><ref>{{cite news|date=26 December 2023|title=Amrit Bharat Express: What’s special about Indian Railways new push-pull train for common man? Top images & facts|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/amrit-bharat-express-indian-railways-new-train-images-facts-features-interior-push-pull-train-for-common-man/photostory/106293545.cms|access-date=28 December 2023|newspaper=[[The Times of India]]|language=en}}</ref> రైలు-సెట్లు రైలును ప్రారంభించేటప్పుడు, ఆపే సమయంలో షాక్లను నివారించడానికి సెమీ-పర్మనెంట్ కప్లర్లను కలిగి ఉంటాయి , స్థిరత్వం , భద్రతను సులభతరం చేయడానికి పూర్తిగా కప్పబడిన వెస్టిబ్యూల్స్ను కలిగి ఉంటాయి.<ref>{{cite news|date=26 December 2023|title=Amrit Bharat Express with innovative ‘push-pull technology’ to start soon from Ayodhya – Know features, design, routes and more|url=https://www.financialexpress.com/business/railways-amrit-bharat-express-with-innovative-push-pull-technology-to-start-soon-from-ayodhya-know-features-design-routes-and-more-3347351/|access-date=28 December 2023|work=Financial Express|language=en}}</ref> రైళ్లు గంటకు 130 కిలో మీటర్ల గరిష్టంగా అనుమతించదగిన వేగంతో (ఎమ్. పి. ఎస్.) నడుస్తాయి.
== సేవలు ==
ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోడీ 30 డిసెంబర్ 2023న, అయోధ్య ధామ్ జంక్షన్ నుండి రైలును జెండా ఊపి ప్రారంభించారు.<ref>{{cite news|date=30 December 2023|access-date=31 December 2023|title=PM Modi flags off 2 Amrit Bharat, 6 Vande Bharat Express trains in Ayodhya|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/pm-modi-flags-off-2-amrit-bharat-6-vande-bharat-express-trains-in-ayodhya-101703918767779.html|newspaper=[[Hindustan Times]]|language=en}}</ref> మొదటి వాణిజ్య సేవ 1 జనవరి 2024న ప్రారంభమైంది.<ref>{{cite news|date=30 December 2023|access-date=31 December 2023|title=PM Modi flags off new Vande Bharat, Amrit Bharat trains from Ayodhya Dham Junction: Routes, features and all you need to know |url=https://www.news9live.com/india/pm-modi-flags-off-vande-bharat-amrit-bharat-trains-from-ayodhya-junction-routes-features-and-all-you-need-to-know-2391037|work=News9}}</ref>
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 80%;"
| rowspan="2" |వరుస సంఖ్య
| rowspan="2" |రైలు పేరు
|రైలు నంబర్
|మూలం స్టేషన్
|గమ్యస్థానం స్టేషన్
|ఆపరేటర్
| colspan="2" |స్టాప్లు
| colspan="2" |ఫ్రీక్వెన్సీ
| colspan="3" |దూరం
| colspan="2" |ప్రయాణ సమయం
| colspan="6" |వేగం
| colspan="2" |మొదటి సర్వీస్
| colspan="2" |సూచన
|
|-
|
|
|
|
|
| colspan="4" |
| colspan="3" |
| colspan="3" |గరిష్ట
|సగటు
| colspan="2" |
| colspan="6" |
|-
|1
|దర్భంగా - ఆనంద్ విహార్ టెర్మినల్ అమృత్ భారత్ ఎక్స్ ప్రెస్
|'''15557/15558'''
|దర్భంగా జంక్షన్
|ఆనంద్ విహార్ టెర్మినల్
|ఈస్ట్ సెంట్రల్ రైల్
| colspan="2" |'''18'''
|బై-వీక్లీ
| colspan="3" |1,137 కిమీ (706 మైళ్ళు)
| colspan="3" |20గం 40మీ
|గం 130 కిమీ (81 మైళ్లు)
| colspan="3" |
గం 55కిమీ (34 మైళ్లు)
| colspan="3" |30 డిసెంబర్ 2023
| colspan="2" |
| colspan="2" |
|-
|2
|మాల్డా టౌన్ - ఎస్. ఎమ్. వీ. టి బెంగళూరు అమృత్ భారత్ ఎక్స్ ప్రెస్
|'''13433/13434'''
|ఎస్. ఎమ్. వీ. టి బెంగళూరు
|మాల్డా టౌన్
|తూర్పు రైల్వే
| colspan="2" |'''32'''
|వీక్లీ
| colspan="3" |2,272 కిమీ (1,412 మైళ్ళు)
| colspan="3" |45గం 10మీ
|గం 130 కిమీ (81 మైళ్లు)
| colspan="3" |గం 50కిమీ (31 మైళ్లు)
| colspan="3" |
| colspan="2" |
| colspan="2" |
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:రైలు రవాణా వ్యవస్థ]]
[[వర్గం:భారతీయ రైలు మార్గాలు]]
2iudhqzy3u6mg8044kbtbe2icpx102o
పల్లవి సింగ్
0
397745
4989697
4977550
2026-10-27T11:52:05Z
InternetArchiveBot
88395
0 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 1 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989697
wikitext
text/x-wiki
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
'''పల్లవి పద్మ-ఉదయ్''', <ref name="puberty">{{Cite web|last=Padma-Uday|first=Pallavi|date=October 2022|title=Puberty|url=https://humag.co/prose/puberty|website=the honest ulsterman|access-date=2024-02-06|archive-date=2023-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230114200017/https://humag.co/prose/puberty|url-status=dead}}</ref> '''పల్లవి సింగ్''' అని కూడా పిలుస్తారు, <ref>{{Cite web|title=Pallavi Singh|url=https://pure.qub.ac.uk/en/persons/pallavi-singh|website=Queen's University Belfast}} {{Dead link|date=అక్టోబరు 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ఒక భారతీయ ద్విభాషా కవయిత్రి, రచయిత్రి, పాత్రికేయురాలు, యుకెలో ఉన్న వ్యాపార చరిత్రకారిణి. <ref>{{Cite web|title=Pallavi Singh|url=https://muckrack.com/econhistorienne|website=Muck Rack|access-date=2024-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230114204727/https://muckrack.com/econhistorienne|archive-date=2023-01-14|url-status=dead}}</ref> ఆమె తొలి కవితా సంకలనం ''ఒరిసన్స్ ఇన్ ది డార్క్'' ఏప్రిల్ 2023లో రైటర్స్ వర్క్షాప్ ద్వారా ప్రచురించబడింది <ref>{{Cite web|date=April 2023|title=Orisons in the Dark|url=https://www.writersworkshopindia.com/books/orisons-in-the-dark/|website=[[Writers Workshop]]}}</ref> <ref>{{Cite web|date=24 May 2023|title=Book Excerpt: ‘Orisons In The Dark’ — Confrontation Of Patriarchy And Indomitable Spirit Of Women|url=https://news.abplive.com/books/book-excerpt-orisons-in-the-dark-by-pallavi-padma-uday-powerful-exploration-of-patriarchy-and-resilience-of-women-1604253|website=ABPLive}}</ref> <ref>{{Cite web|date=May 2023|title=Orisons In The Dark|url=https://bookspaperscissors.co.uk/products/orisons-in-the-dark-pallavi-parma-uday?fbclid=IwAR2cV6akYp9FSj9s0E0dGehzEmAY73B7i-uot8-4nLnyBqLCmSztEZic6as|website=BooksPaperScissors}}</ref> ప్రముఖ ఐరిష్ కవయిత్రి సిసిల్లా టోల్డీ, తన కవిత్వం గురించి వ్రాస్తూ, పద్మ-ఉదయ్ "జీవితంపై అదే అస్పష్టమైన దృక్పథంతో గొప్ప అమెరికన్ మహిళా కవయిత్రి ఎలిజబెత్ బిషప్తో పోల్చదగిన విధంగా జీవితానుభవాన్ని కవిత్వంగా మార్చారు" అని రాశారు. <ref>{{Cite web|date=19 May 2023|title=Poetry is both a tool to protest and heal for Pallavi Padma-Uday|url=https://www.news9live.com/art-culture/books/poetry-is-both-a-tool-to-protest-and-heal-for-pallavi-padma-uday-2147475|website=News9Live}}</ref> <ref>Padma-Uday's poems take within their sweep themes such as feminism and freedom, modernity and liberalisation without selling any romantised version of the world. Reading her poems is like meeting a woman of today, senior journalist Panini Anand wrote in his review of 'Orisons of the Dark'.{{Cite web|date=June 5, 2023|title=नारी चेतना और बोध से प्रेरित सरल कथानकों वाली कवयित्री हैं पल्लवी|url=https://www.tv9hindi.com/knowledge/book-review-orisons-in-the-dark-poetess-pallavi-padma-uday-women-consciousness-and-awareness-poems-1903087.html|website=[[TV9 Hindi]]}}</ref>
2022లో ఇంటర్నేషనల్ ఫెస్టివల్ ఆఫ్ లిటరేచర్, నేషనల్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ఐర్లాండ్ గాల్వే యొక్క మైలురాయి ప్రాజెక్ట్ అయిన 'బ్రేకింగ్ గ్రౌండ్ ఐర్లాండ్'లో ఆమె కళాకారులలో ఒకరిగా కనిపించింది. <ref>{{Cite web|date=6 January 2022|title=Breaking Ground Ireland|url=https://www.cuirt.ie/breaking-ground-ireland/|website=Cúirt}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Breaking Ground Ireland (pdf)|url=https://www.cuirt.ie/wp-content/uploads/2022/04/BREAKING-GROUND-IRELAND-online-2.pdf|website=Cúirt}}</ref> ''పంచ్ మ్యాగజైన్'' 2022, 2023లో తన వార్షిక కవితా సంచికలో భారతదేశానికి చెందిన 40 మంది కవయిత్రులలో ఒకరిగా ఆమెను ప్రదర్శించింది <ref name="punch">{{Cite magazine|title=Pallavi Padma-Uday|url=https://thepunchmagazine.com/author/pallavi-padma-uday|magazine=the punch magazine}}</ref> 2023 సంవత్సరానికి గాను ప్రతిష్టాత్మక సిల్ రియాలైగ్ రెసిడెన్సీకి అవార్డు పొందిన <ref>{{Cite web|date=August 2023|title=Cill Rialaig Residency Awardees 2023|url=https://irishwriterscentre.ie/announcing-our-cill-rialaig-residencies-awardees-2023/|website=[[Irish Writers Centre]]}}</ref> వ్యక్తులలో ఆమె ఒకరు. నవంబర్ 2023లో, రోస్ట్రెవర్ లిటరరీ ఫెస్టివల్లో వక్తలలో ఒకరిగా ఉండటానికి ఆమెను ఆహ్వానించారు, అక్కడ ఆమె తన తొలి సేకరణ 'ఒరిసన్స్ ఇన్ ది డార్క్'ని ప్రారంభించింది. <ref>{{Cite web|date=24 October 2023|title=Paul Muldoon headlines Rostrevor Literary Festival 2023|url=https://www.newry.ie/arts-and-entertainment/paul-muldoon-headlines-rostrevor-literary-festival-2023/|website=[[Newry.ie]]}}{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== ప్రారంభ జీవితం, విద్య ==
పల్లవి భారతదేశంలోని [[బీహార్]] రాష్ట్రంలోని [[పాట్నా|పాట్నాలో]] విద్యావేత్తలు, పౌర సేవకుల కుటుంబంలో జన్మించింది. ఆమె సాహిత్య పేరు ''పద్మ-ఉదయ్'' ఆమె న్యాయనిపుణుడు తండ్రి ''ఉదయ్'', వ్యాపారవేత్త తల్లి ''పద్మ'' యొక్క మొదటి పేర్ల కలయిక. ఆమె లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్ అండ్ పొలిటికల్ సైన్స్ నుండి ఆర్థిక చరిత్రలో పోస్ట్-గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీని అభ్యసించింది. ఇటీవల, ఆమె బెల్ఫాస్ట్లోని క్వీన్స్ యూనివర్శిటీ సెంటర్ ఫర్ ఎకనామిక్ హిస్టరీలో ఎకనామిక్ హిస్టరీ రంగంలో పరిశోధనా పనిని చేపట్టింది. <ref>{{Cite web|title=Research Students|url=https://www.quceh.org.uk/research-students.html|website=Queen's University Belfast}}</ref> ఆమె రెండు మాస్టర్స్ డిగ్రీలను కలిగి ఉంది, ఒకటి ఆర్థిక చరిత్రలో, మరొకటి జర్నలిజంలో. ఆమె భారతదేశంలోని [[చెన్నై|చెన్నైలోని]] ఆసియన్ కాలేజ్ ఆఫ్ జర్నలిజంలో జర్నలిస్టుగా శిక్షణ పొందింది, అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ స్థాయిలో ఆంగ్ల సాహిత్యం, ఆర్థిక శాస్త్రం అభ్యసించింది.
== వృత్తి ==
పల్లవి అత్యంత పనితీరు కనబరిచే మార్కెటింగ్ బృందాలను నిర్మించి, నడిపించింది, భారతదేశం, యుకెలో వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న స్టార్టప్లకు సలహా ఇచ్చింది. ఆమె భారతదేశంలోని న్యూ ఢిల్లీలో రెండు న్యూస్ కార్ప్ స్టార్టప్ల కోసం కంటెంట్ మార్కెటింగ్, కమ్యూనికేషన్స్, డిజిటల్ ఆడియన్స్ ఎంగేజ్మెంట్కు నాయకత్వం వహించారు. అంతకుముందు కాలంలో, ఆమె [[హిందూస్తాన్ టైమ్స్|హిందూస్థాన్ టైమ్స్]], [[ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్|ది ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్]], మింట్ "మింట్ వంటి ప్రముఖ భారతీయ వార్తాపత్రికలలో జర్నలిస్టుగా పనిచేసింది ''. <ref>{{Cite web|title=Pallavi Singh|url=https://www.livemint.com/authors/-pallavi-singh|website=mint}}</ref>'' ''ఆమె ఒక దశాబ్దానికి పైగా తన పాత్రికేయ వృత్తిలో రాజకీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ, వ్యాపారం, రాజకీయాలు, విధానం, సంస్కృతి, కులం, అసమానతలపై సుదీర్ఘ రూపం, సంస్థ కథనాలను నివేదించింది, వ్రాసింది.'' ''ఆమె వ్యాపార చరిత్ర కాలమ్, [[మనీకంట్రోల్]] కోసం బ్రిటిష్ రాజకీయాలపై నివేదికలు వ్రాసింది, యుకెలోని ఎకనామిక్ హిస్టరీ సొసైటీలో సభ్యురాలు. <ref>{{Cite web|title=Pallavi Singh|url=https://www.moneycontrol.com/author/pallavi-singh-11311/|website=money control}}</ref> <ref name="ehs">{{Cite web|title=Pallavi Singh (Queen's University Belfast)|url=https://ehs.org.uk/person/pallavi-singh/|website=Economic History Society}}</ref>''
== సాహిత్య వృత్తి ==
ఆమె రచనలు ది హానెస్ట్ ఉల్స్టర్మాన్, ''అబ్రిడ్జ్డ్'', మ్యూజ్ ఇండియా, ''ఉసావా లిటరరీ రివ్యూ'', మద్రాస్ కొరియర్, ''పంచ్ మ్యాగజైన్'', ''ఔట్లుక్తో'' సహా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న సాహిత్య పత్రికలలో ప్రచురించబడ్డాయి. <ref name="puberty2">{{Cite web|last=Padma-Uday|first=Pallavi|date=October 2022|title=Puberty|url=https://humag.co/prose/puberty|website=the honest ulsterman|access-date=2024-02-06|archive-date=2023-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230114200017/https://humag.co/prose/puberty|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Aarif Amod/Pallavi Padma-Uday|url=https://www.abridged.zone/aarif-amod-pallavi-padma-uday/|website=Abridged}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Padma-Uday|first=Pallavi|title=Poetry|url=https://museindia.com/Home/ViewContentData?arttype=poems&issid=102&menuid=10067|website=Muse India}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Pallavi Singh|url=https://madrascourier.com/author/pallavisingh/|website=Madras Courier}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Padma-Uday|first=Pallavi|title=Three Poems|url=https://www.usawa.in/issue-7/poetry/three-poems-by-pallavi-padma-uday.html|website=Usawa Literary Review|access-date=2024-02-06|archive-date=2023-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230114200021/https://www.usawa.in/issue-7/poetry/three-poems-by-pallavi-padma-uday.html|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Poetry 'What My Neighbour Left Behind' by Aditya Tiwari and 'The Kettle' by Pallavi Singh|url=https://www.outlookindia.com/website/story/entertainment-news-of-absence-and-loss-verses-by-aditya-tiwari/398606|website=Outlook}}</ref> ఆమె హిందీ కవితలు ''జాంకీపుల్'', ''గర్భ్నాల్'', హన్స్ (పత్రిక), ''వాగర్త్'' వంటి వివిధ సాహిత్య పత్రికలలో వచ్చాయి. <ref>{{Cite web|date=27 January 2022|title=पल्लवी पद्मा उदय की कविताएँ|url=https://www.jankipul.com/2022/01/some-poems-of-pallavi-padma-uday.html}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Flipbook|url=https://www.flipbookpdf.net/web/site/241df843c8446220251a8873c6cc112246255f45FBP20292489.pdf.html#page/46}}</ref>
ఆమె పద్యాలు ఐరిష్ సంకలనాల్లో కూడా సంకలనం చేయబడ్డాయి, ఇందులో ''బుక్స్ బియాండ్'' ప్రచురించిన ''న్యూ వరల్డ్ న్యూ వాయిస్ల'' సంకలనం, ఉల్స్టర్ విశ్వవిద్యాలయం మద్దతు ఇచ్చే సృజనాత్మక రచన ప్రాజెక్ట్, సిఎపి ఆంథాలజీ ''థ్రెషోల్డ్'' . <ref>{{Cite web|date=April 2022|title=The Poetry in Motion Community 2021-22 anthology, Threshold is here!|url=https://www.capartscentre.com/2022/04/the-poetry-in-motion-community-2021-22-anthology-threshold-is-here/}}</ref>
ఐర్లాండ్లోని [[డబ్లిన్|డబ్లిన్లోని]] ''ఆర్ట్స్ కౌన్సిల్ ఐర్లాండ్'', ''సెంటర్ ఫర్ క్రియేటివ్ ప్రాక్టీసెస్'' నుండి మార్గదర్శక కార్యక్రమాల ద్వారా ఆమె రచనకు మద్దతు లభించింది. 2022లో, ప్రముఖ కవి నంది జోలాతో కలిసి పనిచేయడానికి ఆమె ఐర్లాండ్లోని డోయిర్ ప్రెస్తో ప్రతిష్టాత్మకమైన మెంటరింగ్ ప్రోగ్రామ్కు ఎంపికైంది. <ref>{{Cite web|title=Nandi Jola|url=https://www.doirepress.com/writers/nandi-jola}}</ref>
పల్లవి సబ్ స్టాక్ పై ఎకోన్ హిస్టోరియన్ న్యూస్ లెటర్, ఎకోన్ హిస్టోరియన్ వద్ద బ్లాగులు రాస్తుంది. <ref>{{Cite web|title=Doire Press - We're delighted to announce our NI Emerging Poet Mentorship Scheme, featuring Stephanie Conn and Nandi Jola!! | Facebook|url=https://www.facebook.com/doire.press/photos/a.567520413348031/4442680402498660/|access-date=15 April 2023|website=www.facebook.com}}</ref> <ref>{{Cite web|title=EconHistorienne|url=https://econhistorienne.com/|access-date=15 April 2023|website=econhistorienne.com}}</ref>
== గ్రంథ పట్టిక ==
ఏప్రిల్ 2023: ''[https://www.writersworkshopindia.com/books/orisons-in-the-dark/ ఒరిసన్స్ ఇన్ ది డార్క్]'', రైటర్స్ వర్క్షాప్ ఇండియా.
== బాహ్య లింకులు ==
{{వికీవ్యాఖ్య}}[https://www.econhistorienne.com/ అధికారిక వెబ్సైట్]
== మూలాలు ==
{{Reflist}}
[[వర్గం:రచయిత్రులు]]
l4tyeef9yzduw4oxyxy65jjrx9rkx7t
డయాన్ అకెర్మాన్
0
400416
4989145
4555003
2026-10-26T12:44:33Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989145
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=ఏప్రిల్ 2025}}
'''డయాన్ అకెర్మాన్''' (జననం అక్టోబరు 7, 1948) ఒక అమెరికన్ కవి, వ్యాసకర్త, సహజ ప్రపంచానికి సంబంధించిన విస్తృతమైన కుతూహలం, కవితా అన్వేషణలకు ప్రసిద్ధి చెందింది.<ref>{{cite web|last1=Ackerman|first1=Diane|title=The Poetry Foundation|url=http://www.poetryfoundation.org/bio/diane-ackerman|accessdate=14 February 2015}}</ref>
== విద్య, వృత్తి ==
అకెర్మాన్ పెన్సిల్వేనియా స్టేట్ యూనివర్శిటీ నుండి ఆంగ్లంలో బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్, కార్నెల్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి మాస్టర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్, మాస్టర్ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్, పిహెచ్డి పొందారు. ఆమె పరిశోధనా కమిటీ సభ్యుల్లో ఖగోళ శాస్త్రవేత్త, కాస్మోస్ టెలివిజన్ సిరీస్ సృష్టికర్త [[కార్ల్ సేగన్|కార్ల్ సాగన్]] కూడా ఉన్నారు. కొలంబియా, కార్నెల్ సహా పలు విశ్వవిద్యాలయాల్లో బోధించారు.<ref>{{cite news|url=http://januarymagazine.com/profiles/ackerman.html|title=Interview: Diane Ackerman|last=Richards|first=Linda L.|date=August 1999|work=[[January Magazine]]|accessdate=2013-08-31|quote=I didn't want to be a scientist. I just felt that the universe wasn't knowable from only one perspective. I wanted to be able to go exploring: follow my curiosity in both worlds. So I had a poet on my doctoral committee. And I had a scientist -- Carl Sagan. And I had someone in comparative literature. Essentially, they all ran interference for me so that I could -- ultimately -- write a dissertation that was about the metaphysical mind: science and art and be teaching and be in school while I was writing books.|authorlink=Linda L. Richards}}</ref>
ఆమె వ్యాసాలు ది న్యూయార్క్ టైమ్స్, స్మిత్సోనియన్, పరేడ్, ది న్యూయార్కర్, నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్, అనేక ఇతర పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యాయి. ఆమె పరిశోధన ఆమెను బ్రెజిల్ లోని మాటా అట్లాంటిక్ (అంతరించిపోతున్న గోల్డెన్ లయన్ తమరిన్స్), పటగోనియా (కుడి తిమింగలాలు), హవాయి (హంప్ బ్యాక్ తిమింగలాలు), కాలిఫోర్నియా (మోనార్క్ సీతాకోకచిలుకలను వాటి ఓవర్ వింటింగ్ సైట్లలో ట్యాగ్ చేయడం), ఫ్రెంచ్ ఫ్రిగేట్ షోల్స్ (సన్యాసి ముద్రలు), టోరోషిమా, జపాన్ (పొట్టి తోక అల్బాట్రోస్), టెక్సాస్ (బ్యాట్ కన్జర్వేషన్ ఇంటర్నేషనల్ తో), అమెజాన్ రెయిన్ ఫారెస్ట్, అంటార్కిటికా (పెంగ్విన్లు) వంటి వైవిధ్యమైన ప్రాంతాలకు తీసుకెళ్లింది. 1986లో, ఆమె నాసా జర్నలిస్ట్-ఇన్-స్పేస్ ప్రాజెక్ట్ కు సెమీ-ఫైనలిస్ట్ గా ఉంది—స్పేస్ షటిల్ ఛాలెంజర్ (టీచర్ ఇన్ స్పేస్ ప్రాజెక్ట్ లో పేలోడ్ స్పెషలిస్ట్ గా క్రిస్టా మెక్ ఆలిఫ్ ను తీసుకువెళ్ళడం) విపత్తు తరువాత ఈ కార్యక్రమం రద్దు చేయబడింది. ఒక అణువుకు ఆమె పేరు పెట్టారు-డయానియాకెరోన్- క్రోకోడిలియన్ సెక్స్ ఫెరోమోన్.
ఆమె వ్రాతప్రతులు, రచనలు, పత్రాల సేకరణ (ది డయాన్ అకెర్మాన్ పేపర్స్, 1971–1997—కలెక్షన్ నెం. 6299) కార్నెల్ వద్ద ఉంది.<ref>{{cite web|last1=Ackerman|first1=Diane|title=The Poetry Foundation|url=http://www.poetryfoundation.org/bio/diane-ackerman|accessdate=14 February 2015}}</ref>
== బుక్స్ ==
ప్రకృతిని, మానవ చాతుర్యాన్ని, [[భూగోళం]]<nowiki/>పై మార్పుకు మనం ఎలా ప్రధాన శక్తిగా ఎదిగామో అన్వేషించే ది హ్యూమన్ ఏజ్: ది వరల్డ్ షేప్డ్ బై అస్ అనే నాన్ ఫిక్షన్ రచనల్లో ఆమె రచనలు ఉన్నాయి; స్ట్రోక్, అఫాసియా, వైద్యం గురించి ఆమె జ్ఞాపకం వన్ హండ్రెడ్ నేమ్స్ ఫర్ లవ్; డాన్ లైట్, ఉదయము, మేల్కొలుపుపై ఒక కవితాత్మక ధ్యానం; ది జూకీపర్స్ వైఫ్, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో వార్సాలో జరిగిన కథనం, ప్రజలు, జంతువులు, కరుణ విద్రోహ చర్యల కథ; ఆధునిక న్యూరోసైన్స్ ఆధారంగా మెదడు అద్భుతాలు, రహస్యాల గురించి ఒక ఆల్కెమీ ఆఫ్ మైండ్; ఆమె తోట సహజ చరిత్ర అయిన డిలైట్ ను సాగు చేయడం; డీప్ ప్లే, ఇది ఆట, సృజనాత్మకత, అతీతత్వం మన అవసరాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది; ఎ స్లెండర్ థ్రెడ్, క్రైసిస్ లైన్ కౌన్సిలర్ గా ఆమె పని గురించి; ది రేర్ ఆఫ్ ది రేర్ అండ్ ది మూన్ బై వేల్ లైట్, దీనిలో ఆమె అంతరించిపోతున్న జంతువుల దుస్థితి, ఆకర్షణను అన్వేషిస్తుంది; ఎ నేచురల్ హిస్టరీ ఆఫ్ లవ్, ప్రేమ అనేక కోణాల సాహిత్య పర్యటన; ఎక్స్ టెండెడ్ వింగ్స్ లో, ఎగిరే ఆమె జ్ఞాపకం; ఎ నేచురల్ హిస్టరీ ఆఫ్ ది సెన్సెస్, పంచేంద్రియాల అన్వేషణ.<ref>{{cite web|last1=Ackerman|first1=Diane|title=Collected Papers|url=http://rmc.library.cornell.edu/EAD/htmldocs/RMM06299.html|website=Cornell University Library|access-date=2024-02-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211219152559/https://rmc.library.cornell.edu/EAD/htmldocs/RMM06299.html|archive-date=2021-12-19|url-status=dead}}</ref>
ఆమె కవిత్వం ప్రముఖ సాహిత్య పత్రికలలో, జాగ్వార్ ఆఫ్ స్వీట్ లాఫ్టర్: న్యూ అండ్ సెలెక్టెడ్ పొయెమ్స్ వంటి సంకలనాల్లో ప్రచురితమైంది. లియారీ ఖైదు చేయబడినప్పుడు కార్ల్ సాగన్ తిమోతి లియరీకి ఆమె మొదటి కవితా పుస్తకం ది ప్లానెట్స్, ఎ కాస్మిక్ పాస్టర్ ను బహుమతిగా ఇచ్చారు. ఆమె కవితా నాటకం రివర్స్ థండర్, 17 వ శతాబ్దపు సన్యాసిని, తోటి కవి, ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త జువానా ఇనెస్ డి లా క్రూజ్ ఉద్వేగభరితమైన, విషాదకరమైన జీవితాన్ని జరుపుకుంటుంది. అకెర్మాన్ పిల్లల కోసం ప్రకృతి పుస్తకాలు కూడా రాస్తారు.<ref>{{cite web|last1=Whyte|first1=Authrine|display-authors=etal|title=Reptilian Chemistry: Characterization of dianeackerone, a secretory product from a crocodile|url=http://www.pnas.org/content/96/22/12246.full|website=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|accessdate=9 April 2015}}</ref>
== అనుసరణలు ==
అకెర్మాన్ పుస్తకం చలనచిత్ర అనుసరణ, ది జూకీపర్స్ వైఫ్, జెస్సికా చాస్టెయిన్ ఆంటోనినా జాబిన్స్కా పాత్రలో నటించింది, ఇది మార్చి 31, 2017 న యుఎస్లో విడుదలైంది. వార్సా ఘెట్టో తిరుగుబాటుకు సంబంధించిన మరిన్ని ఫోటోలను "ది హౌస్ అండర్ ది క్రేజీ స్టార్" అనే వెబ్ సైట్ లో చూడవచ్చు.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2001/10/21/books/review/21SEYMOUT.html|title='Cultivating Delight': A Poet's Green Plot|last1=Seymour|first1=Miranda|date=21 October 2001|work=The New York Times|accessdate=31 March 2015}}</ref>
1995 లో, అకెర్మాన్ తన పుస్తకం, ఎ నేచురల్ హిస్టరీ ఆఫ్ ది సెన్సెస్ ఆధారంగా మిస్టరీ ఆఫ్ ది సెన్సెస్ అనే ఐదు భాగాల నోవా మినీ సిరీస్ను నిర్వహించింది. ఆన్ ఎక్స్ టెండెడ్ వింగ్స్ ను నార్మా జీన్ గిఫిన్ రంగస్థలానికి స్వీకరించారు, [[న్యూయార్క్]] నగరంలోని విలియం రెడ్ ఫీల్డ్ థియేటర్ లో ప్రదర్శించబడింది (1987). ఆమె నాటకీయ కవిత రివర్స్ థండర్ సంగీత అనుసరణ (పాల్ గోల్డ్ స్టబ్ చే) ఓల్డ్ డొమినియన్ విశ్వవిద్యాలయంలో (1992) ప్రదర్శించబడింది.<ref>{{cite web|last1=Popova|first1=Maria|date=19 February 2013|title=Cosmic Pastoral: Diane Ackerman's Poems for the Planets, Which Carl Sagan Sent Timothy Leary in Prison|url=http://www.brainpickings.org/2013/02/19/diane-ackerman-the-planets-a-cosmic-pastoral/|website=Brainpickings|accessdate=1 April 2015}}</ref>
== అవార్డులు, సన్మానాలు ==
2015 లో, అకెర్మాన్ ది హ్యూమన్ ఏజ్ నేచురల్ హిస్టరీ లిటరేచర్ విభాగంలో నేషనల్ అవుట్డోర్ బుక్ అవార్డును, నేచర్ రైటింగ్ కోసం పెన్ న్యూ ఇంగ్లాండ్ హెన్రీ డేవిడ్ థోరో బహుమతిని గెలుచుకుంది. 2012లో పులిట్జర్ ప్రైజ్, నేషనల్ బుక్ క్రిటిక్స్ సర్కిల్ అవార్డ్ ఫర్ ఆన్ రెండింటికీ ఫైనలిస్ట్ గా నిలిచింది.<ref>{{cite web|last1=Fifteen Annual Literary Arts Festival|first1=Video Archive|title=Diane Ackerman's Reverse Thunder|url=http://www.lib.odu.edu/litfest/15th/reversethundervideo.html|website=Old Dominion University|accessdate=9 April 2015}}{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== మూలాలు ==
[[వర్గం:1948 జననాలు]]
fq52t4p511rbyylnbrck8leafj1lpv4
పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ
0
400500
4989279
4980425
2026-10-26T19:31:03Z
Muralikrishna m
106628
4989279
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox legislature
| name = పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ
| native_name =
| native_name_lang =
| legislature = [[పశ్చిమ బెంగాల్ 17వ శాసనసభ]]
| house_type = ఏకసభ్య సభ
|term_limits = 5 సంవత్సరాలు
| leader1_type =[[పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ స్పీకర్ల జాబితా|స్పీకరు]]
| leader1 = [[బిమన్ బెనర్జీ]]
| party1 = [[తృణమూల్ కాంగ్రెస్]]
| election1 = [[2021 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|2021 మే 8]]
| leader2_type = [[పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ డిప్యూటీ స్పీకర్ల జాబితా|డిప్యూటీ స్పీకరు]]
| leader2 = ఆశిష్ బెనర్జీ
| party2 = [[తృణమూల్ కాంగ్రెస్]]
| election2 = 2021 మే 2
| leader3_type = సభా నాయకుడు <br /> ([[పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రుల జాబితా|ముఖ్యమంత్రి]])
| leader3 = [[మమతా బెనర్జీ]]
| party3 = [[తృణమూల్ కాంగ్రెస్]]
| election3 = [[2021 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|2021 మే 8]]
| leader4_type = ఉప సభా నాయకుడు
| leader4 = సోవందేబ్ చటోపాధ్యాయ
| party4 = [[తృణమూల్ కాంగ్రెస్]]
| election4 = 2021 ఆగష్టు 3
| leader5_type = [[ప్రతిపక్ష నాయకుడు]]
| leader5 = [[సువెందు అధికారి|సువేందు అధికారి]]
|party5 = [[భారతీయ జనతా పార్టీ|బీజేపీ]]
| election5 = [[2021 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|2021 మే 10]]
|leader6_type = ప్రతిపక్ష ఉప నాయకుడు
|leader6 = మిహిర్ గోస్వామి
|party6 = [[భారతీయ జనతా పార్టీ|బీజేపీ]] 2021 10 మే 10 నుండి
| structure1 = [[File:WB Vidhan Sabha 2023.svg|300px]]
| political_groups1 = <!-- Do not make changes to Party totals without making corresponding changes under section 'Members of Legislative Assembly' -->
''' ప్రభుత్వం (222)'''
*{{Color box|#20C646}} [[తృణమూల్ కాంగ్రెస్]] (224)
*{{Color box|#FFEF03}} [[భారతీయ గూర్ఖా ప్రజాతాంత్రిక్ మోర్చా]] (1)
*{{Color box|#B2B2B2}} [[స్వతంత్ర రాజకీయ నాయకులు|IND]] (1)
''' ప్రతిపక్షం (65)'''
*{{Color box|#FF9933}} [[భారతీయ జనతా పార్టీ|బీజేపీ]] (65)
'''పార్లమెంటరీ వ్యతిరేకత (1)'''
*{{Color box|#000180}} ఇండియన్ సెక్యులర్ ఫ్రంట్ (1)
'''ఖాళీ స్థానాలు'''
*{{Color box|#FFFFFF}} ఖాళీ (2)
<!-- Do not make changes to Party totals without making corresponding changes under section 'Members of Legislative Assembly' -->
| voting_system1 = ఫస్ట్-పాస్ట్-ది-పోస్ట్
| last_election1 = [[2021 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|27 మార్చి - 29 ఏప్రిల్ 2021]]
| next_election1 = 2026
| session_room = West Bengal State Legislative Assembly House, Kolkata.jpg
| session_res =
| meeting_place = విధానసభ, కోల్కతా , పశ్చిమ బెంగాల్
| website = {{url|http://www.wbassembly.gov.in}}
| footnotes = బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీ కోసం అసెంబ్లీ 1862 లో స్థాపించబడింది . ప్రెసిడెన్సీ 1950లో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియాలో పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంగా మారింది ; ప్రస్తుత రాష్ట్రంలో పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం 1 మే 1960న ఏర్పడింది.
}}
'''పశ్చిమ బెంగాల్ లెజిస్లేటివ్ శాసనసభ,''' అనేది భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్ర ఏకసభ శాసనసభ. ఇది రాష్ట్ర రాజధాని కోల్కతాలోని [[బిబిడి బాగ్]] ప్రాంతంలో ఉంది. శాసనసభ సభ్యులు నేరుగా ప్రజలచే ఎన్నుకోబడతారు. శాసనసభలో 294 మంది శాసనసభ సభ్యులు ఉన్నారు. శాసనసభను ముందస్తుగా రద్దు చేయకపోతే. దీని పదవీకాలం ఐదేళ్లు ఉంటుంది. ప్రస్తుత శాసనసభ స్పీకరుగా [[బిమన్ బెనర్జీ]] ఉన్నారు.<ref name=":22">{{cite web|title=West Bengal General Legislative Election 2021 (Including AC 56 & 58)|url=https://www.eci.gov.in/files/file/14106-west-bengal-general-legislative-election-2021-including-ac-56-58/|access-date=2025-04-20|website=Election Commission of India}}</ref>
ప్రస్తుత శాసనసభ 2021 ఏప్రిల్ మే లో ఎన్నికైంది. తదుపరి ఎన్నికలు 2026లో జరగనున్నాయి. రాష్ట్ర బడ్జెట్లు, అభివృద్ధి విధానాలు, స్థానిక పాలన వంటి కీలకమైన విషయాలను నిర్వహించడం ద్వారా రాష్ట్రానికి చట్టాన్ని రూపొందించడంలో అసెంబ్లీ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. భారత రాజ్యాంగంలోని రాష్ట్ర, ఉమ్మడి జాబితాల కింద పేర్కొన్న అంశాలపై చట్టాన్ని రూపొందించే అధికారం దీనికి ఉంది.
బడ్జెట్, పబ్లిక్ అకౌంట్స్, శాసన విధానాలతో సహా నిర్దిష్ట అంశాలను నిర్వహించే వివిధ కమిటీల ద్వారా అసెంబ్లీ పనిచేస్తుంది. అసెంబ్లీలో మెజారిటీ పార్టీ నాయకుడైన ముఖ్యమంత్రి కార్యనిర్వాహక అధికారాలను కలిగి ఉంటారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అధిపతి, ప్రస్తుత ముఖ్యమంత్రి తృణమూల్ కాంగ్రెస్ నుండి మమతా బెనర్జీ, 2011 మే నుండి పదవిలో ఉన్నారు.
2021 ఎన్నికలు ఒక ముఖ్యమైన రాజకీయ సంఘటన, [[తృణమూల్ కాంగ్రెస్]] ప్రధాన విజయం సాధించింది, [[భారతీయ జనతా పార్టీ]] ప్రధాన ప్రతిపక్ష పార్టీగా అవతరించింది. రాష్ట్రంలో పాలన, అభివృద్ధి, శాంతిభద్రతలు వంటి అంశాలపై బలమైన దృష్టితో ఎన్నికలు తీవ్రమైన ప్రచారంతో గుర్తించబడ్డాయి.<ref name=":2">{{cite web|title=West Bengal General Legislative Election 2021 (Including AC 56 & 58)|url=https://www.eci.gov.in/files/file/14106-west-bengal-general-legislative-election-2021-including-ac-56-58/|access-date=2025-04-20|website=Election Commission of India}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.moneycontrol.com/news/elections/west-bengal-assembly-elections-2021-results-6952401.html|title=West Bengal Assembly Elections 2021 Results|access-date=2025-04-20|publisher=Moneycontrol}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.indiatvnews.com/elections/news-west-bengal-elections-2021-results-full-list-of-winners-tmc-bjp-701937|title=West Bengal Legislative Assembly Election 2021 Results: Full List of Winners|access-date=2025-04-20|publisher=India TV News}}</ref><ref name=":1">{{cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/west-bengal-2021-election-results-aitcs-victory-and-bjps-challenge-2442910|title=West Bengal 2021 Election Results: AITC’s Victory and BJP’s Challenge|access-date=2025-04-20|publisher=NDTV}}</ref>
== చరిత్ర ==
పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ చరిత్ర 1862 జనవరి 18 నాటిది. అప్పటి నుండి భారత కౌన్సిల్స్ చట్టం 1861 ప్రకారం, బెంగాల్ లెఫ్టినెంట్ గవర్నరు, కొంతమంది నామినేటెడ్ సభ్యులతో బ్రిటిష్ ఇండియా గవర్నరు జనరల్ బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీ కోసం 12 మంది సభ్యుల శాసనమండలిని స్థాపించారు. తదుపరి చర్యల ద్వారా కౌన్సిల్ బలం క్రమంగా విస్తరించబడింది. ఇండియన్ కౌన్సిల్స్ చట్టం 1892 ప్రకారం, కౌన్సిల్ గరిష్ట సంఖ్యను 20కి పెంచారు, అందులో ఏడుగురిని ఎన్నుకోవాలి. ఇండియన్ కౌన్సిల్స్ చట్టం 1909 కౌన్సిల్ సభ్యుల సంఖ్యను 50కి పెంచింది. భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1919 ప్రకారం, శాసనమండలి సభ్యుల సంఖ్యను మరోసారి 125కి పెంచారు. 1919 చట్టం ప్రకారం ఏర్పడిన బెంగాల్ శాసనమండలిని 1921 ఫిబ్రవరి 1న కన్నాట్ డ్యూక్ అధికారికంగా ప్రారంభించారు.
కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత, భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935 నిబంధనల ప్రకారం, బెంగాల్ ప్రావిన్షియల్ శాసనసభలో రెండు గదులు: శాసన మండలి, శాసనసభ సృష్టించబడ్డాయి. 250 మంది సభ్యులతో కూడిన అసెంబ్లీ జీవితకాలం, త్వరగా రద్దు చేయకపోతే ఐదు సంవత్సరాలు ఉంటుంది. 63 కంటే తక్కువ కాకుండా, 65 కంటే ఎక్కువ కాకుండా సభ్యులతో కూడిన కౌన్సిల్, శాశ్వత సంస్థగా చేయబడింది. ఇది రద్దుకు లోబడి ఉండదు, దీని ప్రకారం సభ్యులలో మూడింట ఒక వంతు మంది ప్రతి మూడు సంవత్సరాలకు పదవీ విరమణ చేయాలి.
1947లో స్వాతంత్ర్యం సందర్భంగా, బెంగాల్ ప్రావిన్స్ పశ్చిమ బెంగాల్, తూర్పు బెంగాల్ (తూర్పు పాకిస్తాన్)గా విభజించబడింది. పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభను పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రాంతంలోకి వచ్చే నియోజకవర్గాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న 90 మంది సభ్యులు, ఆంగ్లో-ఇండియన్ సమాజం నుండి ఇద్దరు నామినేటెడ్ సభ్యులతో ఏర్పాటు చేశారు. బెంగాల్ శాసనమండలి రద్దు చేయబడింది. స్వాతంత్ర్యం తర్వాత శాసనసభ మొదటిసారిగా 1947 నవంబర్ 21న సమావేశమైంది.
భారత రాజ్యాంగం మళ్ళీ పశ్చిమ బెంగాల్ కోసం ద్విసభ శాసనసభను ఏర్పాటు చేసింది. దీని ప్రకారం, 51 మంది సభ్యులతో కూడిన [[పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనమండలి]] 1952 జూన్ 5న ఏర్పాటైంది. శాసనసభలో సభ్యుల సంఖ్య 240, ఇందులో ఆంగ్లో-ఇండియన్ కమ్యూనిటీ నుండి ఇద్దరు నామినేటెడ్ సభ్యులు ఉన్నారు. మొదటి సార్వత్రిక ఎన్నికల తర్వాత, కొత్త అసెంబ్లీ మొదటిసారిగా 1952 జూన్ 18న సమావేశమైంది.
1969 మార్చి 21న, [[పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ]] శాసన మండలిని రద్దు చేయాలని తీర్మానం చేసింది. తదనంతరం, భారత పార్లమెంటు పశ్చిమ బెంగాల్ శాసన మండలి (రద్దు) చట్టం, 1969ని ఆమోదించింది, దాని ప్రకారం శాసనమండలి 1969 ఆగస్టు 1 నుండి రద్దు అయింది.
==శాసనసభల ఎన్నికలు==
{{transcluded section|source=పశ్చిమ బెంగాల్ 18వ శాసనసభ}}
{{trim|{{#Section-h:పశ్చిమ బెంగాల్ 18వ శాసనసభ|చెప్పుకోదగ్గ స్థానాలు}}}}
==శాసనసభ సభ్యులు ==
పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభకు 294 స్థానాలకు 2021 మార్చి 27 నుండి ఏప్రిల్ 29 వరకు ఎనిమిది దశల్లో ఎన్నికలు జరిగాయి. మమతా బెనర్జీ నేతృత్వంలోని టిఎంసి పశ్చిమ బెంగాల్లో భారీ విజయంతో మూడవసారి అధికారంలోకి వచ్చింది. అధికార పార్టీ 48 శాతం ఓట్లతో 213 సీట్లు గెలుచుకోగా, బీజేపీ 38 శాతం ఓట్లతో కేవలం 77 సీట్లు గెలుచుకోగలిగింది.<ref name="West Bengal assembly election 2021: Full list of winners">{{cite news|url=https://www.financialexpress.com/india-news/west-bengal-assembly-election-2021-full-list-of-winners/2243718/|title=West Bengal assembly election 2021: Full list of winners|last1=Financialexpress|date=3 May 2021|accessdate=17 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230317104451/https://www.financialexpress.com/india-news/west-bengal-assembly-election-2021-full-list-of-winners/2243718/|archivedate=17 March 2023|language=en}}</ref>
{{transcluded section|source=పశ్చిమ బెంగాల్ 18వ శాసనసభ}}
{{trim|{{#Section-h:పశ్చిమ బెంగాల్ 18వ శాసనసభ|శాసనసభ సభ్యులు}}}}
== అసెంబ్లీల జాబితా ==
{{See also|పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రుల జాబితా}}
{| class="wikitable"
|+శాసనసభల జాబితా
!శాసనసభ
!ఎన్నికల సంవత్సరం
!స్పీకరు
!ముఖ్యమంత్రి
! colspan="2" |పార్టీ
!ప్రతిపక్ష నాయకుడు
! colspan="2" |పార్టీ
|-
! colspan="9" |భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1935 ప్రకారం శాసనసభ
|-
| rowspan="3" |ప్రావిన్షియల్ అసెంబ్లీ
(1946–52)
| rowspan="3" |1946 ఎన్నికలు (జనవరి)
|బిజోయ్ ప్రసాద్ సింగ్ రాయ్
| rowspan="2" |ప్రఫుల్ల చంద్ర ఘోష్
| rowspan="4" |[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్]]
| rowspan="4" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
| colspan="2" rowspan="4" |ఖాళీ
| rowspan="4" |
|-
| rowspan="3" |ఈశ్వర్ దాస్ జలన్
|-
| rowspan="2" |బిధాన్ చంద్ర రాయ్
|-
|ప్రావిన్షియల్ అసెంబ్లీ (1946–52)
|1946 ఎన్నికలు (జనవరి)
|-
! colspan="9" |భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం శాసనసభ
|-
|1వ శాసనసభ
|[[1952 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|1952 ఎన్నికలు]]
|శైల కుమార్ ముఖర్జీ
| rowspan="4" |బిధాన్ చంద్ర రాయ్
| rowspan="5" |[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్]]
| rowspan="5" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
| colspan="2" |ఖాళీ
|
|-
| rowspan="2" |2వ శాసనసభ
| rowspan="2" |[[1957 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|1957 ఎన్నికలు]]
|శంకర్ దాస్ బెనర్జీ
| rowspan="4" |[[జ్యోతి బసు]]<ref>{{Cite web|title=Outlook India Magazine Online- Read News India, Latest News Analysis, World, Sports, Entertainment {{!}} Best Online Magazine India|url=https://www.outlookindia.com/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220410123959/http://www.outlookindia.com/|archive-date=10 April 2022|access-date=2022-04-10|website=outlookindia.com|language=en}}</ref>
| rowspan="4" |కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
| rowspan="4" style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" |
|-
|బంకిం చంద్రకర్
|-
| rowspan="2" |3వ శాసనసభ
| rowspan="2" |[[1962 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|1962 ఎన్నికలు]]
| rowspan="2" |కేశబ్ చంద్ర బసు
|-
|ప్రఫుల్ల చంద్ర సేన్
|-
| rowspan="2" |4tవ శాసనసభ
| rowspan="2" |[[1967 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|1967 ఎన్నికలు]]
| rowspan="2" |బిజోయ్ కుమార్ బెనర్జీ
|అజోయ్ కుమార్ ముఖర్జీ
|బంగ్లా కాంగ్రెస్ (యునైటెడ్ ఫ్రంట్)
| style="background-color: {{party color|Bangla Congress}}" |
| rowspan="2" |ఖగేంద్ర నాథ్ దాస్గుప్తా<ref>{{Cite web|title=Members of Parliament – Lok Sabha - Profile|url=http://www.refocusindia.com/member-of-parliament-lok-sabha-profile-703-Dasgupta,%20Shri%20Khagendra%C2%A0Nath|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714221603/http://www.refocusindia.com/member-of-parliament-lok-sabha-profile-703-Dasgupta,%20Shri%20Khagendra%C2%A0Nath|archive-date=14 July 2014|access-date=10 April 2022}}</ref>
| rowspan="2" |[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్]]
| rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
|-
|ప్రఫుల్ల చంద్ర ఘోష్
|[[స్వతంత్ర రాజకీయ నాయకులు|స్వతంత్ర]] (ప్రోగ్రెసివ్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్)
| style="background-color: {{party color|Independent}}" |
|-
!colspan="8" |రద్దు (రాష్ట్రపతి పాలన)
|
|-
|5వ శాసనసభ
|[[1969 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|1969 ఎన్నికలు]]
|బిజోయ్ కుమార్ బెనర్జీ
|అజోయ్ కుమార్ ముఖర్జీ
|బంగ్లా కాంగ్రెస్ (యునైటెడ్ ఫ్రంట్)
| style="background-color: {{party color|Bangla Congress}}" |
|సిద్ధార్థ శంకర్ రే<ref name=":0">{{Cite web|title=- West Bengal Legislative Assembly|url=http://wbassembly.gov.in/report.aspx|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240120193626/http://wbassembly.gov.in/Error_ISE.aspx?aspxerrorpath=/report.aspx|archive-date=20 January 2024|access-date=2022-04-10|website=wbassembly.gov.in}}</ref>
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్]]
| style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
|-
! colspan="9" |రద్దు (రాష్ట్రపతి పాలన)
|-
|6వ శాసనసభ
|[[1971 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|1971 ఎన్నికలు]]
|అపూర్బా లాల్ మజుందార్
|అజోయ్ కుమార్ ముఖర్జీ
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్]] (ప్రజాస్వామ్య కూటమి)
| style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
|[[జ్యోతి బసు]]<ref name=":0" />
|[[కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్కిస్టు)|కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)]]
| style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" |
|-
! colspan="9" |రద్దు (రాష్ట్రపతి పాలన)
|-
|7వ శాసనసభ
|[[1972 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|1972 ఎన్నికలు]]
|అపూర్బా లాల్ మజుందార్
|సిద్ధార్థ శంకర్ రే
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్]] (ప్రోగ్రెసివ్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్)
| style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
|బిశ్వనాథ్ ముఖర్జీ<ref name=":0" />
|కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
| style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" |
|-
! colspan="9" |రద్దు (రాష్ట్రపతి పాలన)
|-
|8వ శాసనసభ
|[[1977 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|1977 ఎన్నికలు]]
|ఎస్ఎఎం హబీబుల్లా
| rowspan="6" |[[జ్యోతి బసు]]
| rowspan="8" |[[కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్కిస్టు)|కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)]]
([[లెఫ్ట్ ఫ్రంట్ (పశ్చిమ బెంగాల్)|లెఫ్ట్ ఫ్రంట్]])
| rowspan="8" style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" |
| colspan="2" |ఖాళీ
|
|-
|9వ శాసనసభ
|[[1982 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|1982 ఎన్నికలు]]
| rowspan="7" |హషీమ్ అబ్దుల్ హలీమ్
| rowspan="2" |అబ్దుస్ సత్తార్<ref name=":0" />
| rowspan="2" |[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్]]
| rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
|-
|10వ శాసనసభ
|[[1987 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|1987 ఎన్నికలు]]
|-
| rowspan="2" |11వ శాసనసభ
| rowspan="2" |[[1991 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|1991 ఎన్నికలు]]
| colspan="2" |ఖాళీ
|
|-
|జైనల్ అబేదిన్<ref name=":0" />
| rowspan="2" |[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్]]
| rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" |
|-
|12వ శాసనసభ
|[[1996 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|1996 ఎన్నికలు]]
|అతిష్ చంద్ర సిన్హా<ref>{{Cite web|title=Former Leader of Opposition Atish Chanda Sinha dead|url=https://news.webindia123.com/news/Articles/India/20100304/1457561.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531032918/https://news.webindia123.com/news/Articles/India/20100304/1457561.html|archive-date=31 May 2022|access-date=2022-04-10|website=news.webindia123.com}}</ref>
|-
|13వ శాసనసభ
|[[2001 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|2001 ఎన్నికలు]]
| rowspan="2" |[[బుద్ధదేవ్ భట్టాచార్జీ|బుద్ధదేవ్ భట్టాచార్య]]
|పంకజ్ కుమార్ బెనర్జీ<ref>{{Cite web|date=2018-10-26|title=Former opposition leader and one of the founder of Trinamool Congress Pankaj Banerjee Passes Away. – News18 Bangla|url=https://bengali.news18.com/news/kolkata/former-opposition-leader-and-one-of-the-founder-of-trinamool-congress-pankaj-banerjee-passes-away-229238.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220531092812/https://bengali.news18.com/news/kolkata/former-opposition-leader-and-one-of-the-founder-of-trinamool-congress-pankaj-banerjee-passes-away-229238.html|archive-date=31 May 2022|access-date=2022-04-10|website=News18 Bengali|language=bn}}</ref>
| rowspan="2" |[[తృణమూల్ కాంగ్రెస్|ఆల్ ఇండియా తృణమూల్ కాంగ్రెస్]]
| rowspan="2" style="background-color: {{party color|All India Trinamool Congress}}" |
|-
|14వ శాసనసభ
|[[2006 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|2006 ఎన్నికలు]]
|పార్థ ఛటర్జీ<ref>{{Cite web|title=Team Mamata|url=http://www.telegraphindia.com/1110409/jsp/nation/story_13831831.jsp|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20130203171255/http://www.telegraphindia.com/1110409/jsp/nation/story_13831831.jsp|archive-date=3 February 2013}}</ref>
|-
|15వ శాసనసభ
|[[2011 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|2011 ఎన్నికలు]]
| rowspan="3" |[[బిమన్ బెనర్జీ]]
| rowspan="3" |[[మమతా బెనర్జీ]]
| rowspan="3" |[[తృణమూల్ కాంగ్రెస్|ఆల్ ఇండియా తృణమూల్ కాంగ్రెస్]]
| rowspan="3" style="background-color: {{party color|All India Trinamool Congress}}" |
|సూర్య కాంత మిశ్రా<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/Profile-of-Surjya-Kanta-Mishra/article60407786.ece|title=Surjya Kanta Mishra: A profile|date=2016-04-03|work=The Hindu|access-date=2022-04-10|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220410124250/https://www.thehindu.com/news/national/Profile-of-Surjya-Kanta-Mishra/article60407786.ece|archive-date=10 April 2022|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>
|[[కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్కిస్టు)|కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (మార్క్సిస్ట్)]]
| bgcolor="{{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" |
|-
|16వ శాసనసభ
|[[2016 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|2016 ఎన్నికలు]]
|అబ్దుల్ మన్నన్<ref>{{Cite web|title=Congress Abdul Mannan to be new leader of opposition in Bengal assembly|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Congress-Abdul-Mannan-to-be-new-leader-of-opposition-in-Bengal-assembly/articleshow/52508761.cms|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816084102/http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Congress-Abdul-Mannan-to-be-new-leader-of-opposition-in-Bengal-assembly/articleshow/52508761.cms|archive-date=16 August 2016|access-date=10 April 2022|website=[[The Times of India]]}}</ref>
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్]]
| bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" |
|-
|[[పశ్చిమ బెంగాల్ 17వ శాసనసభ|17వ శాసనసభ]]
|[[2021 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు|2021 ఎన్నికలు]]
|[[సువెందు అధికారి|సువేందు అధికారి]]
|[[Bharatiya Janata Party]]
| bgcolor="{{party color|Bharatiya Janata Party}}" |
|}
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
== వెలుపలి లంకెలు ==
{{భారతదేశ శాసనసభలు}}{{భారత ప్రస్తుత శాసనసభలు}}
[[వర్గం:భారతదేశ రాష్ట్ర శాసనసభలు]]
[[వర్గం:ఏకసభ శాసనసభలు]]
[[వర్గం:భారతదేశం లోని దిగువ సభలు]]
[[వర్గం:శాసనసభలు]]
[[వర్గం:భారత రాజకీయ వ్యవస్థ]]
[[వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ]]
[[వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసన వ్యవస్థ]]
jfc7uovw4bjwt6hub596oi8hsedajl2
తారా మోస్
0
401948
4989192
4964790
2026-10-26T15:59:38Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989192
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=ఏప్రిల్ 2025}}
{{Infobox person
| name = తారా మోస్
| image = Taramossauthor.jpg
| caption = స్పెయిన్లోని బార్సిలోనాలో రచయిత్రి తారా మోస్ స్పానిష్లోకి అనువదించబడిన తన నవలల ఆవిష్కరణ కోసం విలేకరుల సమావేశంలో.
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1973|10|02}}
| birth_place = విక్టోరియా, బ్రిటిష్ కొలంబియా, కెనడా
| spouse =
| website = {{url|http://taramoss.com/}}
}}
'''తారా రే మోస్''' (జననం 2 అక్టోబర్ 1973) కెనడియన్-ఆస్ట్రేలియన్ రచయిత్రి, డాక్యుమెంటరీ మేకర్, ప్రెజెంటర్, పాత్రికేయురాలు, పిల్లల మనుగడ కోసం [[యునిసెఫ్]] జాతీయ రాయబారి. <ref>[http://www.unicef.org.au/Discover/News/September-2013/UNICEF-Australia-National-Ambassadors-Tweet-to-rai.aspx "UNICEF Australia National Ambassadors Tweet to raise awareness of preventable child deaths"], UNICEF Australia, 13 September 2013</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.harrymmiller.com.au/2012/02/29/tara-moss/ |title=HMMG biography |access-date=2024-03-02 |archive-date=2019-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190309161844/http://www.harrymmiller.com.au/2012/02/29/tara-moss/ |url-status=dead }}</ref> <ref>"Australian Female Models" {{ISBN|9781157542124}}</ref>
== జీవిత చరిత్ర ==
మోస్ [[విక్టోరియా|విక్టోరియా, బ్రిటిష్ కొలంబియాలో]] జన్మించింది, అక్కడ ఆమె పాఠశాలలో కూడా చదువుకుంది. మాస్ తల్లి జన్నీ 1990లో <ref>[http://au.lifestyle.yahoo.com/who/celebrity-interviews/article/-/8507975/tara-moss-mum-to-be/ Tara Moss: Mum-To-Be], ''[[Who (magazine)|Who]]'', 14 December 2010</ref> సంవత్సరాల వయస్సులో మల్టిపుల్ మైలోమాతో మరణించింది.
మోస్ 14 సంవత్సరాల వయస్సులో మోడలింగ్ చేయడం ప్రారంభించింది, కానీ వృత్తిలో ఎక్కువ కాలం ఉండలేదు. <ref>{{Cite news|url=http://www.perthnow.com.au/news/western-australia/beauty-with-a-brain-tara-moss-continues-to-push-boundaries/story-fnhocxo3-1226927056199|title=Beauty with a brain Tara Moss continues to push boundaries|publisher=Perth Now|access-date=2024-03-02|archive-date=2014-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20140527030127/http://www.perthnow.com.au/news/western-australia/beauty-with-a-brain-tara-moss-continues-to-push-boundaries/story-fnhocxo3-1226927056199|url-status=dead}}</ref> 21 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆమె 2014 జ్ఞాపకాల ''ది ఫిక్షన్ ఉమెన్లో'' వివరించినట్లుగా, ఆమె వాంకోవర్లో కెనడియన్ నటుడైన ఒక తెలిసిన దుండగుడు చేత అత్యాచారానికి గురైంది. <ref>{{Cite web |url=http://www.dailylife.com.au/news-and-views/dl-culture/tara-moss-i-kept-the-story-locked-up-in-me-for-20-years-20140516-38ecg.html |title=Tara Moss: I kept the story locked up in me for 20 years |access-date=2024-03-02 |archive-date=2020-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112033250/http://www.dailylife.com.au/news-and-views/dl-culture/tara-moss-i-kept-the-story-locked-up-in-me-for-20-years-20140516-38ecg.html |url-status=dead }}</ref>
కెనడియన్ మార్టిన్ లెగ్గే, ఆస్ట్రేలియన్ నటుడు మార్క్ పెన్నెల్తో వివాహాల తర్వాత, <ref name="news_1225807892513">[http://www.news.com.au/entertainment/celebrity-life/tara-moss-gathers-husband-no3/story-e6frfmqr-1225807892513 "Tara Moss gathers husband No.3"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140925042746/http://www.news.com.au/entertainment/celebrity-life/tara-moss-gathers-husband-no3/story-e6frfmqr-1225807892513 |date=2014-09-25 }}, ''[[The Daily Telegraph (Sydney)|The Daily Telegraph]]'', 8 December 2009</ref> ఆమె ఆస్ట్రేలియన్ కవి, తత్వవేత్త డాక్టర్. బెర్న్డ్ సెల్హీమ్ను వివాహం చేసుకుంది. <ref name="news_1225807892513" /> మోస్ <ref>[http://www.abc.net.au/news/stories/2011/02/24/3147975.htm?section=entertainment Tara Moss welcomes baby girl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110628234530/http://www.abc.net.au/news/stories/2011/02/24/3147975.htm?section=entertainment |date=2011-06-28 }}, ''[[ABC News (Australia)|ABC News]]'', 24 February 2011</ref> ఫిబ్రవరి 2011న సప్ఫీరా అనే కుమార్తెకు జన్మనిచ్చింది.
మోస్ చైల్డ్ సర్వైవల్ కోసం [[యునిసెఫ్]] అంబాసిడర్, <ref name="unicef_2013">[http://www.unicef.org.au/Discover/News/September-2013/UNICEF-Australia-National-Ambassadors-Tweet-to-rai.aspx UNICEF Australia national ambassadors]</ref>, 2007 నుండి యునిసెఫ్ గుడ్విల్ అంబాసిడర్గా ఉన్నారు. 2000 నుండి ఆమె రాయల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ డెఫ్ అండ్ బ్లైండ్ చిల్డ్రన్కి అంబాసిడర్గా ఉంది. <ref>[http://www.ridbc.org.au/aboutus/ambassadors.asp List of ambassadors] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091207002358/http://www.ridbc.org.au/aboutus/ambassadors.asp |date=2009-12-07 }}, Royal Institute for Deaf and Blind Children</ref>
ఆస్ట్రేలియన్ సెక్యూరిటీ అకాడమీ నుండి మోస్ ప్రైవేట్ ఇన్వెస్టిగేటర్ క్రెడెన్షియల్స్ (సెర్ట్ 3) కలిగి ఉంది, 2019 నాటికి సిడ్నీ విశ్వవిద్యాలయంలో జెండర్ అండ్ కల్చరల్ స్టడీస్ విభాగంలో డాక్టరేట్ ఆఫ్ సోషల్ సైన్సెస్ చేస్తున్నారు. <ref>{{Cite web|date=20 December 2018|title=Tara Moss|url=https://www.abc.net.au/qanda/tara-moss/10642462|access-date=11 September 2019|website=Q&A|publisher=Australian Broadcasting Corporation}}</ref> <ref>[http://www.smh.com.au/entertainment/books/under-the-skin-20140512-384bl.html "Under the skin"] by Susan Wyndham, ''[[The Sydney Morning Herald]]'', 17 May 2014</ref>
== రచన, వృత్తి ==
మాస్ యొక్క పుస్తకాలు 13 భాషలలో 18 దేశాలలో ప్రచురించబడ్డాయి, అంతర్జాతీయంగా అత్యధికంగా అమ్ముడైన, విమర్శకుల ప్రశంసలు పొందిన <ref>[http://www.taramoss.com/press/author.php List of international book reviews] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100122183531/http://www.taramoss.com/press/author.php|date=22 January 2010}}</ref> ఆరు క్రైమ్ నవలల శ్రేణిని కలిగి ఉన్నాయి, ఇందులో స్త్రీవాద కథానాయిక, మకేడ్డే "మాక్" వాండర్వాల్: ''ఫెటిష్'', ''స్ప్లిట్'', ''కోవెట్'', ''హిట్'', ''సైరన్'', ''అస్సాస్సిన్'' . <ref>[http://www.harpercollins.com.au/global_scripts/product_catalog/author_xml.asp?authorid=AUS_0000630 HarperCollins Publishers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061208101230/http://harpercollins.com.au/global_scripts/product_catalog/author_xml.asp?authorid=AUS_0000630|date=8 December 2006}}</ref> ఆమె మొదటి నాన్-ఫిక్షన్ పుస్తకం, ''ది ఫిక్షన్ వుమన్'' జూన్ 2014లో ప్రచురించబడింది, ఇది #1 బెస్ట్ సెల్లింగ్ నాన్ ఫిక్షన్ పుస్తకంగా మారింది, ''ది సిడ్నీ మార్నింగ్ హెరాల్డ్'' చేత "తప్పక చదవవలసినది"గా జాబితా చేయబడింది. <ref>{{Cite web|date=3 January 2014|title=Next chapter: Must-read books for 2014|url=http://www.smh.com.au/entertainment/books/next-chapter-mustread-books-for-2014-20140102-306j8.html}}</ref> ఈ పుస్తకం విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకుంది, <ref>{{Cite web|title=The Fictional Woman {{!}} Tara Moss|url=http://taramoss.com/book/fictional-woman/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140527082724/http://taramoss.com/book/fictional-woman/|archive-date=2014-05-27|website=taramoss.com}}</ref> డాక్టర్ క్లార్ రైట్, 'మాస్ ఒక తీవ్రమైన ఆలోచనాపరుడు' అని రాశారు. <ref>{{Cite web|date=4 July 2014|title=Tara Moss memoire base for personal investigation of feminist issues|url=http://www.smh.com.au/entertainment/books/tara-moss-memoire-base-for-personal-investigation-of-feminist-issues-20140707-zsw33.html}}</ref>
ఆమె రచన ''Ms మ్యాగజైన్'', ''క్రైమ్ రీడ్స్'', ది ''ఆస్ట్రేలియన్ లిటరరీ రివ్యూ'', ''ది సిడ్నీ మార్నింగ్ హెరాల్డ్'', ''ది సన్-హెరాల్డ్'', ''ది డైలీ టెలిగ్రాఫ్'', ''ది హూప్లా'' <ref>[http://thehoopla.com.au/?s=Tara+Moss Tara Moss] at ''TheHoopla''</ref>, మరిన్నింటిలో కనిపించింది.
మాస్ మహిళలు, పిల్లల హక్కుల కోసం న్యాయవాది. ఆమె 2000 నుండి రాయల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ డెఫ్ అండ్ బ్లైండ్ చిల్డ్రన్కి అంబాసిడర్గా ఉంది, ఒక దశాబ్దానికి పైగా వారి వార్షిక ఛారిటీ ఫ్లైట్ను నిర్వహించింది. ఆమె 2007 నుండి యునిసెఫ్ గుడ్విల్ అంబాసిడర్గా కూడా ఉన్నారు, 2013 నాటికి యునిసెఫ్ యొక్క పిల్లల మనుగడ కోసం జాతీయ రాయబారిగా పెద్ద పాత్రను పోషించారు. <ref name="unicef_20132">[http://www.unicef.org.au/Discover/News/September-2013/UNICEF-Australia-National-Ambassadors-Tweet-to-rai.aspx UNICEF Australia national ambassadors]</ref>
ఆమె తన నవల పరిశోధనలకు ప్రసిద్ధి చెందింది, ఇందులో FBI, LAPD లలో పర్యటించడం, <ref>{{YouTube|id=JLFh4LYwPUY|title=Moss talks about her crime research}}</ref> తుపాకీలను కాల్చడం, నిప్పంటించడం, అల్టిమేట్ ఫైటర్ 'బిగ్' జాన్ మెక్కార్తీ చేత అపస్మారక స్థితికి చేరుకోవడం, <ref>[http://www.randomhouse.de/author/author.jsp?per=74836 Randomhouse Publishers, Germany] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070708163642/http://www.randomhouse.de/author/author.jsp?per=74836|date=8 July 2007}}</ref> రాయల్ ఆస్ట్రేలియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్తో కలిసి ప్రయాణించడం వంటివి ఉన్నాయి., శవాగారాలు, కోర్టు గదులలో సమయం గడపడం, ప్రైవేట్ పరిశోధకుడిగా లైసెన్స్ పొందడం. <ref>[http://taramoss.com/biography/ Tara Moss biography]</ref> ఆమె ఒక రేస్ కార్ డ్రైవర్ ( CAMS ), మోటార్ సైకిల్ లైసెన్స్, వైల్డ్ లైఫ్/స్నేక్-హ్యాండ్లింగ్ లైసెన్స్ కలిగి ఉంది. <ref>{{Cite web |url=http://standanddeliver.blogs.com/dombo/tara_moss/index.html |title=A couple of interviews with Demetrius Romeo |access-date=2024-03-02 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304092231/http://standanddeliver.blogs.com/dombo/tara_moss/index.html |url-status=dead }}</ref> 2014లో ఆమె తన బ్లాగ్ మనుస్ ఐలాండ్: ఇన్సైడర్స్ రిపోర్ట్ కోసం అత్యుత్తమ న్యాయవాదిగా గుర్తింపు పొందింది, ఇది ఆస్ట్రేలియన్ నిర్వహిస్తున్న మనుస్ ఐలాండ్ ఇమ్మిగ్రేషన్ డిటెన్షన్ సెంటర్లో రెజా బారతి హత్యకు సంబంధించిన సంఘటనల గురించి ప్రజలకు సమాచారం అందించడంలో సహాయపడింది. <ref>{{Cite web|title=Manus Island - an insider's report|url=http://taramoss.com/manus-island-insiders-report/}}</ref>
మాస్ 2017లో ABC లో ''తారా మోస్తో కలిసి సైబర్హేట్'' యొక్క ఎగ్జిక్యూటివ్ ప్రొడ్యూసర్గా, రచయితగా వ్యవహరించారు, క్రైమ్ & ఇన్వెస్టిగేషన్ నెట్వర్క్లో నిజమైన క్రైమ్ టెలివిజన్ సిరీస్ ''టఫ్ నట్స్ – ఆస్ట్రేలియాస్ హార్డెస్ట్ క్రిమినల్స్'' <ref>[http://www.citv.com.au/tough-nuts/ ''Tough Nuts''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100616111656/http://www.citv.com.au/tough-nuts/|date=16 June 2010}}</ref>, ''సంభాషణలో తారా మాస్ అనే'' రెండు సీజన్లను హోస్ట్ చేశారు. <ref>[http://13thstreetuniversal.com.au/book-club ''Tara Moss in Conversation''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110113005414/http://www.13thstreetuniversal.com.au/book-club|date=13 January 2011}}</ref> [[13వ వీధి (ఆస్ట్రేలియా)|13వ వీధి]] ఛానెల్లో. ఆమె గతంలో నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ ఛానెల్లో క్రైమ్ డాక్యుమెంటరీ సిరీస్ ''తారా మోస్ ఇన్వెస్టిగేట్స్ను'' హోస్ట్ చేసింది.
* ''తారా మోస్తో సైబర్హేట్'' – హోస్ట్, ఎగ్జిక్యూటివ్ ప్రొడ్యూసర్, రైటర్ (2017), <ref>{{Cite web|date=15 March 2017|title=Tara Moss was surprised to discover the physical effects bullying could have|url=http://www.abc.net.au/news/2017-03-15/tara-moss-on-cyber-hate-and-its-devastating-effects/8355710|website=[[Australian Broadcasting Corporation]]}}</ref>
* ''టఫ్ నట్స్'' – హోస్ట్ (2009–2012) <ref>{{IMDb title|1825612|Tough Nuts}}</ref>
* ''తారా సంభాషణలో'' – హోస్ట్ (2010–2012) <ref>{{Cite web |url=http://www.13thstreetuniversal.com.au/video/tara-conversation-val-mcdermid |title="''Tara in Conversation'' – Val McDermid |access-date=2024-03-02 |archive-date=2012-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120429015335/http://www.13thstreetuniversal.com.au/video/tara-conversation-val-mcdermid |url-status=dead }}</ref>
* ''తారా మోస్ ఇన్వెస్టిగేట్స్'' – హోస్ట్ (2006) <ref>{{IMDb title|1118358|Tara Moss Investigates}}</ref>
== పుస్తకాలు ==
=== నవలలు ===
'''మక్డే వాండర్వాల్ సిరీస్'''
* ''ఫెటిష్'' (1999)
* ''స్ప్లిట్'' (2002)
* ''కోవెట్'' (2004)
* ''హిట్'' (2006)
* ''సైరన్'' (2009)
* ''హంతకుడు'' (2012)
'''పండోర ఇంగ్లీష్ సిరీస్'''
* ''ది బ్లడ్ కౌంటెస్'' (2010)
* ''ది స్పైడర్ గాడెస్'' (2011)
* ''ది స్కెలిటన్ కీ'' (2012)
* ''ది కోబ్రా క్వీన్'' (2020)
'''బిల్లీ వాకర్ సిరీస్'''
* ''ది వార్ విడో'' (2020 డేంజర్ ప్రైజ్ కోసం షార్ట్లిస్ట్ చేయబడింది) <ref>{{Cite web|last=|first=|date=2020-10-26|title=Danger Prize 2020 shortlist announced|url=https://www.booksandpublishing.com.au/articles/2020/10/26/158481/the-danger-prize-2020-shortlist-announced/|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-10-26|website=Books+Publishing|language=en-AU}}</ref>
* ''ది గోస్ట్స్ ఆఫ్ పారిస్'' (2022)
=== నాన్ ఫిక్షన్ ===
* ''ది ఫిక్షన్ ఉమెన్'' (2014)
* ''మాట్లాడటం: మహిళలు, బాలికల కోసం 21వ శతాబ్దపు హ్యాండ్బుక్'' (2016)
=== చిన్న కథలు ===
* "సైకో మాగ్నెట్" (1998లో స్కార్లెట్ స్టిలెట్టో యంగ్ రైటర్స్ అవార్డు విజేత)
* "నో యువర్ ABC లు" (1999లో స్కార్లెట్ స్టిలెట్టో అవార్డు రెండవ స్థానం విజేత)
* "ఇంట్యూషన్" (2003)
== మూలాలు ==
<references />
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:1973 జననాలు]]
prta3z1zdo20vhxequdpb9db34oewic
1959 పాండిచ్చేరి ప్రతినిధి శాసనసభ ఎన్నికలు
0
404018
4989186
4847901
2026-10-26T15:18:45Z
యర్రా రామారావు
28161
CS1 లోపం: ISBN/తేదీ పొందిక సరిచేత ([[వాడుకరి:యర్రా రామారావు/isbnDateFixer.js|isbnDateFixer]]) (2)
4989186
wikitext
text/x-wiki
1 నవంబర్ 1954న వాస్తవిక విలీనం తర్వాత 16 ఆగస్టు 1962న ఇండియన్ యూనియన్తో చట్టపరమైన ఏకీకరణకు ముందు రెండవ పాండిచ్చేరి ప్రతినిధి అసెంబ్లీని ఏర్పాటు చేయడానికి ఆగస్టు 1959లో రెండవ సాధారణ ఎన్నికలు జరిగాయి.<ref>{{cite web|year=1956|title=India, A Reference Annual 1956|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.100486|publisher=Ministry of Information and Broadcasting, Government of India|page=494|department=Publications Division}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=DFqbAAAAMAAJ|title=Cabinet Responsibility to Legislature|author=G.C.Malhotra|publisher=Metropolitan Book Co. Pvt. Ltd.|year=|isbn=9788120004009|page=464}}</ref>
== నేపథ్యం ==
1955లో మొదటి ఎన్నికల తర్వాత కాంగ్రెస్ పార్టీ స్వతంత్రుల మద్దతుతో ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయగలిగింది. అయితే అధికార పార్టీ వ్యక్తిగత కలహాలు, వర్గాలతో కొట్టుమిట్టాడుతున్నందున ఆ ప్రభుత్వం స్థిరంగా లేదు. చివరకు అసెంబ్లీని రద్దు చేయడం ద్వారా భారత ప్రభుత్వం జోక్యం చేసుకోవలసి వచ్చింది. చీఫ్ కమీషనర్ అక్టోబర్ 1958లో పరిపాలనను చేపట్టారు. తొమ్మిది నెలల తర్వాత 1959లో 11 నుండి 14 ఆగస్టు వరకు పాండిచ్చేరి ప్రతినిధి అసెంబ్లీకి రెండవ సాధారణ ఎన్నికలు జరిగాయి.<ref name="ElectionResultsNews1956">{{cite news|url=https://www.epw.in/system/files/pdf/1959_11/37/pondicherry_assembly_electionsan_analysis.pdf|title=Pondicherry Assembly Elections An Analysis|last=K. K.|first=Rajagopalan|date=September 12, 1959|access-date=10 June 2020|publisher=The Economic Weekly|archive-date=6 జూన్ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606152924/https://www.epw.in/system/files/pdf/1959_11/37/pondicherry_assembly_electionsan_analysis.pdf|url-status=dead}}</ref>
== ఫలితం ==
{| class="wikitable"
!
!పార్టీలు & సంకీర్ణాలు
!గెలిచింది
!ఓట్లు
!ఓటు %
!మార్చండి
|-
|
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్]]
|21
|60,636
|38.4
|{{decrease}}1
|-
|
|పీపుల్స్ ఫ్రంట్
|13
|49,505
|31.6
|{{increase}}1
|-
|
|స్వతంత్రులు & ఇతరులు
|5
|47,162
|30
|
|-
|
|మొత్తం
|39
|1,57,030
|100
|NA
|}
వోట్షేర్లో కొంత మార్పుతో కూడిన మరొక సూచన క్రింద సంగ్రహించబడింది<ref name="ElectionResultsNews19562">{{cite news|url=https://www.epw.in/system/files/pdf/1959_11/37/pondicherry_assembly_electionsan_analysis.pdf|title=Pondicherry Assembly Elections An Analysis|last=K. K.|first=Rajagopalan|date=September 12, 1959|access-date=10 June 2020|publisher=The Economic Weekly|archive-date=6 జూన్ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200606152924/https://www.epw.in/system/files/pdf/1959_11/37/pondicherry_assembly_electionsan_analysis.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="reference1963">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=6NbMDQAAQBAJ|title=The Statesman's Year-Book 1963: The One-Volume ENCYCLOPAEDIA of all nations|author=S. Steinberg|publisher=MACMILLAN&Co.LTD, London|year=|isbn=9780230270923}}</ref>
{| class="wikitable"
!
!పార్టీలు & సంకీర్ణాలు
!గెలిచింది
!ఓట్లు
!ఓటు %
!మార్చండి
|-
|
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్]]
|21
|64,000
|41.1
|{{decrease}}1
|-
|
|పీపుల్స్ ఫ్రంట్
|13
|53,800
|34.3
|{{increase}}1
|-
|
|స్వతంత్రులు & ఇతరులు
|5
|38,600
|24.6
|
|-
|
|మొత్తం
|39
|1,57,000
|100
|NA
|}
== ఎన్నికైన సభ్యులు ==
{| class="wikitable sortable"
|+1959 పాండిచ్చేరి ప్రతినిధి సభ సభ్యులు
!S. No
!నియోజకవర్గం
!పేరు
!ప్రాంతం
!పార్టీ
|-
|1
|అనకలపేటై
|కామిశెట్టి సావిత్రి
|[[యానాం]]
|[[స్వతంత్ర రాజకీయ నాయకుడు|స్వతంత్ర]]
|-
|2
|ఆంధ్రాపేటై
|కామిశెట్టి పరశురాం నాయుడు
|[[యానాం]]
|[[స్వతంత్ర రాజకీయ నాయకుడు|స్వతంత్ర]]
|-
|3
|ఆర్చివాక్-తవలకూపమ్
|పిసి పురుషోత్తం రెట్టియార్
|[[పాండిచ్చేరి]]
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|4
|అరియాంకుప్పం
|కె.రామానుజం
|[[పాండిచ్చేరి]]
|పీపుల్స్ ఫ్రంట్
|-
|5
|బహౌర్
|కె. సుబ్రహ్మణ్య పడయాచి
|[[పాండిచ్చేరి]]
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|6
|బస్సీ స్ట్రీట్
|ఎంఎం హుస్సేన్
|[[పాండిచ్చేరి]]
|పీపుల్స్ ఫ్రంట్
|-
|7
|ఎంబారాలం-కళామండపం
|అన్నామలై నాయకర్
|[[పాండిచ్చేరి]]
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|8
|కాలాపేట్
|S. సోమసుందర చెట్టియార్
|[[పాండిచ్చేరి]]
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|9
|కరికల్ నార్త్
|మహమ్మద్ ఇస్మాయిల్ మారికార్
|కరికల్
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|10
|కరికల్ సెంట్రల్
|KEM మొహమ్మద్ ఇబ్రహీం మారికర్
|కరికల్
|[[స్వతంత్ర రాజకీయ నాయకుడు|స్వతంత్ర]]
|-
|11
|కరికల్ సౌత్
|KV ప్రోస్పర్
|కరికల్
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|12
|కరైకోవిల్ పాతు
|కె.ఎస్.గోవిందరాజ్
|కరికల్
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|13
|కాసికడ్డై
|శ్రీమతి సరస్వతి సుబ్బయ్య
|[[పాండిచ్చేరి]]
|పీపుల్స్ ఫ్రంట్
|-
|14
|కురిచికుప్పం
|పిసి మురుగస్వామి క్లెమెన్సీ
|[[పాండిచ్చేరి]]
|పీపుల్స్ ఫ్రంట్
|-
|15
|కురువినట్టం-కరియంబుత్తూరు
|RL పురుషోత్తం రెడ్డియార్
|[[పాండిచ్చేరి]]
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|16
|మధకోవిల్
|వి.రామస్వామి పిళ్లై
|కరికల్
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|17
|మహే టౌన్
|CE బరతన్
|మహే
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|18
|మన్నాడిపేట
|[[ఎడ్వార్డ్ గూబేర్]]
|[[పాండిచ్చేరి]]
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|19
|మురుంగపాక్కం-నైనార్ మండపం
|వి.సుబ్బయ్య
|[[పాండిచ్చేరి]]
|పీపుల్స్ ఫ్రంట్
|-
|20
|ముత్యాలపేట
|పి. అబ్రహం
|[[పాండిచ్చేరి]]
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|21
|నెడుంగడు
|పి. షణ్ముగం
|కరికల్
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|22
|నెల్లిటోప్ టౌన్
|ఎన్.గోవిందరాజు
|[[పాండిచ్చేరి]]
|పీపుల్స్ ఫ్రంట్
|-
|23
|నెరవి
|డి. రత్నసబాపతి పిళ్లై
|కరికల్
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|24
|నెట్టపాక్కం
|వెంకటసుబ్బా రెడ్డియార్
|[[పాండిచ్చేరి]]
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|25
|ఔల్గరెట్
|ఎన్. గురుస్వామి
|[[పాండిచ్చేరి]]
|పీపుల్స్ ఫ్రంట్
|-
|26
|ఊప్పలాం
|ఆర్.వైతిలింగం
|[[పాండిచ్చేరి]]
|పీపుల్స్ ఫ్రంట్
|-
|27
|ఊసెట్టేరి
|ఆర్. పకీర్ మహమ్మద్
|[[పాండిచ్చేరి]]
|పీపుల్స్ ఫ్రంట్
|-
|28
|పల్లూరు
|PK రామన్
|మహే
|ప్రజా సోషలిస్ట్ పార్టీ
|-
|29
|పంతక్కల్
|వి.ఎన్.పురుషోత్తమ
|మహే
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|30
|రాజభవన్
|AS గంగేయన్
|[[పాండిచ్చేరి]]
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|31
|రెడ్డియార్పాళ్యం టౌన్
|వి.నారాయణస్వామి
|[[పాండిచ్చేరి]]
|పీపుల్స్ ఫ్రంట్
|-
|32
|సారం, లాస్పేట్
|పి.నారాయణ స్వామి
|[[పాండిచ్చేరి]]
|పీపుల్స్ ఫ్రంట్
|-
|33
|సెల్లిపేట్-సౌటౌకెనీ
|ఎస్. నటరాజన్
|[[పాండిచ్చేరి]]
|పీపుల్స్ ఫ్రంట్
|-
|34
|తిరుమేణి అళగర్
|KM గురుస్వామి పిళ్లై
|కరికల్
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|35
|ఉత్తర తిరుమలాయపట్టణం
|VMC వరద పిళ్లై
|కరికల్
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|36
|తిరుమలరాయపట్టణం దక్షిణ
|నాగముత్తు పిళ్లై
|కరికల్
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|37
|తిరునాలార్-బద్రకాళిఅమ్మన్ కోవిల్
|సుబ్బరాయులు నాయకర్
|కరికల్
|[[భారత జాతీయ కాంగ్రెస్|కాంగ్రెస్]]
|-
|38
|తిరునాలార్-దర్బారణ్యేశ్వరర్ కోయిల్
|సౌందరసామి
|కరికల్
|[[స్వతంత్ర రాజకీయ నాయకుడు|స్వతంత్ర]]
|-
|39
|విల్లెనూర్
|ఎం. చిదంబరం
|[[పాండిచ్చేరి]]
|పీపుల్స్ ఫ్రంట్
|}
== రెడ్డియార్ మంత్రుల మండలి (1959-1963) ==
{| class="wikitable"
!మంత్రి
!పోర్ట్ఫోలియో
|-
|వి.వెంకటసుబ్బారెడ్డి
ముఖ్యమంత్రి
|పబ్లిక్ వర్క్స్, ఎలక్ట్రికల్, ఫిషరీస్, పోర్ట్
|-
|ఎడ్వర్డ్ గౌబెర్ట్
|ఫైనాన్స్, లేబర్, ఇండస్ట్రీస్
|-
|CE బరతన్
|స్థానిక పరిపాలన, విద్య, రవాణా
|-
|గౌరుసామి పిళ్లై
రెవెన్యూ మంత్రి
|రెవెన్యూ, వెటర్నరీ, సమాచారం
|-
|P. షణ్ముగం
వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి
|వ్యవసాయం, గ్రామీణాభివృద్ధి, హరిజన సంక్షేమం
|-
|మహ్మద్ ఇస్మాయిల్ మారికర్
ఆరోగ్య మంత్రి
|ఆరోగ్యం, పరిశుభ్రత, సహకారం
|}
== గౌబెర్ట్ మంత్రుల మండలి (1963-1964) ==
పాండిచ్చేరి మొదటి శాసనసభలో , అప్పటి ప్రధాన కమీషనర్ SK దత్తా పర్యవేక్షణలో, 1 జూలై 1963న ఎడ్వార్డ్ గౌబెర్ట్ : నాయకత్వంలో ''మంత్రి మండలి ఏర్పాటు చేయబడింది'' స్పీకర్ AS గంగేయన్.<ref>{{cite web|author=Ajaib Singh, Bureau of Statistics|year=1963|title=The Union Territory of Pondicherry, Maps & Charts|url=https://uploads-ssl.webflow.com/5a9d01fddcda0a0001b04edf/5a9e23506851690001023a71_the-union-treritory-of-pondicherry-in-maps-and-charts.pdf|publisher=Government of Pondicherry}}</ref><ref name="ref2004">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=DFqbAAAAMAAJ|title=Cabinet Responsibility to Legislature|author=G. C. Malhotra|publisher=Lok Sabha Secretariat|year=2004|isbn=9788120004009}}</ref>
{| class="wikitable"
!మంత్రి
!పోర్ట్ఫోలియో
|-
|ఎడ్వర్డ్ గౌబెర్ట్
ముఖ్యమంత్రి
|కాన్ఫిడెన్షియల్ & క్యాబినెట్ డిపార్ట్మెంట్, హోమ్ డిపార్ట్మెంట్, అపాయింట్మెంట్స్ డిపార్ట్మెంట్, సాధారణ అడ్మినిస్ట్రేషన్ డిపార్ట్మెంట్ (సమాచారం, ప్రచారం & ప్రభుత్వ ప్రెస్ మినహా) విద్యా శాఖ, శాసన & న్యాయ శాఖ, పరిశ్రమల శాఖ, ఆర్థిక శాఖ & మరే ఇతర మంత్రికి కేటాయించని ఇతర వ్యాపారం
|-
|వి.వెంకటసుబ్బారెడ్డి
అభివృద్ధి శాఖ మంత్రి
|పంచవర్ష ప్రణాళికలు-ప్రణాళిక, అమలు & మూల్యాంకనం, పబ్లిక్ వర్క్స్ డిపార్ట్మెంట్, ఎలక్ట్రిసిటీ, ఫిషరీస్, పోర్ట్, గవర్నమెంట్ ప్రెస్, స్టాటిస్టిక్స్
|-
|గౌరుసామి పిళ్లై
రెవెన్యూ మంత్రి
|రెవెన్యూ శాఖ, పశు సంవర్ధక శాఖ, సమాచార & ప్రచార శాఖ
|-
|మహ్మద్ ఇస్మాయిల్ మారికర్
ఆరోగ్య మంత్రి
|వైద్య, ప్రజారోగ్య శాఖ, సహకార & పట్టణ ప్రణాళిక
|-
|MK జీవరత్నం
|స్థానిక పరిపాలన శాఖ, కార్మిక శాఖ, సామాజిక, శిశు & మహిళా సంక్షేమ శాఖ
|-
|VMC వరద పిళ్లై
వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి
|వ్యవసాయం, కమ్యూనిటీ డెవలప్మెంట్ & స్థానిక అభివృద్ధి పనులు
|}
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}{{పుదుచ్చేరి ఎన్నికలు}}
[[వర్గం:పుదుచ్చేరి శాసనసభ ఎన్నికలు]]
[[వర్గం:1959 ఎన్నికలు]]
eqbv4ngzmoimenkyes3f5a05tf8t4sa
లీనా ఓలిన్
0
405133
4989358
4987658
2026-10-27T02:19:31Z
స్వరలాసిక
13980
4989358
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = లీనా ఒలిన్
| image = Lena Olin in 2015.jpg
| caption = 2015లో ఓలిన్
| birth_name = లీనా మరియా జోన్నా ఓలిన్
| birth_date = {{Birth date and age|1955|3|22|df=y}}
| birth_place = స్టాక్హోమ్, స్వీడన్
| education = స్వీడిష్ నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ మైమ్ అండ్ యాక్టింగ్
| occupation = నటి
| years_active = 1976–present
| spouse = {{marriage|లాస్సే హాల్స్ట్రోమ్|1994}}
| children = 2
| parents = బ్రిట్టా హోల్మ్బెర్గ్<br>స్టిగ్ ఓలిన్
}}
'''లీనా మరియా జొన్నా ఒలిన్''' (జననం: 22 మార్చి 1955) స్వీడిష్ నటి. [[అకాడమీ పురస్కారాలు|అకాడమీ అవార్డు]], [[గోల్డెన్ గ్లోబ్ పురస్కారాలు|గోల్డెన్ గ్లోబ్ అవార్డు]], బాఫ్టా అవార్డు, ప్రైమ్టైమ్ ఎమ్మీ అవార్డుకు నామినేషన్లు అందుకున్నారు.
చిత్రనిర్మాత [[ఇంగ్మార్ బెర్గ్మాన్|ఇంగ్మార్ బెర్గ్మన్]] మార్గదర్శకత్వంలో, ఆమె అతని చిత్రం ఫేస్ టు ఫేస్ (1976) లో ఒక చిన్న పాత్రతో వెండితెర అరంగేట్రం చేసింది. డ్రామా స్కూల్ నుండి పట్టభద్రుడైన తరువాత, ఒలిన్ రాయల్ డ్రామాటిక్ థియేటర్ లో చేరింది, తరువాత బెర్గ్ మన్ యొక్క సినిమాలు ఫానీ అండ్ అలెగ్జాండర్ (1982), ఆఫ్టర్ ది రిహార్సల్ (1984) లలో పాత్రలు పోషించారు. ది అన్ బేరబుల్ లైట్నెస్ ఆఫ్ బీయింగ్ (1988) చిత్రంలో స్వేచ్ఛాయుత కళాకారిణి పాత్రలో ఆమె అంతర్జాతీయ పురోగతి సాధించింది, ఇది ఆమెకు ఉత్తమ సహాయ నటి - చలన చిత్రంగా గోల్డెన్ గ్లోబ్ అవార్డుకు నామినేషన్ సంపాదించింది.
కామెడీ-డ్రామా ఎనిమీస్, ఎ లవ్ స్టోరీ (1989) లో యూదు ప్రాణాలతో బయటపడిన వ్యక్తిగా నటించినందుకు ఓలిన్ మరింత విమర్శకుల ప్రశంసలు పొందింది, దీనికి ఆమె ఉత్తమ సహాయ నటిగా అకాడమీ అవార్డుకు నామినేషన్ పొందింది, హాస్య-నాటకం చోకోలాట్ (2000) లో దుర్వినియోగానికి గురైన భార్యగా నటించింది, దీనికి ఆమె సహాయ పాత్రలో ఉత్తమ నటిగా బాఫ్టా అవార్డుకు నామినేషన్ పొందింది. ది అడ్వెంచర్స్ ఆఫ్ పికాసో (1978), హవానా (1990), రోమియో ఈజ్ బ్లీడింగ్ (1993), మిస్టర్ జోన్స్ (1993), ది తొమ్మిదవ గేట్ (1999), క్వీన్ ఆఫ్ ది డామ్డ్ (2002), కాసనోవా (2005), ది రీడర్ (2008), రిమెంబర్ మి (2010), మాయా డార్డెల్ (2017), ది ఆర్టిస్ట్స్ వైఫ్ (2017) ఆమె ఇతర చలనచిత్ర పాత్రలు.
టెలివిజన్ లో, స్పై థ్రిల్లర్ అలియాస్ (2002–2006) లో కెజిబి ఏజెంట్ ఇరినా డెరెవ్కో పాత్రలో ఒలిన్ నటించింది, ఇది డ్రామా సిరీస్ లో ఉత్తమ సహాయ నటిగా ప్రైమ్ టైమ్ ఎమ్మీ అవార్డుకు నామినేషన్ సంపాదించింది. ఆమె ఇతర టెలివిజన్ పాత్రలలో సిట్ కామ్ వెల్ కమ్ వెల్ కమ్ టు స్వీడన్ (2014–2015), డ్రామా సిరీస్ రివేరా (2017–2020), డ్రామా సిరీస్ హంటర్స్ (2020–2023) ఉన్నాయి.
== ప్రారంభ జీవితం ==
ఒలిన్ మార్చి 22, 1955 న [[స్వీడన్]] లోని [[స్టాక్హోమ్|స్టాక్ హోమ్]] లో నటులు బ్రిటా హోల్మ్ బర్గ్ (1921–2004), స్టిగ్ ఓలిన్ (1920–2008) యొక్క ముగ్గురు సంతానంలో చిన్నదానిగా జన్మించింది. ఆమె 1976 నుండి 1979 వరకు స్వీడన్ నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ డ్రామాటిక్ ఆర్ట్ లో [[నటన]]<nowiki/>ను అభ్యసించింది.
1974 అక్టోబరులో, 19 సంవత్సరాల వయస్సులో, [[ఫిన్లాండ్|ఫిన్లాండ్]] [[హెల్సింకి]] ఒలిన్ మిస్ స్కాండినేవియా కిరీటాన్ని ధరించారు.<ref>LENA OnLINe :: Press Archive. Retrieved from http://lena-olin.org/articles.php?read=archive/0001 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120327162203/http://lena-olin.org/articles.php?read=archive%2F0001|date=27 March 2012}}.</ref>
నటి కావడానికి ముందు ఒలిన్ ప్రత్యామ్నాయ ఉపాధ్యాయురాలిగా, ఆసుపత్రి నర్సుగా పనిచేశారు.
== సినీ కెరీర్ ==
[[విలియం షేక్స్పియర్|విలియం షేక్స్పియర్]], ఆగస్ట్ స్ట్రిండ్బర్గ్ నాటకాలలో స్వీడన్ యొక్క రాయల్ డ్రామాటిక్ థియేటర్-బృందం (1980-1994) తో కలిసి ఓలిన్ ఒక దశాబ్దానికి పైగా ప్రదర్శన ఇచ్చింది, బెర్గ్మన్ దర్శకత్వం వహించిన అనేక స్వీడిష్ చిత్రాల చిన్న పాత్రలలో, స్వీడిష్ టెలివిజన్ యొక్క టివి-థియేటర్ కంపెనీ నిర్మాణాలలో కనిపించాడు.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=qetHDAAAQBAJ&pg=PT231|title=Insight Guides Sweden (Travel Guide eBook)|publisher=APA|year=2016|isbn=978-1-78671-545-6|page=231}}</ref>
[[ఇంగ్మార్ బెర్గ్మాన్|ఇంగ్మర్ బెర్గ్మాన్]] ఒలిన్ ను ఫేస్ టు ఫేస్ (1976) లో నటించారు. ఒక సంవత్సరం తరువాత, ఆమె బెర్గ్మాన్ దర్శకత్వం వహించిన నిర్మాణాలలో స్టాక్హోమ్లోని జాతీయ వేదికపై నటించడం ప్రారంభించింది, బెర్గ్మన్ నిర్మించిన ''కింగ్ లియర్'' (దీనిలో ఒలిన్ కార్డెలియా పాత్రను పోషించింది) తో ఆమె [[పారిస్]], [[బెర్లిన్]], [[న్యూయార్క్]], [[కోపెన్హాగన్|కోపెన్హాగన్]], [[మాస్కో]], ఓస్లో సహా ప్రపంచాన్ని పర్యటించింది.<ref name="Post 1990-01-18">{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1990/01/18/stockholms-smoldering-star/936cc2dc-dc1a-43cb-8870-46dbbec829e4/|title=Stockholm's Smoldering Star|last=Kurtz|first=Howard|date=1990-01-18|work=[[The Washington Post]]|access-date=2020-08-25|quote=|author-link=Howard Kurtz}}</ref> స్వీడన్ యొక్క రాయల్ డ్రామాటిక్ థియేటర్లో ఒలిన్ చేసిన విమర్శనాత్మక ప్రశంసలు పొందిన రంగస్థల ప్రదర్శనలలో స్ట్రిండ్బర్గ్ రచించిన ది డాటర్ ఇన్ ఎ డ్రీమ్ ప్లే, మిఖాయిల్ బల్గాకోవ్ రచించిన ది మాస్టర్ అండ్ మార్గరీటా యొక్క రంగస్థల అనుసరణలో మార్గరీటా, ఎడ్వర్డ్ బాండ్ యొక్క సమ్మర్ లో కార్లో గోల్డోని యొక్క ది సర్వెంట్ ఆఫ్ టూ మాస్టర్స్, [[విలియం షేక్స్పియర్|షేక్స్పియర్]] రచించిన ఎ మిడ్సమ్మర్ నైట్స్ డ్రీం లో టైటానియా, బెన్ జాన్సన్ రచించిన ''ది ఆల్కెమిస్ట్'', స్ట్రిండ్బెర్గ్ యొక్క ''మిస్ జూలీ'' యొక్క ఇంగ్మర్ బెర్గ్మాన్ యొక్క ప్రదర్శనలో శీర్షిక పాత్ర, సమకాలీన నాటకం నాట్వార్డెన్ (లార్స్ నోరెన్ రచించిన ది లాస్ట్ సప్పర్) లో ఆమె నరాల షార్లెట్ ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|title=Lena Olin {{!}} Encyclopedia.com|url=https://www.encyclopedia.com/people/literature-and-arts/film-and-television-biographies/lena-olin|access-date=2022-03-09|website=www.encyclopedia.com}}</ref>
1980లో, 1978లో దర్శకుడు స్వయంగా ప్రారంభించిన ఇంగ్మర్ బెర్గ్మాన్ అవార్డు యొక్క తొలి విజేతలలో ఒలిన్ ఒకరు, ఇద్దరు న్యాయమూర్తులలో ఆయన కూడా ఒకరు.<ref name="16thGuldbagge">{{Cite web|date=8 March 2014|title=Lena Olin|url=http://www.sfi.se/en-GB/Swedish-film-database/Item/?type=PERSON&itemid=71250&iv=AWARDS|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140324062809/http://www.sfi.se/en-GB/Swedish-film-database/Item/?type=PERSON&itemid=71250&iv=Awards|archive-date=24 March 2014|publisher=Swedish Film Institute}}</ref><ref>[http://www.ingmarbergman.se/universe.asp?guid=5163DCFF-BF6F-4FBD-B70F-7C86170908DB Ingmar Bergman Prize] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120407024945/http://www.ingmarbergman.se/universe.asp?guid=5163DCFF-BF6F-4FBD-B70F-7C86170908DB|date=7 April 2012}}. Retrieved 18 October 2011</ref>
చలనచిత్రరంగంలో ఒలిన్ యొక్క అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం బెర్గ్ మాన్ యొక్క ఫన్నీ అండ్ అలెగ్జాండర్ (1980) లో ఒక చిన్న పాత్ర, తరువాత బెర్గ్ మన్ ఆమెను తన మొదటి అంతర్జాతీయ ప్రధాన పాత్ర అయిన ఆఫ్టర్ ది రిహార్సల్ (1984)లో నటించింది. 1988లో, ఓలిన్ డేనియల్ డే-లూయిస్ తో కలిసి ఒక ఆంగ్ల భాష మాట్లాడే, అంతర్జాతీయంగా నిర్మించిన చలన చిత్రం, ది అన్ బేరబుల్ లైట్ నెస్ ఆఫ్ బీయింగ్ లో తన మొదటి ప్రధాన భాగంలో నటించింది, తరువాత [[సిడ్నీ పొలాక్]] యొక్క హవానా (1990), రోమన్ పోలాన్స్కీ యొక్క ది తొమ్మిదవ గేట్ (1999), ఇతరులు నటించారు.
1989 లో, ఒలిన్ నాజీ మరణ శిబిరంలో ప్రాణాలతో బయటపడిన వ్యక్తిగా నటించిన ఎనిమీస్: ఎ లవ్ స్టోరీ చిత్రంలోని నటనకు ఉత్తమ సహాయ నటిగా అకాడమీ అవార్డుకు నామినేట్ అయింది. 1994లో ఓలిన్ రోమియో ఈజ్ బ్లీడింగ్ చిత్రంలో నటించింది.
ఓలిన్, దర్శకుడు లాస్సే హాల్ స్ట్రామ్ కలిసి ఐదు అకాడమీ అవార్డు నామినేషన్లను పొందిన చోకోలాట్ (2000) చిత్రానికి కలిసి పనిచేశారు, కాసనోవా (2005) పై మళ్లీ కలిసి పనిచేశారు.
2002లో, ఒలిన్ తన మొదటి అమెరికన్ టెలివిజన్ పాత్రలో కనిపించింది, దాని రెండవ సీజన్ కోసం అలియాస్ యొక్క ప్రధాన తారాగణంతో కలిసి, ఇరినా డెరెవ్కో పాత్రను పోషించింది. ఈ ధారావాహికలో ఆమె చేసిన కృషికి, ఒలిన్ 2003 లో డ్రామా సిరీస్ లో ఉత్తమ సహాయ నటిగా ప్రైమ్ టైమ్ ఎమ్మీ అవార్డుకు నామినేట్ చేయబడింది. ఆమె ఒక సీజన్ తరువాత షో నుండి నిష్క్రమించింది, సీజన్ నాలుగు రెండు భాగాల ముగింపు కోసం డెరెవ్కోను తిరిగి తీసుకుంది, రెండు సీజన్ ఐదు మిడ్-సీజన్ ప్రదర్శనలకు, మళ్ళీ సీజన్ ఐదు సిరీస్ ఫినాలేకు తిరిగి వచ్చింది.<ref>{{Cite web|title=Nominees/Winners|url=https://www.emmys.com/awards/nominees-winners/2003/outstanding-supporting-actress-in-a-drama-series|access-date=2018-10-17|website=Television Academy|language=en}}</ref>
2005లో, ఓలిన్ కొద్దికాలం చిత్రీకరణ కోసం స్వీడన్ కు తిరిగి వచ్చింది, డానిష్ దర్శకుడు సైమన్ స్టాహో యొక్క చిత్రం, బ్యాంగ్ బాంగ్ ఒరాంగుటాంగ్ లో సహాయక పాత్రలో నటించాడు.
2008లో, ఒలిన్ ఆస్కార్-నామినేటెడ్ చిత్రం ది రీడర్లో కనిపించింది, 1960లలో ఒక విచారణలో ఆష్విట్జ్ మరణ కవాతులో ప్రాణాలతో బయటపడిన యూదుడిగా, ఇరవై సంవత్సరాల తరువాత ఆ మహిళ కుమార్తెగా నటించింది.<ref>{{Cite web|last=Lauren Viera|title=Lena Olin expertly playing different roles|url=http://newsok.com/article/3334443|publisher=NewsOK}}</ref><ref>Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211211/UbhNZWTT8ds Ghostarchive] and the {{Cite web|title=LENA OLIN ANS INTERVIEW THE READER|url=https://www.youtube.com/watch?v=UbhNZWTT8ds&gl=US&hl=en|website=[[YouTube]]|access-date=2024-03-30|archive-date=2020-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201121045537/https://www.youtube.com/watch?v=UbhNZWTT8ds&gl=US&hl=en|url-status=bot: unknown}}: {{Cite web|title=LENA OLIN ANS INTERVIEW THE READER|url=https://www.youtube.com/watch?v=UbhNZWTT8ds|website=[[YouTube]]}}</ref>
2014, 2015 మధ్య, ఒలిన్ స్వీడిష్ సిట్కాం వెల్కమ్ టు స్వీడన్లో నటించింది.<ref>{{Cite web|title=Welcome to Sweden {{!}} TV Guide|url=https://www.tvguide.com/tvshows/welcome-to-sweden/cast/650047|access-date=2019-08-18|website=TVGuide.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818103511/https://www.tvguide.com/tvshows/welcome-to-sweden/cast/650047|archive-date=2019-08-18|url-status=dead}}</ref>
ఒలిన్ 2017లో యుఎస్-పోలిష్ స్వతంత్ర డ్రామా చిత్రం ''మాయా డార్డెల్'' నటించింది.<ref>{{Cite web|date=31 January 2017|title=SXSW Film Festival Announces 2017 Lineup|url=https://variety.com/2017/film/festivals/sxsw-ansel-elgorts-baby-driver-world-premiere-1201974426/|website=Variety}}</ref><ref>{{Cite web|last=Hipes|first=Patrick|date=22 June 2017|title=Samuel Goldwyn & Orion Acquire SXSW Pic 'Maya Dardel'|url=https://deadline.com/2017/06/maya-dardel-movie-lena-olin-samuel-goldwyn-orion-sxsw-1202118266/}}</ref>
== వ్యక్తిగత జీవితం ==
నటుడు అర్జన్ రాంబర్గ్తో సంబంధం నుండి ఒలిన్కు ఆగస్టు అనే కుమారుడు ఉన్నాడు. 1992 నుండి, ఆమె చిత్రనిర్మాత లాస్సే హాల్స్ట్రోమ్ను వివాహం చేసుకుంది, వీరికి టోరా అనే కుమార్తె ఉంది. వీరు న్యూయార్క్ లోని బెడ్ ఫోర్డ్ లో నివసిస్తున్నారు. <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2020/05/12/realestate/lena-olin-at-home-throw-pillows.html|title=Lena Olin's Real Obsession|last=Kaufman|first=Joanne|date=2020-05-12|work=The New York Times|access-date=2020-07-19|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web|date=2016-03-05|title=The Dish: Lena Olin, daughter Tora, seen on The Avenue|url=https://www.greenwichtime.com/news/article/The-Dish-Lena-Olin-daughter-Tora-seen-on-The-6872383.php|access-date=2020-07-19|website=GreenwichTime|archive-date=2020-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803075808/https://www.greenwichtime.com/news/article/The-Dish-Lena-Olin-daughter-Tora-seen-on-The-6872383.php|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Moore|first=Roger|date=13 January 2001|title='CHOCOLAT' ROLE SWEETEST IN YEARS FOR OLIN|url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2001-01-13-0101130036-story.html|access-date=2020-07-19|website=chicagotribune.com|language=en-US}}</ref>
== ఫిల్మోగ్రఫీ ==
=== సినిమా ===
{| class="wikitable sortable"
!సంవత్సరం.
!శీర్షిక
!పాత్ర
! class="unsortable" |గమనికలు
|-
|1976
|పేస్ టు పేస్
|షాప్ అసిస్టెంట్
|
|-
| rowspan="2" |1977
|''ఫ్రియారెన్ సోమ ఇంటే విల్లే గిఫ్టా సిగ్''
|జిప్సీ మహిళ
|టీవీ సినిమా
|-
|''టాబు''
|గర్ల్ (గుర్తింపు లేనిది)
|
|-
|1978
|''ది అడ్వెంచర్స్ ఆఫ్ పికాసో''
|డోలోర్స్
|
|-
|1980
|లవ్
|లీనా
|
|-
| rowspan="3" |1982
|''సోమ్ నీ బెహగర్''
|
|టీవీ సినిమా
|-
|''పచ్చబొట్టు''
|నినా
|
|-
|''ఫన్నీ అండ్ అలెగ్జాండర్''
|రోసా (ది ఎక్దాల్ హౌస్)
|
|-
|1983
|''ఆఫ్టర్ ది రిహార్సల్''
|అన్నా ఎగర్మన్ (పాతది)
|టీవీ సినిమా
|-
|1985
|''వాలెన్బర్గ్: ఎ హీరోస్ స్టోరీ''
|మార్తా
|టీవీ సినిమా
|-
| rowspan="3" |1986
|''గ్లాస్మాస్టార్నా''
|కుక్కతో లేడీ
|టీవీ సినిమా
|-
|ఫ్లైట్ నార్త్
|కరిన్
|
|-
|ఎ మ్యాటర్ ఆఫ్ లైఫ్ అండ్ డెత్
|నాడ్జా మెలాండర్
|
|-
|1987
|''కొమెడియన్''
|ఆన్.
|టీవీ సినిమా
|-
| rowspan="2" |1988
|ది ఆన్ బీరబుల్ లైట్నెస్ ఆఫ్ బీయింగ్
|సబీనా
|
* నామినేట్-ఉత్తమ సహాయ నటిగా గోల్డెన్ గ్లోబ్ అవార్డు
* నామినేట్-నేషనల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఫిల్మ్ క్రిటిక్స్ అవార్డు
* ఉత్తమ సహాయ నటి<br />ఉత్తమ సహాయ నటిగా
* నేషనల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఫిల్మ్ క్రిటిక్స్ అవార్డు
|-
|''ఫ్రెండ్స్.''
|దావా వేయండి
|
|-
| rowspan="2" |1989
|''ఎస్/వై గ్లెడ్జెన్''
|అన్నికా లార్సన్
|
|-
|ఎనిమీస్, ఎ లవ్ స్టోరీ
|మాషా
|
* ఉత్తమ సహాయ నటిగా న్యూయార్క్ ఫిల్మ్ క్రిటిక్స్ సర్కిల్ అవార్డు
* ఉత్తమ సహాయ నటి గా అకాడమీ అవార్డు
* ఉత్తమ సహాయక నటి గా నేషనల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఫిల్మ్ క్రిటిక్స్ అవార్డు
* ఉత్తమ సహాయ నటిగా నేషనల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఫిల్మ్ క్రిటిక్స్ అవార్డు
|-
| rowspan="2" |1990
|''హెబ్రియానా''
|లీనా
|టీవీ సినిమా
|-
|''హవానా''
|బాబీ డురాన్
|
|-
| rowspan="2" |1993
|రోమియో ఈజ్ బ్లీడింగ్
|మోనా డెమార్కోవ్
|నామినేట్-ఉత్తమ సహాయ నటిగా చికాగో ఫిల్మ్ క్రిటిక్స్ అసోసియేషన్ అవార్డు
|-
|''మిస్టర్ జోన్స్''
|డాక్టర్ ఎలిజబెత్ బోవెన్
|
|-
|1995
|ది నైట్ అండ్ ది మూమెంట్
|ది మార్క్వైస్
|
|-
|1996
|''నైట్ ఫాల్స్ ఆన్ మాన్హాటన్''
|పెగ్గి లిండ్స్ట్రోమ్
|
|-
| rowspan="2" |1998
|''పోలిష్ వెడ్డింగ్''
|జాడ్జియా
|
|-
|''హామిల్టన్''
|టెస్సీ
|
|-
| rowspan="2" |1999
|''మిస్టరీ మెన్''
|డాక్టర్ అనాబెల్ లీక్
|
|-
|ది నైన్త్ గేట్
|లియానా టెల్ఫర్
|
|-
|2000
|''చాక్లెట్''
|జోసెఫిన్ మస్కట్
|
* నామినేట్-ఉత్తమ సహాయ నటిగా బాఫ్టా అవార్డు
* నామినేట్-అత్యుత్తమ నటిగా యూరోపియన్ ఫిల్మ్ అవార్డు
* నామినేట్ చేయబడింది-మోషన్ పిక్చర్లో తారాగణం ద్వారా అత్యుత్తమ నటనకు స్క్రీన్ యాక్టర్స్ గిల్డ్ అవార్డు
* ఒక చలన చిత్రంలో తారాగణం ద్వారా అత్యుత్తమ ప్రదర్శనకు స్క్రీన్ యాక్టర్స్ గిల్డ్ అవార్డు
|-
|2001
|ఇగ్నిషన్
|న్యాయమూర్తి ఫెయిత్ మాటిస్
|
|-
| rowspan="2" |2002
|''ది క్వీన్ ఆఫ్ ది డామెండ్''
|మహారేత్
|
|-
|డర్క్నెస్స్
|మరియా
|
|-
| rowspan="2" |2003
|''యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ లేలాండ్''
|మేరీబెట్ ఫిట్జ్గెరాల్డ్
|
|-
|''హాలీవుడ్ హోమిసైడ్''
|రూబీ
|
|-
| rowspan="2" |2005
|''కాసనోవా''
|ఆండ్రియా
|
|-
|''బ్యాంగ్ బ్యాంగ్ ఒరాంగుటాంగ్''
|నినా
|
|-
|2007
|అవేక్
|లిలిత్ బెరెస్ఫోర్డ్
|
|-
|2008
|ది రీడర్
|రోజ్ మాథుర్/ఇలానా మాథర్
|
|-
|2010
|రిమెంబర్ మీ
|డయాన్ హిర్ష్
|
|-
|2012
|''ది హిప్నోటిస్ట్''
|సిమోన్ బార్క్
|
|-
| rowspan="2" |2013
|ద డెవిల్ యు నో
|కాథరిన్ వేల్
|
|-
|''లిస్బన్ కు రాత్రి రైలు''
|పాత ఎస్టీఫానియా
|
|-
|2017
|''మాయా డార్డెల్''
|మాయా డార్డెల్
|ప్రేగ్ ఇండిపెండెంట్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ ఉత్తమ నటి అవార్డు <ref>{{Cite web|title=Train Driver's Diary wins at Prague Independent Film Festival|url=https://prague.tv/en/s72/c8-Cinema/n10429-Train-Driver-s-Diary-wins-at-Prague-Independent-Film-Festival|publisher=Prague TV|access-date=2024-03-30|archive-date=2020-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803081250/https://prague.tv/en/s72/c8-Cinema/n10429-Train-Driver-s-Diary-wins-at-Prague-Independent-Film-Festival|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=PIFF 2017 Winners|url=http://www.prague-film-festival.com/winners-2017.html|publisher=PIFF}}</ref>
|-
|2019
|ఆర్టిస్ట్ వైఫ్<ref>{{Cite web|title=The Artist's Wife | Celsius Entertainment | London | Film Sales|url=http://www.celsiusentertainment.com/films/films/the-artists-wife/}}</ref>
|క్లైర్ స్మిత్సన్
|
|-
|2020
|''ఆదమ్''
|యెవ్గినా
|
|-
|2022
|''హిల్మా''
|హిల్మా
|
|-
|2023
|వన్ లైఫ్
|గ్రేట్ వింటన్
|
|-
| rowspan="2" |2024
|''అప్గ్రేడ్''
|కేథరీన్ లారోచే
|
|-
|స్పేస్ మాన్
|జెడెనా
|
|}
== మూలాలు ==
<references responsive="1"></references>
{{Reflist}}
== బాహ్య లింకులు ==
* {{IMDb name}}
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:1955 జననాలు]]
[[వర్గం:మహిళలు]]
9r9wgpifumm02gmp4ukttrk0ois6p1r
అజాడిరాక్టిన్
0
407685
4989243
4819357
2026-10-26T17:07:32Z
Vjsuseela
35888
[[వర్గం:కీటకాలు]] ను చేర్చారు (హాట్కేట్ ఉపయోగించి)
4989243
wikitext
text/x-wiki
{{వర్గీకరణ}}
'''అజాడిరాక్టిన్ '''( Azadirachtin)అనేది [[వేప చెట్టు]] (అజాడిరాచ్టా ఇండికా) విత్తనాలలో కనిపించే టెట్రానార్ట్రిటెర్పెనోయిడ్ (లిమోనాయిడ్).ఈ సమ్మేళనం యాంటీఫీడెంట్,, మోర్ఫోజెనిక్ పెప్టైడ్ [[హార్మోన్]] విడుదలను నిరోధించడం ద్వారా కీటకాల పెరుగుదలకు అంతరాయం కలిగిస్తుంది<ref>(Mordue and Blackwell, 1993; Seymour et al., 1995; Abudulai et al., 2003).</ref>లెపిడోప్టెరాన్ తెగుళ్లు, కొలరాడో [[బంగాళాదుంప]] బీటిల్తో సహా అనేక రకాల కీటకాలపై ఇది ప్రభావవంతంగా ఉన్నట్లు తెలుస్తున్నది.సాధారణంగా, అజాడిరాక్టిన్ [[గుడ్లు]], చిన్న లార్వాల పెరుగుదల నియంత్రకం వలె అత్యంత ప్రభావవంతంగా పనిచెస్తుంది.<ref>(Trisyono and Whalon, 1999; Kowalska, 2007)</ref><ref>{{citeweb|url=https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/azadirachtin#:~:text=Azadirachtin%20is%20an%20extract%20of,stage%20to%20the%20pupa%20stage. |title= Chemical control|publisher=sciencedirect.com |accessdate=2024-04-14}}</ref>అజాడిరాక్టిన్ అనేది తెల్లటి మైక్రోక్రిస్టలైన్ ఘన పదార్థం, ఇది బలమైన [[వెల్లుల్లి]] లేదా సల్ఫరస్ వాసన కలిగి ఉంటుంది, [[సల్ఫర్]] లేనప్పటికి సల్పర్ వంటి వాసన రావడం కొంచెం వింతగా ఉంటుంది.
==అజాడిరాక్టిన్ నిర్మాణం==
అజాడిరాక్టిన్ ఆకట్టుకునే అణువు. ఇందులో ఎనిమిది వలయాలు (వాటిలో ఐదు [[ఆక్సిజన్]] [[అణువు]]లను కలిగి ఉంటాయి), 16 చిరల్ కేంద్రాలు, మూడు క్వాటర్నరీ [[కార్బన్]] అణువులను కలిగి ఉండును.దాని కార్యాచరణలలో హైడ్రాక్సిల్ సమూహం, ఒక ఎనోల్ ఈథర్, ఒక అసిటల్, రెండు హెమియాసెటల్స్, ఒక ఎపాక్సైడ్, నాలుగు కార్బాక్సిలిక్ యాసిడ్ ఈస్టర్లు ఉన్నాయి.<ref name=america>{{citeweb|url= https://www.acs.org/molecule-of-the-week/archive/a/azadirachtin.html|title=Azadirachtin |publisher=acs.or |accessdate=2024-04-14}}</ref>
==చరిత్ర==
శతాబ్దాలుగా, వేప చెట్టు యొక్క విత్తనాలు, ఆకులు వ్యవసాయ [[పంట]]ల నుండి హానికరమైన కీటకాలను తిప్పికొట్టడానికి ప్రసిద్ధి చెందాయి.1960లలో, రసాయన [[శాస్త్రవేత్త]]లు వేప గింజల సారాలను క్రియాశీల పదార్ధాలను గుర్తించడానికి అధ్యయనం చేయడం ప్రారంభించారు.కీలే విశ్వవిద్యాలయం (UK)లో '''J. H. బటర్వర్త్ ''', '''E. D. మోర్గాన్ ''' 1968లో అజాడిరాక్టిన్ను కీలకమైన అణువుగా గుర్తించారు.'''స్టీఫెన్ V. లే '''', నలుగురు సహోద్యోగులు , కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం (UK)లో 2007లో దాని అద్భుతమైన పూర్తి సంశ్లేషణను పూర్తి చేశారు.<ref name=america/>
==సంశ్లేషణ==
అజాడిరాక్టిన్ అణేది వేప గింజలలలో వున్నది.వేప గింజల్లో అజాడిరాక్టిన్ తో పాటు నూనె,కార్బొహైడ్రేటులు(పిండి పదార్థాలు),ప్రోటిన్లు(మాంసకృత్తులు) వగైరా వుండును.వేప విత్తనాలనుండి మెకానికల్ ప్రెస్సింగ్ లేదా హెక్సెన్ ఉపయోగించి డ్రావణి పద్దతి ద్వారా నూనెను తొలగిస్తారు.తరువాత నూనెతీసిన వేపపిండి(ఇంక కొంత నూనె పిండిలొ మిగిలి వుండును)కి ద్రువ(polar) సెంద్రియ ద్రావణి/ద్రావకం కలిపెదరు.సహజంగా అందులో ప్రొటిన్లు,పిండి పదార్థాలు కరగవు,కనుక అందులొఅజాడిరాక్టిన్, మిగిలిన నూనె కరుగును.ఇలా అజాడిరాక్టిన్, నునె వున్న మిశ్రమ ద్రావణికి, అద్రువ(non polar)సేంద్రియ ద్రావకంను కలిపి నూనెను అందులో కరిగించి వేరుషేస్తారు.<ref>{{citeweb|url=https://patents.google.com/patent/US6312738B1/en |title=Azadirachtin extraction process |publisher=patents.google.com |accessdate=2024-04-14}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://synapse.koreamed.org/articles/1129693 |title=imultaneous Extraction and Separation of Oil and Azadirachtin from Seeds and Leaves of Azadirachta indica using Binary Solvent Extraction |publisher= synapse.koreamed.org|accessdate=2024-04-14}}</ref> ఆకులలొ కూడా అజాడిరాక్టిన్ వుండును,కాని తక్కువ శాతం లో వుండును.
ఈ సమ్మేళనం విత్తనాలలో 0.2 నుండి 0.8 శాతం వరకు లభిస్తుంది (బరువు ద్వారా).
==భౌతిక గుణాలు==
అజాడిరాక్టిన్ అనేది 16 చిరల్ కార్బన్ కేంద్రాలతో కూడిన ఒక సంక్లిష్టమైన టెట్రానోర్ట్రిటెర్పెనోయిడ్, ఇది వేప చెట్టులోని మెవలోనిక్ యాసిడ్ మార్గం నుండి తీసుకోబడింది.<ref>(Hansen et al., 1993; Aarthy et al., 2018)</ref>ఇది సిట్రస్ పండ్ల చేదు గుణం, లిమోనాయిడ్స్ అని పిలువబడే లిమోనిన్కు సంబంధించిన అత్యంత ఆక్సిడైజ్ చేయబడిన టెట్రానార్టెర్పెనోయిడ్ సహజ ఉత్పత్తి.<ref>(Benuzzi and Ladurner, 2018</ref><ref>{{citeweb|url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fagro.2021.676208/full |title=Azadirachtin-Based Insecticide: Overview, Risk Assessments, and Future Directions |publisher=frontiersin.org |accessdate=2024-04-14}}</ref>
{| class="wikitable"
|-style="background:green; color:white" align="center"
|లక్షణం/గుణం||మితి/విలువ
|-
|అణు సూత్రం||{{chem2|C35H44O16}}<ref name=america/>
|-
|అణు భారం|| 720.71 గ్రా/మోల్<ref name=america/>
|-
|[[ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత]]||165ºC<ref name=america/>
|-
|ఫ్లాష్ పాయింట్||244.8±26.4°C<ref>{{citeweb|url=https://www.chemsrc.com/en/cas/11141-17-6_834515.html |title= Azadirachtin|publisher=chemsrc.com/ |accessdate=2024-04-14}}</ref>
|-
|[[సాంద్రత]]||1.51<ref name=density>{{citeweb|url=https://www.chembk.com/en/chem/azadirachtin |title=azadirachtin |publisher=chembk.com |accessdate=2024-04-14}}</ref>
|-
|[[మరుగు స్థానం]]||792.4±60.0 °C(అంచనా)<ref name=density/>
|-
|[[వక్రీభవన గుణకం]]||1.623<ref name=density/>
|}
[[ఇథనాల్]], డై ఇథైల్ ఈథర్, అసిటోన్, [[క్లోరోఫామ్]]లలో సులభంగా కరుగుతుంది. [[హెక్సేను]]లో కరగదు.<ref>{{citeweb|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/source/hsdb/7372 |title=AZADIRACHTIN |publisher=pubchem.ncbi.nlm.nih.gov |accessdate=2024-04-14}}</ref>
==అనువర్తనం==
*ఇది మొదట్లో ఎడారి మిడుత (స్కిస్టోసెర్కా గ్రెగారియా) నిరోధకం వలె చురుకుగా ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది, ఇది ఇప్పుడు 200 జాతుల కీటకాలను ప్రభావితం చేస్తుంది, ప్రధానంగా యాంటీఫీడెంట్, పెరుగుదల అంతరాయం కలిగిస్తుంది, కీటకాల పట్ల గణనీయమైన విషాన్ని కలిగి ఉంది. <ref>{{citeweb|url=https://www.chemeurope.com/en/encyclopedia/Azadirachtin.html |title=Azadirachtin |publisher=chemeurope.com |accessdate=2024-04-14}}</ref>
*ఇది దాణా నిరోధకం, కీటకాల పెరుగుదల అంతరాయం (IGD), స్టెరిలెంట్గా పనిచేస్తుంది, కోలియోప్టెరా, హెమినోప్టెరా, డిప్టెరా, ఆర్థోప్టెరా, ఐసోప్టెరాతో సహా వివిధ వ్యవసాయ తెగుళ్ళ జాతులను నియంత్రించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది.<ref>(Morgan, 2009)</ref><ref>{{citeweb|url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fagro.2021.676208/full |title=Azadirachtin: Properties and Insecticidal Activities |publisher=frontiersin.org |accessdate=2024-04-14}}</ref>
==భద్రపరచు/నిల్వ వుండు కాలం ==
అజాడిరాక్టిన్ చీకటిలో నిల్వ చేయబడితే స్ఫటికాకార రూపంలో సాపేక్షంగా స్థిరంగా ఉంటుంది. తేలికపాటి ఆమ్ల ద్రావణాలలో (pH 4–6) దీని సగం జీవితం గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద 50-100 రోజులు, అయితే వేగవంతమైన వియోగం (జలవిశ్లేషణ, ఐసోమెరైజేషన్,/లేదా పునర్వ్యవస్థీకరణ) అధిక ఉష్ణోగ్రతల వద్ద, ఆల్కలీన్, బలమైన ఆమ్ల మాధ్యమంలో సంభవిస్తుంది, ముఖ్యంగా వెలుగులో సంభవిస్తుంది.<ref>(Barrek et al., 2004; Ermel et al., 1987; Jarvis et al., 1998; Sundaram et al., 1995; Szeto and Wan, 1996).</ref><ref name=>{{citeweb|url=https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/azadirachtin |title=Pest Control Agents from Natural Products |publisher=sciencedirect.com |accessdate=2024-04-14}}</ref>
==దుష్పలితాలు==
==మూలాలు==
{{reflist}}
[[వర్గం:కీటకాలు]]
dsalgbb5u355qeg5p3nsajp65d5ppep
4989244
4989243
2026-10-26T17:13:47Z
Vjsuseela
35888
[[వర్గం:రసాయన పదార్థాలు]] ను చేర్చారు (హాట్కేట్ ఉపయోగించి)
4989244
wikitext
text/x-wiki
{{వర్గీకరణ}}
'''అజాడిరాక్టిన్ '''( Azadirachtin)అనేది [[వేప చెట్టు]] (అజాడిరాచ్టా ఇండికా) విత్తనాలలో కనిపించే టెట్రానార్ట్రిటెర్పెనోయిడ్ (లిమోనాయిడ్).ఈ సమ్మేళనం యాంటీఫీడెంట్,, మోర్ఫోజెనిక్ పెప్టైడ్ [[హార్మోన్]] విడుదలను నిరోధించడం ద్వారా కీటకాల పెరుగుదలకు అంతరాయం కలిగిస్తుంది<ref>(Mordue and Blackwell, 1993; Seymour et al., 1995; Abudulai et al., 2003).</ref>లెపిడోప్టెరాన్ తెగుళ్లు, కొలరాడో [[బంగాళాదుంప]] బీటిల్తో సహా అనేక రకాల కీటకాలపై ఇది ప్రభావవంతంగా ఉన్నట్లు తెలుస్తున్నది.సాధారణంగా, అజాడిరాక్టిన్ [[గుడ్లు]], చిన్న లార్వాల పెరుగుదల నియంత్రకం వలె అత్యంత ప్రభావవంతంగా పనిచెస్తుంది.<ref>(Trisyono and Whalon, 1999; Kowalska, 2007)</ref><ref>{{citeweb|url=https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/azadirachtin#:~:text=Azadirachtin%20is%20an%20extract%20of,stage%20to%20the%20pupa%20stage. |title= Chemical control|publisher=sciencedirect.com |accessdate=2024-04-14}}</ref>అజాడిరాక్టిన్ అనేది తెల్లటి మైక్రోక్రిస్టలైన్ ఘన పదార్థం, ఇది బలమైన [[వెల్లుల్లి]] లేదా సల్ఫరస్ వాసన కలిగి ఉంటుంది, [[సల్ఫర్]] లేనప్పటికి సల్పర్ వంటి వాసన రావడం కొంచెం వింతగా ఉంటుంది.
==అజాడిరాక్టిన్ నిర్మాణం==
అజాడిరాక్టిన్ ఆకట్టుకునే అణువు. ఇందులో ఎనిమిది వలయాలు (వాటిలో ఐదు [[ఆక్సిజన్]] [[అణువు]]లను కలిగి ఉంటాయి), 16 చిరల్ కేంద్రాలు, మూడు క్వాటర్నరీ [[కార్బన్]] అణువులను కలిగి ఉండును.దాని కార్యాచరణలలో హైడ్రాక్సిల్ సమూహం, ఒక ఎనోల్ ఈథర్, ఒక అసిటల్, రెండు హెమియాసెటల్స్, ఒక ఎపాక్సైడ్, నాలుగు కార్బాక్సిలిక్ యాసిడ్ ఈస్టర్లు ఉన్నాయి.<ref name=america>{{citeweb|url= https://www.acs.org/molecule-of-the-week/archive/a/azadirachtin.html|title=Azadirachtin |publisher=acs.or |accessdate=2024-04-14}}</ref>
==చరిత్ర==
శతాబ్దాలుగా, వేప చెట్టు యొక్క విత్తనాలు, ఆకులు వ్యవసాయ [[పంట]]ల నుండి హానికరమైన కీటకాలను తిప్పికొట్టడానికి ప్రసిద్ధి చెందాయి.1960లలో, రసాయన [[శాస్త్రవేత్త]]లు వేప గింజల సారాలను క్రియాశీల పదార్ధాలను గుర్తించడానికి అధ్యయనం చేయడం ప్రారంభించారు.కీలే విశ్వవిద్యాలయం (UK)లో '''J. H. బటర్వర్త్ ''', '''E. D. మోర్గాన్ ''' 1968లో అజాడిరాక్టిన్ను కీలకమైన అణువుగా గుర్తించారు.'''స్టీఫెన్ V. లే '''', నలుగురు సహోద్యోగులు , కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం (UK)లో 2007లో దాని అద్భుతమైన పూర్తి సంశ్లేషణను పూర్తి చేశారు.<ref name=america/>
==సంశ్లేషణ==
అజాడిరాక్టిన్ అణేది వేప గింజలలలో వున్నది.వేప గింజల్లో అజాడిరాక్టిన్ తో పాటు నూనె,కార్బొహైడ్రేటులు(పిండి పదార్థాలు),ప్రోటిన్లు(మాంసకృత్తులు) వగైరా వుండును.వేప విత్తనాలనుండి మెకానికల్ ప్రెస్సింగ్ లేదా హెక్సెన్ ఉపయోగించి డ్రావణి పద్దతి ద్వారా నూనెను తొలగిస్తారు.తరువాత నూనెతీసిన వేపపిండి(ఇంక కొంత నూనె పిండిలొ మిగిలి వుండును)కి ద్రువ(polar) సెంద్రియ ద్రావణి/ద్రావకం కలిపెదరు.సహజంగా అందులో ప్రొటిన్లు,పిండి పదార్థాలు కరగవు,కనుక అందులొఅజాడిరాక్టిన్, మిగిలిన నూనె కరుగును.ఇలా అజాడిరాక్టిన్, నునె వున్న మిశ్రమ ద్రావణికి, అద్రువ(non polar)సేంద్రియ ద్రావకంను కలిపి నూనెను అందులో కరిగించి వేరుషేస్తారు.<ref>{{citeweb|url=https://patents.google.com/patent/US6312738B1/en |title=Azadirachtin extraction process |publisher=patents.google.com |accessdate=2024-04-14}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://synapse.koreamed.org/articles/1129693 |title=imultaneous Extraction and Separation of Oil and Azadirachtin from Seeds and Leaves of Azadirachta indica using Binary Solvent Extraction |publisher= synapse.koreamed.org|accessdate=2024-04-14}}</ref> ఆకులలొ కూడా అజాడిరాక్టిన్ వుండును,కాని తక్కువ శాతం లో వుండును.
ఈ సమ్మేళనం విత్తనాలలో 0.2 నుండి 0.8 శాతం వరకు లభిస్తుంది (బరువు ద్వారా).
==భౌతిక గుణాలు==
అజాడిరాక్టిన్ అనేది 16 చిరల్ కార్బన్ కేంద్రాలతో కూడిన ఒక సంక్లిష్టమైన టెట్రానోర్ట్రిటెర్పెనోయిడ్, ఇది వేప చెట్టులోని మెవలోనిక్ యాసిడ్ మార్గం నుండి తీసుకోబడింది.<ref>(Hansen et al., 1993; Aarthy et al., 2018)</ref>ఇది సిట్రస్ పండ్ల చేదు గుణం, లిమోనాయిడ్స్ అని పిలువబడే లిమోనిన్కు సంబంధించిన అత్యంత ఆక్సిడైజ్ చేయబడిన టెట్రానార్టెర్పెనోయిడ్ సహజ ఉత్పత్తి.<ref>(Benuzzi and Ladurner, 2018</ref><ref>{{citeweb|url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fagro.2021.676208/full |title=Azadirachtin-Based Insecticide: Overview, Risk Assessments, and Future Directions |publisher=frontiersin.org |accessdate=2024-04-14}}</ref>
{| class="wikitable"
|-style="background:green; color:white" align="center"
|లక్షణం/గుణం||మితి/విలువ
|-
|అణు సూత్రం||{{chem2|C35H44O16}}<ref name=america/>
|-
|అణు భారం|| 720.71 గ్రా/మోల్<ref name=america/>
|-
|[[ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత]]||165ºC<ref name=america/>
|-
|ఫ్లాష్ పాయింట్||244.8±26.4°C<ref>{{citeweb|url=https://www.chemsrc.com/en/cas/11141-17-6_834515.html |title= Azadirachtin|publisher=chemsrc.com/ |accessdate=2024-04-14}}</ref>
|-
|[[సాంద్రత]]||1.51<ref name=density>{{citeweb|url=https://www.chembk.com/en/chem/azadirachtin |title=azadirachtin |publisher=chembk.com |accessdate=2024-04-14}}</ref>
|-
|[[మరుగు స్థానం]]||792.4±60.0 °C(అంచనా)<ref name=density/>
|-
|[[వక్రీభవన గుణకం]]||1.623<ref name=density/>
|}
[[ఇథనాల్]], డై ఇథైల్ ఈథర్, అసిటోన్, [[క్లోరోఫామ్]]లలో సులభంగా కరుగుతుంది. [[హెక్సేను]]లో కరగదు.<ref>{{citeweb|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/source/hsdb/7372 |title=AZADIRACHTIN |publisher=pubchem.ncbi.nlm.nih.gov |accessdate=2024-04-14}}</ref>
==అనువర్తనం==
*ఇది మొదట్లో ఎడారి మిడుత (స్కిస్టోసెర్కా గ్రెగారియా) నిరోధకం వలె చురుకుగా ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది, ఇది ఇప్పుడు 200 జాతుల కీటకాలను ప్రభావితం చేస్తుంది, ప్రధానంగా యాంటీఫీడెంట్, పెరుగుదల అంతరాయం కలిగిస్తుంది, కీటకాల పట్ల గణనీయమైన విషాన్ని కలిగి ఉంది. <ref>{{citeweb|url=https://www.chemeurope.com/en/encyclopedia/Azadirachtin.html |title=Azadirachtin |publisher=chemeurope.com |accessdate=2024-04-14}}</ref>
*ఇది దాణా నిరోధకం, కీటకాల పెరుగుదల అంతరాయం (IGD), స్టెరిలెంట్గా పనిచేస్తుంది, కోలియోప్టెరా, హెమినోప్టెరా, డిప్టెరా, ఆర్థోప్టెరా, ఐసోప్టెరాతో సహా వివిధ వ్యవసాయ తెగుళ్ళ జాతులను నియంత్రించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది.<ref>(Morgan, 2009)</ref><ref>{{citeweb|url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fagro.2021.676208/full |title=Azadirachtin: Properties and Insecticidal Activities |publisher=frontiersin.org |accessdate=2024-04-14}}</ref>
==భద్రపరచు/నిల్వ వుండు కాలం ==
అజాడిరాక్టిన్ చీకటిలో నిల్వ చేయబడితే స్ఫటికాకార రూపంలో సాపేక్షంగా స్థిరంగా ఉంటుంది. తేలికపాటి ఆమ్ల ద్రావణాలలో (pH 4–6) దీని సగం జీవితం గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద 50-100 రోజులు, అయితే వేగవంతమైన వియోగం (జలవిశ్లేషణ, ఐసోమెరైజేషన్,/లేదా పునర్వ్యవస్థీకరణ) అధిక ఉష్ణోగ్రతల వద్ద, ఆల్కలీన్, బలమైన ఆమ్ల మాధ్యమంలో సంభవిస్తుంది, ముఖ్యంగా వెలుగులో సంభవిస్తుంది.<ref>(Barrek et al., 2004; Ermel et al., 1987; Jarvis et al., 1998; Sundaram et al., 1995; Szeto and Wan, 1996).</ref><ref name=>{{citeweb|url=https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/azadirachtin |title=Pest Control Agents from Natural Products |publisher=sciencedirect.com |accessdate=2024-04-14}}</ref>
==దుష్పలితాలు==
==మూలాలు==
{{reflist}}
[[వర్గం:కీటకాలు]]
[[వర్గం:రసాయన పదార్థాలు]]
ae1egw9rapsw09inn9q78ymrxlj5qx7
4989245
4989244
2026-10-26T17:14:44Z
Vjsuseela
35888
వర్గం చేర్చి మూస తీసాను
4989245
wikitext
text/x-wiki
'''అజాడిరాక్టిన్ '''( Azadirachtin)అనేది [[వేప చెట్టు]] (అజాడిరాచ్టా ఇండికా) విత్తనాలలో కనిపించే టెట్రానార్ట్రిటెర్పెనోయిడ్ (లిమోనాయిడ్).ఈ సమ్మేళనం యాంటీఫీడెంట్,, మోర్ఫోజెనిక్ పెప్టైడ్ [[హార్మోన్]] విడుదలను నిరోధించడం ద్వారా కీటకాల పెరుగుదలకు అంతరాయం కలిగిస్తుంది<ref>(Mordue and Blackwell, 1993; Seymour et al., 1995; Abudulai et al., 2003).</ref>లెపిడోప్టెరాన్ తెగుళ్లు, కొలరాడో [[బంగాళాదుంప]] బీటిల్తో సహా అనేక రకాల కీటకాలపై ఇది ప్రభావవంతంగా ఉన్నట్లు తెలుస్తున్నది.సాధారణంగా, అజాడిరాక్టిన్ [[గుడ్లు]], చిన్న లార్వాల పెరుగుదల నియంత్రకం వలె అత్యంత ప్రభావవంతంగా పనిచెస్తుంది.<ref>(Trisyono and Whalon, 1999; Kowalska, 2007)</ref><ref>{{citeweb|url=https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/azadirachtin#:~:text=Azadirachtin%20is%20an%20extract%20of,stage%20to%20the%20pupa%20stage. |title= Chemical control|publisher=sciencedirect.com |accessdate=2024-04-14}}</ref>అజాడిరాక్టిన్ అనేది తెల్లటి మైక్రోక్రిస్టలైన్ ఘన పదార్థం, ఇది బలమైన [[వెల్లుల్లి]] లేదా సల్ఫరస్ వాసన కలిగి ఉంటుంది, [[సల్ఫర్]] లేనప్పటికి సల్పర్ వంటి వాసన రావడం కొంచెం వింతగా ఉంటుంది.
==అజాడిరాక్టిన్ నిర్మాణం==
అజాడిరాక్టిన్ ఆకట్టుకునే అణువు. ఇందులో ఎనిమిది వలయాలు (వాటిలో ఐదు [[ఆక్సిజన్]] [[అణువు]]లను కలిగి ఉంటాయి), 16 చిరల్ కేంద్రాలు, మూడు క్వాటర్నరీ [[కార్బన్]] అణువులను కలిగి ఉండును.దాని కార్యాచరణలలో హైడ్రాక్సిల్ సమూహం, ఒక ఎనోల్ ఈథర్, ఒక అసిటల్, రెండు హెమియాసెటల్స్, ఒక ఎపాక్సైడ్, నాలుగు కార్బాక్సిలిక్ యాసిడ్ ఈస్టర్లు ఉన్నాయి.<ref name=america>{{citeweb|url= https://www.acs.org/molecule-of-the-week/archive/a/azadirachtin.html|title=Azadirachtin |publisher=acs.or |accessdate=2024-04-14}}</ref>
==చరిత్ర==
శతాబ్దాలుగా, వేప చెట్టు యొక్క విత్తనాలు, ఆకులు వ్యవసాయ [[పంట]]ల నుండి హానికరమైన కీటకాలను తిప్పికొట్టడానికి ప్రసిద్ధి చెందాయి.1960లలో, రసాయన [[శాస్త్రవేత్త]]లు వేప గింజల సారాలను క్రియాశీల పదార్ధాలను గుర్తించడానికి అధ్యయనం చేయడం ప్రారంభించారు.కీలే విశ్వవిద్యాలయం (UK)లో '''J. H. బటర్వర్త్ ''', '''E. D. మోర్గాన్ ''' 1968లో అజాడిరాక్టిన్ను కీలకమైన అణువుగా గుర్తించారు.'''స్టీఫెన్ V. లే '''', నలుగురు సహోద్యోగులు , కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం (UK)లో 2007లో దాని అద్భుతమైన పూర్తి సంశ్లేషణను పూర్తి చేశారు.<ref name=america/>
==సంశ్లేషణ==
అజాడిరాక్టిన్ అణేది వేప గింజలలలో వున్నది.వేప గింజల్లో అజాడిరాక్టిన్ తో పాటు నూనె,కార్బొహైడ్రేటులు(పిండి పదార్థాలు),ప్రోటిన్లు(మాంసకృత్తులు) వగైరా వుండును.వేప విత్తనాలనుండి మెకానికల్ ప్రెస్సింగ్ లేదా హెక్సెన్ ఉపయోగించి డ్రావణి పద్దతి ద్వారా నూనెను తొలగిస్తారు.తరువాత నూనెతీసిన వేపపిండి(ఇంక కొంత నూనె పిండిలొ మిగిలి వుండును)కి ద్రువ(polar) సెంద్రియ ద్రావణి/ద్రావకం కలిపెదరు.సహజంగా అందులో ప్రొటిన్లు,పిండి పదార్థాలు కరగవు,కనుక అందులొఅజాడిరాక్టిన్, మిగిలిన నూనె కరుగును.ఇలా అజాడిరాక్టిన్, నునె వున్న మిశ్రమ ద్రావణికి, అద్రువ(non polar)సేంద్రియ ద్రావకంను కలిపి నూనెను అందులో కరిగించి వేరుషేస్తారు.<ref>{{citeweb|url=https://patents.google.com/patent/US6312738B1/en |title=Azadirachtin extraction process |publisher=patents.google.com |accessdate=2024-04-14}}</ref><ref>{{citeweb|url=https://synapse.koreamed.org/articles/1129693 |title=imultaneous Extraction and Separation of Oil and Azadirachtin from Seeds and Leaves of Azadirachta indica using Binary Solvent Extraction |publisher= synapse.koreamed.org|accessdate=2024-04-14}}</ref> ఆకులలొ కూడా అజాడిరాక్టిన్ వుండును,కాని తక్కువ శాతం లో వుండును.
ఈ సమ్మేళనం విత్తనాలలో 0.2 నుండి 0.8 శాతం వరకు లభిస్తుంది (బరువు ద్వారా).
==భౌతిక గుణాలు==
అజాడిరాక్టిన్ అనేది 16 చిరల్ కార్బన్ కేంద్రాలతో కూడిన ఒక సంక్లిష్టమైన టెట్రానోర్ట్రిటెర్పెనోయిడ్, ఇది వేప చెట్టులోని మెవలోనిక్ యాసిడ్ మార్గం నుండి తీసుకోబడింది.<ref>(Hansen et al., 1993; Aarthy et al., 2018)</ref>ఇది సిట్రస్ పండ్ల చేదు గుణం, లిమోనాయిడ్స్ అని పిలువబడే లిమోనిన్కు సంబంధించిన అత్యంత ఆక్సిడైజ్ చేయబడిన టెట్రానార్టెర్పెనోయిడ్ సహజ ఉత్పత్తి.<ref>(Benuzzi and Ladurner, 2018</ref><ref>{{citeweb|url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fagro.2021.676208/full |title=Azadirachtin-Based Insecticide: Overview, Risk Assessments, and Future Directions |publisher=frontiersin.org |accessdate=2024-04-14}}</ref>
{| class="wikitable"
|-style="background:green; color:white" align="center"
|లక్షణం/గుణం||మితి/విలువ
|-
|అణు సూత్రం||{{chem2|C35H44O16}}<ref name=america/>
|-
|అణు భారం|| 720.71 గ్రా/మోల్<ref name=america/>
|-
|[[ద్రవీభవన ఉష్ణోగ్రత]]||165ºC<ref name=america/>
|-
|ఫ్లాష్ పాయింట్||244.8±26.4°C<ref>{{citeweb|url=https://www.chemsrc.com/en/cas/11141-17-6_834515.html |title= Azadirachtin|publisher=chemsrc.com/ |accessdate=2024-04-14}}</ref>
|-
|[[సాంద్రత]]||1.51<ref name=density>{{citeweb|url=https://www.chembk.com/en/chem/azadirachtin |title=azadirachtin |publisher=chembk.com |accessdate=2024-04-14}}</ref>
|-
|[[మరుగు స్థానం]]||792.4±60.0 °C(అంచనా)<ref name=density/>
|-
|[[వక్రీభవన గుణకం]]||1.623<ref name=density/>
|}
[[ఇథనాల్]], డై ఇథైల్ ఈథర్, అసిటోన్, [[క్లోరోఫామ్]]లలో సులభంగా కరుగుతుంది. [[హెక్సేను]]లో కరగదు.<ref>{{citeweb|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/source/hsdb/7372 |title=AZADIRACHTIN |publisher=pubchem.ncbi.nlm.nih.gov |accessdate=2024-04-14}}</ref>
==అనువర్తనం==
*ఇది మొదట్లో ఎడారి మిడుత (స్కిస్టోసెర్కా గ్రెగారియా) నిరోధకం వలె చురుకుగా ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది, ఇది ఇప్పుడు 200 జాతుల కీటకాలను ప్రభావితం చేస్తుంది, ప్రధానంగా యాంటీఫీడెంట్, పెరుగుదల అంతరాయం కలిగిస్తుంది, కీటకాల పట్ల గణనీయమైన విషాన్ని కలిగి ఉంది. <ref>{{citeweb|url=https://www.chemeurope.com/en/encyclopedia/Azadirachtin.html |title=Azadirachtin |publisher=chemeurope.com |accessdate=2024-04-14}}</ref>
*ఇది దాణా నిరోధకం, కీటకాల పెరుగుదల అంతరాయం (IGD), స్టెరిలెంట్గా పనిచేస్తుంది, కోలియోప్టెరా, హెమినోప్టెరా, డిప్టెరా, ఆర్థోప్టెరా, ఐసోప్టెరాతో సహా వివిధ వ్యవసాయ తెగుళ్ళ జాతులను నియంత్రించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది.<ref>(Morgan, 2009)</ref><ref>{{citeweb|url=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fagro.2021.676208/full |title=Azadirachtin: Properties and Insecticidal Activities |publisher=frontiersin.org |accessdate=2024-04-14}}</ref>
==భద్రపరచు/నిల్వ వుండు కాలం ==
అజాడిరాక్టిన్ చీకటిలో నిల్వ చేయబడితే స్ఫటికాకార రూపంలో సాపేక్షంగా స్థిరంగా ఉంటుంది. తేలికపాటి ఆమ్ల ద్రావణాలలో (pH 4–6) దీని సగం జీవితం గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద 50-100 రోజులు, అయితే వేగవంతమైన వియోగం (జలవిశ్లేషణ, ఐసోమెరైజేషన్,/లేదా పునర్వ్యవస్థీకరణ) అధిక ఉష్ణోగ్రతల వద్ద, ఆల్కలీన్, బలమైన ఆమ్ల మాధ్యమంలో సంభవిస్తుంది, ముఖ్యంగా వెలుగులో సంభవిస్తుంది.<ref>(Barrek et al., 2004; Ermel et al., 1987; Jarvis et al., 1998; Sundaram et al., 1995; Szeto and Wan, 1996).</ref><ref name=>{{citeweb|url=https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/azadirachtin |title=Pest Control Agents from Natural Products |publisher=sciencedirect.com |accessdate=2024-04-14}}</ref>
==దుష్పలితాలు==
==మూలాలు==
{{reflist}}
[[వర్గం:కీటకాలు]]
[[వర్గం:రసాయన పదార్థాలు]]
53bdjoysuxodmszo0kmggj8st9o71i0
2022 ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికల అభ్యర్థుల జాబితా
0
413560
4989306
4963887
2026-10-27T01:42:35Z
Muralikrishna m
106628
/* అభ్యర్థుల జాబితా */
4989306
wikitext
text/x-wiki
2022 ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభలోని మొత్తం 403 మంది సభ్యులను ఎన్నుకోవడానికి 10 ఫిబ్రవరి నుండి మార్చి 7 వరకు ఏడు దశల్లోజరిగాయి. ఫలితాలు 2022 మార్చి 10న ప్రకటించారు.
ఎన్నికల్లో పోటీ చేసే ప్రధాన పార్టీలు, కూటముల అభ్యర్థుల జాబితా ఈ క్రింది విధంగా ఉంది. ఇది ఎన్నికల్లో పోటీ చేసే అభ్యర్థులందరి సమగ్ర జాబితా కాదు.
==అభ్యర్థుల జాబితా==
=== నియోజకవర్గం నం. 1-42 ===
{| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="line-height:20px;text-align:center;"
! colspan="2" | నియోజకవర్గం
! rowspan="2" |ఓటింగ్ తేదీ <ref name=":0">{{Cite web|date=2022-01-09|title=Assembly Election 2022: From UP To Punjab, Here's Full List Of District Wise Polls |url=https://www.indiatimes.com/news/india/assembly-election-2022-dates-phases-election-commission-558888.html|access-date=2022-01-09|website=IndiaTimes}}</ref>
| colspan="3" bgcolor="{{party color|National Democratic Alliance}}" |[[National Democratic Alliance|<span style="color:white;">'''NDA'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Samajwadi Party}}" |[[Samajwadi Party|<span style="color:white;">'''SP+'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Bahujan Samaj Party}}" |[[Bahujan Samaj Party|<span style="color:white;">'''BSP'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|United Progressive Alliance}}" |[[United Progressive Alliance|<span style="color:white;">'''UPA'''</span>]]
|-
! సంఖ్య
! పేరు
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి <ref>{{Cite web|last=|first=|title=UP Election 2022: Complete List of BJP Candidates|url=https://www.india.com/uttar-pradesh/up-election-2022-complete-list-of-bjp-candidates-up-constituencies-full-list-5187298/|access-date=2022-01-22|website=www.india.com}}</ref>
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి <ref>{{Cite web|last=|first=|title=UP Election 2022 List of SP-RLD Candidates|url=https://www.india.com/uttar-pradesh/up-election-2022-complete-list-of-sp-rld-candidates-uttar-pradesh-constituencies-full-list-5196187/|access-date=2022-01-22|website=www.india.com}}</ref>
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి <ref>{{Cite web|title=Full list of BSP candidates and their constituencies for UP Election 2022|url=https://www.financialexpress.com/india-news/up-elections-2022-full-list-of-bahujan-samaj-party-candidates/2407174/|access-date=2022-01-22|website=The Financial Express}}</ref>
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి <ref>{{Cite web|title=UP Election 2022: Full list of Congress candidates and their constituencies|url=https://www.financialexpress.com/india-news/up-election-2022-full-list-of-congress-candidates-and-their-constituencies/2405567/|access-date=2022-01-22|website=The Financial Express}}</ref>
|-
! colspan="15"| [[సహారన్పూర్ జిల్లా|సహరాన్పూర్ జిల్లా]]
|-
!1
|[[బెహత్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బేహత్]]
| rowspan="7" | 2022 ఫిబ్రవరి 14
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[నరేష్ సైనీ]]
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఉమర్ అలీ ఖాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాహిష్ మాలిక్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|పూనమ్ ఖంబోజ్
|-
!2
|[[నకూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|నకూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ముఖేష్ చౌదరి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ధరమ్ సింగ్ సైనీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సాహిల్ ఖాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రణధీర్ సింగ్
|-
!3
|[[సహరన్పూర్ నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సహరన్పూర్ నగర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాజీవ్ గుంబర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సంజయ్ గార్గ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మనీష్ అరోరా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సుఖ్వీందర్ కౌర్
|-
!4
|[[సహరాన్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సహరాన్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|జగ్పాల్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అషు మాలిక్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అజబ్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సందీప్ రాణా
|-
!5
|[[దేవబంద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|దేవబంద్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|బ్రిజేష్ సింగ్ రావత్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|కార్తీక్ రానా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సి రాజేందర్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రాహత్ ఖలీల్
|-
!6
|[[రాంపూర్ మణిహరన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రాంపూర్ మణిహారన్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|దేవేంద్ర కుమార్ నిమ్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|వివేక్ కాంత్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రవీందర్ మోలు
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఓంపాల్ సింగ్
|-
!7
|[[గంగో శాసనసభ నియోజకవర్గం|గంగో]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కీరత్ సింగ్ గుర్జార్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|చ. ఇండెర్సెన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|నౌమాన్ మసూద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అశోక్ సైనీ
|-
! colspan="15" |[[షామ్లీ జిల్లా]]
|-
!8
|[[కైరానా శాసనసభ నియోజకవర్గం|కైరానా]]
| rowspan="3" | 2022 ఫిబ్రవరి 10
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మృగాంక సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|నహిద్ హసన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాజేంద్ర సింగ్ ఉపాధ్యాయ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|హాజీ అఖ్లాక్
|-
!9
|[[థానా భవన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|థానా భవన్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సురేష్ రాణా
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|అష్రఫ్ అలీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|జహీర్ మాలిక్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సత్య సయ్యం సైనీ
|-
!10
|[[షామ్లీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|షామ్లీ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|తేజేంద్ర నిర్వాల్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|ప్రసూన్ చౌదరి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|బిజేంద్ర మాలిక్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|Mohd.Ayub Jang
|-
!colspan="15" |[[ముజఫర్ నగర్ జిల్లా|ముజఫర్నగర్ జిల్లా]]
|-
!11
|[[బుధానా శాసనసభ నియోజకవర్గం|బుధాన]]
| rowspan="6" | 2022 ఫిబ్రవరి 10
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఉమేష్ మాలిక్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|రాజ్పాల్ బలియన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అనీస్ చౌదరి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|దేవేంద్ర కశ్యప్
|-
!12
|[[చార్తావాల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|చార్తావాల్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సప్నా విజయ్ కశ్యప్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|పంకజ్ కుమార్ మాలిక్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సల్మాన్ సయీద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|యాస్మీన్ రానా
|-
!13
|[[పుర్ఖాజి శాసనసభ నియోజకవర్గం|పుర్ఖాజీ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ప్రమోద్ ఉత్వాల్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|అనిల్ కుమార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సురేంద్ర పాల్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|దీపక్ కుమార్
|-
!14
|[[ముజఫర్నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ముజఫర్నగర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కపిల్ దేవ్ అగర్వాల్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|సౌరభ్ స్వరూప్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|పుష్పంకర్ పాల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సుబోధ్ శర్మ
|-
!15
|[[ఖతౌలీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఖతౌలీ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|విక్రమ్ సింగ్ సైనీ
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|రాజ్పాల్ సింగ్ సైనీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కర్తార్ సింగ్ భదానా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|గౌరవ్ భాటి
|-
!16
|[[మీరాపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మీరాపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ప్రశాంత్ చౌదరి
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|చందన్ చౌహాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మహ్మద్ షాలీం
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|జమీల్ అహ్మద్ ఖాస్మీ
|-
!colspan="15" |[[బిజ్నౌర్ జిల్లా|బిజ్నోర్ జిల్లా]]
|-
!17
|[[నజీబాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|నజీబాబాద్]]
| rowspan="8" | 2022 ఫిబ్రవరి 14
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కున్వర్ భరతేంద్ర సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|తస్లీమ్ అహ్మద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|షాన్వాజ్ ఆలం
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|హాజీ మహమ్మద్ సలీం అన్సారీ
|-
!18
|[[నగీనా శాసనసభ నియోజకవర్గం|నగీనా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
| యశ్వంత్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మనోజ్ పరాస్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|బ్రజ్పాల్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|హెన్రిటా రాజీవ్ సింగ్
|-
!19
|[[బర్హాపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బర్హాపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కున్వర్ సుశాంత్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|కపిల్ కుమార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మహ్మద్ గాజీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|హాజీ అహ్సన్ అలీ అన్సారీ
|-
!20
|[[ధాంపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ధాంపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అశోక్ కుమార్ రాణా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|నయీమ్ ఉల్ హసన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కమల్ అహ్మద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|హుస్సేన్ అహ్మద్ అన్సారీ
|-
!21
|[[నెహ్తార్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|నెహ్తార్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఓం కుమార్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|మున్షీ రాంపాల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ప్రియా సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మీనాక్షి సింగ్
|-
!22
|[[బిజ్నోర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బిజ్నోర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సుచీ చౌదరి
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|నీరజ్ చౌదరి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రుచి వీర
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అక్బరీ బేగం
|-
!23
|[[చాంద్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|చాంద్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కమలేష్ సైనీ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|స్వామి ఓంవేష్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|షకీల్ హష్మీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఉదయ్ త్యాగి (మైఖేల్)
|-
!24
|[[నూర్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తర ప్రదేశ్)|నూర్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సీపీ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రామ్ అవతార్ సైనీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|జియావుద్దీన్ అన్సారీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|బాలా దేవి సైనీ
|-
!colspan="15" |[[మొరాదాబాద్ జిల్లా]]
|-
!25
|[[కాంత్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కాంత్]]
| rowspan="6" | 2022 ఫిబ్రవరి 14
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాజేష్ కుమార్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|కమల్ అక్తర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అఫాక్ అలీ ఖాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మొహమ్మద్ ఇస్రార్ సైఫీ
|-
!26
|[[ఠాకూర్ద్వారా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఠాకూర్ద్వారా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అజయ్ ప్రతాప్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|నవాబ్ జాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ముజాహిద్ అలీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సల్మా అఘా అన్సారీ
|-
!27
|[[మొరాదాబాద్ రూరల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మొరాదాబాద్ రూరల్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కృష్ణకాంత్ మిశ్రా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|నాసిర్ ఖురేషి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అకీల్ చౌదరి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|హాజీ ఇక్రమ్ ఖురేషీ
|-
!28
|[[మొరాదాబాద్ నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మొరాదాబాద్ నగర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రితేష్ కుమార్ గుప్తా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|యూసుఫ్ అన్సారీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఇర్షాద్ హుస్సేన్ సైఫీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మొహమ్మద్ రిజ్వాన్ ఖురేషి
|-
!29
|[[కుందర్కి శాసనసభ నియోజకవర్గం|కుందర్కి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కమల్ ప్రజాపతి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|జియావుర్ రెహ్మాన్ బార్క్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|హాజీ చంద్ బాబు మాలిక్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ధరక్ష అహసన్ ఖాన్
|-
!30
|[[బిలారి శాసనసభ నియోజకవర్గం|బిలారి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|పరమేశ్వర్ లాల్ సైనీ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మొహమ్మద్.ఫహీమ్ ఇర్ఫాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అనిల్ కుమార్ చౌదరి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|కల్పనా సింగ్
|-
!colspan="15" |[[సంభల్ జిల్లా]]
|-
!31
|[[చందౌసి శాసనసభ నియోజకవర్గం|చందౌసి]]
| rowspan="3" | 2022 ఫిబ్రవరి 14
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|గులాబో దేవి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|విమలేష్ కుమార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రణవిజయ్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మిథ్లేష్
|-
!32
|[[అస్మోలి శాసనసభ నియోజకవర్గం|అస్మోలి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|హరేంద్ర సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|పింకీ సింగ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రఫతుల్లా ఉర్ఫ్ నేతా ఛిద్దా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|హాజీ మార్గూబ్ ఆలం
|-
!33
|[[సంభాల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సంభాల్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాజేష్ సింఘాల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఇక్బాల్ మహమూద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|షకీల్ అహ్మద్ ఖురైషీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|నిదా అహ్మద్
|-
!colspan="15" |[[రాంపూర్ జిల్లా]]
|-
!34
|[[సువార్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సువార్]]
! rowspan="5" | 2022 ఫిబ్రవరి 14
| {{Party name with color|Apna Dal (Sonelal)}}
|హైదర్ అలీ ఖాన్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అబ్దుల్లా ఆజం ఖాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అధ్యపక్ శంకర్ లాల్ సైనీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రామ్ రక్షపాల్ సింగ్
|-
!35
|[[చమ్రావా శాసనసభ నియోజకవర్గం|చమ్రావా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మోహన్ కుమార్ లోధి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|నసీర్ అహ్మద్ ఖాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అబ్దుల్ ముస్తఫా హుస్సేన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|యూసఫ్ అలీ యూసుఫ్
|-
!36
|[[బిలాస్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|బిలాస్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|బల్దేవ్ సింగ్ ఔలాఖ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సర్దార్ అమర్జిత్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రామావతార్ కశ్యప్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సంజయ్ కపూర్
|-
!37
|[[రాంపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|రాంపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఆకాష్ సక్సేనా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఆజం ఖాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సదాకత్ హుస్సేన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|కాజిమ్ అలీ ఖాన్
|-
!38
|[[మిలక్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మిలక్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాజబాల
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|విజయ్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సురేంద్ర సింగ్ సాగర్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|కుమార్ ఏకలవ్య వాల్మీకి
|-
!colspan="15" |[[అమ్రోహా జిల్లా]]
|-
!39
|[[ధనౌరా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ధనౌరా]]
| rowspan="4" | 2022 ఫిబ్రవరి 14
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాజీవ్ తరరా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|వివేక్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|హర్పాల్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సమర్ పాల్ సింగ్
|-
!40
|[[నౌగవాన్ సాదత్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|నౌగవాన్ సాదత్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|దేవేంద్ర నాగ్పాల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సమర్ పాల్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సదాబ్ ఖాన్ ఉర్ఫ్ టాటా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రేఖా సుఖరాజ్ రాణి
|-
!41
|[[అమ్రోహా శాసనసభ నియోజకవర్గం|అమ్రోహా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రామ్ సింగ్ సైనీ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మెహబూబ్ అలీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మహ్మద్ నవేద్ అయాజ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సలీమ్ ఖాన్
|-
!42
|[[హసన్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|హసన్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మహేంద్ర సింగ్ ఖడగ్వంశీ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ముఖియా గుజ్జర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఫైర్ సింగ్ గుర్జార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అసిమ్ హుస్సేన్ సబ్రీ
|}
=== నియోజకవర్గం నం. 43-80 ===
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
! colspan="2" | నియోజకవర్గం
! rowspan="2" |ఓటింగ్ తేదీ
| colspan="3" bgcolor="{{party color|National Democratic Alliance}}" |[[National Democratic Alliance|<span style="color:white;">'''NDA'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Samajwadi Party}}" |[[Samajwadi Party|<span style="color:white;">'''SP+'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Bahujan Samaj Party}}" |[[Bahujan Samaj Party|<span style="color:white;">'''BSP'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|United Progressive Alliance}}" |[[United Progressive Alliance|<span style="color:white;">'''UPA'''</span>]]
|-
! సంఖ్య
! పేరు
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
|-
!colspan="15" |[[మీరట్ జిల్లా]]
|-
!43
|[[సివాల్ఖాస్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సివల్ఖాస్]]
| rowspan="7" | 2022 ఫిబ్రవరి 10
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మనేంద్ర పాల్ సింగ్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|గులాం మహమ్మద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ముకరమ్ అలీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|జగదీష్ శర్మ
|-
!44
|[[సర్ధన శాసనసభ నియోజకవర్గం|సర్ధన]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సంగీత్ సింగ్ సోమ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అతుల్ ప్రధాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సంజీవ్ ధామా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సయ్యద్ రియానుద్దీన్
|-
!45
|[[హస్తినాపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|హస్తినాపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|దినేష్ ఖటిక్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|యోగేష్ వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సంజీవ్ కుమార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అర్చన గౌతమ్
|-
!46
|[[కిథోర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కిథోర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సత్యవీర్ త్యాగి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|షాహిద్ మంజూర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కుశాల్ పాల్ మావి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|బబితా గుర్జార్
|-
!47
|[[మీరట్ కంటోన్మెంట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మీరట్ కంటోన్మెంట్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అమిత్ అగర్వాల్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|మనీషా అహ్లావత్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అమిత్ శర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అవినాష్ కాజాల
|-
!48
|[[మీరట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మీరట్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కమల్ దత్ శర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రఫీక్ అన్సారీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|దిల్షాద్ హాజీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రంజన్ శర్మ
|-
!49
|[[మీరట్ దక్షిణ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మీరట్ సౌత్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సోమేంద్ర తోమర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మహ్మద్ ఆదిల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కున్వర్ దిల్షాద్ అలీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|నఫీస్ సైఫీ
|-
! colspan="15" |[[బాగ్పత్ జిల్లా]]
|-
!50
|[[చప్రౌలి శాసనసభ నియోజకవర్గం|చప్రౌలి]]
| rowspan="3" | 2022 ఫిబ్రవరి 10
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సహేందర్ సింగ్ రమలా
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|ప్రొఫెసర్ అజయ్ కుమార్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సాహిక్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|డాక్టర్ యూనస్ చౌదరి
|-
!51
|[[బరౌత్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బరౌత్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కృష్ణపాల్ మాలిక్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|జైవీర్ సింగ్ తోమర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అంకిత్ శర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రాహుల్ కశ్యప్
|-
!52
|[[బాగ్పట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బాగ్పట్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|యోగేష్ ధామా
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|అహ్మద్ హమీద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అరుణ్ కసానా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అనిల్ దేవ్ త్యాగి
|-
!colspan="15" |[[ఘాజియాబాద్ జిల్లా|ఘజియాబాద్ జిల్లా]]
|-
!53
|[[లోని శాసనసభ నియోజకవర్గం|లోని]]
| rowspan="5" | 2022 ఫిబ్రవరి 10
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|నంద్ కిషోర్ గుర్జార్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|మదన్ భయ్యా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అకిల్ మెహమూద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|యమీన్ మాలిక్
|-
!54
|[[మురాద్నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మురాద్నగర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అజిత్ పాల్ త్యాగి
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|సురేంద్ర కుమార్ మున్నీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అయూబ్ ఖాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|బిజేంద్ర యాదవ్
|-
!55
|[[సాహిబాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సాహిబాబాద్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సునీల్ కుమార్ శర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అమర్పాల్ శర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అజిత్ కుమార్ పాల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సంగీతా త్యాగి
|-
!56
|[[ఘజియాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఘజియాబాద్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అతుల్ గార్గ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|విశాల్ వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|క్రిషన్ కుమార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సుశాంత్ గోయల్
|-
!57
|[[మోడీ నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మోడీనగర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మంజు శివాచ్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|సుదేష్ శర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|పూనమ్ గార్గ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|నీరజ్ కుమారి ప్రజాపతి
|-
! colspan="15"|[[హాపూర్ జిల్లా]]
|-
!58
|[[ధోలానా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ధౌలానా]]
| rowspan="3" | 2022 ఫిబ్రవరి 10
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ధర్మేష్ సింగ్ తోమర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అస్లాం చౌదరి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|వాసిద్ ప్రధాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అరవింద్ శర్మ
|-
!59
|[[హాపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|హాపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|విజయ్ పాల్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|గజరాజ్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మనీష్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|భావన వాల్మీకి
|-
!60
|[[గర్ముక్తేశ్వర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|గర్ముక్తేశ్వర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|హరేంద్ర తెవాటియా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రవీందర్ చౌదరి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మదన్ చౌహాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అభా చౌదరి
|-
! colspan="15" |[[గౌతమ బుద్ద నగర్ జిల్లా]]
|-
!61
|[[నోయిడా శాసనసభ నియోజకవర్గం|నోయిడా]]
| rowspan="3" | 2022 ఫిబ్రవరి 10
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|పంకజ్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సునీల్ చౌదరి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కిర్పా రామ్ శర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|పంఖురి పాఠక్
|-
!62
|[[దాద్రీ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|దాద్రీ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|తేజ్పాల్ సింగ్ నగర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాజ్ కుమార్ భాటి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మన్బీర్ భాటి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|దీపక్ భాటి చోటీవాలా
|-
!63
|[[జేవార్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జేవార్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ధీరేంద్ర సింగ్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|అవతార్ సింగ్ భదానా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|నరేందర్ భాటి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మనోజ్ చెచి
|-
!colspan="15" |[[బులంద్షహర్ జిల్లా]]
|-
!64
|[[సికంద్రాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|సికంద్రాబాద్]]
| rowspan="7" | 2022 ఫిబ్రవరి 10
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|లక్ష్మీ రాజ్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాహుల్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మన్వీర్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సలీమ్ అక్తర్
|-
!65
|[[బులంద్షహర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బులంద్షహర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ప్రదీప్ చౌదరి
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|హాజీ యూనస్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మొహమ్మద్ మొబిన్ ఖురేషి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సుశీల్ చౌదరి
|-
!66
|[[సయానా శాసనసభ నియోజకవర్గం|సయానా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|దేవేంద్ర సింగ్ లోధీ
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|దిల్నవాజ్ ఖాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సునీల్ భరద్వాజ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|పూనమ్ పండిట్
|-
!67
|[[అనుప్షహర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|అనుప్షహర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సంజయ్ శర్మ
| {{Party name with color|Nationalist Congress Party}}
|KK శర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రామేశ్వర్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|గజేంద్ర సింగ్
|-
!68
|[[దేబాయి శాసనసభ నియోజకవర్గం|దేబాయి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|చంద్రపాల్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|హరీష్ కుమార్ లోధీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కరణ్ పాల్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సునీతా శర్మ
|-
!69
|[[షికార్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|షికార్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అనిల్ శర్మ
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|కిరణ్పాల్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|MU రఫిక్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|జియావుర్ రెహమాన్
|-
!70
|[[ఖుర్జా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఖుర్జా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మీనాక్షి సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|బన్షీ సింగ్ పహాడియా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|వినోద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|తుక్కీ మాల్ ఖటిక్
|-
!colspan="15" |[[అలీగఢ్ జిల్లా]]
|-
!71
|[[ఖైర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఖైర్]]
| rowspan="7" | 2022 ఫిబ్రవరి 10
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అనూప్ ప్రధాన్ బాల్మీకి
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|భగవతీ ప్రసాద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|చారు కైన్ కైన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మోనికా సూర్యవంశీ
|-
!72
|[[బరౌలీ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|బరౌలీ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఠాకూర్ జైవీర్ సింగ్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|ప్రమోద్ గౌర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|నరేందర్ శర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|గౌరంగ్ దేవ్ చౌహాన్
|-
!73
|[[అట్రౌలీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|అట్రౌలీ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సందీప్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ధర్మేంద్ర కుమార్
|-
!74
|[[చర్రా శాసనసభ నియోజకవర్గం|చర్రా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రవేంద్ర పాల్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అఖిలేష్ శర్మ
|-
!75
|[[కోయిల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కోయిల్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అనిల్ పరాశర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|వివేక్ బన్సాల్
|-
!76
|[[అలీగఢ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|అలీగఢ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|శ్రీమతి ముక్తా రాజా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మొహమ్మద్ సల్మాన్ ఇమ్తేయాజ్
|-
!77
|[[ఇగ్లాస్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఇగ్లాస్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాజ్కుమార్ సహాయోగి
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|బీర్పాల్ సింగ్ దివాకర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సుశీల్ కుమార్ జాతవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ప్రీతి ధన్గర్
|-
!colspan="15" |[[హాత్రస్ జిల్లా|హత్రాస్ జిల్లా]]
|-
!78
|[[హత్రాస్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|హత్రాస్]]
| rowspan="3" | 2022 ఫిబ్రవరి 20
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అంజులా మహోర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|బ్రిజ్మోహన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సంజీవ్ కుమార్ కాకా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|కులదీప్ కుమార్ సింగ్
|-
!79
|[[సదాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సదాబాద్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాంవీర్ ఉపాధ్యాయ్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|ప్రదీప్ చౌదరి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|డా. అవిన్ శర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మధుర ప్రసాద్ కుష్వాహా
|-
!80
|[[సికంద్రా రావు శాసనసభ నియోజకవర్గం|సికిందరావు]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|బీరేంద్ర సింగ్ రాణా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|లలిత్ ప్రతాప్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అవధేష్ కుమార్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|డాక్టర్ చావి వర్షిణి
|}
=== నియోజకవర్గం నం. 81-110 ===
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
! colspan="2" | నియోజకవర్గం
! rowspan="2" |ఓటింగ్ తేదీ
| colspan="3" bgcolor="{{party color|National Democratic Alliance}}" |[[National Democratic Alliance|<span style="color:white;">'''NDA'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Samajwadi Party}}" |[[Samajwadi Party|<span style="color:white;">'''SP+'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Bahujan Samaj Party}}" |[[Bahujan Samaj Party|<span style="color:white;">'''BSP'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|United Progressive Alliance}}" |[[United Progressive Alliance|<span style="color:white;">'''UPA'''</span>]]
|-
! సంఖ్య
! పేరు
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
|-
!colspan="15"|[[మథుర జిల్లా|మథుర జిల్లా]]
|-
!81
|[[ఛాటా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఛటా]]
| rowspan="5" | 2022 ఫిబ్రవరి 10
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|చౌదరి లక్ష్మీ నారాయణ్ సింగ్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|తేజ్పాల్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సోన్పాల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|పూనమ్ దేవి
|-
!82
|[[మాంట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మాంట్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాజేష్ చౌదరి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సంజయ్ లాథర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శ్యామ్ సుందర్ శర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సుమన్ చౌదరి
|-
!83
|[[గోవర్ధన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|గోవర్ధన్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఠాకూర్ మేఘశ్యామ్ సింగ్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|ప్రీతమ్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాజ్కుమార్ రావత్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|దీపక్ చౌదరి
|-
!84
|[[మధుర శాసనసభ నియోజకవర్గం|మధుర]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|శ్రీకాంత్ శర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|దేవేంద్ర అగర్వాల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సతీష్ శర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ప్రదీప్ మాథుర్
|-
!85
|[[బల్దేవ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బలదేవ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[పూరన్ ప్రకాష్]]
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|బబితా దేవి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అశోక్ కుమార్ సుమన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|వినేష్ కుమార్ వాల్మీకి
|-
!colspan="15" |[[ఆగ్రా జిల్లా]]
|-
!86
|[[ఎత్మాద్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఎత్మాద్పూర్]]
| rowspan="9" | 2022 ఫిబ్రవరి 10
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ధరంపాల్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|డా.వీరేంద్ర సింగ్ చౌహాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సర్వేష్ బఘేల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|శివాని సింగ్ బఘేల్
|-
!87
|[[ఆగ్రా కంటోన్మెంట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఆగ్రా కంటోన్మెంట్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|గిర్రాజ్ సింగ్ ధర్మేష్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|కున్వర్ సింగ్ వకీల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|భర్తేందు అరుణ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సికిందర్ వాల్మీకి
|-
!88
|[[ఆగ్రా సౌత్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఆగ్రా సౌత్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|యోగేంద్ర ఉపాధ్యాయ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|వినయ్ అగర్వాల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రవి భరద్వాజ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అనుజ్ శర్మ
|-
!89
|[[ఆగ్రా ఉత్తర శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఆగ్రా ఉత్తర]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|పురుషోత్తమ్ ఖండేల్వాల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|జ్ఞానేంద్ర కుమార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|షబ్బీర్ అబ్బాస్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|వినోద్ కుమార్ బన్సాల్
|-
!90
|[[ఆగ్రా రూరల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఆగ్రా రూరల్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|బేబీ రాణి మౌర్య
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|మహేష్ కుమార్ జాతవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కిరణ్ ప్రభ కేసరి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఉపేంద్ర సింగ్
|-
!91
|[[ఫతేపూర్ సిక్రీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఫతేపూర్ సిక్రి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|చౌదరి బాబులాల్
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|బ్రిజేష్ చాహర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|డాక్టర్ ముఖేష్ Kr రాజ్పుత్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|హేమంత్ చాహర్
|-
!92
|[[ఖేరాగఢ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఖేరాగఢ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|భగవాన్ సింగ్ కుష్వాహ
| {{Party name with color|Rashtriya Lok Dal}}
|రౌతన్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|గంగాధర్ సింగ్ కుష్వాహ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రామ్ నాథ్ షికార్వార్
|-
!93
|[[ఫతేహాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|ఫతేహాబాద్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఛోటేలాల్ వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రూపాలీ దీక్షిత్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శైలేంద్ర ప్రతాప్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|హోతమ్ సింగ్ నిషాద్
|-
!94
|[[బాహ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బాహ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాణి పక్షాలికా సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మధుసూదన్ శర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|నితిన్ వర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మనోజ్ దీక్షిత్
|-
!colspan="15" |[[ఫిరోజాబాద్ జిల్లా]]
|-
!95
|[[తుండ్ల శాసనసభ నియోజకవర్గం|తుండ్ల]]
| rowspan="5" | 2022 ఫిబ్రవరి 20
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ప్రేమపాల్ సింగ్ ధన్గర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాకేష్ బాబు
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అమర్ సింగ్ జాతవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|యోగేష్ దికావార్
|-
!96
|[[జస్రానా శాసనసభ నియోజకవర్గం|జస్రానా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మన్వేంద్ర సింగ్ లోధీ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సచిన్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సూర్య ప్రతాప్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|విజయ్ నాథ్ సింగ్ వర్మ
|-
!97
|[[ఫిరోజాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఫిరోజాబాద్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మనీష్ అసిజా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సైఫుర్ రెహమాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సజియా హసన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సందీప్ తివారీ
|-
!98
|[[షికోహాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|షికోహాబాద్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఓం ప్రకాష్ వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ముఖేష్ వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అనిల్ కుమార్ యాదవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|శశి శర్మ
|-
!99
|[[సిర్సాగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సిర్సాగంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|హరిఓం యాదవ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సర్వేష్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|పంకజ్ మిశ్రా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ప్రతిమ పాల్
|-
! colspan="15" |[[కాస్గంజ్ జిల్లా|కస్గంజ్ జిల్లా]]
|-
!100
|[[కాస్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కాస్గంజ్]]
| rowspan="3" | 2022 ఫిబ్రవరి 20
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|దేవేంద్ర సింగ్ లోధీ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మన్పాల్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఇంజి. ప్రభుదయాళ్ సింగ్ రాజ్పుత్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|కుల్దీప్ పాండే
|-
!101
|[[అమన్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|అమన్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|హరి ఓం వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సత్యమాన్ సింగ్ శక్య
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సుభాష్ చంద్ర శాక్య
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|దివ్య శర్మ
|-
!102
|[[పటియాలీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|పటియాలి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మమతేష్ శక్య
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|నదీరా సుల్తాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|నీరజ్ మిశ్రా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మొహమ్మద్ ఇమ్రాన్ అలీ
|-
! colspan="15" |[[ఎటా జిల్లా]]
|-
!103
|[[అలీగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|అలీగంజ్]]
| rowspan="4" | 2022 ఫిబ్రవరి 20
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సత్యపాల్ సింగ్ రాథోడ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రామేశ్వర్ సింగ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సౌద్ అలీ ఖాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సుభాష్ చంద్ర వర్మ
|-
!104
|[[ఎటాహ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఎటాహ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|విపిన్ వర్మ డేవిడ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|జుగేంద్ర సింగ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అజయ్ సింగ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|గుంజన్ మిశ్రా
|-
!105
|[[మర్హర శాసనసభ నియోజకవర్గం|మర్హర]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|వీరేంద్ర వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అమిత్ గౌరవ్ 'టిటు'
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|యోగేష్ కుమార్ షాక్యా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|తారా రాజ్పుత్
|-
!106
|[[జలేసర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జలేసర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సంజీవ్ కుమార్ దివాకర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రంజిత్ సుమన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఆకాష్ సింగ్ జాతవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|నీలిమ రాజ్
|-
! colspan="15" |[[మైన్పురి జిల్లా]]
|-
!107
|[[మెయిన్పురి శాసనసభ నియోజకవర్గం|మెయిన్పురి]]
| rowspan="4" | 2022 ఫిబ్రవరి 20
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|జైవీర్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాజు యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|గౌరవ్ నంద్ సవిత
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|వినీతా శాక్య
|-
!108
|[[భోంగావ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|భోంగావ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రామ్ నరేష్ అగ్నిహోత్రి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అలోక్ శక్య
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అశోక్ సింగ్ చౌహాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మమతా రాజ్పుత్
|-
!109
|[[కిష్ని శాసనసభ నియోజకవర్గం|కిష్ణి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ప్రియరంజన్ ఆశు దివాకర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|బ్రిజేష్ కతేరియా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ప్రభుదయాళ్ జాతవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|డాక్టర్ వినయ్ నారాయణ్ సింగ్
|-
!110
|[[కర్హల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కర్హల్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఎస్పీ సింగ్ బఘేల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అఖిలేష్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కులదీప్ నారాయణ్
| colspan="3" |{{Efn|UPA didn't field a candidate against SP+ candidate [[Akhilesh Yadav]] in [[Karhal Assembly constituency|Karhal]]<ref>{{Cite web|title=Congress pulls out of Karhal contest in Mainpuri against Akhilesh Yadav|date=February 2022|url=https://www.hindustantimes.com/elections/uttar-pradesh-assembly-election/congress-pulls-out-of-karhal-contest-in-mainpuri-against-akhilesh-yadav-101643727703923.html}}</ref>}}
|}
# '''^''' కర్హల్లో SP+ అభ్యర్థి అఖిలేష్ యాదవ్పై UPA అభ్యర్థిని నిలబెట్టలేదు
=== నియోజకవర్గం నం. 111-136 ===
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
{| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="line-height:20px;text-align:center;"
! colspan="2" | నియోజకవర్గం
! rowspan="2" |ఓటింగ్ తేదీ
| colspan="3" bgcolor="{{party color|National Democratic Alliance}}" |[[National Democratic Alliance|<span style="color:white;">'''NDA'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Samajwadi Party}}" |[[Samajwadi Party|<span style="color:white;">'''SP+'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Bahujan Samaj Party}}" |[[Bahujan Samaj Party|<span style="color:white;">'''BSP'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|United Progressive Alliance}}" |[[United Progressive Alliance|<span style="color:white;">'''UPA'''</span>]]
|-
! సంఖ్య
! పేరు
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
|-
!colspan="15" |[[సంభల్ జిల్లా|సంభాల్ జిల్లా]]
|-
!111
|[[గున్నూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|గున్నూర్]]
| 2022 ఫిబ్రవరి 14
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అజిత్ కుమార్ యాదవ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రామ్ ఖిలాడీ సింగ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఫిరోజ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|విజయ్ శర్మ
|-
! colspan="15" |[[బుదౌన్ జిల్లా]]
|-
!112
|[[బిసౌలి శాసనసభ నియోజకవర్గం|బిసౌలీ]]
| rowspan="6" | 2022 ఫిబ్రవరి 14
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కుశాగ్ర సాగర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అశుతోష్ మౌర్య
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|జైపాల్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ప్రజ్ఞా యశోద
|-
!113
|[[సహస్వాన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సహస్వాన్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|డీకే భరద్వాజ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|బ్రిజేష్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|హాజీ విట్టన్ ముసరత్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రాజ్వీర్ సింగ్ యాదవ్
|-
!114
|[[బిల్సి శాసనసభ నియోజకవర్గం|బిల్సి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|హరీష్ శక్య
| {{Party name with color|Mahan Dal}}
|చంద్ర ప్రకాష్ మౌర్య
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శ్రీమతి మమత శాక్య
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అంకిత్ చౌహాన్
|-
!115
|[[బదౌన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బదౌన్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మహేష్ చంద్ర గుప్తా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రయీస్ అహ్మద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఠాకూర్ రాజేష్ కుమార్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రాణి సింగ్
|-
!116
|[[షేఖుపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|షేఖుపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ధర్మేంద్ర కుమార్ సింగ్ షాక్యా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|హిమాన్షు యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ముస్లిం ఖాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మమతా దేవి ప్రజాపతి
|-
!117
|[[డేటాగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|డేటాగంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాజీవ్ కుమార్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అర్జున్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రచిత్ గుప్తా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అతిఫ్ ఖాన్ జఖ్మీ
|-
!colspan="15" |[[బరేలీ జిల్లా]]
|-
!118
|[[బహేరి శాసనసభ నియోజకవర్గం|బహేరి]]
| rowspan="9" | 2022 ఫిబ్రవరి 14
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఛత్ర పాల్ గంగ్వార్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అతౌర్ రెహమాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఆసేరామ్ గంగ్వార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సంతోష్ భారతి
|-
!119
|[[మీర్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మీర్గంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|డిసి వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సుల్తాన్ బేగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కున్వర్ భాను ప్రతాప్ సింగ్ గాంగ్వార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మొహమ్మద్ లియాస్
|-
!120
|[[భోజిపురా శాసనసభ నియోజకవర్గం|భోజిపురా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|బహోరన్ లాల్ మౌర్య
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|షాజిల్ ఇస్లాం అన్సారీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|యోగేష్ పటేల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సదర్ ఖాన్
|-
!121
|[[నవాబ్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|నవాబ్గంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఎంపీ ఆర్య గంగ్వార్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|భగవత్ సరన్ గాంగ్వార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|యూసుఫ్ ఖాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఉషా గాంగ్వార్
|-
!122
|[[ఫరీద్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఫరీద్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|శ్యామ్ బిహారీ లాల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|విజయ్ పాల్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|షాలినీ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|విశాల్ సాగర్
|-
!123
|[[బిఠారి చైన్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బిఠారి చైన్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాఘవేంద్ర శర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఆగమ్ మౌర్య
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఆశిష్ పటేల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అల్కా సింగ్
|-
!124
|[[బరేలీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బరేలీ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అరుణ్ సక్సేనా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాజేష్ అగర్వాల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|బృహ్మానంద శర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|కృష్ణకాంత శర్మ
|-
!125
|[[బరేలీ కంటోన్మెంట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బరేలీ కంటోన్మెంట్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సంజీవ్ అగర్వాల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సుప్రియా అరోన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అనిల్ కుమార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మహ్మద్ ఇస్లాం అన్సారీ
|-
!126
|[[అయోన్లా శాసనసభ నియోజకవర్గం|అయోన్లా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ధర్మపాల్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|Pt. ఆర్కే శర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|లక్ష్మణ్ ప్రసాద్ లోధి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఓంవీర్ యాదవ్
|-
!colspan="15" |[[పిలిభిత్ జిల్లా]]
|-
!127
|[[పిలిభిత్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|పిలిభిత్]]
| rowspan="4" | 2022 ఫిబ్రవరి 23
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సంజయ్ సింగ్ గాంగ్వార్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|డాక్టర్ శైలేంద్ర గంగ్వార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అనిస్ ఖాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|షకీల్ అహ్మద్ నూరి
|-
!128
|[[బర్ఖెరా శాసనసభ నియోజకవర్గం|బర్ఖెరా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|స్వామి ప్రవక్త నంద్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|హేమరాజ్ వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మోహన్ స్వరూప్ వర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|హర్ప్రీత్ సింగ్ చబ్బా
|-
!129
|[[పురాన్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|పురాన్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|బాబు రామ్ పాశ్వాన్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఆర్తి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అశోక్ కుమార్ రాజా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఈశ్వర్ దయాళ్ పాశ్వాన్
|-
!130
|[[బిసల్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బిసల్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|వివేక్ వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|దివ్య గాంగ్వార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అనీస్ ఖాన్ ఉర్ఫ్ ఫూల్బాబు
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|శిఖా పాండే
|-
!colspan="15" |[[షాజహాన్పూర్ జిల్లా]]
|-
!131
|[[కత్రా శాసనసభ నియోజకవర్గం|కత్రా]]
| rowspan="6" | 2022 ఫిబ్రవరి 14
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|వీర్ విక్రమ్ సింగ్ ప్రిన్స్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాజేష్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాజేష్ శక్య
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మున్నా సింగ్
|-
!132
|[[జలాలాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|జలాలాబాద్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|హరిప్రకాష్ వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|నీరజ్ మౌర్య
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అనిరుధ్ సింగ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|గుర్మీత్ సింగ్
|-
!133
|[[తిల్హార్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|తిల్హార్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సలోన కుష్వాహ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రోషన్ లాల్ వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|నవాబ్ అలీ ఖాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రజనీష్ కుమార్ గుప్తా
|-
!134
|[[పోవాన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|పోవాన్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|చేత్రం పాసి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఉపేంద్ర పాల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఉదయవీర్ సింగ్ జాతవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అనుజ్ కుమారి
|-
!135
|[[షాజహాన్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|షాజహాన్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సురేష్ కుమార్ ఖన్నా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|తన్వీర్ ఖాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సర్వేష్ చంద్ర దండు మిశ్రా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|పూనమ్ పాండే
|-
!136
|[[దాద్రౌల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|దాద్రౌల్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మన్వేంద్ర సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాజేష్ వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|చంద్రకేతు మౌర్య
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|తన్వీర్ సదర్
|}
=== నియోజకవర్గం నం. 137-191 ===
{| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="line-height:20px;text-align:center;"
! colspan="2" | నియోజకవర్గం
! rowspan="2" |ఓటింగ్ తేదీ
| colspan="3" bgcolor="{{party color|National Democratic Alliance}}" |[[National Democratic Alliance|<span style="color:white;">'''NDA'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Samajwadi Party}}" |[[Samajwadi Party|<span style="color:white;">'''SP+'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Bahujan Samaj Party}}" |[[Bahujan Samaj Party|<span style="color:white;">'''BSP'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|United Progressive Alliance}}" |[[United Progressive Alliance|<span style="color:white;">'''UPA'''</span>]]
|-
! సంఖ్య
! పేరు
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
|-
! colspan="15" |[[లఖింపూర్ ఖేరి జిల్లా]]
|-
!137
|[[పలియా శాసనసభ నియోజకవర్గం|పలియా]]
| rowspan="8" | 2022 ఫిబ్రవరి 23
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|హర్విందర్ కుమార్ సహాని
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ప్రీతి ఇందర్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|నరేంద్ర సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రిషాల్ అహ్మద్
|-
!138
|[[నిఘసన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|నిఘసన్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|శశాంక్ వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|RS కుష్వాహ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మన్మోహన్ మౌర్య
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అటల్ శుక్లా
|-
!139
|[[గోల గోక్రానాథ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|గోల గోక్రానాథ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అరవింద్ గిరి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|వినయ్ తివారీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శిఖా వర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ప్రహ్లాద్ పటేల్
|-
!140
|[[శ్రీ నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|శ్రీ నగర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మంజు త్యాగి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రామసరన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మీరా బాను
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|చాందిని
|-
!141
|[[ధౌరహరా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ధౌరహరా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|వినోద్ శంకర్ అవస్థి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|వరుణ్ చౌదరి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఆనంద్ మోహన్ త్రివేది
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|జితేంద్రి దేవి
|-
!142
|[[లఖింపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|లఖింపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|యోగేష్ వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఉత్కర్ష్ వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మోహన్ బాజ్పాయ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|డాక్టర్ రవిశంకర్ త్రివేది
|-
!143
|[[కాస్తా శాసనసభ నియోజకవర్గం|కాస్తా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సౌరభ్ సింగ్ సోను
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సునీల్ కుమార్ 'లాలా'
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సరితా వర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రాధేశ్యామ్ భార్గవ్
|-
!144
|[[మొహమ్మది శాసనసభ నియోజకవర్గం|మొహమ్మది]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|లోకేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|దావూద్ అహ్మద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|షకీల్ అహ్మద్ సిద్ధిఖీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రీతూ సింగ్
|-
! colspan="15" |[[సీతాపూర్ జిల్లా]]
|-
!145
|[[మహోలి శాసనసభ నియోజకవర్గం|మహోలి]]
| rowspan="9" | 2022 ఫిబ్రవరి 23
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[శశాంక్ త్రివేది]]
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అనూప్ గుప్తా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|డాక్టర్ రాజేంద్ర ప్రసాద్ వర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఆశిష్ మిశ్రా
|-
!146
|[[సీతాపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సీతాపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాజేష్ రాథోర్ "గురు"
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాధేశ్యామ్ జైస్వాల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఖుర్షీద్ అన్సారీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|షమీనా షఫీక్
|-
!147
|[[హర్గావ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|హరగావ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సురేష్ రాహి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాంహెత్ భారతి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రానూ చౌదరి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|డాక్టర్ మమతా వర్మ
|-
!148
|[[లాహర్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|లాహర్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సునీల్ వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అనిల్ వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మహ్మద్ జునైద్ అన్సారీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అనుపమ ద్వివేది
|-
!149
|[[బిస్వాన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బిస్వాన్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|నిర్మల్ వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అఫ్జల్ కౌసర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|హషీమ్ అలీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|వందన భార్గవ
|-
!150
|[[సేవాత శాసనసభ నియోజకవర్గం|సేవాత]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|జ్ఞాన్ తివారీ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మహేంద్ర సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఆశిష్ ప్రతాప్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|డాక్టర్ విజయనాథ్ అవస్థి
|-
!151
|[[మహమూదాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మహమూదాబాద్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఆశా మౌర్య
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|నరేంద్ర వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మీసం అమ్మర్ రిజ్వీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఉషాదేవి వర్మ
|-
!152
|[[సిధౌలీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సిధౌలీ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మనీష్ రావత్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|హరగోవింద్ భార్గవ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|పుష్పేంద్ర కుమార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|కమలా రావత్
|-
!153
|[[మిస్రిఖ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మిస్రిఖ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రామ్ కృష్ణ భార్గవ
| {{Party name with color|Suheldev Bharatiya Samaj Party}}
|మనోజ్ రాజవంశీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శ్యామ్ కిషోర్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సుభాష్ చంద్ర రాజవంశీ
|-
! colspan="15" |[[హర్దోయ్ జిల్లా]]
|-
!154
|[[సవైజ్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సవైజ్పూర్]]
| rowspan="8" | 2022 ఫిబ్రవరి 23
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కున్వర్ మాధవేంద్ర ప్రతాప్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|పద్మరాజ్ సింగ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాహుల్ తివారీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రాజవర్ధన్ సింగ్ రాజు
|-
!155
|[[షహాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|షహాబాద్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రజనీ తివారీ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఆసిఫ్ ఖాన్ బాబు
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అహిబరన్ సింగ్ లోధీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అజీముషాన్
|-
!156
|[[హర్డోయ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|హర్డోయ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[నితిన్ అగర్వాల్]]
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అనిల్ వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శోభిత్ పాఠక్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఆశిష్ కుమార్ సింగ్
|-
!157
|[[గోపమౌ శాసనసభ నియోజకవర్గం|గోపమౌ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|శ్యామ్ ప్రకాష్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాజేశ్వరి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సర్వేష్ కుమార్ జనసేవ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సునీతా దేవి
|-
!158
|[[సందీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సందీ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ప్రభాష్ వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఉషా వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కమల్ వర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఆకాంక్ష వర్మ
|-
!159
|[[బిల్గ్రామ్-మల్లన్వాన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బిల్గ్రామ్-మల్లన్వాన్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఆశిష్ కుమార్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|బ్రిజేష్ కుమార్ వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కృష్ణ కుమార్ సింగ్ ఉర్ఫ్ సతీష్ వర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సుభాష్ పాల్
|-
!160
|[[బలమౌ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బలమౌ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాంపాల్ వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాంబాలి వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|తిలక్ చంద్రరావు
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సురేంద్ర కుమార్
|-
!161
|[[శాండిలా శాసనసభ నియోజకవర్గం|శాండిలా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అల్కా అర్కవంశీ
| {{Party name with color|Suheldev Bharatiya Samaj Party}}
|సునీల్ అర్కవంశీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అబ్దుల్ మన్నన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మహ్మద్ హనీఫ్ (బబ్లూ గోషి)
|-
! colspan="15" |[[ఉన్నావ్ జిల్లా]]
|-
!162
|[[బంగార్మావు శాసనసభ నియోజకవర్గం|బంగార్మావు]]
| rowspan="6" | 2022 ఫిబ్రవరి 23
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|శ్రీకాంత్ కటియార్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మున్నా అల్వీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాంకిషోర్ పాల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఆర్తి బాజ్పాయ్
|-
!163
|[[సఫీపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సఫీపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|బాంబా లాల్ దివాకర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సుధీర్ రావత్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాజేంద్ర గౌతమ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|శంకర్ లాల్ గౌతమ్
|-
!164
|[[మోహన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మోహన్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|బ్రిజేష్ కుమార్ రావత్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|డాక్టర్ ఆంచల్ వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|వినయ్ చౌదరి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మధు రావత్
|-
!165
|[[ఉన్నావ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఉన్నావ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|పంకజ్ గుప్తా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అభినవ్ కుమార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|దేవేంద్ర సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఆశా సింగ్
|-
!166
|[[భగవంత్నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|భగవంత్నగర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అశుతోష్ శుక్లా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|Er. అంకిత్ పరిహార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|బ్రిజ్ కిషోర్ వర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|జంగ్ బహదూర్ సింగ్
|-
!167
|[[పూర్వా శాసనసభ నియోజకవర్గం|పూర్వా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అనిల్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఉదయ్ రాజ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|వినోద్ కుమార్ త్రిపాఠి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఉరుష రాణా
|-
! colspan="15" |[[లక్నో జిల్లా]]
|-
!168
|[[మలిహాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మలిహాబాద్]]
| rowspan="9" | 2022 ఫిబ్రవరి 23
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|జై దేవి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సురేంద్ర కుమార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|జగదీష్ రావత్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఇందల్ కుమార్ రావత్
|-
!169
|[[బక్షి కా తలాబ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బక్షి కా తలాబ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|యోగేష్ శుక్లా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|గోమతి యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సలావుద్దీన్ సిద్ధిఖీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|లాలన్ కుమార్
|-
!170
|[[సరోజినీ నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సరోజినీ నగర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాజేశ్వర్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అభిషేక్ మిశ్రా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మహ్మద్ జలీస్ ఖాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రుద్ర దమన్ సింగ్
|-
!171
|[[లక్నో వెస్ట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|లక్నో వెస్ట్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అంజనీ శ్రీవాస్తవ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అర్మాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కాయం రజా ఖాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|షహానా సిద్ధిక్
|-
!172
|[[లక్నో నార్త్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|లక్నో నార్త్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|నీరజ్ బోరా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|పూజా శుక్లా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మొహమ్మద్ సర్వర్ మాలిక్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అజయ్ శ్రీవాత్సవ (అజ్జు)
|-
!173
|[[లక్నో తూర్పు శాసనసభ నియోజకవర్గం|లక్నో తూర్పు]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అశుతోష్ టాండన్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అనురాగ్ భదౌరియా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఆశిష్ కుమార్ సిన్హా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మనోజ్ తివారీ
|-
!174
|[[లక్నో సెంట్రల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|లక్నో సెంట్రల్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రజనీష్ గుప్తా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రవిదాస్ మెహ్రోత్రా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఆశిష్ చంద్ర శ్రీవాస్తవ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సదాఫ్ జాఫర్
|-
!175
|[[లక్నో కంటోన్మెంట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|లక్నో కంటోన్మెంట్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|బ్రజేష్ పాఠక్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సురేంద్ర సింగ్ గాంధీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అనిల్ పాండే
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|దిల్ప్రీత్ సింగ్
|-
!176
|[[మోహన్లాల్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మోహన్ లాల్ గంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అమరేష్ కుమార్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సుశీల సరోజ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|దేవేంద్ర కుమార్ సరోజ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మమతా చౌదరి
|-
! colspan="15" |[[రాయ్బరేలి జిల్లా|రాయ్బరేలీ జిల్లా]]
|-
!177
|[[బచ్రావాన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బచ్రావాన్]]
| 2022 ఫిబ్రవరి 23
| {{Party name with color|Apna Dal (Sonelal)}}
|లక్ష్మీకాంత్ రావత్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|శ్యామ్ సుందర్ భారతి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|లజ్వంతి కురిల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సుశీల్ పాసి
|-
! colspan="15" |[[అమేఠీ జిల్లా|అమేథి జిల్లా]]
|-
!178
|[[తిలోయ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|తిలోయ్]]
| 2022 ఫిబ్రవరి 27
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మయాంకేశ్వర్ శరణ్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|నయీమ్ గుర్జార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|హరివంశ్ కుమార్ దూబే
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ప్రదీప్ సింఘాల్
|-
! colspan="15" |[[రాయ్బరేలి జిల్లా|రాయ్బరేలీ జిల్లా]]
|-
!179
|[[హర్చంద్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|హర్చంద్పూర్]]
| rowspan="2" | 2022 ఫిబ్రవరి 23
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాకేష్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాహుల్ లోధీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|షేర్ బహదూర్ సింగ్ లోధీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సురేంద్ర విక్రమ్ సింగ్
|-
!180
|[[రాయ్బరేలి శాసనసభ నియోజకవర్గం|రాయ్బరేలి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అదితి సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రామ్ ప్రతాప్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మహ్మద్ అష్రఫ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|డాక్టర్ మనీష్ సింగ్ చౌహాన్
|-
!181
|[[సలోన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సలోన్]]
| 2022 ఫిబ్రవరి 27
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అశోక్ కోరి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|జగదీష్ ప్రసాద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఇంజి. షావతి సింగ్ కతేరియా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అర్జున్ పాసి
|-
!182
|[[సరేని శాసనసభ నియోజకవర్గం|సరేని]]
| rowspan="2" | 2022 ఫిబ్రవరి 23
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ధీరేంద్ర బహదూర్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|దేవేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఠాకూర్ ప్రసాద్ యాదవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సుధా ద్వివేది
|-
!183
|[[ఉంచహార్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఉంచహర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అమర్పాల్ మౌర్య
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మనోజ్ పాండే
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కుమారి అంజలి మౌర్య
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అతుల్ సింగ్
|-
! colspan="15" |[[అమేఠీ జిల్లా|అమేథి జిల్లా]]
|-
!184
|[[జగదీష్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తర ప్రదేశ్)|జగదీష్పూర్]]
| rowspan="3" | 2022 ఫిబ్రవరి 27
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సురేష్ పాసి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రచన కోరి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|జితేంద్ర కుమార్ సరోజ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|విజయ్ పాసి
|-
!185
|[[గౌరీగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|గౌరీగంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|చంద్రప్రకాష్ మిశ్ర మతియారి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాకేష్ ప్రతాప్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రామ్ లఖన్ శుక్లా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మొహమ్మద్ ఫతే బహదూర్
|-
!186
|[[అమేథీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|అమేథీ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సంజయ సిన్హ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మహారాజీ ప్రజాపతి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాగిణి తివారీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఆశిష్ శుక్లా
|-
! colspan="15" |[[సుల్తాన్పూర్ జిల్లా]]
|-
!187
|[[ఇసౌలీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఇసౌలీ]]
| rowspan="5" | 2022 ఫిబ్రవరి 27
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఓం ప్రకాష్ పాండే
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మహ్మద్ తాహిర్ ఖాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|యశ్భద్ర సింగ్ ఉర్ఫ్ మోను సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|BM యాదవ్
|-
!188
|[[సుల్తాన్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సుల్తాన్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|వినోద్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అనూప్ సందా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|డా. దేవి సహాయ్ మిశ్రా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఫిరోజ్ అహ్మద్ ఖాన్
|-
!189
|[[సుల్తాన్పూర్ సదర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సుల్తాన్పూర్ సదర్]]
|{{Party name with color|NISHAD Party}}
|రాజ్ ప్రసాద్ ఉపాధ్యాయ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అరుణ్ వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శ్రీ OP లయన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అభిషేక్ సింగ్ రాణా
|-
!190
|[[లంభువా శాసనసభ నియోజకవర్గం|లంభువా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సీతారాం వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సంతోష్ పాండే
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఉదరాజ్ వర్మ ఉర్ఫ్ పంకజ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|వినయ్ విక్రమ్ సింగ్
|-
!191
|[[కడిపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కడిపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాజేష్ గౌతమ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|భగేలు రామ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|హీరాలాల్ గౌతమ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|నిక్లేష్ సరోజ్
|}
=== నియోజకవర్గం నం. 192-243 ===
{| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="line-height:20px;text-align:center;"
! colspan="2" | నియోజకవర్గం
! rowspan="2" |ఓటింగ్ తేదీ
| colspan="3" bgcolor="{{party color|National Democratic Alliance}}" |[[National Democratic Alliance|<span style="color:white;">'''NDA'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Samajwadi Party}}" |[[Samajwadi Party|<span style="color:white;">'''SP+'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Bahujan Samaj Party}}" |[[Bahujan Samaj Party|<span style="color:white;">'''BSP'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|United Progressive Alliance}}" |[[United Progressive Alliance|<span style="color:white;">'''UPA'''</span>]]
|-
! సంఖ్య
! పేరు
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
|-
!colspan="15" |[[ఫరూఖాబాద్ జిల్లా]]
|-
!192
|[[కైమ్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కైమ్గంజ్]]
| rowspan="4" | 2022 ఫిబ్రవరి 20
| {{Party name with color|Apna Dal (Sonelal)}}
|సురభి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సర్వేష్ అంబేద్కర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|దుర్గా ప్రసాద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|శకుంతలా దేవి
|-
!193
|[[అమృతపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|అమృతపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సుశీల్ కుమార్ శక్యా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|డాక్టర్ జితేంద్ర యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అమిత్ కుమార్ ఉర్ఫ్ రాహుల్ కుష్వాహ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|శుభమ్ తివారీ
|-
!194
|[[ఫరూఖాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఫరూఖాబాద్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సునీల్ దత్ ద్వివేది
| {{Party name with color|Mahan Dal}}
|సుమన్ శక్య
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|విజయ్ కుమార్ కటియార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|లూయిస్ ఖుర్షీద్
|-
!195
|[[భోజ్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|భోజ్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|నాగేంద్ర సింగ్ రాథోడ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అర్షద్ జమాల్ సిద్ధిఖీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అలోక్ వర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అర్చన రాథోడ్
|-
! colspan="15" |[[కన్నౌజ్ జిల్లా]]
|-
!196
|[[చిబ్రామౌ శాసనసభ నియోజకవర్గం|చిబ్రామౌ]]
| rowspan="3" | 2022 ఫిబ్రవరి 20
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అర్చన పాండే
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అరవింద్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|వహిదా బానో జుహీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|విజయ్ కుమార్ మిశ్రా
|-
!197
|[[తిర్వా శాసనసభ నియోజకవర్గం|తిర్వా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కైలాష్ సింగ్ రాజ్పుత్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అనిల్ పాల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అజయ్ కుమార్ వర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|నీలం శాక్య
|-
!198
|[[కన్నౌజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కన్నౌజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అసిమ్ అరుణ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అనిల్ కుమార్ దోహరే
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సమర్జిత్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|వినీతా దేవి
|-
!colspan="15" |ఇటావా జిల్లా
|-
!199
|[[జస్వంత్నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జస్వంత్నగర్]]
| rowspan="3" | 2022 ఫిబ్రవరి 20
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|వివేక్ శక్య
| {{Party name with color|Pragatisheel Samajwadi Party (Lohiya)}}
|[[శివపాల్ సింగ్ యాదవ్]]
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|బ్రిజేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్
| colspan="3" style="background-color:#E9E9E9"|{{Efn|UPA didn't field a candidate against SP+ candidate [[Shivpal Singh Yadav]] in [[Jaswantnagar Assembly constituency|Jaswantnagar]]<ref>{{Cite web|last=Desk|first=India com News|title=UP Election 2022: Congress Withdraws Candidates Against Akhilesh, Shivpal In|url=https://www.india.com/uttar-pradesh/up-election-2022-congress-withdraws-candidates-against-akhilesh-in-karhal-constituency-shivpal-yadav-jaswantnagar-in-reciprocal-gesture-5218760/|access-date=2022-02-11|website=www.india.com}}</ref>}}
|-
!200
|[[ఇటావా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఇటావా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[సరితా భదౌరియా]]
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సర్వేష్ శాక్య
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కుల్దీప్ గుప్తా సంతు
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మహ్మద్ రషీద్
|-
!201
|[[భర్తాన శాసనసభ నియోజకవర్గం|భర్తాన]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సిద్ధార్థ్ శంకర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాఘవేంద్ర గౌతమ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కమలేష్ అంబేద్కర్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|స్నేహలతా దోహ్రే
|-
! colspan="15" |[[ఔరైయా జిల్లా]]
|-
!202
|[[బిదునా శాసనసభ నియోజకవర్గం|బిదునా]]
| rowspan="3" | 2022 ఫిబ్రవరి 20
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రియా శక్య
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రేఖ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|గౌరవ్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సుమన్ వ్యాస్
|-
!203
|[[దిబియాపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|దిబియాపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|లఖన్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ప్రదీప్ కుమార్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అరుణ్ కుమార్ దూబే
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మనోజ్ కుమార్ పాల్
|-
!204
|[[ఔరయ్యా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఔరయ్యా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|గుడియా ఖతేరియా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|జితేంద్ర దోహ్రే
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రవిశాస్త్రి దోహరే
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సరితా దోహ్రే
|-
! colspan="15" |[[కాన్పూర్ దేహత్ జిల్లా]]
|-
!205
|[[రసూలాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రసూలాబాద్]]
| rowspan="4" | 2022 ఫిబ్రవరి 20
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|పూనమ్ సంఖ్వార్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|కమలేష్ చంద్ర దివాకర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సీమా శంఖ్వార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మనోర్మా శంఖ్వార్
|-
!206
|[[అక్బర్పూర్-రానియా శాసనసభ నియోజకవర్గం|అక్బర్పూర్-రానియా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[ప్రతిభా శుక్లా]]
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|RP కుష్వాహ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|వినోద్ కుమార్ పాల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అమ్రిష్ సింగ్ గౌర్
|-
!207
|[[సికంద్రా శాసనసభ నియోజకవర్గం|సికంద్రా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అజిత్ సింగ్ పాల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ప్రభాకర్ పాండే
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|లాల్జీ శుక్లా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|నరేష్ కటియార్
|-
!208
|[[భోగ్నిపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|భోగ్నిపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాకేష్ సచన్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|నరేంద్ర పాల్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|జునైద్ ఖాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|గోవింద్ నిషాద్
|-
!colspan="15" |[[కాన్పూర్ నగర్ జిల్లా]]
|-
!209
|[[బిల్హౌర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బిల్హౌర్]]
| rowspan="10" | 2022 ఫిబ్రవరి 20
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాహుల్ సోంకర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రచనా సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మధు సింగ్ గౌతమ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఉషా రాణి కోరి
|-
!210
|[[బితూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బితూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అభిజీత్ సింగ్ సంగ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మునేంద్ర శుక్లా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రమేష్ సింగ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అశోక్ కుమార్ నిషాద్
|-
!211
|[[కళ్యాణ్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తర ప్రదేశ్)|కళ్యాణ్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|నీలిమా కతియార్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సతీష్ కుమార్ నిగమ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అరుణ్ కుమార్ మిశ్రా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|నేహా తివారీ
|-
!212
|[[గోవింద్ నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|గోవింద్ నగర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సురేంద్ర మైతాని
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సామ్రాట్ వికాస్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అశోక్ కుమార్ కాలియా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|కరిష్మా ఠాకూర్
|-
!213
|[[సిషామౌ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సిషామౌ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సలీల్ విష్ణోయ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|హాజీ ఇర్ఫాన్ సోలంకి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రజనీష్ కుమార్ తివారీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|హాజీ సోహైల్ అహ్మద్
|-
!214
|[[ఆర్య నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఆర్య నగర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సురేష్ అవస్తి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అమితాబ్ బాజ్పాయ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|డా. ఆదిత్య జైస్వాల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ప్రమోద్ కుమార్ జైస్వాల్
|-
!215
|[[కిద్వాయ్ నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కిద్వాయ్ నగర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మహేష్ త్రివేది
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అభిమన్యు గుప్తా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మోహన్ మిశ్రా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అజయ్ కపూర్
|-
!216
|[[కాన్పూర్ కంటోన్మెంట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కాన్పూర్ కంటోన్మెంట్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రఘునందన్ సింగ్ భదౌరియా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మొహమ్మద్ హసన్ రూమి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మహ్మద్ సఫీ ఖాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సోహిల్ అక్తర్ అన్సారీ
|-
!217
|[[మహారాజ్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మహారాజ్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సతీష్ మహానా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఫతే బహదూర్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|పాల్ సింగ్ చౌహాన్ లొంగిపో
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|కనిష్క పాండే
|-
!218
|[[ఘటంపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఘటంపూర్]]
| {{Party name with color|Apna Dal (Sonelal)}}
|సరోజ్ కురీల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|భగవతీ ప్రసాద్ సాగర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ప్రశాంత్ అహిర్వార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రాజ్ నారాయణ్ కురీల్
|-
!colspan="15" |[[జలౌన్ జిల్లా]]
|-
!219
|[[మధోగఢ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మధోగఢ్]]
| rowspan="3" | 2022 ఫిబ్రవరి 20
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మూలచంద్ర సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాఘవేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శీతల్ కుష్వాహ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సిద్ధార్థ్ డెవోలియా
|-
!220
|[[కల్పి శాసనసభ నియోజకవర్గం|కల్పి]]
| {{Party name with color|NISHAD Party}}
|ఛోటే సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|వినోద్ చతుర్వేది
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శ్యామ్ పాల్ ఉర్ఫ్ చున్నా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఉమాకాంతి
|-
!221
|[[ఒరై శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఒరై]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|గౌరీ శంకర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|దయాశంకర్ వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సతేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఊర్మిళా సోంకర్ ఖబ్రీ
|-
! colspan="15" |[[ఝాన్సీ జిల్లా]]
|-
!222
|[[బబినా శాసనసభ నియోజకవర్గం|బాబినా]]
| rowspan="4" | 2022 ఫిబ్రవరి 20
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాజీవ్ సింగ్ "పరిచ"
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|యశ్పాల్ సింగ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|దశరథ్ సింగ్ రాజ్పుత్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|చంద్ర శేఖర్ తివారీ
|-
!223
|[[ఝాన్సీ నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఝాన్సీ నగర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రవి శర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సీతారాం కుష్వాహ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కైలాష్ సాహు
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రాహుల్ రిచారియా
|-
!224
|[[మౌరానీపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మౌరానీపూర్]]
| {{Party name with color|Apna Dal (Sonelal)}}
|[[రష్మీ ఆర్య]]
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|తిలక్ అహిర్వార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రోహిత్ రతన్ అహిర్వార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|భగవాన్ దాస్ కోరి
|-
!225
|[[గరౌత శాసనసభ నియోజకవర్గం|గరౌత]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|జవహర్ లాల్ రాజ్పూత్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|దీప్నారాయణ్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|వీర్ సింగ్ గుర్జార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|నేహా సంజీవ్ నిరంజన్
|-
!colspan="15" |[[లలిత్పూర్ జిల్లా]]
|-
!226
|[[లలిత్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|లలిత్పూర్]]
| rowspan="2" | 2022 ఫిబ్రవరి 20
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రామరతన్ కుష్వాహ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రమేష్ ప్రసాద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|చంద్రభూషణ్ సింగ్ బుందేల గుడ్డు రాజా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|బల్వంత్ ఎస్ లోధి
|-
!227
|[[మెహ్రోని శాసనసభ నియోజకవర్గం|మెహ్రోని]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మనోహర్ లాల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాంవిలాస్ రజక్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కిరణ్ రమేష్ ఖటిక్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|బ్రిజ్ లాల్ ఖబ్రీ
|-
!colspan="15" |[[హమీర్పూర్ జిల్లా]]
|-
!228
|[[హమీర్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|హమీర్పూర్]]
| rowspan="2" | 2022 ఫిబ్రవరి 20
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మనోజ్ కుమార్ ప్రజాపతి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రామ్ ప్రకాష్ ప్రజాపతి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాంఫూల్ నిషాద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రాజ్ కుమారి
|-
!229
|[[రథ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రథ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మనీషా అనురాగి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|చంద్రావతి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ప్రసన్న కుమార్ అహిర్వార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|కమలేష్ కుమార్ శివాస్
|-
!colspan="15" |[[మహోబా జిల్లా]]
|-
!230
|[[మహోబా శాసనసభ నియోజకవర్గం|మహోబా]]
| rowspan="2" | 2022 ఫిబ్రవరి 20
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాకేష్ గోస్వామి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మనోజ్ తివారీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సంజయ్ కుమార్ సాహు
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సాగర్ సింగ్
|-
!231
|[[చరఖారీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|చరఖారీ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|బ్రిజ్భూషణ్ రాజ్పూత్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాంజీవన్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|వినోద్ కుమార్ రాజ్పుత్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|నిర్దోష్ దీక్షిత్
|-
! colspan="13" |[[బాందా జిల్లా|బందా జిల్లా]]
|-
!232
|[[తింద్వారి శాసనసభ నియోజకవర్గం|తింద్వారి]]
| rowspan="4" | 2022 ఫిబ్రవరి 23
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాంకేశ్ నిషాద్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|బ్రజేష్ ప్రజాపతి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|జయరామ్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఆదిశక్తి దీక్షిత్
|-
!233
|[[బాబేరు శాసనసభ నియోజకవర్గం|బాబేరు]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అజయ్ పటేల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|విషంభర్ సింగ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రామసేవక్ శుక్లా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|గజేంద్ర సింగ్ పటేల్
|-
!234
|[[నారాయణి శాసనసభ నియోజకవర్గం|నారాయణి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఒమ్మని వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|కిరణ్ వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|గ్యాచరణ్ దినకర్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|పవన్ దేవి కోరి
|-
!235
|[[బాందా శాసనసభ నియోజకవర్గం|బాందా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ప్రకాష్ ద్వివేది
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మంజుల సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|దీరజ్ ప్రకాష్ రాజ్పుత్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|లక్ష్మీ నారాయణ్ గుప్తా
|-
!colspan="15" |[[చిత్రకూట్ జిల్లా]]
|-
!236
|[[చిత్రకూట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|చిత్రకూట్]]
| rowspan="2" | 2022 ఫిబ్రవరి 27
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|చంద్రికా ప్రసాద్ ఉపాధ్యాయ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అనిల్ ప్రధాన్ పటేల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|పుష్పేంద్ర సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|నిర్మలా భారతి
|-
!237
|[[మాణిక్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మాణిక్పూర్]]
| {{Party name with color|Apna Dal (Sonelal)}}
|అవినాష్ చంద్ర ద్వివేది
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|వీర్ సింగ్ పటేల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|బల్వీర్ పాల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రాజన్న భారతిలాల్ పాండే
|-
!colspan="13" |[[ఫతేపూర్ జిల్లా]]
|-
!238
|[[జహనాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జహనాబాద్]]
| rowspan="6" | 2022 ఫిబ్రవరి 23
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాజేంద్ర సింగ్ పటేల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మదన్ గోపాల్ వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఆదిత్య పాండే
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|కమలా ప్రజాపతి
|-
!239
|[[బింద్కి శాసనసభ నియోజకవర్గం|బింద్కి]]
| {{Party name with color|Apna Dal (Sonelal)}}
|జై కుమార్ సింగ్ జైకీ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రామేశ్వర్ దయాళ్ గుప్తా 'దయాలు ఒమర్'
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సుశీల్ కుమార్ పటేల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అభిమన్యు సింగ్
|-
!240
|[[ఫతేపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|ఫతేపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|విక్రమ్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|చంద్ర ప్రకాష్ లోధీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అయ్యూబ్ అహ్మద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మహ్మద్ మొహసిన్ ఖాన్
|-
!241
|[[అయా షా శాసనసభ నియోజకవర్గం|అయా షా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|వికాస్ గుప్తా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|విషంభర్ ప్రసాద్ నిషాద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|చందన్ సింగ్ ఉర్ఫ్ చాంద్సేన్ పాల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|హేమలతా పటేల్
|-
!242
|[[హుసైన్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|హుసైన్గంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రణవేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఉషా మౌర్య
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఫరీద్ అహ్మద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|శివకాంత్ తివారీ
|-
!243
|[[ఖగా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఖగా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కృష్ణ పాశ్వాన్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రామతీరత్ పరమహంస
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|దుస్రత్ లాల్ సరోజ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఓం ప్రకాష్ గిహార్
|}
# '''^''' జస్వంత్నగర్లో SP+ అభ్యర్థి [[శివపాల్ సింగ్ యాదవ్]]పై UPAఅభ్యర్థిని నిలబెట్టలేదు
=== నియోజకవర్గం నం. 244-301 ===
{| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="line-height:20px;text-align:center;"
! colspan="2" | నియోజకవర్గం
! rowspan="2" |ఓటింగ్ తేదీ
| colspan="3" bgcolor="{{party color|National Democratic Alliance}}" |[[National Democratic Alliance|<span style="color:white;">'''NDA'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Samajwadi Party}}" |[[Samajwadi Party|<span style="color:white;">'''SP+'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Bahujan Samaj Party}}" |[[Bahujan Samaj Party|<span style="color:white;">'''BSP'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|United Progressive Alliance}}" |[[United Progressive Alliance|<span style="color:white;">'''UPA'''</span>]]
|-
! సంఖ్య
! పేరు
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
|-
!colspan="15" |[[ప్రతాప్గఢ్ జిల్లా (ఉత్తర ప్రదేశ్)|ప్రతాప్గఢ్ జిల్లా]]
|-
!244
|[[రాంపూర్ ఖాస్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రాంపూర్ ఖాస్]]
| rowspan="7" | 2022 ఫిబ్రవరి 27
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|నగేష్ ప్రతాప్ సింగ్
| colspan="3" style="background-color:#E9E9E9"|{{Efn|SP+ didn't field a candidate against UPA candidate [[Aradhana Misra]] in [[Rampur Khas Assembly constituency|Rampur Khas]]<ref>{{Cite web |title=UP Election: कांग्रेस नेता आराधना मिश्रा को सपा ने दिया वॉकओवर, रामपुर खास सीट पर नहीं उतारा प्रत्याशी |url=https://www.aajtak.in/elections/up-assembly-elections/story/samajwadi-party-not-field-candidate-against-congress-arandhna-mishra-daughter-of-pramod-tiwari-rampur-khas-seat-ntc-1408253-2022-02-09 |access-date=2022-03-05 |website=Aaj Tak |language=hi}}</ref>}}
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|బాంకేలాల్ పటేల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఆరాధనా మిశ్రా
|-
!245
|[[బాబాగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బాబాగంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కేశవ్ పాసి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|గిరిజేష్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సుశీల్ కుమార్ గౌతమ్ న్యాయవాది
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|బీనా రాణి
|-
!246
|[[కుందా శాసనసభ నియోజకవర్గం|కుందా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సింధూజా మిశ్రా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|గుల్షన్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మొహమ్మద్ ఫహీమ్ ఉర్ఫ్ పప్పు భాయ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|యోగేష్ యాదవ్
|-
!247
|[[విశ్వనాథ్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|విశ్వనాథ్గంజ్]]
| {{Party name with color|Apna Dal (Sonelal)}}
|జీత్ లాల్ పటేల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సౌరభ్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సంజయ్ త్రిపాఠి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ప్రశాంత్ సింగ్
|-
!248
|[[ప్రతాప్గఢ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తర ప్రదేశ్)|ప్రతాప్గఢ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాజేంద్ర మౌర్య
| {{Party name with color|Apna Dal (Kamerawadi)}}
|కృష్ణ పటేల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అశుతోష్ త్రిపాఠి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|నీరజ్ త్రిపాఠి
|-
!249
|[[పట్టి శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తర ప్రదేశ్)|పట్టి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాజేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రామ్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఫూల్చంద్ర మిశ్రా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సునీతా సింగ్ పటేల్
|-
!250
|[[రాణిగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తర ప్రదేశ్)|రాణిగంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ధీరజ్ ఓజా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఆర్కే వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అజయ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మౌలానా అబ్దుల్ వాహిద్
|-
!colspan="15" |[[కౌశాంబి జిల్లా]]
|-
!251
|[[సిరతు శాసనసభ నియోజకవర్గం|సిరతు]]
| rowspan="3" | 2022 ఫిబ్రవరి 27
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కేశవ్ ప్రసాద్ మౌర్య
| {{Party name with color|Apna Dal (Kamerawadi)}}
|పల్లవి పటేల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సంతోష్ కుమార్ త్రిపాఠి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సీమా దేవి
|-
!252
|[[మంఝన్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మంఝన్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|లాల్ బహదూర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఇంద్రజిత్ సరోజ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|డాక్టర్ నీతు కనోజియా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అరుణ్ కుమార్ విద్యార్థి
|-
!253
|[[చైల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|చైల్]]
| {{Party name with color|Apna Dal (Sonelal)}}
|నాగేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్ పటేల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|పూజా పాల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అతుల్ కుమార్ ద్వివేది
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|తలత్ అజీమ్
|-
!colspan="15" |[[అలహాబాద్ జిల్లా|ప్రయాగ్రాజ్ జిల్లా]]
|-
!254
|[[ఫఫమౌ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఫఫమౌ]]
| rowspan="12" | 2022 ఫిబ్రవరి 27
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|గురుప్రసాద్ మౌర్య
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అన్సార్ అహ్మద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఓం ప్రకాష్ పటేల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|దుర్గేష్ పాండే
|-
!255
|[[సోరాన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సోరాన్]]
| {{Party name with color|Apna Dal (Sonelal)}}
|జమున ప్రసాద్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|గీతా పాసి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శ్రీ ఆనంద్ భారతి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మనోజ్ పాసి
|-
!256
|[[ఫుల్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఫుల్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ప్రవీణ్ కుమార్ పటేల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ముర్తజా సిద్ధిఖీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రామ్తౌలాన్ యాదవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సిద్ధనాథ్ మౌర్య
|-
!257
|[[ప్రతాపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ప్రతాపూర్]]
| {{Party name with color|Apna Dal (Sonelal)}}
|రాకేష్ ధర్ త్రిపాఠి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|విజ్మ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఘనశ్యామ్ పాండే
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సంజయ్ తివారీ
|-
!258
|[[హాండియా శాసనసభ నియోజకవర్గం|హాండియా]]
| {{Party name with color|NISHAD Party}}
|ప్రశాంత్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|హకీం చంద్ర బింద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|నరేంద్ర కుమార్ త్రిపాఠి urf మున్నా త్రిపాఠి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రీనా దేవి బైండ్
|-
!259
|[[మేజా శాసనసభ నియోజకవర్గం|మేజా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|నీలం కర్వారియా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సందీప్ పటేల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సర్వేష్ చంద్ర తివారీ ఉర్ఫ్ బాబా తివారీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|షాలినీ ద్వివేది
|-
!260
|[[కరచన శాసనసభ నియోజకవర్గం|కరచన]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|పీయూష్ రంజన్ నిషాద్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఉజ్వల్ రమణ్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అరబిందో కుమార్ ఉర్ఫ్ భాగే శుక్లా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రింకీ సునీల్ పటేల్
|-
!261
|[[అలహాబాద్ వెస్ట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|అలహాబాద్ పశ్చిమ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సిద్ధార్థ్ నాథ్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రిచా సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|లల్లన్ సింగ్ పటేల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|తస్లీముద్దీన్
|-
!262
|[[అలహాబాద్ ఉత్తర శాసనసభ నియోజకవర్గం|అలహాబాద్ ఉత్తర]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|హర్షవర్ధన్ బాజ్పాయ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సందీప్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సంజయ్ గోస్వామి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అనుగ్రహ నారాయణ్ సింగ్
|-
!263
|[[అలహాబాద్ దక్షిణ శాసనసభ నియోజకవర్గం|అలహాబాద్ దక్షిణ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|నంద్ గోపాల్ గుప్తా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రయీష్ చంద్ర శుక్లా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|దేవేంద్ర మిశ్రా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అల్పనా నిషాద్
|-
!264
|[[బారా శాసనసభ నియోజకవర్గం|బారా]]
| {{Party name with color|Apna Dal (Sonelal)}}
|వాచస్పతి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అజయ్ మున్నా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|డా. శివ ప్రకాష్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మంజు సంత్
|-
!265
|[[కొరాన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కొరాన్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాజమణి కోల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రామ్ దేవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాజబలి జైసల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రామ్ కృపాల్ కోల్
|-
! colspan="15" |[[బారాబంకీ జిల్లా|బారాబంకి జిల్లా]]
|-
!266
|[[కుర్సి శాసనసభ నియోజకవర్గం|కుర్సి]]
| rowspan="5" | 2022 ఫిబ్రవరి 27
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సాకేంద్ర ప్రతాప్ వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాకేష్ వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మీటా గౌతమ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఊర్మిలా పటేల్
|-
!267
|[[రామ్ నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రామ్ నగర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|శరద్ కుమార్ అవస్థి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఫరీద్ మహాఫుజ్ కిద్వాయ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రామ్ కిషోర్ శుక్లా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|జ్ఞానేష్ శుక్లా
|-
!268
|[[బారాబంకి శాసనసభ నియోజకవర్గం|బారాబంకి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాంకుమారి మౌర్య
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ధర్మరాజ్ సింగ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|డాక్టర్ వివేక్ సింగ్ వర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రూహి అర్షద్
|-
!269
|[[జైద్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జైద్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అమ్రిష్ రావత్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|గౌరవ్ రావత్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఉషా సింగ్ గౌతమ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|తనూజ్ పునియా
|-
!270
|[[దరియాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|దరియాబాద్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సతీష్ చంద్ర శర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అరవింద్ సింగ్ గోప్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|జగ్ ప్రసాద్ రావత్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|చిత్ర వర్మ
|-
!colspan="15" |[[అయోధ్య జిల్లా]]
|-
!271
|[[రుదౌలీ శాసనసభ నియోజకవర్గం (అయోధ్య జిల్లా)|రుదౌలీ]]
| 2022 ఫిబ్రవరి 27
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రామ్ చంద్ర యాదవ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఆనంద్ సేన్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఎహ్సాన్ మొహమ్మద్ అలీ ఉర్ఫ్ చౌదరి షహర్యార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|దయానంద్ శుక్లా
|-
! colspan="15" |[[బారాబంకీ జిల్లా|బారాబంకి జిల్లా]]
|-
!272
|[[హైదర్గఢ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|హైదర్గఢ్]]
| 2022 ఫిబ్రవరి 27
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|దినేష్ రావత్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రామ్ మగన్ రావత్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శ్రీచంద్ర రావత్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|నిర్మలా చౌదరి
|-
!colspan="15" |[[అయోధ్య జిల్లా]]
|-
!273
|[[మిల్కీపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మిల్కీపూర్]]
| rowspan="4" | 2022 ఫిబ్రవరి 27
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|బాబా గోరఖ్నాథ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అవదేశ్ ప్రసాద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సంతోష్ కుమార్ ఉర్ఫ్ సూరజ్ చౌదరి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|బ్రిజేష్ కుమార్
|-
!274
|[[బికాపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బికాపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అమిత్ సింగ్ చౌహాన్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఫిరోజ్ ఖాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సునీల్ కుమార్ పాఠక్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అఖిలేష్ యాదవ్
|-
!275
|[[అయోధ్య శాసనసభ నియోజకవర్గం|అయోధ్య]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|వేద్ ప్రకాష్ గుప్తా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|తేజ్ నారాయణ్ పాండే
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రవి ప్రకాష్ మౌర్య
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రీటా మౌర్య
|-
!276
|[[గోషైంగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|గోషైంగంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఆర్తి తివారీ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|[[అభయ్ సింగ్ (రాజకీయ నాయకుడు)|అభయ్ సింగ్]]
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రామ్ సాగర్ వర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|శారదా జైస్వాల్
|-
!colspan="15" |[[అంబేద్కర్ నగర్ జిల్లా]]
|-
!277
|[[కటేహరి శాసనసభ నియోజకవర్గం|కటేహరి]]
| rowspan="5" | 2022 మార్చి 3
| {{Party name with color|NISHAD Party}}
|అవదేశ్ ద్వివేది
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|[[లాల్జీ వర్మ]]
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ప్రతీక్ పాండే
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|నిశాంత్ ఫాతిమా
|-
!278
|[[తండా శాసనసభ నియోజకవర్గం|తండా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కపిల్ దేవ్ వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రామ్ మూర్తి వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|షబానా ఖాతూన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సయ్యద్ మీర్జావుద్దీన్ కిచౌచి
|-
!279
|[[అలపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|అలపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|త్రివేణి రామ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|త్రిభువన్ దత్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కెడి గౌతమ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సత్యంవద పాశ్వాన్
|-
!280
|[[జలాల్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జలాల్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సుభాష్ రాయ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాకేష్ పాండే
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాజేష్ కుమార్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|డా. రాగిణి పాఠక్
|-
!281
|[[అక్బర్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|అక్బర్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ధర్మరాజ్ నిషాద్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రామ్ అచల్ రాజ్భర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|చంద్ర ప్రకాష్ వర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ప్రియాంక జైస్వాల్
|-
! colspan="15" |[[బహ్రైచ్ జిల్లా|బహ్రైచ్ జిల్లా]]
|-
!282
|[[బల్హా శాసనసభ నియోజకవర్గం|బల్హా]]
| rowspan="7" | 2022 ఫిబ్రవరి 27
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సరోజ్ సోంకర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అక్షయవర్ నాథ్ కనోజియా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రామచంద్ర ప్రసాద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|కిరణ్ భారతి
|-
!283
|[[నాన్పరా శాసనసభ నియోజకవర్గం|నాన్పరా]]
| {{Party name with color|Apna Dal (Sonelal)}}
|రామ్ నివాస్ వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మాధురీ వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|హకికత్ అలీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|డా. అబ్దుల్ మహ్మద్ సిద్ధిక్
|-
!284
|[[మటేరా శాసనసభ నియోజకవర్గం|మటేరా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అరుణ్ వీర్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మరియా షా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అకిలుల్లా ఖాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అలీ అక్బర్
|-
!285
|[[మహాసి శాసనసభ నియోజకవర్గం|మహాసి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సురేశ్వర్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|కృష్ణ కుమార్ ఓజా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|దినేష్ కుమార్ శుక్లా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రాజేష్ తివారీ
|-
!286
|[[బహ్రైచ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బహ్రైచ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అనుపమ జైస్వాల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|యాసిర్ షా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|నయీమ్ అహ్మద్ ఖాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|జై ప్రకాష్ మిశ్రా
|-
!287
|[[పయాగ్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|పయాగ్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సుభాష్ త్రిపాఠి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ముఖేష్ శ్రీవాస్తవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|గీతా మిశ్రా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మేజర్ రాణా శివమ్ సింగ్
|-
!288
|[[కైసర్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కైసర్గంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|గౌరవ్ వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఆనంద్ కుమార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|బకౌల్లా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|గీతా సింగ్
|-
!colspan="15" |[[శ్రావస్తి జిల్లా]]
|-
!289
|[[భింగా శాసనసభ నియోజకవర్గం|భింగా]]
| rowspan="2" | 2022 ఫిబ్రవరి 27
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|పదమ్సేన్ చౌదరి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఇంద్రాణి వర్మ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అలీముద్దీన్ అహ్మద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|గజాల చౌదరి
|-
!290
|[[శ్రావస్తి శాసనసభ నియోజకవర్గం|శ్రావస్తి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రామ్ ఫెరాన్ పాండే
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మొహమ్మద్ అస్లాం రైనీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|నీతూ మిశ్రా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ముహమ్మద్ రంజాన్
|-
! colspan="15" |[[బల్రాంపూర్ జిల్లా|బలరాంపూర్ జిల్లా]]
|-
!291
|[[తులసిపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|తులసిపూర్]]
| rowspan="4" | 2022 మార్చి 3
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కైలాష్ నాథ్ శుక్లా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మసూద్ ఆలం
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|భువన్ ప్రతాప్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|దీపేంద్ర సింగ్ (దీపాంకర్)
|-
!292
|[[గైన్సారి శాసనసభ నియోజకవర్గం|గైన్సారి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|శైలేష్ కుమార్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|శివ ప్రతాప్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అల్లావుద్దీన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఇష్తియాక్ అహ్మద్ ఖాన్
|-
!293
|[[ఉత్రుల శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఉత్రుల]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రామ్ ప్రతాప్ వర్మ
|bgcolor="#022162" |
|[[జన్వాడి పార్టీ (సోషలిస్ట్)|JP(S)]]
|హసీబ్ హసన్ ఖాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రామ్ ప్రతాప్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ధీరేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్
|-
!294
|[[బలరాంపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|బలరాంపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|పాల్తురం
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|జాగ్రామ్ పాశ్వాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|హరి రామ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|బబితా ఆర్య
|-
!colspan="15" |[[గోండా జిల్లా]]
|-
!295
|[[మెహనౌన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మెహనౌన్]]
| rowspan="7" | 2022 ఫిబ్రవరి 27
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|వినయ్ కుమార్ ద్వివేది
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|నందితా శుక్లా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శివకుమార్ విశ్వకర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|కుతుబుద్దీన్ ఖాన్ డైమండ్
|-
!296
|[[గోండా శాసనసభ నియోజకవర్గం|గోండా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ప్రతీక్ భూషణ్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సూరజ్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|హాజీ మొహమ్మద్ జాకీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రామ కశ్యప్
|-
!297
|[[కత్రా బజార్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కత్రాబజార్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|బవాన్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|బైజ్నాథ్ దూబే
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|వినోద్ కుమార్ శుక్లా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|తాహిరా బేగం తవాజ్ ఖాన్
|-
!298
|[[కల్నల్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కల్నల్గంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అజయ్ కుమార్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|యోగేష్ ప్రతాప్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రంజిత్ కుమార్ గోస్వామి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|త్రిలోకీ నాథ్ తివారీ
|-
!299
|[[తారాబ్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|తారాబ్గంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ప్రేమ్ నారాయణ్ పాండే
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాంభజన్ చౌబే
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|లాల్జీ యాదవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|త్వరితా సింగ్
|-
!300
|[[మన్కాపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మాన్కాపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రమాపతి శాస్త్రి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రమేష్ చంద్ర గౌతమ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శ్రీ శ్యామ్ నారాయణ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సంతోష్ కుమారి
|-
!301
|[[గౌరా శాసనసభ నియోజకవర్గం|గౌరా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ప్రభాత్ కుమార్ వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సంజయ్ కుమార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శ్రీమతి నిగర్ ఉస్మాని
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రాంప్రతాప్ సింగ్
|}
# '''^''' SP+ రాంపూర్ ఖాస్లో UPA అభ్యర్థి ఆరాధన మిశ్రాపై అభ్యర్థిని నిలబెట్టలేదు
=== నియోజకవర్గం నం. 302-342 ===
{| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="line-height:20px;text-align:center;"
! colspan="2" | నియోజకవర్గం
! rowspan="2" |ఓటింగ్ తేదీ
| colspan="3" bgcolor="{{party color|National Democratic Alliance}}" |[[National Democratic Alliance|<span style="color:white;">'''NDA'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Samajwadi Party}}" |[[Samajwadi Party|<span style="color:white;">'''SP+'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Bahujan Samaj Party}}" |[[Bahujan Samaj Party|<span style="color:white;">'''BSP'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|United Progressive Alliance}}" |[[United Progressive Alliance|<span style="color:white;">'''UPA'''</span>]]
|-
! సంఖ్య
! పేరు
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
|-
!colspan="15" |[[సిద్ధార్థనగర్ జిల్లా]]
|-
!302
|[[షోహ్రత్గఢ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|షోహ్రత్గఢ్]]
| rowspan="5" | 2022 మార్చి 3
| {{Party name with color|Apna Dal (Sonelal)}}
|వినయ్ వర్మ
| {{Party name with color|Suheldev Bharatiya Samaj Party}}
|ప్రేమ్ చంద్ నిషాద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాధా రామన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|చౌదరి రవీంద్ర ప్రతాప్
|-
!303
|[[కపిల్వాస్తు శాసనసభ నియోజకవర్గం|కపిల్వాస్తు]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|శ్యామ్ ధని రాహి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|విజయ్ పాశ్వాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కన్హయ్య ప్రసాద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|దేవేంద్ర సింగ్ గుడ్డు
|-
!304
|[[బన్సీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బన్సి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|జై ప్రతాప్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మోను దూబే
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాధేశ్యామ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|కిరణ్ శుక్లా
|-
!305
|[[ఇత్వా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఇత్వా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సతీష్ చంద్ర ద్వివేది
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|[[మాతా ప్రసాద్ పాండే]]
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|హరి శంకర్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అర్షద్ ఖుర్షీద్
|-
!306
|[[దోమరియాగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|దోమరియాగంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాఘవేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సయ్యదా ఖాతూన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అశోక్ కుమార్ తివారీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|కాంతి పాండే
|-
! colspan="15" |[[బస్తీ జిల్లా]]
|-
!307
|[[హరయ్యా శాసనసభ నియోజకవర్గం|హరయ్యా]]
| rowspan="5" | 2022 మార్చి 3
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అజయ్ కుమార్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|త్రయంబక్ పాఠక్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాజ్ కిషోర్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|లబోని సింగ్
|-
!308
|[[కప్తంగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కప్తంగంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|చంద్ర ప్రకాష్ శుక్లా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|కవీంద్ర చౌదరి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|జహీర్ అహ్మద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అంబికా సింగ్
|-
!309
|[[రుధౌలీ శాసనసభ నియోజకవర్గం (బస్తీ జిల్లా)|రుధౌలీ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సంగీత ప్రతాప్ జైస్వాల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాజేంద్ర చౌదరి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అశోక్ కుమార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|బసంత్ చౌదరి
|-
!310
|[[బస్తీ సదర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బస్తీ సదర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|దయారామ్ చౌదరి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మహేంద్ర నాథ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అలోక్ రంజన్ వర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|దేవేంద్ర కుమార్ శ్రీవాస్తవ్
|-
!311
|[[మహాదేవ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మహాదేవ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రవి కుమార్ సోంకర్
| {{Party name with color|Suheldev Bharatiya Samaj Party}}
|దూద్ రామ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|లక్ష్మీ చంద్ర ఖార్వార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|బ్రిజేష్ ఆర్య
|-
!colspan="15" |[[సంత్ కబీర్ నగర్ జిల్లా]]
|-
!312
|[[మెహదావాల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మెహదావాల్]]
| rowspan="3" | 2022 మార్చి 3
| {{Party name with color|NISHAD Party}}
|అనిల్ కుమార్ త్రిపాఠి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|జైరామ్ పాండే
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మహ్మద్ తబీష్ ఖాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రఫీఖా ఖాతూన్
|-
!313
|[[ఖలీలాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఖలీలాబాద్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అంకుర్ రాజ్ తివారీ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|దిగ్విజయ్ నారాయణ్ చౌబే
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఆఫ్తాబ్ ఆలం అలియాస్ గుడ్డు భయ్యా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అమరేంద్ర భూషణ్
|-
!314
|[[ధన్ఘాటా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ధన్ఘాటా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|గణేష్ చంద్ర చౌహాన్
| {{Party name with color|Suheldev Bharatiya Samaj Party}}
|అలగు ప్రసాద్ చౌహాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సంతోష్ బెల్దార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|శాంతి దేవి
|-
!colspan="15" |[[మహారాజ్గంజ్ జిల్లా]]
|-
!315
|[[ఫారెండా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఫారెండా]]
| rowspan="5" | 2022 మార్చి 3
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|బజరంగ్ బహదూర్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|శంక్లాల్ మాఝీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఇషూ చౌరాసియా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|వీరేంద్ర చౌదరి
|-
!316
|[[నౌతాన్వా శాసనసభ నియోజకవర్గం|నౌతాన్వా]]
| {{Party name with color|NISHAD Party}}
|రిషి త్రిపాఠి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|కున్వర్ కౌశల్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అమన్ మణి త్రిపాఠి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సదామోహన్ ఉపాధ్యాయ్
|-
!317
|[[సిస్వా శాసనసభ నియోజకవర్గం|సిస్వా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ప్రేమ్ సాగర్ పటేల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సుశీల్ తెబ్రివాల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ధీరేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రాజు కుమార్ గుప్తా
|-
!318
|[[మహరాజ్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తర ప్రదేశ్)|మహారాజ్గంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|జై మంగళ్ కనోజియా
| {{Party name with color|Suheldev Bharatiya Samaj Party}}
|గీతా రత్న పాశ్వాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఓంప్రకాష్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అలోక్ ప్రసాద్
|-
!319
|[[పనియార శాసనసభ నియోజకవర్గం|పనియారా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|జ్ఞానేంద్ర సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|కృష్ణభన్ సింగ్ సైంత్వార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఓంప్రకాష్ చౌరాసియా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|శారదేందు కుమార్ పాండే
|-
!colspan="15" |[[గోరఖ్పూర్ జిల్లా]]
|-
!320
|[[కైంపియార్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కైంపియర్గంజ్]]
| rowspan="9" | 2022 మార్చి 3
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఫతే బహదూర్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|కాజల్ నిషాద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|చంద్ర ప్రకాష్ నిషాద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సురేంద్ర నిషాద్
|-
!321
|[[పిప్రైచ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|పిప్రైచ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మహేంద్ర పాల్ సింగ్ (రాజకీయ నాయకుడు)
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అమరేంద్ర నిషాద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|దీపక్ కుమార్ అగర్వాల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సుమన్ చౌహాన్
|-
!322
|[[గోరఖ్పూర్ అర్బన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|గోరఖ్పూర్ అర్బన్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[యోగి ఆదిత్యనాథ్]]
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సుభావతి శుక్లా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఖ్వాజా షంషుద్దీన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|చేతనా పాండే
|-
!323
|[[గోరఖ్పూర్ రూరల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|గోరఖ్పూర్ రూరల్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|బిపిన్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|విజయ్ బహదూర్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|దారా సింగ్ నిషాద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|దేవేంద్ర నిషాద్
|-
!324
|[[సహజన్వా శాసనసభ నియోజకవర్గం|సహజన్వా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ప్రదీప్ శుక్లా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|యశ్పాల్ సింగ్ రావత్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సుధీర్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మనోజ్ యాదవ్
|-
!325
|[[ఖజాని శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఖజానీ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|[[శ్రీరామ్ చౌహాన్]]
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రూపవతి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|విద్యాసాగర్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రజనీ దేవి
|-
!326
|[[చౌరీ-చౌరా శాసనసభ నియోజకవర్గం|చౌరీ-చౌరా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సర్వన్ కుమార్ నిషాద్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|కెప్టెన్ బ్రిజేష్ చంద్ర లాల్ పాశ్వాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|వీరేంద్ర
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|జితేంద్ర పాండే
|-
!327
|[[బన్స్గావ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బాన్స్గావ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|విమలేష్ పాశ్వాన్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సంజయ్ కుమార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాంనాయన్ ఆజాద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|పూనమ్ ఆజాద్
|-
!328
|[[చిలుపర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|చిలుపర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాజేష్ త్రిపాఠి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|వినయ్ తివారీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాజేంద్ర సెహి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సోనియా శుక్లా
|-
!colspan="15"|[[ఖుషీనగర్ జిల్లా]]
|-
!329
|[[ఖద్దా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఖద్దా]]
| rowspan="7" | 2022 మార్చి 3
| {{Party name with color|NISHAD Party}}
|వివేక్ ఆనంద్ పాండే
| {{Party name with color|Suheldev Bharatiya Samaj Party}}
|అశోక్ చౌహాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|నిసార్ అహ్మద్ సిద్ధిక్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ధనంజయ్ సింగ్ పహల్వాన్
|-
!330
|[[పద్రౌనా శాసనసభ నియోజకవర్గం|పద్రౌన]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మనీష్ జైస్వాల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|విక్రమ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|పవన్ కుమార్ ఉపాధ్యాయ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మొహమ్మద్ జహీరుద్దీన్
|-
!331
|[[తమ్కుహి రాజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|తమ్కుహి రాజ్]]
| {{Party name with color|NISHAD Party}}
|అసిమ్ కుమార్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఉదయ్ నారాయణ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సంజయ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అజయ్ కుమార్ లల్లూ
|-
!332
|[[ఫాజిల్నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఫాజిల్నగర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సురేంద్ర కుష్వాహ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|స్వామి ప్రసాద్ మౌర్య
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఇలియాస్ అన్సారీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మనోజ్ సింగ్
|-
!333
|[[ఖుషీనగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఖుషీనగర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|పిఎన్ పాఠక్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాజేష్ ప్రతాప్ రావు
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ముఖేశ్వర ప్రసాద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|శ్యామరాతీ దేవి
|-
!334
|[[హటా శాసనసభ నియోజకవర్గం|హటా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మోహన్ వర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రణవిజయ్ సింగ్ మోహన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శివంగ్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అమరీందర్ మాల్
|-
!335
|[[రాంకోలా శాసనసభ నియోజకవర్గం|రాంకోలా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|వినయ్ గోండ్
| {{Party name with color|Suheldev Bharatiya Samaj Party}}
|పూర్ణమసి దేహతి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|విజయ్ కుమార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|శంభు చౌదరి
|-
!colspan="15" |[[డియోరియా జిల్లా]]
|-
!336
|[[రుద్రపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రుద్రపూర్]]
| rowspan="7" | 2022 మార్చి 3
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|జై ప్రకాష్ నిషాద్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రామ్ భువల్ నిషాద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సురేష్ తివారీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అఖిలేష్ ప్రతాప్ సింగ్
|-
!337
|[[డియోరియా శాసనసభ నియోజకవర్గం|డియోరియా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|శలభ్ మణి త్రిపాఠి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అజయ్ ప్రతాప్ సింగ్ సైంత్వార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రామసరన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|పురుషోత్తం ఎన్ సింగ్
|-
!338
|[[పథర్దేవా శాసనసభ నియోజకవర్గం|పథర్దేవా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సూర్య ప్రతాప్ సాహి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|బ్రహ్మ శంకర్ త్రిపాఠి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|పర్వేజ్ ఆలం
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అంబర్ జహాన్
|-
!339
|[[రాంపూర్ కార్ఖానా శాసనసభ నియోజకవర్గం|రాంపూర్ కార్ఖానా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సురేంద్ర చౌరాసియా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|గజాల లారీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|పుష్పా షాహి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|షెహ్లా అన్సారీ
|-
!340
|[[భట్పర్ రాణి శాసనసభ నియోజకవర్గం|భట్పర్ రాణి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సభ కుమార్ కుష్వాహ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అశుతోష్ ఉపాధ్యాయ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అజయ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|కేశవ్ చంద్ యాదవ్
|-
!341
|[[సేలంపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సేలంపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|విజయలక్ష్మి గౌతమ్
| {{Party name with color|Suheldev Bharatiya Samaj Party}}
|మన్బోధ్ ప్రసాద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాజేష్ భారతి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|దురళీ దేవి
|-
!342
|[[బర్హాజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బర్హాజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|దీపక్ మిశ్రా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మురళీ మనోహర్ జైస్వాల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|వినయ్ తివారీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రాంజీ గిరి
|}
=== నియోజకవర్గం నం. 343-403 ===
{| class="wikitable sortable mw-collapsible" style="line-height:20px;text-align:center;"
! colspan="2" | నియోజకవర్గం
! rowspan="2" |ఓటింగ్ తేదీ
| colspan="3" bgcolor="{{party color|National Democratic Alliance}}" |[[National Democratic Alliance|<span style="color:white;">'''NDA'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Samajwadi Party}}" |[[Samajwadi Party|<span style="color:white;">'''SP+'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|Bahujan Samaj Party}}" |[[Bahujan Samaj Party|<span style="color:white;">'''BSP'''</span>]]
| colspan="3" bgcolor="{{party color|United Progressive Alliance}}" |[[United Progressive Alliance|<span style="color:white;">'''UPA'''</span>]]
|-
! సంఖ్య
! పేరు
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
! colspan="2" |పార్టీ
!అభ్యర్థి
|-
!colspan="15" |[[అజంగఢ్ జిల్లా]]
|-
!343
|[[అట్రౌలియా శాసనసభ నియోజకవర్గం|అట్రోలియా]]
| rowspan="10" | 2022 మార్చి 7
| {{Party name with color|NISHAD Party}}
|ప్రశాంత్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సంగ్రామ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సరోజ్ కుమార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రమేష్ దూబే
|-
!344
|[[గోపాల్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|గోపాల్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సత్యేంద్ర రాయ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మహ్మద్ నఫీష్ అహ్మద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రమేష్ చంద్ యాదవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మీర్జా షాన్ ఆలం బేగ్
|-
!345
|[[సాగ్రీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సాగి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|బందన సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|డా. హెచ్.ఎన్.పటేల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శంకర్ యాదవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రానా ఖాతూన్
|-
!346
|[[ముబారక్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ముబారక్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అరవింద్ జైస్వాల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అఖిలేష్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అబ్దుస్ సలామ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|పర్విన్ మండే
|-
!347
|[[అజంగఢ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|అజంగఢ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అఖిలేష్ మిశ్రా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|దుర్గా ప్రసాద్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సుశీల్ కుమార్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ప్రవీణ్ కుమార్ సింగ్
|-
!348
|[[నిజామాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|నిజామాబాద్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మనోజ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మహ్మద్ అలంబాడి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|పీయూష్ కుమార్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అనిల్ కుమార్ యాదవ్
|-
!349
|[[ఫూల్పూర్ పావాయి శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఫూల్పూర్ పావాయి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రామ్సూరత్ రాజ్భర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రమాకాంత్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|షకీల్ అహ్మద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మొహమ్మద్ షాహిద్ షాదాబ్
|-
!350
|[[దిదర్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|దిదర్గంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|డా. కృష్ణ మురారి విశ్వకర్మ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|కమలకాంత్ రాజ్భర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|భూపేంద్ర
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అవధేష్ కుమార్ సింగ్
|-
!351
|[[లాల్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|లాల్గంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|నీలం సోంకర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|బెచాయి సరోజ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఆజాద్ అరి మర్దన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|పుష్పా భారతి
|-
!352
|[[మెహనగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మెహనగర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మంజు సరోజ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|పూజ సరోజ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|పంకజ్ కుమార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|నిర్మలా భారతి
|-
!colspan="15" |[[మౌ జిల్లా]]
|-
!353
|[[మధుబన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (ఉత్తరప్రదేశ్)|మధుబన్]]
| rowspan="4" | 2022 మార్చి 7
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రాంవిలాష్ చౌహాన్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఉమేష్ పాండే
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|నీలం కుష్వాహ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అమ్రేష్ చంద్ర పాండే
|-
!354
|[[ఘోసి శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఘోసి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|విజయ్ రాజ్భర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|దారా సింగ్ చౌహాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|వాసిమ్ ఎక్బాల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ప్రియాంక యాదవ్
|-
!355
|[[మహమ్మదాబాద్-గొహ్నా శాసనసభ నియోజకవర్గం|మహమ్మదాబాద్-గోహ్నా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|పూనమ్ సరోజ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రాజేంద్ర
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ధర్మ్ సింగ్ గౌతమ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|బన్వారీ లాల్
|-
!356
|[[మౌ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మౌ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అశోక్ సింగ్
| {{Party name with color|Suheldev Bharatiya Samaj Party}}
|అబ్బాస్ అన్సారీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|భీమ్ రాజ్భర్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మాధవేంద్ర సింగ్
|-
!colspan="15" |[[బల్లియా జిల్లా]]
|-
!357
|[[బెల్తారా రోడ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బెల్తారా రోడ్]]
| rowspan="7" | 2022 మార్చి 3
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|చట్టు రామ్
| {{Party name with color|Suheldev Bharatiya Samaj Party}}
|హన్సు రామ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ప్రవీణ్ ప్రకాష్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|గీతా గోయల్
|-
!358
|[[రాసర శాసనసభ నియోజకవర్గం|రాసర]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|బబ్బన్ రాజ్భర్
| {{Party name with color|Suheldev Bharatiya Samaj Party}}
|మహేంద్ర చౌహాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఉమాశంకర్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|డాక్టర్ ఓమలత
|-
!359
|[[సికిందర్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సికిందర్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సంజయ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|జియావుద్దీన్ రిజ్వీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సంజీవ్ కుమార్ వర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|బ్రిజేష్ సింగ్ గాత్
|-
!360
|[[ఫెఫానా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఫెఫానా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఉపేంద్ర తివారీ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సంగ్రామ్ సింగ్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కమల్ దేవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|జైనేంద్ర కుమార్ పాండే
|-
!361
|[[బల్లియా నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బల్లియా నగర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|దయా శంకర్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|నారద్ రాయ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శివదాస్ ప్రసాద్ వర్మ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఓం ప్రక్ష్ తివారీ
|-
!362
|[[బన్స్డిహ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బన్స్డిహ్]]
| {{Party name with color|NISHAD Party}}
|కేతకీ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రామ్ గోవింద్ చౌదరి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మంతి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|పునీత్ పాఠక్
|-
!363
|[[బైరియా శాసనసభ నియోజకవర్గం|బైరియా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|ఆనంద్ స్వరూప్ శుక్లా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|జై ప్రకాష్ ఆంచల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సుభాష్ యాదవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సోనమ్ బైంద్
|-
!colspan="15"|[[జౌన్పూర్ జిల్లా]]
|-
!364
|[[బద్లాపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బద్లాపూర్]]
| rowspan="9" | 2022 మార్చి 7
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రమేష్ చంద్ర మిశ్రా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఓం ప్రకాష్ దూబే
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|డాక్టర్ మనోజ్ సింగ్ సోమవంశీ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఆర్తి సింగ్
|-
!365
|[[షాగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|షాగంజ్]]
| {{Party name with color|NISHAD Party}}
|రమేష్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|శైలేంద్ర యాదవ్ 'లలై'
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఇందర్ దేవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|పర్వేజ్ ఆలం భుట్టో
|-
!366
|[[జౌన్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జాన్పూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|గిరీష్ చంద్ర యాదవ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అర్షద్ ఖాన్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సలీమ్ ఖాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|నదీమ్ జావేద్
|-
!367
|[[మల్హాని శాసనసభ నియోజకవర్గం|మల్హాని]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|KP సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|లక్కీ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శైలేంద్ర యాదవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|పుష్పా శుక్లా
|-
!368
|[[ముంగ్రా బాద్షాపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ముంగ్రా బాద్షాపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అజయ్ దూబే
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|పంకజ్ పటేల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|దినేష్ కుమార్ శుక్లా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|డాక్టర్ ప్రమోద్ సింగ్
|-
!369
|[[మచ్లిషహర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మచ్లిషహర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|మిహిలాల్ గౌతమ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|డా. రాగిణి సోంకర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|విజయ్ కుమార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మాలా దేవి సోంకర్
|-
!370
|[[మరియహు శాసనసభ నియోజకవర్గం|మరియహు]]
| {{Party name with color|Apna Dal (Sonelal)}}
|ఆర్కే పటేల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సుష్మా పటేల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఆనంద్ దూబే
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|మీరా రామచంద్ర పాండే
|-
!371
|[[జఫ్రాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జఫ్రాబాద్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|డాక్టర్ హరేంద్ర ప్రసాద్ సింగ్
| {{Party name with color|Suheldev Bharatiya Samaj Party}}
|జగదీష్ నారాయణ్ రాయ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సంతోష్ కుమార్ మిశ్రా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|లక్ష్మి నగర్
|-
!372
|[[కెరకట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కెరకట్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|దినేష్ చౌదరి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|[[తుఫానీ సరోజ్]]
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|లాల్ బహదూర్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రాజేష్ గౌతమ్
|-
!colspan="15" |[[ఘాజీపూర్ జిల్లా]]
|-
!373
|[[జఖానియన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జఖానియన్]]
| rowspan="7" | 2022 మార్చి 7
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రామరాజ్ వనవాసి
| {{Party name with color|Suheldev Bharatiya Samaj Party}}
|బేడీ రామ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|విజయ్ కుమార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సునీల్ రామ్
|-
!374
|[[సైద్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సైద్పూర్]]
| {{Party name with color|NISHAD Party}}
|సుభాష్ పాసి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అంకిత్ భారతి
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|బినోద్ కుమార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సీమా దేవి
|-
!375
|[[ఘాజీపూర్ సదర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఘాజీపూర్ సదర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సంగీతా బల్వంత్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|జై కిషన్ సాహు
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాజ్ కుమార్ సింగ్ గౌతమ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|లౌతన్ రామ్ నిషాద్
|-
!376
|[[జంగీపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జంగీపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రామనరేష్ కుష్వాహ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|వీరేంద్ర కుమార్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ముఖేష్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అజయ్ రాజ్భర్
|-
!377
|[[జహూరాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జహూరాబాద్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కాళీచరణ్ రాజ్భర్
| {{Party name with color|Suheldev Bharatiya Samaj Party}}
|ఓం ప్రకాష్ రాజ్భర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సయ్యదా షాదాబ్ ఫాతిమా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|జ్ఞాన్ ప్రకాష్ మున్నా
|-
!378
|[[మహమ్మదాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మహమ్మదాబాద్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అల్కా రాయ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సుహైబ్ అన్సారీ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మధ్వేంద్ర రాయ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|డాక్టర్ అరవింద్ కిషోర్ రాయ్
|-
!379
|[[జమానియా శాసనసభ నియోజకవర్గం|జమానియా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సునీతా పరీక్షిత్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ఓం ప్రకాష్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మహ్మద్ యూసుఫ్ అలీ ఖాన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఫర్జానా ఖాతూన్
|-
!colspan="15" |[[చందౌలీ జిల్లా]]
|-
!380
|[[మొఘల్సరాయ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మొఘల్సరాయ్]]
| rowspan="4" | 2022 మార్చి 7
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రమేష్ జైస్వాల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|చంద్ర శేఖర్ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఇర్షాద్ అహ్మద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|చబ్బు పటేల్
|-
!381
|[[సకల్దిహా శాసనసభ నియోజకవర్గం|సకల్దిహా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సూర్యముని తివారీ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|ప్రభునారాయణ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|జయషాం
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|దేవేంద్ర ప్రతాప్ సింగ్
|-
!382
|[[సాయిద్రాజ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సాయిదరాజు]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సుశీల్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|మనోజ్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అమిత్ కుమార్ యాదవ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|విమ్లా దేవి బైండ్
|-
!383
|[[చకియా శాసనసభ నియోజకవర్గం|చకియా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|కైలాష్ ఖర్వార్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|జితేంద్ర కుమార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|వికాస్ ఆజాద్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సుమేర్ రామ్
|-
!colspan="15" |[[వారణాసి జిల్లా]]
|-
!384
|[[పిండ్రా శాసనసభ నియోజకవర్గం|పిండ్రా]]
| rowspan="8" | 2022 మార్చి 7
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అవధేష్ సింగ్
|{{Party name with color|Apna Dal (Kamerawadi)}}
|రాజేష్ కుమార్ సింగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|బాబూలాల్ పటేల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అజయ్ రాయ్
|-
!385
|[[అజగర శాసనసభ నియోజకవర్గం|అజగర]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|త్రిభువన్ రామ్
| {{Party name with color|Suheldev Bharatiya Samaj Party}}
|సునీల్ సోంకర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రఘునాథ్ చౌదరి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ఆశా దేవి
|-
!386
|[[శివపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|శివపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అనిల్ రాజ్భర్
| {{Party name with color|Suheldev Bharatiya Samaj Party}}
|అరవింద్ రాజ్భర్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రవి మౌర్య
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|గిరీష్ పాండే
|-
!387
|[[రోహనియా శాసనసభ నియోజకవర్గం|రోహనియా]]
| {{Party name with color|Apna Dal (Sonelal)}}
|సునీల్ పటేల్
|{{Party name with color|Apna Dal (Kamerawadi)}}
|అభయ్ పటేల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అరుణ్ సింగ్ పటేల్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రాజేశ్వర్ పటేల్
|-
!388
|[[వారణాసి ఉత్తర శాసనసభ నియోజకవర్గం|వారణాసి ఉత్తరం]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రవీంద్ర జైస్వాల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అష్ఫాక్ అహ్మద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|శ్యామ్ ప్రకాష్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|గులారానా తబస్సుమ్
|-
!389
|[[వారణాసి దక్షిణ శాసనసభ నియోజకవర్గం|వారణాసి దక్షిణ]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|నీలకంఠ తివారీ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|కామేశ్వర్ నాథ్ దీక్షిత్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|దినేష్ కసౌధన్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|ముదితా కపూర్
|-
!390
|[[వారణాసి కంటోన్మెంట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|వారణాసి కంటోన్మెంట్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సౌరభ్ శ్రీవాస్తవ
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|పూజ యాదవ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కౌశిక్ కుమార్ పాండే
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రాజేష్ మిశ్రా
|-
!391
|[[సేవాపురి శాసనసభ నియోజకవర్గం|సేవాపురి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|నీల్ రతన్ సింగ్ పటేల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|సురేంద్ర సింగ్ పటేల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అరవింద్ కుమార్ త్రిపాఠి
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|అంజు సింగ్
|-
!colspan="15" |[[భదోహీ జిల్లా|భదోహి జిల్లా]]
|-
!392
|[[భదోహి శాసనసభ నియోజకవర్గం|భదోహి]]
| rowspan="3" | 2022 మార్చి 7
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రవీంద్ర నాథ్ త్రిపాఠి
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|జాహిద్ బేగ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|హరిశంకర్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|వసీం అన్సారీ
|-
!393
|[[జ్ఞాన్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జ్ఞానపూర్]]
| {{Party name with color|NISHAD Party}}
|విపుల్ దూబే
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రామ్ కిషోర్ బింద్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ఉపేంద్ర కుమార్ సింగ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సురేష్ మిశ్రా
|-
!394
|[[ఔరై శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఔరై]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|దీనానాథ్ భాస్కర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అంజనా సరోజ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|కమల్ శంకర్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సంజు కన్నోజియా
|-
! colspan="15" |[[మీర్జాపూర్ జిల్లా]]
|-
!395
|[[ఛన్బే శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఛన్బే]]
| rowspan="5" | 2022 మార్చి 7
| {{Party name with color|Apna Dal (Sonelal)}}
|రాహుల్ ప్రకాష్ కోల్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|కీర్తి కోల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|ధనేశ్వర్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|భగవతి ప్రసాద్ చౌదరి
|-
!396
|[[మీర్జాపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మీర్జాపూర్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రత్నాకర్ మిశ్రా
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|కైలాష్ నాథ్ చౌరాసియా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|రాజేష్ కుమార్ పాండే
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|భగవాన్ దత్ (రాజన్ పాఠక్)
|-
!397
|[[మజవాన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మజవాన్]]
| {{Party name with color|NISHAD Party}}
|వినోద్ కుమార్ బైండ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రోహిత్ శుక్లా
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|పుష్పలత బైండ్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|శంకర్ చౌబే
|-
!398
|[[చునార్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|చునార్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అనురాగ్ సింగ్
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రామశంకర్ సింగ్ పటేల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|విజయ్ కుమార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|సీమా దేవి
|-
!399
|[[మరిహన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మరిహన్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రామ శంకర్ సింగ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రవీంద్ర బహదూర్ సింగ్ పటేల్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|నరేంద్ర సింగ్ కుష్వాహ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|గీతా దేవి
|-
!colspan="15" |[[సోన్భద్ర జిల్లా]]
|-
!400
|[[ఘోరవాల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఘోరవాల్]]
| rowspan="4" | 2022 మార్చి 7
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|అనిల్ కుమార్ మౌర్య
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|రమేష్ చంద్ర దూబే
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|మోహన్ సింగ్ కుష్వాహ
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|విదేశ్వరి సింగ్ రాథోడ్
|-
!401
|[[రాబర్ట్స్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రాబర్ట్స్గంజ్]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|భూపేష్ చౌబే
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అవినాష్ కుష్వాహ
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|అవినాష్ శుక్లా
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|కమలేష్ ఓజా
|-
!402
|[[ఓబ్రా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఓబ్రా]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|సంజీవ్ గోండ్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|అరవింద్ కుమార్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|సుభాష్ ఖర్వార్
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|రామరాజ్ గోండ్
|-
!403
|[[దుద్ది శాసనసభ నియోజకవర్గం|దుద్ధి]]
| {{Party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|రామ్దులర్ గౌర్
| {{Party name with color|Samajwadi Party}}
|విజయ్ సింగ్ గోండ్
| {{Party name with color|Bahujan Samaj Party}}
|హరిరామ్ చెరో
| {{Party name with color|Indian National Congress}}
|బసంతి పనికా
|}
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
== ఇతర మూలాలు ==
<references group="lower-alpha"/>
[[వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు]]
mx1fa8u3o7ukfi362a3clbkignlza63
టి. ఎన్. రామచంద్రన్
0
418830
4989486
4842037
2026-10-27T05:11:28Z
Kalasagary
107518
4989486
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = టి. ఎన్. రామచంద్రన్
| birth_date =
| image =
| image_size = 200px
| death_date = 6 ఏప్రిల్ 2021
| caption =
| birth_place = [[మద్రాసు]], [[మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ]], [[బ్రిటిష్ ఇండియా]]
| spouse =
| known_for =
| order1 = తమిళనాడు పురావస్తు శాఖ డైరెక్టర్
| term_start1 = 1961
| term_end1 = 1966
| predecessor1 = పోస్ట్ ఏర్పాటు
| successor2 = [[ఆర్.నాగస్వామి]]
| occupation = {{hlist|కళా చరిత్రకారుడు|[[పురావస్తు శాస్త్రవేత్త]]}}
}}
టి.ఎన్. రామచంద్రన్ (మరణం 2021) భారతీయ కళా చరిత్రకారుడు, కళాకారుడు, పురావస్తు శాస్త్రవేత్త, సంస్కృత పండితుడు, భారతీయ కళ వివిధ అంశాల అధ్యయనం, వివరణలో ప్రత్యేకత కలిగి ఉన్నాడు. ఇతడు నారాయణన్ (సంస్కృత పండితుడు), విశాలాక్షి (సమర్థుడైన పరిపాలకుడు) దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతడు అనేక మోనోగ్రాఫ్ ల రచయిత,, భారతదేశంలో పురావస్తు శాస్త్ర డైరెక్టర్ జనరల్ గా ఉన్నాడు. [[న్యూఢిల్లీ]]<nowiki/>లోని నేషనల్ మ్యూజియంలో ఆర్కియాలజీ క్యూరేటర్ గా ఉన్న సమయంలో వివిధ అంశాలపై విస్తృతంగా పరిశోధనలు చేసి రాశారు.
== కెరీర్ ==
నేషనల్ మ్యూజియంలో కొన్ని పురాతన వస్తువుల సమూహాలపై రామచంద్రన్ చేసిన అడపాదడపా పరిశోధనలు వస్తువుల ప్రాముఖ్యతను బహిర్గతం చేశాయి, తద్వారా మ్యూజియం బాగా ప్రసిద్ధి చెందింది. విభాగం ఏర్పడిన తరువాత మాత్రమే మ్యూజియం పురాతన వస్తువుల గురించి మరింత వివరణాత్మక అధ్యయనాలు జరిగాయి. 1925-1935 మధ్య లోహ చిత్రాల కాలాన్ని గుర్తించడానికి అరాక్నాలజిస్ట్, పురావస్తు శాస్త్ర విద్యార్థి ఫ్రెడరిక్ హెన్రీ గ్రేవ్లీ రామచంద్రన్తో కలిసి శాస్త్రీయ ప్రాతిపదికన పనిచేశారు.
రామచంద్రన్, వై.డి.శర్మ 1956 మే, జూలై మధ్య [[ఆఫ్ఘనిస్తాన్]] ను సందర్శించారు, కళా సంప్రదాయాలు, శాసన రికార్డులు, పురావస్తు అవశేషాలను అన్వేషించడానికి, పరిశోధించడానికి. ఈ సర్వే సందర్భంగా పలు ప్రదేశాలను సందర్శించడంతో పాటు మ్యూజియంల్లో ఉన్న పురాతన అవశేషాలను కూడా విస్తృతంగా అధ్యయనం చేశారు.
తంజావూరులోని బృహదీశ్వర ఆలయంలోని విగ్రహాలను భరత కరణాలకు తొలి దృశ్యరూపంగా రామచంద్రన్ గుర్తించారు. భరతుని కరణాల ప్రాచుర్యానికి సాహిత్య ఆధారాలతో పాటు, తమిళనాడులోని దేవాలయాల్లోని నృత్య శిల్పాలు భరతుడి శైలిని పరిరక్షించడంలో తమిళులు ఎంతో శ్రమించారని నిస్సందేహంగా రుజువు చేస్తున్నాయి. 11 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో చోళ రాజు రాజరాజ తంజావూరు ఆలయాన్ని నిర్మించినప్పుడు, నృత్య కళ సమాజంలో ఎంత ఉన్నత స్థానాన్ని పొందిందంటే, అతను విమానం యొక్క మొదటి అంచెలో కరణ విగ్రహాలను శిల్పాలుగా చెక్కాడు. ఆయన మార్గదర్శకత్వంలో అన్నామలై విశ్వవిద్యాలయంలో భరతనాట్య విద్వాంసుడు, పండితుడు బాలా దేవి చంద్రశేఖర్, రామ భరద్వాజ, భరతనాట్య నృత్యకారుడు, ప్రదర్శన కళాకారుడు, పండితుడు పద్మ సుబ్రహ్మణ్యం, భరతనాట్య కళాకారిణి, ప్రదర్శన కళాకారుడు, పండితుడు వంటి నృత్యకారులకు బోధించారు.
రామచంద్రన్ కు 1964లో [[పద్మభూషణ్ పురస్కారం]] లభించింది. ఆయన ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తృతంగా పర్యటించారు, అంతర్జాతీయ సెమినార్లలో పాల్గొన్నారు, అనేక విశ్వవిద్యాలయాల ఆహ్వానం మేరకు ఉపన్యాసాలు ఇచ్చారు, అవి పుస్తకాలుగా ప్రచురించబడ్డాయి. ఆయన భారతదేశంలోని అనేక విశ్వవిద్యాలయాలలో ఎండోమెంట్ ఉపన్యాసాలు ఇచ్చారు. ఆర్కిటెక్చర్, ఐకానోగ్రఫీ, ఎపిగ్రఫీ, న్యూమిస్మాటిక్స్, సాహిత్యంపై ఆయన వద్ద అనేక పుస్తకాలు, పత్రాలు ఉన్నాయి.
== వ్యక్తిగత జీవితం ==
రామచంద్రన్ పొడుగ్గా, సన్నగా, బలహీనంగా ఉండేవాడు. తరచూ చిరునవ్వులు చిందిస్తూ మృదువుగా మాట్లాడేవాడు. ఆయనకు ఐదుగురు కుమారులు: గురుమూర్తి, సూర్యనారాయణన్, టి.ఆర్.రాజమణి, నవనీతకృష్ణన్, కమల్ కుమార్.
== పనులు ==
టి. ఎన్. రామచంద్రన్ రచనలలో కొన్నిః
* ''[[గుంటూరు జిల్లా]] గోలి గ్రామం సమీపంలోని స్థూపం నుండి బౌద్ధ శిల్పాలు''
* ''[[నాగపట్టినం|నాగపట్నం]], ఇతర బౌద్ధ కాంస్యాలు''
* ''తిరుప్పరుతికుంద్రం, దాని ఆలయం''
* ''[[ఒడిశా]]<nowiki/>లోని కియోంఝర్ జిల్లాలోని సీతాభింజీలో టెంపెరా పెయింటింగ్[[ఒడిశా|ఒరిస్సా]]''
* ''దక్షిణ భారతదేశంలోని తమిళ రాజ్యాలలో బౌద్ధమత చరిత్ర''
* ''శిల్ప శాస్త్రాలు గుర్తించిన ఆలయ నిర్మాణంలో మూడు ప్రధాన శైలులు'' (ఎఫ్. హెచ్. గ్రేవ్లీ, టి. ఎన్. రామచంద్రన్) 1934
* మద్రాసులోని ప్రభుత్వ సంగ్రహాలయంలో హిందూ లోహ చిత్రాల జాబితా (టి. ఎన్. రామచంద్రన్, ఎఫ్. హెచ్. గ్రేవ్లీ 1932)
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* [[హెచ్. డి. శౌరీ]]
* [[సయ్యద్ మీర్ ఖాసిం]]
* [[హరి చంద్ దేవన్]]
* [[కృష్ణ కృపలానీ]]
* [[బి. ఆర్. బార్వాలే]]
* [[డి. పి. కోహ్లీ]]
* [[ఎస్. రామశేషన్]]
* [[భరత్ రామ్]]
* [[అమ్మన్నూర్ మాధవ చాక్యార్]]
* [[విద్యా నివాస్ మిశ్రా]]
* [[మృణాల్ మిరి]]
* [[రామ్ కుమార్ వర్మ]]
* [[బృందావన్ లాల్ వర్మ]]
* [[నిర్మల్ కుమార్ గంగూలీ]]
* [[ఫజల్ అలీ]]
* [[రాజేశ్వర్ దయాళ్]]
* [[ఆంథోనీ లాన్సెలాట్ డయాస్]]
* [[చక్రవర్తి వి. నరసింహన్]]
* [[డి. పి. చటోపాధ్యాయ]]
* [[కె.బి. లాల్]]
* [[కె. ఎల్. శ్రీమాలి]]
* [[రాజారాం శాస్త్రి]]
* [[డి. ఎస్. జోషి]]
* [[బి. శివరామన్]]
* [[హరీష్ చంద్ర సరిన్]]
* [[ప్రేమలీలా విఠల్దాస్ థాకర్సీ]]
* [[నిరేన్ డే]]
* [[మిలాన్ కె బెనర్జీ]]
* [[గోవింద్ నారాయణ్]]
* [[బినయ్ రంజన్ సేన్]]
* [[సురంజన్ దాస్ రోడ్]]
* [[సురంజన్ దాస్]]
* [[పి. ఎన్. ధర్]]
* [[చేతనా సిన్హా]]
* [[జెట్సున్ పెమా (జననం 1940)]]
* [[సాధనా మహిళా సంఘం]]
* [[సునీతా సింగ్ చోకెన్]]
* [[అనోయారా ఖాతున్]]
* [[సోనియా జబ్బార్]]
* [[రేష్మా నిలోఫర్ నహా]]
* [[ట్వింకిల్ కాలియా]]
* [[బానో హరాలు]]
== మూలాలు ==
[[వర్గం:2021 మరణాలు]]
[[వర్గం:పద్మభూషణ పురస్కారం పొందిన తమిళనాడు వ్యక్తులు]]
[[వర్గం:1901 జననాలు]]
iq2ggvkeashcg5si094ed52rjbv152b
వాడుకరి:Vjsuseela/common.js
2
419074
4989270
4975267
2026-10-26T18:33:31Z
Vjsuseela
35888
4989270
javascript
text/javascript
/*It's time to update your common.js!*/
mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Saroj/CatSync.js&action=raw&ctype=text/javascript');
.harv-error {display: inline !important;} /* display Module:Footnotes errors */
swctgewrukf9fqtzjr2vjr87r68tw9t
కళాసాగర్ యల్లపు
0
419197
4989505
4933514
2026-10-27T05:24:03Z
Kalasagary
107518
/* పుస్తకాలు */
4989505
wikitext
text/x-wiki
{{విస్తరణ}}
{{Infobox person
| image =Kalasagaryellapu artist.png
| imagesize = 180px
| name = కళాసాగర్ యల్లపు
| birth_date = డిశంబర్ 10, 1971
| birth_place = [[మంచిలి]], అత్తిలి మండలం, [[పశ్చిమగోదావరి]] జిల్లా
| occupation = చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్టు, రచయిత
| organization =
| notable_works = 64కళలు డాట్ కామ్
| mother = లక్ష్మీకాంతం
| father = యల్లపు నరసింహమూర్తి
| website = https://64kalalu.com/
}}
'''కళాసాగర్ యల్లపు''' (ఆంగ్లం: Kalasagar Yellapu) చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్ట్<ref>{{Cite web|title=నరసింహ చంద్రకుమార్ కు ఎన్.టి.ఆర్ గ్రేట్ క్రియేటివ్ ఆర్టిస్ట్ అవార్డు|url=https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|access-date=2024-07-30|website=Prajasakti|language=en|archive-date=2024-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20240730102622/https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|url-status=dead}}</ref>, రచయిత, తెలుగు అంతర్జాల పత్రిక 64 కళలు వ్యవస్థాపకుడు, సంపాదకుడు. <ref>{{Cite web|last=ABN|date=2021-09-19|title=‘వపాకు వందనం’ పుస్తకం ఆవిష్కరణ|url=https://www.andhrajyothy.com/2021/andhra-pradesh/visakhapatnam/launch-of-the-book-vapaku-vandanammrgsandhrapradesh-471857.html|access-date=2024-07-30|website=Andhrajyothy Telugu News|language=te}}</ref>
== జీవిత విశేషాలు ==
కళాసాగర్ యల్లపు పుట్టింది [[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామం, డిశంబర్ 10 న,[[1971]] లో. తల్లిదండ్రులు యల్లపు నరసింహమూర్తి, లక్ష్మీకాంతం,[[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామంలో 1971 డిసెంబర్ 10న జన్మించిన ఆయన, పెయింటింగ్, జర్నలిజంలో డిప్లొమా పూర్తి చేశాడు. 1993 నుండి [[విజయవాడ]]లో స్థిరపడి, వివిధ పబ్లికేషన్స్, పత్రికలలో చిత్రకారుడు, ఇలస్ట్రేటర్గా పనిచేశాడు. ఆయన ఆంధ్రా ఆర్టిస్టు, స్కల్ఫ్టర్స్ అండ్ కార్టూనిస్టు అసోసియేషన్ (AASCA) 2001లో ఈ సంస్థను స్థాపించి, రాష్ట్రంలోని 500 మంది చిత్రకారులు, శిల్పులు, కార్టూనిస్టులను ఒకే వేదికపైకి తీసుకువచ్చాడు. 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-1'<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|last=కళాసాగర్(సం.)|date=2001-07-01}}</ref>, 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-2' పుస్తకాలను ప్రచురించాడు.165 మంది తెలుగు కార్టూనిస్టుల పరిచయాలతో 'కొంటె బొమ్మల బ్రహ్మలు' అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు.<ref>{{Cite web|title=Konte Bommala Brahmalu By Kalasagar Yellapu – Logili BOOKS|url=https://logilitelugubooks.com/book/konte-bommala-brahmalu-kalasagar-yellapu|access-date=2024-07-30|website=logilitelugubooks.com}}</ref> 2024 సంవత్సరంలో 300 మంది సమకాలీన చిత్ర, శిల్పకారుల పరిచయాలతో రంగుల్లో [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]]<ref>https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece</ref> పుస్తకం ప్రచురించాడు. [[వడ్డాది పాపయ్య]] శతజయంతి సందర్భంగా 'వపాకు వందనం' అనే ప్రత్యేక సంచికను కూడా ప్రచురించాడు.
==అవార్డులు==
* 2006 సం.లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 'పొగాకు వ్యతిరేక దినోత్సవం' సందర్భంగా నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ కార్టూన్ పోటీలలో “బెస్ట్ కార్టూనిస్ట్” అవార్డు
* 2010 సం.లో కోనసీమ చిత్రకళాపరిషత్, వారి 'చిత్రకళా వైజయంతి' పురస్కారం
* 2011 సం.లో [[అనకాపల్లి]] ఆర్ట్ అకాడెమీ, అనకాపల్లి వారి పురస్కారం
* 2012 సం.లో అజంతా కళారామం, [[తెనాలి]] వారి పురస్కారం
* 2016 సం.లో ఆర్టిస్ట్స్ అసోసియేషన్ (గిల్డ్), వారి '[[తలిశెట్టి రామారావు]]' పురస్కారం
* 2022 సం.లో 'స్వామి వివేకానంద' ఇండియన్ ఐకాన్ పురస్కారం
* 2023 సం.లో ఉత్తమ జర్నలిస్టుగా 'నారద ఆవార్డ్-2023' (కార్టూన్ విభాగంలో)
* 2024 'ఆంధ్రా అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్', విజయవాడ వారి పురస్కారం
* 2026 - ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారం ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు చేతులమీదుగా.<ref>{{Cite web|title=Ugadi: ఏపీలో 164 మందికి కళారత్న, ఉగాది పురస్కారాలు|url=https://www.eenadu.net/telugu-news/andhra-pradesh/164-people-receive-kalaratna-and-ugadi-awards-in-ap/1701/126047738|access-date=2026-04-09|website=EENADU|language=te}}</ref>
==పుస్తకాలు==
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 1 (2001 సం.)
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 2 (2004 సం.)<ref>{{Cite web|last=కళాసాగర్|first=యల్లపు|date=2017-01-20|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|website=https://archive.org}}</ref>
* కళాసాగర్ కార్టూన్లు - (2009 సం.)
* తెలుగు తేజాలు (2021 సం.)
* [[కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు]] (2021 సం.)
* [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]] (Art of Andhra Pradesh) -(2024)<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece|title=Artist documents A.P.’s artistic legacy in handbook|last=Varma|first=P. Sujatha|date=2026-03-17|work=The Hindu|access-date=2026-04-09|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>
<gallery mode="packed" heights="200px">
File:https://logilitelugubooks.com/book/konte-bommala-brahmalu-kalasagar-yellapu|కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు
File:https://logilitelugubooks.com/book/konte-bommala-brahmalu-kalasagar-yellapu|కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు
</gallery>
== మూలాలు ==
[[వర్గం:తెలుగువారిలో చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:భారతీయ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగు వ్యంగ్య చిత్రకారులు/కార్టూనిస్ట్లు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:చిత్రలేఖనం]]
[[వర్గం:సంపాదకులు]]
[[వర్గం:చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:వ్యంగ్య చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:కృష్ణా జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగువారు]]
<references />
[[వర్గం:1971 జననాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు వికీపీడియా సభ్యులు]]
7chbpg9b2g9uj9nboxf45qhdz4wz6e7
4989506
4989505
2026-10-27T05:25:51Z
Kalasagary
107518
/* పుస్తకాలు */
4989506
wikitext
text/x-wiki
{{విస్తరణ}}
{{Infobox person
| image =Kalasagaryellapu artist.png
| imagesize = 180px
| name = కళాసాగర్ యల్లపు
| birth_date = డిశంబర్ 10, 1971
| birth_place = [[మంచిలి]], అత్తిలి మండలం, [[పశ్చిమగోదావరి]] జిల్లా
| occupation = చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్టు, రచయిత
| organization =
| notable_works = 64కళలు డాట్ కామ్
| mother = లక్ష్మీకాంతం
| father = యల్లపు నరసింహమూర్తి
| website = https://64kalalu.com/
}}
'''కళాసాగర్ యల్లపు''' (ఆంగ్లం: Kalasagar Yellapu) చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్ట్<ref>{{Cite web|title=నరసింహ చంద్రకుమార్ కు ఎన్.టి.ఆర్ గ్రేట్ క్రియేటివ్ ఆర్టిస్ట్ అవార్డు|url=https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|access-date=2024-07-30|website=Prajasakti|language=en|archive-date=2024-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20240730102622/https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|url-status=dead}}</ref>, రచయిత, తెలుగు అంతర్జాల పత్రిక 64 కళలు వ్యవస్థాపకుడు, సంపాదకుడు. <ref>{{Cite web|last=ABN|date=2021-09-19|title=‘వపాకు వందనం’ పుస్తకం ఆవిష్కరణ|url=https://www.andhrajyothy.com/2021/andhra-pradesh/visakhapatnam/launch-of-the-book-vapaku-vandanammrgsandhrapradesh-471857.html|access-date=2024-07-30|website=Andhrajyothy Telugu News|language=te}}</ref>
== జీవిత విశేషాలు ==
కళాసాగర్ యల్లపు పుట్టింది [[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామం, డిశంబర్ 10 న,[[1971]] లో. తల్లిదండ్రులు యల్లపు నరసింహమూర్తి, లక్ష్మీకాంతం,[[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామంలో 1971 డిసెంబర్ 10న జన్మించిన ఆయన, పెయింటింగ్, జర్నలిజంలో డిప్లొమా పూర్తి చేశాడు. 1993 నుండి [[విజయవాడ]]లో స్థిరపడి, వివిధ పబ్లికేషన్స్, పత్రికలలో చిత్రకారుడు, ఇలస్ట్రేటర్గా పనిచేశాడు. ఆయన ఆంధ్రా ఆర్టిస్టు, స్కల్ఫ్టర్స్ అండ్ కార్టూనిస్టు అసోసియేషన్ (AASCA) 2001లో ఈ సంస్థను స్థాపించి, రాష్ట్రంలోని 500 మంది చిత్రకారులు, శిల్పులు, కార్టూనిస్టులను ఒకే వేదికపైకి తీసుకువచ్చాడు. 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-1'<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|last=కళాసాగర్(సం.)|date=2001-07-01}}</ref>, 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-2' పుస్తకాలను ప్రచురించాడు.165 మంది తెలుగు కార్టూనిస్టుల పరిచయాలతో 'కొంటె బొమ్మల బ్రహ్మలు' అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు.<ref>{{Cite web|title=Konte Bommala Brahmalu By Kalasagar Yellapu – Logili BOOKS|url=https://logilitelugubooks.com/book/konte-bommala-brahmalu-kalasagar-yellapu|access-date=2024-07-30|website=logilitelugubooks.com}}</ref> 2024 సంవత్సరంలో 300 మంది సమకాలీన చిత్ర, శిల్పకారుల పరిచయాలతో రంగుల్లో [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]]<ref>https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece</ref> పుస్తకం ప్రచురించాడు. [[వడ్డాది పాపయ్య]] శతజయంతి సందర్భంగా 'వపాకు వందనం' అనే ప్రత్యేక సంచికను కూడా ప్రచురించాడు.
==అవార్డులు==
* 2006 సం.లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 'పొగాకు వ్యతిరేక దినోత్సవం' సందర్భంగా నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ కార్టూన్ పోటీలలో “బెస్ట్ కార్టూనిస్ట్” అవార్డు
* 2010 సం.లో కోనసీమ చిత్రకళాపరిషత్, వారి 'చిత్రకళా వైజయంతి' పురస్కారం
* 2011 సం.లో [[అనకాపల్లి]] ఆర్ట్ అకాడెమీ, అనకాపల్లి వారి పురస్కారం
* 2012 సం.లో అజంతా కళారామం, [[తెనాలి]] వారి పురస్కారం
* 2016 సం.లో ఆర్టిస్ట్స్ అసోసియేషన్ (గిల్డ్), వారి '[[తలిశెట్టి రామారావు]]' పురస్కారం
* 2022 సం.లో 'స్వామి వివేకానంద' ఇండియన్ ఐకాన్ పురస్కారం
* 2023 సం.లో ఉత్తమ జర్నలిస్టుగా 'నారద ఆవార్డ్-2023' (కార్టూన్ విభాగంలో)
* 2024 'ఆంధ్రా అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్', విజయవాడ వారి పురస్కారం
* 2026 - ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారం ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు చేతులమీదుగా.<ref>{{Cite web|title=Ugadi: ఏపీలో 164 మందికి కళారత్న, ఉగాది పురస్కారాలు|url=https://www.eenadu.net/telugu-news/andhra-pradesh/164-people-receive-kalaratna-and-ugadi-awards-in-ap/1701/126047738|access-date=2026-04-09|website=EENADU|language=te}}</ref>
==పుస్తకాలు==
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 1 (2001 సం.)
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 2 (2004 సం.)<ref>{{Cite web|last=కళాసాగర్|first=యల్లపు|date=2017-01-20|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|website=https://archive.org}}</ref>
* కళాసాగర్ కార్టూన్లు - (2009 సం.)
* తెలుగు తేజాలు (2021 సం.)
* [[కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు]] (2021 సం.)
* [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]] (Art of Andhra Pradesh) -(2024)<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece|title=Artist documents A.P.’s artistic legacy in handbook|last=Varma|first=P. Sujatha|date=2026-03-17|work=The Hindu|access-date=2026-04-09|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>
<gallery mode="packed" heights="200px">
File:Konte-bommala-brahmalu.jpg|కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు
File:Art_of_Andhra_Pradesh.jpg|కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు
</gallery>
== మూలాలు ==
[[వర్గం:తెలుగువారిలో చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:భారతీయ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగు వ్యంగ్య చిత్రకారులు/కార్టూనిస్ట్లు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:చిత్రలేఖనం]]
[[వర్గం:సంపాదకులు]]
[[వర్గం:చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:వ్యంగ్య చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:కృష్ణా జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగువారు]]
<references />
[[వర్గం:1971 జననాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు వికీపీడియా సభ్యులు]]
0c33i27v9wtivd73403l58fprjr87rx
4989507
4989506
2026-10-27T05:26:23Z
Kalasagary
107518
/* పుస్తకాలు */
4989507
wikitext
text/x-wiki
{{విస్తరణ}}
{{Infobox person
| image =Kalasagaryellapu artist.png
| imagesize = 180px
| name = కళాసాగర్ యల్లపు
| birth_date = డిశంబర్ 10, 1971
| birth_place = [[మంచిలి]], అత్తిలి మండలం, [[పశ్చిమగోదావరి]] జిల్లా
| occupation = చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్టు, రచయిత
| organization =
| notable_works = 64కళలు డాట్ కామ్
| mother = లక్ష్మీకాంతం
| father = యల్లపు నరసింహమూర్తి
| website = https://64kalalu.com/
}}
'''కళాసాగర్ యల్లపు''' (ఆంగ్లం: Kalasagar Yellapu) చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్ట్<ref>{{Cite web|title=నరసింహ చంద్రకుమార్ కు ఎన్.టి.ఆర్ గ్రేట్ క్రియేటివ్ ఆర్టిస్ట్ అవార్డు|url=https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|access-date=2024-07-30|website=Prajasakti|language=en|archive-date=2024-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20240730102622/https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|url-status=dead}}</ref>, రచయిత, తెలుగు అంతర్జాల పత్రిక 64 కళలు వ్యవస్థాపకుడు, సంపాదకుడు. <ref>{{Cite web|last=ABN|date=2021-09-19|title=‘వపాకు వందనం’ పుస్తకం ఆవిష్కరణ|url=https://www.andhrajyothy.com/2021/andhra-pradesh/visakhapatnam/launch-of-the-book-vapaku-vandanammrgsandhrapradesh-471857.html|access-date=2024-07-30|website=Andhrajyothy Telugu News|language=te}}</ref>
== జీవిత విశేషాలు ==
కళాసాగర్ యల్లపు పుట్టింది [[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామం, డిశంబర్ 10 న,[[1971]] లో. తల్లిదండ్రులు యల్లపు నరసింహమూర్తి, లక్ష్మీకాంతం,[[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామంలో 1971 డిసెంబర్ 10న జన్మించిన ఆయన, పెయింటింగ్, జర్నలిజంలో డిప్లొమా పూర్తి చేశాడు. 1993 నుండి [[విజయవాడ]]లో స్థిరపడి, వివిధ పబ్లికేషన్స్, పత్రికలలో చిత్రకారుడు, ఇలస్ట్రేటర్గా పనిచేశాడు. ఆయన ఆంధ్రా ఆర్టిస్టు, స్కల్ఫ్టర్స్ అండ్ కార్టూనిస్టు అసోసియేషన్ (AASCA) 2001లో ఈ సంస్థను స్థాపించి, రాష్ట్రంలోని 500 మంది చిత్రకారులు, శిల్పులు, కార్టూనిస్టులను ఒకే వేదికపైకి తీసుకువచ్చాడు. 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-1'<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|last=కళాసాగర్(సం.)|date=2001-07-01}}</ref>, 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-2' పుస్తకాలను ప్రచురించాడు.165 మంది తెలుగు కార్టూనిస్టుల పరిచయాలతో 'కొంటె బొమ్మల బ్రహ్మలు' అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు.<ref>{{Cite web|title=Konte Bommala Brahmalu By Kalasagar Yellapu – Logili BOOKS|url=https://logilitelugubooks.com/book/konte-bommala-brahmalu-kalasagar-yellapu|access-date=2024-07-30|website=logilitelugubooks.com}}</ref> 2024 సంవత్సరంలో 300 మంది సమకాలీన చిత్ర, శిల్పకారుల పరిచయాలతో రంగుల్లో [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]]<ref>https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece</ref> పుస్తకం ప్రచురించాడు. [[వడ్డాది పాపయ్య]] శతజయంతి సందర్భంగా 'వపాకు వందనం' అనే ప్రత్యేక సంచికను కూడా ప్రచురించాడు.
==అవార్డులు==
* 2006 సం.లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 'పొగాకు వ్యతిరేక దినోత్సవం' సందర్భంగా నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ కార్టూన్ పోటీలలో “బెస్ట్ కార్టూనిస్ట్” అవార్డు
* 2010 సం.లో కోనసీమ చిత్రకళాపరిషత్, వారి 'చిత్రకళా వైజయంతి' పురస్కారం
* 2011 సం.లో [[అనకాపల్లి]] ఆర్ట్ అకాడెమీ, అనకాపల్లి వారి పురస్కారం
* 2012 సం.లో అజంతా కళారామం, [[తెనాలి]] వారి పురస్కారం
* 2016 సం.లో ఆర్టిస్ట్స్ అసోసియేషన్ (గిల్డ్), వారి '[[తలిశెట్టి రామారావు]]' పురస్కారం
* 2022 సం.లో 'స్వామి వివేకానంద' ఇండియన్ ఐకాన్ పురస్కారం
* 2023 సం.లో ఉత్తమ జర్నలిస్టుగా 'నారద ఆవార్డ్-2023' (కార్టూన్ విభాగంలో)
* 2024 'ఆంధ్రా అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్', విజయవాడ వారి పురస్కారం
* 2026 - ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారం ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు చేతులమీదుగా.<ref>{{Cite web|title=Ugadi: ఏపీలో 164 మందికి కళారత్న, ఉగాది పురస్కారాలు|url=https://www.eenadu.net/telugu-news/andhra-pradesh/164-people-receive-kalaratna-and-ugadi-awards-in-ap/1701/126047738|access-date=2026-04-09|website=EENADU|language=te}}</ref>
==పుస్తకాలు==
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 1 (2001 సం.)
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 2 (2004 సం.)<ref>{{Cite web|last=కళాసాగర్|first=యల్లపు|date=2017-01-20|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|website=https://archive.org}}</ref>
* కళాసాగర్ కార్టూన్లు - (2009 సం.)
* తెలుగు తేజాలు (2021 సం.)
* [[కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు]] (2021 సం.)
* [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]] (Art of Andhra Pradesh) -(2024)<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece|title=Artist documents A.P.’s artistic legacy in handbook|last=Varma|first=P. Sujatha|date=2026-03-17|work=The Hindu|access-date=2026-04-09|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>
<gallery mode="packed" heights="200px">
File:Konte-bommala-brahmalu.jpg|కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు
File:Art_of_Andhra_Pradesh.jpg|ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్
</gallery>
== మూలాలు ==
[[వర్గం:తెలుగువారిలో చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:భారతీయ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగు వ్యంగ్య చిత్రకారులు/కార్టూనిస్ట్లు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:చిత్రలేఖనం]]
[[వర్గం:సంపాదకులు]]
[[వర్గం:చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:వ్యంగ్య చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:కృష్ణా జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగువారు]]
<references />
[[వర్గం:1971 జననాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు వికీపీడియా సభ్యులు]]
fb4n7ngtnv8449ziabljl1fajvyfbk0
4989508
4989507
2026-10-27T05:28:24Z
Kalasagary
107518
/* పుస్తకాలు */
4989508
wikitext
text/x-wiki
{{విస్తరణ}}
{{Infobox person
| image =Kalasagaryellapu artist.png
| imagesize = 180px
| name = కళాసాగర్ యల్లపు
| birth_date = డిశంబర్ 10, 1971
| birth_place = [[మంచిలి]], అత్తిలి మండలం, [[పశ్చిమగోదావరి]] జిల్లా
| occupation = చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్టు, రచయిత
| organization =
| notable_works = 64కళలు డాట్ కామ్
| mother = లక్ష్మీకాంతం
| father = యల్లపు నరసింహమూర్తి
| website = https://64kalalu.com/
}}
'''కళాసాగర్ యల్లపు''' (ఆంగ్లం: Kalasagar Yellapu) చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్ట్<ref>{{Cite web|title=నరసింహ చంద్రకుమార్ కు ఎన్.టి.ఆర్ గ్రేట్ క్రియేటివ్ ఆర్టిస్ట్ అవార్డు|url=https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|access-date=2024-07-30|website=Prajasakti|language=en|archive-date=2024-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20240730102622/https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|url-status=dead}}</ref>, రచయిత, తెలుగు అంతర్జాల పత్రిక 64 కళలు వ్యవస్థాపకుడు, సంపాదకుడు. <ref>{{Cite web|last=ABN|date=2021-09-19|title=‘వపాకు వందనం’ పుస్తకం ఆవిష్కరణ|url=https://www.andhrajyothy.com/2021/andhra-pradesh/visakhapatnam/launch-of-the-book-vapaku-vandanammrgsandhrapradesh-471857.html|access-date=2024-07-30|website=Andhrajyothy Telugu News|language=te}}</ref>
== జీవిత విశేషాలు ==
కళాసాగర్ యల్లపు పుట్టింది [[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామం, డిశంబర్ 10 న,[[1971]] లో. తల్లిదండ్రులు యల్లపు నరసింహమూర్తి, లక్ష్మీకాంతం,[[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామంలో 1971 డిసెంబర్ 10న జన్మించిన ఆయన, పెయింటింగ్, జర్నలిజంలో డిప్లొమా పూర్తి చేశాడు. 1993 నుండి [[విజయవాడ]]లో స్థిరపడి, వివిధ పబ్లికేషన్స్, పత్రికలలో చిత్రకారుడు, ఇలస్ట్రేటర్గా పనిచేశాడు. ఆయన ఆంధ్రా ఆర్టిస్టు, స్కల్ఫ్టర్స్ అండ్ కార్టూనిస్టు అసోసియేషన్ (AASCA) 2001లో ఈ సంస్థను స్థాపించి, రాష్ట్రంలోని 500 మంది చిత్రకారులు, శిల్పులు, కార్టూనిస్టులను ఒకే వేదికపైకి తీసుకువచ్చాడు. 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-1'<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|last=కళాసాగర్(సం.)|date=2001-07-01}}</ref>, 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-2' పుస్తకాలను ప్రచురించాడు.165 మంది తెలుగు కార్టూనిస్టుల పరిచయాలతో 'కొంటె బొమ్మల బ్రహ్మలు' అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు.<ref>{{Cite web|title=Konte Bommala Brahmalu By Kalasagar Yellapu – Logili BOOKS|url=https://logilitelugubooks.com/book/konte-bommala-brahmalu-kalasagar-yellapu|access-date=2024-07-30|website=logilitelugubooks.com}}</ref> 2024 సంవత్సరంలో 300 మంది సమకాలీన చిత్ర, శిల్పకారుల పరిచయాలతో రంగుల్లో [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]]<ref>https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece</ref> పుస్తకం ప్రచురించాడు. [[వడ్డాది పాపయ్య]] శతజయంతి సందర్భంగా 'వపాకు వందనం' అనే ప్రత్యేక సంచికను కూడా ప్రచురించాడు.
==అవార్డులు==
* 2006 సం.లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 'పొగాకు వ్యతిరేక దినోత్సవం' సందర్భంగా నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ కార్టూన్ పోటీలలో “బెస్ట్ కార్టూనిస్ట్” అవార్డు
* 2010 సం.లో కోనసీమ చిత్రకళాపరిషత్, వారి 'చిత్రకళా వైజయంతి' పురస్కారం
* 2011 సం.లో [[అనకాపల్లి]] ఆర్ట్ అకాడెమీ, అనకాపల్లి వారి పురస్కారం
* 2012 సం.లో అజంతా కళారామం, [[తెనాలి]] వారి పురస్కారం
* 2016 సం.లో ఆర్టిస్ట్స్ అసోసియేషన్ (గిల్డ్), వారి '[[తలిశెట్టి రామారావు]]' పురస్కారం
* 2022 సం.లో 'స్వామి వివేకానంద' ఇండియన్ ఐకాన్ పురస్కారం
* 2023 సం.లో ఉత్తమ జర్నలిస్టుగా 'నారద ఆవార్డ్-2023' (కార్టూన్ విభాగంలో)
* 2024 'ఆంధ్రా అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్', విజయవాడ వారి పురస్కారం
* 2026 - ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారం ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు చేతులమీదుగా.<ref>{{Cite web|title=Ugadi: ఏపీలో 164 మందికి కళారత్న, ఉగాది పురస్కారాలు|url=https://www.eenadu.net/telugu-news/andhra-pradesh/164-people-receive-kalaratna-and-ugadi-awards-in-ap/1701/126047738|access-date=2026-04-09|website=EENADU|language=te}}</ref>
==పుస్తకాలు==
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 1 (2001 సం.)
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 2 (2004 సం.)<ref>{{Cite web|last=కళాసాగర్|first=యల్లపు|date=2017-01-20|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|website=https://archive.org}}</ref>
* కళాసాగర్ కార్టూన్లు - (2009 సం.)
* తెలుగు తేజాలు (2021 సం.)
* [[కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు]] (2021 సం.)
* [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]] (Art of Andhra Pradesh) -(2024)<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece|title=Artist documents A.P.’s artistic legacy in handbook|last=Varma|first=P. Sujatha|date=2026-03-17|work=The Hindu|access-date=2026-04-09|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>
<gallery mode="packed" heights="250px">
File:Konte-bommala-brahmalu.jpg|కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు
File:Art_of_Andhra_Pradesh.jpg|ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్
</gallery>
== మూలాలు ==
[[వర్గం:తెలుగువారిలో చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:భారతీయ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగు వ్యంగ్య చిత్రకారులు/కార్టూనిస్ట్లు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:చిత్రలేఖనం]]
[[వర్గం:సంపాదకులు]]
[[వర్గం:చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:వ్యంగ్య చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:కృష్ణా జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగువారు]]
<references />
[[వర్గం:1971 జననాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు వికీపీడియా సభ్యులు]]
lf3hv6ikj4ki0monpor74cqj84qizvx
4989510
4989508
2026-10-27T05:30:04Z
Kalasagary
107518
/* పుస్తకాలు */
4989510
wikitext
text/x-wiki
{{విస్తరణ}}
{{Infobox person
| image =Kalasagaryellapu artist.png
| imagesize = 180px
| name = కళాసాగర్ యల్లపు
| birth_date = డిశంబర్ 10, 1971
| birth_place = [[మంచిలి]], అత్తిలి మండలం, [[పశ్చిమగోదావరి]] జిల్లా
| occupation = చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్టు, రచయిత
| organization =
| notable_works = 64కళలు డాట్ కామ్
| mother = లక్ష్మీకాంతం
| father = యల్లపు నరసింహమూర్తి
| website = https://64kalalu.com/
}}
'''కళాసాగర్ యల్లపు''' (ఆంగ్లం: Kalasagar Yellapu) చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్ట్<ref>{{Cite web|title=నరసింహ చంద్రకుమార్ కు ఎన్.టి.ఆర్ గ్రేట్ క్రియేటివ్ ఆర్టిస్ట్ అవార్డు|url=https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|access-date=2024-07-30|website=Prajasakti|language=en|archive-date=2024-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20240730102622/https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|url-status=dead}}</ref>, రచయిత, తెలుగు అంతర్జాల పత్రిక 64 కళలు వ్యవస్థాపకుడు, సంపాదకుడు. <ref>{{Cite web|last=ABN|date=2021-09-19|title=‘వపాకు వందనం’ పుస్తకం ఆవిష్కరణ|url=https://www.andhrajyothy.com/2021/andhra-pradesh/visakhapatnam/launch-of-the-book-vapaku-vandanammrgsandhrapradesh-471857.html|access-date=2024-07-30|website=Andhrajyothy Telugu News|language=te}}</ref>
== జీవిత విశేషాలు ==
కళాసాగర్ యల్లపు పుట్టింది [[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామం, డిశంబర్ 10 న,[[1971]] లో. తల్లిదండ్రులు యల్లపు నరసింహమూర్తి, లక్ష్మీకాంతం,[[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామంలో 1971 డిసెంబర్ 10న జన్మించిన ఆయన, పెయింటింగ్, జర్నలిజంలో డిప్లొమా పూర్తి చేశాడు. 1993 నుండి [[విజయవాడ]]లో స్థిరపడి, వివిధ పబ్లికేషన్స్, పత్రికలలో చిత్రకారుడు, ఇలస్ట్రేటర్గా పనిచేశాడు. ఆయన ఆంధ్రా ఆర్టిస్టు, స్కల్ఫ్టర్స్ అండ్ కార్టూనిస్టు అసోసియేషన్ (AASCA) 2001లో ఈ సంస్థను స్థాపించి, రాష్ట్రంలోని 500 మంది చిత్రకారులు, శిల్పులు, కార్టూనిస్టులను ఒకే వేదికపైకి తీసుకువచ్చాడు. 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-1'<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|last=కళాసాగర్(సం.)|date=2001-07-01}}</ref>, 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-2' పుస్తకాలను ప్రచురించాడు.165 మంది తెలుగు కార్టూనిస్టుల పరిచయాలతో 'కొంటె బొమ్మల బ్రహ్మలు' అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు.<ref>{{Cite web|title=Konte Bommala Brahmalu By Kalasagar Yellapu – Logili BOOKS|url=https://logilitelugubooks.com/book/konte-bommala-brahmalu-kalasagar-yellapu|access-date=2024-07-30|website=logilitelugubooks.com}}</ref> 2024 సంవత్సరంలో 300 మంది సమకాలీన చిత్ర, శిల్పకారుల పరిచయాలతో రంగుల్లో [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]]<ref>https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece</ref> పుస్తకం ప్రచురించాడు. [[వడ్డాది పాపయ్య]] శతజయంతి సందర్భంగా 'వపాకు వందనం' అనే ప్రత్యేక సంచికను కూడా ప్రచురించాడు.
==అవార్డులు==
* 2006 సం.లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 'పొగాకు వ్యతిరేక దినోత్సవం' సందర్భంగా నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ కార్టూన్ పోటీలలో “బెస్ట్ కార్టూనిస్ట్” అవార్డు
* 2010 సం.లో కోనసీమ చిత్రకళాపరిషత్, వారి 'చిత్రకళా వైజయంతి' పురస్కారం
* 2011 సం.లో [[అనకాపల్లి]] ఆర్ట్ అకాడెమీ, అనకాపల్లి వారి పురస్కారం
* 2012 సం.లో అజంతా కళారామం, [[తెనాలి]] వారి పురస్కారం
* 2016 సం.లో ఆర్టిస్ట్స్ అసోసియేషన్ (గిల్డ్), వారి '[[తలిశెట్టి రామారావు]]' పురస్కారం
* 2022 సం.లో 'స్వామి వివేకానంద' ఇండియన్ ఐకాన్ పురస్కారం
* 2023 సం.లో ఉత్తమ జర్నలిస్టుగా 'నారద ఆవార్డ్-2023' (కార్టూన్ విభాగంలో)
* 2024 'ఆంధ్రా అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్', విజయవాడ వారి పురస్కారం
* 2026 - ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారం ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు చేతులమీదుగా.<ref>{{Cite web|title=Ugadi: ఏపీలో 164 మందికి కళారత్న, ఉగాది పురస్కారాలు|url=https://www.eenadu.net/telugu-news/andhra-pradesh/164-people-receive-kalaratna-and-ugadi-awards-in-ap/1701/126047738|access-date=2026-04-09|website=EENADU|language=te}}</ref>
==పుస్తకాలు==
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 1 (2001 సం.)
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 2 (2004 సం.)<ref>{{Cite web|last=కళాసాగర్|first=యల్లపు|date=2017-01-20|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|website=https://archive.org}}</ref>
* కళాసాగర్ కార్టూన్లు - (2009 సం.)
* తెలుగు తేజాలు (2021 సం.)
* [[కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు]] (2021 సం.)
* [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]] (Art of Andhra Pradesh) -(2024)<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece|title=Artist documents A.P.’s artistic legacy in handbook|last=Varma|first=P. Sujatha|date=2026-03-17|work=The Hindu|access-date=2026-04-09|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>
* కళ నాడు-నేడు (2026)
<gallery mode="packed" heights="250px">
File:Konte-bommala-brahmalu.jpg|కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు
File:Art_of_Andhra_Pradesh.jpg|ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్
</gallery>
== మూలాలు ==
[[వర్గం:తెలుగువారిలో చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:భారతీయ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగు వ్యంగ్య చిత్రకారులు/కార్టూనిస్ట్లు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:చిత్రలేఖనం]]
[[వర్గం:సంపాదకులు]]
[[వర్గం:చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:వ్యంగ్య చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:కృష్ణా జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగువారు]]
<references />
[[వర్గం:1971 జననాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు వికీపీడియా సభ్యులు]]
4oc8lrhk3g1j0dadclc5a1m3d9fybwp
4989512
4989510
2026-10-27T05:36:22Z
Kalasagary
107518
4989512
wikitext
text/x-wiki
{{విస్తరణ}}
{{Infobox person
| image =Kalasagaryellapu artist.png
| imagesize = 180px
| name = కళాసాగర్ యల్లపు
| birth_date = డిశంబర్ 10, 1971
| birth_place = [[మంచిలి]], అత్తిలి మండలం, [[పశ్చిమగోదావరి]] జిల్లా
| occupation = చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్టు, రచయిత
| organization =
| notable_works = 64కళలు డాట్ కామ్
| mother = లక్ష్మీకాంతం
| father = యల్లపు నరసింహమూర్తి
| website = https://64kalalu.com/
}}
'''కళాసాగర్ యల్లపు''' (ఆంగ్లం: Kalasagar Yellapu) చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్ట్<ref>{{Cite web|title=నరసింహ చంద్రకుమార్ కు ఎన్.టి.ఆర్ గ్రేట్ క్రియేటివ్ ఆర్టిస్ట్ అవార్డు|url=https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|access-date=2024-07-30|website=Prajasakti|language=en|archive-date=2024-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20240730102622/https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|url-status=dead}}</ref>, రచయిత, తెలుగు అంతర్జాల పత్రిక 64 కళలు వ్యవస్థాపకుడు, సంపాదకుడు. <ref>{{Cite web|last=ABN|date=2021-09-19|title=‘వపాకు వందనం’ పుస్తకం ఆవిష్కరణ|url=https://www.andhrajyothy.com/2021/andhra-pradesh/visakhapatnam/launch-of-the-book-vapaku-vandanammrgsandhrapradesh-471857.html|access-date=2024-07-30|website=Andhrajyothy Telugu News|language=te}}</ref>
== జీవిత విశేషాలు ==
కళాసాగర్ యల్లపు పుట్టింది [[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామం, డిశంబర్ 10 న,[[1971]] లో. తల్లిదండ్రులు యల్లపు నరసింహమూర్తి, లక్ష్మీకాంతం,[[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామంలో 1971 డిసెంబర్ 10న జన్మించిన ఆయన, పెయింటింగ్, జర్నలిజంలో డిప్లొమా పూర్తి చేశాడు. 1993 నుండి [[విజయవాడ]]లో స్థిరపడి, వివిధ పబ్లికేషన్స్, పత్రికలలో చిత్రకారుడు, ఇలస్ట్రేటర్గా పనిచేశాడు. ఆయన ఆంధ్రా ఆర్టిస్టు, స్కల్ఫ్టర్స్ అండ్ కార్టూనిస్టు అసోసియేషన్ (AASCA) 2001లో ఈ సంస్థను స్థాపించి, రాష్ట్రంలోని 500 మంది చిత్రకారులు, శిల్పులు, కార్టూనిస్టులను ఒకే వేదికపైకి తీసుకువచ్చాడు. 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-1'<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|last=కళాసాగర్(సం.)|date=2001-07-01}}</ref>, 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-2' పుస్తకాలను ప్రచురించాడు.165 మంది తెలుగు కార్టూనిస్టుల పరిచయాలతో 'కొంటె బొమ్మల బ్రహ్మలు' అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు.<ref>{{Cite web|title=Konte Bommala Brahmalu By Kalasagar Yellapu – Logili BOOKS|url=https://logilitelugubooks.com/book/konte-bommala-brahmalu-kalasagar-yellapu|access-date=2024-07-30|website=logilitelugubooks.com}}</ref> 2024 సంవత్సరంలో 300 మంది సమకాలీన చిత్ర, శిల్పకారుల పరిచయాలతో రంగుల్లో [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]]<ref>https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece</ref> పుస్తకం ప్రచురించాడు. [[వడ్డాది పాపయ్య]] శతజయంతి సందర్భంగా 'వపాకు వందనం' అనే ప్రత్యేక సంచికను కూడా ప్రచురించాడు.
==అవార్డులు==
* 2006 సం.లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 'పొగాకు వ్యతిరేక దినోత్సవం' సందర్భంగా నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ కార్టూన్ పోటీలలో “బెస్ట్ కార్టూనిస్ట్” అవార్డు
* 2010 సం.లో కోనసీమ చిత్రకళాపరిషత్, వారి 'చిత్రకళా వైజయంతి' పురస్కారం
* 2011 సం.లో [[అనకాపల్లి]] ఆర్ట్ అకాడెమీ, అనకాపల్లి వారి పురస్కారం
* 2012 సం.లో అజంతా కళారామం, [[తెనాలి]] వారి పురస్కారం
* 2016 సం.లో ఆర్టిస్ట్స్ అసోసియేషన్ (గిల్డ్), వారి '[[తలిశెట్టి రామారావు]]' పురస్కారం
* 2022 సం.లో 'స్వామి వివేకానంద' ఇండియన్ ఐకాన్ పురస్కారం
* 2023 సం.లో ఉత్తమ జర్నలిస్టుగా 'నారద ఆవార్డ్-2023' (కార్టూన్ విభాగంలో)
* 2024 'ఆంధ్రా అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్', విజయవాడ వారి పురస్కారం
* 2026 - ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారం ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు చేతులమీదుగా.<ref>{{Cite web|title=Ugadi: ఏపీలో 164 మందికి కళారత్న, ఉగాది పురస్కారాలు|url=https://www.eenadu.net/telugu-news/andhra-pradesh/164-people-receive-kalaratna-and-ugadi-awards-in-ap/1701/126047738|access-date=2026-04-09|website=EENADU|language=te}}</ref>
==పుస్తకాలు==
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 1 (2001 సం.)
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 2 (2004 సం.)<ref>{{Cite web|last=కళాసాగర్|first=యల్లపు|date=2017-01-20|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|website=https://archive.org}}</ref>
* కళాసాగర్ కార్టూన్లు - (2009 సం.)
* తెలుగు తేజాలు (2021 సం.)
* [[కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు]] (2021 సం.)
* [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]] (Art of Andhra Pradesh) -(2024)<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece|title=Artist documents A.P.’s artistic legacy in handbook|last=Varma|first=P. Sujatha|date=2026-03-17|work=The Hindu|access-date=2026-04-09|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>
* కళ నాడు-నేడు (2026)<ref>{{Cite web|last=కళ నాడు-నేడు|first=కళ నాడు-నేడు|title=|url=https://www.amazon.in/%E0%B0%95%E0%B0%B3-%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B1%81-Handbook-Artists-Lovers/dp/B0H9SCGTNC|archive-url=https://www.amazon.in/%E0%B0%95%E0%B0%B3-%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B1%81-Handbook-Artists-Lovers/dp/B0H9SCGTNC|website=https://www.amazon.in}}</ref>
<gallery mode="packed" heights="250px">
File:Konte-bommala-brahmalu.jpg|కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు
File:Art_of_Andhra_Pradesh.jpg|ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్
</gallery>
== మూలాలు ==
[[వర్గం:తెలుగువారిలో చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:భారతీయ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగు వ్యంగ్య చిత్రకారులు/కార్టూనిస్ట్లు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:చిత్రలేఖనం]]
[[వర్గం:సంపాదకులు]]
[[వర్గం:చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:వ్యంగ్య చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:కృష్ణా జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగువారు]]
<references />
[[వర్గం:1971 జననాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు వికీపీడియా సభ్యులు]]
o5u4i1qi4yaaqqp5lr5jkgawgynocsv
4989513
4989512
2026-10-27T05:37:00Z
Kalasagary
107518
/* అవార్డులు */
4989513
wikitext
text/x-wiki
{{విస్తరణ}}
{{Infobox person
| image =Kalasagaryellapu artist.png
| imagesize = 180px
| name = కళాసాగర్ యల్లపు
| birth_date = డిశంబర్ 10, 1971
| birth_place = [[మంచిలి]], అత్తిలి మండలం, [[పశ్చిమగోదావరి]] జిల్లా
| occupation = చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్టు, రచయిత
| organization =
| notable_works = 64కళలు డాట్ కామ్
| mother = లక్ష్మీకాంతం
| father = యల్లపు నరసింహమూర్తి
| website = https://64kalalu.com/
}}
'''కళాసాగర్ యల్లపు''' (ఆంగ్లం: Kalasagar Yellapu) చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్ట్<ref>{{Cite web|title=నరసింహ చంద్రకుమార్ కు ఎన్.టి.ఆర్ గ్రేట్ క్రియేటివ్ ఆర్టిస్ట్ అవార్డు|url=https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|access-date=2024-07-30|website=Prajasakti|language=en|archive-date=2024-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20240730102622/https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|url-status=dead}}</ref>, రచయిత, తెలుగు అంతర్జాల పత్రిక 64 కళలు వ్యవస్థాపకుడు, సంపాదకుడు. <ref>{{Cite web|last=ABN|date=2021-09-19|title=‘వపాకు వందనం’ పుస్తకం ఆవిష్కరణ|url=https://www.andhrajyothy.com/2021/andhra-pradesh/visakhapatnam/launch-of-the-book-vapaku-vandanammrgsandhrapradesh-471857.html|access-date=2024-07-30|website=Andhrajyothy Telugu News|language=te}}</ref>
== జీవిత విశేషాలు ==
కళాసాగర్ యల్లపు పుట్టింది [[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామం, డిశంబర్ 10 న,[[1971]] లో. తల్లిదండ్రులు యల్లపు నరసింహమూర్తి, లక్ష్మీకాంతం,[[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామంలో 1971 డిసెంబర్ 10న జన్మించిన ఆయన, పెయింటింగ్, జర్నలిజంలో డిప్లొమా పూర్తి చేశాడు. 1993 నుండి [[విజయవాడ]]లో స్థిరపడి, వివిధ పబ్లికేషన్స్, పత్రికలలో చిత్రకారుడు, ఇలస్ట్రేటర్గా పనిచేశాడు. ఆయన ఆంధ్రా ఆర్టిస్టు, స్కల్ఫ్టర్స్ అండ్ కార్టూనిస్టు అసోసియేషన్ (AASCA) 2001లో ఈ సంస్థను స్థాపించి, రాష్ట్రంలోని 500 మంది చిత్రకారులు, శిల్పులు, కార్టూనిస్టులను ఒకే వేదికపైకి తీసుకువచ్చాడు. 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-1'<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|last=కళాసాగర్(సం.)|date=2001-07-01}}</ref>, 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-2' పుస్తకాలను ప్రచురించాడు.165 మంది తెలుగు కార్టూనిస్టుల పరిచయాలతో 'కొంటె బొమ్మల బ్రహ్మలు' అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు.<ref>{{Cite web|title=Konte Bommala Brahmalu By Kalasagar Yellapu – Logili BOOKS|url=https://logilitelugubooks.com/book/konte-bommala-brahmalu-kalasagar-yellapu|access-date=2024-07-30|website=logilitelugubooks.com}}</ref> 2024 సంవత్సరంలో 300 మంది సమకాలీన చిత్ర, శిల్పకారుల పరిచయాలతో రంగుల్లో [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]]<ref>https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece</ref> పుస్తకం ప్రచురించాడు. [[వడ్డాది పాపయ్య]] శతజయంతి సందర్భంగా 'వపాకు వందనం' అనే ప్రత్యేక సంచికను కూడా ప్రచురించాడు.
==అవార్డులు==
* 2006 సం.లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 'పొగాకు వ్యతిరేక దినోత్సవం' సందర్భంగా నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ కార్టూన్ పోటీలలో “బెస్ట్ కార్టూనిస్ట్” అవార్డు
* 2010 సం.లో కోనసీమ చిత్రకళాపరిషత్, వారి 'చిత్రకళా వైజయంతి' పురస్కారం
* 2011 సం.లో [[అనకాపల్లి]] ఆర్ట్ అకాడెమీ, అనకాపల్లి వారి పురస్కారం
* 2012 సం.లో అజంతా కళారామం, [[తెనాలి]] వారి పురస్కారం
* 2016 సం.లో ఆర్టిస్ట్స్ అసోసియేషన్ (గిల్డ్), వారి '[[తలిశెట్టి రామారావు]]' పురస్కారం
* 2022 సం.లో 'స్వామి వివేకానంద' ఇండియన్ ఐకాన్ పురస్కారం
* 2023 సం.లో ఉత్తమ జర్నలిస్టుగా 'నారద ఆవార్డ్-2023' (కార్టూన్ విభాగంలో)
* 2024 'ఆంధ్రా అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్', విజయవాడ వారి 'యం.యస్. మూర్తి' పురస్కారం
* 2026 - ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారం ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు చేతులమీదుగా.<ref>{{Cite web|title=Ugadi: ఏపీలో 164 మందికి కళారత్న, ఉగాది పురస్కారాలు|url=https://www.eenadu.net/telugu-news/andhra-pradesh/164-people-receive-kalaratna-and-ugadi-awards-in-ap/1701/126047738|access-date=2026-04-09|website=EENADU|language=te}}</ref>
==పుస్తకాలు==
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 1 (2001 సం.)
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 2 (2004 సం.)<ref>{{Cite web|last=కళాసాగర్|first=యల్లపు|date=2017-01-20|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|website=https://archive.org}}</ref>
* కళాసాగర్ కార్టూన్లు - (2009 సం.)
* తెలుగు తేజాలు (2021 సం.)
* [[కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు]] (2021 సం.)
* [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]] (Art of Andhra Pradesh) -(2024)<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece|title=Artist documents A.P.’s artistic legacy in handbook|last=Varma|first=P. Sujatha|date=2026-03-17|work=The Hindu|access-date=2026-04-09|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>
* కళ నాడు-నేడు (2026)<ref>{{Cite web|last=కళ నాడు-నేడు|first=కళ నాడు-నేడు|title=|url=https://www.amazon.in/%E0%B0%95%E0%B0%B3-%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B1%81-Handbook-Artists-Lovers/dp/B0H9SCGTNC|archive-url=https://www.amazon.in/%E0%B0%95%E0%B0%B3-%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B1%81-Handbook-Artists-Lovers/dp/B0H9SCGTNC|website=https://www.amazon.in}}</ref>
<gallery mode="packed" heights="250px">
File:Konte-bommala-brahmalu.jpg|కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు
File:Art_of_Andhra_Pradesh.jpg|ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్
</gallery>
== మూలాలు ==
[[వర్గం:తెలుగువారిలో చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:భారతీయ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగు వ్యంగ్య చిత్రకారులు/కార్టూనిస్ట్లు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:చిత్రలేఖనం]]
[[వర్గం:సంపాదకులు]]
[[వర్గం:చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:వ్యంగ్య చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:కృష్ణా జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగువారు]]
<references />
[[వర్గం:1971 జననాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు వికీపీడియా సభ్యులు]]
2ge0wqxf5h0zl4u0x0gwgcbdeo5ezdc
4989515
4989513
2026-10-27T05:40:09Z
Kalasagary
107518
/* పుస్తకాలు */
4989515
wikitext
text/x-wiki
{{విస్తరణ}}
{{Infobox person
| image =Kalasagaryellapu artist.png
| imagesize = 180px
| name = కళాసాగర్ యల్లపు
| birth_date = డిశంబర్ 10, 1971
| birth_place = [[మంచిలి]], అత్తిలి మండలం, [[పశ్చిమగోదావరి]] జిల్లా
| occupation = చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్టు, రచయిత
| organization =
| notable_works = 64కళలు డాట్ కామ్
| mother = లక్ష్మీకాంతం
| father = యల్లపు నరసింహమూర్తి
| website = https://64kalalu.com/
}}
'''కళాసాగర్ యల్లపు''' (ఆంగ్లం: Kalasagar Yellapu) చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్ట్<ref>{{Cite web|title=నరసింహ చంద్రకుమార్ కు ఎన్.టి.ఆర్ గ్రేట్ క్రియేటివ్ ఆర్టిస్ట్ అవార్డు|url=https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|access-date=2024-07-30|website=Prajasakti|language=en|archive-date=2024-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20240730102622/https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|url-status=dead}}</ref>, రచయిత, తెలుగు అంతర్జాల పత్రిక 64 కళలు వ్యవస్థాపకుడు, సంపాదకుడు. <ref>{{Cite web|last=ABN|date=2021-09-19|title=‘వపాకు వందనం’ పుస్తకం ఆవిష్కరణ|url=https://www.andhrajyothy.com/2021/andhra-pradesh/visakhapatnam/launch-of-the-book-vapaku-vandanammrgsandhrapradesh-471857.html|access-date=2024-07-30|website=Andhrajyothy Telugu News|language=te}}</ref>
== జీవిత విశేషాలు ==
కళాసాగర్ యల్లపు పుట్టింది [[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామం, డిశంబర్ 10 న,[[1971]] లో. తల్లిదండ్రులు యల్లపు నరసింహమూర్తి, లక్ష్మీకాంతం,[[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామంలో 1971 డిసెంబర్ 10న జన్మించిన ఆయన, పెయింటింగ్, జర్నలిజంలో డిప్లొమా పూర్తి చేశాడు. 1993 నుండి [[విజయవాడ]]లో స్థిరపడి, వివిధ పబ్లికేషన్స్, పత్రికలలో చిత్రకారుడు, ఇలస్ట్రేటర్గా పనిచేశాడు. ఆయన ఆంధ్రా ఆర్టిస్టు, స్కల్ఫ్టర్స్ అండ్ కార్టూనిస్టు అసోసియేషన్ (AASCA) 2001లో ఈ సంస్థను స్థాపించి, రాష్ట్రంలోని 500 మంది చిత్రకారులు, శిల్పులు, కార్టూనిస్టులను ఒకే వేదికపైకి తీసుకువచ్చాడు. 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-1'<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|last=కళాసాగర్(సం.)|date=2001-07-01}}</ref>, 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-2' పుస్తకాలను ప్రచురించాడు.165 మంది తెలుగు కార్టూనిస్టుల పరిచయాలతో 'కొంటె బొమ్మల బ్రహ్మలు' అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు.<ref>{{Cite web|title=Konte Bommala Brahmalu By Kalasagar Yellapu – Logili BOOKS|url=https://logilitelugubooks.com/book/konte-bommala-brahmalu-kalasagar-yellapu|access-date=2024-07-30|website=logilitelugubooks.com}}</ref> 2024 సంవత్సరంలో 300 మంది సమకాలీన చిత్ర, శిల్పకారుల పరిచయాలతో రంగుల్లో [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]]<ref>https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece</ref> పుస్తకం ప్రచురించాడు. [[వడ్డాది పాపయ్య]] శతజయంతి సందర్భంగా 'వపాకు వందనం' అనే ప్రత్యేక సంచికను కూడా ప్రచురించాడు.
==అవార్డులు==
* 2006 సం.లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 'పొగాకు వ్యతిరేక దినోత్సవం' సందర్భంగా నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ కార్టూన్ పోటీలలో “బెస్ట్ కార్టూనిస్ట్” అవార్డు
* 2010 సం.లో కోనసీమ చిత్రకళాపరిషత్, వారి 'చిత్రకళా వైజయంతి' పురస్కారం
* 2011 సం.లో [[అనకాపల్లి]] ఆర్ట్ అకాడెమీ, అనకాపల్లి వారి పురస్కారం
* 2012 సం.లో అజంతా కళారామం, [[తెనాలి]] వారి పురస్కారం
* 2016 సం.లో ఆర్టిస్ట్స్ అసోసియేషన్ (గిల్డ్), వారి '[[తలిశెట్టి రామారావు]]' పురస్కారం
* 2022 సం.లో 'స్వామి వివేకానంద' ఇండియన్ ఐకాన్ పురస్కారం
* 2023 సం.లో ఉత్తమ జర్నలిస్టుగా 'నారద ఆవార్డ్-2023' (కార్టూన్ విభాగంలో)
* 2024 'ఆంధ్రా అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్', విజయవాడ వారి 'యం.యస్. మూర్తి' పురస్కారం
* 2026 - ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారం ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు చేతులమీదుగా.<ref>{{Cite web|title=Ugadi: ఏపీలో 164 మందికి కళారత్న, ఉగాది పురస్కారాలు|url=https://www.eenadu.net/telugu-news/andhra-pradesh/164-people-receive-kalaratna-and-ugadi-awards-in-ap/1701/126047738|access-date=2026-04-09|website=EENADU|language=te}}</ref>
==పుస్తకాలు==
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 1 (2001 సం.)
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 2 (2004 సం.)<ref>{{Cite web|last=కళాసాగర్|first=యల్లపు|date=2017-01-20|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|website=https://archive.org}}</ref>
* కళాసాగర్ కార్టూన్లు - (2009 సం.)
* తెలుగు తేజాలు (2021 సం.)
* [[కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు]] (2021 సం.)
* [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]] (Art of Andhra Pradesh) -(2024)<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece|title=Artist documents A.P.’s artistic legacy in handbook|last=Varma|first=P. Sujatha|date=2026-03-17|work=The Hindu|access-date=2026-04-09|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>
* కళ నాడు-నేడు (2026 సం.)<ref>{{Cite web|last=కళ నాడు-నేడు|first=కళ నాడు-నేడు|title=|url=https://www.amazon.in/%E0%B0%95%E0%B0%B3-%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B1%81-Handbook-Artists-Lovers/dp/B0H9SCGTNC|archive-url=https://www.amazon.in/%E0%B0%95%E0%B0%B3-%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B1%81-Handbook-Artists-Lovers/dp/B0H9SCGTNC|website=https://www.amazon.in}}</ref>
<gallery mode="packed" heights="250px">
File:Konte-bommala-brahmalu.jpg|కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు
File:Art_of_Andhra_Pradesh.jpg|ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్
</gallery>
== మూలాలు ==
[[వర్గం:తెలుగువారిలో చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:భారతీయ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగు వ్యంగ్య చిత్రకారులు/కార్టూనిస్ట్లు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:చిత్రలేఖనం]]
[[వర్గం:సంపాదకులు]]
[[వర్గం:చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:వ్యంగ్య చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:కృష్ణా జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగువారు]]
<references />
[[వర్గం:1971 జననాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు వికీపీడియా సభ్యులు]]
02mj3xu5atamrs0jj6xjh5y7b2ro4nt
4989555
4989515
2026-10-27T07:44:41Z
Kalasagary
107518
/* పుస్తకాలు */
4989555
wikitext
text/x-wiki
{{విస్తరణ}}
{{Infobox person
| image =Kalasagaryellapu artist.png
| imagesize = 180px
| name = కళాసాగర్ యల్లపు
| birth_date = డిశంబర్ 10, 1971
| birth_place = [[మంచిలి]], అత్తిలి మండలం, [[పశ్చిమగోదావరి]] జిల్లా
| occupation = చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్టు, రచయిత
| organization =
| notable_works = 64కళలు డాట్ కామ్
| mother = లక్ష్మీకాంతం
| father = యల్లపు నరసింహమూర్తి
| website = https://64kalalu.com/
}}
'''కళాసాగర్ యల్లపు''' (ఆంగ్లం: Kalasagar Yellapu) చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్ట్<ref>{{Cite web|title=నరసింహ చంద్రకుమార్ కు ఎన్.టి.ఆర్ గ్రేట్ క్రియేటివ్ ఆర్టిస్ట్ అవార్డు|url=https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|access-date=2024-07-30|website=Prajasakti|language=en|archive-date=2024-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20240730102622/https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|url-status=dead}}</ref>, రచయిత, తెలుగు అంతర్జాల పత్రిక 64 కళలు వ్యవస్థాపకుడు, సంపాదకుడు. <ref>{{Cite web|last=ABN|date=2021-09-19|title=‘వపాకు వందనం’ పుస్తకం ఆవిష్కరణ|url=https://www.andhrajyothy.com/2021/andhra-pradesh/visakhapatnam/launch-of-the-book-vapaku-vandanammrgsandhrapradesh-471857.html|access-date=2024-07-30|website=Andhrajyothy Telugu News|language=te}}</ref>
== జీవిత విశేషాలు ==
కళాసాగర్ యల్లపు పుట్టింది [[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామం, డిశంబర్ 10 న,[[1971]] లో. తల్లిదండ్రులు యల్లపు నరసింహమూర్తి, లక్ష్మీకాంతం,[[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామంలో 1971 డిసెంబర్ 10న జన్మించిన ఆయన, పెయింటింగ్, జర్నలిజంలో డిప్లొమా పూర్తి చేశాడు. 1993 నుండి [[విజయవాడ]]లో స్థిరపడి, వివిధ పబ్లికేషన్స్, పత్రికలలో చిత్రకారుడు, ఇలస్ట్రేటర్గా పనిచేశాడు. ఆయన ఆంధ్రా ఆర్టిస్టు, స్కల్ఫ్టర్స్ అండ్ కార్టూనిస్టు అసోసియేషన్ (AASCA) 2001లో ఈ సంస్థను స్థాపించి, రాష్ట్రంలోని 500 మంది చిత్రకారులు, శిల్పులు, కార్టూనిస్టులను ఒకే వేదికపైకి తీసుకువచ్చాడు. 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-1'<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|last=కళాసాగర్(సం.)|date=2001-07-01}}</ref>, 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-2' పుస్తకాలను ప్రచురించాడు.165 మంది తెలుగు కార్టూనిస్టుల పరిచయాలతో 'కొంటె బొమ్మల బ్రహ్మలు' అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు.<ref>{{Cite web|title=Konte Bommala Brahmalu By Kalasagar Yellapu – Logili BOOKS|url=https://logilitelugubooks.com/book/konte-bommala-brahmalu-kalasagar-yellapu|access-date=2024-07-30|website=logilitelugubooks.com}}</ref> 2024 సంవత్సరంలో 300 మంది సమకాలీన చిత్ర, శిల్పకారుల పరిచయాలతో రంగుల్లో [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]]<ref>https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece</ref> పుస్తకం ప్రచురించాడు. [[వడ్డాది పాపయ్య]] శతజయంతి సందర్భంగా 'వపాకు వందనం' అనే ప్రత్యేక సంచికను కూడా ప్రచురించాడు.
==అవార్డులు==
* 2006 సం.లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 'పొగాకు వ్యతిరేక దినోత్సవం' సందర్భంగా నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ కార్టూన్ పోటీలలో “బెస్ట్ కార్టూనిస్ట్” అవార్డు
* 2010 సం.లో కోనసీమ చిత్రకళాపరిషత్, వారి 'చిత్రకళా వైజయంతి' పురస్కారం
* 2011 సం.లో [[అనకాపల్లి]] ఆర్ట్ అకాడెమీ, అనకాపల్లి వారి పురస్కారం
* 2012 సం.లో అజంతా కళారామం, [[తెనాలి]] వారి పురస్కారం
* 2016 సం.లో ఆర్టిస్ట్స్ అసోసియేషన్ (గిల్డ్), వారి '[[తలిశెట్టి రామారావు]]' పురస్కారం
* 2022 సం.లో 'స్వామి వివేకానంద' ఇండియన్ ఐకాన్ పురస్కారం
* 2023 సం.లో ఉత్తమ జర్నలిస్టుగా 'నారద ఆవార్డ్-2023' (కార్టూన్ విభాగంలో)
* 2024 'ఆంధ్రా అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్', విజయవాడ వారి 'యం.యస్. మూర్తి' పురస్కారం
* 2026 - ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారం ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు చేతులమీదుగా.<ref>{{Cite web|title=Ugadi: ఏపీలో 164 మందికి కళారత్న, ఉగాది పురస్కారాలు|url=https://www.eenadu.net/telugu-news/andhra-pradesh/164-people-receive-kalaratna-and-ugadi-awards-in-ap/1701/126047738|access-date=2026-04-09|website=EENADU|language=te}}</ref>
==పుస్తకాలు==
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 1 (2001 సం.)
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 2 (2004 సం.)<ref>{{Cite web|last=కళాసాగర్|first=యల్లపు|date=2017-01-20|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|website=https://archive.org}}</ref>
* కళాసాగర్ కార్టూన్లు - (2009 సం.)
* తెలుగు తేజాలు (2021 సం.)
* [[కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు]] (2021 సం.)
* [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]] (Art of Andhra Pradesh) -(2024)<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece|title=Artist documents A.P.’s artistic legacy in handbook|last=Varma|first=P. Sujatha|date=2026-03-17|work=The Hindu|access-date=2026-04-09|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>
* కళ నాడు-నేడు (2026 సం.)<ref>{{Cite web|last=కళ నాడు-నేడు|first=కళ నాడు-నేడు|title=|url=https://www.amazon.in/%E0%B0%95%E0%B0%B3-%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B1%81-Handbook-Artists-Lovers/dp/B0H9SCGTNC|archive-url=https://www.amazon.in/%E0%B0%95%E0%B0%B3-%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B1%81-Handbook-Artists-Lovers/dp/B0H9SCGTNC|website=https://www.amazon.in}}</ref>
<gallery mode="packed" heights="250px">
File:Konte-bommala-brahmalu.jpg|కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు
File:Art_of_Andhra_Pradesh.jpg|ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్
File:Andhra kaladarshini 1title.jpg|ఆంధ్రకళాదర్శిని - 1
</gallery>
== మూలాలు ==
[[వర్గం:తెలుగువారిలో చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:భారతీయ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగు వ్యంగ్య చిత్రకారులు/కార్టూనిస్ట్లు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:చిత్రలేఖనం]]
[[వర్గం:సంపాదకులు]]
[[వర్గం:చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:వ్యంగ్య చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:కృష్ణా జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగువారు]]
<references />
[[వర్గం:1971 జననాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు వికీపీడియా సభ్యులు]]
8378z88exqfm1duxga2htyqo6ggf4fe
4989556
4989555
2026-10-27T07:45:04Z
Kalasagary
107518
/* పుస్తకాలు */
4989556
wikitext
text/x-wiki
{{విస్తరణ}}
{{Infobox person
| image =Kalasagaryellapu artist.png
| imagesize = 180px
| name = కళాసాగర్ యల్లపు
| birth_date = డిశంబర్ 10, 1971
| birth_place = [[మంచిలి]], అత్తిలి మండలం, [[పశ్చిమగోదావరి]] జిల్లా
| occupation = చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్టు, రచయిత
| organization =
| notable_works = 64కళలు డాట్ కామ్
| mother = లక్ష్మీకాంతం
| father = యల్లపు నరసింహమూర్తి
| website = https://64kalalu.com/
}}
'''కళాసాగర్ యల్లపు''' (ఆంగ్లం: Kalasagar Yellapu) చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్ట్<ref>{{Cite web|title=నరసింహ చంద్రకుమార్ కు ఎన్.టి.ఆర్ గ్రేట్ క్రియేటివ్ ఆర్టిస్ట్ అవార్డు|url=https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|access-date=2024-07-30|website=Prajasakti|language=en|archive-date=2024-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20240730102622/https://archives.prajasakti.com/NTR-Great-Creative-Artist-Award-to-Narasimha-Chandrakumar|url-status=dead}}</ref>, రచయిత, తెలుగు అంతర్జాల పత్రిక 64 కళలు వ్యవస్థాపకుడు, సంపాదకుడు. <ref>{{Cite web|last=ABN|date=2021-09-19|title=‘వపాకు వందనం’ పుస్తకం ఆవిష్కరణ|url=https://www.andhrajyothy.com/2021/andhra-pradesh/visakhapatnam/launch-of-the-book-vapaku-vandanammrgsandhrapradesh-471857.html|access-date=2024-07-30|website=Andhrajyothy Telugu News|language=te}}</ref>
== జీవిత విశేషాలు ==
కళాసాగర్ యల్లపు పుట్టింది [[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామం, డిశంబర్ 10 న,[[1971]] లో. తల్లిదండ్రులు యల్లపు నరసింహమూర్తి, లక్ష్మీకాంతం,[[పశ్చిమ గోదావరి]] జిల్లా [[మంచిలి]] గ్రామంలో 1971 డిసెంబర్ 10న జన్మించిన ఆయన, పెయింటింగ్, జర్నలిజంలో డిప్లొమా పూర్తి చేశాడు. 1993 నుండి [[విజయవాడ]]లో స్థిరపడి, వివిధ పబ్లికేషన్స్, పత్రికలలో చిత్రకారుడు, ఇలస్ట్రేటర్గా పనిచేశాడు. ఆయన ఆంధ్రా ఆర్టిస్టు, స్కల్ఫ్టర్స్ అండ్ కార్టూనిస్టు అసోసియేషన్ (AASCA) 2001లో ఈ సంస్థను స్థాపించి, రాష్ట్రంలోని 500 మంది చిత్రకారులు, శిల్పులు, కార్టూనిస్టులను ఒకే వేదికపైకి తీసుకువచ్చాడు. 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-1'<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|last=కళాసాగర్(సం.)|date=2001-07-01}}</ref>, 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-2' పుస్తకాలను ప్రచురించాడు.165 మంది తెలుగు కార్టూనిస్టుల పరిచయాలతో 'కొంటె బొమ్మల బ్రహ్మలు' అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు.<ref>{{Cite web|title=Konte Bommala Brahmalu By Kalasagar Yellapu – Logili BOOKS|url=https://logilitelugubooks.com/book/konte-bommala-brahmalu-kalasagar-yellapu|access-date=2024-07-30|website=logilitelugubooks.com}}</ref> 2024 సంవత్సరంలో 300 మంది సమకాలీన చిత్ర, శిల్పకారుల పరిచయాలతో రంగుల్లో [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]]<ref>https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece</ref> పుస్తకం ప్రచురించాడు. [[వడ్డాది పాపయ్య]] శతజయంతి సందర్భంగా 'వపాకు వందనం' అనే ప్రత్యేక సంచికను కూడా ప్రచురించాడు.
==అవార్డులు==
* 2006 సం.లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 'పొగాకు వ్యతిరేక దినోత్సవం' సందర్భంగా నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ కార్టూన్ పోటీలలో “బెస్ట్ కార్టూనిస్ట్” అవార్డు
* 2010 సం.లో కోనసీమ చిత్రకళాపరిషత్, వారి 'చిత్రకళా వైజయంతి' పురస్కారం
* 2011 సం.లో [[అనకాపల్లి]] ఆర్ట్ అకాడెమీ, అనకాపల్లి వారి పురస్కారం
* 2012 సం.లో అజంతా కళారామం, [[తెనాలి]] వారి పురస్కారం
* 2016 సం.లో ఆర్టిస్ట్స్ అసోసియేషన్ (గిల్డ్), వారి '[[తలిశెట్టి రామారావు]]' పురస్కారం
* 2022 సం.లో 'స్వామి వివేకానంద' ఇండియన్ ఐకాన్ పురస్కారం
* 2023 సం.లో ఉత్తమ జర్నలిస్టుగా 'నారద ఆవార్డ్-2023' (కార్టూన్ విభాగంలో)
* 2024 'ఆంధ్రా అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్', విజయవాడ వారి 'యం.యస్. మూర్తి' పురస్కారం
* 2026 - ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారం ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు చేతులమీదుగా.<ref>{{Cite web|title=Ugadi: ఏపీలో 164 మందికి కళారత్న, ఉగాది పురస్కారాలు|url=https://www.eenadu.net/telugu-news/andhra-pradesh/164-people-receive-kalaratna-and-ugadi-awards-in-ap/1701/126047738|access-date=2026-04-09|website=EENADU|language=te}}</ref>
==పుస్తకాలు==
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 1 (2001 సం.)
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 2 (2004 సం.)<ref>{{Cite web|last=కళాసాగర్|first=యల్లపు|date=2017-01-20|title=ఆంధ్రకళాదర్శిని|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.386109|website=https://archive.org}}</ref>
* కళాసాగర్ కార్టూన్లు - (2009 సం.)
* తెలుగు తేజాలు (2021 సం.)
* [[కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు]] (2021 సం.)
* [[ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్]] (Art of Andhra Pradesh) -(2024)<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/artist-documents-andhras-artistic-legacy-in-handbook/article70753910.ece|title=Artist documents A.P.’s artistic legacy in handbook|last=Varma|first=P. Sujatha|date=2026-03-17|work=The Hindu|access-date=2026-04-09|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref>
* కళ నాడు-నేడు (2026 సం.)<ref>{{Cite web|last=కళ నాడు-నేడు|first=కళ నాడు-నేడు|title=|url=https://www.amazon.in/%E0%B0%95%E0%B0%B3-%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B1%81-Handbook-Artists-Lovers/dp/B0H9SCGTNC|archive-url=https://www.amazon.in/%E0%B0%95%E0%B0%B3-%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%A1%E0%B1%81-Handbook-Artists-Lovers/dp/B0H9SCGTNC|website=https://www.amazon.in}}</ref>
<gallery mode="packed" heights="250px">
File:Andhra kaladarshini 1title.jpg|ఆంధ్రకళాదర్శిని - 1
File:Konte-bommala-brahmalu.jpg|కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు
File:Art_of_Andhra_Pradesh.jpg|ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్
</gallery>
== మూలాలు ==
[[వర్గం:తెలుగువారిలో చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:భారతీయ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగు వ్యంగ్య చిత్రకారులు/కార్టూనిస్ట్లు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:చిత్రలేఖనం]]
[[వర్గం:సంపాదకులు]]
[[వర్గం:చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:వ్యంగ్య చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:కృష్ణా జిల్లా చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:తెలుగువారు]]
<references />
[[వర్గం:1971 జననాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు వికీపీడియా సభ్యులు]]
ri8wkuw67ei6qyelofgoq87yorpjttq
ఉదయన్రాజే భోసలే
0
421480
4989271
4309696
2026-10-26T18:55:13Z
TshrinivasanBOT
155876
చిత్రం చేర్చడం (via WikiPhotoFinder)
4989271
wikitext
text/x-wiki
[[దస్త్రం:Udayraje Bhosale.jpg|thumb|ఉదయన్రాజే భోసలే]]
ఉదయన్రాజే భోంస్లే (జననం 24 ఫిబ్రవరి 1966) భారతదేశానికి చెందిన [[రాజకీయ నాయకుడు]]. ఆయన ఒక్కసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికై రాష్ట్ర మంత్రిగా పని చేసి, [[సతారా లోక్సభ నియోజకవర్గం|సతారా నియోజకవర్గం]] నుండి నాలుగుసార్లు [[లోక్సభ సభ్యుడు|లోక్సభ సభ్యుడిగా]] ఎన్నికయ్యాడు.<ref name="2024 Maharashtra Lok Sabha Election Results: Full list of winners on 48 Lok Sabha seats">{{cite news |last1=The Indian Express |title=2024 Maharashtra Lok Sabha Election Results: Full list of winners on 48 Lok Sabha seats |url=https://indianexpress.com/elections/2024-maharashtra-lok-sabha-election-results-a-complete-list-of-winners-9366865/ |accessdate=5 July 2024 |date=4 June 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240705095012/https://indianexpress.com/elections/2024-maharashtra-lok-sabha-election-results-a-complete-list-of-winners-9366865/ |archivedate=5 July 2024 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=In setback for Sharad Pawar's NCP, Satara MP Udayanraje Bhosale joins BJP |url=https://indianexpress.com/article/india/in-setback-for-sharad-pawars-ncp-satara-mp-udayanraje-bhosale-joins-bjp-5994481/ |access-date=14 September 2019 |work=The Indian Express |date=14 September 2019 |language=en-IN}}</ref>
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:1966 జననాలు]]
[[వర్గం:18వ లోక్సభ సభ్యులు]]
[[వర్గం:మహారాష్ట్ర నుండి ఎన్నికైన లోక్సభ సభ్యులు]]
[[వర్గం:మహారాష్ట్ర రాజకీయ నాయకులు]]
[[వర్గం:మహారాష్ట్ర వ్యక్తులు]]
eut7swno5nm3xfko4v1ojp0zo7nf1be
డయానా ఎల్.పాక్సన్
0
431796
4989144
4488353
2026-10-26T12:44:14Z
InternetArchiveBot
88395
2 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989144
wikitext
text/x-wiki
'''డయానా లూసిలే పాక్సన్''' (జననం: ఫిబ్రవరి 20, 1943) [[అమెరికన్లు|అమెరికన్]] రచయిత్రి, ప్రధానంగా అన్యమతం, అన్యమతం రంగాలలో. ఆమె ప్రచురించిన రచనలలో ఫాంటసీ, హిస్టారికల్ ఫిక్షన్ నవలలు, అలాగే అనేక చిన్న కథలు ఉన్నాయి. ఇటీవల ఆమె అన్యమత, అన్యమత మతాలు, ఆచారాల గురించి పుస్తకాలను కూడా ప్రచురించింది. ఆమె సొసైటీ ఫర్ క్రియేటివ్ అనాక్రోనిజం వ్యవస్థాపకురాలు, ఇక్కడ ఆమెను కౌంటెస్ డయానా లిస్ట్మేకర్ అని పిలుస్తారు.<ref name="sca inc">{{Cite web|title=The History of the Kingdom of The West, Annotated History Project, Appendices, ''The Original Articles of Incorporation''|url=http://history.westkingdom.org/AHP/Articles.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160712125630/http://history.westkingdom.org/AHP/Articles.htm|archive-date=2016-07-12|access-date=2010-01-27}}</ref>
== కెరీర్ ==
ఆమె అనేక నవలలు, సహకారాలతో పాటు, 70 కి పైగా చిన్న కథలు రాశారు. ఆమె ప్రసిద్ధ రచనలు వెస్ట్రియా నవలలు, అవలోన్ సిరీస్ లోని తరువాతి పుస్తకాలు, ఇక్కడ ఆమె మొదట మరియన్ జిమ్మర్ బ్రాడ్లీతో కలిసి రాసింది, తరువాత- బ్రాడ్లీ మరణం తరువాత- ఏకైక రచయిత పదవిని చేపట్టింది.పాక్సన్ ఇతర పుస్తకాలలో టేకింగ్ అప్ ది రూన్స్, ఎసెన్షియల్ అసాట్రు, ట్రాన్స్-పోర్టేషన్ ఉన్నాయి. మహిళా ఆధ్యాత్మికత పత్రిక సేజ్ ఉమన్ లో ఆమె క్రమం తప్పకుండా కాలమ్ రాస్తుంది.<ref>{{cite web|date=7 August 2020|title=Last Chance U’s New Season Takes an Unexpected, Sad Detour|url=https://www.vulture.com/article/last-chance-u-greyhaven-rj-stern-marion-zimmer-bradley.html}}</ref>
పాక్సన్ అనేక సంస్థల నాయకత్వంలో క్రియాశీలకంగా వ్యవహరించారు. ఆమె సొసైటీ ఫర్ క్రియేటివ్ అనాక్రోనిజం మొదటి కార్యకలాపాలకు వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరించింది, తరువాత అది స్థాపించబడినప్పుడు ఆ సమూహం వ్యవస్థాపక డైరెక్టర్లు, కార్పొరేట్ అధికారులలో ఒకరు. ఆమె సైన్స్ ఫిక్షన్ & ఫాంటసీ రైటర్స్ ఆఫ్ అమెరికా పాశ్చాత్య ప్రాంతీయ డైరెక్టర్, సైన్స్ ఫిక్షన్ సమావేశాలలో, ముఖ్యంగా బేకాన్ లో తరచుగా ప్యానలిస్ట్ గా ఉన్నారు, అక్కడ ఆమె 2007 ఫాంటసీ గెస్ట్ ఆఫ్ హానర్ గా ఉన్నారు.
నియోపాగన్, అన్యమత పునరుజ్జీవనంలో ఒక నాయకురాలు, పాక్సన్ ది ఫెలోషిప్ ఆఫ్ ది స్పైరల్ పాత్ స్థాపకురాలు, దేవత ఒడంబడిక మొదటి అధికారిగా పనిచేశారు.
ఆమె హీట్ గ్రూప్, ది ట్రోత్ స్టీరింగ్ ఉమెన్, దాని బోర్డ్ ఆఫ్ డైరెక్టర్స్ సభ్యురాలు, దాని పత్రిక ఇదున్నాకు సంపాదకత్వం వహించింది. 2024 మే 10న ఆమెను బహిష్కరిస్తున్నట్లు ట్రోత్ ప్రకటించింది. డైరెక్టర్ల బోర్డు ఏకగ్రీవ ఓటింగ్ ద్వారా డయానా పాక్సన్ను ఎల్డర్, మతాధికారులు, ట్రోత్ సభ్యత్వ హోదా సహా అన్ని పదవుల నుంచి తొలగించారు. డయానా పాక్సన్ ఒక విస్తృతమైన, దీర్ఘకాలిక ప్రవర్తనా నమూనాను ప్రదర్శించింది, ఇది నిర్మాణాత్మక వాతావరణాన్ని నిర్వహించే సమాజం సామర్థ్యానికి నిస్సందేహంగా ఆటంకం కలిగిస్తుంది, ఈ పాయింట్ నుండి సంస్థ సామర్థ్యాన్ని అడ్డుకుంటుంది. ఏ విధమైన దుర్వినియోగానికి గురైనా ట్రోత్ అండగా నిలుస్తుంది, అమాయకులకు హాని కలిగించే చర్యలపై వెలుగు వెలిగినప్పుడు, మనం దృఢంగా నిలబడాలి, దానికి శాంతిని ప్రసాదించాలి." "పాక్సన్ ఎటువంటి దుర్వినియోగానికి పాల్పడినట్లు ఆరోపించబడలేదు<ref>{{Cite web|title=The Fellowship of the Spiral Path – Just another Diana L. Paxson site|url=https://thespiralpath.org/|publisher=thespiralpath.org|access-date=2025-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20250117075229/https://thespiralpath.org/|archive-date=2025-01-17|url-status=dead}}</ref>, కానీ ఆమె చుట్టూ జరిగినట్లు చెప్పబడుతున్న దుర్వినియోగాలకు సంబంధించి ఆమె తీర్పు లేదా చర్య లేకపోవడం." లాస్ట్ ఛాన్స్ యు లో ఒక ఇంటర్వ్యూలో పాక్సన్ ఇలా అన్నారు "మనకు పరిపూర్ణమైన వ్యక్తులు మాత్రమే రాస్తే, రాయడానికి ఎవరూ మిగలరు. లోపాలు ఉన్నప్పటికీ ప్రజలు సాధించగలిగిన వాటిని గౌరవించడమే మనం చేయాల్సిన పని" అని పిల్లలపై లైంగిక వేధింపుల ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న మారియన్ జిమ్మర్ బ్రాడ్లీ, ఆమె భర్త వాల్టర్ బ్రీన్ లను ప్రస్తావిస్తూ.
ప్రస్తుతం ఆమె కాలిఫోర్నియాలోని బర్కిలీకి చెందిన హ్రాఫ్నార్ అనే సంస్థకు నేతృత్వం వహిస్తున్నారు.<ref name="founders">{{cite web|title=Founders Page|url=http://www.sca50year.org/founders.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161129082734/http://www.sca50year.org/founders.html|archive-date=2016-11-29|access-date=2016-11-29|publisher=Society for Creative Anachronism}}</ref>
== వ్యక్తిగత జీవితం ==
ఆమె హార్ప్ కు సంగీతం సమకూర్చి, వాయిస్తుంది. ప్రస్తుతం ఆమె [[కాలిఫోర్నియా]]<nowiki/>లోని బర్కిలీలోని తన ఇంటి గ్రేహేవెన్ లో నివసిస్తున్నారు.<ref>{{cite web|date=2024|title=Hrafnar|url=https://hrafnar.org/|access-date=2025-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028000434/https://hrafnar.org/|archive-date=2020-10-28|url-status=dead}}</ref>
== దాడి ==
డిసెంబర్ 8, 2023 న, ఆమె, ఆమె కుమారుడు ఇయాన్ గ్రే ఇద్దరినీ వారి బర్కిలీ ఇంట్లో ఒక కుటుంబ సభ్యుడు కత్తితో పొడిచాడు, అతన్ని అరెస్టు చేసి హత్యాయత్నం అభియోగం మోపారు.
== మూలాలు ==
[[వర్గం:1943 జననాలు]]
ryoonx5l6e9pjo42zjqwo0ockwnmwp0
తథోయ్ దేబ్
0
434840
4989307
4492062
2026-10-27T01:50:26Z
Muralikrishna m
106628
ఇన్ఫోబాక్స్ చేర్చాను
4989307
wikitext
text/x-wiki
{{Reflist}}{{Infobox person
| name = తథోయ్ దేబ్
| image = Tathoi.jpg
| caption =
| birth_name = శరణ్య దేబ్
| birth_date =
| birth_place = [[కోల్కతా]], [[పశ్చిమ బెంగాల్]], [[భారతదేశం]]
| education = నేషనల్ జెమ్స్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్
| occupation = నటి
| years_active = 2005–ప్రస్తుతం
| image_size =
}}
'''తథోయ్ దేబ్''' (జననం శరణ్య దేవ్) భారతీయ నటి, నృత్యకారిణి, టెలివిజన్ వ్యాఖ్యాత<ref name="dreamfeet2">{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1081223/jsp/entertainment/story_10288461.jsp|title=They dream with their feet|last=Banerjee|first=Sudeshna|date=23 December 2008|work=The Telegraph, Calcutta (Kolkata)|accessdate=23 December 2008|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20130203140000/http://www.telegraphindia.com/1081223/jsp/entertainment/story_10288461.jsp|archive-date=3 February 2013|location=Calcutta, India}}</ref>. [[బంగ్లా భాష|బెంగాలీ]] సినిమాల్లో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన మాజీ బాల నటీమణులలో ఆమె ఒకరు.
== జీవితచరిత్ర ==
పశ్చిమబెంగాల్ లోని కోల్ కతాలో లాలా బిశ్వజిత్ దేబ్, జమునా దేవ్ దంపతులకు జన్మించారు. చిన్న వయసులోనే తండ్రిని కోల్పోవడంతో తల్లితో కలిసి ఉంటోంది. ఆమెకు ఇద్దరు అన్నదమ్ములు బిస్వరూప్, బిశ్వరాజ్ ఉన్నారు. ఆమె నేషనల్ జెమ్స్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్లో చదువుకుంది.<ref name="confident2">{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1081127/jsp/entertainment/story_10168227.jsp|title=Confident kid|last=Banerjee|first=Sudeshna|date=27 November 2008|work=The Telegraph calcutta, India|accessdate=17 December 2008|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20130203145323/http://www.telegraphindia.com/1081127/jsp/entertainment/story_10168227.jsp|archive-date=3 February 2013|location=Calcutta, India}}</ref>
== కెరీర్ ==
టీవీలో తతోయ్ దేబ్ మొదటి ఉద్యోగం అరిత్రాతో కలిసి జీ బంగ్లాలో బెంగాలీ టెలివిజన్ డాన్స్ రియాలిటీ షో డాన్స్ బంగ్లా డాన్స్ జూనియర్ వెర్షన్ను హోస్ట్ చేయడం. ప్రముఖ బెంగాలీ నటుడు [[మిధున్ చక్రవర్తి|మిథున్ చక్రవర్తి]] రెండు సీజన్ల పాటు ప్రసారమైన ఈ షోకు జడ్జిగా వ్యవహరించి ఆమెకు ఇంటి పేరు తెచ్చిపెట్టారు. బెంగాలీ ఛానెళ్లలో అత్యున్నత టెలివిజన్ అవార్డును గెలుచుకుంది: ఈ ప్రదర్శనలో ఆమె ప్రదర్శించినందుకు టెలిసమ్మాన్ అవార్డు. తథోయ్, అరిత్రా, మిథున్ చక్రవర్తిలు ధూమ్ ధమాకా పేరుతో జూనియర్, సీనియర్ కంటెస్టెంట్లతో కూడిన కొత్త డ్యాన్స్ షోను కూడా ప్రదర్శించారు.<ref name="funtime2">{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1080509/jsp/entertainment/story_9243960.jsp|title=Fun time|date=9 May 2008|work=The Telegraph calcutta, India|accessdate=17 December 2008|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20130203130533/http://www.telegraphindia.com/1080509/jsp/entertainment/story_9243960.jsp|archive-date=3 February 2013|location=Calcutta, India}}</ref>
ఆమె 8 సంవత్సరాల వయస్సులో నృత్యం చేసినందుకు ప్రతిష్టాత్మక సంజుక్త పాణిగ్రాహి అవార్డును అందుకుంది, పోగో అమేజింగ్ కిడ్స్ అవార్డ్స్ (పిఎకెఎ) 2008 లో అమేజింగ్ కిడ్ ఎంటర్టైనర్ అవార్డును కూడా అందుకుంది. బాలీవుడ్ నటి [[దీపికా పడుకోణె|దీపికా పదుకొనే]] చేతుల మీదుగా ఆమె ఈ అవార్డును అందుకున్నారు.<ref name="dreamfeet">{{Cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1081223/jsp/entertainment/story_10288461.jsp|title=They dream with their feet|last=Banerjee|first=Sudeshna|date=23 December 2008|work=The Telegraph, Calcutta (Kolkata)|access-date=23 December 2008|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20130203140000/http://www.telegraphindia.com/1081223/jsp/entertainment/story_10288461.jsp|archive-date=3 February 2013|location=Calcutta, India}}</ref> తథోయ్ వివిధ బెంగాలీ సినిమాలు, టెలిఫిల్మ్లలో బహుముఖ పాత్రలను కూడా పోషించారు. రింగో దర్శకత్వం వహించిన నీల్ రాజర్ దేశ్ లో ఆమె కథానాయికగా నటించింది.<ref name="confident">{{Cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1081127/jsp/entertainment/story_10168227.jsp|title=Confident kid|last=Banerjee|first=Sudeshna|date=27 November 2008|work=The Telegraph calcutta, India|access-date=17 December 2008|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20130203145323/http://www.telegraphindia.com/1081127/jsp/entertainment/story_10168227.jsp|archive-date=3 February 2013|location=Calcutta, India}}</ref> తథోయ్ శిక్షణ పొందిన [[ఒడిస్సీ]] నృత్యకారిణి, భారత క్రికెట్ జట్టు మాజీ కెప్టెన్ [[సౌరవ్ గంగూలీ]] భార్య [[డోనా గంగూలీ]] వద్ద శిక్షణ పొందింది.<ref name="wonderland">{{Cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1080204/jsp/entertainment/story_8855832.jsp|title=Entertainment | Adults in wonderland|last=Nag|first=Kushali|date=4 February 2008|work=The Telegraph - Calcutta (Kolkata)|access-date=17 December 2008|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20130204050234/http://www.telegraphindia.com/1080204/jsp/entertainment/story_8855832.jsp|archive-date=4 February 2013|location=Calcutta, India}}</ref>
రితుపోర్నో ఘోష్ దర్శకత్వం వహించిన జాతీయ అవార్డు గెలుచుకున్న చిత్రం శోభ్ ఛోరిట్రో కల్పోనిక్ లో తాథోయ్ ఒక భాగం, ఇందులో ఆమె యువ రాధిక (బిపాసా బసు) అతిథి పాత్రలో నటించింది. ఛలో పాల్తాయ్ (2011)లో తథోయ్ నటనకు అందరి ప్రశంసలు లభించాయి.<ref>{{Cite web|title=Chalo Paltai Movie Review {3.5/5}: Critic Review of Chalo Paltai by Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movie-reviews/chalo-paltai/movie-review/7662257.cms|work=The Times of India}}</ref> చలో పల్తాయ్ చిత్రంలోని నటనకు 2011 లో రిలయన్స్ బిగ్ బంగ్లా న్యూ టాలెంట్ అవార్డ్స్ నుండి ఉత్తమ చైల్డ్ ఆర్టిస్ట్ అవార్డును గెలుచుకుంది.<ref name="new talent2">{{cite news|url=http://www.mediavataar.com/news.php?id=2265|title=BIG Bangla Rising Star Awards honours the stars of tomorrow|date=30 September 2011|work=MediAvataar's News Desk|access-date=28 November 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111128225700/http://www.mediavataar.com/news.php?id=2265|archive-date=28 November 2011}}</ref> జనవరి 2012 లో, తథోయ్ నటించిన ఖోకబాబు, ఆ సమయంలో అత్యధిక వసూళ్లు సాధించిన రెండవ టాలీవుడ్ చిత్రంగా నిలిచింది. కమర్షియల్ గా ఇప్పటి వరకు తాతోయ్ కు అత్యంత విజయవంతమైన చిత్రం ఖోకాబాబు. జూలై 2013 లో విడుదలైన ఇంద్రనీల్ సేన్ గుప్తా సరసన ఆమె చివరి చిత్రం ఏక్ ఫొంటా భలోబాషాలో తథోయ్ నటనను అభిమానులు, విమర్శకులు ప్రశంసించారు.<ref>{{Cite web|title=Ek Fota Bhalobasha Movie Review {2/5}: Critic Review of Ek Fota Bhalobasha by Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movie-reviews/ek-fota-bhalobasha/movie-review/21422728.cms|work=The Times of India}}</ref>
నటనతో పాటు ఎలైట్ ఫుట్వేర్, మేఘనా గార్మెంట్స్, ఇట్సీ బిట్సీ బిస్కెట్స్, హానిమన్ ఫుడ్ ప్రొడక్ట్స్ వంటి పలు బ్రాండ్లకు ఆమె మద్దతు ఇచ్చారు. డాన్స్ బంగ్లా డాన్స్ జూనియర్ నుండి ఆమె వివిధ టీవీ షోలకు వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరించింది, నటించింది. ఆమె 2014 లో డాన్స్ బంగ్లా డాన్స్ సీజన్ 8 లో సెలబ్రిటీ పార్టిసిపెంట్ గా తిరిగి వచ్చి విజేతగా నిలిచింది.
== ఫిల్మోగ్రఫీ ==
* అకాయ్ అషో (2005)
* దేశోధ్రోహి (ఇరుక్కుపోయిన/పట్టుకున్నది)
* ప్రియోటోమా (2006)
* అగ్నిపరిక్ష (2006)
* చందర్ బారి (2007)
* నవాబ్ నందిని (2007)
* నీల్ రాజార్ దేశ్ (2008)
* అమర్ ప్రతిజ్ఞా (2008)
* షిబాజీ (2008)
* సోబ్ చోరిట్రో కల్పోనిక్ (2009)
* ప్రేమ్ అమర్ (2009)
* చలో పల్టాయ్ (2011)
* ఖోకాబాబు (2012)
* ఏక్ ఫోతా భలోబాషా (2013)
=== ఇతర ప్రదర్శనలు ===
* డ్యాన్స్ బంగ్లా డాన్స్ జూనియర్
* విరామం తీసుకోండి
* ధూమ్ ధమాకా
* ధాయ్ ధమాల్
* ఏక్ పోలోకే ఏక్తు దేఖా (మెగాసీరియల్)
* జోటో హాషి టోటో రన్నా
== అవార్డులు, నామినేషన్లు ==
=== సంబద్ ప్రతిదిన్ టెలిసమ్మన్ ===
'''విజేతగా నిలిచారు.'''
* 2008: ఉత్తమ మహిళా వ్యాఖ్యాత (డ్యాన్స్ బంగ్లా డాన్స్ జూనియర్)
=== పోగో అమేజింగ్ కిడ్స్ అవార్డ్స్ (పాకా) ===
'''విజేతగా నిలిచారు.'''
* 2008: ఉత్తమ వినోదాత్మక నటి
=== బిగ్ బంగ్లా న్యూ టాలెంట్ అవార్డ్స్ ===
'''విజేతగా నిలిచారు.'''
* 2011: ఉత్తమ బాల కళాకారిణి (చలో పల్టాయ్)
=== ఉత్తమ్ కళా రత్న అవార్డు ===
'''విజేతగా నిలిచారు.'''
* 2012
== మూలాలు ==
[[వర్గం:21వ శతాబ్దపు భారతీయ నటీమణులు]]
[[వర్గం:బెంగాలీ సినిమా నటీమణులు]]
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:భారతీయ సినిమా నటీమణులు]]
azglwna1rgvxflxdjy5bz7bzikpdpt3
ఎం. వి. పద్మ శ్రీవాస్తవ
0
435440
4989332
4865083
2026-10-27T02:06:41Z
Muralikrishna m
106628
4989332
wikitext
text/x-wiki
'''మడకశిర వసంత పద్మ శ్రీవాస్తవ''' (జననం 1965) ఒక భారతీయ న్యూరాలజిస్ట్, వైద్య విద్యావేత్త, మాజీ ప్రొఫెసర్ , రచయిత, గురుగ్రామ్లోని పరాస్ హెల్త్కేర్లో న్యూరాలజీ చైర్పర్సన్గా పనిచేస్తున్నారు.<ref name=":03">{{Cite web|date=2023-12-20|title=Can brain strokes happen under 40? Do they always show symptoms?|url=https://indianexpress.com/article/health-wellness/can-brain-strokes-happen-under-40-symptoms-9076385/|access-date=2024-08-30|website=The Indian Express|language=en}}</ref> మూర్ఛ , స్ట్రోక్తో బాధపడుతున్న రోగులకు మద్దతు ఇవ్వడానికి ఒక వైద్య చొరవ అయిన అక్యూట్ స్ట్రోక్ ప్రోగ్రామ్ (కోడ్-రెడ్) కు ఆమె ప్రసిద్ధి చెందింది,<ref name="Wishing well2">{{cite web|date=6 August 2008|title=Wishing well|url=http://indiatoday.intoday.in/story/Wishing+well/1/12619.html|access-date=9 August 2016|publisher=India Today}}</ref> థ్రోంబోలిసిస్ ప్రోగ్రామ్తో సహా హైపర్అక్యూట్ రిపెర్ఫ్యూషన్ వ్యూహాలను చేర్చింది.<ref name="Prof M V Padma on AIIMS3">{{cite web|date=2016|title=Prof M V Padma on AIIMS|url=http://www.aiims.edu/en/2014-12-18-11-27-59/neurology_faculty.html?id=1390|access-date=9 August 2016|publisher=All India Institute of Medical Sciences}}</ref> వైద్య శాస్త్రానికి ఆమె చేసిన సేవలకు గాను భారత ప్రభుత్వం 2016 లో నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం [[పద్మశ్రీ పురస్కారం|పద్మశ్రీ]]<nowiki/>తో సత్కరించింది.<ref name="Padma Awards2">{{Cite web|date=2016|title=Padma Awards|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/PadmaAwards_25012016.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803085913/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/PadmaAwards_25012016.pdf|archive-date=3 August 2017|access-date=9 August 2016|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India}}</ref>
== జీవిత చరిత్ర ==
1965లో జన్మించిన పద్మా శ్రీవాస్తవ 1990లో [[అఖిల భారత వైద్య విజ్ఞాన సంస్థ, దేవగఢ్|ఆల్ ఇండియా ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్]] నుంచి న్యూరాలజీలో మాస్టర్స్ డిగ్రీ పొందారు. 1965లో జన్మించిన పద్మా శ్రీవాస్తవ 1990లో ఆల్ ఇండియా ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ నుంచి న్యూరాలజీలో మాస్టర్స్ డిగ్రీ పొందారు.<ref name="Prof M V Padma on AIIMS3"/> వైద్య శాస్త్రానికి ఆమె చేసిన ప్రధాన కృషిలో ఒకటి, ఎయిమ్స్లో కోడ్-రెడ్ అనే కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించడం, ఇది హైపర్అక్యూట్ రిపెర్ఫ్యూషన్ వ్యూహాలను కలిగి ఉంది, ఇది భారతదేశంలో ప్రభుత్వ రంగంలో మొదటిది. ఆమె ఎయిమ్స్లో సమగ్ర మూర్ఛ కార్యక్రమం స్థాపనకు కూడా దోహదం చేసింది , స్ట్రోక్ , మస్తిష్క పక్షవాతంపై ప్రభుత్వ నిధుల పరిశోధనలో పాల్గొంది. భారతదేశం నుండి స్ట్రోక్ డేటా కోసం థ్రోంబోలిసిస్ కోసం సిట్ఎస్-న్యూ రిజిస్ట్రీతో పాటు కరోలిన్స్కా ఇన్స్టిట్యూట్ వారి జాతీయ సమన్వయకర్తగా సిట్ఎస్-సియర్స్ రిజిస్ట్రీతో ఆమె సంబంధం కలిగి ఉన్నారు , నేషనల్ స్ట్రోక్ సర్వైలెన్స్ ప్రోగ్రామ్ ఫర్ ఇండియా, నేషనల్ స్ట్రోక్ రిజిస్ట్రీ, నేషనల్ ప్రివెన్షన్ ప్రోగ్రామ్స్ ఫర్ నాన్ కమ్యూనికబుల్ డిసీజెస్ ఆఫ్ ఇండియా కౌన్సిల్లలో ఉన్నారు. వైద్య శాస్త్రానికి ఆమె చేసిన ప్రధాన కృషిలో ఒకటి, ఎయిమ్స్లో కోడ్-రెడ్ అనే కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించడం, ఇది హైపర్అక్యూట్ రిపెర్ఫ్యూషన్ వ్యూహాలను కలిగి ఉంది, ఇది భారతదేశంలో ప్రభుత్వ రంగంలో మొదటిది. ఆమె ఎయిమ్స్లో సమగ్ర మూర్ఛ కార్యక్రమం స్థాపనకు కూడా దోహదం చేసింది , స్ట్రోక్ , మస్తిష్క పక్షవాతంపై ప్రభుత్వ నిధుల పరిశోధనలో పాల్గొంది. భారతదేశం నుండి స్ట్రోక్ డేటా కోసం థ్రోంబోలిసిస్ కోసం సిట్ఎస్-న్యూ రిజిస్ట్రీతో పాటు కరోలిన్స్కా ఇన్స్టిట్యూట్ వారి జాతీయ సమన్వయకర్తగా సిట్ఎస్-సియర్స్ రిజిస్ట్రీతో ఆమె సంబంధం కలిగి ఉన్నారు , నేషనల్ స్ట్రోక్ సర్వైలెన్స్ ప్రోగ్రామ్ ఫర్ ఇండియా, నేషనల్ స్ట్రోక్ రిజిస్ట్రీ, నేషనల్ ప్రివెన్షన్ ప్రోగ్రామ్స్ ఫర్ నాన్ కమ్యూనికబుల్ డిసీజెస్ ఆఫ్ ఇండియా కౌన్సిల్లలో ఉన్నారు.
శ్రీవాస్తవ 2006-07లో నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ ఆచంట లక్ష్మీపతి అవార్డు<ref name="NAMS Orations2">{{Cite web|date=2016|title=NAMS Orations|url=http://nams-india.in/downloads/Oration_and_Award.pdf|access-date=9 August 2016|publisher=National Academy of Medical Sciences}}</ref>, అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఫిజీషియన్స్ ఆఫ్ ఇండియా కె.ఎల్.విగ్ ఒరేషన్ ను అందించారు , నామ్స్ [[విమల వీరమణి]] అవార్డు గ్రహీత. నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్, ఇండియా ఆమెను 2013 లో తమ ఫెలోగా ఎన్నుకుంది.<ref name="NASI Fellows2">{{cite web|date=2016|title=NASI Fellows|url=http://www.nasi.org.in/fellows.asp?RsFilter=S|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160316043224/http://nasi.org.in/fellows.asp?RsFilter=S|archive-date=16 March 2016|access-date=9 August 2016|publisher=National Academy of Sciences, India}}</ref> ఆమె 2013-14లో ఇండియన్ స్ట్రోక్ అసోసియేషన్ జాతీయ అధ్యక్షురాలిగా పనిచేశారు.<ref name="Past Presidents2">{{cite web|date=2016|title=Past Presidents|url=http://www.stroke-india.org/past-presidents.php|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806230541/http://www.stroke-india.org/past-presidents.php|archive-date=6 August 2016|access-date=9 August 2016|publisher=Indian Stroke Association}}</ref> ఆమె ఇండో-యుఎస్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ ఫోరం (ఐయుఎస్ఎస్టిఎఫ్) ఆర్గనైజింగ్ కమిటీ మాజీ సభ్యురాలు , మసాచుసెట్స్ బోస్టన్ విశ్వవిద్యాలయం న్యూరాలజీ విభాగంలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్. సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ, ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్ (ఐసిఎంఆర్), డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ బయోటెక్నాలజీ అనేక టాస్క్ఫోర్స్లలో ఆమె ఉన్నారు , అనేక వైద్య సంస్థల న్యూరాలజీపై ఉన్నత విద్యా కోర్సులకు బాహ్య ఎగ్జామినర్గా ఉన్నారు. ఆమె నేషనల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఎగ్జామినేషన్స్ కోసం ప్రత్యేక బోర్డు<ref name="Institute Body2">{{cite web|date=2016|title=Institute Body|url=https://www.sctimst.ac.in/About%20SCTIMST/Institute%20Body/|access-date=9 August 2016|publisher=Sree Chitra Tirunal Institute for Medical Sciences and Technology}}</ref>, [[తిరువనంతపురం]]<nowiki/>లోని శ్రీ చిత్ర తిరునాళ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ మెడికల్ సైన్సెస్ అండ్ టెక్నాలజీ ఇన్స్టిట్యూట్ బాడీలో సభ్యురాలు. ఆమె కాంట్రవర్సీస్ ఇన్ స్ట్రోక్ కేర్ అనే ఒక పుస్తకానికి సంపాదకత్వం వహించింది, 200 కి పైగా వైద్య పత్రాలను<ref name="History of neurology at All India Institute of Medical Sciences2">{{Cite journal |last=M. V. Padma Srivastava, Deepa Dash |year=2015 |title=History of neurology at All India Institute of Medical Sciences |url=http://www.neurologyindia.com/article.asp?issn=0028-3886;year=2015;volume=63;issue=5;spage=751;epage=761;aulast=Srivastava |journal=Neurology India |volume=63 |issue=5 |pages=751–761 |doi=10.4103/0028-3886.166553 |pmid=26448236 |doi-access=free}}</ref>, వ్యాసాలను ప్రచురించింది,<ref name="MunjalSharm20123">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=L7pW3yGjj7kC&pg=PA1343|title=API Textbook of Medicine, Ninth Edition, Two Volume Set|author1=Y P Munjal|author2=Surendra K Sharm|date=18 May 2012|publisher=JP Medical Ltd|isbn=978-93-5025-074-7|pages=1343–}}</ref> ఇతరులు ప్రచురించిన పుస్తకాలకు అధ్యాయాలను అందించింది<ref name="MunjalSharm20123"/>, అనేక పత్రికల ఎడిటోరియల్ బోర్డులలో పనిచేసింది.<ref name="NAMS Fellows2">{{cite web|date=2016|title=NAMS Fellows|url=http://nams-india.in/docs_pdfs/fellow2007.pdf|access-date=9 August 2016|publisher=NAMS}}</ref> ఆమె నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ (నామ్స్)<ref name="Council Members2">{{cite web|date=2016|title=Council Members|url=http://nams-india.in/webpages/councilmembers.html|access-date=9 August 2016|publisher=NAMS}}</ref> ఎన్నికైన ఫెలో, ఇక్కడ ఆమె కౌన్సిల్ సభ్యురాలు కూడా. 2016 లో [[భారత ప్రభుత్వం]] ఆమెను పద్మశ్రీ పురస్కారంతో సత్కరించింది. [[ఢిల్లీ]]<nowiki/>లోని ఆల్ ఇండియా ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ లో న్యూరాలజీ ప్రొఫెసర్ గా పనిచేశారు.<ref name="Watch out for early symptoms2">{{cite web|date=1 April 2013|title=Watch out for early symptoms|url=http://www.hindustantimes.com/health-and-fitness/watch-out-for-early-symptoms/story-cb40UXxFpVsn22NNEJCYHO.html|access-date=9 August 2016|publisher=Hindustan Times}}</ref> 2023 నాటికి, ఆమె గురుగ్రామ్లోని పరాస్ హెల్త్కేర్లో న్యూరాలజీ చైర్పర్సన్గా ఉన్నారు.<ref name=":03"/>
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* [[నేషనల్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఎగ్జామినేషన్స్ ఇన్ మెడికల్ సైన్సెస్]]
== మూలాలు ==
[[వర్గం:ఢిల్లీ వ్యక్తులు]]
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:1965 జననాలు]]
lanp2110zsjaqup8cgchvs3aon9enyd
థెరిసా నట్సన్
0
438925
4989283
4982965
2026-10-26T20:30:17Z
InternetArchiveBot
88395
0 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 1 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989283
wikitext
text/x-wiki
'''థెరిసా మేరీ నట్సన్''' (జననం: ఏప్రిల్ 1, 1996) ఒక [[అమెరికన్లు|అమెరికన్]] ఐస్ [[హాకీ]] ఫార్వర్డ్, ప్రస్తుతం ఈసీడీసీ మెమ్మింగెన్తో కలిసి జర్మన్ ఉమెన్స్ ఐస్ హాకీ లీగ్ (డీఎఫ్ఈఎల్) లో ఆడుతున్నారు.
== క్రీడా జీవితం ==
నట్సన్ విస్కాన్సిన్లోని లా క్రాస్లోని అక్వినాస్ హైస్కూల్లో చదివింది, విస్కాన్సిన్లోని ఒనలాస్కాలోని ఒనలాస్కా హైస్కూల్లో ఉన్న ఒనలాస్కా హిల్టాపర్స్ కో-ఆప్తో వర్సిటీ ఐస్ హాకీ ఆడింది. విస్కాన్సిన్ ప్రిపరేషన్ హాకీ (వైపిహెచ్)లో ఆమె హైస్కూల్ ఐస్ హాకీ కెరీర్లో, ఆమె వరుసగా నాలుగు సీజన్లలో స్కోరింగ్లో రాష్ట్రానికి నాయకత్వం వహించింది, మూడుసార్లు విస్కాన్సిన్ హై స్కూల్ అఫెన్సివ్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్గా ఎంపికైంది, 2014లో విస్కాన్సిన్ మిస్ హాకీ అవార్డును గెలుచుకుంది <ref>{{Cite news|url=https://lacrossetribune.com/sports/local/college/college-hockey-la-crosse-aquinas-graduate-theresa-knutson-coming-off-2-goal-performance-for-uconn/article_b9380847-c769-53d4-a892-0cde78e449a3.html|title=La Crosse Aquinas graduate Theresa Knutson coming off 2-goal performance for UConn|last=Sommerfeldt|first=Todd|date=2018-01-05|work=La Crosse Tribune|access-date=2023-03-18}} {{Dead link|date=సెప్టెంబరు 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|date=2014-03-10|title=Ona Co-op's Theresa Knutson concludes historic high school career|url=https://www.news8000.com/ona-co-ops-theresa-knutson-concludes-historic-high-school-career/|access-date=2023-03-18|website=WKBT|archive-date=2022-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20221209124753/https://www.news8000.com/ona-co-ops-theresa-knutson-concludes-historic-high-school-career/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|last=Griswold|first=David|date=2013-12-14|title=Knutson among nation's all-time top scorers in girls hockey|url=https://lacrossetribune.com/sports/high-school/aquinasblugolds/david-griswold-knutson-among-nations-all-time-top-scorers-in-girls-hockey/article_9fac9b44-6552-11e3-a202-0019bb2963f4.html|access-date=2023-03-18|website=La Crosse Tribune}} {{Dead link|date=అక్టోబరు 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2014 నుండి 2018 వరకు, ఆమె యుకాన్ హస్కీస్ మహిళల ఐస్ హాకీ ప్రోగ్రామ్తో కాలేజ్ ఐస్ హాకీ ఆడి, 135 ఎన్సిఎఎ ఆటలలో 79 పాయింట్లు సాధించింది . ఆమె తన మొదటి కాలేజియేట్ గోల్ను 19 అక్టోబర్ 2014న సిరక్యూస్ ఆరెంజ్పై సాధించింది.<ref>{{Cite web|last=Hanse|first=Heidi|date=2018-01-23|title=Onalaska graduate Theresa Knutson finds success with University of Connecticut's hockey team|url=https://lacrossetribune.com/sports/local/college/onalaska-graduate-theresa-knutson-finds-success-with-university-of-connecticut-s-hockey-team/article_834a46f2-c727-5401-beee-26ecaf849cff.html|access-date=2023-03-18|website=La Crosse Tribune|archive-url=https://web.archive.org/web/20220702152413/https://lacrossetribune.com/sports/local/college/onalaska-graduate-theresa-knutson-finds-success-with-university-of-connecticut-s-hockey-team/article_834a46f2-c727-5401-beee-26ecaf849cff.html|archive-date=2022-07-02|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|date=2018-02-25|title=UConn Women's Hockey Team Stays Alive|url=https://www.courant.com/sports/college/hc-college-roundup-0225-20180224-story.html|access-date=2023-03-18|website=Hartford Courant}}</ref>
గ్రాడ్యుయేషన్ తర్వాత, ఆమె ఫ్రాయెనిషాకీ -బుండెస్లిగాలో మ్యాడ్ డాగ్స్ మ్యాన్హీమ్తో ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడానికి జర్మనీకి వెళ్లింది . ఆమె రూకీ బుండెస్లిగా సీజన్లో, ఆమె 28 ఆటల్లో 48 గోల్స్తో సహా 66 పాయింట్లతో స్కోరింగ్ కోసం లీగ్లో మూడవ స్థానంలో నిలిచింది.
ఆమె 2020–21 సీజన్ కోసం ఉత్తర అమెరికాకు తిరిగి వచ్చింది , నేషనల్ ఉమెన్స్ హాకీ లీగ్ (ఎన్డబ్ల్యుహెచ్ఎల్; 2021లో పిహెచ్ఎఫ్ గా పేరు మార్చబడింది) యొక్క మెట్రోపాలిటన్ రివెటర్స్తో ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. కోవిడ్-19 మహమ్మారి కారణంగా , ఎన్డబ్ల్యుహెచ్ఎల్ సీజన్లో ఆటల సంఖ్య తీవ్రంగా పరిమితం చేయబడింది, రివెటర్స్ సీజన్ ముగిసిన తర్వాత నట్సన్ జర్మనీకి తిరిగి వచ్చి డీఎఫ్ఈఎల్లో ఐస్బారెన్ జూనియర్స్ బెర్లిన్తో ఆడటానికి ప్రేరేపించింది. ఆమె 2021–22 పిహెచ్ఎఫ్ సీజన్ కోసం రివెటర్స్తో తిరిగి సంతకం చేసింది .
2022–23 డీఎఫ్ఈఎల్ సీజన్ కోసం నట్సన్ ఈసీడీసీ మెమ్మింగెన్తో ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది, ఈ సమయంలో ఆమె రెగ్యులర్ సీజన్ స్కోరింగ్లో లీగ్ను నడిపించింది, ఇరవై ఆటలలో 14 గోల్స్, 18 అసిస్ట్లతో 32 పాయింట్లు సాధించింది. ఆమె ఎలైట్ ప్రొడక్షన్ 2023 ఈడబ్ల్యూహెచ్ఎల్ సూపర్ కప్లో జట్టును కాంస్య పతకం సాధించడంలో సహాయపడింది, ఆమె ప్లేఆఫ్-లీడింగ్ 14 పాయింట్లు ఈసీడీసీ మెమ్మింగెన్ యొక్క వరుస సెమీఫైనల్, చివరి సిరీస్ స్వీప్లకు దోహదపడ్డాయి, ఇది 2023 జర్మన్ ఛాంపియన్షిప్ విజయంలో ముగిసింది.
== కెరీర్ గణాంకాలు ==
=== రెగ్యులర్ సీజన్, ప్లేఆఫ్స్ ===
{| border="0" cellpadding="1" cellspacing="0" style="text-align:center" width="75%"
! colspan="3" bgcolor="#ffffff" |
! rowspan="88" bgcolor="#ffffff" |
! colspan="5" |రెగ్యులర్ సీజన్
! rowspan="88" bgcolor="#ffffff" |
! colspan="5" |ప్లేఆఫ్స్
|- bgcolor="#e0e0e0"
!సీజన్
!టీం
!లీగ్
!జీపీ
!జి.
!ఎ.
!పిట్స్
!పిఐఎం
!జీపీ
!జి.
!ఎ.
!పిట్స్
!పిఐఎం
|-
|2010-11
|ఒనాలాస్కా కో-ఆప్
|వైపిహెచ్
|
|54
|
|
|
|2
|5
|3
|8
|0
|- bgcolor="#f0f0f0"
|2011-12
|ఒనాలాస్కా కో-ఆప్
|వైపిహెచ్
|24
|61
|32
|93
|8
|5
|10
|2
|12
|6
|-
|2012-13
|ఒనాలాస్కా కో-ఆప్
|వైపిహెచ్
|23
|70
|14
|94
|32
|5
|7
|7
|14
|8
|- bgcolor="#f0f0f0"
|2013-14
|ఒనాలాస్కా కో-ఆప్
|వైపిహెచ్
|22
|69
|18
|87
|26
|5
|9
|11
|20
|2
|-
|2014-15
|యూకోన్ హస్కీస్
|ఎన్సిఎఎ
|36
|9
|5
|14
|10
|_
|_
|_
|_
|_
|- bgcolor="#f0f0f0"
|2015-16
|యూకోన్ హస్కీస్
|ఎన్సిఎఎ
|37
|19
|9
|28
|22
|_
|_
|_
|_
|_
|-
|2016-17
|యూకోన్ హస్కీస్
|ఎన్సిఎఎ
|23
|10
|9
|19
|12
|_
|_
|_
|_
|_
|- bgcolor="#f0f0f0"
|2017-18
|యూకోన్ హస్కీస్
|ఎన్సిఎఎ
|39
|13
|5
|18
|16
|_
|_
|_
|_
|_
|-
|2018-19
|మ్యాడ్ డాగ్స్ మాన్హైమ్
|డీఎఫ్ఈఎల్
|28
|48
|18
|66
|22
|''2''
|''8''
|''0''
|''8''
|''2''
|- bgcolor="#f0f0f0"
|2019-20
|మ్యాడ్ డాగ్స్ మాన్హైమ్
|డీఎఫ్ఈఎల్
|21
|15
|13
|28
|30
|''4''
|''7''
|''4''
|''11''
|''2''
|-
|2020-21
|మెట్రోపాలిటన్ రివ్టర్స్
|ఎన్. డబ్ల్యు. హెచ్. ఎల్.
|3
|1
|0
|1
|0
|_
|_
|_
|_
|_
|- bgcolor="#f0f0f0"
|2020-21
|ఐస్బరెన్ జూనియర్స్ బెర్లిన్
|డీఎఫ్ఈఎల్
|8
|5
|7
|12
|0
|2
|2
|0
|2
|0
|-
|2021-22
|మెట్రోపాలిటన్ రివ్టర్స్
|పిహెచ్ఎఫ్
|19
|6
|6
|12
|6
|1
|0
|0
|0
|0
|- bgcolor="#f0f0f0"
|2022-23
|ECDC మెమ్మింగెన్
|డీఎఫ్ఈఎల్
|20
|14
|18
|32
|8
|6
|9
|5
|14
|0
|- bgcolor="#e0e0e0"
! colspan="3" |ఎన్సిఎఎమొత్తాలు
!135
!51
!28
!79
!60
!_
!_
!_
!_
!_
|- bgcolor="#e0e0e0"
! colspan="3" |పిహెచ్ఎఫ్ మొత్తాలు
!22
!7
!6
!13
!6
!1
!0
!0
!0
!0
|- bgcolor="#e0e0e0"
! colspan="3" |డీఎఫ్ఈఎల్ మొత్తాలు
!77
!82
!56
!138
!60
!8
!11
!5
!16
!0
|}
== మూలాలు ==
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:1996 జననాలు]]
7qg4z4s9jqnn99dlejn6m64spfcjx44
కైట్లిన్ క్లార్క్
0
439463
4989187
4506322
2026-10-26T15:19:51Z
Zafer
51558
Photo add
4989187
wikitext
text/x-wiki
[[File:Caitlin Clark 12 United States 20260913 (6) (cropped).JPG|thumb|230px|]]
'''కైట్లిన్ ఎలిజబెత్ క్లార్క్''' (జననం జనవరి 22, 2002) ఉమెన్స్ నేషనల్ బాస్కెట్ బాల్ అసోసియేషన్ (డబ్ల్యుఎన్ బిఎ) [[ఇండియానా]] ఫీవర్ కు చెందిన [[అమెరికన్లు|అమెరికన్]] ప్రొఫెషనల్ బాస్కెట్ బాల్ క్రీడాకారిణి. ఆమె [[అయోవా]] హాకీస్ కోసం కళాశాల బాస్కెట్ బాల్ ఆడింది, గొప్ప కాలేజియేట్ క్రీడాకారులలో ఒకరిగా పరిగణించబడుతుంది. క్లార్క్ ఎన్సిఏఏ డివిజన్ I ఆల్ టైమ్ లీడింగ్ స్కోరర్, హాకీస్ తో రెండుసార్లు నేషనల్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్ గా నిలిచారు. ఆమె కళాశాల వృత్తి నుండి, ఆమె మహిళల [[బాస్కెట్ బాల్]] ను ప్రాచుర్యంలోకి తీసుకురావడంలో సహాయపడింది, దీనిని "కైట్లిన్ క్లార్క్ ఎఫెక్ట్" అని పిలుస్తారు.<ref>{{cite news|url=https://www.desmoinesregister.com/story/sports/high-school/2020/01/23/caitlin-clark-iowa-hawkeyes-recruit-named-mcdonalds-all-american/4556375002/|title=Dowling Catholic's Caitlin Clark, an Iowa recruit, named McDonald's All-American|last1=Rain|first1=Matthew|date=January 23, 2020|work=Des Moines Register|access-date=25 January 2025|quote=Clark is the first Iowa girl selected to the McDonald's All-American Game since 2011, when Linn-Mar's UConn-bound Kiah Stokes received the honor.}}</ref>
క్లార్క్ [[అయోవా]]<nowiki/>లోని తన స్వస్థలమైన వెస్ట్ డెస్ మొయిన్స్ లోని డౌలింగ్ కాథలిక్ ఉన్నత పాఠశాలలో చదువుకుంది, అక్కడ ఆమెను మెక్ డొనాల్డ్స్ ఆల్-అమెరికన్ గా పేర్కొన్నారు<ref>{{cite web|title=Caitlin Clark (high school)|url=https://www.espn.com/high-school/girls-basketball/recruiting/player/_/id/225153/caitlin-clark|access-date=25 January 2025|website=ESPN|publisher=ABC}}</ref>, ఈఎస్ పిఎన్ తన తరగతిలో నాల్గవ ఉత్తమ క్రీడాకారిణిగా రేటింగ్ ఇచ్చింది. అయోవాతో తన తాజా సీజన్లో, ఆమె స్కోరింగ్లో ఎన్సిఎఎ డివిజన్ 1 కు నాయకత్వం వహించింది, ఆల్-అమెరికన్ గౌరవాలను సంపాదించింది. ఒక ద్వితీయ సంవత్సరం విద్యార్థిగా, క్లార్క్ ఏకగ్రీవ మొదటి-జట్టు ఆల్-అమెరికన్, ఒకే సీజన్ లో పాయింట్లు, అసిస్ట్ లలో డివిజన్ 1కు నాయకత్వం వహించిన మొదటి మహిళా క్రీడాకారిణిగా నిలిచింది. జూనియర్ సీజన్ లో నేషనల్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్ గా నిలిచింది. ఆమె అయోవాను దాని మొదటి జాతీయ ఛాంపియన్షిప్ ఆటకు నాయకత్వం వహించింది. క్లార్క్ మళ్ళీ అసిస్ట్ లలో డివిజన్ 1 కు నాయకత్వం వహించారు, పాయింట్లు, అసిస్ట్ లలో బిగ్ టెన్ సింగిల్-సీజన్ మార్కులను సెట్ చేశారు. ఒక సీనియర్ గా, ఆమె నేషనల్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్ గా పునరావృతం చేసింది, అయోవా జాతీయ టైటిల్ ఆటకు తిరిగి రావడానికి సహాయపడింది. క్లార్క్ పాయింట్స్, త్రీ-పాయింటర్లలో డివిజన్ 1 మహిళల కెరీర్, సింగిల్-సీజన్ లీడర్ అయ్యాడు, అసిస్ట్ లలో ఆల్ టైమ్ కాన్ఫరెన్స్ రికార్డును బద్దలు కొట్టారు, అదే సమయంలో పాయింట్లు, అసిస్ట్ లలో దేశానికి నాయకత్వం వహించారు.
యూత్ ఇంటర్నేషనల్ స్థాయిలో, క్లార్క్ [[అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు|యునైటెడ్ స్టేట్స్తో]] కలిసి మూడు బంగారు పతకాలను గెలుచుకుంది, వీటిలో ఫిబా అండర్ -19 మహిళల ప్రపంచ కప్లో రెండు ఉన్నాయి, అక్కడ ఆమె 2021 లో మోస్ట్ వాల్యూబుల్ ప్లేయర్గా ఎంపికైంది.
2024 వన్డే డ్రాఫ్ట్లో ఇండియానా ఫీవర్ మొత్తంగా క్లార్క్ను ఎంపిక చేసింది. తన మొదటి సీజన్ లో, ఆమె డబ్ల్యుఎన్బిఏ రూకీ ఆఫ్ ది ఇయర్ అవార్డును గెలుచుకుంది, ఆల్-డబ్ల్యుఎన్బిఏ ఫస్ట్ టీమ్, డబ్ల్యుఎన్బిఏ ఆల్-స్టార్ గేమ్ లను రూపొందించింది. అసిస్ట్ లలో లీగ్ సింగిల్-సీజన్, సింగిల్-గేమ్ రికార్డులను నెలకొల్పింది, రూకీ స్కోరింగ్ రికార్డును బద్దలు కొట్టింది, ట్రిపుల్-డబుల్ సాధించిన మొదటి రూకీగా నిలిచింది.
== ప్రారంభ జీవితం ==
కైట్లిన్ ఎలిజబెత్ క్లార్క్<ref>{{cite web|title=Caitlin Clark|url=https://www.basketball-reference.com/wnba/players/c/clarkca02w.html|website=basketball-reference.com}}</ref> జనవరి 22, 2002 న అయోవాలోని డెస్ మొయిన్స్ లో ఒక ఉత్పత్తి సంస్థలో ఉ+పాధ్యక్షుడైన బ్రెంట్ క్లార్క్, అన్నే క్లార్క్ (నీ నిజ్జీ) దంపతులకు జన్మించింది. అన్నే తండ్రి వెస్ట్ డెస్ మోయిన్స్ లోని డౌలింగ్ కాథలిక్ హైస్కూల్ లో ఫుట్ బాల్ కోచ్, పాఠశాల నిర్వాహకుడు. కైట్లిన్ నగరంలో పెరిగారు.<ref>{{cite web|last1=Reister|first1=Scott|date=March 19, 2023|title='She sees the game differently': Caitlin Clark's dad, former coach reflect on her early basketball career|url=https://www.kcci.com/article/caitlin-clark-dad-former-coach-reflect-on-her-early-basketball-career/43358978|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827191729/https://www.kcci.com/article/caitlin-clark-dad-former-coach-reflect-on-her-early-basketball-career/43358978|archive-date=August 27, 2023|access-date=August 24, 2023|publisher=KCCI}}</ref> ఆమె ఐదవ ఏట బాస్కెట్ బాల్ ఆడటం ప్రారంభించింది, బాలుర వినోద లీగ్ లలో పోటీపడింది, ఎందుకంటే ఆమె తండ్రి తన వయస్సు సమూహానికి బాలికల లీగ్ ను కనుగొనలేకపోయారు.<ref name="usabasketball2">{{cite web|title=Caitlin Clark|url=https://www.usab.com/players/caitlin-clark|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230827191719/https://www.usab.com/players/caitlin-clark|archive-date=August 27, 2023|access-date=August 24, 2023|publisher=USA Basketball}}</ref><ref name="leistikow2">{{cite web|last1=Leistikow|first1=Chad|date=February 4, 2022|title=How lifelong Iowan Caitlin Clark grew into a must-watch basketball star|url=https://www.hawkcentral.com/story/sports/college/columnists/chad-leistikow/2022/02/04/iowa-womens-basketball-caitlin-clark-stats-must-watch-basketball-star/9238866002/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220312191218/https://www.hawkcentral.com/story/sports/college/columnists/chad-leistikow/2022/02/04/iowa-womens-basketball-caitlin-clark-stats-must-watch-basketball-star/9238866002/|archive-date=March 12, 2022|access-date=February 28, 2022|publisher=Hawk Central}}</ref><ref name="bbr2">{{cite web|title=Caitlin Clark|url=https://www.basketball-reference.com/wnba/players/c/clarkca02w.html|access-date=July 20, 2024|publisher=Basketball Reference}}</ref>
క్లార్క్ బాస్కెట్ బాల్ పై దృష్టి పెట్టడానికి ముందు చిన్నతనంలో సాఫ్ట్ బాల్, వాలీబాల్, సాకర్, టెన్నిస్, గోల్ఫ్ కూడా ఆడారు.<ref name="golf2">{{cite web|author-link1=Michael Voepel|date=July 5, 2023|title=Iowa hoop star Caitlin Clark tees it up at John Deere Pro-Am|url=https://www.espn.com/womens-college-basketball/story/_/id/37966124/iowa-hoop-star-caitlin-clark-tees-john-deere-pro-am|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230730193455/https://www.espn.com/womens-college-basketball/story/_/id/37966124/iowa-hoop-star-caitlin-clark-tees-john-deere-pro-am|archive-date=July 30, 2023|access-date=July 30, 2023|publisher=ESPN}}</ref> 13 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆమె బాలికల లీగ్లలో తన వయస్సు కంటే చాలా సంవత్సరాలు ముందుగా ఆడటం ప్రారంభించింది.<ref name="peterson2">{{cite web|last1=Peterson|first1=Chloe|date=March 23, 2021|title='We knew that she was the special one': Caitlin Clark dominating in her first season with the Iowa women's basketball team|url=https://dailyiowan.com/2021/03/23/we-knew-that-she-was-the-special-one-caitlin-clark-dominating-in-her-first-season-with-the-iowa-womens-basketball-team/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220309064432/https://dailyiowan.com/2021/03/23/we-knew-that-she-was-the-special-one-caitlin-clark-dominating-in-her-first-season-with-the-iowa-womens-basketball-team/|archive-date=March 9, 2022|access-date=March 2, 2022|website=The Daily Iowan}}</ref> ఆరవ తరగతిలో, ఆమె [[అయోవా]]<nowiki/>లోని అమెస్ కేంద్రంగా ఉన్న అమెస్ అథ్లెటిక్ యూనియన్ (ఎఎయు) [[బాస్కెట్ బాల్|బాస్కెట్బాల్]] ప్రోగ్రామ్ అయిన ఆల్ అయోవా అటాక్లో చేరింది, హైస్కూల్ నుండి గ్రాడ్యుయేట్ అయ్యే వరకు ఈ కార్యక్రమంలో జట్ల కోసం ఆడింది.ఆమె డిక్సన్ జెన్సన్ చే అటాక్తో శిక్షణ పొందింది,, ఆమె ఎఎయు సహచరులు భావి మహిళల జాతీయ బాస్కెట్బాల్ అసోసియేషన్ (డబ్ల్యుబిఎ) క్రీడాకారిణి యాష్లే జోయెన్స్ ఉన్నారు.<ref name="golliver2">{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/sports/2023/03/14/caitlin-clark-iowa-ncaa-tournament/|title=Feared and loved, Iowa's Caitlin Clark is taking women's basketball by storm|last1=Golliver|first1=Ben|date=March 14, 2023|newspaper=The Washington Post|access-date=August 24, 2023|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230315171319/https://www.washingtonpost.com/sports/2023/03/14/caitlin-clark-iowa-ncaa-tournament/|archive-date=March 15, 2023}}</ref> క్లార్క్ తన స్వగ్రామానికి దగ్గరగా ఉన్న [[మిన్నసోటా|మిన్నెసోటా]] లింక్స్ కు చెందిన మాయా మూర్ నుండి ప్రేరణ పొందాడు, తరచుగా తన తండ్రితో వారి ఆటలకు హాజరయ్యేవారు.ఆమె ఆల్ అయోవా అటాక్ పూర్వ విద్యార్థి హారిసన్ బర్న్స్ ను ఆరాధించింది, బర్న్స్ ఈ కార్యక్రమంలో చేరిన తరువాత నార్త్ కరోలినా టార్ హీల్స్ కు అభిమానిగా మారింది<ref>{{cite web|last1=Gay|first1=Carlan|date=March 1, 2022|title=Iowa basketball star Caitlin Clark is using her spotlight to level the playing field in college athletics and inspire the next generation|url=https://www.sportingnews.com/us/ncaa-basketball/news/caitlin-clark-iowa-basketball-spotlight-college-athletics/oah44ikp6bty7pq2rvg7nemw|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220301135053/https://www.sportingnews.com/us/ncaa-basketball/news/caitlin-clark-iowa-basketball-spotlight-college-athletics/oah44ikp6bty7pq2rvg7nemw|archive-date=March 1, 2022|access-date=March 1, 2022|website=The Sporting News}}</ref>
== మూలాలు ==
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:2002 జననాలు]]
me2aloi5ltgz90g8yrsfmgn6q32dvf6
నటాలియా బుకోవియెకా
0
440435
4989431
4506826
2026-10-27T02:50:12Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989431
wikitext
text/x-wiki
'''నటాలియా బుకోవియెకా''' (జననం: 17 జనవరి 1998) 400 మీటర్లలో నైపుణ్యం కలిగిన పోలిష్ స్ప్రింటర్ . ఆమె 2024 యూరోపియన్ ఛాంపియన్, 2022 నుండి యూరోపియన్ రజత పతక విజేత . ఆమె [[2024 వేసవి ఒలింపిక్ క్రీడలు|2024 వేసవి ఒలింపిక్స్]]<nowiki/>లో కాంస్య పతకాన్ని కూడా గెలుచుకుంది . [[2020 టోక్యో ఒలింపిక్స్|2020 టోక్యో ఒలింపిక్స్]]<nowiki/>లో మిశ్రమ ఈవెంట్లో బంగారం, మహిళల ఈవెంట్లో రజతంతో సహా 4 x 400 మీటర్ల రిలేల్లో భాగంగా బుకోవిక్కా అనేక ప్రపంచ పతకాలను గెలుచుకుంది.<ref name="WAprofile">{{Cite web|title=Natalia BUKOWIECKA – Athlete Profile|url=https://www.worldathletics.org/athletes/poland/natalia-bukowiecka-14642563|access-date=31 May 2021|website=World Athletics}}</ref>
ఆమె 400 మీ 2019 యూరోపియన్ అండర్-23 ఛాంపియన్.
== కెరీర్ ==
మహిళల 4 × 400 మీటర్ల రిలేల్లో భాగంగా హీట్స్లో పరిగెడుతూ , నటాలియా కాజ్మారెక్ 2018 ప్రపంచ ఇండోర్ ఛాంపియన్షిప్లలో రజత పతకాన్ని, 2018 యూరోపియన్ ఛాంపియన్షిప్లలో స్వర్ణాన్ని గెలుచుకుంది .
అదే రిలే ఈవెంట్లో, ఆమె 2021 యూరోపియన్ ఇండోర్ ఛాంపియన్షిప్లలో కాంస్య పతకాన్ని గెలుచుకుంది . మేలో, ఆమె యూరోపియన్ టీమ్ ఛాంపియన్షిప్లలో రెండు బంగారు పతకాలను గెలుచుకుంది, దీని సూపర్ లీగ్ ఈవెంట్లు పోలాండ్లోని చోర్జోవ్లో జరిగాయి . మహిళల 4x400 మీటర్ల రిలే విజయంతో పాటు ఆమె వ్యక్తిగత 400 మీటర్ల ఈవెంట్ను గెలుచుకుంది.
2021లో ఆలస్యమైన టోక్యో ఒలింపిక్స్లో కాజ్మారెక్ రెండు పతకాలు , పోలాండ్ మిక్స్డ్ 4x400 రిలే జట్టుతో ( కరోల్ జలేవ్స్కీ , జస్టినా స్విట్టీ-ఎర్సెటిక్, కజెటన్ డస్జిన్స్కీతో పాటు) స్వర్ణం, ఇగా బామ్గార్ట్-విటాన్ , మాల్గోర్జాటా హోలుబ్-కోవాలిక్, స్విట్టీ-ఎర్సెటిక్లతో కలిసి మహిళల 4×400 మీటర్ల రిలే సభ్యురాలిగా రజతం గెలుచుకుంది. మూడవ సెమీ-ఫైనల్లో కాజ్మారెక్ వ్యక్తిగత 400 మీటర్ల ఈవెంట్ను 50.79 సెకన్లలో ముగించి నిష్క్రమించింది.<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/athletics-poland-win-first-4x400m-mixed-relay-gold-2021-07-31/|title=Athletics-Poland win first 4x400m mixed relay gold|last=Tennery|first=Amy|date=31 July 2021|work=Reuters|access-date=7 March 2022}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/lifestyle/sports/athletics-united-states-win-womens-4x400m-relay-tokyo-olympics-2021-08-07/|title=Athletics-Eleven medals for Felix as stellar U.S. team take 4x400m glory|last=Phillips|first=Mitch|date=7 August 2021|work=Reuters|access-date=7 March 2022}}</ref>
మే 2022లో, ఆమె ఓస్ట్రావా జరిగిన గోల్డెన్ స్పైక్ మీట్లో 400 మీటర్ల రేసును గెలుచుకుంది, పోలిష్ ఆల్-టైమ్ జాబితాలో రెండవ వేగవంతమైన మార్క్ అయిన 50.16 సెకన్ల సమయంతో తన మునుపటి వ్యక్తిగత అత్యుత్తమ ప్రదర్శనను సాధించింది.<ref>{{Cite news|url=https://www.worldathletics.org/competitions/world-athletics-continental-tour/news/bol-girma-ostrava-golden-spike-2022|title=Bol and Girma break barriers in Ostrava|last=Jess Whittington|date=31 May 2022|access-date=31 May 2022|publisher=World Athletics}}</ref>
ఆగస్టు 6, 2022న, చోర్జోవ్లోని కమిలా స్కోలిమోవ్స్కా మెమోరియల్లో ఆమె తన వ్యక్తిగత ఉత్తమ సమయాన్ని 49.86 సెకన్లకు మెరుగుపరుచుకుంది , ఇరెనా స్జెవిన్స్కా తర్వాత 50 సెకన్లలోపు 400 మీటర్లు పరిగెత్తిన రెండవ పోలిష్ మహిళగా నిలిచింది.<ref>{{Cite web|date=6 August 2022|title=Skrzyszowska smashes long-standing European U23 100m hurdles record in Silesia|url=https://www.european-athletics.com/news/skrzyszowska-smashes-long-standing-european-u23-100m-hurdles-record-in-silesia|access-date=6 August 2022|website=European Athletics|archive-url=https://web.archive.org/web/20240402110103/https://www.european-athletics.com/news/skrzyszowska-smashes-long-standing-european-u23-100m-hurdles-record-in-silesia|archive-date=2 ఏప్రిల్ 2024|url-status=dead}}</ref>
== వ్యక్తిగత జీవితం ==
28 సెప్టెంబర్ 2024న, కాజ్మారెక్ పోలిష్ షాట్ పుటర్ కొన్రాడ్ బుకోవియెక్కీని వివాహం చేసుకుంది , ఆమెతో ఆమె 2018 నుండి సంబంధంలో ఉంది.<ref>{{Cite web|last=Michał Chojecki|date=28 September 2024|title=Natalia Kaczmarek i Konrad Bukowiecki wzięli ślub! Tak się poznali, oto historia ich miłości|url=https://sport.se.pl/lekkoatletyka/natalia-kaczmarek-i-konrad-bukowiecki-wzieli-slub-tak-sie-poznali-oto-historia-ich-milosci-aa-Xcah-4gHm-3Mcw.html|access-date=22 December 2024|website=sport.se.pl|language=}}</ref>
== పర్సనల్ బెస్ట్స్ ==
=== ఇండివిజువల్ ఈవెంట్లు ===
* 100 మీటర్లు-11.73 (జెలెనియా గోరా 2022)
* 200 మీటర్లు-22.70 (గోలెసిన్ స్టేడియం, పోజ్నాన్ 23 జూన్ 2024
** 200 మీటర్ల ఇండోర్-23.30 (టొరున్ 2023)
* 300 మీటర్లు-35.52 (పోచెఫ్స్ట్రూమ్ 2024)
** 300 మీటర్ల ఇండోర్-36.20 (స్పానిష్ 2022)
* 400 మీటర్లు-48.90 ([[లండన్]] 2024)
** 400 మీటర్ల ఇండోర్-50.83 (టొరున్ 2023)
=== జట్టు ఈవెంట్స్ ===
* 4x400 మీటర్ల రిలే-3: 20.53 ([[టోక్యో]] 2021)
** 4 × 400 మీటర్లు రిలే ఇండోర్-3: 28.59 ([[బెల్గ్రేడ్|బెల్గ్రేడ్]] 2022)
* 4x400 మీటర్ల రిలే మిక్స్డ్-3: 09.87 ([[టోక్యో]] 2021) యూరోపియన్ రికార్డు
== పోటీ ఫలితాలు ==
=== అంతర్జాతీయ పోటీలు ===
{| class="wikitable sortable"
|+ప్రాతినిధ్యం వహించడం. పోలాండ్
!సంవత్సరం
!పోటీ
!వేదిక
!స్థానం
!ఈవెంట్
!సమయం
!గమనికలు
|-
| rowspan="2" |2015
| rowspan="2" |ప్రపంచ యువ ఛాంపియన్షిప్లు
| rowspan="2" |కాలి , కొలంబియా
|9వ (ఎస్ఎఫ్)
|400 మీ.
|54.25
|
|-
|5వ
|4 × 400 మీ మిశ్రమ
|3:24.64
|
|-
| rowspan="2" |2016
| rowspan="2" |ప్రపంచ U20 ఛాంపియన్షిప్లు
| rowspan="2" |బిడ్గోస్జ్జ్ , పోలాండ్
|18వ (ఎస్ఎఫ్)
|400 మీ.
|54.32
|
|-
|6వ
|4 × 400 మీటర్ల రిలే
|3:36.95
|
|-
| rowspan="2" |2017
| rowspan="2" |యూరోపియన్ U20 ఛాంపియన్షిప్లు
| rowspan="2" |గ్రోసెటో , ఇటలీ
|7వ
|400 మీ.
|54.27
|
|-
|4వ
|4 × 400 మీటర్ల రిలే
|3:34.48
|
|-
| rowspan="2" |2018
|ప్రపంచ ఇండోర్ ఛాంపియన్షిప్లు
|బర్మింగ్హామ్ , యునైటెడ్ కింగ్డమ్
|2వ (హీట్స్)
|4 × 400 మీటర్ల రిలే
|3:32.07
|
|-
|యూరోపియన్ ఛాంపియన్షిప్లు
|బెర్లిన్ , జర్మనీ
|1వ (హీట్స్)
|4 × 400 మీటర్ల రిలే
|3:28.52
|
|-
| rowspan="2" |2019
| rowspan="2" |యూరోపియన్ U23 ఛాంపియన్షిప్లు
| rowspan="2" |గావ్లే , స్వీడన్
|1వ
|400 మీ.
|52.34
|
|-
|1వ
|4 × 400 మీటర్ల రిలే
|3:32.56
|
|-
| rowspan="7" |2021
|యూరోపియన్ ఇండోర్ ఛాంపియన్షిప్లు
|టోరున్ , పోలాండ్
|3వ
|4 × 400 మీటర్ల రిలే
|3:29.94
|
|-
|ప్రపంచ రిలేలు
|చోర్జోవ్ , పోలాండ్
|2వ
|4 × 400 మీటర్ల రిలే
|3:28.81
|
|-
| rowspan="2" |యూరోపియన్ టీమ్ ఛాంపియన్షిప్స్ సూపర్ లీగ్
| rowspan="2" |చోర్జోవ్ , పోలాండ్
|1వ
|400 మీ.
|51.36
|
|-
|1వ
|4 × 400 మీటర్ల రిలే
|3:26.37
|<abbr>ఎల్</abbr>
|-
| rowspan="3" |[[ఒలింపిక్ క్రీడలు]]
| rowspan="3" |టోక్యో , జపాన్
|12వ (ఎస్ఎఫ్)
|400 మీ.
|50.79
|
|-
|2వ
|4×400 మీటర్ల రిలే
|3:20.53
|
|-
|1వ
|4 × 400 మీ మిశ్రమ
|3:09.87
|<abbr>OR AR</abbr>
|-
| rowspan="6" |2022
| rowspan="2" |ప్రపంచ ఇండోర్ ఛాంపియన్షిప్లు
| rowspan="2" |బెల్గ్రేడ్ , సెర్బియా
|7వ (ఎస్ఎఫ్)
|400 మై.
|51.87
|
|-
|3వ
|4 x 400 మీటర్ల రిలే
|3:28.59
|<abbr>ఎస్బి</abbr>
|-
| rowspan="2" |ప్రపంచ ఛాంపియన్షిప్లు
| rowspan="2" |యూజీన్, OR , యునైటెడ్ స్టేట్స్
|15వ (ఎస్ఎఫ్)
|400 మీ.
|51.34
|
|-
|4వ
|4 × 400 మీ మిశ్రమ
|3:12.31
|ఎస్బి
|-
| rowspan="2" |యూరోపియన్ ఛాంపియన్షిప్లు
| rowspan="2" |మ్యూనిచ్ , జర్మనీ
|2వ
|400 మీ.
|49.94
|
|-
|2వ
|4 × 400 మీటర్ల రిలే
|3:21.68
|ఎస్బి
|-
| rowspan="2" |2023
| rowspan="2" |ప్రపంచ ఛాంపియన్షిప్లు
| rowspan="2" |బుడాపెస్ట్ , హంగేరీ
|2వ
|400 మీ.
|49.57
|
|-
|6వ
|4 × 400 మీటర్ల రిలే
|3:24.93
|
|-
| rowspan="5" |2024
| rowspan="2" |ప్రపంచ రిలేలు
| rowspan="2" |నసావు , బహామాస్
|6వ (గం)
|4 x 400 మీ మిశ్రమ
|3:13.53
|
|-
|2వ
|4 x 400 మీటర్ల రిలే
|3:24.71
|
|-
| rowspan="2" |యూరోపియన్ ఛాంపియన్షిప్లు
| rowspan="2" |రోమ్ , ఇటలీ
|1వ
|400 మీ.
|48.98
|
|-
|6వ
|4 x 400 మీటర్ల రిలే
|3:23.91
|
|-
|ఒలింపిక్ క్రీడలు
|పారిస్ , ఫ్రాన్స్
|3వ
|400 మీ.
|48.98
|
|}
== మూలాలు ==
[[వర్గం:ప్రపంచ అథ్లెటిక్స్ ఛాంపియన్షిప్ పతక విజేతలు]]
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:1998 జననాలు]]
6uhzjn6bsltjt4upkbd4pawese34rwy
అరుంధతీవ్రతం
0
441826
4989261
4477381
2026-10-26T17:53:47Z
Vjsuseela
35888
[[వర్గం:వ్రతములు]] ను చేర్చారు (హాట్కేట్ ఉపయోగించి)
4989261
wikitext
text/x-wiki
{{Dead end|date=మార్చి 2025}}
'''అరుంధతీవ్రతం'''
''' వివాహపరమైన దోషాలు తొలగిపోడానికి,సంతానము కొరకు,సంతానము సుఖసంపదలతో ఉండటానికి,స్తీల సౌభాగ్యము కళకళలాడుతూ ఉండటానికి ఎన్నో వ్రతాలు ఉన్నాయి. వాటిలో వైధవ్యం రాకుండా వుండటం కోసం అరుంధతి వ్రతాన్ని ఎక్కువగా స్త్రీలు ఆచరిస్తారు.'''
''' వశిష్ఠ మహర్షి అర్ధాంగి అరుంధతి తన పాతివ్రత్య మహిమతో ముల్లోకాలను స్థంభింపజేయగల శక్తి సామర్ధ్యాలు కలది. అలాంటి అరుంధతి వ్రతాన్ని చైత్ర శుద్ధ విదియనాడు చేయాలని శాస్త్రం చెబుతోంది. ఆ రోజున తల స్నానం చేసి ఇంటిని పరిశుభ్ర పరచుకోవాలి. ఆ తరువాత పూజా మంటపాన్ని ... పూజా సామాగ్రిని సిద్ధం చేసుకోవాలి. అరుంధతి - ధృవ - వశిష్ట మూర్తులుగా పసుపు ముద్దలను చేసుకుని మంటపంలో ఉంచాలి. ఈ ముగ్గురిని ఆవాహన చేసి శాస్త్రోక్తంగా పూజ చేయాలి.'''
''' ఆ తరువాత బెల్లంతో కలిపి వండిన అన్నాన్ని నైవేద్యంగా సమర్పించాలి. ఏడుగురు ముత్తయిదువులకు ఒక్కొక్కరికి ఎనిమిది గాజులు ... ఏడు తమలపాకులు ... అయిదు అరటి పళ్లు ... రెండు వక్కలు ... ఒక రవికల గుడ్డను వాయనంగా సమర్పించి వారి ఆశీస్సులు పొందాలి. ఆ తరువాత ఈ వ్రతానికి కారణమైన కథ చదివించుకుని విని అక్షింతలు తలపై ధరించాలి.'''
'''వ్రత కథ'''
''' '''
''' పూర్వం కాశీనగరములో సర్వశాస్త్ర బ్రహ్మ అనే విప్రుడు ఉండేవాడు. ఆయనకు ఒక కుమార్తె కలదు. పేరు సుబల. సుబలను గుణనిధికి యిచ్చి వివాహము చేశారు. గుణ్నిధి విధి నిర్వహణ కొరకు దేశాంతరము వెళ్ళాడు. అక్కడ వేరొక స్త్రీ వ్యామోహములో పడి సుబలను మరిచాడు. పెళ్ళినాడు చేసిన ప్రమాణాలు మరిచి ఆ స్త్రీని వివాహము చేసుకున్నాడు. కాని విధి వక్రించి కొన్ని నెలలలోపే గుణనిధి మరణించాడు. ఈ విషయము తెలిసిన సుబల కన్నీల్లు పెట్టుకుంది. కొన్ని రోజులకు దు:ఖము నుంచి కోలుకుంది. తాను వితంతువుగా ఏమిచేయాలో పెద్దలను సంప్రదించింది. ఈ జన్మలో వైధవ్యము మరో జన్మలోకూడ ప్రాప్తించ కూడదని శివపార్వతుల గురించి తపస్సు చేయాలని సంకల్పించుకుంది.'''
''' ఒక శుభముహూర్తము చూసుకొని గంగానది వొడ్డున కూర్చొని పార్వతి పరమేశ్వరుల గురించి తపస్సు ప్రారంభించింది. శివపార్వతులు ఆమె తపస్సుకు మెచ్చి వరము కోరుకోమన్నారు. అందుకు సుబల " ఓ పార్వతీ పరమేశ్వరులారా! నేనె చేసిన పాపము ఏమిటో ఏమో నాకు తెలియదు. నాకీ జన్మలో భర్తను కోల్పోయాను. వచ్చే జన్మలోనైన నాకు వైధవ్యము ప్రాప్తించకుండ నేను ఏమి చేయాలో తెలియజేయవలసిందిగా ప్రార్థిస్తున్నాను." అని విన్నవించుకుంది. ఆమె కోరిక విన్న పరమేశ్వరుడు ఆమెను ఆశీర్వధించి అరుంధతి వ్రతము ఆచరించమని చెప్పాడు. సుబల అరుంధతీ వ్రతమాచరించి మరుజన్మలో సౌభాగ్యవతిగా భర్త సేవలో తరించింది.'''
{{Uncategorized|date=మార్చి 2025}}
[[వర్గం:వ్రతములు]]
l38lesi5hy47p9gekqgxi387lc7trse
4989262
4989261
2026-10-26T18:01:25Z
Vjsuseela
35888
4989262
wikitext
text/x-wiki
{{Dead end|date=మార్చి 2025}}
'''అరుంధతీవ్రతం'''
''' వివాహపరమైన దోషాలు తొలగిపోడానికి,సంతానము కొరకు,సంతానము సుఖసంపదలతో ఉండటానికి,స్తీల సౌభాగ్యము కళకళలాడుతూ ఉండటానికి ఎన్నో వ్రతాలు ఉన్నాయి. వాటిలో వైధవ్యం రాకుండా వుండటం కోసం అరుంధతి వ్రతాన్ని ఎక్కువగా స్త్రీలు ఆచరిస్తారు.'''
''' వశిష్ఠ మహర్షి అర్ధాంగి అరుంధతి తన పాతివ్రత్య మహిమతో ముల్లోకాలను స్థంభింపజేయగల శక్తి సామర్ధ్యాలు కలది. అలాంటి అరుంధతి వ్రతాన్ని చైత్ర శుద్ధ విదియనాడు చేయాలని శాస్త్రం చెబుతోంది. ఆ రోజున తల స్నానం చేసి ఇంటిని పరిశుభ్ర పరచుకోవాలి. ఆ తరువాత పూజా మంటపాన్ని ... పూజా సామాగ్రిని సిద్ధం చేసుకోవాలి. అరుంధతి - ధృవ - వశిష్ట మూర్తులుగా పసుపు ముద్దలను చేసుకుని మంటపంలో ఉంచాలి. ఈ ముగ్గురిని ఆవాహన చేసి శాస్త్రోక్తంగా పూజ చేయాలి.'''
''' ఆ తరువాత బెల్లంతో కలిపి వండిన అన్నాన్ని నైవేద్యంగా సమర్పించాలి. ఏడుగురు ముత్తయిదువులకు ఒక్కొక్కరికి ఎనిమిది గాజులు ... ఏడు తమలపాకులు ... అయిదు అరటి పళ్లు ... రెండు వక్కలు ... ఒక రవికల గుడ్డను వాయనంగా సమర్పించి వారి ఆశీస్సులు పొందాలి. ఆ తరువాత ఈ వ్రతానికి కారణమైన కథ చదివించుకుని విని అక్షింతలు తలపై ధరించాలి.'''
'''వ్రత కథ'''
''' పూర్వం కాశీనగరములో సర్వశాస్త్ర బ్రహ్మ అనే విప్రుడు ఉండేవాడు. ఆయనకు ఒక కుమార్తె కలదు. పేరు సుబల. సుబలను గుణనిధికి యిచ్చి వివాహము చేశారు. గుణ్నిధి విధి నిర్వహణ కొరకు దేశాంతరము వెళ్ళాడు. అక్కడ వేరొక స్త్రీ వ్యామోహములో పడి సుబలను మరిచాడు. పెళ్ళినాడు చేసిన ప్రమాణాలు మరిచి ఆ స్త్రీని వివాహము చేసుకున్నాడు. కాని విధి వక్రించి కొన్ని నెలలలోపే గుణనిధి మరణించాడు. ఈ విషయము తెలిసిన సుబల కన్నీల్లు పెట్టుకుంది. కొన్ని రోజులకు దు:ఖము నుంచి కోలుకుంది. తాను వితంతువుగా ఏమిచేయాలో పెద్దలను సంప్రదించింది. ఈ జన్మలో వైధవ్యము మరో జన్మలోకూడ ప్రాప్తించ కూడదని శివపార్వతుల గురించి తపస్సు చేయాలని సంకల్పించుకుంది.'''
''' ఒక శుభముహూర్తము చూసుకొని గంగానది వొడ్డున కూర్చొని పార్వతి పరమేశ్వరుల గురించి తపస్సు ప్రారంభించింది. శివపార్వతులు ఆమె తపస్సుకు మెచ్చి వరము కోరుకోమన్నారు. అందుకు సుబల " ఓ పార్వతీ పరమేశ్వరులారా! నేనె చేసిన పాపము ఏమిటో ఏమో నాకు తెలియదు. నాకీ జన్మలో భర్తను కోల్పోయాను. వచ్చే జన్మలోనైన నాకు వైధవ్యము ప్రాప్తించకుండ నేను ఏమి చేయాలో తెలియజేయవలసిందిగా ప్రార్థిస్తున్నాను." అని విన్నవించుకుంది. ఆమె కోరిక విన్న పరమేశ్వరుడు ఆమెను ఆశీర్వధించి అరుంధతి వ్రతము ఆచరించమని చెప్పాడు. సుబల అరుంధతీ వ్రతమాచరించి మరుజన్మలో సౌభాగ్యవతిగా భర్త సేవలో తరించింది.'''
{{మూలాలు సమీక్షించండి}}
[[వర్గం:వ్రతములు]]
5gumjsdzu7dj2ax18s714k76vaun3z0
4989453
4989262
2026-10-27T03:03:35Z
యర్రా రామారావు
28161
4989453
wikitext
text/x-wiki
{{Dead end|date=మార్చి 2025}}
{{మూలాలు సమీక్షించండి}}
వివాహపరమైన దోషాలు తొలగిపోడానికి,సంతానము కొరకు,సంతానము సుఖసంపదలతో ఉండటానికి,స్తీల సౌభాగ్యము కళకళలాడుతూ ఉండటానికి ఎన్నో వ్రతాలు ఉన్నాయి. వాటిలో వైధవ్యం రాకుండా వుండటం కోసం అరుంధతి వ్రతాన్ని ఎక్కువగా స్త్రీలు ఆచరిస్తారు.
వశిష్ఠ మహర్షి అర్ధాంగి అరుంధతి తన పాతివ్రత్య మహిమతో ముల్లోకాలను స్థంభింపజేయగల శక్తి సామర్ధ్యాలు కలది. అలాంటి అరుంధతి వ్రతాన్ని చైత్ర శుద్ధ విదియనాడు చేయాలని శాస్త్రం చెబుతోంది. ఆ రోజున తల స్నానం చేసి ఇంటిని పరిశుభ్ర పరచుకోవాలి. ఆ తరువాత పూజా మంటపాన్ని ... పూజా సామాగ్రిని సిద్ధం చేసుకోవాలి. అరుంధతి - ధృవ - వశిష్ట మూర్తులుగా పసుపు ముద్దలను చేసుకుని మంటపంలో ఉంచాలి. ఈ ముగ్గురిని ఆవాహన చేసి శాస్త్రోక్తంగా పూజ చేయాలి.
ఆ తరువాత బెల్లంతో కలిపి వండిన అన్నాన్ని నైవేద్యంగా సమర్పించాలి. ఏడుగురు ముత్తయిదువులకు ఒక్కొక్కరికి ఎనిమిది గాజులు ... ఏడు తమలపాకులు ... అయిదు అరటి పళ్లు ... రెండు వక్కలు ... ఒక రవికల గుడ్డను వాయనంగా సమర్పించి వారి ఆశీస్సులు పొందాలి. ఆ తరువాత ఈ వ్రతానికి కారణమైన కథ చదివించుకుని విని అక్షింతలు తలపై ధరించాలి.
'''వ్రత కథ'''
పూర్వం కాశీనగరములో సర్వశాస్త్ర బ్రహ్మ అనే విప్రుడు ఉండేవాడు. ఆయనకు ఒక కుమార్తె కలదు. పేరు సుబల. సుబలను గుణనిధికి యిచ్చి వివాహము చేశారు. గుణ్నిధి విధి నిర్వహణ కొరకు దేశాంతరము వెళ్ళాడు. అక్కడ వేరొక స్త్రీ వ్యామోహములో పడి సుబలను మరిచాడు. పెళ్ళినాడు చేసిన ప్రమాణాలు మరిచి ఆ స్త్రీని వివాహము చేసుకున్నాడు. కాని విధి వక్రించి కొన్ని నెలలలోపే గుణనిధి మరణించాడు. ఈ విషయము తెలిసిన సుబల కన్నీల్లు పెట్టుకుంది. కొన్ని రోజులకు దు:ఖము నుంచి కోలుకుంది. తాను వితంతువుగా ఏమిచేయాలో పెద్దలను సంప్రదించింది. ఈ జన్మలో వైధవ్యము మరో జన్మలోకూడ ప్రాప్తించ కూడదని శివపార్వతుల గురించి తపస్సు చేయాలని సంకల్పించుకుంది.
ఒక శుభముహూర్తము చూసుకొని గంగానది వొడ్డున కూర్చొని పార్వతి పరమేశ్వరుల గురించి తపస్సు ప్రారంభించింది. శివపార్వతులు ఆమె తపస్సుకు మెచ్చి వరము కోరుకోమన్నారు. అందుకు సుబల " ఓ పార్వతీ పరమేశ్వరులారా! నేనె చేసిన పాపము ఏమిటో ఏమో నాకు తెలియదు. నాకీ జన్మలో భర్తను కోల్పోయాను. వచ్చే జన్మలోనైన నాకు వైధవ్యము ప్రాప్తించకుండ నేను ఏమి చేయాలో తెలియజేయవలసిందిగా ప్రార్థిస్తున్నాను." అని విన్నవించుకుంది. ఆమె కోరిక విన్న పరమేశ్వరుడు ఆమెను ఆశీర్వధించి అరుంధతి వ్రతము ఆచరించమని చెప్పాడు. సుబల అరుంధతీ వ్రతమాచరించి మరుజన్మలో సౌభాగ్యవతిగా భర్త సేవలో తరించింది.
[[వర్గం:వ్రతములు]]
5k16wehmkta1u6vfxayza1tey6pnh3q
4989454
4989453
2026-10-27T03:04:02Z
యర్రా రామారావు
28161
యర్రా రామారావు, [[అరుంధతీవ్రతము]] పేజీని [[అరుంధతీవ్రతం]] కు తరలించారు
4989453
wikitext
text/x-wiki
{{Dead end|date=మార్చి 2025}}
{{మూలాలు సమీక్షించండి}}
వివాహపరమైన దోషాలు తొలగిపోడానికి,సంతానము కొరకు,సంతానము సుఖసంపదలతో ఉండటానికి,స్తీల సౌభాగ్యము కళకళలాడుతూ ఉండటానికి ఎన్నో వ్రతాలు ఉన్నాయి. వాటిలో వైధవ్యం రాకుండా వుండటం కోసం అరుంధతి వ్రతాన్ని ఎక్కువగా స్త్రీలు ఆచరిస్తారు.
వశిష్ఠ మహర్షి అర్ధాంగి అరుంధతి తన పాతివ్రత్య మహిమతో ముల్లోకాలను స్థంభింపజేయగల శక్తి సామర్ధ్యాలు కలది. అలాంటి అరుంధతి వ్రతాన్ని చైత్ర శుద్ధ విదియనాడు చేయాలని శాస్త్రం చెబుతోంది. ఆ రోజున తల స్నానం చేసి ఇంటిని పరిశుభ్ర పరచుకోవాలి. ఆ తరువాత పూజా మంటపాన్ని ... పూజా సామాగ్రిని సిద్ధం చేసుకోవాలి. అరుంధతి - ధృవ - వశిష్ట మూర్తులుగా పసుపు ముద్దలను చేసుకుని మంటపంలో ఉంచాలి. ఈ ముగ్గురిని ఆవాహన చేసి శాస్త్రోక్తంగా పూజ చేయాలి.
ఆ తరువాత బెల్లంతో కలిపి వండిన అన్నాన్ని నైవేద్యంగా సమర్పించాలి. ఏడుగురు ముత్తయిదువులకు ఒక్కొక్కరికి ఎనిమిది గాజులు ... ఏడు తమలపాకులు ... అయిదు అరటి పళ్లు ... రెండు వక్కలు ... ఒక రవికల గుడ్డను వాయనంగా సమర్పించి వారి ఆశీస్సులు పొందాలి. ఆ తరువాత ఈ వ్రతానికి కారణమైన కథ చదివించుకుని విని అక్షింతలు తలపై ధరించాలి.
'''వ్రత కథ'''
పూర్వం కాశీనగరములో సర్వశాస్త్ర బ్రహ్మ అనే విప్రుడు ఉండేవాడు. ఆయనకు ఒక కుమార్తె కలదు. పేరు సుబల. సుబలను గుణనిధికి యిచ్చి వివాహము చేశారు. గుణ్నిధి విధి నిర్వహణ కొరకు దేశాంతరము వెళ్ళాడు. అక్కడ వేరొక స్త్రీ వ్యామోహములో పడి సుబలను మరిచాడు. పెళ్ళినాడు చేసిన ప్రమాణాలు మరిచి ఆ స్త్రీని వివాహము చేసుకున్నాడు. కాని విధి వక్రించి కొన్ని నెలలలోపే గుణనిధి మరణించాడు. ఈ విషయము తెలిసిన సుబల కన్నీల్లు పెట్టుకుంది. కొన్ని రోజులకు దు:ఖము నుంచి కోలుకుంది. తాను వితంతువుగా ఏమిచేయాలో పెద్దలను సంప్రదించింది. ఈ జన్మలో వైధవ్యము మరో జన్మలోకూడ ప్రాప్తించ కూడదని శివపార్వతుల గురించి తపస్సు చేయాలని సంకల్పించుకుంది.
ఒక శుభముహూర్తము చూసుకొని గంగానది వొడ్డున కూర్చొని పార్వతి పరమేశ్వరుల గురించి తపస్సు ప్రారంభించింది. శివపార్వతులు ఆమె తపస్సుకు మెచ్చి వరము కోరుకోమన్నారు. అందుకు సుబల " ఓ పార్వతీ పరమేశ్వరులారా! నేనె చేసిన పాపము ఏమిటో ఏమో నాకు తెలియదు. నాకీ జన్మలో భర్తను కోల్పోయాను. వచ్చే జన్మలోనైన నాకు వైధవ్యము ప్రాప్తించకుండ నేను ఏమి చేయాలో తెలియజేయవలసిందిగా ప్రార్థిస్తున్నాను." అని విన్నవించుకుంది. ఆమె కోరిక విన్న పరమేశ్వరుడు ఆమెను ఆశీర్వధించి అరుంధతి వ్రతము ఆచరించమని చెప్పాడు. సుబల అరుంధతీ వ్రతమాచరించి మరుజన్మలో సౌభాగ్యవతిగా భర్త సేవలో తరించింది.
[[వర్గం:వ్రతములు]]
5k16wehmkta1u6vfxayza1tey6pnh3q
అట్రియోకావల్ షంట్
0
452293
4989247
4987668
2026-10-26T17:22:00Z
Vjsuseela
35888
[[వర్గం:గుండె]] ను చేర్చారు (హాట్కేట్ ఉపయోగించి)
4989247
wikitext
text/x-wiki
{{వర్గీకరణ}}
'''అట్రియోకావల్ షంట్''' (ACS) అనేది [[గుండె]] కర్ణిక, ఇన్ఫీరియర్ వీనా కావా మధ్య జరిగే ఇంట్రాఆపరేటివ్ సర్జికల్ షంట్. స్థానిక వీనా కావాకు గాయం వంటి పెద్ద జక్స్టాహెపాటిక్ ([[కాలేయం]] పక్కన) వాస్కులర్ గాయాల మరమ్మత్తు సమయంలో దీనిని ఉపయోగిస్తారు. ఇన్ఫీరియర్ వీనా కావాకు గాయాలు సవాలుగా ఉంటాయి, కాలేయం వెనుక ఉన్న వాటిని రిపేర్ చేయడం చాలా కష్టం.
== ప్రక్రియ, ఫలితాలు ==
కాలేయం,/లేదా అనుసంధానించబడిన హెపాటిక్ సిరలకు ఆనుకొని ఉన్న వీనా కావాకు గాయం తరచుగా ప్రాణాంతక రక్తస్రావం అవుతుంది. రక్తస్రావం ఉన్న ప్రాంతం స్థానికీకరించబడటానికి ముందే రోగులు రక్తస్రావం షాక్లో చేరవచ్చు, మరణం సంభవిస్తుంది.<ref>{{cite journal |vauthors=Clark JJ, Steinemann S, Lau JM |year=2010 |title=Use of an Atriocaval Stunt in a Trauma Patient: First Reported Case in Hawai'i |url=https://archive.org/details/sim_hawaii-medical-journal_2010-02_69_2/page/47 |journal=Hawai'i Medical Journal |volume=69 |issue=2 |pages=47–8 |pmc=3104635 |pmid=20358727}}</ref><ref name="burch2">{{cite journal |vauthors=Burch JM, Feliciano DV, Mattox KL |date=May 1988 |title=The atriocaval shunt. Facts and fiction. |url=https://archive.org/details/sim_annals-of-surgery_1988-05_207_5/page/n99 |journal=Ann. Surg. |volume=207 |issue=5 |pages=555–68 |doi=10.1097/00000658-198805000-00010 |pmc=1493506 |pmid=3377566}}</ref> శస్త్రచికిత్స ద్వారా, ఈ ప్రాంతం ఎక్కువగా కాలేయంతో కప్పబడి ఉండటం వలన దానిని చేరుకోవడం కష్టం. 1968లో స్క్రాక్, ఇతరులు ACS మొదటి ఉపయోగం గురించి నివేదించారు.<ref>{{cite journal |author1=Schrock T |author2=Blaisdell FW |author3=Mathewson C., Jr |date=May 1968 |title=Management of blunt trauma to the liver and hepatic veins. |journal=Arch. Surg. |volume=96 |issue=5 |pages=698–704 |doi=10.1001/archsurg.1968.01330230006002 |pmid=5647544}}</ref> మూత్రపిండ సిరల పైన కుడి అడ్రినల్ సిర, హెపాటిక్ సిరలు, ఇన్ఫీరియర్ ఫ్రెనిక్ సిరలు మాత్రమే ఇన్ఫీరియర్ వీనా కావాలోకి ప్రవేశిస్తాయని గమనించిన తర్వాత వారు ఈ విధానాన్ని రూపొందించారు.<ref name="burch2" />
1988లో బుర్చ్, ఇతరులు చేసిన సమీక్షలో 31 మంది రోగులను పరిశీలించి ACSతో వారి అనుభవాన్ని విశ్లేషించారు.<ref name="burch2" /> "శస్త్రచికిత్సలో కొన్ని సాంకేతిక విన్యాసాలు అట్రియోకావల్ షంట్ వాడకం వలె నాటకీయంగా లేదా నిరాశాజనకంగా ఉన్నాయి..." అని వారు సూచించారు. తొంభై శాతం మంది రోగులు షాక్లో చేరారు. 74% మందిలో వెనా కావా నేరుగా పాల్గొంది. రెట్రోహెపాటిక్ స్థలాన్ని యాక్సెస్ చేయడానికి లాపరోటమీతో పాటు, స్టెంట్ - సాధారణంగా 36 ఫ్రెంచ్ ఛాతీ ట్యూబ్ - చొప్పించబడేలా కర్ణికను కనుగొనడానికి థొరాకోటమీ అవసరం. స్టెంట్ టోర్నికెట్లతో భద్రపరచబడుతుంది. శస్త్రచికిత్స సమయంలో సమస్యలకు అనియంత్రిత రక్తస్రావం, షంట్ను సకాలంలో ఉంచడంలో సాంకేతిక సమస్యలు ఉంటాయి. ఆరుగురు రోగులు బతికారు (సుమారు 20%).<ref name="burch2" />
== ప్రత్యామ్నాయాలు ==
పాచ్టర్, ఇతరులు ఇన్ఫీరియర్ వీనా కావాను యాక్సెస్ చేయడానికి ఒక ట్రాన్స్హెపాటిక్ విధానాన్ని రూపొందించారు.<ref>{{cite journal |vauthors=Pachter HL, Spencer FC, Hofstetter SL, etal |date=May 1986 |title=The management of juxtahepatic venous injuries without an atriocaval shunt. |url=https://archive.org/details/sim_surgery_1986-05_99_5/page/n73 |journal=Surgery |volume=99 |issue=5 |pages=569–75 |pmid=3518106}}</ref> తొడ సిర నుండి గజ్జలో ప్రవేశపెట్టబడిన బెలూన్-కావల్ షంట్ను ఉంచడం మరొక విధానం కావచ్చు.<ref>{{cite journal |vauthors=Pilcher DB, Harman PK, Moore EE, etal |date=Nov 1977 |title=Retrohepatic vena cava balloon shunt introduced via the sapheno-femoral junction |journal=J Trauma |volume=17 |issue=11 |pages=837–41 |doi=10.1097/00005373-197711000-00003 |pmid=335079}}</ref>
హెమటోమా పూర్తిగా తగ్గిపోయినట్లయితే, జక్స్టాహెపాటిక్ సిరలకు గాయం అయితే శస్త్రచికిత్స అవసరం ఉండకపోవచ్చని బక్మాన్, ఇతరులు సూచిస్తున్నారు.<ref>{{cite journal |vauthors=Buckman RF, Pathak AS, Badellino MM, Bradley KM |date=Dec 2001 |title=Injuries of the inferior vena cava |url=https://archive.org/details/sim_surgical-clinics-of-north-america_2001-12_81_6/page/n259 |journal=Surg Clin North Am. |volume=81 |issue=6 |pages=1431–47 |doi=10.1016/s0039-6109(01)80016-5 |pmid=11766184}}</ref>
== మూలాలు ==
[[వర్గం:గుండె]]
d2uyl9bbw8gjl3d738comzie60yg913
4989248
4989247
2026-10-26T17:22:37Z
Vjsuseela
35888
వర్గం చేర్చి మూస తీసాను
4989248
wikitext
text/x-wiki
'''అట్రియోకావల్ షంట్''' (ACS) అనేది [[గుండె]] కర్ణిక, ఇన్ఫీరియర్ వీనా కావా మధ్య జరిగే ఇంట్రాఆపరేటివ్ సర్జికల్ షంట్. స్థానిక వీనా కావాకు గాయం వంటి పెద్ద జక్స్టాహెపాటిక్ ([[కాలేయం]] పక్కన) వాస్కులర్ గాయాల మరమ్మత్తు సమయంలో దీనిని ఉపయోగిస్తారు. ఇన్ఫీరియర్ వీనా కావాకు గాయాలు సవాలుగా ఉంటాయి, కాలేయం వెనుక ఉన్న వాటిని రిపేర్ చేయడం చాలా కష్టం.
== ప్రక్రియ, ఫలితాలు ==
కాలేయం,/లేదా అనుసంధానించబడిన హెపాటిక్ సిరలకు ఆనుకొని ఉన్న వీనా కావాకు గాయం తరచుగా ప్రాణాంతక రక్తస్రావం అవుతుంది. రక్తస్రావం ఉన్న ప్రాంతం స్థానికీకరించబడటానికి ముందే రోగులు రక్తస్రావం షాక్లో చేరవచ్చు, మరణం సంభవిస్తుంది.<ref>{{cite journal |vauthors=Clark JJ, Steinemann S, Lau JM |year=2010 |title=Use of an Atriocaval Stunt in a Trauma Patient: First Reported Case in Hawai'i |url=https://archive.org/details/sim_hawaii-medical-journal_2010-02_69_2/page/47 |journal=Hawai'i Medical Journal |volume=69 |issue=2 |pages=47–8 |pmc=3104635 |pmid=20358727}}</ref><ref name="burch2">{{cite journal |vauthors=Burch JM, Feliciano DV, Mattox KL |date=May 1988 |title=The atriocaval shunt. Facts and fiction. |url=https://archive.org/details/sim_annals-of-surgery_1988-05_207_5/page/n99 |journal=Ann. Surg. |volume=207 |issue=5 |pages=555–68 |doi=10.1097/00000658-198805000-00010 |pmc=1493506 |pmid=3377566}}</ref> శస్త్రచికిత్స ద్వారా, ఈ ప్రాంతం ఎక్కువగా కాలేయంతో కప్పబడి ఉండటం వలన దానిని చేరుకోవడం కష్టం. 1968లో స్క్రాక్, ఇతరులు ACS మొదటి ఉపయోగం గురించి నివేదించారు.<ref>{{cite journal |author1=Schrock T |author2=Blaisdell FW |author3=Mathewson C., Jr |date=May 1968 |title=Management of blunt trauma to the liver and hepatic veins. |journal=Arch. Surg. |volume=96 |issue=5 |pages=698–704 |doi=10.1001/archsurg.1968.01330230006002 |pmid=5647544}}</ref> మూత్రపిండ సిరల పైన కుడి అడ్రినల్ సిర, హెపాటిక్ సిరలు, ఇన్ఫీరియర్ ఫ్రెనిక్ సిరలు మాత్రమే ఇన్ఫీరియర్ వీనా కావాలోకి ప్రవేశిస్తాయని గమనించిన తర్వాత వారు ఈ విధానాన్ని రూపొందించారు.<ref name="burch2" />
1988లో బుర్చ్, ఇతరులు చేసిన సమీక్షలో 31 మంది రోగులను పరిశీలించి ACSతో వారి అనుభవాన్ని విశ్లేషించారు.<ref name="burch2" /> "శస్త్రచికిత్సలో కొన్ని సాంకేతిక విన్యాసాలు అట్రియోకావల్ షంట్ వాడకం వలె నాటకీయంగా లేదా నిరాశాజనకంగా ఉన్నాయి..." అని వారు సూచించారు. తొంభై శాతం మంది రోగులు షాక్లో చేరారు. 74% మందిలో వెనా కావా నేరుగా పాల్గొంది. రెట్రోహెపాటిక్ స్థలాన్ని యాక్సెస్ చేయడానికి లాపరోటమీతో పాటు, స్టెంట్ - సాధారణంగా 36 ఫ్రెంచ్ ఛాతీ ట్యూబ్ - చొప్పించబడేలా కర్ణికను కనుగొనడానికి థొరాకోటమీ అవసరం. స్టెంట్ టోర్నికెట్లతో భద్రపరచబడుతుంది. శస్త్రచికిత్స సమయంలో సమస్యలకు అనియంత్రిత రక్తస్రావం, షంట్ను సకాలంలో ఉంచడంలో సాంకేతిక సమస్యలు ఉంటాయి. ఆరుగురు రోగులు బతికారు (సుమారు 20%).<ref name="burch2" />
== ప్రత్యామ్నాయాలు ==
పాచ్టర్, ఇతరులు ఇన్ఫీరియర్ వీనా కావాను యాక్సెస్ చేయడానికి ఒక ట్రాన్స్హెపాటిక్ విధానాన్ని రూపొందించారు.<ref>{{cite journal |vauthors=Pachter HL, Spencer FC, Hofstetter SL, etal |date=May 1986 |title=The management of juxtahepatic venous injuries without an atriocaval shunt. |url=https://archive.org/details/sim_surgery_1986-05_99_5/page/n73 |journal=Surgery |volume=99 |issue=5 |pages=569–75 |pmid=3518106}}</ref> తొడ సిర నుండి గజ్జలో ప్రవేశపెట్టబడిన బెలూన్-కావల్ షంట్ను ఉంచడం మరొక విధానం కావచ్చు.<ref>{{cite journal |vauthors=Pilcher DB, Harman PK, Moore EE, etal |date=Nov 1977 |title=Retrohepatic vena cava balloon shunt introduced via the sapheno-femoral junction |journal=J Trauma |volume=17 |issue=11 |pages=837–41 |doi=10.1097/00005373-197711000-00003 |pmid=335079}}</ref>
హెమటోమా పూర్తిగా తగ్గిపోయినట్లయితే, జక్స్టాహెపాటిక్ సిరలకు గాయం అయితే శస్త్రచికిత్స అవసరం ఉండకపోవచ్చని బక్మాన్, ఇతరులు సూచిస్తున్నారు.<ref>{{cite journal |vauthors=Buckman RF, Pathak AS, Badellino MM, Bradley KM |date=Dec 2001 |title=Injuries of the inferior vena cava |url=https://archive.org/details/sim_surgical-clinics-of-north-america_2001-12_81_6/page/n259 |journal=Surg Clin North Am. |volume=81 |issue=6 |pages=1431–47 |doi=10.1016/s0039-6109(01)80016-5 |pmid=11766184}}</ref>
== మూలాలు ==
[[వర్గం:గుండె]]
mm6y6nstax8thf2cm0pobd1dashnjlm
నార్వే విదేశీ సంబంధాలు
0
452792
4989497
4957493
2026-10-27T05:16:38Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989497
wikitext
text/x-wiki
'''నార్వే విదేశీ సంబంధాలు''' [[నాటో|NATO]] లో ఆ దేశ సభ్యత్వం, ఐక్యరాజ్యసమితి (UN) కార్యకలాపాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి. అదనంగా, [[ఐరోపా సమాఖ్య|యూరోపియన్ యూనియన్]] (EU)లో సభ్యుడు కానప్పటికీ నార్వే, యూరోపియన్ ఎకనామిక్ ఏరియాలో సభ్యత్వం ద్వారా EU ఏకీకరణలో పాల్గొంటుంది. [[నార్వే]] విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖలో విదేశాంగ మంత్రి, అంతర్జాతీయ అభివృద్ధి మంత్రి ఇద్దరూ ఉంటారు.
== చరిత్ర ==
నార్వే స్వీడన్తో యూనియన్ రద్దును ప్రకటించిన రోజునే - 1905 జూన్ 7 - విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖను స్థాపించారు. స్వీడిష్ రాజు అధికారికంగా నార్వేజియన్ సింహాసనంపై తన హక్కును త్యజించే వరకు దౌత్యవేత్తలు విదేశీ ప్రభుత్వాలకు తమ పత్రాలను సమర్పించలేకపోయినా, మొదటి నార్వేజియన్ రాయబారి [[Hjalmar Christian Hauge|హ్జల్మార్ క్రిస్టియన్ హాగ్]] 1905 నవంబరు 6 న యునైటెడ్ స్టేట్స్ సెక్రటరీ ఆఫ్ స్టేట్ ఎలిహు రూట్ నుండి గుర్తింపు పొందే వరకు అనేక మంది అనధికారిక ప్రతినిధులు తాత్కాలిక ప్రభుత్వం తరపున పనిచేశారు.
కొత్తగా ఏర్పడిన విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ యొక్క ప్రారంభ ఉద్దేశ్యాలు దౌత్య మార్గాల ద్వారా నార్వే ప్రయోజనాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించడం, విదేశాలకు నార్వేజియన్ షిప్పింగ్, వాణిజ్యానికి కాన్సులర్ సేవలను అందించడం. 1906 లో స్టోర్టింగ్ (నార్వే పార్లమెంటు), ఐరోపాలో ఆరు రాయబార కార్యాలయాలను స్థాపించాలని నిర్ణయించింది. అమెరికాల్లో మరో రెండు - ఒకటి యునైటెడ్ స్టేట్స్లో, ఒకటి [[అర్జెంటీనా|అర్జెంటీనాలో]]- కూడా స్థాపించాలని నిర్ణయించింది. 20 కాన్సులర్ కార్యాలయాలు ప్రారంభించబడ్డాయి కూడా.
[[మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం|మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ]] సమయంలో, నార్వే తటస్థతను కొనసాగించడంలో, ముఖ్యంగా దాని వ్యాపార నౌకాదళాన్ని రక్షించుకోవడంలో విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ అపూర్వమైన సవాళ్లను ఎదుర్కొంది.
1922 లో దౌత్య, కాన్సులర్ శాఖల మధ్య పూర్తి సహకారాన్ని నిర్ధారించడానికి మంత్రిత్వ శాఖను ఏకీకృతం చేసి పునర్వ్యవస్థీకరించారు. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దౌత్యవేత్తలకు విశ్వవిద్యాలయ ప్రవేశ పరీక్ష పూర్తి చేయడం, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం నుండి వృత్తిపరమైన అనుభవం వంటి నిర్ణీత కెరీర్ మార్గాన్ని ఏర్పాటు చేయడం జరిగింది. ఆ కాలంలోని ఆర్థిక ఇబ్బందుల కారణంగా, తరువాతి అనేక సంవత్సరాల పాటు మంత్రిత్వ శాఖలో కఠిన చర్యలు తీసుకోవాల్సి వచ్చింది.
1940 లో నాజీ జర్మనీ నార్వేను ఆక్రమించినప్పుడు, [[ప్రవాస ప్రభుత్వం|ప్రభుత్వం యునైటెడ్ కింగ్డమ్కు పారిపోయి]] లండన్ వెలుపల ఉన్న బ్రాక్నెల్లో ప్రవాసం ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. తరువాత లండన్లోని కింగ్స్టన్ హౌస్ను ఉపయోగించారు. 1945 లో శాంతి ఏర్పడిన తరువాత ప్రభుత్వం నార్వేకు తిరిగి వెళ్లింది.
[[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]] ముగిసిన తరువాత నార్వే, [[నాటో|నార్త్ అట్లాంటిక్ ట్రీటీ ఆర్గనైజేషన్]], ఐక్యరాజ్యసమితిలలో వ్యవస్థాపక సభ్యదేశంగా చేరింది. తరువాతి కాలంలో నార్వేజియన్, [[ట్రిగ్వేలీ|ట్రిగ్వే లీ]] ఐరాసకు తొలి సెక్రటరీ జనరల్గా ఉన్నారు. ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలిలో మొదటి శాశ్వత సభ్యదేశాలలో నార్వే కూడా భాగం.<ref>{{Citation|last=Hanhimäki|first=Jussi M.|title=1. The best hope of mankind? A brief history of the UN|date=2015-06-11|url=http://www.veryshortintroductions.com/view/10.1093/actrade/9780190222703.001.0001/actrade-9780190222703-chapter-2|work=The United Nations: A Very Short Introduction|pages=8–25|publisher=Oxford University Press|language=en|doi=10.1093/actrade/9780190222703.003.0002|isbn=978-0-19-022270-3|access-date=2022-01-29}}</ref>
== విధానం యొక్క అంశాలు ==
[[ప్రచ్ఛన్నయుద్ధం|ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం]] ముగిసినప్పటి నుండి నార్వే, "నార్వేజియన్ మోడల్" అని పిలువబడే విదేశాంగ విధాన నమూనాను అభివృద్ధి చేసింది. దీని లక్ష్యం ప్రభుత్వ, ప్రభుత్వేతర నార్వేజియన్ సంస్థల మధ్య సమన్వయ ప్రతిస్పందన ద్వారా శాంతి, స్థిరత్వాలకు దోహదపడటం; అంతర్జాతీయ సంఘర్షణలలో నిజాయితీగల మధ్యవర్తిగా వ్యవహరించడం; పార్టీల మధ్య ప్రాప్యత, విశ్వసనీయత కలిగిన నార్వేజియన్ వ్యక్తుల అనధికారిక నెట్వర్క్; అంతర్జాతీయ సమస్యలలో దీర్ఘ దృక్పథాన్ని తీసుకోవడానికి ఇష్టపడటం.
యుద్ధానంతర నార్వే విదేశాంగ విధానాన్ని నాలుగు కోణాల్లో వర్ణించవచ్చు:
=== వ్యూహాత్మక పొత్తులు ===
[[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం|రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో]] విఫలమైన తటస్థ విధానంలో ఉత్తర అట్లాంటిక్లో యుద్ధం చేయడానికి నార్వే యొక్క వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత ముఖ్యమైనది. తన ప్రజాస్వామ్య విలువలను పంచుకునే దేశాలతో పొత్తు పెట్టుకోవడానికి నార్వే నాటో వ్యవస్థాపక సభ్యదేశంగా చేరింది. దౌత్య, సైనిక సహకారం ద్వారా, నార్వే NATO ఏర్పాటు, కార్యకలాపాలలో పాత్రను పోషించింది. ఇది తన భూభాగాల్లో పరిమిత సంఖ్యలో సైనిక స్థావరాలు, విన్యాసాలను ఏర్పాటు చేసుకోవడానికి అనుమతించింది. ఇది [[సోవియట్ యూనియన్|సోవియట్ యూనియన్తో]] వివాదానికి సన్నాహకంగా ఉత్తర నార్వేలో స్థావరాలను ముందుకు తీసుకురావాలని NATO నిర్ణయించినప్పుడు కొంత వివాదానికి దారితీసింది.
=== అంతర్జాతీయ సహకారం ===
సామూహిక భద్రత ద్వారా బలమైన జాతీయ రక్షణను నిర్వహించాల్సిన అవసరాన్ని గుర్తిస్తూ, అంతర్జాతీయ సహకారానకీ, వివాదాల శాంతియుత పరిష్కారానికీ [[నార్వే]] తోడ్పడుతుంది. దీని ప్రకారం, నార్వేజియన్ విధానపు మూలస్తంభాలు [[నాటో|NATO]] లో క్రియాశీల సభ్యత్వం, ఐక్యరాజ్యసమితికీ దాని ప్రత్యేక సంస్థలకూ మద్దతు. నార్వే నార్డిక్ కౌన్సిల్ ద్వారా [[డెన్మార్క్]], [[స్వీడన్]], [[ఫిన్లాండ్|ఫిన్లాండ్]], [[ఐస్లాండ్|ఐస్లాండ్]] వంటి ఇతర నార్డిక్ దేశాలతో ఆర్థిక, సామాజిక, సాంస్కృతిక సహకార విధానాన్ని కూడా అనుసరిస్తుంది. రెండు దేశాలు పంచుకునే సాంస్కృతిక బంధం కారణంగా [[ఐస్లాండ్|ఐస్లాండ్తో]] దాని సంబంధాలు చాలా దగ్గరగా ఉన్నాయి. 2003 జనవరిలో నార్వే, UN భద్రతా మండలిలో 2 సంవత్సరాల పదవీకాలాన్ని ముగించింది. ఇరాక్ ఆంక్షల కమిటీకి అధ్యక్షత వహించింది.
నార్వే, ఐస్లాండ్, [[ఫారో దీవులు|ఫారో దీవులతో]] పాటు, [[ఐరోపా సమాఖ్య|యూరోపియన్ యూనియన్లో]] సభ్యత్వం లేదు. ఈ మూడూ యూరోపియన్ ఎకనామిక్ ఏరియాలో సభ్యులే.<ref>{{Cite book|title=Iceland and the International Financial Crisis|url=https://archive.org/details/icelandinternati0000eiri|last=Bergmann|first=Eirikur|publisher=Palgrave Macmillan|year=2014|location=London}}</ref> నార్వే EU లో చేఋఆలనే ప్రతిపాదనలు వచ్చాయి. నార్వేజియన్ సభ్యత్వంపై 1972 లో, 1994 లో ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలు జరిగాయి. <ref>{{Cite web|date=July 12, 2022|title=Historical overview - Norway and the EU|url=https://www.norway.no/en/missions/eu/areas-of-cooperation/historical-overview/|access-date=31 March 2023}}</ref> గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాల మధ్య ప్రజాభిప్రాయం విడిపోయింది''.'' ప్రస్తుత ప్రభుత్వం భవిష్యత్తులో సభ్యత్వం కోసం అవకాశాన్ని పెంచడానికి ప్రణాళిక వేయడం లేదు.
వైకింగ్ కాలం నుండి భాగస్వామ్య సాంస్కృతిక వారసత్వం కారణంగా, నార్వేకు [[యునైటెడ్ కింగ్డమ్]], [[స్కాట్లాండ్|స్కాట్లాండ్లతో]] సహకారం, స్నేహ చరిత్ర ఉంది. వైకింగ్లు హెబ్రిడ్స్, ఓర్క్నీ, షెట్ల్యాండ్తో సహా పలు ప్రాంతాలను జయించి అనేక వందల సంవత్సరాల పాటు పాలించారు. నార్వే, షెట్లాండ్ లో ఉత్తరాన ఉన్న ద్వీపమైన అన్స్ట్ నుండి తూర్పున కేవలం 300 కిలోమీటర్లు (159 నాటికల్ మైళ్ళు ) దూరంలో ఉంది. యునైటెడ్ కింగ్డమ్కు నార్వేజియన్ రాయబార కార్యాలయం లండన్లో ఉంది. నార్వే ఎడిన్బర్గ్లో కాన్సులేట్ జనరల్ను కూడా నిర్వహిస్తోంది. [[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం|రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో]] UK అందించిన మద్దతుకు కృతజ్ఞతా చిహ్నంగా, ఓస్లో నగరం నార్వే స్ప్రూస్ను బహుమతిగా ఇచ్చి, ట్రఫాల్గర్ స్క్వేర్లో ప్రదర్శన కోసం క్రిస్మస్ చెట్టుగా లండన్కు అందజేస్తుంది. యుద్ధం జరుగుతున్నంత కాలం రాజు హాకోన్, అతని కుమారుడు క్రౌన్ ప్రిన్స్ ఒలావ్లతో పాటు ఆ దేశ ప్రభుత్వం లండన్లో ప్రవాసంలో నివసించారు. సంప్రదాయంలో భాగంగా, వెస్ట్మినిస్టర్ లార్డ్ మేయర్ శరదృతువు చివరిలో చెట్టు నరికివేతలో పాల్గొనడానికి ఓస్లోను సందర్శిస్తారు. ఓస్లో మేయర్ క్రిస్మస్ వేడుకలో చెట్టును వెలిగించటానికి లండన్కు వెళతారు.
వాణిజ్యం, [[పెట్టుబడి]], సముద్ర రంగ సహకారం ద్వారా ఆర్థిక భాగస్వామ్యాన్ని విస్తృతం చేయడానికి నార్వే విదేశాంగ మంత్రి తన రెండు రోజుల పర్యటనలో భాగంగా 2022 ఏప్రిల్ 25 న [[బంగ్లాదేశ్|బంగ్లాదేశ్]] సందర్శించారు. <ref>{{Cite web|last=Report|first=Star Digital|date=2022-04-25|title=Norway seeks to expand cooperation in offshore renewable energy, investment in Bangladesh|url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/diplomacy/news/norway-seeks-expand-cooperation-offshore-renewable-energy-investment-bangladesh-3011986|access-date=2022-04-25|website=The Daily Star|language=en}}</ref>
=== అంతర్జాతీయ మధ్యవర్తిత్వం, జాతి నిర్మాణం ===
నార్వే అనేక అంతర్జాతీయ సంఘర్షణలలో మధ్యవర్తిగా చురుకైన పాత్ర పోషించింది. [[ఇజ్రాయిల్|ఇజ్రాయెల్]], PLO మధ్య [[ఓస్లో ఒప్పందాలు|ఓస్లో ఒప్పందాలను]] కుదుర్చుకోవడంలో దివంగత విదేశాంగ మంత్రి జోహన్ జోర్గెన్ హోల్స్ట్ కీలక పాత్ర పోషించాడు. [[బోస్నియా, హెర్జెగోవినా|బోస్నియాలో]] యుద్ధాన్ని ముగించాలని కోరుతూ విఫలమైన మధ్యవర్తిత్వ బృందంలో థోర్వాల్డ్ స్టోల్టెన్బర్గ్ కూడా ఉన్నాడు. [[గ్వాటెమాలా|గ్వాటెమాలలో]] నార్వే మధ్యవర్తిత్వ సేవలు, ఆర్థిక సహాయం రెండింటినీ అందించింది.
2005 నాటికి నార్వేజియన్ దౌత్యవేత్తలు [[సూడాన్]], [[బోస్నియా, హెర్జెగోవినా|బోస్నియా]], [[శ్రీలంక]], [[కొలంబియా|కొలంబియాలో]] మధ్యవర్తులుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. ఆ దేశాలలో కొన్ని, నార్వే వేర్పాటువాద గ్రూపులకు మద్దతు ఇస్తోందనీ, వాటిని ప్రోత్సహిస్తోందనీ ఆరోపిస్తున్నాయి. నార్వేజియన్ రాజకీయ నాయకులపై ఇజ్రాయిల్ తరచూ కఠినమైన విమర్శలు చేస్తూ ఉంటుంది. 2006 ప్రారంభంలో, ఆర్థిక మంత్రి క్రిస్టిన్ హాల్వోర్సెన్ ఇజ్రాయెల్ వస్తువులను బహిష్కరించాలని మద్దతు ఇచ్చినప్పుడు ఈ వివాదం తారాస్థాయికి చేరుకుంది.<ref>{{Cite web|date=December 12, 2006|title=USA threats after boycott support|url=http://www.aftenposten.no/english/local/article1196096.ece|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080103202837/http://www.aftenposten.no/english/local/article1196096.ece|archive-date=January 3, 2008|access-date=2008-01-14|website=Aftenposten}}</ref> ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధి రునార్ మల్కెనెస్ బిబిసి న్యూస్తో మాట్లాడుతూ, ప్రభుత్వ స్థాయిలో "ఇజ్రాయెల్ వస్తువులను బహిష్కరించాలని ఒత్తిడి చేసే ఎటువంటి చర్యలు లేవు" అని అన్నారు. <ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4584738.stm|title=Norway split over Israel boycott|date=January 5, 2006|work=BBC News|access-date=2008-01-14}}</ref> [[ఇథియోపియా]] నుండి ఎరిట్రియా విముక్తి సమయంలో [[ఎరిత్రియా|నార్వే]] [[నార్వే|ఎరిట్రియాకు]] చురుకుగా మద్దతు ఇచ్చింది.<ref>{{Cite web|date=January 28, 2005|title=Norwegian Assistance to Eritrea|url=http://www.norway.gov.er/Development/Development.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080316211833/http://www.norway.gov.er/Development/Development.htm|archive-date=March 16, 2008|access-date=2008-01-14|website=Norway – the official site in Eritrea}}</ref> ఇటీవల, 'ఉగ్రవాద సంస్థకు, ఎరిట్రియాకు' నార్వే మద్దతు ఇస్తున్నదనే ఆరోపణలతో ఇథియోపియా ఆరుగురు నార్వేజియన్ దౌత్యవేత్తలను బహిష్కరించింది. <ref>{{Cite web|date=September 12, 2007|title=Ethiopia: Norway supports 'terrorists' in Africa|url=http://www.aftenposten.no/english/local/article1990861.ece|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080112151631/http://www.aftenposten.no/english/local/article1990861.ece|archive-date=January 12, 2008|access-date=2008-01-14|website=Aftenposten}}</ref> [[ఇథియోపియా|ఇథియోపియాకు]] సహాయాన్ని తగ్గించడం ద్వారా నార్వే ప్రతీకారం తీర్చుకుంది.
[[9/11 దాడులు|2001 సెప్టెంబరు 11 న అమెరికాపై అల్-ఖైదా దాడి]] తర్వాత, [[అల్ ఖైదా|అల్-ఖైదా]], దాని [[తాలిబన్|తాలిబాన్]] స్పాన్సర్లను పడగొట్టడానికి నాటో సైనిక దండయాత్రను ప్రారంభించింది. యుద్ధంలో దెబ్బతిన్న దేశాన్ని పునర్నిర్మించడానికి సహాయం సహకారం అందించిన 51 దాతలలో నార్వే ఒకటి. ఆఫ్ఘనిస్తాన్ లోని ఫర్యాబ్ ప్రావిన్స్ను నార్వే స్వీకరించింది. నార్వేజియన్ నేతృత్వంలోని ప్రాంతీయ పునర్నిర్మాణ బృందం 2005–2012 లో భద్రత, సుపరిపాలన, ఆర్థిక అభివృద్ధిని ప్రభావితం చేసే లక్ష్యంతో పనిచేసింది. కానీ ఫలితాలు సందేహాస్పదంగా ఉన్నాయి. US, అన్ని ఇతర దేశాలు చివరకు 2021 నాటికి ఉపసంహరించుకోవాలని నిర్ణయించుకునే వరకు నిరాశ కొనసాగింది.
=== అంతర్జాతీయ వివాదాలు ===
[[అంటార్కిటికా|అంటార్కిటికాలో]] (క్వీన్ మౌడ్ ల్యాండ్, పీటర్ I ద్వీపం) నార్వే చేస్తున్న ప్రాదేశిక వాదనలను ఆస్ట్రేలియా, ఫ్రాన్స్, [[న్యూజీలాండ్|న్యూజిలాండ్]], యునైటెడ్ కింగ్డమ్ మాత్రమే గుర్తించాయి.
=== హోదా కోరిక ===
నార్వే తన విదేశాంగ విధానం ద్వారా హోదా కోరుతూ పనిచేస్తుందని అనేక మంది పండితులు వాదిస్తారు. <ref name=":0">{{Cite web|title=Small State Status Seeking: Norway's Quest for International Standing (e-Book) - Routledge|url=https://www.routledge.com/Small-State-Status-Seeking-Norways-Quest-for-International-Standing/de-Carvalho-Neumann/p/book/9781315758817|access-date=2018-02-17|website=Routledge.com|language=en}}</ref> <ref name=":1">{{Cite paper|title=Moral authority and status in International Relations: Good states and the social dimension of status seeking}}</ref> చురుకైన విదేశాంగ విధానం ద్వారా నార్వే, అంతర్జాతీయ వ్యవస్థలోని చిన్న శక్తులు, మధ్య శక్తులలో తన స్థానాన్ని పెంచుకోవడానికీ గొప్ప శక్తుల నుండి గుర్తింపు పొందేందుకూ ప్రయత్నిస్తుంది. <ref name=":0" /> <ref name=":1" />
== దౌత్య సంబంధాలు ==
నార్వే దౌత్య సంబంధాలు కొనసాగించే దేశాల జాబితా:
{| class="wikitable sortable"
! colspan="3" |[[File:Diplomatic_relations_of_Norway.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Diplomatic_relations_of_Norway.svg|frameless|425x425px]]
|-
!#
!Country
!Date<ref>{{cite web|author=Government.no|date=27 April 1999|title=Norges opprettelse af diplomatiske forbindelser med fremmede stater|url=https://www.regjeringen.no/globalassets/departementene/ud/vedlegg/protokoll/diplomatiske_forbindelser.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207025525/https://www.regjeringen.no/globalassets/departementene/ud/vedlegg/protokoll/diplomatiske_forbindelser.pdf|archive-date=7 December 2024|access-date=14 December 2024|website=[[Government.no|regjeringen.no]]|language=no}}</ref>
|-
|1
|{{Flag|United States}}
|{{Dts|30 October 1905}}
|-
|2
|{{Flag|Russia}}
|{{Dts|31 October 1905}}
|-
|3
|{{Flag|France}}
|{{Dts|5 November 1905}}
|-
|4
|{{Flag|United Kingdom}}
|{{Dts|6 November 1905}}
|-
|5
|{{Flag|Denmark}}
|{{Dts|7 November 1905}}
|-
|6
|{{Flag|Japan}}
|{{Dts|7 November 1905}}
|-
|7
|{{Flag|Belgium}}
|{{Dts|14 November 1905}}
|-
|8
|{{Flag|Sweden}}
|{{Dts|18 November 1905}}
|-
|9
|{{Flag|Spain}}
|{{Dts|26 November 1905}}
|-
|10
|{{Flag|Thailand}}
|{{Dts|30 November 1905}}
|-
|11
|{{Flag|Netherlands}}
|{{Dts|4 December 1905}}
|-
|12
|{{Flag|Switzerland}}
|{{Dts|22 January 1906}}
|-
|13
|{{Flag|Portugal}}
|{{Dts|17 March 1906}}
|-
|14
|{{Flag|Italy}}
|{{Dts|22 March 1906}}
|-
|15
|{{Flag|Argentina}}
|{{Dts|28 March 1906}}
|-
|16
|{{Flag|Paraguay}}
|{{Dts|2 April 1906}}
|-
|17
|{{Flag|Uruguay}}
|{{Dts|3 April 1906}}
|-
|18
|{{Flag|Mexico}}
|{{Dts|9 April 1906}}
|-
|19
|{{Flag|Cuba}}
|{{Dts|20 June 1906}}
|-
|20
|{{Flag|Bulgaria}}
|{{Dts|20 August 1906}}
|-
|21
|{{Flag|Brazil}}
|{{Dts|11 May 1908}}
|-
|22
|{{Flag|Iran}}
|{{Dts|14 October 1908}}
|-
|23
|{{Flag|Serbia}}
|{{Dts|9 March 1917}}
|-
|24
|{{Flag|Romania}}
|{{Dts|14 May 1917}}
|-
|25
|{{Flag|Finland}}
|{{Dts|2 March 1918}}
|-
|26
|{{Flag|Greece}}
|{{Dts|25 May 1918}}
|-
|27
|{{Flag|Chile}}
|{{Dts|9 June 1919}}
|-
|28
|{{Flag|Poland}}
|{{Dts|4 July 1919}}
|-
|29
|{{Flag|Hungary}}
|{{Dts|12 February 1920}}
|-
|30
|{{Flag|Austria}}
|{{dts|8 October 1920}}<ref>{{Cite web|title=Oversikt over norske ambassader, konsulater, interessekontorer mm i årene 1906- 2001|url=https://www.regjeringen.no/globalassets/departementene/ud/vedlegg/utestasjoner/stasjoner_wxyz.pdf|access-date=9 January 2025|language=no}}</ref>
|-
|31
|{{Flag|Czech Republic}}
|{{dts|12 January 1921}}
|-
|32
|{{Flag|Peru}}
|{{Dts|3 August 1923}}
|-
|33
|{{Flag|Venezuela}}
|{{Dts|4 October 1929}}
|-
|34
|{{Flag|Turkey}}
|{{dts|8 October 1930}}<ref name=":17">{{Cite book|url=https://diad.mfa.gov.tr/diad/yillik/yillik-1959.pdf|title=Hariciye Vekâleti Yıllığı 1959|publisher=Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Türkiye|page=188|language=tr}}{{Dead link|date=సెప్టెంబర్ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|35
|{{Flag|Luxembourg}}
|{{Dts|15 April 1931}}
|-
|36
|{{Flag|Colombia}}
|{{Dts|6 September 1935}}
|-
|37
|{{Flag|Egypt}}
|{{Dts|25 April 1936}}
|-
|38
|{{Flag|Ecuador}}
|{{Dts|22 October 1936}}
|-
|39
|{{Flag|Bolivia}}
|{{Dts|25 February 1937}}
|-
|40
|{{Flag|El Salvador}}
|{{Dts|27 April 1939}}
|-
|41
|{{Flag|Guatemala}}
|{{Dts|28 April 1939}}
|-
|42
|{{Flag|Costa Rica}}
|{{Dts|2 May 1939}}
|-
|43
|{{Flag|Iceland}}
|{{Dts|29 August 1940}}
|-
|44
|{{Flag|Canada}}
|{{Dts|24 January 1942}}
|-
|45
|{{Flag|Dominican Republic}}
|{{Dts|16 October 1943}}
|-
|46
|{{Flag|Haiti}}
|{{Dts|28 October 1943}}
|-
|47
|{{Flag|Ethiopia}}
|{{Dts|28 April 1945}}
|-
|48
|{{Flag|South Africa}}
|{{Dts|16 June 1946}}
|-
|49
|{{Flag|Iraq}}
|{{Dts|28 September 1946}}
|-
|50
|{{Flag|Australia}}
|{{Dts|23 June 1947}}
|-
|51
|{{Flag|Honduras}}
|{{Dts|3 July 1947}}
|-
|52
|{{Flag|Nicaragua}}
|{{Dts|5 July 1947}}
|-
|53
|{{Flag|India}}
|{{Dts|15 August 1947}}
|-
|54
|{{Flag|Philippines}}
|{{Dts|2 March 1948}}
|-
|55
|{{Flag|Panama}}
|{{Dts|21 July 1948}}
|-
|56
|{{Flag|Lebanon}}
|{{Dts|10 August 1948}}
|-
|57
|{{Flag|Syria}}
|{{Dts|11 August 1948}}
|-
|58
|{{Flag|Pakistan}}
|{{Dts|18 December 1948}}
|-
|59
|{{Flag|Indonesia}}
|{{Dts|25 January 1950}}
|-
|60
|{{Flag|Ireland}}
|{{Dts|17 February 1950}}
|-
|61
|{{Flag|Israel}}
|{{Dts|19 July 1950}}
|-
|62
|{{Flag|Sri Lanka}}
|{{Dts|13 October 1950}}
|-
|63
|{{Flag|Germany}}
|{{dts|10 May 1951}}<ref>{{Cite web|title=Länder|url=https://www.auswaertiges-amt.de/de/service/laender|access-date=23 July 2023|language=de}}</ref>
|-
|64
|{{Flag|China}}
|{{dts|5 October 1954}}<ref name="norway2">{{cite web|date=30 October 2009|title=Norway – China 55-year friendship|url=http://www.norway.cn/Embassy/Norway-and-China/Anniversaries/Norway---China-55-year-friendship/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111002183953/http://www.norway.cn/Embassy/Norway-and-China/Anniversaries/Norway---China-55-year-friendship/|archive-date=2 October 2011|access-date=29 September 2011|publisher=Norway.cn}}</ref>
|-
|65
|{{Flag|Myanmar}}
|{{Dts|18 May 1956}}
|-
|66
|{{Flag|Sudan}}
|{{Dts|31 May 1956}}
|-
|67
|{{Flag|Tunisia}}
|{{Dts|29 August 1958}}
|-
|68
|{{Flag|Morocco}}
|{{Dts|30 August 1958}}
|-
|69
|{{Flag|South Korea}}
|{{Dts|22 March 1959}}
|-
|70
|{{Flag|Nigeria}}
|{{Dts|1 October 1960}}
|-
|71
|{{Flag|Madagascar}}
|{{Dts|27 October 1960}}
|-
|72
|{{Flag|Senegal}}
|{{Dts|2 December 1960}}
|-
|73
|{{Flag|Yemen}}
|{{Dts|23 March 1961}}
|-
|74
|{{Flag|Saudi Arabia}}
|{{Dts|8 May 1961}}
|-
|75
|{{Flag|Guinea}}
|{{Dts|21 July 1961}}
|-
|76
|{{Flag|Ivory Coast}}
|{{Dts|27 September 1962}}
|-
|77
|{{Flag|Algeria}}
|{{Dts|27 October 1962}}
|-
|78
|{{Flag|Cyprus}}
|{{Dts|22 March 1963}}
|-
|79
|{{flag|Afghanistan|2013}}
|{{Dts|3 January 1964}}
|-
|80
|{{Flag|Niger}}
|{{Dts|24 January 1964}}
|-
|81
|{{Flag|Kenya}}
|{{Dts|22 February 1964}}
|-
|82
|{{Flag|Uganda}}
|{{Dts|21 July 1964}}
|-
|83
|{{Flag|Benin}}
|{{Dts|25 September 1964}}
|-
|84
|{{Flag|Tanzania}}
|{{Dts|28 September 1964}}
|-
|85
|{{Flag|Zambia}}
|{{Dts|2 February 1965}}
|-
|86
|{{Flag|Liberia}}
|{{Dts|17 February 1965}}
|-
|87
|{{Flag|Malawi}}
|{{Dts|9 March 1965}}
|-
|88
|{{Flag|Ghana}}
|{{Dts|19 May 1965}}
|-
|89
|{{Flag|Cameroon}}
|{{Dts|15 June 1965}}
|-
|90
|{{Flag|Gabon}}
|{{Dts|28 September 1965}}
|-
|91
|{{Flag|Kuwait}}
|{{Dts|30 June 1965}}
|-
|92
|{{Flag|Libya}}
|{{Dts|20 July 1966}}
|-
|93
|{{Flag|Burundi}}
|{{Dts|1966}}
|-
|94
|{{Flag|Republic of the Congo}}
|{{Dts|23 May 1967}}
|-
|95
|{{Flag|Botswana}}
|{{Dts|30 November 1967}}
|-
|96
|{{Flag|Malaysia}}
|{{Dts|8 March 1968}}
|-
|97
|{{Flag|Mongolia}}
|{{Dts|11 May 1968}}
|-
|98
|{{Flag|Jordan}}
|{{Dts|7 January 1969}}
|-
|99
|{{Flag|Malta}}
|{{Dts|11 February 1969}}
|-
|100
|{{Flag|Singapore}}
|{{Dts|7 March 1969}}
|-
|101
|{{Flag|Democratic Republic of the Congo}}
|{{Dts|27 September 1969}}
|-
|102
|{{Flag|New Zealand}}
|{{Dts|10 October 1969}}
|-
|103
|{{Flag|Central African Republic}}
|{{Dts|16 May 1970}}
|-
|104
|{{Flag|Sierra Leone}}
|{{Dts|20 July 1970}}
|-
|105
|{{Flag|Rwanda}}
|{{Dts|30 January 1971}}
|-
|106
|{{Flag|Somalia}}
|{{Dts|30 March 1971}}
|-
|107
|{{Flag|Albania}}
|{{Dts|29 May 1971}}
|-
|108
|{{Flag|Trinidad and Tobago}}
|{{Dts|19 November 1971}}
|-
|109
|{{Flag|Vietnam}}
|{{Dts|25 November 1971}}
|-
|110
|{{Flag|Togo}}
|{{Dts|10 January 1972}}
|-
|111
|{{Flag|Bangladesh}}
|{{Dts|14 April 1972}}
|-
|112
|{{Flag|Nepal}}
|{{Dts|26 January 1973}}
|-
|113
|{{Flag|Mauritius}}
|{{Dts|30 January 1973}}
|-
|114
|{{Flag|Qatar}}
|{{Dts|9 June 1973}}
|-
|115
|{{Flag|North Korea}}
|{{Dts|22 June 1973}}
|-
|116
|{{Flag|United Arab Emirates}}
|{{Dts|4 July 1973}}
|-
|117
|{{Flag|Bahrain}}
|{{Dts|15 July 1973}}
|-
|118
|{{Flag|Barbados}}
|{{Dts|24 January 1975}}
|-
|119
|{{Flag|Guinea-Bissau}}
|{{Dts|7 April 1975}}
|-
|120
|{{Flag|Mozambique}}
|{{Dts|25 June 1975}}
|-
|121
|{{Flag|Lesotho}}
|{{Dts|8 May 1976}}
|-
|122
|{{Flag|Papua New Guinea}}
|{{Dts|19 August 1976}}
|-
|123
|{{Flag|Cambodia}}
|{{Dts|18 November 1976}}
|-
|124
|{{Flag|Fiji}}
|{{Dts|18 January 1977}}<ref>{{cite web|title=Formal diplomatic relations list|url=http://www.foreignaffairs.gov.fj/images/FDR_LIST_version_of_6_June_2016.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20190827171052/http://www.foreignaffairs.gov.fj/images/FDR_LIST_version_of_6_June_2016.pdf|archive-date=27 August 2019|access-date=31 March 2018}}</ref>
|-
|125
|{{Flag|Suriname}}
|{{Dts|8 February 1977}}
|-
|126
|{{Flag|Cape Verde}}
|{{Dts|9 May 1977}}
|-
|127
|{{Flag|Mali}}
|{{Dts|17 June 1977}}
|-
|128
|{{Flag|Jamaica}}
|{{Dts|7 October 1977}}
|-
|129
|{{Flag|Angola}}
|{{Dts|31 October 1977}}
|-
|130
|{{Flag|Guyana}}
|{{Dts|2 August 1979}}
|-
|131
|{{Flag|Burkina Faso}}
|{{Dts|21 September 1979}}
|-
|132
|{{Flag|Oman}}
|{{Dts|15 April 1980}}
|-
|133
|{{Flag|Zimbabwe}}
|{{Dts|18 April 1980}}
|-
|134
|{{Flag|Solomon Islands}}
|{{Dts|18 September 1980}}
|-
|—
|{{Flag|Holy See}}
|{{Dts|2 August 1982}}
|-
|135
|{{Flag|Gambia}}
|{{Dts|8 February 1983}}
|-
|136
|{{Flag|Mauritania}}
|{{Dts|6 December 1983}}
|-
|137
|{{Flag|Maldives}}
|{{Dts|26 March 1984}}
|-
|138
|{{Flag|Belize}}
|{{Dts|12 July 1984}}<ref>{{cite web|title=Diplomatic relations - Belize|url=http://www.mfa.gov.bz/images/documents/DIPLOMATIC%20RELATIONS.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171230194831/http://www.mfa.gov.bz/images/documents/DIPLOMATIC%20RELATIONS.pdf|archive-date=30 December 2017|access-date=30 December 2016}}</ref>
|-
|139
|{{Flag|Brunei}}
|{{Dts|12 October 1984}}
|-
|140
|{{Flag|Eswatini}}
|{{Dts|11 December 1984}}
|-
|141
|{{Flag|Seychelles}}
|{{Dts|1 February 1985}}<ref>{{Cite news|url=https://www.statehouse.gov.sc/news/5690/new-norwegian-ambassador-to-seychelles-accredited|title=New Norwegian Ambassador to Seychelles accredited|date=11 October 2022|access-date=22 July 2023}}</ref>
|-
|142
|{{Flag|Antigua and Barbuda}}
|{{Dts|14 October 1985}}<ref>{{cite web|author=Government of Antigua and Barbuda|title=Chronology of Antigua and Barbudas Bilateral relations|url=http://www.un.int/antigua/bilachro.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120117180614/http://www.un.int/antigua/bilachro.htm|archive-date=17 January 2012|access-date=24 February 2011}}</ref>
|-
|143
|{{Flag|Bhutan}}
|{{Dts|5 November 1985}}<ref name="list">{{cite web|title=Bilateral relations|url=https://www.mfa.gov.bt/?page_id=8824|access-date=4 May 2021|website=Ministry of Foreign Affairs of Bhutan}}</ref>
|-
|144
|{{Flag|Tonga}}
|{{Dts|30 August 1988}}
|-
|145
|{{Flag|Saint Lucia}}
|{{Dts|1990}}<ref>{{cite web|title=List of countries with which Saint Lucia has established Diplomatic Relations|url=http://saintluciamissionun.org/wp-content/uploads/2018/09/Bi-Lateral-Engagements.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20181101021009/http://saintluciamissionun.org/wp-content/uploads/2018/09/Bi-Lateral-Engagements.pdf|archive-date=November 1, 2018|access-date=18 October 2021}}</ref>
|-
|146
|{{Flag|Namibia}}
|{{Dts|21 March 1990}}
|-
|—
|{{Flag|Cook Islands}}
|{{Dts|18 July 1991}}
|-
|147
|{{Flag|Estonia}}
|{{Dts|27 August 1991}}
|-
|148
|{{Flag|Latvia}}
|{{Dts|27 August 1991}}
|-
|149
|{{Flag|Lithuania}}
|{{Dts|27 August 1991}}
|-
|150
|{{Flag|Bahamas}}
|{{Dts|11 November 1991}}
|-
|151
|{{Flag|Laos}}
|{{Dts|12 November 1991}}
|-
|152
|{{Flag|Liechtenstein}}
|{{dts|9 January 1992}}<ref>{{Cite news|url=https://www.eliechtensteinensia.li/viewer/!image/000476564_1992/74/-/|title=Akkreditierung von Botschaftern|date=10 January 1992|work=[[Liechtensteiner Volksblatt]]|access-date=10 December 2024|language=de}}</ref>
|-
|153
|{{Flag|Belarus}}
|{{Dts|4 February 1992}}
|-
|154
|{{Flag|Ukraine}}
|{{Dts|5 February 1992}}
|-
|155
|{{Flag|Slovenia}}
|{{Dts|18 February 1992}}
|-
|156
|{{Flag|Croatia}}
|{{Dts|20 February 1992}}
|-
|157
|{{Flag|Moldova}}
|{{Dts|3 June 1992}}
|-
|158
|{{Flag|Armenia}}
|{{Dts|5 June 1992}}
|-
|159
|{{Flag|Azerbaijan}}
|{{Dts|5 June 1992}}
|-
|160
|{{Flag|Georgia}}
|{{Dts|5 June 1992}}
|-
|161
|{{Flag|Kazakhstan}}
|{{Dts|5 June 1992}}
|-
|162
|{{Flag|Turkmenistan}}
|{{Dts|8 June 1992}}
|-
|163
|{{Flag|Tajikistan}}
|{{Dts|10 June 1992}}
|-
|164
|{{Flag|Uzbekistan}}
|{{Dts|10 June 1992}}
|-
|165
|{{Flag|Kyrgyzstan}}
|{{Dts|26 June 1992}}
|-
|166
|{{Flag|Saint Kitts and Nevis}}
|{{Dts|15 October 1992}}
|-
|167
|{{Flag|Marshall Islands}}
|{{Dts|16 October 1992}}<ref name=":02">{{cite web|title=Diplomatic relations between Norway and ...|url=https://digitallibrary.un.org/search?ln=en&as=1&m1=p&p1=Diplomatic+relations+between+Norway+and+...&f1=series&op1=a&m2=a&p2=&f2=&op2=a&m3=a&p3=&f3=&dt=&d1d=&d1m=&d1y=&d2d=&d2m=&d2y=&rm=&ln=en&action_search=Search&sf=title&so=a&rg=50&c=United+Nations+Digital+Library+System&of=hb&fti=0&fti=0|access-date=18 October 2021|website=United Nations Digital Library}}</ref>
|-
|168
|{{Flag|Slovakia}}
|{{Dts|1 January 1993}}
|-
|169
|{{Flag|Saint Vincent and the Grenadines}}
|{{Dts|19 February 1993}}<ref>{{cite web|date=2014|title=Diplomatic Relations Register (3)|url=http://www.foreign.gov.vc/foreign/index.php?option=com_content&view=category&id=33&Itemid=441&limitstart=18|access-date=18 October 2021|archive-date=14 సెప్టెంబరు 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230914170634/https://foreign.gov.vc/foreign/index.php?option=com_content&view=category&id=33&Itemid=441&limitstart=18|url-status=dead}}</ref>
|-
|170
|{{Flag|Bosnia and Herzegovina}}
|{{Dts|12 December 1993}}<ref>{{cite web|date=2010|title=Dates of Recognition and Establishment of Diplomatic Relations|url=http://mvp.gov.ba/vanjska_politika_bih/bilateralni_odnosi/datumi_priznanja_i_uspostave_diplomatskih_odnosa/?id=6|access-date=18 October 2021|archive-date=30 ఏప్రిల్ 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250430141339/https://www.mvp.gov.ba/vanjska_politika_bih/bilateralni_odnosi/datumi_priznanja_i_uspostave_diplomatskih_odnosa/?id=6|url-status=dead}}</ref>
|-
|171
|{{Flag|North Macedonia}}
|{{Dts|20 December 1993}}
|-
|172
|{{Flag|Eritrea}}
|{{Dts|14 March 1994}}<ref>{{Cite news|url=https://www.tesfanews.net/norway-embassy-in-eritrea-closed/|title=Norway Embassy in Eritrea Closed|date=9 July 2013|work=Tesfa News|access-date=19 October 2021|archive-date=27 జూన్ 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230627085921/https://tesfanews.net/norway-embassy-in-eritrea-closed/|url-status=dead}}</ref>
|-
|173
|{{Flag|Djibouti}}
|{{dts|20 January 1995}}<ref>{{Cite web|title=Oversikt over norske ambassader, konsulater, interessekontorer mm i årene 1906- 2001|url=https://www.regjeringen.no/globalassets/departementene/ud/vedlegg/utestasjoner/stasjoner_d.pdf|access-date=9 January 2025|page=37|language=no}}</ref>
|-
|174
|{{Flag|Andorra}}
|{{Dts|15 November 1995}}<ref>{{cite web|title=Diplomatic relations|url=https://www.exteriors.ad/en/101-continguts-angles/diplomatic-representations/diplomatic-relations|access-date=3 July 2021|publisher=Ministry of Foreign Affairs of Andorra}}</ref>
|-
|175
|{{Flag|Chad}}
|{{Dts|13 November 1995}}
|-
|176
|{{Flag|San Marino}}
|{{Dts|11 December 1996}}<ref>{{cite web|title=Rapporti bilaterali della Repubblica di San Marino|url=https://www.esteri.sm/pub2/EsteriSM/Relazioni-Internazionali/Rapporti-Bilaterali.html|access-date=15 December 2021|language=it}}</ref>
|-
|177
|{{Flag|Samoa}}
|{{Dts|1999}}<ref>{{cite web|title=Countries with Established Diplomatic Relations with Samoa|url=http://www.mfat.gov.ws/embassies/countries-with-established-diplomatic-relations-with-samoa/|access-date=19 August 2018|website=Ministry of Foreign Affairs and Trade – Samoa}}</ref>
|-
|178
|{{Flag|Grenada}}
|{{Dts|26 April 2000}}<ref name=":02" />
|-
|179
|{{Flag|Nauru}}
|{{Dts|9 August 2000}}<ref>{{Cite news|url=https://www.nauru.gov.nr/media/193264/media_release_credentials_norway_amb_anne_grete_riise_19may2023.pdf|title=President Kun receives Ambassador Riise of Norway|date=19 May 2023|access-date=29 March 2025}}</ref>
|-
|180
|{{Flag|Dominica}}
|{{Dts|26 March 2001}}<ref>{{Cite news|url=http://news.gov.dm/news/1077-dominica-welcomes-new-ambassador-from-kingdom-of-norway|title=Dominica Welcomes New Ambassador From Kingdom of Norway|access-date=20 August 2021|archive-date=20 ఆగస్టు 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820221917/http://news.gov.dm/news/1077-dominica-welcomes-new-ambassador-from-kingdom-of-norway|url-status=dead}}</ref>
|-
|181
|{{Flag|Timor-Leste}}
|{{Dts|20 May 2002}}<ref>{{cite web|date=22 May 2017|title=Minister of Foreign Affairs paid an official visit to Timor-Leste|url=https://www.mfa.go.th/en/content/5d5bd0c415e39c3060021290?cate=5d5bcb4e15e39c306000683c|access-date=19 October 2021}}</ref>
|-
|182
|{{Flag|São Tomé and Príncipe}}
|{{dts|6 August 2004}}<ref>{{Cite web|title=Embetsutnemningar m.m. 1. juli 2004 – 30. juni 2005|url=https://www.regjeringen.no/contentassets/b98f84cc56f845b596c32bc7f2487eef/nn-no/pdfs/stm200520060005000dddpdfs.pdf|access-date=19 January 2025|website=regjeringen.no|page=55|language=no}}</ref>
|-
|183
|{{Flag|Montenegro}}
|{{Dts|21 June 2006}}<ref name="mfa">{{cite web|title=Tabela priznanja i uspostavljanja diplomatskih odnosa|url=https://mvp.gov.me/rubrike/bilateralni-odnosi/Tabela-priznanja-i-uspostavljanja-diplomatskih-odn|access-date=16 April 2021|publisher=Montenegro Ministry of Foreign Affairs and European Integration|archive-date=13 ఫిబ్రవరి 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213235103/https://mvp.gov.me/rubrike/bilateralni-odnosi/Tabela-priznanja-i-uspostavljanja-diplomatskih-odn|url-status=dead}}</ref>
|-
|184
|{{Flag|Equatorial Guinea}}
|{{Dts|30 March 2007}}<ref>{{Cite web|date=30 March 2007|title=Offisielt frå statsrådet 30. mars 2007|url=https://www.regjeringen.no/no/aktuelt/offisielt-fra-statsradet-30-mars-2007/id461890/|access-date=25 July 2022|language=no}}</ref>
|-
|—
|{{Flag|Kosovo}}
|{{Dts|25 October 2008}}<ref name="Visoka">{{cite book|title=Acting Like a State: Kosovo and the Everyday Making of Statehood|author1=Gëzim Visoka|date=2018|publisher=Routledge|isbn=9781138285330|location=Abingdon|pages=219–221}}</ref>
|-
|185
|{{Flag|Tuvalu}}
|{{Dts|8 May 2010}}<ref>{{Cite news|url=https://www.norwegianamerican.com/norway-and-tuvalu-establish-diplomatic-relations/|title=Norway and Tuvalu establish diplomatic relations|date=6 May 2010|access-date=19 October 2021|archive-date=24 జూన్ 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240624061736/https://www.norwegianamerican.com/norway-and-tuvalu-establish-diplomatic-relations/|url-status=dead}}</ref>
|-
|186
|{{Flag|Monaco}}
|{{Dts|16 November 2010}}<ref>{{cite news|url=https://www.palais.mc/en/news/h-s-h-prince-albert-ii/meeting/2011/february/remise-des-lettres-de-creance-de-s-e-m-tarald-o-brautaset-1957.html|title=Remise des lettres de créance de S.E. M. Tarald O. Brautaset|date=8 February 2011|access-date=13 October 2020|language=fr}}</ref>
|-
|187
|{{Flag|South Sudan}}
|{{Dts|9 July 2011}}<ref>{{cite web|title=Embassy of the Republic of South Sudan in Norway|url=http://www.embrss-norway.org/embassy/|access-date=18 October 2021}}</ref>
|-
|188
|{{Flag|Palau}}
|{{Date table sorting|31 May 2017}}<ref>{{Cite web|date=April 28, 2023|title=Statsnavn og hovedsteder - P|url=https://www.regjeringen.no/no/dokument/dep/ud/veiledninger/2001/statsnavn_hovedsteder_p/id87854/#plw|access-date=24 May 2023|language=no}}</ref>
|-
|189
|{{Flag|Federated States of Micronesia}}
|{{Dts|12 April 2018}}<ref>{{cite web|title=Countries With Which the Federated States of Micronesia Has Established Diplomatic Relations|url=https://www.fsmgov.org/diprel.html}}</ref>
|-
|190
|{{Flag|Vanuatu}}
|{{Dts|28 May 2018}}<ref>{{cite web|date=2 June 2018|title=Diplomatic relations between Vanuatu and Norway|url=https://www.dailypost.vu/news/diplomatic-relations-between-vanuatu-and-norway/article_27aa4b96-5241-5fdd-a859-5eff3774ba97.html|access-date=21 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220321121512/https://www.dailypost.vu/news/diplomatic-relations-between-vanuatu-and-norway/article_27aa4b96-5241-5fdd-a859-5eff3774ba97.html|archive-date=21 మార్చి 2022|url-status=dead}}</ref>
|-
|191
|{{Flag|Comoros}}
|{{Dts|28 June 2019}}<ref>{{Cite web|date=29 June 2019|title=Son Excellence Madame Elisabeth JACOBSEN, nouvelle Ambassadrice du Royaume de Norvège en Union des Comores|url=https://www.facebook.com/beitsalam/posts/son-excellence-madame-elisabeth-jacobsen-nouvelle-ambassadrice-du-royaume-de-nor/2333885646886612/|access-date=29 January 2024|website=[[Facebook]]|language=fr}}</ref>
|-
|192
|{{Flag|Kiribati}}
|{{Dts|17 August 2019}}<ref>{{cite web|date=20 August 2019|title=KIRIBATI ESTABLISHES DIPLOMATIC RELATIONS WITH THE KINGDOM OF NORWAY|url=https://www.mfa.gov.ki/2019/08/20/kiribati-establishes-diplomatic-relations-with-the-kingdom-of-norway/|access-date=9 January 2022}}</ref>
|-
|—
|{{Flag|State of Palestine}}
|{{dts|28 May 2024}}<ref>{{Cite web|title=Land Norge har diplomatiske forbindelser med|url=https://www.regjeringen.no/no/dep/ud/dep/forbindelser/norske-utenriksstasjoner/id2991088/?expand=2992128|access-date=6 June 2024|language=no}}</ref>
|}
== బహుపాక్షిక ==
{| class="wikitable sortable" border="1" style="width:100%; margin:auto;"
! width="15%" |సంస్థ
! width="12%" | అధికారిక సంబంధాలు ప్రారంభమయ్యాయి
! గమనికలు
|- valign="top"
|{{పతాకం|European Union}}
|
| [[నార్వే-ఐరోపా సమాఖ్య సంబంధాలు|నార్వే–యూరోపియన్ యూనియన్ సంబంధాలను]] చూడండి
|- valign="top"
|{{పతాకం|NATO}}
|
| నార్వే–నాటో సంబంధాలను చూడండి
|}
== ఆఫ్రికా ==
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;"
! style="width:15%;" |దేశం
! style="width:12%;" | అధికారిక సంబంధాలు ప్రారంభమయ్యాయి
! గమనికలు
|- valign="top"
|{{పతాకం|Kenya}}
|
| కెన్యా-నార్వే సంబంధాలను చూడండి
* [[నైరోబి|నైరోబిలో]] నార్వేకు రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
* కెన్యాకు ఓస్లోలో రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
|- valign="top"
|{{పతాకం|Sudan}}
|
| నార్వే–సూడాన్ సంబంధాలను చూడండి
* ఖార్టూమ్లో నార్వేకు రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
* సూడాన్కు ఓస్లోలో రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
|}
== అమెరికాలు ==
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;"
! style="width:15%;" |దేశం.
! style="width:12%;" |అధికారిక సంబంధాల ప్రారంభం
!గమనికలు
|- valign="top"
|{{పతాకం|Belize}}
|
|2011 నుండి, బెలిజ్, నార్వే 2010 లో సంతకం చేసిన పన్ను విషయాలకు సంబంధించిన సమాచార మార్పిడికి సంబంధించిన ఒప్పందాన్ని కలిగి ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|date=February 2011|title=Agreement Norway - Belize|url=https://www.regjeringen.no/en/topics/the-economy/taxes-and-duties/skatteavtaler/agreement-norway---belize/id632266/}}</ref>
|- valign="top"
|{{పతాకం|Brazil}}
|
|బ్రెజిల్-నార్వే సంబంధాలు
* నార్వేకు బ్రెసిలియాలో రాయబార కార్యాలయం, [[రియో డి జనీరో]] కాన్సులేట్ జనరల్ ఉన్నాయి.
* బ్రెజిల్కు ఓస్లోలో రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
|- valign="top"
|{{పతాకం|Canada}}
|
|కెనడా-నార్వే సంబంధాలు చూడండి
* [[అటావా|ఒట్టావా]] నార్వేకు రాయబార కార్యాలయం, కాల్గరీ, మాంట్రియల్, [[టొరంటో]], [[వాంకోవర్|వాంకోవర్లలో]] నాలుగు కాన్సులేట్లు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|title=Norway – the official site in Canada|url=http://www.emb-norway.ca/|access-date=February 20, 2015|archive-date=2017-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170101115057/http://www.emb-norway.ca/|url-status=dead}}</ref>
కెనడాకు ఓస్లోలో రాయబార కార్యాలయం ఉంది.<ref>{{Cite web|date=September 9, 2013|title=Embassy of Canada to Norway|url=http://www.canadainternational.gc.ca/norway-norvege/index.aspx?lang=eng|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* రెండు దేశాలు ఆర్కిటిక్ కౌన్సిల్, ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ సెక్యూరిటీ అండ్ కో-ఆపరేషన్ ఇన్ యూరప్, [[నాటో]], ఆర్గనైజేశన్ ఫర్ ఎకనామిక్ కో-ఆపరేషన్ అండ్ డెవలప్మెంట్లో పూర్తి సభ్యులుగా ఉన్నాయి.
* [https://web.archive.org/web/20090125192048/http://geo.international.gc.ca/cip-pic/geo/norway-en.aspx నార్వేతో సంబంధాల గురించి కెనడియన్ విదేశాంగ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం]
* ''ఇవి కూడా చూడండి'' నార్వేజియన్లునార్వేజియన్ కెనడియన్లు
|- valign="top"
|{{పతాకం|Chile}}
|
|చిలీ-నార్వే సంబంధాలు చూడండినార్వే-చిలీ సంబంధాలు
* [[శాంటియాగో]] నార్వేకు రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
* చిలీకి ఓస్లోలో రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
|- valign="top"
|{{పతాకం|Mexico}}
|1906
|చూడండి మెక్సికో-నార్వే సంబంధాలు
* మెక్సికోకు ఓస్లోలో రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
* మెక్సికో నగరంలో నార్వేకు రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
|- valign="top"
|{{పతాకం|United States}}
|1905
|నార్వే-అమెరికా సంబంధాలను చూడండిఅమెరికా-నార్వే సంబంధాలు
* నార్వేకు [[వాషింగ్టన్, డి.సి.|వాషింగ్టన్, డి. సి.]] లో రాయబార కార్యాలయం, [[హ్యూస్టన్]], [[న్యూయార్క్|న్యూయార్క్ నగరం]], [[ఫిలడెల్ఫియా]], [[శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో]] నాలుగు కాన్సులేట్లు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|title=Norway – the official site in the United States|url=http://www.norway.org/|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* యునైటెడ్ స్టేట్స్ కు ఓస్లోలో రాయబార కార్యాలయం ఉంది.<ref>{{Cite web|title=Home – Embassy of the United States Oslo, Norway|url=http://norway.usembassy.gov/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150216150649/http://norway.usembassy.gov/|archive-date=February 16, 2015|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* ''ఇవి కూడా చూడండి'' నార్వేజియన్ అమెరికన్లు
|}
== ఆసియా ==
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;"
! style="width:15%;" |దేశం.
! style="width:12%;" |అధికారిక సంబంధాల ప్రారంభం
!గమనికలు
|- valign="top"
|{{పతాకం|Afghanistan}}
|
|ఆఫ్ఘనిస్తాన్-నార్వే సంబంధాలను చూడండిఆఫ్ఘనిస్తాన్-నార్వే సంబంధాలు
|- valign="top"
|{{పతాకం|Armenia}}
|
|
* స్వీడన్లోని స్టాక్హోమ్లోని దాని రాయబార కార్యాలయం నుండి నార్వేకు ఆర్మేనియా గుర్తింపు పొందింది.
* జార్జియాలోని టిబిలిసిలోని దాని రాయబార కార్యాలయం నుండి నార్వే ఆర్మేనియాకు గుర్తింపు పొందింది, యెరెవాన్లో గౌరవ కాన్సులేట్ను నిర్వహిస్తోంది.
* ఈ రెండు దేశాలు కౌన్సిల్ ఆఫ్ యూరప్ పూర్తి స్థాయి సభ్యులుగా ఉన్నాయి.
|- valign="top"
|{{పతాకం|China}}
|అక్టోబరు 5,1954
|చూడండి చైనా-నార్వే సంబంధాలు
* నార్వేకు [[బీజింగ్]] రాయబార కార్యాలయం, గ్వాంగ్జౌ, [[హాంగ్కాంగ్|హాంకాంగ్]], [[షాంగ్హై|షాంఘై]] మూడు కాన్సులేట్లు ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|title=Norway – the official site in China|url=http://www.norway.cn/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170227155942/http://www.norway.cn/|archive-date=February 27, 2017|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* ఓస్లోలో చైనాకు రాయబార కార్యాలయం ఉంది.<ref>{{Cite web|title=Embassy of the People's Republic of China in the Kingdom of Norway|url=http://www.chinese-embassy.no/eng/|access-date=February 20, 2015}}</ref>
|- valign="top"
|{{పతాకం|Georgia}}
|
|
* జార్జియాకు ఓస్లోలో రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
* టిబిలిసి నార్వేకు రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
* ఈ రెండు దేశాలు కౌన్సిల్ ఆఫ్ యూరప్ పూర్తి స్థాయి సభ్యులుగా ఉన్నాయి.
|- valign="top"
|{{పతాకం|India}}
|1947
|ఇండియా-నార్వే సంబంధాలను చూడండిభారత్-నార్వే సంబంధాలు
* నార్వేకు న్యూఢిల్లీలో రాయబార కార్యాలయం, [[ముంబై]], [[చెన్నై]], [[కోల్కాతా|కోల్కతా]] ముగ్గురు కాన్సులేట్-జనరల్స్ ఉన్నారు.
* ఓస్లోలో భారత రాయబార కార్యాలయం ఉంది. .<ref>{{Cite web|title=Indian Embassy in Oslo|url=http://www.indemb.no/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20081227105430/http://www.indemb.no/|archive-date=December 27, 2008|access-date=May 14, 2015}}</ref>
|- valign="top"
|{{పతాకం|Indonesia}}
|
|ఇండోనేషియా-నార్వే సంబంధాలు చూడండి
* [[జకార్తా]] నార్వేకు రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
* ఇండోనేషియాకు ఓస్లోలో రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
|- valign="top"
|{{పతాకం|Iran}}
|
|
* ఓస్లోలో ఇరాన్కు రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
* [[టెహరాన్|టెహ్రాన్]] నార్వేకు రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
|- valign="top"
|{{పతాకం|Israel}}
|
|ఇజ్రాయెల్-నార్వే సంబంధాలు
1949 ఫిబ్రవరి 4న ఇజ్రాయెల్ను గుర్తించిన తొలి దేశాలలో నార్వే ఒకటి. ఆ సంవత్సరం తరువాత రెండు దేశాలు దౌత్య సంబంధాలను ఏర్పరచుకున్నాయి.
* నార్వేకు టెల్ అవీవ్ రాయబార కార్యాలయం ఉంది.<ref>{{Cite web|title=Norway – the official site in Israel|url=http://www.norway.org.il/|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* ఇజ్రాయెల్కు ఓస్లోలో రాయబార కార్యాలయం ఉంది.<ref>{{Cite web|title=Israels ambassade i Norge|url=http://embassies.gov.il/oslo/Pages/default.aspx|access-date=February 20, 2015|archive-date=2023-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20230214163830/https://embassies.gov.il/oslo/Pages/default.aspx|url-status=dead}}</ref>
* ''ఇవి కూడా చూడండి'' నార్వేలో యూదుల చరిత్ర
|- valign="top"
|{{పతాకం|Malaysia}}
|1957
|మలేషియా-నార్వే సంబంధాలు చూడండి
* [[కౌలాలంపూర్]] నార్వేకు రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
* మలేషియాకు [[స్టాక్హోమ్|స్టాక్హోమ్]] రాయబార కార్యాలయం ఉంది, దీని కాన్సులర్ ప్రాంతం కూడా నార్వేలో ఉంది.
|- valign="top"
|{{పతాకం|Mongolia}}
|జనవరి 11,1968
|మంగోలియా-నార్వే సంబంధాలు చూడండి
* మంగోలియా స్వీడన్లోని స్టాక్హోమ్లోని దాని రాయబార కార్యాలయం నుండి నార్వేకు గుర్తింపు పొందింది.
* చైనాలోని బీజింగ్లోని దాని రాయబార కార్యాలయం నుండి మంగోలియాకు నార్వే గుర్తింపు పొందింది.
|- valign="top"
|{{పతాకం|Nepal}}
|జనవరి 26,1973
|నేపాల్-నార్వే సంబంధాలు చూడండి
దౌత్య సంబంధాలు జనవరి 26,1973న స్థాపించబడ్డాయి. 2000లో నార్వే ఖాట్మండులో ఒక రాయబార కార్యాలయాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.<ref>{{Cite web|title=The Norway Portal - Norwegian Ministry of Foreign Affairs|url=http://www.norway.org.np/Devcoop/In+Nepal/DevCoop.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090906090055/http://www.norway.org.np/Devcoop/In+Nepal/DevCoop.htm|archive-date=September 6, 2009|access-date=July 17, 2009}}</ref> 2008లో నార్వే ప్రధాని [[జెన్స్ స్టోల్టెన్బర్గ్|జెన్స్ స్టోల్టెన్బర్గ్]], పర్యావరణ, అంతర్జాతీయ అభివృద్ధి మంత్రి ఎరిక్ సోల్హీమ్ నేపాల్ను సందర్శించారు. 2009లో ప్రధాని ప్రచండ నార్వేను సందర్శించారు.<ref>{{Cite web|title=Nepali PM to leave for Europe _English_Xinhua|url=http://news.xinhuanet.com/english/2009-03/28/content_11088688.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090406061856/http://news.xinhuanet.com/english/2009-03/28/content_11088688.htm|archive-date=April 6, 2009|access-date=February 20, 2015}}</ref> 2008 మేలో, ఖాట్మండులోని నార్వే రాయబార కార్యాలయం వెలుపల ఒక చిన్న బాంబు పేలింది. ఎవరూ గాయపడలేదు .<ref>{{Cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/PoliticsNation/No-one_hurt_as_bomb_rocks_Norway_embassy_in_Nepal/articleshow/3047726.cms|title=Politics/Nation|date=May 17, 2008|work=The Times of India}}</ref><ref>{{Cite web|title=Nepal travel advice|url=http://www.fco.gov.uk/content/en/travel-advice/asia-oceana/nepal/fco_trv_ca_nepal?ta=safetySecurity&pg=2|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090904212749/http://www.fco.gov.uk/content/en/travel-advice/asia-oceana/nepal/fco_trv_ca_nepal?ta=safetySecurity&pg=2|archive-date=September 4, 2009|access-date=2009-07-04}}</ref>
* నార్వేకు ఖాట్మండులో రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
* నేపాల్కు ఓస్లోలో రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
|- valign="top"
|{{పతాకం|Pakistan}}
|1947
|నార్వే-పాకిస్తాన్ సంబంధాలను చూడండిపాకిస్తాన్-నార్వే సంబంధాలు
|- valign="top"
|{{పతాకం|Palestine}}
|
|ఓస్లోలో పాలస్తీనా ప్రాతినిధ్యానికి "సాధారణ ప్రతినిధి బృందం" హోదా ఉంది. 2010 డిసెంబరులో నార్వే పర్యటన సందర్భంగా పాలస్తీనా ప్రధాన మంత్రి సలాం ఫయాద్ ఈ మిషన్ దౌత్య మిషన్గా అప్గ్రేడ్ చేయబడుతుందని ప్రకటించారు. ఇది 2011 ప్రారంభంలో అమలులోకి వస్తుంది. రాయబారి హోదాతో దాని అధిపతికి "పాలస్తీనా మిషన్ అధిపతి" అనే బిరుదు ఉంటుంది. స్పెయిన్, ఫ్రాన్స్, పోర్చుగల్ తరువాత ఇలాంటి చర్యలు తీసుకున్న నాల్గవ యూరోపియన్ దేశంగా నార్వే నిలిచింది. అయితే ఈ మెరుగుదల పాలస్తీనా రాజ్యానికి నార్వే గుర్తింపు ఇవ్వదు. .<ref>{{Cite news|url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4000445,00.html|title=Norway upgrades Palestinian mission|last=Medzini, Ronen|date=December 17, 2010|work=[[Ynetnews]]|access-date=December 17, 2010|agency=[[Associated Press|AP]]}}</ref>
|- valign="top"
|{{పతాకం|Philippines}}
|మార్చి 2,1948
|నార్వే-ఫిలిప్పీన్స్ సంబంధాలు చూడండి
ఫిలిప్పీన్స్, నార్వే మధ్య సంబంధాలు మార్చి 2,1948న స్థాపించబడ్డాయి, ఫిలిప్పీన్స్కు ఓస్లోలో రాయబార కార్యాలయం ఉండగా, నార్వేకు మనీలాలో రాయబార కార్యాలయం ఉంది. మోరో, కమ్యూనిస్టు తిరుగుబాట్లకు సంబంధించిన ఫిలిప్పీన్స్లో శాంతి ప్రక్రియలో కూడా నార్వే పాల్గొంటుంది, GPH-MILF శాంతి ప్రక్రియ కోసం అంతర్జాతీయ పర్యవేక్షణ బృందంలో సభ్య దేశం కూడా. GPH-CPP-NPA-NDF శాంతి ప్రక్రియకు నార్వే మూడవ దేశ ఫెసిలిటేటర్ కూడా. ఫిలిప్పీన్స్, నార్వే మధ్య వాణిజ్యం $73 మిలియన్లు <ref>{{Cite web|title=Breaking News | Sun.Star|url=http://www.sunstar.com.ph/breaking-news/2012/11/06/norway-pledges-continued-support-peace-process-251900|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924121413/http://www.sunstar.com.ph/breaking-news/2012/11/06/norway-pledges-continued-support-peace-process-251900|archive-date=September 24, 2015|access-date=October 27, 2015|website=[[SunStar]]}}</ref><ref>{{Cite web|title=Norway.ph|url=http://www.norway.ph/news/Bilateral-relations/#.VJ64FsCD4}}</ref><ref>{{Cite web|title=Philippines - Norway Relations|url=http://oslope.dfa.gov.ph/index.php/diplomatic-relations/philippines-norway-relations|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141229061946/http://oslope.dfa.gov.ph/index.php/diplomatic-relations/philippines-norway-relations|archive-date=December 29, 2014|access-date=October 27, 2015}}</ref>
* [[మనీలా]] నార్వేకు రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
* ఫిలిప్పీన్స్కు ఓస్లోలో రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
|- valign="top"
|{{పతాకం|Saudi Arabia}}
|
|చూడండి నార్వే-సౌదీ అరేబియా సంబంధాలుసౌదీ అరేబియా-నార్వే సంబంధాలు
* రియాద్ లో నార్వే రాయబార కార్యాలయం, జెడ్డా కాన్సులేట్ జనరల్ ఉన్నాయి.
* సౌదీ అరేబియాకు ఓస్లోలో రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
|- valign="top"
|{{పతాకం|South Korea}}
|మార్చి 2,1959 <ref name="mofa.go.kr">{{Cite web|title=Ministry of Foreign Affairs, Republic of Korea|url=http://www.mofa.go.kr/ENG/countries/europe/countries/20070824/1_24598.jsp?menu=m_30_40|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131224080419/http://www.mofa.go.kr/ENG/countries/europe/countries/20070824/1_24598.jsp?menu=m_30_40|archive-date=December 24, 2013|access-date=July 7, 2015}}</ref>
|నార్వే-దక్షిణ కొరియా సంబంధాలను చూడండి[http://www.mofa.go.kr/eng/nation/m_4902/view.do?seq=112 దక్షిణ కొరియా-నార్వే సంబంధాలు]
కొంగేరికేట్ నోరేగ్, రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కొరియా మధ్య దౌత్య సంబంధాల స్థాపన మార్చి 2,1959న ప్రారంభమైంది.
* 1959 నుండి ప్రతి సహకారంలో సంబంధాలు మెరుగుపడటం చాలా బాగుంది.
** [[సియోల్]] రాయల్ నార్వేజియన్ రాయబార కార్యాలయం <ref>{{Cite web|title=South Korea|url=https://www.norway.no/en/south-korea}}</ref>, బుసాన్ లో గౌరవ కాన్సులేట్. <ref>{{Cite web|title=Honorary Consulate in Busan|url=https://www.norway.no/en/south-korea/norway-south-korea/honorary-consulate-in-busan2/}}</ref>
** ఓస్లోలో దక్షిణ కొరియా రాయబార కార్యాలయం <ref>{{Cite web|title=주 노르웨이 대한민국 대사관|url=http://nor.mofa.go.kr/worldlanguage/europe/nor/main/index.jsp|access-date=2025-04-25|archive-date=2014-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20140319032959/http://nor.mofa.go.kr/worldlanguage/europe/nor/main/index.jsp|url-status=dead}}</ref>
* [https://www.norway.no/en/south-korea/norway-south-korea/bilateral-relations/ దక్షిణ కొరియాతో ద్వైపాక్షిక సంబంధాల గురించి నార్వే విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ]
* [http://overseas.mofa.go.kr/no-ko/brd/m_7112/list.do నార్వే రాజ్యంతో ద్వైపాక్షిక సంబంధాల గురించి దక్షిణ కొరియా విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ]
|- valign="top"
|{{పతాకం|Syria}}
|
|నార్వే-సిరియా సంబంధాలను చూడండినార్వే-సిరియా సంబంధాలు
2012 మార్చిలో నార్వే విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ డమాస్కస్ లోని నార్వే రాయబార కార్యాలయం తాత్కాలికంగా మూసివేయబడుతుందని ప్రకటించింది, ప్రధానంగా దేశంలో క్షీణిస్తున్న భద్రతా పరిస్థితి కారణంగా, అయితే విదేశాంగ మంత్రి జోనాస్ గహర్ స్టోర్ కూడా మూసివేత అనేది రాజకీయ సంకేతం అని నొక్కి చెప్పారు. ఒక నార్వే దౌత్యవేత్త డానిష్ రాయబార కార్యాలయంలో ఉంటారు. .<ref>{{Cite news|url=http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.8051130|title=– Indirekte er ambassadestenging et politisk signal|last=Zondag, Martin Herman Wiedswang|date=March 26, 2012|access-date=March 27, 2012|publisher=[[Norwegian Broadcasting Corporation|NRK]]|language=no|trans-title=– In an indirect manner, closing embassy is a political signal}}</ref>
|- valign="top"
|{{పతాకం|Turkey}}
|
|నార్వే-టర్కీ సంబంధాలను చూడండినార్వే-టర్కీ సంబంధాలు
* నార్వేకు [[అంకారా]] రాయబార కార్యాలయం, [[ఇస్తాంబుల్]] కాన్సులేట్-జనరల్ ఉన్నాయి.
* టర్కీకి ఓస్లోలో రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
* రెండు దేశాలు కౌన్సిల్ ఆఫ్ యూరప్, [[నాటో]] పూర్తి సభ్యులుగా ఉన్నాయి.
|}
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;"
! style="width:15%;" |Country
! style="width:12%;" |Formal Relations Began
!Notes
|- valign="top"
|{{పతాకం|Austria}}
|
|
* Austria has an embassy in Oslo.
* Norway has an embassy in [[వియన్నా|Vienna]].
* Both countries are full members of the Council of Europe.
|- valign="top"
|{{పతాకం|Croatia}}
|1992
|See Croatia–Norway relations
* Croatia has an embassy in Oslo.
* Norway has an embassy in Zagreb.
* Both countries are full members of the Council of Europe and [[నాటో|NATO]].
|- valign="top"
|{{పతాకం|Cyprus}}
|
|See Cyprus–Norway relations
Diplomatic relations were established on March 22, 1963.<ref>{{Cite web|title=Kingdom of Norway|url=http://www.mfa.gov.cy/mfa/mfa2006.nsf/All/4FC761EE2A113ECBC22571E1002F4D22/$file/Norway.pdf?OpenElement|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716054632/http://www.mfa.gov.cy/mfa/mfa2006.nsf/All/4FC761EE2A113ECBC22571E1002F4D22/$file/Norway.pdf?OpenElement|archive-date=July 16, 2011|access-date=2010-05-15|publisher=[[Cyprus]]}}</ref> The government in Cyprus considers that "bilateral relations between Cyprus and Norway are excellent in all fields".<ref name="Cyprus Embassy" />
Neither country has resident ambassadors. Cyprus is represented in Norway through its embassy in [[స్టాక్హోమ్|Stockholm, Sweden]] and 2 honorary consulates, one in [[ఓస్లో|Oslo]] and the second in Kristiansand. Norway is represented in Cyprus through its embassy in [[ఏథెన్స్|Athens, Greece]] and an honorary consulate in Nicosia.<ref>{{Cite web|title=Consulates in Greece and Cyprus|url=http://www.norway.gr/Embassy/Consulates/|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20100301201453/http://www.norway.gr/Embassy/Consulates/|archive-date=March 1, 2010|access-date=2010-05-15|publisher=[[Norway]]|quote=There are several Norwegian Honorary Consulates in Greece, and one in Nicosia, Cyprus.}}</ref> Both countries are full members of the Council of Europe.<ref name="Cyprus Embassy">{{Cite web|title=Cyprus – Norway Bilateral Relations|url=http://www.cyprusemb.se/dbase/cypemb/3_political_section_norway.asp|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080508012526/http://www.cyprusemb.se/dbase/cypemb/3_political_section_norway.asp|archive-date=May 8, 2008|access-date=May 3, 2009|publisher=[[Cyprus|Embassy of Cyprus in Sweden]]}}</ref>
On August 21, 1951, there was a Consular Convention and an Exchange of Letters relating to establishing diplomatic relations. On May 2, 1951, there was a Convention for the Avoidance of Double Taxation and the Prevention of Fiscal Evasion with respect to Taxes on Income. On May 17, 1962, there was an Exchange of Letters constituting an Agreement on the Abolition of Visa Requirement in Nicosia. On March 5, 1963, there was an Agreement on Commercial Scheduled Air Transport signed in London.<ref>{{Cite web|title=Kingdom of Norway|url=http://www.mfa.gov.cy/mfa/mfa2006.nsf/All/4FC761EE2A113ECBC22571E1002F4D22/$file/Norway.pdf%3FOpenElement|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716054632/http://www.mfa.gov.cy/mfa/mfa2006.nsf/All/4FC761EE2A113ECBC22571E1002F4D22/$file/Norway.pdf?OpenElement|archive-date=July 16, 2011|access-date=2010-05-21|publisher=[[Cyprus]]}}</ref>
Norway provides direct funding to the Cypriot Government and also to local authorities, NGOs and educational institutions through EEA and Norway Grants.<ref>{{Cite news|url=http://www.norway.gr/News_and_events/business_and_eea/eea/Norwegian-partners-get-valuable-insight-in-Cyprus/|title=Norwegian partners get valuable insight in Cyprus|work=[[Norway|Royal Norwegian Embassy in Athens]]|access-date=2010-05-15|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20110721083254/http://www.norway.gr/News_and_events/business_and_eea/eea/Norwegian-partners-get-valuable-insight-in-Cyprus/|archive-date=2011-07-21|year=2008}}</ref> The NGO Fund in Cyprus is co-financed by the European Economic Area (EEA) Financial Mechanism and the Norwegian Financial Mechanism. It was established in 2004.<ref name="ngo" /> In 2006, Norway increased its commitment to offer a total contribution of 4.66 million [[యూరో|euros]].<ref name="ngo">{{Cite web|title=NGO Fund Launch Event|url=http://www.eeangofund.org.cy/page_1229620162754.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110718163558/http://www.eeangofund.org.cy/page_1229620162754.html|archive-date=July 18, 2011|access-date=May 1, 2009|website=The Fund for Non Governmental Organisations in Cyprus}}</ref> In 2007 a delegation from the EEA and Norway Grants went to Cyprus to "monitor the spending of Norwegian funds given to Cyprus as part of the European Economic Area."<ref>{{Cite news|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=NewsLibrary&p_multi=BBAB&d_place=BBAB&p_theme=newslibrary2&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=11CEB9D290E2C8D0&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|title=Norway allocates 4.7 million euro to Cyprus|date=November 13, 2007|work=[[Cyprus News Agency]]|access-date=2010-05-16|quote=A delegation of the Norwegian EEA Financial Mechanism is on the island to monitor the spending of Norwegian funds given to Cyprus as part of the European Economic Area Agreement. A meeting on this issue was held at the Planning Bureau between the Norwegian delegation and a Cypriot...}}</ref> In 2008 Norwegian Foreign Minister [[జోనాస్ గహర్ స్టోర్|Jonas Gahr Støre]] traveled to Cyprus to meet President Demetris Christofias. They met to discuss Norway's assistance to the Cypriot village of Salamiou, in Paphos. The Norwegians plan to rebuild an old elementary school in the village. It will then become a Regional Centre for Environmental Education at the cost of €735,000.<ref>{{Cite news|url=http://www.cyprus-mail.com/cyprus/norway-s-fm-visits-inaugurate-environmental-project|title=Norway's FM visits to inaugurate environmental project|date=June 29, 2008|work=[[Cyprus Mail]]|access-date=2010-05-21|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20101105210452/http://www.cyprus-mail.com/cyprus/norway-s-fm-visits-inaugurate-environmental-project|archive-date=November 5, 2010}}</ref>
The taxation levels in Cyprus are considerably lower than in Norway, and Cyprus has actively courted Norwegians to move to Cyprus.<ref>{{Cite news|url=http://www.dagsavisen.no/innenriks/article266870.ece|title=Kypros jakter på rike nordmenn|date=May 11, 2006|work=[[Dagsavisen]]|access-date=2009-05-06|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110921224308/http://www.dagsavisen.no/innenriks/article266870.ece|archive-date=September 21, 2011|language=no|quote=Det ble i går kjent at skipsreder John Fredriksen tidligere Norges rikeste mann har gitt opp sitt norske pass og blitt kypriot. Fredriksen kom dermed kypriotene i forkjøpet.}}</ref> Among the Norwegians who moved to Cyprus is the shipping billionaire John Fredriksen, who was the richest man in Norway.<ref>{{Cite news|url=http://www.aftenposten.no/english/business/article1314163.ece|title=Norway's richest man no longer|date=May 11, 2006|work=[[Aftenposten]]|access-date=2010-05-15|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070808041748/http://www.aftenposten.no/english/business/article1314163.ece|archive-date=August 8, 2007}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.ukeavisenledelse.no/arkiv/skatteflyktet_til_kypros?utskrift=1|title=Skatteflyktet til Kypros|date=August 23, 2006|work=Ukeavisenledelse|access-date=2010-05-15|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110724190140/http://www.ukeavisenledelse.no/arkiv/skatteflyktet_til_kypros?utskrift=1|archive-date=July 24, 2011|language=no|quote=Norges rikeste mann, god for minst 33 milliarder kroner, John Fredriksen (61), har gitt opp sitt norske statsborgerskap og allerede fått innvilget kypriotisk – av skattemessige årsaker.}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1311458.ece|title=Fredriksen blir kypriot|date=May 10, 2006|work=[[Aftenposten]]|access-date=2009-05-06|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100828215509/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1311458.ece|archive-date=August 28, 2010|language=no}}</ref>
In 1996 tax rules in Norway were changed to keep shipping companies competitive and under the Norwegian flag. By 2008 changes to the tonnage tax regime to harmonize them with the [[ఐరోపా సమాఖ్య|European Union]] forced some companies to register in Cyprus.<ref>{{Cite news|url=http://uk.reuters.com/article/idUKL1860840120080618|title=Norway's Whilhelmsen moving shipping unit to Malta|date=June 18, 2008|work=[[Reuters]]|access-date=2010-05-15|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120723211655/http://uk.reuters.com/article/idUKL1860840120080618|archive-date=July 23, 2012|quote=The changes were aimed at making Norwegian shipping rules more like those in the European Union, but industry groups have said the move might force some to register in tax havens such as Bermuda or Cyprus.}}</ref> Norwegian Service rig company Prosafe moved their headquarters to Cyprus.<ref>{{Cite news|url=http://e24.no/boers-og-finans/article1635271.ece|title=Rømmer norsk utbytteskatt|date=February 9, 2007|work=[[E24 Næringsliv]]|access-date=2009-05-06|language=no}}</ref>
Several Norwegian retirees also moved to Cyprus; this too is largely to benefit from the lower tax rate on Cyprus and the minimal crime.<ref name="colony" /> The Norwegian colony on Cyprus is in Paphos.<ref name="colony">{{Cite news|url=http://www.vg.no/dinepenger/artikkel.php?artid=544780|title=Norske pensjonister: Flytter til 8% skatt på Kypros|date=December 4, 2008|work=[[Verdens Gang|VG Nett]]|access-date=2009-05-06|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091217083716/http://www.vg.no/dinepenger/artikkel.php?artid=544780|archive-date=December 17, 2009|quote=Low taxation, low living costs and summery winter temperature limits more and more Norwegians to settle on the Mediterranean island. Now we have established a Norwegian "colony" in Paphos in Cyprus similar seen in Spain.}}</ref>
* [https://web.archive.org/web/20110716054632/http://www.mfa.gov.cy/mfa/mfa2006.nsf/All/4FC761EE2A113ECBC22571E1002F4D22/$file/Norway.pdf?OpenElement Cyprus Ministry of Foreign Affairs: list of bilateral treaties with Norway]
* Cyprus is accredited to Norway from its embassy in [[స్టాక్హోమ్|Stockholm]], Sweden.<ref>{{Cite web|title=Embassy of Cyprus in Stockholm|url=http://www.cyprusemb.se/dbase/cypemb/default.asp|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090708035356/http://www.cyprusemb.se/dbase/cypemb/default.asp|archive-date=July 8, 2009|access-date=May 31, 2010}}</ref>
* Norway is accredited to Cyprus from its embassy in [[ఏథెన్స్|Athens]], Greece.<ref name="norway.gr">{{Cite web|title=Norway – the official site in Greece|url=http://www.norway.gr/|access-date=February 20, 2015|archive-date=2010-04-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20100408094131/http://www.norway.gr/|url-status=dead}}</ref>
|- valign="top"
|{{పతాకం|Denmark}}
|
|See Denmark–Norway relations
Both countries have a very long history together, both countries were part of the [[కల్మార్ యూనియన్|Kalmar Union]] between 1397 and 1523. Norway was in [[డెన్మార్కు–నార్వే|Union with Denmark]] between 1537 and 1814. Both countries established diplomatic relations in 1905, after Norway's independence. Both countries are full members of the Council of the Baltic Sea States, of [[నాటో|NATO]], and of the Council of Europe. There are around 15,000 Norwegian people living in Denmark and around 20,000 Danish people living in Norway.<ref>{{Cite web|title=Utenlandske statsborgere – SSB|url=http://www.ssb.no/emner/02/01/10/utlstat/index.html|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Denmark has an embassy in Oslo.<ref>{{Cite web|title=Danmark i Norge|url=http://norge.um.dk/|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Norway has an embassy in [[కోపెన్హాగన్|Copenhagen]].<ref>{{Cite web|title=Norge – det offisielle norske nettsted i Danmark|url=http://www.norsk.dk/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111005234844/http://www.norsk.dk/|archive-date=October 5, 2011|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Both countries are full members of the Council of Europe and [[నాటో|NATO]].
|- valign="top"
|{{పతాకం|Estonia}}
|
|
* Estonia has an embassy in Oslo.<ref>{{Cite web|title=Estemb in Oslo|url=http://www.estemb.no/|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Norway has an embassy in Tallinn.<ref>{{Cite web|title=Norra – ametlik kodulehekülg Eestis|url=http://www.norra.ee/|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Both countries are full members of [[నాటో|NATO]] and of the Council of Europe.
|- valign="top"
|{{పతాకం|European Union}}
|
|See [[నార్వే-ఐరోపా సమాఖ్య సంబంధాలు|Norway–European Union relations]]
Norway is part of the EU market via the European Economic Area and the Schengen Area.
|- valign="top"
|{{పతాకం|Finland}}
|
|See Finland–Norway relations
* Norway has an embassy in [[హెల్సింకి|Helsinki]].<ref>{{Cite web|title=Norja – virallinen sivusto Suomessa|url=http://www.norja.fi/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130927185221/http://www.norja.fi/|archive-date=September 27, 2013|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Finland has an embassy in Oslo.<ref>{{Cite web|title=Suomen suurlähetystö, Oslo|url=http://www.finland.no/Public/Default.aspx|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Both countries are full members of the Council of Europe and [[నాటో|NATO]].
|- valign="top"
|{{పతాకం|France}}
|1905
|See France–Norway relations
* Norway has an embassy in [[పారిస్|Paris]].
* France has an embassy in Oslo.
* Both countries are full members of the Council of Europe and [[నాటో|NATO]].
|- valign="top"
|{{పతాకం|Germany}}
|
|See Germany–Norway relations
* Germany has an embassy in Oslo.
* Norway has an embassy in [[బెర్లిన్|Berlin]], a consulate-general in Hamburg and a consulate in Düsseldorf.
* Both countries are full members of the Council of Europe and [[నాటో|NATO]].
|- valign="top"
|{{పతాకం|Greece}}
|
|See Greece–Norway relations
* Greece has an embassy in Oslo.<ref>{{Cite web|title=Greece in Norway – Hellenic Republic – Greece in the World|url=http://www.mfa.gr/missionsabroad/en/norway-en|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Norway has an embassy in [[ఏథెన్స్|Athens]].<ref name="norway.gr" />
* Both countries are full members of the Council of Europe and [[నాటో|NATO]].
|- valign="top"
|{{పతాకం|Hungary}}
|1920
|
* Hungary has an embassy in [[ఓస్లో|Oslo]] and 2 honorary consulates (in [[స్టావాంగర్|Stavanger]] and Sarpsborg).<ref>{{Cite web|title=Hungarian embassy in Oslo|url=http://www.mfa.gov.hu/kulkepviselet/NO/en/mainpage.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160518035448/http://www.mfa.gov.hu/kulkepviselet/NO/en/mainpage.htm|archive-date=May 18, 2016|access-date=8 October 2017|website=Mfa.gov.hu}}</ref>
* Norway has an embassy in [[బుడాపెస్ట్|Budapest]].<ref>{{Cite web|title=Norvégia – hivatalos honlapja Magyarországon|url=http://www.norvegia.hu/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150306214857/http://www.norvegia.hu/|archive-date=March 6, 2015|access-date=20 February 2015|website=Norvegia.hu}}</ref>
* Both countries are full members of the Council of Europe and [[నాటో|NATO]].
|- valign="top"
|{{పతాకం|Iceland}}
|
|See Iceland–Norway relations
In 2007, the two countries signed a defense agreement, covering surveillance and military defense of Icelandic air space and economic zone. It means that Norwegian jet fighters and surveillance aircraft will be patrolling Icelandic air space. It is underlined that the agreement with Norway only covers peacetime. In case of a military conflict it is still [[నాటో|NATO]] and the United States Government that will carry the main responsibility for Iceland's defense.<ref>{{Cite news|url=http://english.people.com.cn/200704/25/eng20070425_369466.html|title=Norway, Iceland to sign defense agreement|date=April 25, 2007|work=People's Daily Online|access-date=June 15, 2009|agency=[[Xinhua]]}}</ref> The agreement was signed following the decision to pullout US military from the Keflavík naval air base.<ref>{{Cite news|url=http://bdnews24.com/details.php?id=68515&cid=2|title=Norway, Iceland to boost defence cooperation|date=April 24, 2007|access-date=June 15, 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110722134201/http://bdnews24.com/details.php?id=68515&cid=2|archive-date=July 22, 2011|agency=[[Reuters]]|quote=Norway and Iceland will sign an agreement on Thursday to step up defence cooperation to improve the Atlantic island nation's security following the U.S. withdrawal from the Keflavik naval air base, officials said on Tuesday.}}</ref>
* Norway has an embassy in Reykjavík.<ref>{{Cite web|title=Norge – det offisielle nettstedet på Island|url=http://www.noregur.is|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Iceland has an embassy in Oslo.<ref>{{Cite web|title=Norway > The Icelandic Foreign Services|url=http://www.iceland.is/iceland-abroad/no/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150208092746/http://www.iceland.is/iceland-abroad/no/|archive-date=February 8, 2015|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Both countries are full members of the Council of Europe and [[నాటో|NATO]].
|- valign="top"
|{{పతాకం|Ireland}}
|
|
* Norway has an embassy in [[డబ్లిన్|Dublin]].<ref>{{Cite web|title=Norway – the official site in Ireland|url=http://www.norway.ie/|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Ireland has an embassy in Oslo.<ref>{{Cite web|title=Department of Foreign Affairs|url=http://web.dfa.ie/home/index.aspx?id=35320|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141219220744/http://web.dfa.ie/home/index.aspx?id=35320|archive-date=December 19, 2014|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Both countries are full members of the Council of Europe.
|- valign="top"
|{{పతాకం|Italy}}
|
|
* Italy has an embassy in Oslo.
* Norway has an embassy in [[రోమ్|Rome]].
* Both countries are full members of the Council of Europe and [[నాటో|NATO]].
|- valign="top"
|{{పతాకం|Kosovo}}
|
|See Kosovo–Norway relations
Norway recognized Kosovo on March 28, 2008.<ref>{{Cite web|date=March 28, 2008|title=Norway recognises Kosovo as an independent state|url=http://www.regjeringen.no/en/dep/ud/press/News/2008/norway_kosovo.html?id=505130|access-date=2008-03-28}}</ref> Norway has an embassy in Pristina, while Kosovo has hinted that it will include Norway in the second wave of embassy openings.
|-
|{{పతాకం|Monaco}}
|
|
* Norway is accredited to Monaco from its embassy in Paris, France and maintains an honorary consulate in Monaco.<ref>{{Cite web|last=Utenriksdepartementet|date=2020-02-14|title=Utestasjoner med sideakkreditering|url=https://www.regjeringen.no/no/dokumenter/sideakkreditering/id515245/|access-date=2020-08-11|website=Regjeringen.no|language=no}}</ref><ref>{{Cite web|title=Ambassaden og konsulatene|url=https://www.norway.no/no/france/for-nordmenn/om-ambassaden/|access-date=2020-08-11|website=Norgesportalen|language=no}}</ref>
* Monaco maintains an honorary consulate in Oslo.<ref>{{Cite web|title=Norvège / Tous les Pays / Relations bilatérales / La Diplomatie et la Présence Internationale / Monaco à l'International / Action Gouvernementale / Portail du Gouvernement - Monaco|url=https://www.gouv.mc/Action-Gouvernementale/Monaco-a-l-International/La-Diplomatie-et-la-Presence-Internationale/Relations-bilaterales/Tous-les-Pays/Norvege|access-date=2020-08-11|website=www.gouv.mc}}</ref>
|- valign="top"
|{{పతాకం|Netherlands}}
|
|
* the Netherlands has an embassy in Oslo.
* Norway has an embassy in The Hague.
* Both countries are full members of [[నాటో|NATO]] and of the Council of Europe.
|- valign="top"
|{{పతాకం|Poland}}
|
|See Norway–Poland relations
* Norway has an embassy in [[వార్సా|Warsaw]].
* Poland has an embassy in Oslo.
* Both countries are full members of [[నాటో|NATO]] and of the Council of Europe.
|- valign="top"
|{{పతాకం|Romania}}
|April 3, 1917
|See Norway–Romania relations
* Both nations were established formal relations on April 3, 1917.
* Norway has an embassy in Bucharest.
* Romania has an embassy in Oslo.<ref>{{Cite web|title=AMBASADA ROMÂNIEI în Regatul Norvegiei|url=http://oslo.mae.ro/index.php?lang=en|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Both nations are full members of [[నాటో|NATO]] and of the Council of Europe.
|- valign="top"
|{{పతాకం|Russia}}
|October 30, 1905
|See Norway–Russia relations
* Both nations were established formal relations on October 30, 1905.<ref>{{Cite web|title=Norwegian embassy in Moscow|url=http://www.norvegia.ru/norsk/russland/fakta/bilaterale.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090505132429/http://www.norvegia.ru/norsk/russland/fakta/bilaterale.htm|archive-date=May 5, 2009|access-date=September 13, 2009}}</ref>
* Norway has an embassy in Moscow, a consulate-general in [[సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్|St. Petersburg]] and a consulate in Murmansk.<ref>{{Cite web|title=Norway – the official site in Russia|url=http://www.norvegia.ru/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202044949/http://www.norvegia.ru/|archive-date=February 2, 2017|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Russia has an embassy in Oslo and two consulates-general in Barentsburg and Kirkenes.<ref>[http://www.norway.mid.ru/en/ Embassy of Russia in Oslo (in English, Norwegian and Russian)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110611022740/http://www.norway.mid.ru/en/|date=June 11, 2011}}</ref>
* ''See also'': Kola Norwegians
|- valign="top"
|{{పతాకం|Serbia}}
|
|See Norway–Serbia relations
* Norway has an embassy in [[బెల్గ్రేడ్|Belgrade]].<ref>{{Cite web|title=Norway – the official site in Serbia|url=http://www.norveska.org.rs/|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Serbia has an embassy in Oslo.<ref>{{Cite web|title=Embassy of the Republic of Serbia in the Kingdom of Norway|url=http://www.oslo.mfa.gov.rs/|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Both nations are full members of the Council of Europe and the Organization for Security and Co-operation in Europe (OSCE).
* Norway supported the 1999 NATO bombing of the Federal Republic of Yugoslavia, and later participated in the Kosovo Force.
|- valign="top"
|{{పతాకం|Spain}}
|
|See Norway–Spain relations
* Norway has an embassy in [[మాడ్రిడ్|Madrid]], a consulate-general in [[బార్సిలోనా|Barcelona]] and a consulate in Alicante.
* Spain has an embassy in Oslo.
* Both countries are full members of the Council of Europe and [[నాటో|NATO]].
|- valign="top"
|{{పతాకం|Sweden}}
|1905
|See Norway-Sweden relations
Both nations established diplomatic relations in 1905, after the dissolution of the union between Norway and Sweden in 1905.
* Norway has an embassy in [[స్టాక్హోమ్|Stockholm]].<ref>{{Cite web|title=Norge – det offisielle nettstedet i Sverige|url=http://www.norge.se/|access-date=February 20, 2015|archive-date=2008-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20081229040221/http://www.norge.se/|url-status=dead}}</ref>
* Sweden has an embassy in Oslo.<ref>{{Cite web|title=Oslo – SwedenAbroad|url=http://www.swedenabroad.com/en-GB/Embassies/Oslo/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150309100830/http://www.swedenabroad.com/en-GB/Embassies/Oslo/|archive-date=March 9, 2015|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Both countries are full members of the Council of Europe and [[నాటో|NATO]].
|- valign="top"
|{{పతాకం|Switzerland}}
|
|See Norway-Switzerland relations
* Norway has an embassy in Bern and two consulates-general in [[జెనీవా నగరం|Geneva]] and Zürich.
* Switzerland has an embassy in Oslo.
|- valign="top"
|{{పతాకం|Ukraine}}
|1992
|See Norway–Ukraine relations
* The two countries established formal relations in 1992
* Norway recognized Ukraine's independence in 1991
* Norway has an embassy in [[కీవ్|Kyiv]].<ref>{{Cite web|title=Norway – the official site in Ukraine|url=http://www.norway.com.ua/|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Ukraine has an embassy in Oslo.<ref>{{Cite web|title=Embassy of Ukraine to the Kingdom of Norway|url=http://norway.mfa.gov.ua/en|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* Both countries are full members of the Council of Europe.
|- valign="top"
|{{పతాకం|United Kingdom}}
|1905
|See Norway–United Kingdom relations
Norway established diplomatic relations with the United Kingdom on 6 November 1905.
* Norway maintains an embassy in [[లండన్|London]], and an honoury consulate general in Edinburgh.<ref>{{Cite web|title=Norway in the United Kingdom|url=https://www.norway.no/en/uk/services-info/norway-uk/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240910014334/https://www.norway.no/en/uk/services-info/norway-uk/|archive-date=10 September 2024|access-date=14 December 2024|website=[[Embassy of the United Kingdom, Oslo|Norway in the United Kingdom]]}}</ref>
* The United Kingdom is accredited to Norway through its embassy in Oslo.<ref>{{Cite web|title=British Embassy Oslo|url=https://www.gov.uk/world/organisations/british-embassy-oslo|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230310004205/https://www.gov.uk/world/organisations/british-embassy-oslo|archive-date=10 March 2023|access-date=22 February 2024|website=[[gov.uk|GOV.UK]]}}</ref>
Both countries share common membership of the Atlantic co-operation pact,<ref>{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/56706df4-f39b-4ab5-8acf-b252176d172d|title=US unveils Atlantic co-operation pact|last=Politi|first=James|date=19 September 2023|work=[[Financial Times]]|access-date=19 January 2024|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240119085952/https://www.ft.com/content/56706df4-f39b-4ab5-8acf-b252176d172d|archive-date=19 January 2024|location=[[Washington, D.C.]]|url-access=subscription}}</ref> Council of Europe, the International Criminal Court, Joint Expeditionary Force, [[నాటో|NATO]], OECD, OSCE, and the [[ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ|World Trade Organization]]. Bilaterally the two countries have a Free Trade Agreement,<ref>{{Cite web|last=Jayawardena|first=Ranil|date=8 July 2021|title=United Kingdom signs free trade deal with Norway, Iceland and Liechtenstein|url=https://www.gov.uk/government/news/united-kingdom-signs-free-trade-deal-with-norway-iceland-and-liechtenstein|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210708140450/https://www.gov.uk/government/news/united-kingdom-signs-free-trade-deal-with-norway-iceland-and-liechtenstein|archive-date=8 July 2021|access-date=22 February 2024|website=GOV.UK}}</ref> a Green Partnership,<ref>{{Cite web|last=Norway in the United Kingdom|date=20 October 2023|title=Norway enters into green partnership with the UK|url=https://www.norway.no/en/uk/news-events/green-partnership/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240901174047/https://www.norway.no/en/uk/news-events/green-partnership/|archive-date=1 September 2024|access-date=14 December 2024|website=Norway in the United Kingdom}}</ref> and a Strategic Partnership.<ref>{{Cite web|last=Starmer|first=Keir|date=16 December 2024|title=PM meeting with Prime Minister Støre of Norway: 16 December 2024|url=https://www.gov.uk/government/news/pm-meeting-with-prime-minister-store-of-norway-16-december-2024|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20241216151024/https://www.gov.uk/government/news/pm-meeting-with-prime-minister-store-of-norway-16-december-2024|archive-date=16 December 2024|access-date=16 December 2024|website=GOV.UK|language=en-GB}}</ref>
|}
{| class="wikitable sortable" style="width:100%; margin:auto;"
! style="width:15%;" |దేశం
! style="width:12%;" | అధికారిక సంబంధాల ప్రారంభం
! గమనికలు
|- valign="top"
|{{పతాకం|Australia}}
| 1905
| ఆస్ట్రేలియా-నార్వే సంబంధాలను చూడండి
1814 నుండి నార్వే స్వాతంత్ర్యం పొందిన తరువాత, ఆస్ట్రేలియా, నార్వే మధ్య ద్వైపాక్షిక దేశాలు 1905 లో దౌత్య సంబంధాలను ఏర్పరచుకున్నాయి.
* ఆస్ట్రేలియాకు ఓస్లోలో గౌరవప్రదమైన కాన్సులేట్ ఉంది, [[డెన్మార్క్|డెన్మార్క్లోని]] [[కోపెన్హాగన్|కోపెన్హాగన్లోని]] దాని రాయబార కార్యాలయం ద్వారా నార్వేలో ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది.
* కాన్బెర్రాలో నార్వేకు రాయబార కార్యాలయం ఉంది.
* ''ఇవి కూడా చూడండి'' : నార్వేజియన్ ఆస్ట్రేలియన్లు
|- valign="top"
|{{పతాకం|New Zealand}}
| 1905
| న్యూజిలాండ్-నార్వే సంబంధాలను చూడండి
నార్వే స్వాతంత్ర్యం తర్వాత 1905లో రెండు దేశాలు దౌత్య సంబంధాలను ఏర్పరచుకున్నాయి. న్యూజిలాండ్లో దాదాపు 1,400 మంది నార్వేజియన్లు, నార్వేలో 409 మంది న్యూజిలాండ్ వాసులు నివసిస్తున్నారు. <ref>{{Cite web|title=Table 5 Persons with immigrant background by immigration category, country background and sex. 1 January 2009|url=http://www.ssb.no/innvbef_en/tab-2009-04-30-05-en.html|access-date=February 20, 2015}}</ref>
P&O మారిటైమ్ లిమిటెడ్ డైరెక్టర్, ఆక్లాండ్కు గౌరవ కాన్సుల్ అయిన రీడర్ స్వెయాస్ 2000 సంవత్సరంలో మాట్లాడుతూ, ప్రపంచంలోని రెండవ అతిపెద్ద చమురు ఉత్పత్తి దేశమైన నార్వేతో వ్యాపారం చేయడానికి న్యూజిలాండ్కు అద్భుతమైన అవకాశాలు ఉన్నాయని అన్నారు. <ref name="NZ_Herald_137767">{{Cite web|date=May 22, 2000|title=Building a bridge to Norway|url=http://www.nzherald.co.nz/workplace/news/article.cfm?c_id=74&objectid=137767|access-date=September 30, 2011|website=[[The New Zealand Herald]]}}</ref>
2006లో న్యూజిలాండ్ 11 ఇతర దేశాలతో కలిసి నార్వే తన తిమింగల వేట కార్యకలాపాలను పెంచాలనే ప్రణాళికలపై ఓస్లోలోని నార్వేజియన్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖకు అధికారిక దౌత్య నిరసనను తెలియజేసింది. <ref>{{Cite web|title=Xinhua – English|url=http://news.xinhuanet.com/english/2006-04/21/content_4457938.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070825153312/http://news.xinhuanet.com/english/2006-04/21/content_4457938.htm|archive-date=August 25, 2007|access-date=February 20, 2015}}</ref>
2004లో, న్యూజిలాండ్ ప్రధాన మంత్రి [[హెలెన్ క్లార్క్]] నార్వేను సందర్శించిన మొదటి ప్రధాన మంత్రి అయ్యారు. వాణిజ్యపరంగా [[తిమింగలము|తిమింగలాల]] వేట తప్ప దాదాపు ప్రతిదానిపైనా రెండు దేశాలు ప్రత్యక్షంగా దృష్టి పెడతాయని ఆమె అన్నారు. <ref>{{Cite web|title=Whaling issue splits Norway and New Zealand in official visit|url=http://www.highbeam.com/doc/1P1-95313103.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121102155540/http://www.highbeam.com/doc/1P1-95313103.html|archive-date=November 2, 2012|access-date=February 20, 2015}}</ref>
* న్యూజిలాండ్ నెదర్లాండ్స్లోని హేగ్లోని దాని రాయబార కార్యాలయం నుండి నార్వేకు గుర్తింపు పొందింది. <ref>{{Cite web|title=What the Embassy does - About the Embassy - Netherlands - NZEmbassy.com|url=http://www.nzembassy.com/netherlands/about-the-embassy/what-the-embassy-does|access-date=February 20, 2015}}{{Dead link|date=జూన్ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* ఆస్ట్రేలియాలోని కాన్బెర్రాలోని దాని రాయబార కార్యాలయం నుండి నార్వే న్యూజిలాండ్కు గుర్తింపు పొందింది. <ref>{{Cite web|title=Norway – the official site in Australia|url=http://www.norway.org.au/|access-date=February 20, 2015|archive-date=2014-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20140606040643/http://www.norway.org.au/|url-status=dead}}</ref>
* ''ఇవి కూడా చూడండి'' : నార్వేజియన్ న్యూజిలాండ్ వాసులు
|}
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* [[నార్వే-ఐరోపా సమాఖ్య సంబంధాలు|నార్వే, యూరోపియన్ యూనియన్]]
== మూలాలు ==
{{Reflist}}
[[వర్గం:నార్వే]]
[[వర్గం:నార్వే విదేశీ సంబంధాలు| ]]
9kl8tkkalzfoni7kmpy8pc25xhylbup
అర్కాన్ (నృత్యం)
0
453208
4989263
4819384
2026-10-26T18:03:36Z
Vjsuseela
35888
[[వర్గం:నృత్యం]] ను చేర్చారు (హాట్కేట్ ఉపయోగించి)
4989263
wikitext
text/x-wiki
{{వర్గీకరణ}}
[[దస్త్రం:Ukrainian Arkan dancers.jpg|thumb]]
'''అర్కాన్''' (ఉక్రేనియన్: Aркан, Aрґан) అనేది ఉక్రేనియన్ హుట్సుల్ ప్రజల (నైరుతి ఉక్రెయిన్లోని హుట్సుల్ష్చినా నుండి) ప్రసిద్ధ వృత్తాకార నృత్యం. ఈ పదానికి అక్షరాలా లాస్సో అని అర్థం, ఇది రొమేనియన్ భాష నుండి తీసుకోబడింది, ఇది టర్కిక్ పదం అర్కాన్[https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=arkan] నుండి ఉద్భవించింది, దీని అర్థం తాడు, లాస్సో.
== నృత్యం ==
అర్కాన్ సాంప్రదాయకంగా పురుషులు మండుతున్న భోగి మంటల చుట్టూ నిర్వహిస్తారు.
అర్కాన్ అనే పదం పురుషులు నిప్పు చుట్టూ నృత్యం చేస్తూ చేసే అడుగును కూడా సూచిస్తుంది. కుడి పాదం పక్కకు అడుగు పెట్టడంతో (లేదా నృత్యం ఊపందుకుంటున్న కొద్దీ డబుల్ స్టాంపింగ్) అడుగు ప్రారంభమవుతుంది, ఎడమ పాదం వెనుకకు దాటుతుంది, కుడి అడుగుజాడలను మళ్ళీ పక్కకు ఉంచుతుంది, ఎడమ పాదాన్ని వంగిన మోకాలితో నర్తకి ముందు దూకుతుంది. పురుషుల చేతులు ఒకరి భుజాలపై ఒకరు వేసుకుని నృత్యం చేస్తారు. అయితే, ప్రొఫెషనల్ ఉక్రేనియన్ నృత్యాలలో, ఈ మూల దశతో పాటు అనేక వైవిధ్యాలు ఉండవచ్చు.<ref>{{cite book|url=http://www.sfdh.org/encyclopedia/arkan87.php|title=Folk Dance Problem Solver|last1=Houston|first1=Ron|date=1987|publisher=The Society of Folk Dance Historians|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150901000010/http://www.sfdh.org/encyclopedia/arkan87.php|archivedate=2015-09-01}}</ref> అర్కాన్ లయ 2/4.<ref>{{Cite web|title=Arkan|url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CA%5CR%5CArkan.htm|access-date=2023-09-29|website=www.encyclopediaofukraine.com}}</ref>
== ఆచారం ==
20 ఏళ్ల హుట్సుల్ యువకుడిని లెహిన్లో ప్రవేశపెట్టే ఆచారంలో ఒక అంశం (ఆచారం ఆమోదించిన తర్వాత, అతనికి నృత్యం చేసే హక్కు, గొర్రెల కాపరి గొడ్డలిని మోసే హక్కు, శత్రువులను చంపే హక్కు, వెడల్పు బెల్ట్తో తనను తాను కట్టుకునే హక్కు ఇవ్వబడింది, అంటే, అతను సంభావ్య ఒప్రిషోక్ అయ్యాడు).<ref>{{Cite web|date=2017-04-21|title=Аркан - священний чоловічий орден, гуцульський танець ініціації - СПАДЩИНА ПРЕДКІВ|url=http://www.spadok.org.ua/gutsulschyna/arkan-svyaschennyy-cholovichyy-orden-gutsulskyy-tanets-initsiatsiyi|archive-url=https://web.archive.org/web/20170421093730/http://www.spadok.org.ua/gutsulschyna/arkan-svyaschennyy-cholovichyy-orden-gutsulskyy-tanets-initsiatsiyi|archive-date=2017-04-21|access-date=2022-07-29}}</ref>
== సంబంధిత నృత్యాలు, సాంస్కృతిక ప్రభావం ==
ఆర్కాన్ అనే రొమేనియన్ నృత్యం కూడా ఉంది.
బ్రిటిష్ [[జానపదము|జానపద]]-పంక్ బ్యాండ్ ది ఉక్రేనియన్స్ వారి రెస్పబ్లికా ఆల్బమ్లో అర్కాన్ అనే ట్రాక్ ఉంది.
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* ఆర్కాన్ (నృత్యం)
== మూలాలు ==
{{Reflist}}
== బాహ్య లింకులు ==
* నృత్య బృందాల ప్రదర్శనలు
** [https://www.youtube.com/watch?v=fk7jRd2GMpY వెస్నియాంకా]
** [https://www.youtube.com/watch?v=DRo9LP7TTpDc బార్వినోక్]
** [https://www.youtube.com/watch?v=JdzynZgu3os రోసీ స్వితాన్కు]
[[వర్గం:నృత్యం]]
i972fqruqx4o5pyn8jas56cskgm5cf3
4989264
4989263
2026-10-26T18:05:27Z
Vjsuseela
35888
వర్గం చేర్చి మూస తీశాను
4989264
wikitext
text/x-wiki
[[దస్త్రం:Ukrainian Arkan dancers.jpg|thumb]]
'''అర్కాన్''' (ఉక్రేనియన్: Aркан, Aрґан) అనేది ఉక్రేనియన్ హుట్సుల్ ప్రజల (నైరుతి ఉక్రెయిన్లోని హుట్సుల్ష్చినా నుండి) ప్రసిద్ధ వృత్తాకార నృత్యం. ఈ పదానికి అక్షరాలా లాస్సో అని అర్థం, ఇది రొమేనియన్ భాష నుండి తీసుకోబడింది, ఇది టర్కిక్ పదం అర్కాన్[https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=arkan] నుండి ఉద్భవించింది, దీని అర్థం తాడు, లాస్సో.
== నృత్యం ==
అర్కాన్ సాంప్రదాయకంగా పురుషులు మండుతున్న భోగి మంటల చుట్టూ నిర్వహిస్తారు.
అర్కాన్ అనే పదం పురుషులు నిప్పు చుట్టూ నృత్యం చేస్తూ చేసే అడుగును కూడా సూచిస్తుంది. కుడి పాదం పక్కకు అడుగు పెట్టడంతో (లేదా నృత్యం ఊపందుకుంటున్న కొద్దీ డబుల్ స్టాంపింగ్) అడుగు ప్రారంభమవుతుంది, ఎడమ పాదం వెనుకకు దాటుతుంది, కుడి అడుగుజాడలను మళ్ళీ పక్కకు ఉంచుతుంది, ఎడమ పాదాన్ని వంగిన మోకాలితో నర్తకి ముందు దూకుతుంది. పురుషుల చేతులు ఒకరి భుజాలపై ఒకరు వేసుకుని నృత్యం చేస్తారు. అయితే, ప్రొఫెషనల్ ఉక్రేనియన్ నృత్యాలలో, ఈ మూల దశతో పాటు అనేక వైవిధ్యాలు ఉండవచ్చు.<ref>{{cite book|url=http://www.sfdh.org/encyclopedia/arkan87.php|title=Folk Dance Problem Solver|last1=Houston|first1=Ron|date=1987|publisher=The Society of Folk Dance Historians|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150901000010/http://www.sfdh.org/encyclopedia/arkan87.php|archivedate=2015-09-01}}</ref> అర్కాన్ లయ 2/4.<ref>{{Cite web|title=Arkan|url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CA%5CR%5CArkan.htm|access-date=2023-09-29|website=www.encyclopediaofukraine.com}}</ref>
== ఆచారం ==
20 ఏళ్ల హుట్సుల్ యువకుడిని లెహిన్లో ప్రవేశపెట్టే ఆచారంలో ఒక అంశం (ఆచారం ఆమోదించిన తర్వాత, అతనికి నృత్యం చేసే హక్కు, గొర్రెల కాపరి గొడ్డలిని మోసే హక్కు, శత్రువులను చంపే హక్కు, వెడల్పు బెల్ట్తో తనను తాను కట్టుకునే హక్కు ఇవ్వబడింది, అంటే, అతను సంభావ్య ఒప్రిషోక్ అయ్యాడు).<ref>{{Cite web|date=2017-04-21|title=Аркан - священний чоловічий орден, гуцульський танець ініціації - СПАДЩИНА ПРЕДКІВ|url=http://www.spadok.org.ua/gutsulschyna/arkan-svyaschennyy-cholovichyy-orden-gutsulskyy-tanets-initsiatsiyi|archive-url=https://web.archive.org/web/20170421093730/http://www.spadok.org.ua/gutsulschyna/arkan-svyaschennyy-cholovichyy-orden-gutsulskyy-tanets-initsiatsiyi|archive-date=2017-04-21|access-date=2022-07-29}}</ref>
== సంబంధిత నృత్యాలు, సాంస్కృతిక ప్రభావం ==
ఆర్కాన్ అనే రొమేనియన్ నృత్యం కూడా ఉంది.
బ్రిటిష్ [[జానపదము|జానపద]]-పంక్ బ్యాండ్ ది ఉక్రేనియన్స్ వారి రెస్పబ్లికా ఆల్బమ్లో అర్కాన్ అనే ట్రాక్ ఉంది.
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* ఆర్కాన్ (నృత్యం)
== మూలాలు ==
{{Reflist}}
== బాహ్య లింకులు ==
* నృత్య బృందాల ప్రదర్శనలు
** [https://www.youtube.com/watch?v=fk7jRd2GMpY వెస్నియాంకా]
** [https://www.youtube.com/watch?v=DRo9LP7TTpDc బార్వినోక్]
** [https://www.youtube.com/watch?v=JdzynZgu3os రోసీ స్వితాన్కు]
[[వర్గం:నృత్యం]]
6df5y4a5x3txbemamal7g51lbc79bb2
అరికేసరి I
0
459082
4989256
4819386
2026-10-26T17:34:40Z
Vjsuseela
35888
[[వర్గం:చాళుక్యులు]] ను చేర్చారు (హాట్కేట్ ఉపయోగించి)
4989256
wikitext
text/x-wiki
{{వర్గీకరణ}}
మొదటి అరికేసరి (పాలన: సుమారు క్రీ.శ. 775–800) వేములవాడ చాళుక్య రాజవంశానికి చెందిన భారతీయ రాజు. ఆయన రాష్ట్రకూట చక్రవర్తి ధ్రువ ధరావర్షుని సామంతునిగా ఉన్నాడు. తన అధిపతికి సహాయం చేస్తూ, వెంగి చాళుక్యుల రాజు నాలుగవ విష్ణువర్ధనను లోబర్చడంలో భాగస్వామిగా ఉన్నట్లు భావించబడుతోంది.
== పాలన ==
అరికేసరి తన పూర్వజుడైన [[వినయాదిత్యుడు|వినయాధిత్యుని]] కుమారుడు. అతనికి బిరగృహ అనే సహోదరుడు ఉన్నాడు.
అరికేసరి వారసుల శాసనాల ప్రకారం''',''' అతను తన అధిపతి నిరుపమ-దేవ పాలనలో వేంగి, త్రికలింగ రాజ్యాలను జయించాడని పేర్కొనబడింది.ఈ నిరుపమదేవుడు [[రాష్ట్రకూటులు|రాష్ట్రకూట]] చక్రవర్తి ధ్రువ ధరావర్ష అని గుర్తించవచ్చు.
ధ్రువ, తన సహోదరుడు రెండవ గోవిందునితో జరిగిన ఉత్తరాధికారి యుద్ధంలో విజయవంతమై సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. ఆ యుద్ధంలో గోవిందునికి వెంగి చాళుక్యుల రాజు నాలుగవ విష్ణువర్ధన మద్దతు తెలిపినట్టు తెలుస్తుంది. తన అధికారాన్ని బలపరిచిన అనంతరం, ధ్రువ వెంగి,త్రికలింగ ప్రాంతాలను పరిపాలిస్తున్న విష్ణువర్ధనుని శిక్షించేందుకు అరికేసరి నాయకత్వంలో ఒక సేనను పంపించినట్లు భావించబడుతోంది. విష్ణువర్ధనుడు తరువాత శాంతి చర్చలు జరిపి తన కుమార్తె శైల-మహాదేవిని ధ్రువకు ఇచ్చి వివాహం జరిపించాడు.
బహుశా అరికేసరే ఈ రాజవంశపు రాజధానిని పొదన (ఇప్పటి [[బోధన్]]) నుండి వేములవాడకు మార్చాడని భావించబడుతుంది. అతని తరువాత అతని కుమారుడైన మొదటి నరసింహ సింహాసనం అధిష్టించాడు.
== శాసనం ==
తేదీ లేని '''కొల్లిపార తామ్రశాసనం''', సుమారు '''9వ శతాబ్దానికి''' చెందినదిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ శాసనం మత నాయకుడు ముగ్ధా-శివాచార్యకు అరికేసరి చేసిన గ్రామ గ్రాంట్ను నమోదు చేస్తుంది అయితే, ఈ శాసనపు ప్రామాణికతపై సందేహాలున్నాయి, ఎందుకంటే ఇది వేములవాడ చాళుక్య వంశానికి అసత్యమైన వంశావళిని సూచిస్తుంది. అంతేకాక, ఇందులోని ఒక శ్లోకం ప్రకారం ఇది [[కలియుగం]] 4121వ సంవత్సరం (క్రీ.శ. 1019–20)లో రచించబడిందని సూచించబడుతోంది, ఇది వేములవాడ చాళుక్యుల పాలన ముగిసిన దాదాపు అర శతాబ్దానికి తరువాతి కాలం కావడం గమనించదగినది.
ఈ శాసనము 5 తామ్రఫలకాలను కలిగి ఉంది. ఇది తెలుగు-కన్నడ లిపిలో''',''' [[సంస్కృతం|సంస్కృత]] భాషలో రాయబడింది. ఇందులో వివిధ ఛందస్సులలో రచించబడిన పదహారూ పద్యాలు ఉన్నాయి, వాటిలో చివర్లో నాలుగు అస్పష్టమైన పద్యాలు కూడా పొందుపరచబడ్డాయి. అలాగే, గ్రామ సరిహద్దులను వివరిస్తున్న మూడు గద్య ఖండాలు కూడా ఇందులో ఉన్నాయి.
ఈ శాసనంలో అరికేసరి [[చంద్రవంశం|చంద్రవంశీయునిగా]] పెర్కోనబడిండి, అతని పూర్వీకుల పేర్లు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయని శాసనం పేర్కొందిః సత్యశ్రయ రాణా-విక్రమ, పృథ్వీపతి, మహారాజా, రాజాదిత్య వినయాదిత్య. అనంతరం వినయాధిత్యుని గుణగణాలను విశదీకరిస్తూ, అనేక రాజ్యాల రాజులు అతని ఎదుట శిరసు వంచినట్లు ఆయనను ఒక గొప్ప విజేతగా ఈ శాసనంలో వర్ణించారు.
ఈ శాసనంలో అరికేసరిని ధర్మనిష్ఠుడైన రాజు, నిపుణుడైన విలుకాడిగా వర్ణించారు.ఆయనకు సమస్త-లోకాశ్రయ, త్రిభువన-మల్ల, రాజ-త్రినేత్రసాహస-రామ అనే బిరుదులు ఉన్నట్లు పేర్కొనబడింది. అలాగే, అరికేసరి వ్యాకరణం, ధర్మశాస్త్రం, వైద్యం, గజ-తంత్రం మొదలైన విద్యాశాఖలలో నిపుణుడైన పాండిత్యశాలి గా వివరిస్తారు. ఈ శాసనంలో అరికేసరి చేసిన దానాన్ని "''విద-దాన'' " (విద్యను అందించడానికి బహుమతి)గా పేర్కొంటారు.
ఈ శాసనంలో దానగ్రహీత అయిన ముగ్ధ-శివాచార్య, అరికుట గురుకులానికి చెందిన సద్యశివాచార్యుని శిష్యుడిగా పేర్కొనబడ్డాడు. ఈ గురుకులం బహుశా కాలముఖ మతపంథాకు చెందిన శాఖగా ఉండవచ్చని భావించబడుతోంది.శాసనంలో ముగ్ధశివాచార్యుడు ఎలిశ్వర (ఈ కాలంలో [[నల్గొండ జిల్లా]] లోని యలేశ్వరం) అనే ప్రదేశంలో నివసించేవాడని, ఆయన కూరగాయలే ఆహారంగా తీసుకునే జీవనశైలిని అనుసరిస్తారని పేర్కొంది.
మంజూరు చేసిన గ్రామం పేరు బెల్మోగ. ఇది రామడు-విషయా (ప్రావిన్స్) లో ఉంది. ఈ గ్రామం ఊరిగే గ్రామానికి దక్షిణ దిశలో, తువటూరు, పరివతూర్ల, పుల్చెరువల్, పోటువోడుపి గ్రామాల మధ్యలో ఉంది.
== సూచనలు ==
{{Chalukyas of Vemulavada}}
[[వర్గం:చాళుక్యులు]]
o0ii5tha4xdxm8fuljuq84nareudsn7
4989258
4989256
2026-10-26T17:44:52Z
Vjsuseela
35888
వర్గం చేర్చి మూస తీసాను
4989258
wikitext
text/x-wiki
మొదటి అరికేసరి (పాలన: సుమారు క్రీ.శ. 775–800) వేములవాడ చాళుక్య రాజవంశానికి చెందిన భారతీయ రాజు. ఆయన రాష్ట్రకూట చక్రవర్తి ధ్రువ ధరావర్షుని సామంతునిగా ఉన్నాడు. తన అధిపతికి సహాయం చేస్తూ, వెంగి చాళుక్యుల రాజు నాలుగవ విష్ణువర్ధనను లోబర్చడంలో భాగస్వామిగా ఉన్నట్లు భావించబడుతోంది.
== పాలన ==
అరికేసరి తన పూర్వజుడైన [[వినయాదిత్యుడు|వినయాధిత్యుని]] కుమారుడు. అతనికి బిరగృహ అనే సహోదరుడు ఉన్నాడు.
అరికేసరి వారసుల శాసనాల ప్రకారం''',''' అతను తన అధిపతి నిరుపమ-దేవ పాలనలో వేంగి, త్రికలింగ రాజ్యాలను జయించాడని పేర్కొనబడింది.ఈ నిరుపమదేవుడు [[రాష్ట్రకూటులు|రాష్ట్రకూట]] చక్రవర్తి ధ్రువ ధరావర్ష అని గుర్తించవచ్చు.
ధ్రువ, తన సహోదరుడు రెండవ గోవిందునితో జరిగిన ఉత్తరాధికారి యుద్ధంలో విజయవంతమై సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. ఆ యుద్ధంలో గోవిందునికి వెంగి చాళుక్యుల రాజు నాలుగవ విష్ణువర్ధన మద్దతు తెలిపినట్టు తెలుస్తుంది. తన అధికారాన్ని బలపరిచిన అనంతరం, ధ్రువ వెంగి,త్రికలింగ ప్రాంతాలను పరిపాలిస్తున్న విష్ణువర్ధనుని శిక్షించేందుకు అరికేసరి నాయకత్వంలో ఒక సేనను పంపించినట్లు భావించబడుతోంది. విష్ణువర్ధనుడు తరువాత శాంతి చర్చలు జరిపి తన కుమార్తె శైల-మహాదేవిని ధ్రువకు ఇచ్చి వివాహం జరిపించాడు.
బహుశా అరికేసరే ఈ రాజవంశపు రాజధానిని పొదన (ఇప్పటి [[బోధన్]]) నుండి వేములవాడకు మార్చాడని భావించబడుతుంది. అతని తరువాత అతని కుమారుడైన మొదటి నరసింహ సింహాసనం అధిష్టించాడు.
== శాసనం ==
తేదీ లేని '''కొల్లిపార తామ్రశాసనం''', సుమారు '''9వ శతాబ్దానికి''' చెందినదిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ శాసనం మత నాయకుడు ముగ్ధా-శివాచార్యకు అరికేసరి చేసిన గ్రామ గ్రాంట్ను నమోదు చేస్తుంది అయితే, ఈ శాసనపు ప్రామాణికతపై సందేహాలున్నాయి, ఎందుకంటే ఇది వేములవాడ చాళుక్య వంశానికి అసత్యమైన వంశావళిని సూచిస్తుంది. అంతేకాక, ఇందులోని ఒక శ్లోకం ప్రకారం ఇది [[కలియుగం]] 4121వ సంవత్సరం (క్రీ.శ. 1019–20)లో రచించబడిందని సూచించబడుతోంది, ఇది వేములవాడ చాళుక్యుల పాలన ముగిసిన దాదాపు అర శతాబ్దానికి తరువాతి కాలం కావడం గమనించదగినది.
ఈ శాసనము 5 తామ్రఫలకాలను కలిగి ఉంది. ఇది తెలుగు-కన్నడ లిపిలో''',''' [[సంస్కృతం|సంస్కృత]] భాషలో రాయబడింది. ఇందులో వివిధ ఛందస్సులలో రచించబడిన పదహారూ పద్యాలు ఉన్నాయి, వాటిలో చివర్లో నాలుగు అస్పష్టమైన పద్యాలు కూడా పొందుపరచబడ్డాయి. అలాగే, గ్రామ సరిహద్దులను వివరిస్తున్న మూడు గద్య ఖండాలు కూడా ఇందులో ఉన్నాయి.
ఈ శాసనంలో అరికేసరి [[చంద్రవంశం|చంద్రవంశీయునిగా]] పెర్కోనబడిండి, అతని పూర్వీకుల పేర్లు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయని శాసనం పేర్కొందిః సత్యశ్రయ రాణా-విక్రమ, పృథ్వీపతి, మహారాజా, రాజాదిత్య వినయాదిత్య. అనంతరం వినయాధిత్యుని గుణగణాలను విశదీకరిస్తూ, అనేక రాజ్యాల రాజులు అతని ఎదుట శిరసు వంచినట్లు ఆయనను ఒక గొప్ప విజేతగా ఈ శాసనంలో వర్ణించారు.
ఈ శాసనంలో అరికేసరిని ధర్మనిష్ఠుడైన రాజు, నిపుణుడైన విలుకాడిగా వర్ణించారు.ఆయనకు సమస్త-లోకాశ్రయ, త్రిభువన-మల్ల, రాజ-త్రినేత్రసాహస-రామ అనే బిరుదులు ఉన్నట్లు పేర్కొనబడింది. అలాగే, అరికేసరి వ్యాకరణం, ధర్మశాస్త్రం, వైద్యం, గజ-తంత్రం మొదలైన విద్యాశాఖలలో నిపుణుడైన పాండిత్యశాలి గా వివరిస్తారు. ఈ శాసనంలో అరికేసరి చేసిన దానాన్ని "''విద-దాన'' " (విద్యను అందించడానికి బహుమతి)గా పేర్కొంటారు.
ఈ శాసనంలో దానగ్రహీత అయిన ముగ్ధ-శివాచార్య, అరికుట గురుకులానికి చెందిన సద్యశివాచార్యుని శిష్యుడిగా పేర్కొనబడ్డాడు. ఈ గురుకులం బహుశా కాలముఖ మతపంథాకు చెందిన శాఖగా ఉండవచ్చని భావించబడుతోంది.శాసనంలో ముగ్ధశివాచార్యుడు ఎలిశ్వర (ఈ కాలంలో [[నల్గొండ జిల్లా]] లోని యలేశ్వరం) అనే ప్రదేశంలో నివసించేవాడని, ఆయన కూరగాయలే ఆహారంగా తీసుకునే జీవనశైలిని అనుసరిస్తారని పేర్కొంది.
మంజూరు చేసిన గ్రామం పేరు బెల్మోగ. ఇది రామడు-విషయా (ప్రావిన్స్) లో ఉంది. ఈ గ్రామం ఊరిగే గ్రామానికి దక్షిణ దిశలో, తువటూరు, పరివతూర్ల, పుల్చెరువల్, పోటువోడుపి గ్రామాల మధ్యలో ఉంది.
== సూచనలు ==
{{Chalukyas of Vemulavada}}
[[వర్గం:చాళుక్యులు]]
mrrn1yu7j4anbsm8mq54ba30ap0gb1t
4989260
4989258
2026-10-26T17:51:58Z
Vjsuseela
35888
4989260
wikitext
text/x-wiki
{{మూలాలు సమీక్షించండి}}
మొదటి అరికేసరి (పాలన: సుమారు క్రీ.శ. 775–800) వేములవాడ చాళుక్య రాజవంశానికి చెందిన భారతీయ రాజు. ఆయన రాష్ట్రకూట చక్రవర్తి ధ్రువ ధరావర్షుని సామంతునిగా ఉన్నాడు. తన అధిపతికి సహాయం చేస్తూ, వెంగి చాళుక్యుల రాజు నాలుగవ విష్ణువర్ధనను లోబర్చడంలో భాగస్వామిగా ఉన్నట్లు భావించబడుతోంది.
== పాలన ==
అరికేసరి తన పూర్వజుడైన [[వినయాదిత్యుడు|వినయాధిత్యుని]] కుమారుడు. అతనికి బిరగృహ అనే సహోదరుడు ఉన్నాడు.
అరికేసరి వారసుల శాసనాల ప్రకారం''',''' అతను తన అధిపతి నిరుపమ-దేవ పాలనలో వేంగి, త్రికలింగ రాజ్యాలను జయించాడని పేర్కొనబడింది.ఈ నిరుపమదేవుడు [[రాష్ట్రకూటులు|రాష్ట్రకూట]] చక్రవర్తి ధ్రువ ధరావర్ష అని గుర్తించవచ్చు.
ధ్రువ, తన సహోదరుడు రెండవ గోవిందునితో జరిగిన ఉత్తరాధికారి యుద్ధంలో విజయవంతమై సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. ఆ యుద్ధంలో గోవిందునికి వెంగి చాళుక్యుల రాజు నాలుగవ విష్ణువర్ధన మద్దతు తెలిపినట్టు తెలుస్తుంది. తన అధికారాన్ని బలపరిచిన అనంతరం, ధ్రువ వెంగి,త్రికలింగ ప్రాంతాలను పరిపాలిస్తున్న విష్ణువర్ధనుని శిక్షించేందుకు అరికేసరి నాయకత్వంలో ఒక సేనను పంపించినట్లు భావించబడుతోంది. విష్ణువర్ధనుడు తరువాత శాంతి చర్చలు జరిపి తన కుమార్తె శైల-మహాదేవిని ధ్రువకు ఇచ్చి వివాహం జరిపించాడు.
బహుశా అరికేసరే ఈ రాజవంశపు రాజధానిని పొదన (ఇప్పటి [[బోధన్]]) నుండి వేములవాడకు మార్చాడని భావించబడుతుంది. అతని తరువాత అతని కుమారుడైన మొదటి నరసింహ సింహాసనం అధిష్టించాడు.
== శాసనం ==
తేదీ లేని '''కొల్లిపార తామ్రశాసనం''', సుమారు '''9వ శతాబ్దానికి''' చెందినదిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ శాసనం మత నాయకుడు ముగ్ధా-శివాచార్యకు అరికేసరి చేసిన గ్రామ గ్రాంట్ను నమోదు చేస్తుంది అయితే, ఈ శాసనపు ప్రామాణికతపై సందేహాలున్నాయి, ఎందుకంటే ఇది వేములవాడ చాళుక్య వంశానికి అసత్యమైన వంశావళిని సూచిస్తుంది. అంతేకాక, ఇందులోని ఒక శ్లోకం ప్రకారం ఇది [[కలియుగం]] 4121వ సంవత్సరం (క్రీ.శ. 1019–20)లో రచించబడిందని సూచించబడుతోంది, ఇది వేములవాడ చాళుక్యుల పాలన ముగిసిన దాదాపు అర శతాబ్దానికి తరువాతి కాలం కావడం గమనించదగినది.
ఈ శాసనము 5 తామ్రఫలకాలను కలిగి ఉంది. ఇది తెలుగు-కన్నడ లిపిలో''',''' [[సంస్కృతం|సంస్కృత]] భాషలో రాయబడింది. ఇందులో వివిధ ఛందస్సులలో రచించబడిన పదహారూ పద్యాలు ఉన్నాయి, వాటిలో చివర్లో నాలుగు అస్పష్టమైన పద్యాలు కూడా పొందుపరచబడ్డాయి. అలాగే, గ్రామ సరిహద్దులను వివరిస్తున్న మూడు గద్య ఖండాలు కూడా ఇందులో ఉన్నాయి.
ఈ శాసనంలో అరికేసరి [[చంద్రవంశం|చంద్రవంశీయునిగా]] పెర్కోనబడిండి, అతని పూర్వీకుల పేర్లు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయని శాసనం పేర్కొందిః సత్యశ్రయ రాణా-విక్రమ, పృథ్వీపతి, మహారాజా, రాజాదిత్య వినయాదిత్య. అనంతరం వినయాధిత్యుని గుణగణాలను విశదీకరిస్తూ, అనేక రాజ్యాల రాజులు అతని ఎదుట శిరసు వంచినట్లు ఆయనను ఒక గొప్ప విజేతగా ఈ శాసనంలో వర్ణించారు.
ఈ శాసనంలో అరికేసరిని ధర్మనిష్ఠుడైన రాజు, నిపుణుడైన విలుకాడిగా వర్ణించారు.ఆయనకు సమస్త-లోకాశ్రయ, త్రిభువన-మల్ల, రాజ-త్రినేత్రసాహస-రామ అనే బిరుదులు ఉన్నట్లు పేర్కొనబడింది. అలాగే, అరికేసరి వ్యాకరణం, ధర్మశాస్త్రం, వైద్యం, గజ-తంత్రం మొదలైన విద్యాశాఖలలో నిపుణుడైన పాండిత్యశాలి గా వివరిస్తారు. ఈ శాసనంలో అరికేసరి చేసిన దానాన్ని "''విద-దాన'' " (విద్యను అందించడానికి బహుమతి)గా పేర్కొంటారు.
ఈ శాసనంలో దానగ్రహీత అయిన ముగ్ధ-శివాచార్య, అరికుట గురుకులానికి చెందిన సద్యశివాచార్యుని శిష్యుడిగా పేర్కొనబడ్డాడు. ఈ గురుకులం బహుశా కాలముఖ మతపంథాకు చెందిన శాఖగా ఉండవచ్చని భావించబడుతోంది.శాసనంలో ముగ్ధశివాచార్యుడు ఎలిశ్వర (ఈ కాలంలో [[నల్గొండ జిల్లా]] లోని యలేశ్వరం) అనే ప్రదేశంలో నివసించేవాడని, ఆయన కూరగాయలే ఆహారంగా తీసుకునే జీవనశైలిని అనుసరిస్తారని పేర్కొంది.
మంజూరు చేసిన గ్రామం పేరు బెల్మోగ. ఇది రామడు-విషయా (ప్రావిన్స్) లో ఉంది. ఈ గ్రామం ఊరిగే గ్రామానికి దక్షిణ దిశలో, తువటూరు, పరివతూర్ల, పుల్చెరువల్, పోటువోడుపి గ్రామాల మధ్యలో ఉంది.
== సూచనలు ==
{{Chalukyas of Vemulavada}}
[[వర్గం:చాళుక్యులు]]
sbnf4duwsb4m6uu5ectl8fxgyq4jy9k
వాడుకరి చర్చ:Kavksn52
3
461720
4989215
4985113
2026-10-26T16:20:16Z
Pranayraj1985
29393
/* వికీ రచనలో సహాయం కోసం... */ సమాధానం
4989215
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">Kavksn52 గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
Kavksn52 గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> [[వాడుకరి:Nrgullapalli|Nrgullapalli]] ([[వాడుకరి చర్చ:Nrgullapalli|చర్చ]]) 08:03, 2 ఆగస్టు 2025 (UTC)
:thank you sir. [[ప్రత్యేక:చేర్పులు/2001:4490:4C81:2834:D4E4:52F8:EEA1:673B|2001:4490:4C81:2834:D4E4:52F8:EEA1:673B]] 02:57, 3 ఆగస్టు 2025 (UTC)
== వికీ రచనలో సహాయం కోసం... ==
నమస్కారం @[[వాడుకరి:Kavksn52|Kavksn52]] గారు, వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|నన్ను]] ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా నన్ను [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ#/homepage/mentorship/question|మీ సందేహాలు]] అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 08:44, 20 అక్టోబరు 2026 (UTC)
:ayya/sir thank you sir. [[ప్రత్యేక:చేర్పులు/~2026-56038-43|~2026-56038-43]] ([[వాడుకరి చర్చ:~2026-56038-43|చర్చ]]) 07:14, 21 అక్టోబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Kavksn52|Kavksn52]], @[[వాడుకరి:~2026-56038-43|~2026-56038-43]] గారు. వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లలో మీకు ఏదైనా సహకారం కావాలంటే నన్ను అడగండి, నేను సహకరిస్తాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:20, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
hg1ngwjeixgs94ms2nv1kbyaja3f2i1
పద్మనాభ సింగ్
0
462704
4989640
4908892
2026-10-27T10:50:03Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989640
wikitext
text/x-wiki
{{సమాచారపెట్టె వ్యక్తి|name=పద్మనాభ సింగ్|image=Maharaja Padmanabh Singh of Jaypur पद्मनाभ सिंह.jpg|other_names=పచో|birth_date={{birth date and age|1998|7|2|df=y}}|birth_place=[[న్యూ ఢిల్లీ]]|alma_mater=మాయో కాలేజ్<br />మిల్ఫీల్డ్ స్కూల్|occupation=పోలో ప్లేయర్|predecessor=సవాయ్ భవానీ సింగ్|parents=[[దియా కుమారి]]|relatives=భవానీ సింగ్ (తాత)<br/>పద్మినీ దేవి (అమ్మమ్మ)|family=}}
'''పద్మనాభ సింగ్''' (జననం 1998 జూలై 2) ఒక భారతీయ పోలో ఆటగాడు. ఆయన జైపూర్ కు చెందిన రాజ కుటుంబం అయిన [[కఛ్వాహ]] వంశానికి అధిపతి.<ref name="BImeet">{{Cite web|date=31 December 2018|title=Meet the 20-year-old 'king' of Jaipur, India, a polo star who spends his multimillion-dollar fortune traveling the world and studying in NYC and Rome|url=https://www.businessinsider.in/miscellaneous/meet-the-20-year-old-king-of-jaipur-india-a-polo-star-who-spends-his-multimillion-dollar-fortune-traveling-the-world-and-studying-in-nyc-and-rome/slidelist/67329061.cms|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20230924002315/https://www.businessinsider.in/miscellaneous/meet-the-20-year-old-king-of-jaipur-india-a-polo-star-who-spends-his-multimillion-dollar-fortune-traveling-the-world-and-studying-in-nyc-and-rome/slidelist/67329061.cms|archive-date=24 September 2023|access-date=|website=Business Insider}}</ref>
== వ్యక్తిగత జీవితం ==
పద్మనాభ సింగ్ 1998 జూలై 2న [[న్యూ ఢిల్లీ|న్యూఢిల్లీ]]<nowiki/>లో భారతీయ రాజకీయ నాయకురాలు [[దియా కుమారి]], నరేంద్ర సింగ్ దంపతులకు జన్మించాడు.<ref name="BImeet" /><ref name="parihar">{{Cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/story/city-palace-in-jaipur-celebrates-maharaja-18th-birthday/1/714235.html|title=City Palace in Jaipur celebrates Maharaja Padmanabh Singh's 18th birthday|last=Parihar|first=Rohit|date=2 July 2016|work=India Today}}</ref> ఆయన [[అజ్మీర్]] మాయో కళాశాల, [[ఇంగ్లాండు]] సోమర్సెట్ లోని మిల్ఫీల్డ్ అనే ప్రభుత్వ పాఠశాలలో చదువుకున్నాడు.<ref name="news.com">{{Cite news|url=http://www.news.com.au/breaking-news/indian-schoolboy-12-crowned-maharaja/story-e6frfku0-1226046474766|title=Indian schoolboy, 12, crowned Maharaja|date=28 April 2011|work=NEWS.com.au|access-date=2017-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160910083444/http://www.news.com.au/breaking-news/indian-schoolboy-12-crowned-maharaja/story-e6frfku0-1226046474766|archive-date=2016-09-10|url-status=dead}}</ref><ref name="parihar" /> 2018 నుండి, ఆయన సాంస్కృతిక వారసత్వ నిర్వహణ, కళా చరిత్ర, [[ఇటాలియన్ భాష]] అధ్యయనం చేస్తూ [[రోమ్]] యూనివర్సిటా ఇ నోబెల్ కాలేజియో శాంట్ 'ఎలిజియోలో చేరాడు.<ref name="247NW">{{Citation|last=247 News Around the World|title=The most glamorous royal family you've NEVER heard of! Meet the VERY glossy posse at Jaipur's palace from the king, 23, worth £500 million who's modelled for D&G to his fashion designer sister|date=2 August 2021|url=https://247newsaroundtheworld.com/news/meet-the-very-glossy-posse-at-japiurs-palace/|archive-url=https://web.archive.org/web/20230405012309/https://247newsaroundtheworld.com/news/meet-the-very-glossy-posse-at-japiurs-palace/|publisher=Daily Mail|access-date=3 September 2021|archive-date=5 April 2023}}</ref>
ఆయన [[భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన|బ్రిటిష్ పాలన]]<nowiki/>లో [[జైపూర్ సంస్థానం|జైపూర్]] సంస్థానపు చివరి పాలక మహారాజు రెండవ మాన్ సింగ్ మునిమనవడు, అయితే ఈ సంబంధం పితృస్వామ్య సంబంధమైనది కాదు. ఆయన తల్లి భారతీయ సైనికుడు, హోటల్ యజమాని దివంగత [[భవానీ సింగ్]] ఏకైక కుమార్తె.<ref name="rediff">{{Cite news|url=http://www.rediff.com/news/report/the-princess-who-could-provide-a-royal-touch-to-the-bjp/20130916.htm|title=The princess who could provide a royal touch to the BJP|last=Bhandari|first=Prakash|date=16 September 2013|work=Rediff|access-date=2017-08-01}}</ref><ref name="news.com" /> ఆయన తల్లిదండ్రులు 2018లో విడాకులు తీసుకున్నారు.<ref name="247NW" />
2011లో భవానీ సింగ్ మరణించిన తరువాత, 12 ఏళ్ల పద్మనాభ సింగ్ రు అనధికారికంగా "జైపూర్ మహారాజా" గా నియమించారు.<ref name="news.com" /> 1971లో భారతదేశంలో రాచరిక పింఛన్లు, బిరుదులు, అధికారాలు రద్దు చేయబడినప్పటికీ, కొంతమంది మాజీ రాచరిక పాలకుల కుటుంబాలు కొంతమంది అనధికారికంగా పదవులు ఉపయోగించడం కొనసాగించాయి.
== పోలో ==
పద్మనాభ సింగ్ 2015లో ఇంగ్లాండులో పోలో (Polo) ఆడటం ప్రారంభించాడు. గార్డ్స్ పోలో క్లబ్ సభ్యుడిగా ఆయన ఉన్నాడు.<ref>{{Cite news|url=https://www.outlookbusiness.com/specials/where-the-rich-are-investing_2016/the-polo-prince-3148|title=The Polo Prince|date=11 November 2016|work=Outlook Business|access-date=2017-08-01|archive-date=2017-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801164146/https://www.outlookbusiness.com/specials/where-the-rich-are-investing_2016/the-polo-prince-3148|url-status=dead}}</ref> 2017లో, ఆయన హర్లింగ్హామ్ పార్కు (Guards Polo Club)లో భారత జాతీయ జట్టుకు నాయకత్వం వహించాడు, 70 సంవత్సరాలలో ఒక భారత జట్టు ఈ వేదికను సందర్శించడం అదే మొదటిసారి. అతని తాత యూకె చివరి విజయవంతమైన భారతీయ పోలో పర్యటనకు నాయకత్వం వహించాడు.<ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/polo/2017/04/06/england-polo-play-india-hurlingham/|title=England polo to play India at Hurlingham|last=Telegraph Sport|date=6 April 2017|work=The Daily Telegraph|access-date=2017-08-01}}</ref><ref>{{Cite web|title=England International|url=http://www.polointheparklondon.com/england-international|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170722145310/http://www.polointheparklondon.com/england-international|archive-date=22 July 2017|access-date=2017-08-01|publisher=Sportsgate International}}</ref>
== స్వచ్ఛంద సేవ ==
తన తల్లి దియా కుమారి పేరు మీద స్థాపించబడిన [[జైపూర్]] ఆధారిత [[ప్రిన్సెస్ దియా కుమారి ఫౌండేషన్]] కు ఉపాధ్యక్షుడిగా పనిచేస్తున్నాడు.
== మూలాలు ==
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:1998 జననాలు]]
bnhl0owbgdvj9unhqbkurucs44h41cw
డానిష్ హుస్సేన్
0
465284
4989157
4724441
2026-10-26T13:02:52Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989157
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = డానిష్ హుస్సేన్
| image =
| caption =
| birth_name =
| birth_date =
| birth_place = భారతదేశం
| death_date =
| death_place =
| education =
| occupation = {{hlist|నటుడు}}
| years active =
| nationality = {{flag|India|name=భారతీయుడు}}
| known_for =
| spouse(s) =
| children =
| parents =
| relatives =
| website =
}}
'''ముర్తాజా డానిష్ హుస్సేనీ''', తన రంగస్థల నామం డానిష్ హుస్సేన్ గా కీర్తించబడ్డాడు,<ref name="spicmacay">{{cite web|date=|title=Star Attractions|url=http://www.iitk.ac.in/spicmacay/#stars|access-date=14 January 2022|website=iitk.ac.in|publisher=SPIC MACAY, IIT Kanpur}}</ref> భారతీయ నటుడు, కథకుడు, కవి & నాటక దర్శకుడు.<ref name="returns">{{cite news|url=https://www.pressreader.com/india/hindustan-times-lucknow/20151020/281986081403313|title=Artist Murtaza Danish Husaini returns award|date=20 October 2015|work=[[Hindustan Times]]|access-date=14 January 2022|via=pressreader.com}}</ref><ref name="challenges">{{cite news|url=https://www.ozy.com/the-new-and-the-next/a-new-kind-of-storytelling-challenges-indias-self-image/241374/|title=A New Kind of Storytelling Challenges India's Self-Image|last=Muzaffar|first=Maroosha|date=|access-date=14 January 2022|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220114214035/https://www.ozy.com/the-new-and-the-next/a-new-kind-of-storytelling-challenges-indias-self-image/241374/|archive-date=14 January 2022|publisher=|website=OZY.com}}</ref> ఆయన డాన్ హుస్సేన్,<ref>{{cite web|date=|title=Dan.Husain|url=https://www.instagram.com/dan.husain/?hl=en|access-date=14 January 2022|website=instagram.com}}</ref> ముర్తాజా డానిష్ హుస్సేన్ గా గుర్తింపు పొందాడు.<ref name="between">{{cite web|date=2 November 2010|title=Between fantasy and reality|url=https://www.deccanherald.com/content/109778/between-fantasy-reality.html|access-date=14 January 2022|work=[[Deccan Herald]]|publisher=}}</ref>
==జననం, విద్యాభాస్యం==
ముర్తాజా డానిష్ హుస్సేని ఒక ముస్లిం కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన తల్లి ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయంలో పర్షియన్ సాహిత్య ప్రొఫెసర్, తండ్రి ఆర్థికవేత్త.<ref name="challenges" />
డానిష్ ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆర్థిక శాస్త్రం & నిర్వహణలో డిగ్రీలతో పట్టభద్రుడయ్యాడు.<ref name="challenges" />
==కెరీర్==
హుస్సేన్ తొలినాళ్లలో బ్యాంకింగ్ రంగంలో పనిచేశాడు, కానీ అసంతృప్తి చెంది, 30 సంవత్సరాల వయసులో ప్రదర్శన కళల వైపు మొగ్గు చూపాడు.<ref name="belong">{{cite web|last=Sud|first=Kishori|date=14 September 2017|title=Urdu does not belong to any religion: Danish Hussain|url=http://twocircles.net/2017sep14/416546.html|access-date=14 January 2022|website=twocircles.net|publisher=|place=Lonavla}}</ref>
ఉర్దూ కథా కథనం, దస్తాంగోయ్ ను పునరుద్ధరించడంలో సహాయపడటానికి హుస్సేన్ మహమూద్ ఫరూఖీ (2005లో ప్రారంభించాడు) తో చేరాడు, 2016లో బహుభాషా కథనాలను క్విస్సేబాజీగా అభివృద్ధి చేశాడు. ముంబైలోని అతని థియేటర్ కంపెనీ ది హోష్రుబా రిపెర్టరీ.
ఆయన ధోబీ ఘాట్ (2010), పీప్లి లైవ్ (2010), [[న్యూటన్ (సినిమా)|న్యూటన్]] (2017), సూర్మ (2018) వంటి సినిమాలలో నటించాడు. ఆయన తాజ్ మహల్ 1989 (2020), మై హీరో బోల్ రహా హు (2021), బార్డ్ ఆఫ్ బ్లడ్ (2019) వంటి టెలివిజన్ ధారావాహికలలో నటించాడు.<ref>{{cite web|date=|title=Bard Of Blood|url=https://timesofindia.indiatimes.com/web-series/reviews/hindi/bard-of-blood/seriesreview/77285901.cms|access-date=14 January 2022|work=The Times of India|publisher=Bennett, Coleman & Co. Ltd.|via=timesofindia.indiatimes.com}}</ref><ref>{{cite magazine|last=Xalxo|first=Jessica|date=23 October 2019|title='Bard of Blood' Review: The Shallow Translation of a Complex Endeavor|url=https://rollingstoneindia.com/bard-blood-review-complex-endeavor-shallow-translation/|magazine=[[Rolling Stone India]]|publisher=|access-date=14 January 2022}}</ref>
==వ్యక్తిగత జీవితం==
హుస్సేన్ ముంబైలో నివసిస్తున్నాడు.<ref name="challenges" />
== ఫిల్మోగ్రఫీ ==
=== సినిమాలు ===
{| class="wikitable sortable"
!సంవత్సరం
!పేరు
!పాత్ర
!గమనికలు
|-
| rowspan="2" |2010
|''పీప్లి లైవ్''
|విజయ్ రంజన్ ప్రసాద్
|
|-
|''ధోబీ ఘాట్''
|సలీం
|
|-
|2013
|''అంఖోన్ దేఖి''
|గోపి
|
|-
|2015
|''[[వెల్కమ్ 2 కరాచీ|వెల్కమ్ 2 కరాచీ]]''
|పాకిస్తాన్ మంత్రి
|
|-
|2017
|''న్యూటన్''
|పోలీస్ డిఐజి
|
|-
|2018
|''సూర్మ''
|కర్తార్ సింగ్
|
|-
|2019
|''బజార్''
|దుబే
|
|-
| rowspan="2" |2020
|''మీ రక్షమ్''
|సలీం
|
|-
|''జై మమ్మీ ది''
|గుర్పాల్ భల్లా
|
|-
|2021
|''బన్సురి: ది ఫ్లూట్''
|ఆల్బర్ట్ రోజారియో
|
|-
| rowspan="2" |2022
|''దస్వి''
|రాయ్ బరేలి
|నెట్ఫ్లిక్స్లో విడుదలైన సినిమా
|-
|''అరియిప్పు''
|కైలాష్
|నెట్ఫ్లిక్స్
మలయాళ చిత్రంలో విడుదలైన సినిమా
|-
|2023
|''[[టైగర్ 3]]''
|జనరల్ రియాజ్
|
|-
|2025
|లూకాస్ వరల్డ్
|డాక్టర్ కుమార్
|<ref>{{Cite web|last=ITINERARY|first=INDIA|date=31 January 2025|title=Who is Dr. Kumar from Lucca's World and where is he now?|url=https://india-itinerary.com/2025/01/31/dr-kumar-from-luccas-world-where-is-he-now/|website=India-Itinerary|access-date=14 అక్టోబర్ 2025|archive-date=1 డిసెంబర్ 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20251201174027/https://india-itinerary.com/2025/01/31/dr-kumar-from-luccas-world-where-is-he-now/|url-status=dead}}</ref>
|-
|2025
|''ది శాడిస్ట్''
|న్యూస్ యాంకర్
|<ref>{{Cite web|last=admin|date=2024-09-27|title=The Sadist: A Gripping Exploration of Society's Descent into Celebrating Violence and Cruelty|url=https://filmygyan.co/news/the-sadist-a-gripping-exploration-of-societys-descent-into-celebrating-violence-and-cruelty/|access-date=2025-05-11|website=Filmygyan: Your Daily Dose of Bollywood Buzz|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250513174456/https://filmygyan.co/news/the-sadist-a-gripping-exploration-of-societys-descent-into-celebrating-violence-and-cruelty/|archive-date=2025-05-13|url-status=dead}}</ref>
|}
=== వెబ్ సిరీస్ ===
{| class="wikitable sortable"
!సంవత్సరం
!పేరు
!పాత్ర
!గమనికలు
|-
| rowspan="2" |2019
|''బ్లడ్ ఆఫ్ బ్లడ్''
|ముల్లా ఖలీద్
|
|-
|''తాజ్ మహల్ 1989''
|సుధాకర్ మిశ్రా
|
|-
|2020
|హోస్టేజెస్
|అర్జున్ భాసిన్
|
|-
|2021
|బాంబే బేగమ్స్
|నౌషాద్ ఇరానీ
|
|-
|2022
|''తనావ్''
|
|
|-
|2025
|''క్రైమ్ బీట్''
|అమీర్ అక్తర్
|
|}
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:భారతీయ సినిమా నటులు]]
3pkphnqceli7wd2lrvqqgsftvot5332
దయ్యన్ గలీమ్
0
475720
4989285
4741343
2026-10-26T21:44:53Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989285
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox cricketer
| name = దయ్యన్ గలీమ్
| image =
| country = దక్షిణాఫ్రికా
| fullname = అబ్దు దయ్యన్ గలీమ్
| birth_date = {{Birth date and age|1997|1|2|df=yes}}
| birth_place = కేప్ టౌన్, వెస్ట్రన్ కేప్, దక్షిణాఫ్రికా
| nickname =
| heightm =
| batting = కుడిచేతి
| bowling = కుడిచేతి మీడియం-ఫాస్ట్
| international = true
| odidebutdate =
| odidebutyear =
| odidebutagainst =
| odicap =
| lastodidate =
| lastodiyear =
| lastodiagainst =
| oneT20I = true
| T20Idebutdate = డిసెంబర్ 13
| T20Idebutyear = 2024
| T20Idebutagainst = పాకిస్తాన్
| T20Icap = 109
| lastT20Idate =
| lastT20Iyear =
| lastT20Iagainst =
| club1 = వెస్ట్రన్ ప్రావిన్స్
| year1 = 2015
| date = 2016 జనవరి 27
| year =
| source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/550189.html క్రిక్ఇన్ఫో
}}
'''అబ్దు దయ్యన్ గలీమ్''' (జననం 2 జనవరి 1997) పశ్చిమ ప్రావిన్స్ తరపున ఆడే దక్షిణాఫ్రికా క్రికెటర్. గలీమ్ కేప్ టౌన్లో జన్మించాడు, రోండెబోష్ బాలుర ఉన్నత పాఠశాలలో చదువుకున్నాడు.<ref>[https://cricketarchive.com/Archive/Players/1214/1214944/Twenty20_Matches.html Twenty20 matches played by Dayyaan Galiem] – CricketArchive. Retrieved 27 January 2016.</ref> ఆయన ఆల్ రౌండర్గా ఆడుతూ సెప్టెంబర్ 2015లో పశ్చిమ ప్రావిన్స్ తరపున అరంగేట్రం చేశాడు, ఆఫ్రికా టీ20 కప్లో ఈస్టర్న్స్తో ఆడాడు. ఆయన డిసెంబర్ 2015లో బంగ్లాదేశ్లో జరిగిన 2016 అండర్-19 ప్రపంచ కప్ కోసం దక్షిణాఫ్రికా అండర్-19 జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/icc-under-19-world-cup-2016/content/story/953769.html |title=Tony de Zorzi to lead South Africa at U-19 World Cup |access-date=27 January 2016 |work=ESPNCricinfo}}</ref> మొదట 2014 అండర్-19 ప్రపంచ కప్ కోసం జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు, కానీ మోకాలి గాయంతో బాధపడుతున్న తర్వాత టోర్నమెంట్కు ముందు బ్రాడ్లీ డయల్ అతని స్థానంలోకి వచ్చాడు.<ref>{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/icc-under-19-world-cup-2014/content/story/718099.html |title=Injured SA seamer Dayyaan Galiem out of U-19 World Cup |access-date=27 January 2016 |work=ESPNCricinfo}}</ref>
గలీమ్ 2016 అక్టోబర్ 6న 2016–17 సన్ఫాయిల్ 3-డే కప్లో వెస్ట్రన్ ప్రావిన్స్ తరపున తన [[ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్|ఫస్ట్-క్లాస్]] అరంగేట్రం చేశాడు.<ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1024721.html |title=Sunfoil 3-Day Cup, Cross Pool: Namibia v Western Province at Walvis Bay, Oct 6-8, 2016 |access-date=5 October 2016 |work=ESPN Cricinfo}}</ref> ఆయన 2016 అక్టోబర్ 9న 2016–17 CSA ప్రావిన్షియల్ వన్డే ఛాలెంజ్లో వెస్ట్రన్ ప్రావిన్స్ తరపున తన [[లిస్ట్ ఎ క్రికెట్|లిస్ట్ ఎ]] అరంగేట్రం చేశాడు.<ref name="LA">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1024921.html |title=CSA Provincial One-Day Challenge, Cross Pool: Namibia v Western Province at Walvis Bay, Oct 9, 2016 |access-date=9 October 2016 |work=ESPN Cricinfo}}</ref>
దయ్యన్ గలీమ్ఆ గస్టు 2017లో టీ20 గ్లోబల్ లీగ్ మొదటి సీజన్ కోసం కేప్ టౌన్ నైట్ రైడర్స్ జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు.<ref name="T20GL">{{cite web|url=http://www.t20.gl/news/t20-global-league-announces-final-team-squads|title=T20 Global League announces final team squads|access-date=28 August 2017|work=T20 Global League|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905185645/https://www.t20.gl/news/t20-global-league-announces-final-team-squads|archive-date=5 September 2017|url-status=dead}}</ref> అయితే అక్టోబర్ 2017లో క్రికెట్ దక్షిణాఫ్రికా మొదట టోర్నమెంట్ను నవంబర్ 2018 వరకు వాయిదా వేసింది, ఆ తర్వాత వెంటనే రద్దు చేయబడింది.<ref name="PP">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/southafrica/content/story/1123408.html |title=Cricket South Africa postpones Global T20 league |access-date=10 October 2017 |work=ESPN Cricinfo}}</ref>
దయ్యన్ గలీమ్ 2017–18 సీఎస్ఏ ప్రావిన్షియల్ వన్డే ఛాలెంజ్ టోర్నమెంట్లో వెస్ట్రన్ ప్రావిన్స్ తరపున అత్యధిక వికెట్లు తీసిన బౌలర్గా నిలిచాడు, ఎనిమిది మ్యాచ్ల్లో పది మందిని అవుట్ చేశాడు.<ref name="1718wkts">{{cite web |url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12120;team=3408;type=tournament |title=CSA Provincial One-Day Challenge, 2017/18 Western Province: Batting and bowling averages |access-date=8 April 2018 |work=ESPN Cricinfo}}</ref>
ఆయన జూన్ 2018లో 2018–19 సీజన్ కోసం కేప్ కోబ్రాస్ జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు.<ref name="con1819">{{cite web |url=http://www.capecobras.co.za/prince-announces-exciting-world-sports-betting-cape-cobras-squad-2018-2019/ |title=Prince announces 'exciting' World Sports Betting Cape Cobras Squad for 2018/2019 |work=Cape Cobras |access-date=16 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180616154721/http://www.capecobras.co.za/prince-announces-exciting-world-sports-betting-cape-cobras-squad-2018-2019/ |archive-date=16 జూన్ 2018 |url-status=dead}}</ref> ఆయన సెప్టెంబర్ 2018లో ఆఫ్రికా టీ20 కప్ కోసం వెస్ట్రన్ ప్రావిన్స్ జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు,<ref name="WPSquad">{{cite web |url=http://cricket.co.za/news/25965/WP-select-two-schoolboys-in-Africa-T20-Cup-team |title=WP select two schoolboys in Africa T20 Cup team |work=Cricket South Africa |access-date=10 September 2018 |archive-date=10 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180910204000/http://cricket.co.za/news/25965/WP-select-two-schoolboys-in-Africa-T20-Cup-team |url-status=dead }}</ref> ఏప్రిల్ 2021లో నమీబియాలో ఆరు మ్యాచ్ల పర్యటన కోసం దక్షిణాఫ్రికా ఎమర్జింగ్ పురుషుల జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు.<ref>{{cite web |url=https://cricket.co.za/news/38167/SA-Emerging-men-to-tour-Namibia |title=SA Emerging men to tour Namibia |work=Cricket South Africa |access-date=16 April 2021 |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417232410/https://cricket.co.za/news/38167/SA-Emerging-men-to-tour-Namibia |url-status=dead }}</ref> ఆయన అదే నెల తరువాత దక్షిణాఫ్రికాలో 2021–22 క్రికెట్ సీజన్కు ముందు నార్తర్స్ జట్టులో చోటు దక్కించుకున్నాడు.<ref>{{cite web |url=https://cricket.co.za/news/38184/CSA-reveals-Division-One-squads-for-2021-22 |title=CSA reveals Division One squads for 2021/22 |work=Cricket South Africa |access-date=20 April 2021 |archive-date=20 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210420104034/http://cricket.co.za/news/38184/CSA-reveals-Division-One-squads-for-2021-22 |url-status=dead }}</ref>
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:1997 జననాలు]]
[[వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు]]
[[వర్గం:దక్షిణాఫ్రికా టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు]]
0ipqb6qxv2dwd6jq742u098cxeeuduq
దశావతార ఆలయం, దేవగఢ్
0
475762
4989286
4839288
2026-10-26T21:59:55Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989286
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox religious building
| name = దశావతార ఆలయం
| image = Deogarh01.jpg
| alt = దేవగఢ్ దశావతార హిందూ ఆలయం
| caption = దశావతార ఆలయం, దేవగఢ్
| relief = yes
| religious_affiliation = [[హిందూమతం]]
| other_names =
| proper_name =
| coordinates = {{coord|24|31|35.8|N|78|14|24.4|E|display=inline,title}}
| country = [[భారతదేశం]]
| state = [[ఉత్తరప్రదేశ్]]
| district = [[లలిత్పూర్ జిల్లా]]
| location = [[బేత్వా నది]] లోయ
| elevation_m =
| deity = [[విష్ణువు]]
| festivals =
| architecture_style = [[హిందూ ఆలయ వాస్తుశిల్పం|నాగర శైలి]]
| year_completed = {{Circa|500 CE}}<ref name=cornellplan>[https://digital.library.cornell.edu/catalog/ss:3855959 దశావతార ఆలయ ప్రణాళిక] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190216153117/https://digital.library.cornell.edu/catalog/ss:3855959 |date=2019-02-16 }}, కార్నెల్ విశ్వవిద్యాలయం</ref><ref>{{cite book|author=T. Richard Blurton|title=Hindu Art|url=https://books.google.com/books?id=xJ-lzU_nj_MC&pg=PA52|year=1993|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-39189-5|page=52}}</ref>
| website =
}}
'''దశావతార ఆలయం''' అనేది 6వ శతాబ్దపు ప్రారంభానికి చెందిన ఒక [[హిందూ ఆలయం]]. ఇది [[ఉత్తరప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[లలిత్పూర్ జిల్లా]]లో ఉన్న [[దేవ్గఢ్, ఉత్తరప్రదేశ్|దేవగఢ్]] గ్రామంలో, ఉత్తర-మధ్య [[భారతదేశం]]లోని [[బేత్వా నది]] లోయలో స్థితిచేసి ఉంది. ఈ ప్రాంతం జాన్సీ నుండి సుమారు 125 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.<ref name="Dehejia">Dehejia, Vidya. Indian Art. New York, NY: Phaidon Press Limited, 1997, p. 143</ref><ref name="Michell95">{{cite book|author=George Michell|title=The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms|url=https://books.google.com/books?id=ajgImLs62gwC&pg=PA95|year=1977|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-53230-1|pages=27 with Figure 5, 95–96}}</ref> ఈ ఆలయం సరళమైన ఒకే గర్భగృహం కలిగిన చతురస్ర ప్రణాళికతో నిర్మించబడింది, నేటికీ నిలిచివున్న అతి పురాతన రాతి హిందూ ఆలయాలలో ఒకటిగా భావించబడుతుంది.<ref name="Dehejia" /><ref>{{cite book|author=Fred S. Kleiner|title=Gardner's Art through the Ages: A Global History, Enhanced Edition|url=https://archive.org/details/isbn_9780534642013|url-access=registration|year=2010|publisher=Cengage|isbn=978-1-4390-8578-3|page=[https://archive.org/details/isbn_9780534642013/page/170 170]}}</ref> ఈ ఆలయం [[గుప్త సామ్రాజ్యం|గుప్త కాలం]]లో నిర్మించబడింది, గుప్త శైలి వాస్తు శిల్పంలోని సుందరమైన అలంకరణలను ప్రతిబింబిస్తుంది.<ref>Rowland, Benjamin. The Art and Architecture of India. Kingsport, Tennessee: Kingsport Press, Inc., 1953 p. 224</ref><ref>Mitter, Partha. Indian Art. New York: Oxford University Press, 2001. p. 42</ref> దేవగఢ్లోని ఈ ఆలయం ప్రధానంగా [[విష్ణువు]]కు అంకితం చేయబడింది. అయితే ఇందులో [[శివుడు]], [[పార్వతి]], [[కార్తికేయుడు]], [[బ్రహ్మ]], [[ఇంద్రుడు]], నదీ దేవతలు [[గంగాదేవి|గంగా]], [[యమునా నది|యమునా]], అలాగే హిందూ మహాకావ్యం [[మహాభారతం]]లోని ఐదు [[పాండవులు]]ను చూపించే శిల్పపట్టీ కూడా ఉన్నాయి.<ref name="Dehejia" /><ref name="Michell95" /> ఈ ఆలయం రాతి, ఇటుకలతో నిర్మించబడింది.<ref name="Dye">Dye, Joseph. The Arts of India. Virginia Museum of Fine Arts. 2001. p. 112</ref> విష్ణువుకు సంబంధించిన పురాణ గాథలు ఆలయ అంతర్గత, బాహ్య గోడలపై చెక్కబడ్డాయి. అలాగే రాజసభ జీవితం, ప్రేమిక జంటలు వివిధ దశల్లో చూపబడిన లౌకిక దృశ్యాలు కూడా శిల్పాలుగా ఉన్నాయి.<ref name="Dehejia" /><ref name="Michell95" /> అలెగ్జాండర్ లుబోట్స్కీ ప్రకారం, ఈ ఆలయం హిందూ గ్రంథమైన ''[[విష్ణుధర్మోత్తర పురాణం]]''లోని మూడవ ఖండం ఆధారంగా నిర్మించబడింది. ఇందులో వివరించిన ''సర్వతోభద్ర'' ఆలయ శైలి, ఈ గ్రంథం, ఆలయ సంప్రదాయం ప్రాచీన భారతదేశంలో ఉన్నాయని సూచిస్తుంది.<ref>The Iconography of the Vishnu Temple at Deogarh and the Vishnudharmottarapurana, Alexander Lubotsky, Ars Orientalis, Vol. 26, (1996), pp. 65-80</ref> ఈ ఆలయం శిథిలావస్థలో ఉన్నప్పటికీ, హిందూ ఆలయ వాస్తుశిల్ప పరిశోధనలో, ముఖ్యంగా ఉత్తర భారత ఆలయ నిర్మాణ శైలుల మూలాలను అర్థం చేసుకోవడంలో, ఇది ఒక కీలక ఉదాహరణగా నిలుస్తోంది.<ref name="Michell95" /><ref>{{cite journal | last=Meister | first=Michael W. | title=A Note on the Superstructure of the Marhia Temple | journal=Artibus Asiae | volume=36 | issue=1/2 | year=1974 | doi=10.2307/3249713 | pages=81–88| jstor=3249713 }}</ref><ref>Vincent Arthur Smith, [https://books.google.com/books?id=WQ9gYUuP5acC&pg=PA83 ''Art of India'']. Parkstone International, 2012.</ref> ఈ దశావతార ఆలయాన్ని స్థానికంగా '''సాగర్ మార్హ్''' అని పిలుస్తారు. దీనికి అర్థం “జలాశయం వద్ద ఉన్న ఆలయం”. ఈ పేరు ఆలయం ముందు రాతితో చెక్కిన చతురస్ర జలకుండ కారణంగా వచ్చింది.<ref name="vats1" />
==స్థానం==
ఈ ఆలయ ప్రదేశం దేవగఢ్లో ఉంది. దీనిని దేవగఢ్ లేదా దేవ్గఢ్ అని కూడా పిలుస్తారు (సంస్కృతంలో “దేవతల కోట”).<ref name=bruhn28>{{cite book|author=Klaus Bruhn|title=The Jina Images of Deogarh |url= https://books.google.com/books?id=2K83AAAAIAAJ |year=1987|publisher= Brill|pages= 28–29}}</ref> ఇది [[బేత్వా నది]] లోయలో, [[ఉత్తరప్రదేశ్]], [[మధ్యప్రదేశ్]] రాష్ట్రాల సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉంది. ఈ ఆలయం దేవగఢ్ కొండకు దిగువన, నదీ తీరానికి సమీపంగా ఉంది. ఇక్కడికి సుమారు 500 మీటర్ల దూరంలో, కొన్ని శతాబ్దాల తరువాత నిర్మించబడిన మూడు డజన్ల [[జైన మతం|జైన]] ఆలయాలు, ధర్మశాలల సమూహం, అలాగే 13వ శతాబ్ద ప్రారంభంలో నిర్మించిన దేవగఢ్ కర్నాలి కోట ఉన్నాయి.<ref name="cunninghamv10p100" /><ref name="vats1">Madho Sarup Vats (1952), [https://books.google.com/books?id=hzwTAAAAIAAJ The Gupta Temple at Deogarh], Memoirs of the Archaeological Survey of India, Vol. LXX, pages 1-2</ref>
దశావతార ఆలయం ఉత్తరప్రదేశ్లోని లలిత్పూర్ పట్టణం నుండి సుమారు 30 కిలోమీటర్ల (19 మైళ్ళు) దూరంలో, ఖజురాహోకు పశ్చిమాన 220 కిలోమీటర్ల (140 మైళ్ళు), [[గ్వాలియర్]] కు దక్షిణాన 250 కిలోమీటర్ల (160 మైళ్ళు), [[భోపాల్|భోపాల్]]<nowiki/>కు ఈశాన్యంగా 230 కిలోమీటర్ల (140 మైళ్ళు), కాన్పూర్కు నైరుతి దిశలో సుమారు 400 కిలోమీటర్ల (250 మైళ్ళు) దూరంలో ఉంది. సమీప రైల్వే స్టేషన్ [[లలిత్పూర్]]<nowiki/>లో ఉంది, అయితే రోజువారీ విమాన సేవలు గల సమీప ప్రధాన విమానాశ్రయాలు ఖజురాహో (IATA: HJR), భోపాల్ (IATA: DBH)..<ref>{{cite book|author=Klaus Bruhn|title=The Jina Images of Deogarh |url= https://books.google.com/books?id=2K83AAAAIAAJ |year=1987|publisher= Brill|pages= 515–516}}</ref>
ఈ ప్రదేశం లలిత్పూర్ పర్వతశ్రేణి పశ్చిమ అంచున, అడవుల మధ్య, సుమారు 500 మీటర్లు దూరంలో బేత్వా నది రాపిడ్స్తో ఉంది. బ్రిటిష్ భారత కాలానికి చెందిన పురావస్తు శాస్త్రవేత్త అలెగ్జాండర్ కనింగ్హామ్ 1875లో ఈ ప్రదేశాన్ని సందర్శించి, దీన్ని “అత్యంత చిత్రమైన ప్రదేశం”గా వర్ణించాడు. ఈ కోట ప్రాంతంలో అనేక జైన ఆలయాలు ఉన్నాయి. వాటి మధ్యలో, కోట, దేవగఢ్ గ్రామం మధ్య భాగంలో దశావతార ఆలయం ఒంటరిగా ఉన్న హిందూ స్మారకంగా నిలుస్తుంది.<ref name="cunninghamv10p100">A. Cunningham, [https://archive.org/stream/reporttoursinbu01cunngoog#page/n111/mode/2up Tours in Bundelkhand and Malwa], Archaeological Survey Report Vol. 10, pages 100, 104-110</ref>
==చరిత్ర==
[[File:View of the Remains of the Dashavatara Temple in Deogarh.jpg|thumb|దశావతార ఆలయం – జగతి పై ఉన్న దృశ్యం|364x364px]]
దేవగఢ్ ఒక ప్రాచీన ప్రదేశం. ఇక్కడ వివిధ భాషలు, లిపుల్లో అనేక శాసనాలు లభించాయి. అలాగే హిందూ, జైన, బౌద్ధ స్మారకాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇవన్నీ ఈ ప్రాంతం ఒకప్పుడు ముఖ్యమైన మానవ నివాస ప్రాంతం అని, భిన్న భాషల ప్రజలను కలిపే సామ్రాజ్య వాణిజ్య మార్గంపై ఉన్నదని సూచిస్తున్నాయి. మాధో వాట్స్ ప్రకారం, ఉత్తరం, పడమర, దక్షిణ దిశలలో సుందరమైన కొండల మధ్య, సమృద్ధిగా నీటి వనరులతో దేవగఢ్ స్థితిచేసి ఉండడం వల్ల, ఇది [[పాటలీపుత్ర]] (పాట్నా), [[కాశీ]] (వారణాసి), [[సాంచి]], [[ఉదయగిరి గుహలు]], [[ఉజ్జయిని]], [[విదిషా|భిల్సా]], బాగ్ వంటి ప్రాచీన ఆర్థిక కేంద్రాల మధ్య సౌకర్యవంతమైన స్థలంగా ఉండేది.<ref name="vats1" /> 1875లో కనింగ్హామ్ తన పర్యటన సమయంలో దేవగఢ్లో కనుగొన్న శాసనాలు గుప్త లిపిలో ఉన్నాయని, మరికొన్ని చదవలేనివిగా ఉన్నాయని పేర్కొన్నాడు. చదవగలిగిన శాసనాలు హిందూ సంస్కృతంలో ఉండి, “[[ఓం]]! నమః [[శివుడు|శివాయ]]!” వంటి పదాలతో ప్రారంభమయ్యాయని తెలిపాడు. వాటిలో పేర్కొన్న [[సంవత్సరం|సంవత్సర]] తేదీల ఆధారంగా, ఆ శాసనాలు 808 CE నుండి 1164 CE మధ్యకాలానికి చెందినవిగా నిర్ధారించబడ్డాయి. 8వ శతాబ్దానికి ముందున లేదా 13వ శతాబ్దానికి తరువాతివి ఏవీ లేవు.<ref name="cunninghamv10p100" />
కనింగ్హామ్ జైన ఆలయ ప్రదేశంలో ఉన్న భారీ తీర్థంకర విగ్రహాలపై నివేదిక ఇచ్చి, అనంతరం “గుప్త ఆలయం” అని ఆయన పిలిచిన దేవగఢ్లోని ఒంటరి హిందూ ఆలయంపై విస్తృత వివరణ అందించాడు.<ref name="cunninghamv10p100" /><ref name="bruhn28" /> తన నివేదిక చివరలో, దశావతార ఆలయంలో కనిపించే వాస్తుశిల్ప శైలి, శిల్ప ఇతివృత్తాలు, ఈ ఆలయం తప్పకుండా 700 CE కంటే ముందే నిర్మించబడినదని, తన అంచనా ప్రకారం 600–700 CE మధ్యకాలంలో నిర్మించబడినదై ఉండవచ్చని ఆయన వ్యాఖ్యానించాడు.<ref name="cunninghamv10p100" /> 1875లో కనింగ్హామ్ నివేదికకు ముందుగా, సుమారు 1871లో చార్లెస్ స్ట్రాహాన్ ఈ ఆలయాన్ని సందర్శించాడు. అప్పట్లో ఇది అడవుల మధ్య దాగి ఉన్నదని అతడు గమనించాడు. ఈ ఆలయంపై తన ఉత్సాహాన్ని స్ట్రాహాన్ కనింగ్హామ్కు తెలియజేశాడు:<ref name="cunninghamv10p100" /><blockquote style="background-color:none;margin-right:5em;margin-left:0em;border-left:solid 6px #FFE0BB;padding:1.0em">
దేవగఢ్ పరిసర ప్రాంతంలో అడవి అత్యంత సాంద్రంగా ఉంది. ఇక్కడ బేత్వా నదిని రెండు ఒడ్డుల నుండీ ఒకప్పుడు హిందూ దేవాలయాలకు పవిత్రంగా భావించబడిన రాతి కొండచరియలు ఎత్తుగా చూడగలుగుతాయి. వాటి శిథిలాలు శిల్పకళలో అత్యంత విస్తారమైన సమృద్ధిని చూపిస్తున్నప్పటికీ, ఇప్పుడు అవి చుట్టుపక్కల చెట్ల ఎత్తును కూడా మించలేని స్థితిలో ఉన్నాయి. ''అత్యంత వైభవమైన ఈ ఆలయంలో'', అది ఉన్న కొండ అడుగునుంచి రాతి ముఖభాగం వెంట సాగే వెడల్పైన రాళ్లతో వేసిన మార్గం ఉంది. ఈ ఆలయం పురావస్తు పరంగా గొప్ప ప్రాధాన్యత కలిగినదిగా భావించబడుతుంది; ఎందుకంటే ఇందులోని కొన్ని శిల్పాలు మంచి స్థితిలో సంరక్షించబడి ఉన్నాయి.<br><br>– చార్లెస్ స్ట్రాహాన్ (కనింగ్హామ్ ప్రచురణ ప్రకారం ప్రత్యేకంగా హైలైట్ చేయబడింది<ref name=cunninghamv10p100/>)
</blockquote>
[[File:Deogarh, Dasavatara-Tempel Vishnu (1999) (cropped).JPG|thumb|[[విష్ణువు]] [[శేషుడు|శేషుని]] రక్షణలో నిద్రిస్తున్న దృశ్యం]]
1899లో, భారత పురావస్తు శాఖ తరఫున పి. సి. ముఖర్జీ ఈ ప్రదేశాన్ని మరింత సమగ్రంగా పరిశీలించాడు. ఆయన శిల్పాలలో విష్ణు ప్రతిమలు విస్తారంగా ఉన్నాయని గమనించాడు. ఆలయంలో ఒకప్పుడు విష్ణువు యొక్క పది అవతారాలు చెక్కబడి ఉండేవని, కానీ అవి ఇప్పుడు కనిపించడంలేదని చెప్పే స్థానిక మౌఖిక సంప్రదాయాన్ని కూడా ఆయన అంగీకరించాడు. తన నివేదికలో ఆయన దీనిని [[దశావతారం|దశావతార]] ఆలయం అని పేర్కొన్నాడు, ఈ ఆలయానికి స్థానికంగా ఉన్న ''సాగర్ మార్హ్'' అనే పేరును కూడా నమోదు చేశాడు.<ref name=vats1/> ముఖర్జీ నివేదిక తరువాతి దశాబ్దాలలో, 20వ శతాబ్ద ప్రారంభంలో దేవగఢ్ ప్రాంతంలో జరిగిన తవ్వకాలలో—దయారామ్ సహ్ని నిర్వహించిన తవ్వకాలతో సహా—ఇంకా అనేక హిందూ ఆలయాలు, శాసనాలు, జైన ఆలయాలు, బౌద్ధ స్మారకాలు ఉన్నాయని ఆధారాలు లభించాయి. వీటిలో నహర్ఘాటి శాసనాలు, ఒక సన్యాస గుహ, అలాగే సప్తమాతృకలు (ఏడు తల్లులు, [[శక్తిమతం]]) చెక్కబడిన శిల్ప ప్యానల్ ఉన్నాయి. 1918లో సహ్ని ఆలయ పునాదికి సమీపంలో మట్టిలో పాతిపెట్టబడి, ఎవరో సమీపంలో గోడ కట్టేందుకు ఉపయోగించిన ఆలయ శిల్ప ప్యానళ్లను కనుగొన్నాడు. ఆ శిల్ప ప్యానళ్లు హిందూ ఇతిహాసమైన ''[[రామాయణం]]''కు సంబంధించిన ఘట్టాలను వివరించాయి.<ref name="vats2">Madho Sarup Vats (1952), [https://books.google.com/books?id=hzwTAAAAIAAJ The Gupta Temple at Deogarh], Memoirs of the Archaeological Survey of India, Vol. LXX, pages 2–3 with footnotes</ref>
బ్రుహన్ ప్రకారం, దేవగఢ్లోని నహర్ఘాటి శాసనాలు, గుహలు, శిల్పాలు అన్నీ హిందూ స్మారకాలే. ఇవి దేవగఢ్ ప్రాంతంలో లభించిన అత్యంత సంపన్న పురావస్తు కనుగొళ్లలో ఒకటిగా భావించబడుతున్నాయి. వీటిలో గుప్త యుగానికి చెందిన కళ, ప్రారంభ, అనంతర నాగరి లిపి శాసనాలు, ప్రాచీన మహిషాసురమర్దిని దుర్గ శిల్పం, శివలింగాలు, వివిధ హిందూ దేవతల విగ్రహాలు ఉన్నాయి.<ref name="bruhn28" /><ref name="vats1" /> 20వ శతాబ్ద ప్రారంభంలో, సహ్ని తెలుసుకున్నప్పటికీ ఇతరులు ప్రత్యక్షంగా చూడని విష్ణువు యొక్క పది అవతారాల శిల్పాలు కనపడకపోవడం వల్ల, ఈ ఆలయాన్ని నిజంగా దశావతార ఆలయం అని పిలవాలా లేదా అనే విషయంపై చర్చ మొదలైంది. అయితే దేవగఢ్ ఆలయ ప్రదేశంలో తవ్వకాల ద్వారా, అక్కడ లభించిన శిల్పాలపై వాత్స్ వంటి పండితులు చేసిన అధ్యయనాలు, [[కృష్ణుడు]], [[నరసింహుడు]], [[వామనుడు]], [[బౌద్ధమతంలో గౌతమ బుద్ధుడు|బుద్ధుడు]], [[రాముడు]] తదితరుల శిల్పాలు ఉన్నాయని ఆధారాలు సమర్పించాయి.<ref name="vats2" /> {{refn|group=note|ఈ తరువాత తవ్వకాలలో వెలుగులోకి వచ్చిన అనేక శిల్పాలు ప్రస్తుతం ప్రధాన సంగ్రహాలయాలలో ఉన్నాయి. వీటిలో అత్యధిక భాగం ఢిల్లీలోని జాతీయ మ్యూజియంలో ఉంది; కొన్ని దేవగఢ్లోని ASI మ్యూజియంలో ఉన్నాయి. ఢిల్లీ మ్యూజియంలో ఉన్న దేవగఢ్ ఆలయ శిల్పాలు కృష్ణుని పురాణ కథలను వివరిస్తాయి.<ref name=solis106>{{cite book|author= Benjamín Preciado-Solís|title=The Kṛṣṇa Cycle in the Purāṇas: Themes and Motifs in a Heroic Saga|url=https://books.google.com/books?id=JvCaWvjGDVEC&pg=PA106 |year=1984 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-0-89581-226-1|pages=106–107}}</ref>}} ఆ తరువాత ఈ ఆలయం సాధారణంగా దేవగఢ్ యొక్క దశావతార ఆలయం అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది.<ref name="vats2" /> వాత్స్ ప్రకారం, 19వ శతాబ్దం చివరలో ఉన్న అనేక శిల్పాలు 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలోనే కనుమరుగైనట్లు ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి.<ref name="vats2" /> దశావతార ఆలయం, దానికి సమీపంలోని జైన ఆలయాల పెద్ద భాగం ప్రస్తుతం శిథిలావస్థలో ఉన్నాయి, నష్టం చెందినట్లు కనిపిస్తున్నాయి.<ref name="bruhn55" />{{refn|group=note|
ఈ ప్రాంతం, మధ్య, ఉత్తర భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల మాదిరిగానే, ముస్లిం ఆక్రమణలు, సుల్తానేట్ కాలంలో యుద్ధాలు, విధ్వంసాన్ని చూశింది. ఈ ప్రాంతాన్ని ఢిల్లీ సుల్తానేట్కు చెందిన ముస్లిం సేనాధిపతి ఐన్-ఉల్-ముల్క్ జయించి, తరువాత అతడిని గవర్నర్గా నియమించారు. ఆ తరువాత చందేరీ ప్రాంతాన్ని మాల్వా సుల్తానులు పాలించారు; 17వ శతాబ్దం వరకు ముఘలులు పాలించారు. ముస్లిం ముఘల్ పాలన తరువాత హిందూ మరాఠా సామ్రాజ్యం ఈ ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకుంది; తరువాత బ్రిటిష్ భారతదేశం వచ్చింది.
దేవగఢ్ చందేరీ ప్రాంతానికి చెందినదైనా, ఈ కాలంలో అది రాజకీయ కేంద్రం లేదా ప్రధాన కేంద్రంగా లేదు. క్లాస్ బ్రుహన్ ప్రకారం, దేవగఢ్ ప్రదేశ చరిత్రలో ముస్లింల పాత్ర స్పష్టంగా తెలియదు. ఎవరు ఈ విధ్వంసానికి కారణమయ్యారన్నది ఊహాగానమే, ఎందుకంటే సుల్తానేట్ కాలంలోని ముస్లిం రచయితలు దేవగఢ్ గురించి ప్రస్తావించలేదు; అలాగే దేవగఢ్లో లభించిన శాసనాలలో కూడా ఎవరైనా దాడి చేసినట్లు ఎక్కడా లేదు.<ref name=bruhn55/>
భారతీయ సంప్రదాయంలో ఉన్న శాసనాలు సాధారణంగా దానాలు, సానుకూల విషయాలనే నమోదు చేస్తాయని, విధ్వంస చరిత్రను నమోదు చేయవని బ్రుహన్ పేర్కొంటాడు.<ref name=bruhn55/> దేవగఢ్లోని పెద్ద ఆలయాలు ఎక్కువ నష్టాన్ని చూపుతున్నప్పటికీ, చిన్న ఆలయాలు అంతగా దెబ్బతినలేదు—అయితే చిన్నవే బలహీనంగా ఉండి సులభంగా ధ్వంసమయ్యే అవకాశం ఉంది. ఎవరో దేవగఢ్ స్మారకాలను ఏదో స్థాపించబడని ప్రాజెక్టు కోసం రాతి గనిగా ఉపయోగించి ఉండవచ్చన్నది కూడా ఒక ఊహ మాత్రమే.<ref name=bruhn55>{{cite book|author=Klaus Bruhn|title=The Jina Images of Deogarh |url= https://books.google.com/books?id=2K83AAAAIAAJ |year=1987|publisher= Brill|pages= 55, 66}}</ref>
1956లో మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఏర్పడినప్పుడు, దాని సరిహద్దులో ఒక భాగం బేత్వా నదిని ఆధారంగా నిర్ణయించబడింది. దాంతో దేవగఢ్ ఉత్తరప్రదేశ్లో భాగమైంది. అయితే చరిత్రపరంగా దేవగఢ్ గ్వాలియర్, మాల్వా ప్రాంతాలతోనే ఎక్కువగా అనుసంధానమై ఉంది.<ref name=bruhn55/>}} పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు ఇది ఉత్తర భారతదేశంలో ఇప్పటివరకు తెలిసిన అత్యంత ప్రాచీన [[పంచాయతన ఆలయం]] అని భావిస్తున్నారు.<ref name="Vishnu p. 9-10">{{harvnb|Lubotsky|1992|pp=9–10}}</ref> తరువాత కనింగ్హామ్ దీనికి ''దశావతార మందిరం'' లేదా దశావతార ఆలయం అనే పేరు పెట్టాడు (ఎందుకంటే ఈ ఆలయం విష్ణువు యొక్క పది అవతారాలను చూపిస్తుంది). దీనిని ''సాగర్ మార్హ్'' (అర్థం: బావి లేదా జలాశయం వద్ద ఉన్న ఆలయం) అని కూడా పిలిచారు.
===తేదీ===
దశావతార ఆలయాన్ని సాధారణంగా 5వ శతాబ్దం చివరి భాగం నుండి 6వ శతాబ్దం ప్రారంభ భాగం మధ్య కాలానికి చెందినదిగా, అనగా సుమారు క్రీస్తు శకం 500కి తేదీ నిర్ణయిస్తారు.<ref name=cornellplan/><ref>{{cite book|author=Frederick M. Asher|title=The Art of Eastern India: 300 - 800|url=https://books.google.com/books?id=d-gGxzx6wxIC&pg=PA30|year=1980|publisher=University of Minnesota Press|isbn=978-1-4529-1225-7|page=30}}, ఉద్ధరణ: "(...) ఐదవ శతాబ్దం చివర లేదా ఆరో శతాబ్దం ప్రారంభంలో నిర్మించబడిన దేవగఢ్ ఆలయ దక్షిణ భాగంలో శేషుని వలయాలపై విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న సుందరమైన విష్ణువు చిత్రించబడ్డాడు".</ref> హిందూ, బౌద్ధ ప్రతిమా శాస్త్రంలో నిపుణుడైన భారత చరిత్ర ప్రొఫెసర్ బెంజమిన్ ప్రెసియాడో-సోలిస్ ఈ ఆలయాన్ని 5వ శతాబ్దానికి తేదీ నిర్ణయించాడు.<ref>{{cite book|author=Benjamín Preciado-Solís| title=The Kṛṣṇa Cycle in the Purāṇas: Themes and Motifs in a Heroic Saga|url= https://books.google.com/books?id=JvCaWvjGDVEC&pg=PA106 |year=1984 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-0-89581-226-1|pages=106–107}}</ref> హిందూ వాస్తుశిల్పంలో నిపుణుడైన కళా చరిత్రకారుడు జార్జ్ మిచెల్ ప్రకారం, దశావతార ఆలయం ఖచ్చితంగా ఏ సంవత్సరంలో నిర్మించబడిందో స్పష్టంగా తెలియదని, అయితే దాని శైలి దానిని 6వ శతాబ్దానికి చెందినదిగా సూచిస్తుందని పేర్కొన్నాడు.<ref name="Michell95" /> భారతీయ ఆలయ వాస్తుశిల్ప నిపుణుడైన మరో కళా చరిత్రకారుడు మైకేల్ మీస్టర్ ఈ ఆలయాన్ని క్రీస్తు శకం 500 నుండి 525 మధ్యకాలానికి తేదీ నిర్ణయించాడు.<ref>{{cite journal | last=Meister | first=Michael W. | title=Prasada as Palace: Kutina Origins of the Nagara Temple | journal=Artibus Asiae | volume=49 | issue=3/4 | year=1988 | doi=10.2307/3250039 | page=274 Figure 29 caption| jstor=3250039 }}</ref>
==వివరణ==
[[File:1880 sketch of early 6th century Deogarh Dashavatara Hindu temple plan.jpg|thumb|1880లో తయారైన తొమ్మిది చతురస్రాల దశావతార ఆలయ ప్రణాళిక చిత్రణ (ప్రమాణానికి సరిపోలదు; కొన్ని భాగాలు చూపబడలేదు){{refn|group=note|విమాన దృశ్యం, మరింత సంపూర్ణమైన/ఖచ్చితమైన ప్రణాళిక కోసం వాత్స్ రూపొందించిన చిత్రాలను చూడండి.<ref>Madho Sarup Vats (1952), [https://books.google.com/books?id=hzwTAAAAIAAJ The Gupta Temple at Deogarh], Memoirs of the Archaeological Survey of India, Vol. LXX, pages 49–51 Plates 1–3</ref>}}]]
దశావతార ఆలయం ఎత్తైన పీఠం (''జగతి'')పై నిర్మించబడింది, పునాది మండపంతో అమర్చబడి ఉంది. ఈ ఆలయ పీఠం నాలుగు వైపులా మధ్యభాగంలో మెట్లు ఏర్పాటు చేయబడి, భక్తులు నాలుగు దిశల నుండీ ఆలయంలో ప్రవేశించే వీలును కల్పిస్తుంది. ఈ ఆలయం భారతీయ వాస్తుశిల్పానికి ఒక అద్భుత కృతి (మాస్టర్పీస్)గా భావించబడుతుంది.<ref name=vats5>Madho Sarup Vats (1952), [https://books.google.com/books?id=hzwTAAAAIAAJ The Gupta Temple at Deogarh], Memoirs of the Archaeological Survey of India, Vol. LXX, page 5 with footnotes</ref> ఈ ఆలయం పడమర వైపు అభిముఖంగా ఉండి, స్వల్పంగా దక్షిణ దిశకు మళ్లింపుతో నిర్మించబడింది. దీని వల్ల అస్తమించే సూర్యుని కిరణాలు ఆలయంలోని ప్రధాన విగ్రహంపై పడే విధంగా అమరిక చేయబడింది. పీఠం చతురస్రాకారంలో ఉండి, ప్రతి వైపు {{convert|55.5|ft|m}} పొడవు ఉంటుంది. ఇది గర్భగృహపు అడుగున ఉన్న దిగువ మెట్టు (చంద్రశిల) కంటే సుమారు 9 అడుగుల ఎత్తులో ఉంటుంది.<ref name="vats5" />
[[File:Door Desavatara Deogarh.jpg|thumb|left|గర్భగృహ ద్వారంలోని శిల్ప అలంకరణలు|282x282px]]వేదిక యొక్క ప్రతి మూలలో {{convert|11|ft}} చతురస్ర విస్తరణ ఉండి, అక్కడ చిన్న ఆలయాల అవశేషాలు కనిపిస్తాయి. ఈ పీఠం నాలుగు సమాంతర మోల్డింగ్లతో తయారుచేయబడింది. ప్రతి మోల్డింగ్ మందం సుమారు {{convert|0.95|ft}} ఉంటుంది. ఈ నాలుగు మోల్డింగ్ల పైన, స్తంభాలతో వేరుచేయబడిన దీర్ఘచతురస్ర పలకలు మొత్తం పీఠం చుట్టూ సాగుతూ, ''[[రామాయణం]]'', ''[[మహాభారతం]]'' వంటి హిందూ గ్రంథాల ఘట్టాలను వివరిస్తాయి.<ref name="Elgood2000p144">{{cite book|author =Heather Elgood|title=Hinduism and the Religious Arts |url=https://books.google.com/books?id=tAcF8RgbtZ0C&pg=PA144 |year= 2000|publisher= Bloomsbury Publishing|isbn= 978-0-8264-9865-6|page=144}}</ref><ref>Madho Sarup Vats (1952), [https://books.google.com/books?id=hzwTAAAAIAAJ The Gupta Temple at Deogarh], Memoirs of the Archaeological Survey of India, Vol. LXX, pages 15–20 with footnotes</ref> ఈ శిల్ప పట్టీలలో కొన్ని ప్రస్తుతం [[న్యూఢిల్లీ జాతీయ మ్యూజియం|ఢిల్లీలోని జాతీయ మ్యూజియం]] వంటి సంగ్రహాలయాలలో ఉన్నాయి. వీటిలో ముఖ్యంగా కృష్ణ పురాణ కథలను వివరించే శిల్పాలు ఉన్నాయి.<ref name="solis106" />
ఈ వేదికపై తొమ్మిది చతురస్రాల ప్రణాళిక ఉంది. మధ్య చతురస్రంలో ప్రస్తుతం నిలిచి ఉన్న విష్ణు ఆలయం ఉంది.<ref name="Vishnu p.7">{{harvnb|Lubotsky|1992|pp=7}}</ref> గర్భగృహం {{convert|18.5|ft}} పొడవైన చతురస్రాకారంలో ఉంటుంది. గర్భగృహ ద్వారం అత్యంత సున్నితమైన శిల్పాలతో అలంకరించబడింది. గర్భగృహ ద్వార లింటెల్ పైభాగం, గోడలపై విష్ణువు, [[లక్ష్మీ దేవి|లక్ష్మీ]] శిల్పాలు ఉండగా, వాటి ఇరువైపులా [[శివుడు]], [[పార్వతి]], [[ఇంద్రుడు]], [[కార్తికేయుడు]], [[గణేశుడు]], [[బ్రహ్మ]] తదితర దేవతలు కనిపిస్తారు. గర్భగృహ బాహ్య గోడల మూడు వైపులా ఉన్న గుహలలో విష్ణు పురాణ ఘట్టాలను చూపించే శిల్పాలు ఉన్నాయి: [[గజేంద్ర మోక్షం|గజేంద్ర-మోక్షం]] ఘట్టంలో [[గరుడుడు]]తో సహా ఎగురుతున్న విష్ణువు, [[నర-నారాయణ]] [[లలితాసనము]]లో కూర్చుని ఉన్న దృశ్యం, అలాగే ఆనంతశయన స్థితిలో ఉన్న విష్ణువు.<ref name="Michell95"/> గర్భగృహంపై దశావతార ఆలయానికి చెందిన [[శిఖరం]] అవశేషాలు ఇప్పటికీ కనిపిస్తాయి. వాత్స్ ప్రకారం, ఈ శిఖరం బిహార్లోని [[ముండేశ్వరి ఆలయం]]తో పాటు ఉత్తర భారతదేశంలో ఇప్పటికీ నిలిచి ఉన్న అత్యంత ప్రాచీన రాతి శిఖరాల చిత్రణలలో ఒకటిగా భావించబడుతుంది. దేవగఢ్ ఆలయం చతురస్ర ప్రణాళికపై నిర్మించబడినదై ఉండగా, ముండేశ్వరి ఆలయం అష్టభుజ ప్రణాళికపై నిర్మించబడింది.<ref name="vats4">Madho Sarup Vats (1952), [https://books.google.com/books?id=hzwTAAAAIAAJ The Gupta Temple at Deogarh], Memoirs of the Archaeological Survey of India, Vol. LXX, page 4 with footnotes</ref>
దేవగఢ్ ఆలయ శిఖరం నేరుగా ఉన్న అంచుతో, పైకి వెళ్తూ తగ్గే అంతస్తుల (''తలాలు'')తో కూడిన పిరమిడ్ ఆకారంలో ఉండేది. దశావతార ఆలయానికి, ''[[విష్ణుధర్మోత్తర పురాణం]]''లో వివరించిన ప్రతీకాత్మక ఆలయ నిర్మాణ శైలితో సన్నిహిత సంబంధం ఉంది. ఇది ''[[చతుర్వ్యూహం]]'' భావనకు, [[పంచరాత్ర]] సిద్ధాంతానికి వాస్తుశిల్ప రూపంగా భావించవచ్చు. ఇందులో [[విష్ణువు]] యొక్క నాలుగు ప్రధాన వ్యూహాలైన [[వాసుదేవుడు]], [[సంకర్షణుడు]], [[ప్రద్యుమ్నుడు]], [[అనిరుద్ధుడు]]లను కేంద్రీకరించి చూపించారు.<ref name="AL">{{cite journal |last1=Lubotsky |first1=Alexander |title=The Iconography of the Viṣṇu Temple at Deogarh and the Viṣṇudharmottarapurāṇa |journal=Ars Orientalis |date=1996 |volume=26 |pages=65–80 |jstor=4629500 |issn=0571-1371}}</ref>
===శిల్పాలు===
{{multiple image
| align = right
| image1 = Anantasayi Vishnu Deogarh.jpg
| width1 = 252
| image2 = Seated Vishnu Deogarh Dasavatara.jpg
| width2 = 240
| footer = ఎడమ: శేషుని శయ్యపై విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న శేషశాయి [[విష్ణువు]]. కుడి: సర్పపు ఫణాల క్రింద ఆసీనుడైన విష్ణువు<ref name="AL"/>
}}
మెట్లతో కూడిన పునాది (టెర్రేస్డ్ బేస్మెంట్)పై శిల్ప పట్టీలు కనిపిస్తాయి. గర్భగృహ ప్రవేశ ద్వారానికి ఇరువైపులా నదీ దేవతలైన [[గంగా దేవి|గంగా]], [[యమునా]] శిల్పాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి. ఇవి వరుసగా తమ వాహనాలైన మకరం (మొసలి), కూర్మం (తాబేలు)పై నిలబడి ఉంటాయి.<ref name=vats12/> రాతితో చెక్కబడిన ద్వారపు పలకలపై ప్రేమాసక్తి, సన్నిహితత యొక్క వివిధ దశలను చూపించే యౌవన జంటల సూక్ష్మ శిల్పాలు ఉన్నాయి. ముఖభాగంలో ఇద్దరు పురుషులు నిలబడి ఉండగా, ఒకరు పువ్వును, మరొకరు పుష్పహారాన్ని పట్టుకొని, వచ్చిన అతిథిని స్వాగతిస్తున్నట్లుగా చూపబడ్డారు.<ref name="vats12" /> గర్భగృహ ద్వార లింటెల్పై ఉన్న ఉబ్బు శిల్పం విష్ణువును చూపిస్తుంది.<ref name="vats12" /> ఆయన నాలుగు చేతులతో ఉండి, వెనుక ఎడమ చేతిలో శంఖాన్ని, వెనుక కుడి చేతిలో చక్రాన్ని పట్టుకొని ఉంటాడు. ముందరి కుడి చేయి ''అభయ ముద్ర''లో ఉండగా, ముందరి ఎడమ చేయి తొడపై ఉంచబడి ఉంటుంది. ఆయన కింద, కుడి వైపున ఒక స్త్రీ రూపం ఉంది; అది బహుశా లక్ష్మీ దేవి అయి ఉండవచ్చని భావించబడుతున్నా, ఆమెకు సంబంధించిన ప్రతీకాత్మక లక్షణాలు కనిపించవు. విష్ణువు కుడి వైపున [[నరసింహుడు]] ([[విష్ణువు]] యొక్క నరసింహ అవతారం) [[నమస్తే]] భంగిమలో నిలబడి ఉంటాడు. ఎడమ వైపున ఒక బొద్దు రూపం కనిపిస్తుంది. దీనిని కొందరు [[వామనుడు]] (బొద్దు అవతారం)గా భావించినా,<ref name="Vishnu p. 5">{{harvnb|Lubotsky|1992|pp=5}}</ref> వామనునికి సంబంధించిన లక్షణాలు లేకపోవడం వల్ల, ఎక్కువగా దీనిని ''గణుడు''గా భావిస్తారు.<ref name="vats12">Madho Sarup Vats (1952), [https://books.google.com/books?id=hzwTAAAAIAAJ The Gupta Temple at Deogarh], Memoirs of the Archaeological Survey of India, Vol. LXX, pages 12–13 with footnotes</ref>
{{multiple image
| align = left
| direction = vertical
| width = 220
| image1 = 2717 UpperTier.jpg
| caption1 = దశావతార ఆలయంలోని శిల్ప పట్టీ (ఎడమ నుంచి కుడికి): కార్తికేయుడు, ఇంద్రుడు, బ్రహ్మ, శివుడు, పార్వతి, నంది.
| image2 = Pandavas with Draupadi OR ayudhapurushas facing Madhu Kaitabha.jpg
| caption2 = ''[[మహాభారతం]]'' శిల్పం (ఎడమ నుంచి కుడికి): అర్జునుడు, భీముడు, యుధిష్ఠిరుడు, నకులుడు, సహదేవుడు, ద్రౌపది.{{refn|group=note|name=5m1f|ఈ శిల్పం వివాదాస్పదమైనది. వాత్స్ మరో వివరణను అందిస్తూ, ఎడమవైపు ఉన్న నాలుగు రూపాలు కౌమోదకీ, సుదర్శన, శార్ంగ, నందక అనే ఆయుధపురుషులుగా, పురుష కైతభుడు, స్త్రీ మధు రూపంలో కనిపించిన ఇద్దరు దానవులతో యుద్ధానికి సిద్ధమవుతున్నట్లు వ్యాఖ్యానించాడు.<ref name=vats13/>}}
}}
గర్భగృహం యొక్క ప్రతి వైపు బాహ్య గోడలపై గుహలు (నిచెస్) ఉన్నాయి. ప్రతి గుహలో [[వైష్ణవ సంప్రదాయం|వైష్ణవ]] పురాణాలకు చెందిన ఉబ్బు శిల్పాలు ఉన్నాయి:<ref name=legend>{{cite book|title=Temples of India Myths and Legends|publisher=Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India|location=New Delhi|editor1-last=S.|editor1-first=Manjula|last=Bhoothalingam|first=Mathuram|year=2016|pages=7–10|isbn=978-81-230-1661-0}}</ref>
*ఉత్తర వైపున 3.25 అడుగులు × 5 అడుగులు (0.65:1 నిష్పత్తి) గల గుహలో [[గజేంద్ర మోక్షం]] శిల్పం ఉంది. ఇందులో ఒక象కరమైన ఏనుగు తన కాళ్లు చెరువులో చిక్కుకొని, తొండంలో కమలాన్ని పట్టుకొని సహాయం కోసం ప్రార్థిస్తున్నట్లు చూపబడింది. దుష్ట బంధనంలో చిక్కుకున్న ఆ ఏనుగును విముక్తి చేయడానికి [[గరుడుడు|గరుడునిపై]] విష్ణువు ఎగిరివచ్చే విధంగా చెక్కబడింది.<ref name=vats13>Madho Sarup Vats (1952), [https://books.google.com/books?id=hzwTAAAAIAAJ The Gupta Temple at Deogarh], Memoirs of the Archaeological Survey of India, Vol. LXX, pages 13–15 with footnotes</ref>
*తూర్పు వైపున [[నర నారాయణుడు|నర–నారాయణ]] ఉబ్బు శిల్పం ఉంది. నరుడు, నారాయణుడు [[లలితాసనము]]లో ధ్యానస్థితిలో కూర్చుని ఉంటారు. ఇద్దరూ చేతుల్లో జపమాల పట్టుకొని, కన్నులు మూసుకొని ప్రశాంతంగా ధ్యానంలో లీనమైనట్లు చూపబడ్డారు. పైభాగంలో [[అప్సరలు]] పుష్పవర్షం కురిపిస్తున్నట్లుగా ఎగురుతూ కనిపిస్తారు. నర–నారాయణుల కింద సింహం, జింక శాంతియుతంగా, భయంలేకుండా కూర్చుని ఉంటాయి. ఈ పలకలో కమలాసనంలో, నాలుగు ముఖాలతో ఉన్న బ్రహ్మ కూడా చెక్కబడ్డాడు.
*దక్షిణ వైపు గుహలో కొత్త సృష్టి చక్రం తరువాత విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న అనంతశాయి విష్ణువు ఘట్టం చూపబడింది. ఆయన [[శేషుడు|శేషునిపై]] నిద్రిస్తున్నాడు; శేషుని ఏడు తలల ఫణాలు ఆయనకు నీడనిస్తున్నాయి. లక్ష్మీ దేవి విష్ణువు పాదాల దగ్గర కూర్చుని, ఆయన కుడి కాలును సున్నితంగా మర్దిస్తున్నట్లు చూపబడింది. విష్ణువు విస్తృతమైన కిరీటం ([[కిరీటముకుటం]])తో పాటు మెడ, చెవులు, భుజాలు, శరీరమంతా ఆభరణాలు ధరించి ఉంటాడు.
పైభాగం మధ్యలో చిన్న పరిమాణంలోని నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మ కనిపిస్తాడు; అయితే తరువాతి పురాణాలలో కనిపించే విధంగా విష్ణువు నాభి నుండి ఉద్భవించిన రూపంలో కాకుండా చూపబడాడు. బ్రహ్మకు రెండు చేతులే ఉండి, వాటిలో ఒక చేతిలో ఆయనకు ప్రత్యేకమైన కమండలం (నీటి పాత్ర) ఉంటుంది. బ్రహ్మకు ఇరువైపులా ఒక వైపు ఇంద్రుడు, కార్తికేయుడు (స్కందుడు), మరొక వైపు నందిపై కూర్చున్న శివుడు, పార్వతి, అలాగే ఒక పుష్పహారాన్ని పట్టుకున్న వ్యక్తి కనిపిస్తారు. విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న విష్ణువు కింద ''[[మహాభారతం]]'' ఇతిహాసానికి చెందిన ఐదు పురుషులు ([[పాండవులు]]), ఒక స్త్రీ ([[ద్రౌపది]])ని చూపించే శిల్ప పట్టీ ఉంది.<ref name=vats13/>{{refn|group=note|name=5m1f}}
[[File:Deogarh, Dasavatara-Tempel Nara-Narayana (1999).JPG|thumb|right|విష్ణు ఆలయం తూర్పు గోడపై ఉన్న [[నర నారాయణుడు|నర–నారాయణ]] శిల్పం|211x211px]]
లుబోట్స్కీ ప్రకారం, ఆలయ ప్రవేశ ద్వారం విష్ణువు యొక్క [[వాసుదేవుడు|వాసుదేవ]] రూపానికి అంకితమై ఉండే అవకాశం ఉంది. అనంతశయన ఘట్టం ఆయన సృష్టికర్త రూపమైన [[అనిరుద్ధుడు]]ను సూచిస్తుంది. నర–నారాయణ ఋషి రూపం విశ్వంలో సంరక్షణ, నిర్వహణ పాత్రను సూచించే [[ప్రద్యుమ్నుడు]]ను ప్రతీకాత్మకంగా సూచిస్తుంది. గజేంద్ర మోక్షం ఘట్టం ఆయన వినాశక పాత్ర అయిన [[సంకర్షణుడు]]ను సూచిస్తుంది.<ref name="Vishnu p. 5"/>
===ఉబ్బు శిల్పాలు, సంగ్రహాలయాలు===
దశావతార ఆలయంలో సుమారు 2.5 అడుగులు × 2 అడుగులు పరిమాణంలో ఉన్న అనేక పీఠ శిల్ప పలకలు ఉండేవి. వీటిపై లౌకిక జీవితం, హిందూమతానికి సంబంధించిన ఇతివృత్తాలను వివరించే ఫ్రీజ్లు చెక్కబడి ఉండేవి. ఈ శిల్పాలలో కొన్ని ఆలయ ప్రదేశంలో జరిగిన తవ్వకాలలో లభించాయి; మరికొన్ని సమీప ప్రాంతాలలో లభించి, వాటి స్థానం, నిర్మాణ పదార్థం, శిల్ప శైలి ఆధారంగా గుర్తించబడ్డాయి. అనేక శిల్పాలు పూర్తిగా కనుమరుగయ్యాయి. తిరిగి లభించిన శిల్పాలు ప్రస్తుతం ప్రధాన సంగ్రహాలయాలలో భద్రపరచబడ్డాయి. గుర్తించబడిన ముఖ్యమైన శిల్పాలలో కొన్ని ఇవి:
[[File:Lakshamana cuts Surpanaka's nose.jpg|thumb|దేవగఢ్ ఆలయానికి చెందిన ''[[రామాయణం]]'' శిల్పం – ప్రస్తుతం ఢిల్లీలోని జాతీయ మ్యూజియంలో ఉంది; ఎడమ నుంచి కుడికి: రాముడు, సీత, లక్ష్మణుడు; కింద కుడి వైపున సీతను, రాముణ్ని వేధించిన తరువాత పట్టుబడిన రాక్షసి శూర్పణఖ.]]
*''[[రామాయణం]]'' దృశ్యాలు: ఒక శిల్ప పలకలో హిందూ దేవుడైన [[రాముడు]] [[అహల్య]]ను విమోచించే ''అహల్యోద్ధార'' ఘట్టం చూపబడింది. ఇందులో పూజాభావంతో పూలు అర్పిస్తున్న అహల్య, ధనుస్సులు పట్టుకున్న రాముడు, లక్ష్మణుడు, సమీపంలో జపమాల పట్టుకుని కూర్చున్న ఒక [[ఋషి]] కనిపిస్తారు. ఇతర ఘట్టాలలో రాముడు, సీత, లక్ష్మణుడు వనవాసానికి బయలుదేరడం; ముగ్గురు ఋషి అత్రి ఆశ్రమానికి చేరుకోవడం; ''శూర్పణఖ'' ఘట్టం; ''దండకారణ్యం'' ఘట్టం; రావణుడు సీతను అపహరించడం; రావణుడు సీతను వేధించే ఘట్టం; సుగ్రీవుని విజయ ఘట్టం; లక్ష్మణుని కోసం ఔషధ పర్వతాన్ని హనుమంతుడు తీసుకువచ్చే ఘట్టం తదితరాలు ఉన్నాయి.<ref>Madho Sarup Vats (1952), [https://books.google.com/books?id=hzwTAAAAIAAJ The Gupta Temple at Deogarh], Memoirs of the Archaeological Survey of India, Vol. LXX, pages 16–18 with footnotes</ref>
*''[[మహాభారతం]]'', ''[[విష్ణు పురాణం]]'' దృశ్యాలు: ఒక శిల్ప పలకలో కారాగారంలో కృష్ణుని జననం ఘట్టం చెక్కబడి ఉంది; యశోద, నందుడు బాలదేవుడు, కృష్ణునితో ఆడుకుంటున్న దృశ్యం; కంసునితో కృష్ణుని యుద్ధ ఘట్టం; స్నానం చేస్తున్న గోపికల వస్త్రాలను కృష్ణుడు దొంగిలించే ఘట్టం (ఇందులో ఇద్దరు నగ్న స్త్రీలు తమ వక్షోజాలను దాచుకుంటూ చూపబడతారు); సుదాముని ఘట్టం తదితరాలు ఉన్నాయి. మరో పలకలో వామనుడు–బలి–త్రివిక్రముడు ఘట్టం చూపబడింది; ఇంకొకదానిలో నరసింహుడు ప్రహ్లాదుని రక్షించే ఘట్టం ఉంది.<ref>Madho Sarup Vats (1952), [https://books.google.com/books?id=hzwTAAAAIAAJ The Gupta Temple at Deogarh], Memoirs of the Archaeological Survey of India, Vol. LXX, pages 18–21 with footnotes</ref>
*లౌకిక జీవన దృశ్యాలు: అనేక శిల్ప పలకలలో వివిధ భావవ్యక్తీకరణలతో ఒంటరి స్త్రీలు; ఆడుకుంటున్న చిన్న పిల్లలు; పొలంలో పూలు ఏరుకుంటున్న బాలికలు; ఆరుగురు బాలికలు కలిసి ఉండగా ఐదుగురు చూస్తూ, ఒకరు నర్తిస్తున్న దృశ్యం; ఐదుగురు బాలికలలో మధ్యలో ఒకరు నర్తిస్తుండగా, మిగిలిన నలుగురు సంగీత వాయిద్యాలు వాయిస్తున్న దృశ్యం; ఒక స్త్రీ శిశువును ఒక పురుషునికి ఇవ్వగా, అతడు నిర్లిప్తంగా నిలబడి ఉండే ఘట్టం తదితరాలు ఉన్నాయి.<ref name=vats22/>
*కామ, మిథున శిల్పాలు: ప్రేమికులు సంభాషిస్తున్నట్లు, అతని ఒక చేయి ఆమె భుజంపై ఉండగా ఆమె సిగ్గుతో ముఖం తిప్పుకున్న దృశ్యం; ఆమె అతని మడిలో కూర్చుని ఉండగా అతడు ఆమె వక్షోజాలను తాకుతున్న దృశ్యం; పరస్పరం చుట్టుకున్న శరీరాలతో ఉన్న పురుషుడు–స్త్రీ, ఆమె శరీరం అతనిపై ఆనుకొని ఉండటం; పురుషుడు ముఖం తిప్పుకుంటుండగా స్త్రీ వెనుక నుండి అతడిని ఆలింగనం చేసుకొని పట్టుకుని ఉండటం; మరో పలకలో పురుషుని సమీపాన్ని తిరస్కరిస్తున్న స్త్రీ దృశ్యం; తదితరాలు ఉన్నాయి.<ref name=vats22>Madho Sarup Vats (1952), [https://books.google.com/books?id=hzwTAAAAIAAJ The Gupta Temple at Deogarh], Memoirs of the Archaeological Survey of India, Vol. LXX, pages 21–23, 26 with footnotes</ref>
విష్ణు ఆలయంలో లభించిన మరో శిల్పంలో, [[దేవకి]] తన నవజాత శిశువు [[కృష్ణుడు|కృష్ణుని]] తన భర్త [[వాసుదేవుడు]]కు అప్పగిస్తున్న ఘట్టం చూపబడింది. ఈ శిల్పం గుప్త యుగ కళలో అత్యుత్తమ చిత్రణలలో ఒకటిగా భావించబడుతుంది. కారణం, విగ్రహాల సౌమ్యమైన, లావణ్యమైన ఆకృతీకరణ. అయితే వీటిలో వస్త్రాలు ప్రత్యేకమైన రీతిలో మడతలతో చూపబడటం దీనిని ఇతర శిల్పాల నుండి భిన్నంగా నిలబెడుతుంది. ఈ శిల్పం ప్రస్తుతం [[న్యూఢిల్లీ]]లోని [[జాతీయ మ్యూజియం]]లో భద్రపరచబడి ఉంది.<ref name=Solis>{{Cite book|last=Solis|first=Benjamín Preciado-Solis|title=The Krishna cycle in the puranas: themes and motifs in a heroic saga|work=Gupta sculpture|page=106|url=https://books.google.com/books?id=JvCaWvjGDVEC&pg=PA106 |publisher=Motilal Banarsidass|year=1984|isbn=0895812266}}</ref> ఈ శిల్ప పలకలు ప్రాచీన భారతదేశపు సంస్కృతి, వస్త్రధారణను స్పష్టంగా చూపిస్తాయి. ఆభరణాలు, వస్త్రాలలో ''ధోతీ'', ''సారీ'', ''కుర్తా'', ''లెహంగా'', బ్లౌజ్, మడతల స్కర్టు, ''దుపట్టా'' (''ఉత్తరీయం''), ''లంగోటీ'', మెడ ఆభరణాలు తదితరాలు ఉన్నాయి.<ref>Madho Sarup Vats (1952), [https://books.google.com/books?id=hzwTAAAAIAAJ The Gupta Temple at Deogarh], Memoirs of the Archaeological Survey of India, Vol. LXX, pages 21–27, 33–41 with footnotes</ref>
===గ్రంథ ఆధారాలు===
హిందూ శాస్త్రగ్రంథమైన ''[[విష్ణుధర్మోత్తర పురాణం]]''లో అనేక ఆలయాల వివరణ ఉంది. వాటిలో ఒకటైన “సర్వతోభద్ర ఆలయం”ను పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు, భారతీయ అధ్యయన నిపుణులు (ఇండాలజిస్టులు) దేవగఢ్లోని దశావతార ఆలయం (విష్ణు ఆలయం) లేదా గుప్త మందిరంతో పోల్చారు. లుబోట్స్కీ ప్రకారం, ఈ గ్రంథంలో “సర్వతోభద్ర ఆలయం”గా వివరించబడిన ఆదర్శ ఆలయ నిర్మాణం, ప్రతిమా శాస్త్రం దేవగఢ్లోని విష్ణు ఆలయానికి సమానంగా ఉన్నాయని తులనాత్మక అధ్యయనం సూచిస్తుంది. ఈ నిర్ణయం ఆలయ ప్రణాళిక, పరిమాణం, ప్రతిమా శాస్త్రం, సర్వతోభద్ర శైలిలో హిందూ ఆలయాలను నిర్మించడానికి నిర్దేశించిన అనేక ప్రమాణాల ఆధారంగా తీసుకోబడింది.<ref name="Vishnu p.2-3">{{harvnb|Lubotsky|1992|pp=2–3}}</ref> ఈ తులన ఆధారంగా దేవగఢ్ ఆలయ నిర్మాణ వివరాలను అంచనా వేశారు. ఆలయ నిర్మాణానికి సంబంధించిన పటాలు కూడా రూపొందించబడ్డాయి. ఈ ఆలయం నిర్మించబడిన సంభావ్య కాలాన్ని క్రీస్తు శకం 425 నుండి 525 మధ్యగా అంచనా వేశారు.<ref name="Vishnu p. 4">{{harvnb|Lubotsky|1992|pp=4}}</ref>
సర్వతోభద్ర ఆలయ నమూనా ప్రకారం తొమ్మిది శిఖరాలు కలిగిన పై నిర్మాణం ఉండాలి. అయితే దేవగఢ్లోని దశావతార ఆలయంలో ఒక్క శిఖరం మాత్రమే కనిపిస్తుంది; మిగిలిన ఎనిమిది చతురస్రాలపై ఎటువంటి నిర్మాణ అవశేషాలు లేవు. ఈ అంశంలో సర్వతోభద్ర నమూనాను పూర్తిగా నిర్ధారించడానికి తగిన ఆధారాలు లేవని లుబోట్స్కీ అంగీకరిస్తాడు. అయితే, శిథిలాలలో లభించిన [[కోపింగ్ (వాస్తుశిల్పం)|కోపింగ్]]లు, అమలకాలు (ఉబ్బిన రాతి [[ఫైనియల్]]) వంటి సహాయక లక్షణాలు, ఆలయంలోని ఎనిమిది మండపాలపై మరిన్ని శిఖరాలు ఒకప్పుడు ఉన్నాయని సూచిస్తున్నాయి.<ref name="Vishnu p.15">{{harvnb|Lubotsky|1992|pp=15}}</ref> వేదికకు బయట నాలుగు మెట్ల మార్గాలు ఉండి, అవి ఆలయంలోకి ప్రవేశాన్ని కల్పిస్తాయి. అయితే తవ్వకాలలో లభించిన వివరాలు, ప్రస్తుతం కనిపిస్తున్న కేంద్ర గర్భగృహంతో పాటు ఉన్న రెండు చిన్న ఆలయాలను కలిపి పరిశీలించినప్పుడు, ఈ ఆలయ నిర్మాణ ప్రణాళిక ఉత్తర భారతదేశంలోని సాధారణ ''పంచాయతన'' ఆలయ శైలిని ప్రతిబింబిస్తుందని భావించబడుతోంది.<ref name="Vishnu p. 9-10" /> సమచ్ఛిన్న దృశ్య (ఇసోమెట్రిక్) ప్రక్షేపణల ఆధారంగా ఆలయ మొత్తం ఎత్తు సుమారు {{convert|45|ft|m}}గా అంచనా వేయబడింది.<ref name="Vishnu p.11">{{harvnb|Lubotsky|1992|pp=11}}</ref> మండపాలు లేదా పోర్చ్ల ఉనికి గురించి ప్రత్యక్ష ఆధారాలు లభించకపోయినప్పటికీ, అదే కాలానికి చెందిన కోట పరిధిలోని [[వరాహ ఆలయం]] (విష్ణువు యొక్క వరాహ అవతారం)తో తులనాత్మక అధ్యయనం చేయగా, విష్ణు ఆలయంలో కూడా పోర్టికోలు ఉండి ఉండవచ్చని సూచిస్తోంది. అదేవిధంగా, విష్ణు ఆలయం నుండి దక్షిణంగా సుమారు {{convert|2|mi|km}} దూరంలో ఉన్న తరువాతి కాలానికి చెందిన కురియా బీరా ఆలయాన్ని ఉదాహరణగా చూపుతూ, ఈ ఆలయంలో చిన్న శిఖరం గల గర్భగృహం చుట్టూ మండపం ఉండేదని, ఇది సర్వతోభద్ర నమూనాకు అనుగుణమని నిర్ధారించడానికి ఉపయోగించారు.<ref name="Vishnu p.13">{{harvnb|Lubotsky|1992|pp=13}}</ref> లుబోట్స్కీ ప్రకారం, దేవగఢ్ ఆలయం ప్రాచీన గ్రంథమైన ''[[విష్ణుధర్మోత్తర పురాణం]]''లో సర్వతోభద్ర ఆలయానికి ఇవ్వబడిన వివరణకు పూర్తిగా సరిపోతుంది.<ref name="Vishnu p.16">{{harvnb|Lubotsky|1992|pp=16}}</ref>
==స్వీకరణ==
విష్ణు ఆలయపు విశిష్టతను పురావస్తు శాస్త్రవేత్త [[పెర్సీ బ్రౌన్ (పండితుడు)|పెర్సీ బ్రౌన్]] ఈ విధంగా సంక్షిప్తంగా వ్యక్తపరిచాడు:
<blockquote>
''ఈ భవనం పూర్తిగా నిర్మించబడినప్పుడు, దాని భాగాల సరైన అమరికలో ఇది అత్యంత విశిష్టమైన కట్టడాలలో ఒకటిగా ఉండేది. అన్ని భాగాలూ ప్రాయోగిక ఉపయోగానికి అనుగుణంగా ఉండడమే కాక, అత్యున్నత కళాత్మక భావనతో నిండి ఉన్నాయి. దేవగఢ్లోని గుప్త ఆలయం లాగా, పనితనంలో ఇంత ఉన్నత స్థాయిని, అలాగే శిల్ప ప్రభావంలో ఇంత పరిపక్వతను, సమృద్ధమైన శుద్ధతను చూపగల స్మారకాలు చాలా అరుదు''.<ref name="Vishnu p.17">{{harvnb|Lubotsky|1992|pp=17}}</ref>
</blockquote>
===ప్రతిపాదిత పునర్నిర్మాణాలు===
కనింగ్హామ్ మొదటగా ఆలయ పునర్నిర్మాణాన్ని ప్రతిపాదిస్తూ, ప్రతి వైపున నాలుగు స్తంభాలతో కూడిన ఒక పోర్టికో, దానిపై అమలకంతో ముగిసే శిఖరం ఉండేదని సూచించాడు.<ref>Recherchen über den Gupta-Tempel in Deogarh (Research on the Gupta Temple in Deogarh) [with English Summary], Klaus Imig, Artibus Asiae, Vol. 63, No. 1 (2003), pp. 35–68</ref>
అయితే వాత్స్<ref>Vats, M. D. (1952). ''The Gupta Temple at Deogarh''. Archaeological Survey of India, New Delhi.</ref>, ఇమిగ్ ఈ ఆలయం ఒక పంచాయతన ఆలయమని అభిప్రాయపడ్డారు. ఇమిగ్ ఈ ప్రాంతానికి చెందిన, అదే కాలానికి చెందిన ఇతర ప్రాంతాల ఆలయాలతో తులన చేస్తూ, గర్భగృహాన్ని చుట్టుముట్టే గోడతో కూడిన ప్రదక్షిణా మార్గం (అంబ్యులేటరీ) ఉండేదని తేల్చాడు.
==ఇవి కూడా చూడండి==
* [[జైన ఆలయం, దేవగఢ్]]
* [[పటైనీ ఆలయం]]
* [[భితర్గావ్]]
* [[సాంచి]]
* [[టిగావా]]
* [[విదిషా]]
* [[నాచ్నా దేవాలయాలు|నాచ్నా హిందూ ఆలయాలు]]
* [[భూమర]]
==గమనికలు==
{{reflist|group=note}}
==మూలాలు==
{{reflist|30em}}
===గ్రంథావళి===
{{refbegin|2}}
*{{cite book|author=Prasanna Kumar Acharya|title=An encyclopaedia of Hindu architecture|year=2010|publisher=Oxford University Press (Republished by Motilal Banarsidass)|url=https://archive.org/stream/encyclopaediaofh07achauoft#page/n9/mode/2up |isbn=978-81-7536-534-6}}
*{{cite book|author=Prasanna Kumar Acharya|title=A Dictionary of Hindu Architecture: Treating of Sanskrit Architectural Terms with Illustrative Quotations|url=https://books.google.com/books?id=rbayQwAACAAJ|year=1997|publisher=Oxford University Press (Reprinted by Motilal Banarsidass)|isbn=978-81-7536-113-3}}
*{{cite book|author1=Vinayak Bharne|author2=Krupali Krusche|title=Rediscovering the Hindu Temple: The Sacred Architecture and Urbanism of India|url=https://books.google.com/books?id=CGukBgAAQBAJ|year=2014|publisher=Cambridge Scholars Publishing|isbn=978-1-4438-6734-4}}
*{{cite book|author=Alice Boner|title=Principles of Composition in Hindu Sculpture: Cave Temple Period|url=https://books.google.com/books?id=doQLZ21CGScC|year=1990|publisher=Motilal Banarsidass|isbn=978-81-208-0705-1}}
*{{cite book|author1=Alice Boner|author2=Sadāśiva Rath Śarmā|title=Silpa Prakasa|url=https://books.google.com/books?id=itQUAAAAIAAJ|year=2005|publisher=Brill Academic (Reprinted by Motilal Banarsidass)|isbn=978-8120820524}}
*{{cite book|author1=A.K. Coomaraswamy|author2=Michael W. Meister|title=Essays in Architectural Theory|year=1995|publisher=Indira Gandhi National Centre for the Arts|isbn=978-0-19-563805-9}}
*{{cite book|author=Adam Hardy|title=Indian Temple Architecture: Form and Transformation|year=1995|publisher=Abhinav Publications|isbn=978-81-7017-312-0}}
{{refend}}
==బాహ్య లింకులు==
{{commons category|Dashavatara Temple, Deogarh}}
[[వర్గం:విష్ణు దేవాలయాలు]]
[[వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్లోని హిందూ ఆలయాలు]]
[[వర్గం:6వ శతాబ్దపు హిందూ ఆలయాలు]]
[[వర్గం:భారతదేశంలో 6వ శతాబ్దపు స్థాపనలు]]
[[వర్గం:గుప్త కళ]]
[[వర్గం:లలిత్పూర్ జిల్లాలో పర్యాటక ఆకర్షణలు]]
[[వర్గం:విష్ణువు అభిమాన క్షేత్రాలు]]
[[వర్గం:పౌరాణిక పాదముద్రలు]]
[[వర్గం:ఉత్తర ప్రదేశ్ పర్యాటక ప్రదేశాలు]]
[[వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు]]
4olw60ridi5vqis3nkqiyv4ag42g9ai
ఆదోని మండలం-1
0
477892
4989493
4948768
2026-10-27T05:15:28Z
యర్రా రామారావు
28161
ఆంధ్రప్రదేశ్ 2025 జిల్లాల పునర్నిర్మాణం సవరణలలో భాగంగా వెబ్ఆర్కేవ్ మూలం చేర్చాను
4989493
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox India AP Mandal}}
'''ఆదోని మండలం''', [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] రాష్ట్రంలోని [[కర్నూలు జిల్లా|కర్నూలు జిల్లాకు]] చెందిన మండలం.<ref name="APDistrictsList2022">{{Cite web|title=Details of all 26 Districts in Andhra Pradesh|url=https://web.archive.org/web/20220423160156/https://ahd.aptonline.in/AHMS/Views/DownLoads/All26Districts.pdf|access-date=2026-02-25|website=Animal Husbandry Department|publisher=Department of Animal Husbandry, Government of Andhra Pradesh|format=PDF}}</ref>
== చరిత్ర ==
ఆదోని మండలం రెండుగా విభజించగా ఇది 2025 డిసెంబరు 31న ఏర్పడింది.<ref>{{Cite news|url=https://www.eenadu.net/telugu-news/districts/kurnool-news/7/125240353|title=2 ఆదోని మండలాలు|work=EENADU|access-date=2026-01-13|language=te}}</ref>
== మండలంలోని గ్రామాలు ==
=== రెవెన్యూ గ్రామాలు ===
# [[ఆదోని]]
# [[ఆరెకళ్|ఆరేకల్లు]]
# [[ఇస్వి|ఇస్వీ]]
# [[ఎస్.కొండాపురం]]
# [[కల్లుభావి]]
# [[కాపటి]]
# [[గోనబావి|గోనభావి]]
# [[చిన్నపెండేకళ్]]
# [[దిబ్బనకళ్|దిబ్బనకల్లు]]
# [[దెయ్యాలగూడెం]]
# [[దొడ్డనకేరి]]
# [[నెట్టేకళ్|నెట్టెకల్లు]]
# [[పర్వతాపురం (ఆదోని-1)]]
# [[పెసలబండ]]
# [[బాసరకోడు]]
# [[బైచిగేరి]]
# [[మంత్రికి]]
# [[మందగిరి]]
# [[విరూపాపురం (ఆదోని)|విరూపాపురం]]
# [[వెంగళాపురం (ఆదోని-1)]]
# [[సంబగల్లు]]
# [[సలకలకొండ]]
# [[సుల్తానపురం]]
# [[హువ్వనూరు]]
== మూలాలు ==
{{మూలాలు}}
== వెలుపలి లింకులు ==
{{కర్నూలు జిల్లా మండలాలు}}
[[వర్గం:2025 పునర్వ్యస్థీకరణలో ఏర్పడిన ఆంధ్రప్రదేశ్ మండలాలు]]
nppqa9lnwpj39f5q8aydnkj2our2m2f
నెం.17 స్క్వాడ్రన్ భారతీయ వాయు సేన
0
478316
4989538
4965411
2026-10-27T07:20:33Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989538
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military unit|unit_name=నెం.17 స్క్వాడ్రన్| i
|caption=|dates=<!--10 సెప్టెంబర్ 2019 - ఇప్పటి దాకా -->|country={{flag|India}}|allegiance=|branch=భారతీయ వాయు సేన|type=|role=[[Fighter aircraft|యుద్ధ విమానాలు ]]|size=|command_structure=|garrison=అంబాల వాయు సేన స్టేషన్|garrison_label=|nickname="గోల్డెన్ ఏరోస్ "|patron=|motto=''ఉదయం అజసరం ''<br>సర్వత్రా మెళుకువ|colors=|colors_label=|march=|mascot=|equipment=|equipment_label=|battles=|anniversaries=|decorations=|battle_honours=|disbanded=<!-- కామండర్లు -->|commander1=గ్రూప్ కెప్టెన్ రోహిత్ కటారియా <ref>{{Cite web|title=Commanding Officer of first Rafale squadron transferred after seven months|url=https://www.indiatoday.in/india/story/commanding-officer-of-first-rafale-squadron-transferred-after-seven-months-1778320-2021-03-12/|publisher=India Today|last=Bhalla|first=Abhishek|date=2021-03-12|access-date=2021-04-11|website=www.indiatoday.in/}}</ref>|commander1_label=కమాండింగ్ ఆఫీసర్|commander2=|commander2_label=|commander3=|commander3_label=|notable_commanders=<!-- చిహ్నం -->|identification_symbol=|identification_symbol_label=|identification_symbol_2=|identification_symbol_2_label=<!-- విమానాలు -->|aircraft_attack=|aircraft_bomber=|aircraft_electronic=|aircraft_fighter=[[డెసాల్ట్ రేఫెల్ ]]|aircraft_recon=|aircraft_trainer=|aircraft_transport=}}
వ '''నెం. 17 స్క్వాడ్రన్ (గోల్డెన్ ఆరోస్)''' భారతీయ వాయుసేనకు చెందిన ఒక స్క్వాడ్రన్. ఇది పశ్చిమ వాయుసేన కమాండ్ ఆధీనంలోఅంబాలా వైమానిక దళం స్టేషన్ ఉన్న [[భారత వైమానిక దళం]] యొక్క ఒక స్క్వాడ్రన్ను సూచిస్తుంది.<ref>https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1584651®=3&lang=2</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bharat-rakshak.com/IAF/Units/Squadrons/292-Squadrons.html|title=Squadrons and Helicopter Units|first=Mottos, Raising Dates, Location|last=etc|website=Bharat-Rakshak.com|access-date=26 October 2017|archive-date=9 December 2012|archive-url=https://archive.today/20121209134909/http://www.bharat-rakshak.com/IAF/Units/Squadrons/292-Squadrons.html|url-status=dead}}</ref> ఈ స్క్వాడ్రన్ 2016లో అధికారికంగా మూసివేయబడింది . కానీ 2019 సెప్టెంబర్ 11న తిరిగి అంబాలాలో డసాల్ట్ రాఫెల్ తో పునఃస్థాపించబడింది .<ref>https://www.thehindu.com/news/national/iaf-resurrects-17-squadron-golden-arrows-for-rafale/article29384434.ece</ref>
== చరిత్ర ==
నెం. 17 స్క్వాడ్రన్ 1951 అక్టోబర్లో ఆదంపూర్లో ఫ్లైట్ లెఫ్టినెంట్ డి.ఎల్. స్ప్రింగెట్ నాయకత్వంలో ఏర్పాటు చేయబడింది. ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో [[భారత వైమానిక దళం|భారతీయ వాయుసేన]] చేపట్టిన అత్యవసర చర్యలలో భాగంగా వేగంగా ఏర్పాటు చేసిన నాలుగు స్క్వాడ్రన్లలో ఇది చివరిది. ప్రారంభంలో హార్వర్డ్ విమానాలతో సజ్జీకరించబడింది. తరువాత వాంపైర్ విమానాలకు మారింది.
1965 భారత-పాకిస్తాన్ యుద్ధ సమయంలో రాజధానికి వైమానిక రక్షణ కల్పించేందుకు ఈ స్క్వాడ్రన్ను తూర్పు ప్రాంతం నుంచి [[ఢిల్లీ]]<nowiki/>కి తరలించారు.<ref>''Indian Air Force in Wars'' by Air Vice Marshal Arun Kumar Tiwary</ref>
1971 భారత-పాకిస్తాన్ యుద్ధంలో, వింగ్ కమాండర్ నరిందర్ చత్రత్ నాయకత్వంలో, ఢాకా సమీపంలోని కుర్మిటోలా వైమానిక స్థావరంపై ఈ స్క్వాడ్రన్ కీలక దాడి నిర్వహించింది. ఆ మిషన్లో చత్రత్ రెండు పాకిస్తాన్ వాయుసేన సేబర్ విమానాలతో ఎదురుపడి, ఒక విమానాన్ని కూల్చివేశాడు. అతని నాయకత్వం, సాహసానికి గుర్తింపుగా [[వీర చక్ర|వీర్ చక్ర]] పురస్కారం అందింది.<ref>''Indian Air Force in Wars'' by Air Vice Marshal Arun Kumar Tiwary</ref>
1988 నవంబర్ 8న పాలంలో ఈ స్క్వాడ్రన్కు ప్రెసిడెంట్ స్టాండర్డ్ ప్రదానం చేయబడింది.<ref>{{cite web|url=http://indianairforce.nic.in/show_page.php?pg_id=102|title=Honour & Awards - Units - President Standards|website=IndianAirForce.nic.in|access-date=26 October 2017}}</ref>
ప్రస్తుతం అంబాలాలో స్థావరంగా ఉండి, భారతదేశపు తొలి డస్సాల్ట్ రఫేల్ స్క్వాడ్రన్గా పనిచేస్తోంది. 2025 భారత-పాకిస్తాన్ ఘర్షణలో ఈ స్క్వాడ్రన్ పాల్గొంది.<ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Shivani |date=2025-08-13 |title=Rafale warriors of Ambala: 100 days after Operation Sindoor precision strikes |url=https://www.indiatoday.in/india/story/rafale-warriors-of-ambala-100-days-after-operation-sindoor-precision-strikes-2770403-2025-08-13 |access-date=2025-08-13 |website=India Today |language=en}}</ref>
== భారత సైన్యంతో అనుబంధం ==
2021 అక్టోబర్ 4న, అంబాలా ఎయిర్ ఫోర్స్ స్టేషన్లో, భారత సైన్యంలోని సిఖ్ లైట్ ఇన్ఫెంట్రీ రెజిమెంట్తో ఈ స్క్వాడ్రన్ అనుబంధాన్ని అధికారికంగా ఖరారు చేశారు.<ref>{{Cite web|title=Affiliation of IAF 17 Squadron with Army's Sikh Light Infantry regiment signed|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/affiliation-of-iaf-17-squadron-with-armys-sikh-light-infantry-regiment-signed/2172531|access-date=2021-10-05|website=www.outlookindia.com/|language=en|archive-date=2021-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20211005000628/https://www.outlookindia.com/newsscroll/affiliation-of-iaf-17-squadron-with-armys-sikh-light-infantry-regiment-signed/2172531|url-status=dead}}</ref>
ఈ అనుబంధ ఒప్పందంపై భారత సైన్యాధిపతి ఎం.ఎం. నరవణే, నెం. 17 స్క్వాడ్రన్కు చెందిన ఎయిర్ కమోడోర్ తరుణ్ చౌధరీ సంతకాలు చేశారు.<ref>{{Cite web|date=2021-10-05|title=Indian Army's Sikh Light Infantry regiment signs affiliation with IAF's 17 squadron in Ambala|url=https://www.firstpost.com/india/indian-armys-sikh-light-infantry-regiment-signs-affiliation-with-iafs-17-squadron-in-ambala-10028331.html|access-date=2021-10-05|website=Firstpost|language=en}}</ref>
== గోల్డెన్ ఆరోస్పై ఆధారిత చిత్రము ==
1999 కార్గిల్ యుద్ధ నేపథ్యంతో గోల్డెన్ ఆరోస్ స్క్వాడ్రన్పై ఒక చలనచిత్రం రూపొందించబడుతోంది. ఆ చిత్రానికి '''‘గోల్డెన్ ఆరోస్’''' అనే పేరు పెట్టారు. ఈ చిత్రం నెం. 17 స్క్వాడ్రన్ ఫ్లైట్ కమాండర్గా ఉన్న స్క్వాడ్రన్ లీడర్ అజయ్ ఆహుజా స్మృతికి అంకితం. అప్పట్లో స్క్వాడ్రన్ కమాండర్గా ఉన్న వింగ్ కమాండర్ బీరేందర్ సింగ్ ధనోవా తరువాత భారతీయ వాయుసేన ఎయిర్ చీఫ్ మార్షల్గా సేవలందించారు. ఈ చిత్రానికి కుషాల్ శ్రీవాస్తవ దర్శకత్వం వహిస్తున్నారు.<ref>{{Cite web|url=https://www.russiaherald.com/news/266091867/film-golden-arrows-on-life-of-former-iaf-chief-bs-dhanoa-announced|title=Film 'Golden Arrows' on life of former IAF Chief BS Dhanoa announced|website=Russia Herald|access-date=2026-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230930021640/https://www.russiaherald.com/news/266091867/film-golden-arrows-on-life-of-former-iaf-chief-bs-dhanoa-announced|archive-date=2023-09-30|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/after-gunjan-saxena-another-film-on-iaf-announced-golden-arrows-to-be-based-on-former-chief-bs-dhanoa-8713881.html|title=After Gunjan Saxena, another film on IAF announced; Golden Arrows to be based on former chief BS Dhanoa |date=15 August 2020|website=Firstpost}}</ref>
== విమానాలు ==
[[దస్త్రం:Hawker Hunter FGA9 (41838270512).jpg|thumb|హంటర్ విమానం ]]
స్క్వాడ్రన్ ద్వారా నిర్వహించబడుతున్న/ నిర్వహించబడిన వివిధ విమానాల రకాలుః
{| class="wikitable"
|+
!విమాన రకం
!నుండి.
!కు.
!ఎయిర్ బేస్
|-
|హార్వర్డ్-II బి
|1 అక్టోబర్ 1951
|అక్టోబరు 1955
| rowspan="3" |అంబాలా ఎఎఫ్ఎస్<ref name="17history">{{Cite web|title=Resurrection Ceremony for 17 Squadron 'GOLDEN ARROWS'|url=https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1584651|access-date=10 September 2019|publisher=PIB India}}</ref><ref name="Glorious">{{Cite web|date=2011-11-16|title=Golden Arrows Complete 60 Years of Glorious Service to the Nation|url=https://pib.gov.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=76047}}</ref>
|-
|ది హావిల్లాండ్ వాంపైర్
|నవంబర్ 1955
|1957
|-
|హాకర్ హంటర్
|1957
|1975
|-
|మిగ్-21
|1975
|2016
|భటిండా ఎఎఫ్ఎస్<ref name="17history" /><ref>{{Cite web|date=2019-09-09|title=IAF's Golden Arrows Squadron, led by Air Chief Dhanoa during Kargil war, to be resurrected for Rafale|url=https://www.indiatoday.in/india/story/iaf-golden-arrows-squadron-led-by-air-chief-bs-dhanoa-during-kargil-war-to-be-resurrected-for-rafale-1597418-2019-09-10}}</ref>
|-
|డసాల్ట్ రాఫెల్
|21 సెప్టెంబర్ 2019
|ప్రస్తుతం
|అంబాలా ఎఎఫ్ఎస్<ref name="Resurrect">{{Cite web|date=10 September 2019|title=IAF resurrects 17 Squadron 'Golden Arrows' for Rafale|url=https://www.thehindu.com/news/national/iaf-resurrects-17-squadron-golden-arrows-for-rafale/article29384434.ece|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200730122301/https://www.thehindu.com/news/national/iaf-resurrects-17-squadron-golden-arrows-for-rafale/article29384434.ece|archive-date=30 July 2020|access-date=30 July 2020|website=thehindu.com}}</ref>
|}
[[దస్త్రం:Dassault Rafale of Indian Air Force squadron 101 landing in Hasimara.jpg|thumb|రాఫాల్ విమానం ]]
== బాహ్య మూలాలు ==
[https://www.bharat-rakshak.com/indianairforce/database/units/list.php?qunit=17+Sqn#google_vignette నెం.17 స్క్వాడ్రన్ డాటా బేస్]
[https://grokipedia.com/page/No._17_Squadron_IAF నెం.17_స్క్వాడ్రన్ గురించి పూర్తిగా]
== మూలాలు ==
{{Reflist}}{{Indian Air Force}}
0dnxtp7x6sadvprkpq01j1uxho268g1
అభయ్ సింగ్
0
479351
4989304
4768015
2026-10-27T01:39:16Z
Muralikrishna m
106628
4989304
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| name = అభయ్ సింగ్
| image = Abhay Singh in January 2025.jpg
| caption = అభయ్ సింగ్
| country = {{IND}}
| birth_date = {{birth date and age|1998|09|3|df=y}}
| birth_place = [[చెన్నై]], భారతదేశం
| education = గురునానక్ కాలేజ్
| height = 1.83 మీ.
| weight = 75 కె.జి.
| sport = స్క్వాష్
| event = పురుషుల సింగిల్స్
| turnedpro = 2017
| coach = {{ubl
| జేమ్స్ విల్స్ట్రాప్
| [[హరీందర్ పాల్ సంధు]]
}}
| club = పాంటెఫ్రాక్ట్<br>(2018–ప్రస్తుతం)
| medaltemplates =
{{MedalSport|పురుషుల స్క్వాష్}} [[File:Squash pictogram.svg|30px]]
{{MedalCountry|{{IND}}}}
{{MedalCompetition|ప్రపంచ కప్}}
{{MedalGold|2025 చెన్నై|మిశ్రమ జట్టు}}
{{MedalBronze|2023 చెన్నై|మిశ్రమ జట్టు}}
{{MedalCompetition|[[ఆసియా క్రీడలు]]}}
{{MedalGold|[[ఆసియా క్రీడలు|2022 హాంగ్జౌ]]|జట్టు}}
{{MedalBronze|[[ఆసియా క్రీడలు|2022 హాంగ్జౌ]]|మిక్స్డ్ డబుల్స్}}
{{MedalCompetition|ఆసియా ఛాంపియన్షిప్స్}}
{{MedalGold|2022 చియాంగ్జు|జట్టు}}
{{MedalGold|2024 జోహోర్|డబుల్స్}}
{{MedalGold|2024 జోహోర్|మిక్స్డ్ డబుల్స్}}
{{MedalGold|2025 కౌలాలంపూర్|డబుల్స్}}
{{Medal|Gold|2025 కౌలాలంపూర్|మిక్స్డ్ డబుల్స్}}
{{MedalBronze|2023 హాంగ్జౌ|మిక్స్డ్ డబుల్స్}}
{{MedalCompetition|[[దక్షిణాసియా క్రీడలు]]}}
{{MedalSilver|2019 ఖాట్మండూ|జట్టు}}
{{MedalBronze|2019 ఖాట్మండూ|సింగిల్స్}}
{{MedalCompetition|ఆసియా జూనియర్ ఛాంపియన్షిప్స్}}
{{Medal|Gold|2017 హాంగ్కాంగ్|జట్టు}}
{{Medal|Bronze|2016 కౌలాలంపూర్|సింగిల్స్}}
}}
'''అభయ్ సింగ్''' (జననం 1998 సెప్టెంబరు 3) ఒక భారతీయ స్క్వాష్ ఆటగాడు. భారత జాతీయ స్క్వాష్ జట్టులో సభ్యుడు.<ref>{{Cite web|title=Abhay Singh - Professional Squash Association|url=https://psaworldtour.com/players/view/9105/abhay-singh|website=psaworldtour.com}}</ref>ఇతడు ప్రపంచ కప్, ఆసియా క్రీడలలో బంగారు పతక విజేత. ఐదుసార్లు ఆసియా ఛాంపియన్గా నిలిచాడు.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/sport/other-sports/abhay-singh-wins-two-titles-in-asian-doubles-squash/article68377890.ece/|title=Asian doubles championships|last=Bureau|first=Sports|date=2024-07-07|work=The Hindu|access-date=2024-11-11|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> డిసెంబర్ 2025 నాటికి, ఇతడు ప్రపంచంలో 29వ స్థానంలో ఉన్నాడు.<ref>{{Cite web|last=Sportstar|first=Team|date=2024-07-07|title='Double' delight for India, Abhay Singh in Asian doubles squash|url=https://sportstar.thehindu.com/squash/asian-doubles-squash-championship-2024-abhay-singh-joshna-chinappa-velavan-senthilkumar/article68377926.ece/|access-date=2024-11-11|website=sportstar.thehindu.com|language=en}}</ref>
== వృత్తి ==
సింగ్ అండర్ 19 బాలుర విభాగంలో జాతీయ, ఆసియా స్థాయిలలో మొదటి స్థానంలో నిలిచి ప్రపంచ ఛాంపియన్షిప్ క్వార్టర్ ఫైనల్కు చేరుకున్నాడు. సింగ్ ప్రీమియర్ స్క్వాష్ లీగ్^లో కూడా పోటీ పడ్డాడు.<ref>{{Cite web|date=1 June 2019|title=PSL Final : Tradition@RAC beat Pontefract|url=https://thesquashsite.com/19-psl-final|access-date=27 September 2020|publisher=thesquashsite.com}}</ref>
== శిక్షణ ==
సింగ్ కు ప్రముఖ మాజీ స్క్వాష్ క్రీడాకారులు జేమ్స్ విల్స్ట్రాప్, హరీందర్ పాల్ సంధు, డేవిడ్ క్యాంపియన్, మాల్కం విల్స్ట్రాప్, బాస్కర్ బాలమురుగన్లు శిక్షణ ఇచ్చారు.<ref>{{Cite web|date=2024-08-22|title=Interview with Abhay Singh: On squash being part of LA 2028, support for younger athletes and his personal goals|url=https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/abhay-singh-squash-player-interview-india-medal-9528024/lite/|access-date=2024-10-08|website=The Indian Express|language=en}}</ref>
== అవార్డులు, నామినేషన్లు ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!సంవత్సరం.
!అవార్డు
!వర్గం
!ఫలితం.
!రిఫరెండెంట్
|-
| rowspan="3" |2023
|ఎఎస్ఎఫ్ అవార్డులు
|అత్యుత్తమ పురుషుల జట్టు
|{{Won}}
|<ref>{{Cite web|title=ASF Awards|url=http://www.asiansquash.org/about_awards.php|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20241111171048/https://asiansquash.org/about_awards.php|archive-date=11 November 2024|access-date=2024-11-09|website=Asian Squash Federation}}</ref>
|-
|పీఎస్ఏ అవార్డులు
|ఛాలెంజర్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్
|{{Won}}
|
|-
|టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా స్పోర్ట్స్ అవార్డ్స్
|పురుషుల స్క్వాష్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్
|{{Nom}}
|<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/toisa-2023-nominees-squash-stars-in-the-fray-for-top-honours/articleshow/107818634.cms|title=TOISA 2023 Nominees: Squash stars in the fray for top honours|work=The Times of India|access-date=2024-11-04|issn=0971-8257}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2025
|[[అర్జున అవార్డు]]
|క్రీడలలో అత్యుత్తమ ప్రదర్శన
|{{Won}}
|<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/complete-list-of-winners-of-khel-ratna-arjuna-award-dronacharya-award-bhaker-gukesh-and-more/articleshow/116880972.cms|title=Complete list of winners of Khel Ratna, Arjuna Award, Dronacharya Award: Bhaker, Gukesh and more|work=The Times of India|access-date=2025-01-02|issn=0971-8257}}</ref>
|-
|టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా స్పోర్ట్స్ అవార్డ్స్
|స్క్వాష్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్
|ప్రకటించాల్సి ఉంది
|<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/toisa-2024-squash-masters-competing-for-the-coveted-trophy/articleshow/118361431.cms|title=TOISA 2024: Squash Masters Competing for the Coveted Trophy|date=2025-02-18|work=The Times of India|access-date=2025-02-22|issn=0971-8257}}</ref>
|}
== మూలాలు ==
{{Reflist}}
[[వర్గం:అర్జున అవార్డు గ్రహీతలు]]
[[వర్గం:చెన్నై క్రీడాకారులు]]
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:1998 జననాలు]]
[[వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన క్రీడాకారులు]]
[[వర్గం:ఆసియా క్రీడలలో పతకం సాధించిన భారతీయులు]]
ftdu1xu5m50n39cl7o50w4noh7unh9n
తామ్రలిప్త
0
485605
4989191
4915125
2026-10-26T15:54:18Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989191
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Former Country|conventional_long_name=తామ్రలిప్త|common_name=తమ్లుక్|era=[[ప్రాచీన భారతదేశం]]|status=|year_start=|year_end=|p1=|s1=|image_map=South Asia historical AD375 EN.svg|image_map_caption=సా.శ. 375 నాటి తూర్పు భారతదేశంలో తామ్రలిప్తి|today=[[భారతదేశం]]}}
'''తామ్రలిప్త''' లేదా '''తామ్రలిప్తి''' ({{langx|pi|Tāmaliti}}) అనేది [[బంగాళాఖాతం]] తీరంలో ఉన్న ఒక ప్రాచీన ఓడరేవు నగరం. ఇది [[బెంగాల్]]లోని ప్రాచీన సుహ్మ, వంగ రాజ్యాలకు రాజధానిగా ఉండేది.<ref>{{cite web|title=Tamluk|url=https://www.britannica.com/place/Tamluk|access-date=31 March 2025|publisher=[[Britannica]]}}</ref><ref name="CP">{{Cite web|last=Haraniya|first=Krutika|date=2017-06-25|title=Tamralipti - The Ancient Copper Port|url=https://www.livehistoryindia.com/story/lost-cities/tamralipti-the-ancient-copper-port|access-date=2022-03-04|website=www.livehistoryindia.com|language=en}}</ref> ప్రస్తుత [[పశ్చిమ బెంగాల్]]లోని తూర్పు మేదినీపూర్లో ఉన్న [[తమ్లుక్]] పట్టణాన్ని సాధారణంగా తామ్రలిప్తి ప్రాంతంగా గుర్తిస్తారు.<ref name="MG">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=OEZe-wAIiKIC&pg=PA125|title=Archaeological Geography of the Ganga Plain: The Lower and the Middle Ganga|author=Dilip K. Chakrabarti|publisher=Orient Blackswan|year=2001|isbn=978-81-7824-016-9|page=125}}</ref>
ఇది రూపనారాయణ నదికి సమీపంలో ఉంది. సంస్కృత పదం "తామ్ర" (రాగి) నుండి దీనికి ఈ పేరు వచ్చింది. సమీపంలోని ఛోటా నాగ్పూర్ పీఠభూమి సింగ్భూమ్ ప్రాంతంలోని ఘాట్శిలా వద్ద రాగిని తవ్వి, ఈ ఓడరేవు గుండా వ్యాపారం చేసేవారు. [[గుప్త సామ్రాజ్యం|గుప్తుల వంశ]] కాలంలో తామ్రలిప్త ప్రధాన వాణిజ్య కేంద్రంగా ఉంటూ [[శ్రీలంక|సిలోన్]], [[జావా]], [[చైనా]], పశ్చిమ దేశాలతో వాణిజ్యానికి బయలుదేరే స్థానంగా సేవలందించింది. ఆనాటి ప్రాచీన భారతదేశ ప్రధాన నగరాలైన [[రాజ్గిర్|రాజగృహం]], శ్రావస్తి, [[పాటలీపుత్ర|పాటలీపుత్రం]], [[వారణాసి]], చంపా, [[కౌశాంబి జిల్లా|కౌశాంబి]], [[తక్షశిల|తక్షశిలలతో]] ఇది రహదారుల ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉండేది.<ref name="CP" /><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=RBdDAAAAYAAJ|title=Proceedings|last=Congress|first=Indian History|date=1988|publisher=Indian History Congress|pages=22|language=en}}</ref><ref name="CB" />
== చరిత్ర ==
తామ్రలిప్తకు దక్షిణాన [[బంగాళాఖాతం]], తూర్పున రూపనారాయణ నది, పశ్చిమాన సువర్ణరేఖ నది సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. బంగాళాఖాతం, ఈ అద్భుతమైన జలమార్గాలు, వాటి అసంఖ్యాక శాఖలు కలిసి వాణిజ్యం, సంస్కృతి, ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాల ప్రజలతో తొలి పరిచయాలను పెంపొందించే సంపన్నమైన, సులభమైన జల రవాణా వ్యవస్థను నిర్మించాయి. తామ్రలిప్త మూలాలు అస్పష్టంగా ఉన్నాయి. చాలా మంది చరిత్రకారులు దీని ఆవిర్భావాన్ని సా.పూ. ఏడవ శతాబ్దానికి చెందినదిగా భావిస్తారు, కానీ పురావస్తు అవశేషాలు సా.పూ. మూడవ శతాబ్దం నుండి దీని నిరంతర ఉనికిని సూచిస్తున్నాయి. తామ్రలిప్త చరిత్రను నిర్మించడానికి అనేక సాహిత్య మూలాలు, పురావస్తు పరిశోధనలు, శాసనాలు, నాణేల ఆధారాలను అధ్యయనం చేస్తారు.<ref>{{Cite book|last=Schendel|first=Willem van|url=https://books.google.com/books?id=7Y2bBQAAQBAJ|title=A History of Bangladesh|date=2009-02-12|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-316-26497-3|pages=16|language=en}}</ref><ref name="PI">{{Cite journal|last1=Tripati|first1=S.|last2=Rao|first2=S.|date=1994-01-01|title=Tamralipti: The Ancient Port of India|url=|journal=Studies in History and Culture|volume=2|pages=33–39}}</ref><ref>{{Cite web |title=History {{!}} Purba Medinipur {{!}} India |url=https://purbamedinipur.gov.in/history/ |access-date=2022-03-18 |language=en-US}}</ref>
=== సాహిత్య మూలాలు ===
తొలి భారతీయ సాహిత్య రచనలలో తామ్రలిప్త, దాని ఇతర "మాండలిక రూపాలు" ప్రస్తావించబడ్డాయి.{{Refn|అనగా తామ్రలిప్తి, తామలిత్తి, తామలిత్త, దామలిప్త, తామ్రలిప్తిక మొదలైనవి.<ref name="CB" /> దామలిప్త, తామ్రలిప్త, తామలినీ, స్తంభపుర, విష్ణుగృహ అనేవి తామ్రలిప్తీకి పర్యాయపదాలని అభిధానచింతామణి నిర్ధారిస్తుంది.{{Sfn|Ramachandran|1951|p=226-239}}|group=n}} గ్రీకు ఖగోళ-భూగోళ శాస్త్రవేత్త [[టోలెమీ]], రోమన్ రచయిత, తత్వవేత్త [[ప్లినీ ది ఎల్డర్|ప్లినీ]], చైనీస్ బౌద్ధ యాత్రికులు [[ఫాహియాన్]], [[హుయాన్ త్సాంగ్]], యిజింగ్ కూడా దీనిని ప్రస్తావించారు.<ref name="CB">{{Cite book |last=Chattopadhyay |first=Rupendra Kumar |url=https://books.google.com/books?id=5aRmDwAAQBAJ |title=The Archaeology of Coastal Bengal |date=2018-01-19 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-909180-5 |pages=40–45,69 |language=en}}</ref> అధర్వవేద పరిశిష్టంలోని కూర్మ-విభాగ విభాగం భారతీయ సాహిత్య మూలాలలో తామ్రలిప్త గురించిన ప్రాథమిక సాక్ష్యంగా నిలుస్తుంది. [[మహాభారతం]] ఈ ప్రాచీన నగరాన్ని [[సుహ్మ రాజ్యం|సుహ్మ]] నుండి వేరుగా చూపిస్తుంది, కానీ తరువాతి రచన అయిన దశకుమారచరిత "దామలిప్త"ను సుహ్మ రాజ్యంలో కలుపుతుంది. తామ్రలిప్త సుహ్మ రాజధాని అని చెబుతారు. [[రఘువంశం]]లో ఇది కపిసా నది ఒడ్డున ఉన్నట్లు వర్ణించబడింది. కథాసరిత్సాగరం తామ్రలిప్తను ఒక ముఖ్యమైన సముద్రపు రేవుగా, వాణిజ్య కేంద్రంగా పేర్కొంది. కొన్ని పాళీ సాహిత్య రచనలు దీనిని "తామలిత్తి" లేదా "తామలిత్థి" గా గుర్తించి, దీనిని ఓడరేవుగా వర్ణించాయి. సముద్ర వ్యాపారానికి ఒక ముఖ్యమైన కేంద్రంగా తామ్రలిప్తి [[అర్థశాస్త్రం]]లో పలుమార్లు ప్రస్తావించబడింది. బృహత్ సంహిత "తామ్రలిప్తిక"ను "గౌడక" నుండి వేరుగా గుర్తిస్తూ, [[యవనులు|యవన]] నుండి "దామలిప్త" రేవుకు పడవల ప్రయాణాన్ని ప్రస్తావించింది.<ref name="AI">{{Cite book|last=Puri|first=Baij Nath|url=https://books.google.com/books?id=cz8uAAAAMAAJ|title=Cities of Ancient India|date=1966|publisher=Meenakshi Prakashan|pages=110|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Choudhury|first=Pratap Chandra|url=https://books.google.com/books?id=EE1uAAAAMAAJ|title=Assam-Bengal Relations from the Earliest Times to the Twelfth Century A.D.|date=1988|publisher=Spectrum Publications|pages=67|language=en}}</ref><ref name="MG" /><ref name="CB" /><ref name="IS" /> టోలెమీ "తామ్రలిప్త"ను{{Refn|గ్రీకు భూగోళ శాస్త్రవేత్త టోలెమీ మ్యాప్లో, "తామ్రలిప్త" తామలిటీస్గా కనిపిస్తుంది.|group=n}} ఒక ముఖ్యమైన పట్టణంగా, రాజ నివాసంగా పేర్కొన్నాడు. ప్లినీ తామ్రలిప్తిని 'తలుక్టే' అని సూచించాడు.<ref name="PI" /><ref name="CB" /><ref name="AI" /> తామ్రలిప్త గురించి అత్యంత పురాతనమైన, ఖచ్చితమైన వర్ణన బౌద్ధ సాహిత్యంలో కనిపిస్తుంది.<ref name="MH">{{Cite book |last=Darian |first=Steven G. |url=https://books.google.com/books?id=0obUy_W9NREC&pg=PA138 |title=The Ganges in Myth and History |date=2001 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=978-81-208-1757-9 |pages=138 |language=en}}</ref><ref group="n">తామ్రలిప్తకు బౌద్ధమతంతో లోతైన సంబంధం ఉంది. బోధిద్రుమను తామ్రలిప్తి నుండి [[శ్రీలంక|సిలోన్]]కు పంపారని చెబుతారు. తామ్రలిప్త నుండి సువర్ణభూమికి (మయన్మార్/ఆగ్నేయాసియా) జరిగిన వాణిజ్య, మత ప్రచార ప్రయాణాలను జాతక కథలు తరచుగా ప్రస్తావిస్తాయి. {{Citation |last=Pandit |first=Shashwati |title=Bargabhima temple: seeking an unknown mystery. |date=2021 |pages=1599}}</ref> సా.శ. ఐదవ శతాబ్దం ప్రారంభంలో చైనీస్ బౌద్ధ సన్యాసి ఫాహియాన్ తామ్రలిప్తలో ఇరవై బౌద్ధ విహారాలను చూసినట్లు నివేదించాడు.<ref>{{cite web |title=New twist from excavations |url=https://www.deccanherald.com/content/538184/twist-excavations.html |website=Deccan Herald |language=en |date=2 April 2016}}</ref> ఫాహియాన్ తామ్రలిప్త సముద్ర తీరంలో ఉన్నట్లు గుర్తించాడు. అయితే హుయాన్ త్సాంగ్ వర్ణన ప్రకారం తామ్రలిప్త{{Refn|హుయాన్ త్సాంగ్ తామ్రలిప్తను "టాన్-మో-లి-టి" అని సూచించాడు.|group=n}} ప్రధాన బంగాళాఖాతం నుండి కాస్త దూరంగా ఒక క్రీక్ (ఉపనది/చిన్న పాయ) మీద ఉంది. హుయాన్ త్సాంగ్ ప్రకారం ఈ ఓడరేవు పట్టణం సుమారు 250 మైళ్ల విస్తీర్ణంలో ఉంటూ భూ, సముద్ర వాణిజ్య మార్గాల కలయిక బిందువుగా పనిచేసింది. ఆయన ప్రకారం తామ్రలిప్త రేవు నుండి ప్రధాన ఎగుమతులు నీలిమందు, పట్టు, రాగి.<ref name="TR">{{Cite book |last=Sengupta |first=Nitish |url=https://books.google.com/books?id=TI8GQioaoL4C |title=Land of Two Rivers: A History of Bengal from the Mahabharata to Mujib |date=2011-07-19 |publisher=Penguin UK |isbn=978-81-8475-530-5 |language=en |quote=}}</ref><ref name="AI" /> సా.శ. 675 నాటికి చైనీస్ బౌద్ధ సన్యాసి యిజింగ్ భారతదేశ తూర్పు తీరానికి చేరుకున్నాడు. ఆయన తామ్రలిప్తిలో ఐదు నెలలు గడిపి సంస్కృతం నేర్చుకున్నాడు. యిజింగ్ తామ్రలిప్తి నుండి గంగానది గుండా నాటి ముప్పై ఐదు వందల మంది సన్యాసులకు నిలయమైన నలంద బౌద్ధ విహార సముదాయానికి ప్రయాణించాడు. శ్రీలంక చారిత్రక ఇతిహాసం మహావంశ ప్రకారం, శ్రీలంకను జయించడానికి రాజకుమారుడు విజయ చేసిన ప్రయాణానికి, మౌర్య చక్రవర్తి అశోకుడు శ్రీలంకకు పంపిన బౌద్ధ మిషన్కు ఇది బయలుదేరే స్థానం.{{Refn|మహావంశంలో తామ్రలిప్తను "తామలిత్తి" అని సూచించారు.|group=n}} దీపవంశంలో కూడా తామ్రలిప్త ప్రస్తావన ఉంది. ప్రజ్ఞాపన అనే జైన ఉపాంగాలలో ఒకదానిలో వంగ రాజ్యంలో తామ్రలిప్త నగరం ఉన్నట్లు సూచించబడింది.<ref group="n">ప్రజ్ఞాపన తామ్రలిప్తను "తామలిత్తి" అని సూచించింది.</ref> జైన గ్రంథాల ప్రకారం, వంగ రాజ్య రాజధాని తామ్రలిప్త. జైన కల్పసూత్రంలో జైన సన్యాసుల వర్గాలలో ఒకటిగా తామ్రలిప్త ప్రస్తావించబడింది.<ref>{{cite journal |last1=Schmiedchen |first1=Annette |title=Medieval Endowment Cultures in Western India: Buddhist and Muslim Encounters – Some Preliminary Observations |journal=Mondes de l'Asie du Sud et de l'Asie Centrale |date=2019 |page=7 |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-03012318/document}}</ref><ref>{{Cite book |last=Paine |first=Lincoln |url=https://books.google.com/books?id=6vglAwAAQBAJ&pg=PT265 |title=The Sea and Civilization: A Maritime History of the World |date=2014-02-06 |publisher=Atlantic Books |isbn=978-1-78239-357-3 |pages=265 |language=en}}</ref>{{Sfn|Ramachandran|1951|p=226-239}}{{Sfn|Bhaumick|2001|p=7-8}}
=== పురావస్తు ఆధారాలు ===
పురావస్తు అన్వేషణలు రాతి గొడ్డళ్లు, ప్రాథమిక కుమ్మరి పాత్రలు వాడుకలో ఉన్న కాలం నాటి నివాసాల కాలానుక్రమాన్ని ఆవిష్కరించాయి. భారతదేశంలోని పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో జరిగిన తవ్వకాలలో మధ్యధరా మూలాలకు చెందినవని భావిస్తున్న చిత్రలిపి, సంకేత చిహ్నాలతో కూడిన ఒక స్టీటైట్ ముద్ర బయటపడింది. టెర్రకోట బొమ్మలు, స్పిండిల్ వోర్ల్స్, మట్టి పాత్రలు క్రీట్, ఈజిప్ట్ నుండి వచ్చినవిగా అంగీకరించబడ్డాయి. తామ్రలిప్తలో కనుగొనబడిన కుండలలో రౌలెట్ పాత్రలు, బూడిద రంగు పాత్రలు, ఎర్రటి పాత్రలు, నలుపు మెరుగుపెట్టిన పాత్రలు, ఉత్తరాది నలుపు మెరుగుపెట్టిన పాత్రలు ఉన్నాయి. ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ASI) జరిపిన తవ్వకాల్లో రామ్డ్ ఫ్లోర్ లెవెల్స్ (నేల మట్టాలు), రింగ్ బావులు బయటపడ్డాయి. తామ్రలిప్తిలోని ఒక ప్రదేశంలో జరిగిన తవ్వకాల్లో శుంగ వంశ కాలం (సా.పూ. 3వ శతాబ్దం) నాటి నాణేలు, టెర్రకోట బొమ్మలు లభించాయి.{{Refn|తమ్లుక్ మ్యూజియంలో భద్రపరిచిన వాటిలో యక్షిణిలు, జంతువుల టెర్రకోట శిల్పాలు, సామాన్య స్త్రీ పురుషుల దైనందిన జీవితాలను చూపే ఫలకాలు ఉన్నాయి. ప్రసిద్ధ యక్షిణి బొమ్మ ఇప్పుడు ఆక్స్ఫర్డ్లోని అష్మోలియన్ మ్యూజియంలో భద్రపరచబడింది.|group=n}} తామ్రలిప్త ప్రాచీన నిర్మాణ అవశేషాల మధ్య సా.శ. 2వ-3వ శతాబ్దానికి చెందిన ఇటుకలతో కట్టిన మెట్ల కోనేరు బయటపడింది.<ref name="PI" /><ref name="CB" /> మొఘల్మారి వద్ద జరిగిన తవ్వకాలు ఈ ప్రాంతంలో బౌద్ధ విహారాల ఉనికిని ధృవీకరించాయి, దీనిని చైనీస్ యాత్రికులు ఫాహియాన్, హుయాన్ త్సాంగ్ ప్రస్తావించారు.<ref>{{Cite web |last=CHATTOPADHYAY |first=SUHRID SANKAR |title=Unearthing a culture |url=https://frontline.thehindu.com/arts-and-culture/heritage/unearthing-a-culture/article4372313.ece |access-date=2022-03-04 |website=Frontline |date=5 February 2013 |language=en}}</ref>
=== శాసన, నాణేల ఆధారాలు ===
ఆంధ్ర తీరంలో శాతవాహన రాజులు జారీ చేసిన పడవ చిహ్నాలు చెక్కబడిన నాణేలు లభించాయి. ఇలాంటి మూలాంశాలతో ఉన్న పంచ్ మార్క్ నాణేలు బెంగాల్లోని వివిధ ప్రదేశాల నుండి కూడా తవ్వకాల్లో బయల్పడ్డాయి.{{Refn|రెండు రకాల కాస్ట్ నాణేలు కనిపిస్తాయి: 1. దీర్ఘచతురస్రాకార రకం 2. గుండ్రని రకం.{{Sfn|Ramachandran|1951|p=226-239}}|group=n}} ఈ ఆధారాలు బెంగాల్లో చురుకైన సముద్ర వాణిజ్య కార్యకలాపాలను ధృవీకరిస్తున్నాయి. తామ్రలిప్తలో లభించిన రోమన్ బంగారు నాణేలు రోమన్లతో ఉన్న సంబంధాన్ని సూచిస్తున్నాయి. ముఖర్జీ పరిశీలించిన తామ్రలిప్త మ్యూజియంలోని టెర్రకోట ముద్రలపై క్రైస్తవ శకం ప్రారంభ శతాబ్దాల నాటి ఖరోష్టి బ్రాహ్మీ లిపి చెక్కబడింది. బంగార్హ్ ముద్రపై చిత్రీకరించబడిన నౌక ధాన్యంతో నిండిన గిన్నె ఆకారపు పడవ. నౌక రెండు చివర్లలోని భాగాలు "మకరాముఖాలతో" అలంకరించబడ్డాయి. చంద్రకేతుగఢ్ వద్ద దొరికిన ఒక ముద్రపై ఒకే మాస్ట్ (స్తంభం) ఉన్న పడవ చిత్రీకరించబడింది, ఇది ఖరోష్టి-బ్రాహ్మీ శాసనాన్ని కలిగి ఉంది. గౌతమీపుత్ర యజ్ఞ శాతకర్ణి నాణెంపై ఉన్న ఓడ మూలాంశం, అజంతా గుహలో చిత్రించిన పడవ మూలాంశం ఈ నౌకను పోలి ఉంటాయి. బీర్భుమ్ జిల్లాలో జరిగిన పురావస్తు తవ్వకాల్లో నాణేలు, ఇతర కళాఖండాలతో సహా పలు ఆధారాలు వెలికితీయబడ్డాయి.<ref name="PI" />{{Sfn|Ramachandran|1951|p=226-239}} జావా నుండి వచ్చిన ఒక శాసనంలో, వ్యాపారి బుధగుప్తుడు రక్తమృత్తిక నివాసిగా పేర్కొనబడ్డాడు.{{Refn|రక్తమృత్తిక మహావిహారం ప్రస్తుతం ముర్షిదాబాద్ జిల్లాలోని చిరుతి ప్రాంతంలో ఉంది.<ref name="CB" />|group=n}} బహుశా బుధగుప్తుడు గంగానది గుండా ప్రయాణించి తామ్రలిప్త నుండి ఓడ ఎక్కి ఉండవచ్చు. సా.శ. 8వ శతాబ్దంలో తామ్రలిప్తను ఓడరేవు నగరంగా పేర్కొన్న దక్షిణ ఆసియా శాసనాలలో బహుశా ఉదయమాన్కు చెందిన దూధ్పానీ శిలా శాసనం చివరిది.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=KoBDAAAAYAAJ |title=Journal of Ancient Indian History |date=1994 |publisher=D.C. Sircar |pages=162 |language=en}}</ref><ref name="CB" />
=== విశ్లేషణ ===
సాహిత్య ఆధారాలు తామ్రలిప్తిని ప్రాచీన చారిత్రక భారతదేశ అత్యంత ప్రముఖ వాణిజ్య కేంద్రాలలో ఒకటిగా గుర్తించడానికి విద్యావేత్తలను ప్రేరేపించాయి.{{Refn|చైనా, అలెగ్జాండ్రియాల మధ్య ఉన్న విశాల భూభాగానికి తామ్రలిప్తి ప్రధాన వాణిజ్య కేంద్రంగా ఉండేది.<ref name="MH" />|group=n}} డారియన్ ప్రకారం, మౌర్య సామ్రాజ్యం ఆవిర్భావంతో తామ్రలిప్తి మొత్తం నదీ పరీవాహక ప్రాంత ప్రధాన నౌకాశ్రయంగా విశ్వవ్యాప్త ప్రజాదరణ పొందింది. సిలోన్, ఆగ్నేయాసియా, పశ్చిమ భారతదేశం, మధ్యప్రాచ్యం నుండి ఓడలు ఈ రేవుకు వచ్చేవి.<ref name="MH" /> పురావస్తు తవ్వకాల్లో లభించిన ఇటుకలతో నిర్మించిన మెట్ల కోనేరు తామ్రలిప్త శ్రేయస్సును సూచిస్తుంది.<ref name="PI" /> కనీసం క్రైస్తవ శకం ప్రారంభం నుండి క్రీ.శ 11 లేదా 12వ శతాబ్దం వరకు బెంగాల్ సముద్ర వాణిజ్యానికి తామ్రలిప్తి ఒక ముఖ్యమైన ఓడరేవుగా ఉండేది.<ref name="IS">{{Citation |last=Chowdhury |first=A.M |title=INTEGRAL STUDY OF THE SILK ROADS |date=1991 |pages=4–5}}</ref> విదేశీ మారకానికి సంబంధించి మూడు ముఖ్యమైన మార్గాలు తామ్రలిప్తి గుండా వెళ్లేవి: ఒకటి అరాకాన్ తీరం గుండా బర్మా, తదుపరి ప్రాంతాలకు; రెండవది చికాకోల్ సమీపంలోని పలౌరా మీదుగా మలయా ద్వీపకల్పం, సుదూర తూర్పుకు; మూడవది కళింగ, కోరమాండల్ తీరం మీదుగా దక్షిణ భారతదేశం, సిలోన్కు.{{Sfn|Ramachandran|1951|p=226-239}} తామ్రలిప్త పాటలీపుత్రం, కౌశాంబిలతో వేర్వేరు మార్గాల ద్వారా అనుసంధానించబడినట్లు కనిపిస్తుంది. తామ్రలిప్త గుండా వెళ్లి ఒరిస్సా తీరప్రాంతానికి సాగే దక్షిణ మార్గం, దక్షిణాన కంచి వరకు చేరుకునేది. ఈ దక్షిణ మార్గం ద్వారా కళింగలోని అదనపు లోతట్టు వాణిజ్య కారిడార్లు తామ్రలిప్తతో అనుసంధానించబడ్డాయి. తామ్రలిప్త దక్షిణ ఆసియాలోని వివిధ భౌగోళిక ప్రాంతాలతో బహుముఖ సంబంధాలను కలిగి ఉండేది. ఇది ఇండోనేషియా వంటి దేశాలకు ప్రవేశ ద్వారంగా, శ్రీలంకకు వెళ్లే ప్రయాణాలకు బయలుదేరే స్థానంగా పనిచేసింది.<ref name="CB" /><ref name="TR" />
పురావస్తు పరిశోధనలు రోమన్లతో తామ్రలిప్తి విదేశీ సంబంధాన్ని సూచిస్తున్నాయి.<ref name="PI" /> కాన్-తాయ్ (ఫు-నాన్-చువాన్) ఆధారాల ప్రకారం, క్రీ.శ. మూడవ శతాబ్దం మధ్యలో చైనా, తామ్రలిప్తి మధ్య క్రమబద్ధమైన సముద్ర మార్గం ఉనికిలో ఉండేది.<ref name="IS" /> చంద్రకేతుగఢ్ టెర్రకోటలు, తమ్లుక్ నుండి లభించిన వాటి మధ్య పోలిక చూస్తే, మొదటివాటిలో స్థానిక మూలాంశాలు ఎక్కువగా ఉండగా రెండవ ప్రదేశంలో విదేశీ మూలాంశాలు ఎక్కువగా బయటపడ్డాయి. చంద్రకేతుగఢ్ వద్ద ఉన్న కొన్ని శాసనాలలో ఖరోష్ఠి లిపి ఉనికి ఈ లిపి ప్రముఖంగా ఉన్న ఉపఖండ వాయవ్య భాగంతో సన్నిహిత సంబంధాన్ని సూచిస్తుంది.<ref name="TR" /> సేన్గుప్తా ప్రకారం, ఫాహియాన్, హుయాన్-త్సాంగ్ చేసిన వర్ణనలలో తామ్రలిప్త స్థానంలో ఉన్న వ్యత్యాసం వారి సందర్శనల మధ్య సంభవించిన లోతైన భౌగోళిక మార్పును సూచిస్తుంది.<ref name="TR" /> ఛటోపాధ్యాయ్ ప్రకారం, చంద్రకేతుగఢ్తో పోలిస్తే భగీరథి ఉపనది అయిన రూపనారాయణ కుడి ఒడ్డున ఉన్న తమ్లుక్ ప్రాంతం ద్వారా ప్రస్తావించబడిన తామ్రలిప్తి స్థావర అంశాలు ఇంకా అస్పష్టంగానే ఉన్నాయి.<ref name="CB" /> ఘాఘరా, గంగా, యమునా జలమార్గాలకు సమీపంలోని ప్రదేశాలలో పెయింటెడ్ గ్రే వేర్ (రంగులు వేసిన బూడిద రంగు పాత్రలు), నార్తర్న్ బ్లాక్ పాలిష్డ్ వేర్ ఉనికి ప్రాచీన వాణిజ్య నెట్వర్క్ల కోసం నదీ మార్గాల వినియోగాన్ని సూచిస్తుంది.<ref name="PI" /> దాస్గుప్తా ప్రకారం, తామ్రలిప్త ప్రాముఖ్యత కాదనలేనిది అయినప్పటికీ, దాని పాలకులు, పరిపాలన గురించి పెద్దగా తెలియదు. ఆయన అభిప్రాయం ప్రకారం, తామ్రలిప్తలో బస చేసిన ఫాహియాన్, హుయాన్ త్సాంగ్ అనే ఇద్దరు చైనీస్ యాత్రికులు రాష్ట్ర నిర్వహణ లేదా పరిపాలన గురించి ఎన్నడూ ఏమీ వెల్లడించలేదు.<ref>{{Cite book |last=Dasgupta |first=Biplab |url=https://books.google.com/books?id=YRRnRK8lEYEC&pg=PA12 |title=European Trade and Colonial Conquest |date=2005 |publisher=Anthem Press |isbn=978-1-84331-029-7 |pages=12 |language=en}}</ref>
=== పతనానికి కారణాలు ===
రాజకీయ అస్థిరత, పన్నులు, విదేశీ దాడులు వంటి మానవ నిర్మిత సమస్యలు, నదుల గమనం మారడం, పూడిక, కోత వంటి సహజ కారణాలు అన్నీ తామ్రలిప్త ఓడరేవు క్రమక్రమంగా క్షీణించడానికి దోహదపడ్డాయి. సరస్వతీ నది సా.శ. ఏడవ శతాబ్దం వరకు వివిధ మార్గాల్లో ప్రవహించి, తరువాత రూపనారాయణ నదీముఖద్వారం గుండా ప్రవహించింది. తామ్రలిప్త రూపనారాయణ నది కుడి ఒడ్డున ఉండేది. దానికి రూపనారాయణకు కలిపే సరస్వతీ శాఖను ఇటీవల తీసిన ఒక ఉపగ్రహ చిత్రంలో గుర్తించారు, దీనికి మ్యాప్ తయారు చేయబడుతోంది. ఫెర్గూసన్ కూడా ఈ మార్గాన్ని వర్ణించాడు. త్రివేణి వద్ద పుట్టిన ప్రవాహం తూర్పు వైపుకు మళ్లడం, వేగవంతమైన అవక్షేపణలు ఈ కాలువ పతనానికి దోహదం చేశాయి. సా.శ 700 నాటికి సరస్వతీ నది రూపనారాయణతో తన అనుబంధాన్ని వదులుకుని తూర్పువైపుకు వలసపోయింది. ఇది సంక్రైల్ వెంబడి కొత్త మార్గాన్ని తెరవడంతో తామ్రలిప్త ఓడరేవు క్షీణతకు దారితీసింది. తామ్రలిప్త పతనం తరువాత, [[సప్తగ్రామ్]] (సాధారణంగా సత్గావ్ అని పిలుస్తారు) ఒక ప్రముఖ ఓడరేవుగా ఆవిర్భవించింది.<ref name="TR" /><ref name="PI" /><ref>{{Cite book |last=Rudra |first=Kalyan |url=https://books.google.com/books?id=uelTDwAAQBAJ&pg=PA87 |title=Rivers of the Ganga-Brahmaputra-Meghna Delta: A Fluvial Account of Bengal |date=2018-04-02 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-76544-0 |pages=87 |language=en}}</ref>
== తమ్లుక్ రాజ కుటుంబం ==
[[File:Majestic Ruins of Tamluk Rajbari.jpg|alt=Majestic Ruins of Tamluk Rajbari|thumb|300x300px|బ్రిటిష్ కాలం నాటి నిర్మాణంలో ఉన్న తమ్లుక్ రాజ్బారీ శిథిలాలు]]
తమ్లుక్ రాజ్ పరివార్, దీనినే తామ్రలిప్త రాజ కుటుంబం లేదా తమ్లుక్ రాజ్ కుటుంబం అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది ప్రస్తుత పశ్చిమ బెంగాల్లోని తమ్లుక్కు చెందిన వెయ్యి సంవత్సరాల నాటి చారిత్రక రాజ కుటుంబం. కొందరు చరిత్రకారులు వీరి ఖండాయత్ మూలాలను సూచిస్తారు, ఇది కేవలం ఆదివాసీ భూయాన్ సర్దార్ల హోదాకు చిహ్నం.<ref name=":0" /><ref>{{Cite book |last=Ray |first=Ratnalekha |url=https://books.google.com/books?id=FQc5vgAACAAJ |title=Change in Bengal Agrarian Society, C1760-1850 |date=1979 |publisher=Manohar |pages=132, 144, 147-48 |language=en}}</ref> పాలక కుటుంబం కైబర్త్తలు (మహిష్యులు) అని పేరు గాంచారు.<ref>{{Cite book |last=Bhaumik |first=Sudarshana |url=https://books.google.com/books?id=bKh4EAAAQBAJ |title=The Changing World of Caste and Hierarchy in Bengal: Depiction from the Mangalkavyas c. 1700–1931 |date=2022-08-26 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-000-64143-1 |pages=170 |language=en}}</ref> అయితే, రాజులు తరువాత తమను తాము మహిష్యులుగా గుర్తించుకున్నారు.<ref>{{Cite book |last=Santra |first=G. |url=https://books.google.com/books?id=BfUXAAAAIAAJ&q=tamluk+raj+2021+article |title=Temples of Midnapur |date=1980 |publisher=Firma KLM |isbn=978-0-8364-0595-8 |page=75 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Chattopadhyay |first=Rupendra Kumar |url=https://books.google.com/books?id=5aRmDwAAQBAJ&q=tamluk+raj+2021+article |title=The Archaeology of Coastal Bengal |date=2018-01-19 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-909180-5 |language=en}}</ref><ref name="SD">{{Cite book |last1=Senapati |first1=Uma |last2= Das |first2=Dulal Krishna |title=মাহিষ্য রত্নাবলী-জীবনী শতক |publisher=Tuhina Publications |year=2018 |isbn=9788194434641 |edition=2nd |location=Kolkata |publication-date=2020 |pages=234–236 |language=Bengali |trans-title=Mahishya Ratnavali-Biographical Century}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Mitra |first1=Asok |url=https://books.google.com/books?id=6rXUAAAAMAAJ&q=tambulak+khandait |title=District Handbooks: West Bengal |last2=Commissioner |first2=India Census |date=1952 |publisher=S. N. Guha Ray |pages=CXIX |language=en}}</ref>
=== పౌరాణిక, ప్రాచీన సాహిత్యంలో ఉనికి ===
రాజతరంగిణి ప్రకారం, కలియుగం ప్రారంభమైన 753 సంవత్సరాల తరువాత కౌరవులు, పాండవులు జన్మించారని చెబుతారు. కురుక్షేత్ర యుద్ధ సమయంలో ప్రాచీన తామ్రలిప్త రాజ్య పాలకుడైన రాజర్షి మయూరధ్వజుని కుమారుడు తామ్రధ్వజుడు పాండవుల పక్షాన పోరాడాడని కూడా ఈ గ్రంథం పేర్కొంది. ఇంపీరియల్ గెజిటీర్ ఆఫ్ ఇండియాలో తామ్రలిప్త రాజనైతిక వ్యవస్థ ప్రాచీనతకు మరింత మద్దతు లభిస్తుంది. ఇది సుమ్హా అని పిలువబడే తామ్రలిప్త, ప్రస్తుత మేదినీపూర్, హౌరా ప్రాంతాలను కవర్ చేసే రాజ్యంగా నమోదు చేసింది. దీని పాలకులు బహుశా మహిష్యులు అయి ఉండవచ్చు. ఈ వృత్తాంతాల ఆధారంగా, కల్హణుడు గుర్తించిన తామ్రలిప్త తొలి రాజు మయూరధ్వజుడు [[మహిష్య]] వర్గానికి చెందినవాడని భావిస్తారు. మహిష్య పాలకుల వంశం తామ్రలిప్త (తమ్లుక్) ను సార్వభౌమ రాజులుగా మహాభారత కాలం ముందు నుండి సా.శ. 17వ శతాబ్దం వరకు సుమారు 4,000 సంవత్సరాల పాటు సుదీర్ఘకాలం పాలించిందని సాంప్రదాయకంగా అంచనా వేస్తారు. ఈ అసాధారణమైన సుదీర్ఘ పాలనా కొనసాగింపు మానవ చరిత్రలో సాటిలేనిదిగా పరిగణించబడుతుంది. చరిత్రకారుడు బిహారిలాల్ కల్యే కూడా ఈ అభిప్రాయాన్ని సమర్థించారు.<ref>{{Cite journal |last=Kannungo |first=hemchandra |title=THE ORIGIN OF GANGA DYNASTY –A NEW INSIGHT |url=https://magazines.odisha.gov.in/Journal/Journal2/pdf/ohrj-03.pdf |journal=Odisha Historical Research journal |volume=47}}</ref>
=== ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీతో వివాదం, వైభవం కోల్పోవడం ===
[[File:Capture image 2025-03-20 235809.png|thumb|284x284px|జమీందార్ ఆనంద నారాయణ్ రాయ్ తో విలియం డెంట్ (తమ్లుక్)]]
రాణి సంతోష్ప్రియ తన వాటాను దత్తపుత్రుడు ఆనంద నారాయణ్ రాయ్కు వదిలిపెట్టింది. తరువాత, రాజా సుందర్ నారాయణ్ రాయ్ రాణి కృష్ణప్రియపై డిక్రీ పొందాడు. ప్రభుత్వ సైనికులు డిక్రీని అమలు చేస్తున్నప్పుడు అడ్డుకోబడి తీవ్రంగా గాయపడ్డారు, దీంతో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం రాణి వాటాను జప్తు చేసి 1781 నుండి 1794 వరకు దానిని పిల్లల ఆధీనంలో ఉంచింది. 1789లో రాణి కృష్ణప్రియ మరణించింది. 1795లో మొత్తం జమీందారీ ఆనంద నారాయణ్ రాయ్తో శాశ్వతంగా స్థిరపడింది. 1781 నాటికి రాణి కృష్ణప్రియతో వివాదం చెలరేగింది. రాజా ఆనంద నారాయణ్ బ్రిటిష్ రాజ్కు తలొగ్గవలసి వచ్చింది, తమ్లుక్ ఒక చిన్న జమీందారీగా మార్చబడింది.<ref>{{Cite book |last=O’malley .l. S. S. |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.206876/page/n241/mode/1up?view=theater&q=tambulak |title=Bengal District Gazetteers Midnapore |date=1911 |pages=242}}{{source-attribution}}</ref>
== స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాత్ర ==
1942లో తామ్రలిప్త జాతీయ సర్కార్ రూపకల్పనలో రాజ కుటుంబం పోషించిన పాత్ర దాని చారిత్రక ప్రాముఖ్యతను మరింత పటిష్టం చేస్తుంది. తామ్రలిప్త జాతీయ సర్కార్ అనేక ముఖ్యమైన సమావేశాలు ఈ రాజ్బారీ భవనంలో జరిగాయి.<ref>{{Cite web |date=2021-08-15 |title=Independence Day Story: স্বদেশী আন্দোলনের অন্যতম পীঠস্থান তমলুক রাজবাড়ী |url=https://bengali.news18.com/news/features/tamluk-raj-bari-played-a-huge-role-in-indian-nationalist-movement-against-british-rrc-642594.html |access-date=2025-01-11 |website=bengali.news18.com |language=bn }}{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=চট্টোপাধ্যায় |first=শর্মিষ্ঠা |date=2023-04-10 |title=তমলুক রাজবাড়ি চত্বরে পা পড়েছিল নেতাজির, ৮৫ তম বর্ষপূর্তিতে আন্তর্জাতিক আলোচনা সভার আয়োজন |url=https://eisamay.com/west-bengal-news/haldia-news/netaji-subhas-chandra-bose-came-85-years-ago-at-tamluk-rajbari-today-85th-anniversary-international-conference-arranges/99381802.cms |access-date=2025-01-11 |website=Eisamay Online |language=bn}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-08-05 |title=Weekend Trip: তমলুক রাজবাড়ির স্বাধীনতা সংগ্রামের ইতিহাস আজও জেলার গর্ব, ১৫ অগাস্টের ছুটিতে ঘুরে আসুন |url=https://bengali.news18.com/news/life-style/perfect-weekend-destination-the-history-of-freedom-struggle-of-tamluk-rajbari-is-worth-mentioning-sdg-1782987.html |access-date=2025-01-11 |website=bengali.news18.com |language=bn }}{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
తామ్రలిప్త జాతీయ సర్కార్ పతనం తరువాత, బ్రిటిష్ పోలీసులు రాజ కుటుంబాన్ని తీవ్ర క్రూరత్వానికి గురిచేశారు. భారతదేశ స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో దాని గొప్ప చరిత్ర, సహకారాన్ని పరిరక్షించడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తమ్లుక్ రాజ్బారీని అధికారికంగా వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తించింది.<ref>{{Cite web |title=Tamluk Rajbari |url=https://cmsadmin.amritmahotsav.nic.in/district-reopsitory-detail.htm?26147}}</ref>
== ఈ కుటుంబంలోని ప్రముఖులు ==
[[File:Family tree of the Tamluk Raj.jpg|thumb|ఇది [[తామ్రలిప్త రాజ్యం|తమ్లుక్ రాజ్]] కుటుంబ వృక్షం పాత చిత్రం. వారి రికార్డుల నుండి సేకరించబడింది.]]
* '''రాజా కాలు భూయాన్''', సుమారు సా.శ. 900 ప్రాంతంలో తమ్లుక్ కుటుంబ వ్యవస్థాపక సభ్యుడు, అతను దృఢమైన నిర్వాహకుడు, సమర్థుడైన సైనిక కమాండర్. ఆయన విస్తృతమైన అశ్వమేధ యాగం నిర్వహించి, పొరుగు రాజ్యాలను లోబరుచుకున్నాడని, ఆ ప్రాంతంలో తమ్లుక్ శక్తిని, ప్రభావాన్ని చాటాడని చెబుతారు.<ref name=":0">{{Cite book |last=Das |first=Bishnupada |url=https://books.google.com/books?id=wuLZAAAAMAAJ |title=Some Aspects of Socio-economic Changes in South Western Frontier Bengal Since Introduction of Neo-Vaiṣṇavism |date=1996 |publisher=Firma KLM Private Limited |isbn=978-81-7102-049-2 |language=en}}</ref>{{page needed|date=June 2025}}
* '''రాణి కృష్ణప్రియ''', పశ్చిమ బెంగాల్లోని ప్రస్తుత తూర్పు మేదినీపూర్ జిల్లా ప్రాంతమైన తమ్లుక్ రాణి. స్వేచ్ఛా స్వభావానికి పేరుగాంచిన మేదినీపూర్ జిల్లా ప్రజలు బ్రిటిష్ ఆక్రమణ సమయంలో వలసవాద పాలనను తీవ్రంగా ప్రతిఘటించారు. రాణి కృష్ణప్రియ తన రాజ్యాన్ని రక్షించుకోవడానికి ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించి అసాధారణ ధైర్యాన్ని ప్రదర్శించింది (1781). ఆమె ప్రయత్నాలు చేసినప్పటికీ, చివరికి బ్రిటిష్ దళాల చేతిలో ఓడిపోయి పదవీచ్యుతురాలైంది. ఆమె ప్రతిఘటన ఆ ప్రాంతంలోని అసంఖ్యాక ప్రజలకు స్ఫూర్తిదాయకంగా నిలిచి, బ్రిటిష్ పాలన నుండి భారతదేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం జరిగిన విస్తృత ఉద్యమానికి దోహదపడింది.<ref>{{Cite web |last=of India |first=Govt |title=Krishnapriya, Queen of Tamluk |url=https://indianculture.gov.in/digital-district-repository/district-repository/krishnapriya-queen-tamluk |website=INDIAN CULTURE}}</ref><ref>{{Cite web |last=Kolkata |first=PIB |orig-date=25 Aug, 2021 |title=Senior Journos Recall the Contributions of the Unsung Lady Freedom Fighters as a Part of 'Azadi ka Amrit Mahotsav' Celebration |url=https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1749024 |website=Ministry of Information & Broadcasting |place=Kolkata}}</ref>
* [[File:Tamluk Raj Surendra Narayan 2025-11-20 173723.png|thumb|రాజా సురేంద్ర నారాయణ్]]'''రాజా సురేంద్ర నారాయణ్ రాయ్''', తమ్లుక్ రాజ కుటుంబ 60వ పాలకుడు, భారతదేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. బెంగాల్ విభజనకు (1905) వ్యతిరేకంగా జరిగిన ప్రతిఘటనలో చురుకుగా పాల్గొని బ్రిటిష్ అధికారుల వేధింపులను ఎదుర్కొన్నాడు. 1920 సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో దేశప్రాణ్ బీరేంద్రనాథ్ సస్మల్ ఆశయాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్తూ, విదేశీ తయారీ వస్త్రాలను మూకుమ్మడిగా బహిష్కరించాలని పిలుపునిచ్చాడు, ఇది తమ్లుక్ ప్రజలలో ప్రతిఘటన జ్వాలలను రగిలించింది. అంకితభావం, నిబద్ధత గల నాయకుడిగా, అతను 1930 శాసనోల్లంఘన ఉద్యమంలో కూడా కీలక పాత్ర పోషించాడు, ఉప్పు సత్యాగ్రహులకు మద్దతుగా తమ్లుక్ రాజ్బారీలో కొంత భాగాన్ని అందించాడు. ఇది సుశీల్ కుమార్ ధారా, సతీష్ చంద్ర సమంత, పశ్చిమ బెంగాల్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి అజోయ్ ముఖర్జీ వంటి నాయకుల ఎదుగుదలకు దారితీసింది. ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో పాల్గొన్నందుకు 1930 మే 15న బ్రిటిష్ వారు అతనిని అరెస్టు చేశారు, కానీ ప్రజల నిరసనల కారణంగా మే 22న విడుదలయ్యారు, ఇది అతని ప్రజాదరణను ప్రతిబింబిస్తుంది. 1938లో ఆయన నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ కోసం ఒక సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేసి, ఆ కార్యక్రమం కోసం తనకు ఇష్టమైన ఖోసరంగ్ మామిడి తోటను సైతం త్యాగం చేశాడు. తన జీవితకాలంలో, రాజా సురేంద్ర నారాయణ్ రాయ్ స్వాతంత్ర్య సమరయోధులకు ఆర్థికంగా, ఇతర విధాలుగా మద్దతునిస్తూ, భారతదేశ స్వాతంత్ర్యం పట్ల తనకున్న అంకితభావానికి అపారమైన గౌరవాన్ని సంపాదించుకున్నాడు.<ref>{{Cite web |last=Kumar |first=Sujatak |date=April 18, 2024 |title=Raja Surendra Narayan Roy |url=https://cmsadmin.amritmahotsav.nic.in/district-reopsitory-detail.htm?26546 |website=Azadi ka Amrit Mahotsav (Digital District Repository Detail)}}</ref><ref name="SD" />
[[File:Raja Dhirendra Narayan Roy stamp.png|thumb|తమ్లుక్ రాజ కుటుంబ పోస్టాఫీసు స్టాంపు|223x223px]]
* ''రాజా ధీరేంద్ర నారాయణ్ రాయ్'', రాజా సురేంద్ర నారాయణ్ కుమారుడు, భారతదేశ స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో ఒక ముఖ్యమైన వ్యక్తి. 1930లలో శాసనోల్లంఘన ఉద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొన్నాడు, తన బ్రిటీష్ వ్యతిరేక కార్యకలాపాల కారణంగా పలుమార్లు అరెస్టయ్యాడు. కలకత్తా మెడికల్ కాలేజీలో వైద్యవిద్యను అభ్యసిస్తున్న సమయంలో కూడా అతను తన కార్యాచరణను కొనసాగించాడు. 1936లో నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ కోసం బహిరంగ సభను నిర్వహించడంలో కీలక పాత్ర పోషించి మరోసారి అరెస్టయ్యాడు. 1942లో తండ్రి మరణించిన తరువాత, ధీరేంద్ర నారాయణ్ రాయ్ తామ్రలిప్త రాజు అయ్యాడు, కానీ తన రాజ ధర్మాల కంటే భారతదేశ స్వాతంత్ర్యానికే ప్రాధాన్యత ఇచ్చాడు. స్వాతంత్ర్యం తరువాత అతను వైద్య సేవ, సమాజ శ్రేయస్సుపై దృష్టి సారించి, రాజకీయ జోక్యానికి దూరంగా ఉంటూ మానవతా సేవలకు అంకితమయ్యాడు. అతను వరల్డ్ డాక్టర్స్ అసోసియేషన్లో జీవితకాల సభ్యుడు, అధికారి కూడా.<ref>{{Cite web |last=Kumar |first=Sujatak |date=July 11, 2024 |title=Raja Dhirendra Narayan Roy |url=https://amritmahotsav.nic.in/district-reopsitory-detail.htm?28708#:~:text=Dhirendra%20Narayan%20Roy%2C%20born%20on,he%20dreamt%20of%20India's%20independence. |website=Azadi ka Amrit Mahotsav ( Digital District Repository Detail)}}</ref>
=== తామ్రలిప్త జనస్వస్థ్య కృషి ఓ కుటీరశిల్ప మేళా ===
[[File:Capture Image 2025-03-22 173137.png|thumb|తామ్రలిప్త జనస్వస్థ్య కృషి ఓ కుటీరశిల్ప మేళా స్టాంపు (25 ఏళ్లు)]]
తామ్రలిప్త మయూర వంశానికి చెందిన 35వ రాజు '''''రాజా లక్ష్మీ నారాయణ్ రాయ్''''' 973 సంవత్సరాల క్రితం ఒక మేళాను ప్రారంభించాడు, ఇది బ్రిటిష్ కాలంలో నిలిపివేయబడింది. ఈ పురాతన చారిత్రక సాంప్రదాయ మేళా "తామ్రలిప్త జనస్వస్థ్య కృషి ఓ కుటీరశిల్ప మేళా, తమ్లుక్" అనే కొత్త పేరుతో 1998లో తిరిగి ప్రారంభించబడింది.<ref>{{Cite web |date=2023-12-22 |title=East Medinipur News: তাম্রলিপ্ত রাজবাড়ির মেলাকে ডাক বিভাগের স্বীকৃতি |url=https://bengali.news18.com/news/south-bengal/postal-department-released-special-postal-cover-to-recognize-fair-held-under-patronage-of-tamralipta-rajbari-l18-1426002.html |access-date=2025-03-22 |website=bengali.news18.com |language=bn }}{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== దేవాలయాలు ==
* బర్గభీమ దేవాలయం: సుమారు 1150 సంవత్సరాల క్రితం (51 శక్తి పీఠాలలో ఒకటైన) బర్గభీమ దేవాలయాన్ని కాలు భూయాన్ స్థాపించాడని నమ్ముతారు.<ref>{{Cite news |last=সংবাদদাতা |first=নিজস্ব |title=Bargabhima {{!}} দেবী বর্গভীমাকে নিয়ে নানা কাহিনি, রোজ পুজোয় লাগে শোল মাছ |url=https://www.anandabazar.com/amp/west-bengal/midnapore/bargabhima-kali-of-tamluk-dgtld-1.1228287 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230318185158/https://www.anandabazar.com/amp/west-bengal/midnapore/bargabhima-kali-of-tamluk-dgtld-1.1228287 |archive-date=18 March 2023 |access-date=2025-01-21 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite book |last=Rasheed |first=Abdur |url=https://books.google.com/books?id=fRQiAQAAMAAJ&dq=royal+family+of+tamluk&pg=PA240 |title=The Travellers' Companion: Containing a Brief Description of Places of Pilgrimage and Important Towns in India |date=1907 |publisher=Superintendent government printing |page=240 |language=en}}</ref> [[File:Bargabhima Temple Arnab Dutta.jpg|thumb|208x208px|బర్గభీమ దేవాలయం (శక్తిపీఠం)]]
* జిష్ణు హరి దేవాలయం - తమ్లుక్ లోని జిష్ణు హరి దేవాలయం స్థానిక ఇతిహాసాల ప్రకారం ఒక ముఖ్యమైన ధార్మిక ప్రదేశం, దీనిని ఈ వంశపు మొదటి రాజు స్థాపించాడు.<ref>{{Cite web |date=2022-06-10 |title=East Medinipur News: জেনে নিন মহাভারতের যুধিষ্ঠিরের অশ্বমেধ যজ্ঞের ঘোড়া কে আটকেছিলেন |url=https://bengali.news18.com/news/purba-medinipur/tamluk-jishnu-hari-mandir-story-behind-the-construction-of-this-famous-temple-of-mahabharata-ac-823250.html |access-date=2025-03-18 |website=bengali.news18.com |language=bn }}{{Dead link|date=ఏప్రిల్ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
[[File:Capture image 2025-03-18 224003.png|thumb|జిష్ణు నారాయణ్ మూర్తి|199x199px]]
<gallery>
File:Deity of Jishnu Hari temple at Tamluk Town under Purba Medinipur district in West Bengal.jpg|జిష్ణు హరి
File:Jishnu Hari temple at Tamluk Town under Purba Medinipur district in West Bengal 04.jpg|జిష్ణు హరి దేవాలయం
File:Jishnu Hari temple at Tamluk Town under Purba Medinipur district in West Bengal 13.jpg|దేవాలయ ముందు భాగం
</gallery>
== తమ్లుక్ రాజ్బారీ శిథిలాలు ==
<gallery>
File:Older portion of the Tamluk Rajbari showing the arches of the gateway.jpg|ప్రవేశద్వారం తోరణాలను చూపుతున్న తమ్లుక్ రాజ్బారీ పాత భాగం
File:Older portion of the Tamluk Rajbari.jpg|తమ్లుక్ రాజ్బారీ పాత భాగం
File:Ruined (7851039148).jpg|కోట శిథిలమైన భాగాలు.
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 01.jpg|దూరం నుండి చూసినప్పుడు కనిపిస్తున్న సరిహద్దులు
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 03.jpg|స్మారక ఫలకాలు
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 04.jpg|ప్యాలెస్ గేటు
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 06.jpg|ప్యాలెస్ భాగాలు
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 07.jpg|ప్యాలెస్ భాగాలు
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 10.jpg|ప్యాలెస్ భాగాలు
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 13.jpg|పునరుద్ధరణ పనులు
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 17.jpg|ప్యాలెస్ ప్రాంగణం
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 18.jpg|మరో కోణంలో ప్రాంగణం
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 19.jpg|కోట గోడలు
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 22.jpg|ప్రాంగణం
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 23.jpg|స్తంభాల మధ్య పునరుద్ధరణ పనులు
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 25.jpg|శిథిలాలు
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 26.jpg|రాజ కుటుంబ సభ్యుల విగ్రహాలు
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 27.jpg|గోడల పై పునరుద్ధరణ పనులు
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 29.jpg|కోట పెరటి భాగాలు
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 32.jpg|కొరింథియన్ స్తంభాలు
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 35.jpg|తోరణాలు
File:Ruined royal palace of Tamluk, a heritage building in East Medinipur 36.jpg|శిథిలమైన దర్బార్ (కోర్టు)
File:Tamluk Rajbari inner corridor.jpg|లోపలి కారిడార్
File:Tamluk Rajbari ruins at Tamluk town located under Purba Medinipur district in West Bengal 02.jpg|బయటి నుండి వీక్షణం
File:Tamluk Rajbari ruins at Tamluk town located under Purba Medinipur district in West Bengal 05.jpg|శిథిలమైన గుట్టలు
File:Tamluk Rajbari ruins at Tamluk town located under Purba Medinipur district in West Bengal 07.jpg|సమ్మేళనంలోని పాత మర్రి చెట్టు
File:Tamluk Rajbari ruins at Tamluk town located under Purba Medinipur district in West Bengal 09.jpg|కేంద్ర వీక్షణం
File:Tamluk Rajbari ruins at Tamluk town located under Purba Medinipur district in West Bengal 14.jpg|రోమన్ తోరణాలు
File:Tamluk Rajbari, Purba Medinipur 02.jpg|ఇండో-సార్సెనిక్ నిర్మాణ శైలికి ఉదాహరణ
File:Tamluk Rajbari, Purba Medinipur 03.jpg|శిథిలాలు
File:Tamluk Rajbari, Purba Medinipur 05.jpg|స్తంభం
File:Tamluk Rajbari, Tamluk Purba Medinipur, West Bengal.jpg|స్తంభాలు
</gallery>
== ఇవి కూడా చూడండి ==
== గమనికలు ==
{{reflist|group=n}}
== మూలాలు ==
{{reflist}}
== ఆధారాలు ==
{{Refbegin}}
*{{Cite book |last=Bhaumick |first=Manoranjan |url=https://books.google.com/books?id=TCFuAAAAMAAJ |title=History, Culture, and Antiquities of Tāmralipta |date=2001 |publisher=Punthi Pustak |isbn=978-81-86791-27-1 |language=en}}
*{{Cite journal |last=Ramachandran |first=T. N. |date=1951 |title=Tāmraliptī (Taṁluk) |url=https://www.jstor.org/stable/3248590 |journal=Artibus Asiae |volume=14 |issue=3 |pages=226–239 |doi=10.2307/3248590 |jstor=3248590 |issn=0004-3648|url-access=subscription }}
*{{Cite journal |last=Duraiswamy |first=Dayalan |date=2019-01-01 |title=ANCIENT SEAPORTS ON THE EASTERN COAST OF INDIA: THE HUB OF THE MARITIME SILK ROUTE NETWORK |url=https://www.academia.edu/40704995 |journal=Acta Via Serica}}
{{refend}}
== బాహ్య లింకులు ==
*[http://asi.nic.in/asi_museums_tamiluk.asp Archaeological Museum, Tamluk (West Bengal)]
*[https://web.archive.org/web/20260326203747/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Tamralipti Tamralipti] in Banglapedia
[[వర్గం:ప్రాచీన భారతీయ నగరాలు]]
[[వర్గం:బెంగాలీ హిందువులు]]
[[వర్గం:బెంగాల్ రాజవంశాలు]]
[[వర్గం:భారతదేశ రాజవంశాలు]]
ak5duviaqa104brf297etti297s3l59
అల్విరో పీటర్సన్
0
488462
4989280
4838618
2026-10-26T19:35:26Z
TshrinivasanBOT
155876
చిత్రం చేర్చడం (via WikiPhotoFinder)
4989280
wikitext
text/x-wiki
[[దస్త్రం:Alviro Petersen.jpg|thumb|అల్విరో పీటర్సన్]]
'''అల్విరో నాథన్ పీటర్సన్''' (జననం 25 నవంబర్ 1980) ఒక [[దక్షిణాఫ్రికా క్రికెట్ జట్టు|దక్షిణాఫ్రికా]] మాజీ [[క్రికెట్|క్రికెటర్]], అతను 2016 వరకు హైవెల్డ్ లయన్స్, [[లాంకషైర్ కౌంటీ క్రికెట్ క్లబ్|లాంకషైర్]] తరపున ఆడాడు, రామ్ స్లామ్ టీ20 ఛాలెంజ్ సమయంలో మ్యాచ్ ఫిక్సింగ్ సాగాను సరిగ్గా నివేదించనందుకు క్రికెట్ దక్షిణాఫ్రికా అతనిని రెండేళ్ల పాటు క్రికెట్ నుండి నిషేధించింది. కుడిచేతి వాటం బ్యాట్స్మెన్ అయిన ఆయన టెస్ట్, వన్డే ఇంటర్నేషనల్, ట్వంటీ20 క్రికెట్లో దక్షిణాఫ్రికాకు ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. ఆయన దక్షిణాఫ్రికా దేశీయ క్రికెట్లో హైవెల్డ్ లయన్స్ జట్టుకు కెప్టెన్గా వ్యవహరించాడు, గ్లామోర్గాన్ కౌంటీ క్రికెట్ క్లబ్, ది సౌత్ ఆఫ్రికన్ నేషనల్ క్రికెట్ అకాడమీ, సౌత్ ఆఫ్రికా 'ఎ' జట్లకు కూడా కెప్టెన్గా వ్యవహరించాడు.
== దేశీయ కెరీర్ ==
పీటర్సన్ పోర్ట్ ఎలిజబెత్లోని గెల్వాన్డేల్ టౌన్షిప్లో పుట్టి పెరిగాడు, తోటి దక్షిణాఫ్రికా టెస్ట్ బ్యాట్స్మెన్ ఆష్వెల్ ప్రిన్స్ చదివిన అదే స్టేట్ హైస్కూల్లో చదివాడు.<ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/cricket/international/southafrica/6693774/Sunshine-and-space-have-helped-make-Alviro-Petersen-and-Co-a-force-to-be-reckoned-with.html|title=Sunshine and space have helped make Alviro Petersen and Co a force to be reckoned with|date=1 December 2009|work=[[The Daily Telegraph]]|access-date=4 January 2012}}</ref> అతని తండ్రి టాక్సీ డ్రైవర్.<ref>{{Cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/son-of-a-cabbie-becomes-the-story-of-eden/579681/0|title=Son of a cabbie becomes the story of Eden|last=Chakrabarty|first=Shamik|date=15 December 2010|work=[[The Indian Express]]|access-date=4 January 2012}}</ref> ఆయన 2001లో [[నార్తన్స్ (క్రికెట్ జట్టు)|నార్తర్న్ క్రికెట్ జట్టు]]<nowiki/>కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తూ ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్ ఆడటం ప్రారంభించాడు.
పీటర్సన్ 2011లో ఇంగ్లీష్ కౌంటీ సీజన్ కోసం [[గ్లామోర్గాన్ కౌంటీ క్రికెట్ క్లబ్|గ్లామోర్గాన్ కౌంటీ క్రికెట్ క్లబ్తో]] ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాడు, జేమీ డాల్రింప్లే స్థానంలో కౌంటీ కెప్టెన్గా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు.<ref>{{Cite news|url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/cricket/counties/glamorgan/9194415.stm|title=Glamorgan replace Jamie Dalrymple with Alviro Petersen|date=16 November 2010|work=[[BBC News]]|access-date=4 January 2012}}</ref> పీటర్సన్ ప్రతి పోటీలోనూ గ్లామోర్గాన్ తరఫున అత్యధిక పరుగులు చేసిన ఆటగాడిగా నిలిచాడు. ఆయన ఓవల్లో సర్రే జట్టుపై ఫస్ట్ క్లాస్ క్రికెట్లో తన మొదటి డబుల్ సెంచరీ (210) సాధించాడు, గ్లామోర్గాన్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది ఇయర్గా ఎంపికయ్యాడు.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/16412570|title=Glamorgan optimistic on re-signing Petersen as Kolpak|date=4 January 2012|work=[[BBC News]]|access-date=4 January 2012}}</ref> కౌంటీ సీజన్ ముగింపులో ఆయన హైవెల్డ్ లయన్స్ తరఫున ఆడటానికి దక్షిణాఫ్రికాకు తిరిగి వెళ్ళాడు.
13 ఫిబ్రవరి 2012న కౌంటీ సీజన్ మొదటి అర్ధభాగం కోసం పీటర్సన్ క్లబ్లో చేరనున్నట్లు ఎసెక్స్ ధృవీకరించింది. 2012 ప్రారంభంలో దక్షిణాఫ్రికా టెస్ట్ జట్టులో తిరిగి స్థానం సంపాదించడంతో, పీటర్సన్ కోల్పాక్ ఆటగాడిగా గ్లామోర్గాన్లో తిరిగి చేరలేకపోయాడు. తాను గ్లామోర్గాన్లోనే ఉండాలని కోరుకున్నట్లు పీటర్సన్ వ్యాఖ్యానించాడు: "నా ఏజెంట్ గ్లామోర్గాన్కు ఒక ప్రతిపాదన ఇచ్చాడు, కానీ వారు దానిని అంగీకరించలేదు... గ్లామోర్గాన్ ఒక విదేశీ ఆటగాడిని మాత్రమే సంతకం చేయగలదు... మేము ఒక ప్రతిపాదన చేశాము కానీ అది తిరస్కరించబడింది... స్పష్టంగా చెప్పాలంటే, నేను గ్లామోర్గాన్తో గడిపిన సమయాన్ని ఆస్వాదించాను, అవును, అది కొనసాగాలని కోరుకున్నాను"
ఆయన 31 మే 2012న ఎసెక్స్ను విడిచిపెట్టాడు. జూలై/ఆగస్టు 2012లో ఇంగ్లాండ్లో జరిగిన మూడు మ్యాచ్ల సిరీస్లో పీటర్సన్ దక్షిణాఫ్రికా తరఫున బ్యాటింగ్ ప్రారంభించి, హెడింగ్లీలో జరిగిన డ్రా అయిన రెండవ టెస్టులో 182 పరుగులు చేశాడు. ఈ ఇన్నింగ్స్లో పీటర్సన్ను రెండుసార్లు ఔట్ చేసినప్పటికీ, ఆ రెండు సందర్భాలలోనూ డెసిషన్ రివ్యూ సిస్టమ్ (DRS) అతడిని కాపాడింది.
పీటర్సన్ 2013 సీజన్ మొదటి భాగంలో [[సోమర్సెట్ కౌంటీ క్రికెట్ క్లబ్|సోమర్సెట్లో]] వారి విదేశీ ఆటగాడిగా చేరాడు.<ref>{{Cite web|date=9 November 2012|title=Somerset bring in Petersen|url=http://www.espncricinfo.com/england/content/story/590527.html?CMP=outlook_news|access-date=10 November 2012|publisher=ESPNcricinfo}}</ref> అక్టోబర్ 2013న, పీటర్సన్ 2014 సీజన్కు సోమర్సెట్తో వారి విదేశీ ఆటగాడిగా తిరిగి ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాడు.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/24756045|title=Alviro Petersen: Somerset re-sign South Africa batsman|date=31 October 2013|access-date=31 October 2013|publisher=BBC Sport}}</ref>
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:1980 జననాలు]]
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:దక్షిణాఫ్రికా క్రికెట్ క్రీడాకారులు]]
[[వర్గం:దక్షిణాఫ్రికా టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు]]
[[వర్గం:దక్షిణాఫ్రికా వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు]]
dfoybey4fhwhkcorveyskqitwa6q3m1
డేన్ ప్యాటర్సన్
0
488659
4989175
4839188
2026-10-26T14:02:12Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989175
wikitext
text/x-wiki
'''డేన్ పాటర్సన్''' (జననం 4 ఏప్రిల్ 1989) దక్షిణాఫ్రికా క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. ఆయన 2017 లో [[దక్షిణాఫ్రికా క్రికెట్ జట్టు]] అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం చేశాడు.<ref name="Cricinfo">{{Cite web|title=Dane Paterson|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/327947.html|access-date=1 September 2015|website=ESPN Cricinfo}}</ref> ఆయన దేశీయ మ్యాచ్లలో వెస్ట్రన్ ప్రావిన్స్ తరపున ఆడతాడు.
== దేశీయ కెరీర్ ==
2015 ఆఫ్రికా టీ20 కప్ కోసం వెస్ట్రన్ ప్రావిన్స్ క్రికెట్ జట్టు స్క్వాడ్లో అతనికి చోటు దక్కింది.<ref>[http://www.espncricinfo.com/africa-t20-cup-2015-16/content/squad/910903.html Northerns Squad / Players] – ESPNcricinfo. Retrieved 31 August 2015.</ref> ఆగస్టు 2017లో టీ20 గ్లోబల్ లీగ్ మొదటి సీజన్ కోసం బ్లూమ్ సిటీ బ్లేజర్స్ స్క్వాడ్లో అతనికి చోటు లభించింది.<ref name="T20GL">{{Cite web|title=T20 Global League announces final team squads|url=http://www.t20.gl/news/t20-global-league-announces-final-team-squads|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905185645/https://www.t20.gl/news/t20-global-league-announces-final-team-squads|archive-date=5 September 2017|access-date=28 August 2017|website=T20 Global League}}</ref> అయితే అక్టోబర్ 2017లో క్రికెట్ సౌత్ ఆఫ్రికా మొదట ఈ టోర్నమెంట్ను నవంబర్ 2018 వరకు వాయిదా వేసింది, ఆ తర్వాత కొద్దికాలానికే దానిని రద్దు చేసింది.<ref name="PP">{{Cite web|title=Cricket South Africa postpones Global T20 league|url=http://www.espncricinfo.com/southafrica/content/story/1123408.html|access-date=10 October 2017|website=ESPN Cricinfo}}</ref>
ఆయన జూన్ 2018లో 2018-19 సీజన్ కోసం [[కేప్ కోబ్రాస్]] జట్టుకు ఎంపికయ్యాడు.<ref name="con1819">{{Cite web|title=Prince announces 'exciting' World Sports Betting Cape Cobras Squad for 2018/2019|url=http://www.capecobras.co.za/prince-announces-exciting-world-sports-betting-cape-cobras-squad-2018-2019/|access-date=16 June 2018|website=Cape Cobras|archive-url=https://web.archive.org/web/20180616154721/http://www.capecobras.co.za/prince-announces-exciting-world-sports-betting-cape-cobras-squad-2018-2019/|archive-date=16 జూన్ 2018|url-status=dead}}</ref> ఆయన సెప్టెంబరు 2018లో ఆఫ్రికా టీ20 కప్ కోసం వెస్ట్రన్ ప్రావిన్స్ జట్టులో ఎంపికయ్యాడు.<ref name="WPSquad">{{Cite web|title=WP select two schoolboys in Africa T20 Cup team|url=http://cricket.co.za/news/25965/WP-select-two-schoolboys-in-Africa-T20-Cup-team|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20180910204000/http://cricket.co.za/news/25965/WP-select-two-schoolboys-in-Africa-T20-Cup-team|archive-date=10 September 2018|access-date=10 September 2018|website=Cricket South Africa}}</ref> ఆయన టోర్నమెంట్లో వెస్ట్రన్ ప్రావిన్స్ తరపున అత్యధిక వికెట్లు తీసిన బౌలర్గా నిలిచాడు, నాలుగు మ్యాచ్లలో ఏడు వికెట్లు పడగొట్టాడు.<ref>{{Cite web|title=Africa T20 Cup, 2018/19 - Western Province: Batting and bowling averages|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12603;team=3408;type=tournament|access-date=16 September 2018|website=ESPN Cricinfo}}</ref>
అక్టోబర్ 2018లో మజాన్సీ సూపర్ లీగ్ టీ20 టోర్నమెంట్ మొదటి ఎడిషన్ కోసం పార్ల్ రాక్స్ జట్టులో అతన్ని ఎంపిక చేశారు.<ref>{{Cite web|title=Mzansi Super League - full squad lists|url=https://www.sport24.co.za/Cricket/live-mzansi-super-league-player-draft-20181017|access-date=17 October 2018|website=Sport24}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mzansi Super League Player Draft: The story so far|url=https://www.iol.co.za/sport/cricket/domestic/mzansi-super-league-player-draft-the-story-so-far-17521199|access-date=17 October 2018|website=Independent Online}}</ref> ఆయన టోర్నమెంట్లో జట్టు తరపున సంయుక్తంగా అత్యధిక వికెట్లు తీసిన బౌలర్గా నిలిచాడు, పదకొండు మ్యాచ్లలో పది వికెట్లు పడగొట్టాడు.<ref>{{Cite web|title=Mzansi Super League, 2018/19 - Paarl Rocks: Batting and bowling averages|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/averages/batting_bowling_by_team.html?id=12712;team=6590;type=tournament|access-date=14 December 2018|website=ESPN Cricinfo}}</ref>
ఆయన సెప్టెంబర్ 2019లో 2019–20 CSA ప్రావిన్షియల్ టీ20 కప్ కోసం వెస్ట్రన్ ప్రావిన్స్ జట్టులో ఎంపికయ్యాడు.<ref>{{Cite web|title=Western Province Name Squad for CSA Provincial T20 Cup|url=https://www.cricketworld.com/western-province-name-squad-for-csa-provincial-t20-cup/58717.htm|access-date=10 September 2019|website=Cricket World}}</ref> ఏప్రిల్ 2021లో దక్షిణాఫ్రికాలో జరిగిన 2021-22 క్రికెట్ సీజన్కు ముందు [[తూర్పు ప్రావిన్స్ క్రికెట్ జట్టు|తూర్పు ప్రావిన్స్]] జట్టులో ఎంపికయ్యాడు.<ref>{{Cite web|title=CSA reveals Division One squads for 2021/22|url=https://cricket.co.za/news/38184/CSA-reveals-Division-One-squads-for-2021-22|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420104034/http://cricket.co.za/news/38184/CSA-reveals-Division-One-squads-for-2021-22|archive-date=20 April 2021|access-date=20 April 2021|website=Cricket South Africa}}</ref>
పాటర్సన్ మార్చి 2021లో నాటింగ్హామ్షైర్లో చేరాడు, క్లబ్తో తన మొదటి సీజన్లో 51 వికెట్లు తీశాడు, ఆ తర్వాత 2022 కౌంటీ ఛాంపియన్షిప్ సీజన్లో జట్టు డివిజన్ టూ గెలుచుకున్నప్పుడు 56 వికెట్లతో దానిని అధిగమించాడు.<ref>{{Cite web|title=DANE PATERSON SIGNS FOR NOTTS|url=https://www.trentbridge.co.uk/news/2021/march/dane-paterson-signs-for-notts.html|access-date=3 July 2024|publisher=Nottinghamshire County Cricket Club}}</ref><ref>{{Cite web|title=Nottinghamshire: Dan Christian and South Africa paceman Dane Paterson join|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/56496833|access-date=3 July 2024|publisher=BBC Sport}}</ref><ref>{{Cite web|title=Dane Paterson joins Nottinghamshire as overseas signing for 2021|url=https://www.espncricinfo.com/story/dane-paterson-joins-nottinghamshire-as-overseas-signing-for-2021-1256510|access-date=3 July 2024|publisher=ESPNcricinfo}}</ref><ref>{{Cite web|title=County Championship: Nottinghamshire win Division Two title after thumping Durham|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/63073912|access-date=3 July 2024|publisher=BBC Sport}}</ref><ref>{{Cite web|title=Peter Moores pays tribute to Nottinghamshire squad as they secure Division Two title|url=https://www.chad.co.uk/sport/other-sport/peter-moores-pays-tribute-to-nottinghamshire-squad-as-they-secure-division-two-title-3861677|access-date=3 July 2024|publisher=Mansfield Chad}}</ref> అందులో ఏప్రిల్ 2022లో [[వోర్సెస్టర్షైర్ కౌంటీ క్రికెట్ క్లబ్|వోర్సెస్టర్షైర్పై]] 8/52 కెరీర్-బెస్ట్ గణాంకాలు కూడా ఉన్నాయి.<ref>{{Cite web|title=County Championship: Dane Paterson takes career-best 8-52 for Nottinghamshire|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/61261529|access-date=3 July 2024|publisher=BBC Sport}}</ref><ref>{{Cite web|title=Returning Stuart Broad upstaged by Nottinghamshire team-mate as Dane Paterson takes eight wickets|url=https://www.telegraph.co.uk/cricket/0/returning-stuart-broad-upstaged-nottinghamshire-team-mate-dane/|access-date=3 July 2024|publisher=The Telegraph}}</ref> ఆయన అక్టోబర్ 2022లో నాటింగ్హామ్షైర్లో కొత్త రెండేళ్ల కాంట్రాక్ట్పై సంతకం చేశాడు, ఏప్రిల్ 2023లో క్లబ్ సోమర్సెట్ను ఓడించినప్పుడు తన 500వ ఫస్ట్ క్లాస్ వికెట్ను సాధించాడు.<ref>{{Cite web|title=Dane Paterson: South African pace bowler agrees new two-year contract with Nottinghamshire|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/63122924|access-date=3 July 2024|publisher=BBC Sport}}</ref><ref>{{Cite web|title=PATERSON EXTENDS NOTTS STAY WITH TWO-YEAR DEAL|url=https://www.trentbridge.co.uk/news/2022/october/paterson-extends-notts-stay-with-two-year-deal.html|access-date=3 July 2024|publisher=Nottinghamshire County Cricket Club}}</ref><ref>{{Cite web|title=Dane Paterson signs two-year extension with Nottinghamshire|url=https://www.thecricketer.com/Topics/countycricket/dane_paterson_signs_two-year_extension_with_nottinghamshire.html|access-date=3 July 2024|publisher=The Cricketer}}</ref><ref>{{Cite web|title=PATERSON PROPELS NOTTS TO RESOUNDING VICTORY|url=https://www.trentbridge.co.uk/news/2023/april/paterson-propels-notts-to-resounding-victory.html|access-date=3 July 2024|publisher=Nottinghamshire County Cricket Club}}</ref><ref>{{Cite web|title=Dane Paterson claims 500th wicket before celebrating with a Manchester United win|url=https://www.iol.co.za/sport/cricket/dane-paterson-claims-500th-wicket-before-celebrating-with-a-manchester-united-win-279b15e9-900b-49fe-a908-ba7d87073ad1|access-date=3 July 2024|publisher=IOL}}</ref><ref>{{Cite web|title=Dane Paterson five-for secures win in time for Forest kick-off, to Stuart Broad's delight|url=https://www.espncricinfo.com/series/county-championship-division-one-2023-1347099/nottinghamshire-vs-somerset-1347213/match-report|access-date=3 July 2024|publisher=ESPNcricinfo}}</ref>
పీటర్సన్ ఫిబ్రవరి 2025లో ఆ సంవత్సరంకౌంటీ ఛాంపియన్షిప్ సీజన్ మొదటి భాగంలో [[మిడిల్సెక్స్ కౌంటీ క్రికెట్ క్లబ్|మిడిల్సెక్స్]] తరపున ఆడటానికి ఒక ఒప్పందంపై సంతకం చేశాడు.<ref>{{Cite web|title=Middlesex sign South African seamer Paterson|url=https://www.bbc.co.uk/sport/cricket/articles/c4g991wjj71o|access-date=28 February 2025|publisher=BBC Sport}}</ref>
== అంతర్జాతీయ కెరీర్ ==
జనవరి 2017లో శ్రీలంకతో జరిగిన సిరీస్ కోసం దక్షిణాఫ్రికా ట్వంటీ20 అంతర్జాతీయ ([[ట్వంటీ20|టీ20ఐ]]) జట్టులో అతనికి చోటు లభించింది , 25 జనవరి 2017న అతను తన [[ట్వంటీ20|టీ20ఐ]]I అరంగేట్రం చేశాడు.<ref name="SAT20I">{{Cite web|title=Behardien to lead in T20 as SA ring changes|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/story/1076764.html|access-date=9 January 2017|website=ESPN Cricinfo}}</ref><ref name="T20I">{{Cite web|title=Sri Lanka tour of South Africa, 3rd T20I: South Africa v Sri Lanka at Cape Town, Jan 25, 2017|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/936157.html|access-date=25 January 2017|website=ESPN Cricinfo}}</ref> మరుసటి నెలలో న్యూజిలాండ్తో జరిగిన సిరీస్ కోసం దక్షిణాఫ్రికా వన్డే అంతర్జాతీయ జట్టులో అతనికి చోటు లభించింది.<ref name="SANZ">{{Cite web|title=Injured Ngidi out of New Zealand ODIs|url=http://www.espncricinfo.com/new-zealand-v-south-africa-2016-17/content/story/1081557.html|access-date=8 February 2017|website=ESPN Cricinfo}}</ref> అక్టోబర్ 2017లో బంగ్లాదేశ్ జరిగిన రెండో టెస్టులో [[మోర్నే మోర్కెల్]] స్థానంలో అతడిని ఎంపిక చేశారు.<ref name="Morkel">{{Cite web|title=Paterson replaces injured Morkel|url=http://cricket.co.za/news/21329/Paterson-replaces-injured-Morkel|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171002220515/http://cricket.co.za/news/21329/Paterson-replaces-injured-Morkel|archive-date=2 October 2017|access-date=2 October 2017|website=Cricket South Africa}}</ref> అదే నెలలో బంగ్లాదేశ్తో జరిగిన సిరీస్ కోసం దక్షిణాఫ్రికా వన్డే ఇంటర్నేషనల్ జట్టులో అతన్ని ఎంపిక చేశారు.<ref name="SAODI">{{Cite web|title=Paterson called up to Proteas ODI squad|url=http://cricket.co.za/news/21347/Paterson-called-up-to-Proteas-ODI-squad|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171004135959/http://cricket.co.za/news/21347/Paterson-called-up-to-Proteas-ODI-squad|archive-date=4 October 2017|access-date=4 October 2017|website=Cricket South Africa}}</ref> ఆయన 15 అక్టోబర్ 2017న బంగ్లాదేశ్తో జరిగిన మ్యాచ్లో దక్షిణాఫ్రికా తరఫున వన్డే అరంగేట్రం చేశాడు.<ref name="ODI">{{Cite web|title=1st ODI, Bangladesh tour of South Africa at Kimberley, Oct 15 2017|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1075504.html|access-date=15 October 2017|website=ESPN Cricinfo}}</ref>
డిసెంబర్ 2018లో పాకిస్థాన్తో సిరీస్ కోసం అతన్ని దక్షిణాఫ్రికా టెస్ట్ జట్టులో చేర్చారు , కానీ అతను ఆడలేదు.<ref>{{Cite web|title=Uncapped Dane Paterson replaces injured Philander in South Africa Boxing Day Test squad|url=https://www.icc-cricket.com/news/949371|access-date=21 December 2018|website=International Cricket Council}}</ref> 2019 డిసెంబర్ 2019లో, ఇంగ్లాండ్తో సిరీస్ కోసం దక్షిణాఫ్రికా టెస్ట్ జట్టులో అతనికి చోటు దక్కింది.<ref>{{Cite web|title=SA include six uncapped players for England Tests|url=https://www.espncricinfo.com/story/_/id/28311705/sa-include-six-uncapped-players-england-tests|access-date=16 December 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref> ఆయన 16 జనవరి 2020న ఇంగ్లాండ్పై దక్షిణాఫ్రికా తరపున తన టెస్ట్ అరంగేట్రం చేశాడు.<ref>{{Cite web|title=3rd Test, ICC World Test Championship at Port Elizabeth, Jan 16-20 2020|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1185306.html|access-date=16 January 2020|website=ESPN Cricinfo}}</ref>
ప్యాటర్సన్ను ఇంగ్లాండ్తో జరిగిన తన మొదటి రెండు టెస్ట్ మ్యాచ్ల తర్వాత నాలుగు సంవత్సరాలకు ఫిబ్రవరి 2024లో న్యూజిలాండ్తో జరిగిన రెండు మ్యాచ్ల సిరీస్ కోసం దక్షిణాఫ్రికా జట్టులోకి తిరిగి పిలిచారు.<ref>{{Cite web|title=PATERSON EARNS TEST CALL|url=https://www.trentbridge.co.uk/news/2023/december/paterson-earns-test-call.html|access-date=3 July 2024|publisher=Nottinghamshire County Cricket Club}}</ref><ref>{{Cite web|title=South Africa choose uncapped Neil Brand to lead depleted Test squad in New Zealand|url=https://www.thecricketer.com/Topics/international/south_africa_choose_uncapped_neil_brand_lead_depleted_test_squad_new_zealand.html|access-date=3 July 2024|publisher=The Cricketer}}</ref> ఆయన ఆ రెండు మ్యాచ్లలో ఐదు వికెట్లు తీశాడు, ఆగస్టు 2024లో వెస్టిండీస్ పర్యటన కోసం ప్రకటించిన 16 మంది సభ్యుల జట్టులో తన స్థానాన్ని నిలుపుకున్నాడు.<ref>{{Cite web|title=PATERSON TO MISS ONE DAY CUP WITH TEST CALL-UP|url=https://www.trentbridge.co.uk/news/2024/july/paterson-to-miss-one-day-cup-with-test-call-up.html|access-date=11 July 2024|publisher=Nottinghamshire County Cricket Club}}</ref> అక్టోబర్ 2024లో బంగ్లాదేశ్తో వారి విదేశీ సిరీస్ కోసం దక్షిణాఫ్రికా టెస్ట్ జట్టులో అతనికి చోటు దక్కింది.<ref>{{Cite web|title=Cricket South Africa {{!}} Proteas Men’s Squad Announced For Bangladesh Test Tour|url=https://cricket.co.za/proteas-mens-squad-announced-for-bangladesh-test-tour/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20241109162345/https://cricket.co.za/proteas-mens-squad-announced-for-bangladesh-test-tour/|archive-date=9 November 2024|access-date=2024-12-10|language=en-US}}</ref> నవంబర్ 2024లో శ్రీలంకతో వారి స్వదేశీ సిరీస్ కోసం దక్షిణాఫ్రికా టెస్ట్ జట్టులో అతనికి చోటు లభించింది.<ref>{{Cite web|title=Cricket South Africa {{!}} Bavuma Returns For Test Series Against Sri Lanka|url=https://cricket.co.za/bavuma-returns-for-test-series-against-sri-lanka/|access-date=2024-12-10|language=en-US|archive-date=2024-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20241203122750/https://cricket.co.za/bavuma-returns-for-test-series-against-sri-lanka/|url-status=dead}}</ref> 7 డిసెంబర్ 2024న, సిరీస్లోని రెండవ, చివరి టెస్ట్ మ్యాచ్లో శ్రీలంక మొదటి ఇన్నింగ్స్ సందర్భంగా 35 సంవత్సరాల వయస్సులో కేవలం తన ఆరవ టెస్ట్ ప్రదర్శనలో తన తొలి ఐదు వికెట్ల ప్రదర్శనను నమోదు చేశాడు.<ref>{{Cite web|date=2024-12-07|title=At long last, Paterson savours his moment in the sun|url=https://www.espncricinfo.com/story/sa-vs-sl-2nd-test-at-long-last-dane-paterson-savours-his-moment-in-the-sun-1464014|access-date=2024-12-10|website=ESPNcricinfo|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2024-12-07|title=Paterson shines as Proteas build pressure on Sri Lanka {{!}} cricket.com.au|url=https://www.cricket.com.au/news/4182188/dane-paterson-south-africa-five-wickets-sri-lanka-test-match-report|access-date=2024-12-10|website=www.cricket.com.au|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=|date=2024-12-07|title=SA vs SL, 2nd Test: South Africa builds 221-run lead after Paterson five-for causes Sri Lanka collapse|url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/international/sa-vs-sl-2nd-test-day-three-report-score-gqeberha-stats-south-africa-sri-lanka-wtc/article68959771.ece|access-date=2024-12-10|website=Sportstar|language=en}}</ref> ఆ నెల తరువాత, పాకిస్థాన్తో స్వదేశంలో జరిగిన రెండు మ్యాచ్ల సిరీస్లోని మొదటి మ్యాచ్ ప్రారంభ రోజున ప్యాటర్సన్ తన రెండవ టెస్ట్ మ్యాచ్ ఐదు వికెట్ల ప్రదర్శనను నమోదు చేశాడు , 5/61తో ముగించగా, సందర్శకులు 211 పరుగులకు ఆలౌట్ అయ్యారు.<ref>{{Cite web|title=Paterson, Bosch share nine wickets on opening day|url=https://supersport.com/cricket/south-africa-v-pakistan-202425$/news/89ddcac3-a14f-4b01-b8b7-ad2a3b2c9740/paterson-bosch-share-nine-wickets-on-opening-day|access-date=26 December 2024|publisher=Supersport}}</ref><ref>{{Cite web|title=Paterson, Bosch lead South Africa's Boxing Day domination|url=https://www.espncricinfo.com/series/south-africa-vs-pakistan-2024-25-1432205/south-africa-vs-pakistan-1st-test-1432217/match-report|access-date=26 December 2024|publisher=ESPNCricinfo}}</ref>
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:1989 జననాలు]]
[[వర్గం:క్రికెట్ క్రీడాకారులు]]
[[వర్గం:దక్షిణాఫ్రికా క్రికెట్ క్రీడాకారులు]]
[[వర్గం:దక్షిణాఫ్రికా వన్డే క్రికెట్ క్రీడాకారులు]]
[[వర్గం:దక్షిణాఫ్రికా టెస్ట్ క్రికెట్ క్రీడాకారులు]]
[[వర్గం:దక్షిణాఫ్రికా టీ20 క్రికెట్ క్రీడాకారులు]]
hp9q2bcqtdw8bfspkw4sulci6pyhp76
అంతర్జాతీయ ప్రామాణీకరణ సంస్థ
0
489149
4989612
4820855
2026-10-27T09:22:21Z
Chaduvari
97
/* సభ్యత్వం */
4989612
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox organization|name=అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల సంస్థ (ISO)|native_name={{ubl|{{native name|fr|Organisation internationale de normalisation}}|{{native name|ru|Международная организация по стандартизации}}}}|native_name_lang=|logo=ISO Logo (Red square).svg|formation={{Start date and age|1947|02|23|df=yes}}|predecessor=ఇంటర్నేషనల్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ది నేషనల్ స్టాండర్డైజింగ్ అసోసియేషన్స్ (ISA)|type=[[ప్రభుత్వేతర సంస్థ]]|purpose=అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల అభివృద్ధి|headquarters=[[వెర్నియర్]], స్విట్జర్లాండ్<ref name=HQ>{{cite web|url=https://www.iso.org/about|title=About ISO|publisher=International Organization for Standardization|access-date=16 December 2025|quote=ISO Central Secretariat Chemin de Blandonnet 8 CP 401 1214 Vernier (Geneva) Switzerland}}</ref>|abbreviation=ISO|num_members=170 సభ్యులు (39 కరస్పాండెంట్లు, 4 సబ్స్క్రైబర్లు)<ref name="ISO_members">{{cite web |title=ISO members |url=https://www.iso.org/members.html |publisher=International Organization for Standardization |access-date=17 November 2020 |archive-date=24 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210124090755/https://www.iso.org/members.html |url-status=live}}</ref>|languages={{hlist |ఆంగ్లం |ఫ్రెంచ్ |రష్యన్<ref name="languages"/>}}|leader_title=అధ్యక్షుడు|leader_name=సంగ్ హ్వాన్ చో|website={{Official URL}}|remarks=UID: CHE-105.816.788
CH-ID: CH-660-3098013-3}}
'''అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల సంస్థ''' ('''ISO''' అనేది స్వతంత్ర, [[ప్రభుత్వేతర సంస్థ|ప్రభుత్వేతర]], అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల అభివృద్ధి సంస్థ. ఇది సభ్య దేశాల జాతీయ ప్రమాణాల సంస్థల ప్రతినిధులతో కూడి ఉంటుంది.<ref name="UIA">{{Cite web|author1=Staff writer|year=2024|title=International Organization for Standardization (ISO)|url=https://uia.org/s/or/en/1100016492|url-access=|url-status=|archive-url=|archive-date=|access-date=1 February 2025|website=uia.org|publisher=Union of International Associations|location=Brussels, Belgium|format=|via=|arxiv=|asin=|bibcode=|doi=|isbn=|issn=|jfm=|jstor=|lccn=|mr=|oclc=|ol=|osti=|pmc=|pmid=|rfc=|ssrn=|zbl=|id=|quote=|department=UIA Global Civil Society Database|agency=Yearbook of International Organizations Online|trans-quote=}}</ref><ref>{{cite web|title=ISO Membership Manual|url=https://www.iso.org/publication/PUB100399.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220410094647/https://www.iso.org/publication/PUB100399.html|archive-date=10 April 2022|access-date=10 April 2022|website=ISO|language=en}}</ref> ISO నిబంధనలలోని ఆర్టికల్ 3లో సభ్యత్వ అవసరాలు ఇవ్వబడ్డాయి.<ref name="statutes">{{cite book | title =ISO Statutes | publisher =International Organization for Standardization | edition =20th | date =2022 | location =[[Vernier, Switzerland]] | language =EN, FR, RU | url =https://www.iso.org/files/live/sites/isoorg/files/archive/pdf/en/statutes.pdf | isbn =978-92-67-02040-2 | access-date =12 April 2022 | archive-date =31 March 2022 | archive-url =https://web.archive.org/web/20220331214602/https://www.iso.org/files/live/sites/isoorg/files/archive/pdf/en/statutes.pdf | url-status =live }}</ref>
ISO 23 [[ఫిబ్రవరి]] [[1947]]<nowiki/>న స్థాపించబడింది, ఇది సాంకేతికత, తయారీకి సంబంధించిన దాదాపు అన్ని అంశాలను కవర్ చేస్తూ నాటికి 25,000 కు పైగా అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలను ప్రచురించింది. ప్రమాణాల అభివృద్ధిని చూసుకోవడానికి దీనికి 800 పైగా సాంకేతిక కమిటీలు (TCలు), ఉపకమిటీలు (SCలు) ఉన్నాయి.
ఈ సంస్థ సాంకేతిక, సాంకేతికేతర రంగాలలో అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలను అభివృద్ధి చేసి ప్రచురిస్తుంది. ఇందులో తయారీ ఉత్పత్తులు, సాంకేతికత నుండి ఆహార భద్రత, రవాణా, IT, [[వ్యవసాయం]], ఆరోగ్య సంరక్షణ వరకు అన్నీ ఉంటాయి.<ref name="About_ISO" /><ref>{{cite news |title=New 'net zero' standards could transform the climate – unless they're derailed |url=https://www.washingtonpost.com/politics/2021/10/04/iso-london-declaration-climate/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202010928/https://www.washingtonpost.com/politics/2021/10/04/iso-london-declaration-climate/ |archive-date=2 February 2022 |access-date=18 March 2022 |newspaper=The Washington Post}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-04-06 |title=Health sector standards |url=https://www.iso.org/sectors/health |access-date=2024-01-28 |website=ISO |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-01-20 |title=Transport sector standards |url=https://www.iso.org/sectors/transport |access-date=2024-01-28 |website=ISO |language=en}}</ref> [[ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగ్|ఎలక్ట్రికల్]], ఎలక్ట్రానిక్ ఇంజనీరింగ్ లాంటి మరింత ప్రత్యేకమైన అంశాలను ఇంటర్నేషనల్ ఎలక్ట్రోటెక్నికల్ కమిషన్ నిర్వహిస్తుంది.<ref name=":1">Editors of Encyclopedia Britannica. 3 June 2021. "[https://www.britannica.com/topic/International-Organization-for-Standardization International Organization for Standardization]". {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220412114854/https://www.britannica.com/topic/International-Organization-for-Standardization |date=12 April 2022 }}. ''Encyclopedia Britannica''. Retrieved 2022-04-26.</ref> దీని ప్రధాన కార్యాలయం [[స్విట్జర్లాండ్|స్విట్జర్లాండ్]]<nowiki/>లోని [[వెర్నియర్]] లో ఉంది.<ref name=HQ/> ISO మూడు అధికారిక భాషలు [[ఆంగ్ల భాష|ఆంగ్లం]], ఫ్రెంచ్, రష్యన్.<ref name="languages">{{cite web |title=How to use the ISO Catalogue |url=http://www.iso.org/iso/iso_catalogue/how_to_use_the_catalogue.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071004225623/http://www.iso.org/iso/iso_catalogue/how_to_use_the_catalogue.htm |archive-date=4 October 2007|publisher=International Organization for Standardization}}</ref>
== పేరు, సంక్షిప్త రూపాలు ==
[[ఫ్రెంచ్ వలస సామ్రాజ్యం|ఫ్రెంచ్]]<nowiki/>లో ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ స్టాండర్డైజేషన్ ను ''{{lang|fr|Organisation internationale de normalisation}}'' అని, రష్యన్లో {{lang|ru|Международная организация по стандартизации}} (''{{transliteration|ru|Meždunarodnaâ organizaciâ po standartizacii}}'') అని అంటారు.
ISO అనేది "ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డైజేషన్ ఆర్గనైజేషన్", లేదా వేరే భాషలో అలాంటి పేరుకు సంక్షిప్త రూపం అని సాధారణంగా అపోహ పడుతుంటారు. వాస్తవానికి, ఈ అక్షరాలు అధికారికంగా ఎలాంటి ఎక్రోనిం లేదా ఇనిషియలిజాన్ని సూచించవు. సంస్థ ఈ పేరుకు ఈ క్రింది వివరణను అందిస్తుంది:<blockquote>'ఇంటర్నేషనల్ ఆర్గనైజేషన్ ఫర్ స్టాండర్డైజేషన్' కు వేర్వేరు భాషలలో వేర్వేరు ఎక్రోనిమ్స్ (ఆంగ్లంలో IOS, [[ఫ్రెంచి భాష|ఫ్రెంచ్]]<nowiki/>లో OIN) ఉంటాయి కాబట్టి, మా వ్యవస్థాపకులు దీనికి ''ISO'' అనే చిన్న రూపాన్ని ఇవ్వాలని నిర్ణయించారు. ''ISO'' అనే పదం గ్రీకు పదం ''{{transliteration|el|isos}}'' ({{lang|el|ίσος}}, అంటే "సమానమైన") నుండి ఉద్భవించింది. దేశం ఏదైనా, భాష ఏదైనా, మా పేరు సంక్షిప్త రూపం ఎల్లప్పుడూ ''ISO'' నే.<ref name="About_ISO">{{cite web |title=About ISO |publisher=ISO |url=http://www.iso.org/iso/about.htm |url-status=live |archive-date=17 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230217220116/https://www.iso.org/about-us.html}}</ref></blockquote>అయితే, కొత్త సంస్థ వ్యవస్థాపక సమావేశాల సమయంలో ఈ గ్రీకు పదం వివరణ ప్రస్తావించబడలేదు, కాబట్టి ఈ అర్థం తప్పుడు వ్యుత్పత్తి కావచ్చు.<ref name="iso_name">{{cite web |title=Friendship among equals |url=https://www.iso.org/files/live/sites/isoorg/files/about%20ISO/docs/en/Friendship_among_equals.pdf |publisher=ISO |access-date=8 March 2020 |archive-date=14 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200314143635/https://www.iso.org/files/live/sites/isoorg/files/about%20ISO/docs/en/Friendship_among_equals.pdf |url-status=live }} (page 20)</ref>
ISO పేరు, ISO [[లోగో]] రెండూ రిజిస్టర్డ్ ట్రేడ్మార్క్లు, వాటి ఉపయోగం పరిమితం చేయబడింది.<ref name="iso_logo">{{cite web |title=ISO name and logo |url=http://www.iso.org/iso/home/name_and_logo.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120919222138/http://www.iso.org/iso/home/name_and_logo.htm |archive-date=19 September 2012 |publisher=ISO}}</ref>
== చరిత్ర ==
[[File:Memory plaque of founding ISA in Prague cropped.jpg|thumb|upright=1.2|ISO పూర్వ సంస్థ ISA స్థాపించబడిన ప్రేగ్లోని భవనాన్ని సూచించే ఫలకం]]నేడు ISO గా పిలువబడుతున్న సంస్థ 1926లో '''ఇంటర్నేషనల్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ది నేషనల్ స్టాండర్డైజింగ్ అసోసియేషన్స్''' ('''ISA''') గా ప్రారంభమైంది, ఇది ప్రధానంగా మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్పై దృష్టి సారించింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో 1942లో ISA తాత్కాలికంగా నిలిపివేయబడింది, యుద్ధం తర్వాత కొత్త ప్రపంచ ప్రమాణాల సంస్థను ఏర్పాటు చేయాలనే ప్రతిపాదనతో అప్పుడే ఏర్పడిన [[ఐక్యరాజ్య సమితి|ఐక్యరాజ్యసమితి]] స్టాండర్డ్స్ కోఆర్డినేటింగ్ కమిటీ (UNSCC) ISAని సంప్రదించింది.<ref name="Brief_history">{{cite web |title=A Brief History of ISO |url=http://www.sis.pitt.edu/~mbsclass/standards/martincic/isohistr.htm |publisher=University of Pittsburgh |access-date=12 June 2014 |archive-date=27 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150427095105/http://www.sis.pitt.edu/~mbsclass/standards/martincic/isohistr.htm |url-status=live }}</ref>
[[అక్టోబరు|అక్టోబర్]] 1946లో, 25 దేశాలకు చెందిన ISA, UNSCC ప్రతినిధులు [[లండన్|లండన్]]<nowiki/>లో సమావేశమై అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల సంస్థను ఏర్పాటు చేయడానికి శక్తులను ఏకం చేయడానికి అంగీకరించారు. ఈ సంస్థ 23 ఫిబ్రవరి 1947న అధికారికంగా కార్యకలాపాలు ప్రారంభించింది.<ref name="50_years">{{citation |url=http://www.iso.org/iso/2012_friendship_among_equals.pdf |title=Friendship among equals – Recollections from ISO's first fifty years |publisher=International Organization for Standardization |year=1997 |isbn=92-67-10260-5 |pages=15–18 |url-status=live |archive-date=26 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121026060448/http://www.iso.org/iso/2012_friendship_among_equals.pdf}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Yates |first1=JoAnne |last2=Murphy |first2=Craig N. |date=2006 |title=From setting national standards to coordinating international standards: The formation of the ISO |url=https://thebhc.org/sites/default/files/yatesandmurphy.pdf |journal=Business and Economic History On-Line |volume=4 |access-date=29 June 2021 |archive-date=27 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210427012046/https://thebhc.org/sites/default/files/yatesandmurphy.pdf |url-status=live }}</ref>
ISO ప్రమాణాలను మొదట '''''ISO రికమండేషన్స్''''' ('''''ISO/R''''') అని పిలిచేవారు, ఉదాహరణకు, "ISO 1" 1951లో "ISO/R 1" గా జారీ చేయబడింది.<ref name="Tranchard 2017 q168">{{cite web | last=Tranchard | first=Sandrine | title=ISO celebrates 70 years | website=ISO | date=2017-02-23 | url=https://www.iso.org/cms/render/live/en/sites/isoorg/contents/news/2017/02/Ref2163.html | access-date=2023-08-10 | archive-date=20 October 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231020052804/https://www.iso.org/news/2017/02/Ref2163.html | url-status=live }}</ref>
==నిర్మాణం, సంస్థ==
ISO ఒక స్వచ్ఛంద సంస్థ, దీని సభ్యులు ప్రమాణాలపై గుర్తింపు పొందిన అధికారులు, ఒక్కొక్కరు ఒక్కో దేశానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారు. ISO వ్యూహాత్మక లక్ష్యాలను చర్చించడానికి సభ్యులు ఏటా సర్వసభ్య సమావేశంలో కలుస్తారు. ఈ సంస్థ జెనీవా కాంటన్లోని [[వెర్నియర్]] లో ఉన్న కేంద్ర సెక్రటేరియట్ ద్వారా సమన్వయం చేయబడుతుంది.<ref name="ISOStructureAndGovernance">{{cite web |url=http://www.iso.org/iso/home/about/about_governance.htm |title=Structure and governance |publisher=International Organization for Standardization |url-status=live |archive-date=19 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120919222955/http://www.iso.org/iso/home/about/about_governance.htm}}</ref><ref name=HQ/>
20 సభ్య సంస్థల రొటేటింగ్ సభ్యత్వంతో కూడిన ఒక కౌన్సిల్ మార్గదర్శకత్వాన్ని, పరిపాలనను అందిస్తుంది, ఇందులో కేంద్ర సెక్రటేరియట్ వార్షిక బడ్జెట్ను నిర్ణయించడం కూడా ఉంది.<ref name="ISOStructureAndGovernance"/><ref name="tech_ctte_list">{{cite web |url=http://www.iso.org/iso/home/standards_development/list_of_iso_technical_committees/iso_technical_committee.htm?commid=55010 |title=Council |publisher=International Organization for Standardization |url-status=live |archive-date=3 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103211437/http://www.iso.org/iso/home/standards_development/list_of_iso_technical_committees/iso_technical_committee.htm?commid=55010}}</ref>
ISO ప్రమాణాలను అభివృద్ధి చేసే 250 పైగా సాంకేతిక కమిటీలకు టెక్నికల్ మేనేజ్మెంట్ బోర్డ్ బాధ్యత వహిస్తుంది.<ref name="ISOStructureAndGovernance"/><ref name="iso_technical_ctte">{{cite web |url=http://www.iso.org/iso/home/standards_development/list_of_[[Iqcglobal.com.au|iso]]_technical_committees.htm |title=Technical committees |publisher=International Organization for Standardization |url-status=live |archive-date=19 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120919220258/http://www.iso.org/iso/home/standards_development/list_of_iso_technical_committees.htm}}</ref><ref name="develops">{{cite web |url=http://www.iso.org/iso/home/standards_development/who-develops-iso-standards.htm |title=Who develops ISO standards? |publisher=International Organization for Standardization |url-status=live |archive-date=19 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120919212351/http://www.iso.org/iso/home/standards_development/who-develops-iso-standards.htm}}</ref><ref name="governance">{{cite web |url=http://www.iso.org/iso/home/standards_development/governance_of_technical_work.htm |title=Governance of technical work |publisher=International Organization for Standardization |url-status=live |archive-date=19 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120919222005/http://www.iso.org/iso/home/standards_development/governance_of_technical_work.htm}}</ref>
===IEC తో ఉమ్మడి సాంకేతిక కమిటీ===
సమాచార సాంకేతికత (IT) కు సంబంధించిన ప్రమాణాలను అభివృద్ధి చేయడానికి ఇంటర్నేషనల్ ఎలక్ట్రోటెక్నికల్ కమిషన్ (IEC) తో కలిసి ISO ఒక ఉమ్మడి సాంకేతిక కమిటీని (JTC) కలిగి ఉంది. JTC 1 గా పిలువబడే, "ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ" అనే పేరున్న ఇది 1987లో సృష్టించబడింది, వ్యాపార, వినియోగదారు అనువర్తనాల కోసం ప్రపంచవ్యాప్త ఇన్ఫర్మేషన్, కమ్యూనికేషన్ టెక్నాలజీ (ICT) ప్రమాణాలను అభివృద్ధి చేయడం దీని లక్ష్యం.<ref name="jtc1_home">{{cite web |url=http://www.iso.org/iso/jtc1_home |title=ISO/IEC JTC 1 |publisher=International Organization for Standardization |url-status=live |archive-date=15 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111215062549/http://www.iso.org/iso/jtc1_home}}</ref><ref>{{cite web |url=https://jtc1info.org/ |title=JTC 1 home page |publisher=ISO/IEC JTC 1 |access-date=15 May 2021 |archive-date=15 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515160408/https://jtc1info.org/ |url-status=live }}</ref>
గతంలో "శక్తి సామర్థ్యం, పునరుత్పాదక శక్తి వనరుల రంగంలో ప్రామాణీకరణ" కోసం ఉమ్మడి పదజాలాన్ని స్థాపించడానికి ఒక ఉమ్మడి ప్రాజెక్ట్ కోసం 2009లో సృష్టించబడిన JTC 2 కూడా ఉండేది.<ref name="iso_list_tech">{{cite web |url=http://www.iso.org/iso/home/standards_development/list_of_iso_technical_committees/iso_technical_committee.htm?commid=585141 |title=ISO/IEC JTC 2 Joint Project Committee – Energy efficiency and renewable energy sources – Common terminology |publisher=International Organization for Standardization |url-status=dead |archive-date=6 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006120431/http://www.iso.org/iso/home/standards_development/list_of_iso_technical_committees/iso_technical_committee.htm?commid=585141}}</ref> ఇది తరువాత రద్దు చేయబడింది.
=== సభ్యత్వం ===
[[File:ISO Members 2020.svg|thumb|నవంబర్ 2020 నాటికి ISO సభ్యుల మ్యాప్:<br />{{legend|#4444ff|జాతీయ ప్రమాణాల సంస్థ, ISO ఓటింగ్ హక్కులు ఉన్న ISO సభ్య దేశాలు}} {{legend|#ffff00|కరస్పాండెంట్ సభ్యులు (జాతీయ ప్రమాణాల సంస్థ లేని దేశాలు)}} {{legend|#ff0000|సబ్స్క్రైబర్ సభ్యులు (చిన్న ఆర్థిక వ్యవస్థలు ఉన్న దేశాలు)}}
{{legend|black|ISO 3166-1 కోడ్ కలిగి ఉండి ISO లో సభ్యులు కాని ఇతర ప్రదేశాలు}}]]
{{As of|2026}}తమ దేశంలో ISO కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న 175 జాతీయ సభ్యులు ఉన్నారు, ప్రతి దేశానికి ఒక సభ్యుడు మాత్రమే ఉంటారు.<ref name="About_ISO" /><ref name=":0">{{Cite web |title=ISO – Members |url=https://www.iso.org/members.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210124090755/https://www.iso.org/members.html |archive-date=24 January 2021 |access-date=2020-11-18 |website=ISO |language=en}}</ref>
ISO మూడు సభ్యత్వ విభాగాలను కలిగి ఉంది,<ref name="ISO_members"/>
* ''సభ్య సంస్థలు'' (Member bodies) అనగా ప్రతి దేశంలో అత్యంత ప్రాతినిధ్య ప్రమాణాల సంస్థగా పరిగణించబడే జాతీయ సంస్థలు. ISO లో ఓటింగ్ హక్కులు ఉన్న ఏకైక సభ్యులు వీరే.
* ''కరస్పాండెంట్ సభ్యులు'' (Correspondent members) అనగా సొంత ప్రమాణాల సంస్థ లేని దేశాలు. ఈ సభ్యులకు ISO పనుల గురించి తెలియజేయబడుతుంది, కానీ ప్రమాణాల ప్రకటనలో పాల్గొనరు.
* ''సబ్స్క్రైబర్ సభ్యులు'' (Subscriber members) అనగా చిన్న ఆర్థిక వ్యవస్థలు ఉన్న దేశాలు. వారు తక్కువ సభ్యత్వ రుసుము చెల్లిస్తారు, కానీ ప్రమాణాల అభివృద్ధిని అనుసరించగలరు.
పరిశీలించే సభ్యులను (observing members) "O" సభ్యులు అని పిలుస్తారు, దానికి భిన్నంగా పాల్గొనే సభ్యులను "P" సభ్యులు అని పిలుస్తారు.
=== ఆర్థిక వనరులు ===
ISO నిధులు వీటి కలయిక ద్వారా సమకూరుతాయి:<ref name="iso_general">{{cite web |url=http://www.iso.org/iso/support/faqs/faqs_general_information_on_iso.htm |title=General information on ISO |publisher=ISO |url-status=live |archive-date=5 October 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071005105014/http://www.iso.org/iso/support/faqs/faqs_general_information_on_iso.htm}}</ref>
* నిర్దిష్ట ప్రాజెక్టులను నిర్వహించే లేదా సాంకేతిక పనులలో పాల్గొనడానికి నిపుణులను పంపే సంస్థలు
* సభ్య సంస్థల నుండి చందాలు, ఈ చందాలు ప్రతి దేశ స్థూల జాతీయోత్పత్తి, వాణిజ్య గణాంకాలకు దామాషాలో ఉంటాయి
* ప్రమాణాల విక్రయం
==అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలు, ఇతర ప్రచురణలు==
అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలు ISO ప్రధాన ఉత్పత్తులు. ఇది సాంకేతిక నివేదికలు, సాంకేతిక లక్షణాలు, పబ్లిక్ గా అందుబాటులో ఉండే స్పెసిఫికేషన్లు, సాంకేతిక సవరణలు (corrigenda), మార్గదర్శకాలను కూడా ప్రచురిస్తుంది.<!--
--><ref name="ISOUS95IECUS95directives2004">The ISO directives are published in two distinct parts:
* {{cite web |url=http://www.iec.ch/members_experts/refdocs/iec/isoiecdir-1%7Bed9.0%7Den.pdf |title=ISO/IEC Directives, Part 1: Procedures for the technical work |year=2012 |publisher=ISO/IEC |url-status=dead |archive-date=13 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120613062832/http://www.iec.ch/members_experts/refdocs/iec/isoiecdir-1%7Bed9.0%7Den.pdf |access-date=17 July 2012 }}
* {{cite web |url=http://www.iec.ch/members_experts/refdocs/iec/isoiec-dir2%7Bed6.0%7Den.pdf |title=ISO/IEC Directives, Part 2: Rules for the structure and drafting of International Standards |year=2011 |publisher=ISO/IEC |url-status=dead |archive-date=16 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111016080553/http://iec.ch/members_experts/refdocs/iec/isoiec-dir2%7Bed6.0%7Den.pdf |access-date=17 July 2012 }}</ref><!--
--><ref name="iso-directives">{{cite web |url=http://www.iso.org/directives |title=ISO/IEC Directives and ISO supplement |author=ISO |url-status=live |archive-date=16 May 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080516045913/http://www.iso.org/directives }}</ref>
'''అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలు''' (International standards)
: వీటిని ''ISO[/IEC] [/ASTM] [IS] nnnnn[-p]:[yyyy] Title'' ఫార్మాట్ని ఉపయోగించి నియమిస్తారు, ఇక్కడ ''nnnnn'' అనేది ప్రమాణం సంఖ్య, ''p'' అనేది ఐచ్ఛిక భాగం సంఖ్య, ''yyyy'' అనేది ప్రచురించబడిన సంవత్సరం, ''Title'' అనేది విషయాన్ని వివరిస్తుంది. ఈ ప్రమాణం ISO/IEC JTC 1 (ISO/IEC జాయింట్ టెక్నికల్ కమిటీ) పని ఫలితంగా వస్తే ఇంటర్నేషనల్ ఎలక్ట్రోటెక్నికల్ కమిషన్ కోసం ''IEC'' చేర్చబడుతుంది. ASTM ఇంటర్నేషనల్తో సహకారంతో అభివృద్ధి చేయబడిన ప్రమాణాల కోసం ''ASTM'' ఉపయోగించబడుతుంది. అసంపూర్ణమైన లేదా ప్రచురించబడని ప్రమాణానికి ''yyyy'', ''IS'' ఉపయోగించబడవు, కొన్ని పరిస్థితులలో ప్రచురించబడిన పని శీర్షికలో కూడా వీటిని వదిలేయవచ్చు.
'''సాంకేతిక నివేదికలు''' (Technical reports)
: ఒక అంతర్జాతీయ ప్రమాణంగా సాధారణంగా ప్రచురించబడే దానికంటే భిన్నమైన డేటాను (సూచనలు, వివరణలు లాంటివి) ఒక సాంకేతిక కమిటీ లేదా ఉపకమిటీ సేకరించినప్పుడు ఇవి జారీ చేయబడతాయి.<ref name="ISOUS95IECUS95directives2004"/> నివేదిక పేరులో ''IS'' కి బదులుగా ''TR'' అని ఉండటం మినహా, వీటికి నామకరణ ఒప్పందాలు ప్రమాణాలకు ఉన్నట్లే ఉంటాయి.
ఉదాహరణకు:
* ISO/IEC TR 17799:2000 Code of Practice for Information Security Management
* ISO/TR 19033:2000 Technical product documentation – Metadata for construction documentation
'''సాంకేతిక, పబ్లిక్ గా అందుబాటులో ఉండే స్పెసిఫికేషన్లు'''
: "సంబంధిత అంశం ఇంకా అభివృద్ధి దశలో ఉన్నప్పుడు లేదా మరేదైనా కారణం చేత అంతర్జాతీయ ప్రమాణాన్ని ప్రచురించడానికి ఒక ఒప్పందానికి భవిష్యత్తులో అవకాశం ఉండి, తక్షణ అవకాశం లేనప్పుడు" సాంకేతిక లక్షణాలు (Technical specifications) ఉత్పత్తి చేయబడవచ్చు. పబ్లిక్ గా అందుబాటులో ఉండే స్పెసిఫికేషన్ అనేది సాధారణంగా "పూర్తి అంతర్జాతీయ ప్రమాణం అభివృద్ధికి ముందు ప్రచురించబడిన ఒక మధ్యంతర స్పెసిఫికేషన్, లేదా, IEC లో అయితే బాహ్య సంస్థ సహకారంతో ప్రచురించబడిన 'ద్వంద్వ లోగో' ప్రచురణ కావచ్చు".<ref name="ISOUS95IECUS95directives2004"/> సాంప్రదాయం ప్రకారం, ఈ రెండు రకాల స్పెసిఫికేషన్లకు సంస్థ సాంకేతిక నివేదికల మాదిరిగానే పేరు పెట్టబడుతుంది.
ఉదాహరణకు:
* ISO/TS 16952-1:2006 Technical product documentation – Reference designation system – Part 1: General application rules (తరువాత ఉపసంహరించబడి ISO/TS 81346-3:2012 తో భర్తీ చేయబడింది, ఇది తరువాత ఉపసంహరించబడింది)
* ISO/PAS 11154:2006 Road vehicles – Roof load carriers (తరువాత ISO 11154:2023 లో సవరించబడింది, దీని పేరులో "PAS" అనే పదం లేదు)
'''సాంకేతిక సవరణలు''' (Technical corrigenda)
:వారి ఉమ్మడి సాంకేతిక కమిటీలో IEC తో భాగస్వామ్యం ఉన్నప్పుడు, ISO కొన్నిసార్లు "టెక్నికల్ కారిజెండా" (technical corrigenda) కూడా జారీ చేస్తుంది ("కారిజెండా" అనేది కారిజెండం బహువచనం). ఇవి చిన్న సాంకేతిక లోపాలు, అస్పష్టతలను సరిచేయడానికి ఇప్పటికే ఉన్న ప్రమాణాలకు చేసిన సవరణలు.<ref name="ISOUS95IECUS95directives2004"/>
{{anchor|guides}}'''ISO మార్గదర్శకాలు'''
:ఇవి "అంతర్జాతీయ ప్రామాణీకరణకు సంబంధించిన విషయాలను" కవర్ చేసే మెటా-ప్రమాణాలు.<ref name="ISOUS95IECUS95directives2004"/> వాటికి ''"ISO[/IEC] Guide N:yyyy: Title"'' ఫార్మాట్ని ఉపయోగించి పేరు పెడతారు.
ఉదాహరణకు:
* ISO/IEC Guide 2:2004 Standardization and related activities – General vocabulary
* ISO/IEC Guide 65:1996 General requirements for bodies operating product certification (దీనిని సవరించి తిరిగి ISO/IEC 17065:2012 Conformity assessment — Requirements for bodies certifying products, processes and services గా జారీ చేశారు).<ref>ISO, [https://www.iso.org/standard/46568.html ISO/IEC 17065:2012 Conformity assessment — Requirements for bodies certifying products, processes and services] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221003093033/https://www.iso.org/standard/46568.html |date=3 October 2022 }}, published September 2012, revised 2018, accessed 3 October 2022</ref>
===పత్ర కాపీరైట్===
ISO పత్రాలకు కఠినమైన కాపీరైట్ పరిమితులు ఉన్నాయి, చాలా కాపీలకు ISO రుసుము వసూలు చేస్తుంది. 2020 నాటికి, ఒక ISO ప్రమాణం కాపీ సాధారణ ధర సుమారు US$120 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటుంది (ఎలక్ట్రానిక్ కాపీలు సాధారణంగా ఒకే-వినియోగదారు లైసెన్స్ను కలిగి ఉంటాయి, కాబట్టి వాటిని వ్యక్తుల సమూహాల మధ్య పంచుకోలేము).<ref>{{cite web |title=What Does ISO Certification Cost? |url=https://reciprocitylabs.com/resources/what-does-iso-certification-cost/ |website=Reciprocity |language=en |date=11 November 2019 |access-date=13 November 2020 |archive-date=21 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201121020655/https://reciprocitylabs.com/resources/what-does-iso-certification-cost/ |url-status=live }}</ref> ISO, దాని అధికారిక U.S. ప్రతినిధి (U.S. జాతీయ కమిటీ ద్వారా, ఇంటర్నేషనల్ ఎలక్ట్రోటెక్నికల్ కమిషన్) ద్వారా కొన్ని ప్రమాణాలు ఉచితంగా అందుబాటులో ఉంచబడ్డాయి.<ref name="PubliclyAvailableStandards">{{cite web |title=Publicly Available Standards |publisher=ISO |date=19 October 2023 |url=http://standards.iso.org/ittf/PubliclyAvailableStandards/ |access-date=17 December 2007 |archive-date=13 October 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071013032935/http://standards.iso.org/ittf/PubliclyAvailableStandards/ |url-status=live }}</ref><ref name="free_ansi">{{cite web |title=Free ANSI Standards |url=http://webstore.ansi.org/ansidocstore/free_standards.asp |url-status=dead |archive-date=3 April 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070403014457/http://webstore.ansi.org/ansidocstore/free_standards.asp}}</ref>
==ప్రామాణీకరణ ప్రక్రియ==
ISO/IEC ద్వారా ప్రచురించబడిన ప్రమాణం అనేది ఒక సుదీర్ఘ ప్రక్రియ చివరి దశ, ఇది సాధారణంగా ఒక కమిటీలో కొత్త పని ప్రతిపాదనతో మొదలవుతుంది. ప్రమాణాన్ని దాని హోదాతో గుర్తించడానికి ఉపయోగించే కొన్ని సంక్షిప్త రూపాలు:<ref name="about-mpeg">{{cite web |url=http://mpeg.chiariglione.org/about_mpeg.htm |title=About MPEG |website=chiariglione.org |url-status=live |archive-date=21 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100221015546/http://mpeg.chiariglione.org/about_mpeg.htm}}</ref><ref name="iso-stages-codes">{{cite web |url=https://www.iso.org/stage-codes.html |title=International harmonized stage codes |author=ISO |url-status=live |archive-date=4 October 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071004225136/http://www.iso.org/iso/standards_development/processes_and_procedures/stages_description/stages_table.htm }}</ref><ref name="iso-stages">{{cite web |url=http://www.iso.org/iso/standards_development/processes_and_procedures/stages_description.htm |title=Stages of the development of International Standards |author=ISO |url-status=live |archive-date=12 August 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070812204054/http://www.iso.org/iso/standards_development/processes_and_procedures/stages_description.htm}}</ref><ref name="acronyms-committees">{{cite web |url=http://www.iso27001security.com/html/faq.html#Acronyms |title=The ISO27k FAQ – ISO/IEC acronyms and committees |publisher=IsecT Ltd. |url-status=live |archive-date=24 November 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051124081445/http://www.iso27001security.com/html/faq.html#Acronyms}}</ref><ref name="iso-directives-procedures">{{cite web |url=http://www.astm.org/COMMIT/1st_Supplement.pdf |title=ISO/IEC Directives Supplement – Procedures specific to ISO |year=2007 |author=ISO |url-status=live |archive-date=12 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112093253/http://www.astm.org/COMMIT/1st_Supplement.pdf}}</ref><ref name="abbr">{{cite web |url=http://www.iso.org/iso/support/faqs/faqs_list_abbreviations.htm |title=List of abbreviations used throughout ISO Online |year=2007 |author=ISO |url-status=live |archive-date=12 August 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070812204054/http://www.iso.org/iso/support/faqs/faqs_list_abbreviations.htm}}</ref><ref name="us-tag-committee">{{cite web |url=http://www.sae.org/exdomains/standardsdev/global_resources/US%20TAG%20Committe%20Handbook%206March2008.doc |format=DOC |title=US Tag Committee Handbook |date=March 2008 |access-date=1 January 2010 |archive-date=17 February 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100217015655/http://www.sae.org/exdomains/standardsdev/global_resources/US%20TAG%20Committe%20Handbook%206March2008.doc |url-status=live }}</ref>
* PWI – Preliminary Work Item
* NP or NWIP – New Proposal / New Work Item Proposal (ఉదా., ISO/IEC NP 23007)
* AWI – Approved new Work Item (ఉదా., ISO/IEC AWI 15444-14)
* WD – Working Draft (ఉదా., ISO/IEC WD 27032)
* CD – Committee Draft (ఉదా., ISO/IEC CD 23000-5)
* FCD – Final Committee Draft (ఉదా., ISO/IEC FCD 23000-12)
* DIS – Draft International Standard (ఉదా., ISO/IEC DIS 14297)
* FDIS – Final Draft International Standard (ఉదా., ISO/IEC FDIS 27003)
* PRF – Proof of a new International Standard (ఉదా., ISO/IEC PRF 18018)
* IS – International Standard (ఉదా., ISO/IEC 13818-1:2007)
సవరణల కోసం ఉపయోగించే సంక్షిప్త రూపాలు:<ref name="about-mpeg"/><ref name="iso-stages-codes"/><ref name="iso-stages"/><ref name="acronyms-committees"/><ref name="iso-directives-procedures"/><ref name="abbr"/><ref name="us-tag-committee"/><ref name="iso-tr-ts-2009"/>
* NP Amd – New Proposal Amendment (ఉదా., ISO/IEC 15444-2:2004/NP Amd 3)
* AWI Amd – Approved new Work Item Amendment (ఉదా., ISO/IEC 14492:2001/AWI Amd 4)
* WD Amd – Working Draft Amendment (ఉదా., ISO 11092:1993/WD Amd 1)
* CD Amd / PDAmd – Committee Draft Amendment / Proposed Draft Amendment (ఉదా., ISO/IEC 13818-1:2007/CD Amd 6)
* FPDAmd / DAM (DAmd) – Final Proposed Draft Amendment / Draft Amendment (ఉదా., ISO/IEC 14496-14:2003/FPDAmd 1)
* FDAM (FDAmd) – Final Draft Amendment (ఉదా., ISO/IEC 13818-1:2007/FDAmd 4)
* PRF Amd – (ఉదా., ISO 12639:2004/PRF Amd 1)
* Amd – Amendment (ఉదా., ISO/IEC 13818-1:2007/Amd 1:2007)
ఇతర సంక్షిప్త రూపాలు:<ref name="iso-directives-procedures"/><ref name="abbr"/><ref name="iso-tr-ts-2009"/><ref name="deliverables">{{cite web |url=https://www.iso.org/deliverables-all.html |title=ISO deliverables |author=ISO |url-status=live |archive-date=12 August 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070812204054/http://www.iso.org/iso/standards_development/processes_and_procedures/deliverables.htm}}</ref>
* TR – Technical Report (ఉదా., ISO/IEC TR 19791:2006)
* DTR – Draft Technical Report (ఉదా., ISO/IEC DTR 19791)
* TS – Technical Specification (ఉదా., ISO/TS 16949:2009)
* DTS – Draft Technical Specification (ఉదా., ISO/DTS 11602-1)
* PAS – Publicly Available Specification
* TTA – Technology Trends Assessment (ఉదా., ISO/TTA 1:1994)
* IWA – International Workshop Agreements (ఉదా., IWA 1:2005)
* Cor – Technical Corrigendum (ఉదా., ISO/IEC 13818-1:2007/Cor 1:2008)
* Guide – ప్రమాణాల తయారీకి సాంకేతిక కమిటీలకు ఒక మార్గదర్శకం
అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలను ISO సాంకేతిక కమిటీలు (TC), ఉపకమిటీలు (SC) ఆరు దశల ప్రక్రియ ద్వారా అభివృద్ధి చేస్తాయి:<ref name="iso-stages"/><ref name="iso-directives-part1">{{citation |url=https://isotc.iso.org/livelink/livelink/fetch/2000/2122/4230450/4230452/Consolidated_ISO_IEC_Part-1_(E)_2022.pdf?nodeid=22166036 |title=ISO/IEC Directives, Part 1 – Consolidated ISO Supplement – Procedure for the technical work – Procedures specific to ISO |year=2022 |author=ISO |access-date=16 September 2022 |archive-date=20 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220920163717/https://isotc.iso.org/livelink/livelink/fetch/2000/2122/4230450/4230452/Consolidated_ISO_IEC_Part-1_(E)_2022.pdf?nodeid=22166036 |url-status=live }}</ref>
* దశ 1: ప్రతిపాదన దశ
* దశ 2: సన్నాహక దశ
* దశ 3: కమిటీ దశ
* దశ 4: విచారణ దశ
* దశ 5: ఆమోదం దశ
* దశ 6: ప్రచురణ దశ
వర్కింగ్ డ్రాఫ్ట్ల తయారీ కోసం TC/SC నిపుణులతో కూడిన వర్కింగ్ గ్రూప్లను (WG) ఏర్పాటు చేయవచ్చు. ఉపకమిటీలలో అనేక వర్కింగ్ గ్రూప్లు ఉండవచ్చు, వాటిలో అనేక సబ్ గ్రూప్లు (SG) ఉండవచ్చు.<ref name="wg11-structure">{{cite web |url=http://kikaku.itscj.ipsj.or.jp/sc29/29w12911.htm |title=ISO/IEC JTC 1/SC 29, SC 29/WG 11 Structure (ISO/IEC JTC 1/SC 29/WG 11 – Coding of Moving Pictures and Audio) |author=ISO, IEC |date=5 November 2009 |url-status=dead |archive-date=28 January 2001 |archive-url=https://web.archive.org/web/20010128180300/http://www.itscj.ipsj.or.jp/sc29/29w12911.htm |access-date=7 November 2009 }}</ref>
{| class="wikitable" <!--width="100%"-->
|+ {{Larger|ISO ప్రమాణం అభివృద్ధి ప్రక్రియలో దశలు}}<!--
--><ref name="iso-stages-codes"/><ref name="iso-stages"/><ref name="acronyms-committees"/><ref name="us-tag-committee"/><ref name="iso-directives-part1"/><!--
--><ref name="iso-tr-ts-2009">{{citation |url=http://isotc.iso.org/livelink/livelink/JTC001-N-9876.pdf?func=doc.Fetch&nodeId=8498789&docTitle=JTC001-N-9876 |title=Letter Ballot on the JTC 1 Standing Document on Technical Specifications and Technical Reports |author=((ISO/IEC JTC1)) |date=2 November 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022055824/https://isotc.iso.org/livelink/livelink/fetch/-8913189/8913214/8913373/8913380/JTC001-N-9876.pdf?nodeid=8498789&vernum=-2 |archive-date= Oct 22, 2021 }}</ref>
|-
!width="6%"| దశ కోడ్ !!width="15%"| దశ !!width="19%"| సంబంధిత పత్రం పేరు !!width="45%"| సంక్షిప్త రూపాలు !! {{hlist|వివరణ|గమనికలు}}
|-
| 00 || ప్రాథమిక || ప్రాథమిక పని అంశం || PWI ||
|-
| 10 || ప్రతిపాదన || కొత్త పని అంశం ప్రతిపాదన || {{hlist|NP or NWIP|NP Amd/TR/TS/IWA}} ||
|-
| 20 || సన్నాహక || వర్కింగ్ డ్రాఫ్ట్ లేదా డ్రాఫ్ట్లు || {{hlist|AWI|AWI Amd/TR/TS|WD|WD Amd/TR/TS}} ||
|-
| 30 || కమిటీ || కమిటీ డ్రాఫ్ట్ లేదా డ్రాఫ్ట్లు || {{hlist|CD|CD Amd/Cor/TR/TS|PDAmd (PDAM)|PDTR|PDTS}} ||
|-
| 40 || విచారణ || విచారణ డ్రాఫ్ట్ || {{hlist|DIS|FCD|FPDAmd|DAmd (DAM)|FPDISP|DTR|DTS}} || (IEC లో CDV)
|-
| 50 || ఆమోదం || తుది డ్రాఫ్ట్ || {{hlist|FDIS|FDAmd (FDAM)|PRF|PRF Amd/TTA/TR/TS/Suppl|FDTR}} ||
|-
| 60 || ప్రచురణ || అంతర్జాతీయ ప్రమాణం ||rowspan="2"| {{hlist|ISO|TR|TS|IWA|Amd|Cor}} ||
|-
| 90 || సమీక్ష || ||
|-
| 95 || ఉపసంహరణ || || ||
|}
ప్రామాణీకరణ ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభంలో కొంత పరిపక్వత ఉన్న పత్రం (ఉదాహరణకు, మరొక సంస్థ అభివృద్ధి చేసిన ప్రమాణం) ఉంటే కొన్ని దశలను దాటవేయడం సాధ్యమవుతుంది. ISO/IEC ఆదేశాలు "ఫాస్ట్-ట్రాక్ విధానం" అని పిలువబడే దాన్ని కూడా అనుమతిస్తాయి. ఈ విధానంలో, ISO కౌన్సిల్ ద్వారా గుర్తించబడిన అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల సంస్థ ద్వారా పత్రం అభివృద్ధి చేయబడితే, ఆ పత్రం డ్రాఫ్ట్ ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ (DIS) గా లేదా ఫైనల్ డ్రాఫ్ట్ ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ (FDIS) గా ఆమోదం కోసం నేరుగా ISO సభ్య సంస్థలకు సమర్పించబడుతుంది.<ref name="iso-stages"/>
మొదటి దశ, పని ప్రతిపాదన (కొత్త ప్రతిపాదన), సంబంధిత ఉపకమిటీ లేదా సాంకేతిక కమిటీలో ఆమోదించబడుతుంది (ఉదాహరణకు, MPEG విషయంలో వరుసగా SC 29, JTC 1). వర్కింగ్ డ్రాఫ్ట్ తయారీ కోసం ఉపకమిటీ ద్వారా సాధారణంగా నిపుణుల వర్కింగ్ గ్రూప్ (WG) ఏర్పాటు చేయబడుతుంది. కొత్త పని పరిధి స్పష్టమైనప్పుడు, కొన్ని వర్కింగ్ గ్రూప్లు "కాల్ ఫర్ ప్రపోజల్స్" అని పిలువబడే ప్రతిపాదనల కోసం బహిరంగ అభ్యర్థన చేయవచ్చు. ఆడియో, వీడియో కోడింగ్ ప్రమాణాల కోసం ఉత్పత్తి చేయబడిన మొదటి పత్రాన్ని వెరిఫికేషన్ మోడల్ (VM) అని అంటారు. అభివృద్ధిలో ఉన్న ప్రమాణం స్థిరత్వంపై తగినంత నమ్మకం కుదిరిన తర్వాత, వర్కింగ్ డ్రాఫ్ట్ (WD) ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. ఇది ప్రమాణం రూపంలో ఉంటుంది, కానీ పునర్విమర్శ కోసం వర్కింగ్ గ్రూప్కు అంతర్గతంగా ఉంచబడుతుంది. ఒక వర్కింగ్ డ్రాఫ్ట్ తగినంత పరిపక్వత చెంది, పరిష్కరించబడుతున్న సమస్యకు తగిన సాంకేతిక పత్రాన్ని అభివృద్ధి చేసినట్లు ఉపకమిటీ సంతృప్తి చెందినప్పుడు, అది కమిటీ డ్రాఫ్ట్ (CD) గా మారుతుంది, అధికారిక వ్యాఖ్యల సేకరణ కోసం SC లోని P-సభ్యులకు పంపబడుతుంది. వ్యాఖ్యలకు ప్రతిస్పందనగా సవరణలు చేయబడతాయి, "విచారణ దశ" అని పిలువబడే తదుపరి దశకు వెళ్లడానికి ఏకాభిప్రాయం కుదిరే వరకు వరుస కమిటీ డ్రాఫ్ట్లు ఉత్పత్తి చేయబడతాయి, పంపిణీ చేయబడతాయి.
ముందుకు సాగడానికి ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడిన తర్వాత, ఉపకమిటీ డ్రాఫ్ట్ ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ (DIS) ని ఉత్పత్తి చేస్తుంది, ఐదు నెలల వ్యవధిలో ఓటింగ్, వ్యాఖ్యల కోసం ఆ వచనం జాతీయ సంస్థలకు సమర్పించబడుతుంది. DIS దశలో ఉన్న పత్రం కొనుగోలు చేయడానికి ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంటుంది, దాని ISO DIS రిఫరెన్స్ నంబర్తో దానిని సూచించవచ్చు.<ref>For example, ISO, [https://www.iso.org/standard/84157.html ISO/DIS 10009: Quality management — Guidance for quality tools and their application] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230802042550/https://www.iso.org/standard/84157.html |date=2 August 2023 }}, accessed 2 August 2023</ref>
ఏవైనా వ్యాఖ్యలను పరిశీలించి, పత్రాన్ని సవరించిన తర్వాత, TC/SC లోని P-సభ్యులలో మూడింట రెండొంతుల మెజారిటీ అనుకూలంగా ఉండి, వేయబడిన మొత్తం ఓట్లలో పావు వంతు కంటే ఎక్కువ ప్రతికూలంగా లేకుంటే, ఆ డ్రాఫ్ట్ ఫైనల్ డ్రాఫ్ట్ ఇంటర్నేషనల్ స్టాండర్డ్ (FDIS) గా సమర్పించడానికి ఆమోదించబడుతుంది. ఆ తర్వాత రెండు నెలల వ్యవధిలో ISO జాతీయ సంస్థల మధ్య బ్యాలెట్ను నిర్వహిస్తుంది, ఇక్కడ ఎలాంటి సాంకేతిక మార్పులు అనుమతించబడవు (అవును/కాదు తుది ఆమోదం బ్యాలెట్). TC/SC లోని P-సభ్యులలో మూడింట రెండొంతుల మెజారిటీ అనుకూలంగా ఉండి, వేయబడిన మొత్తం ఓట్లలో పావు వంతు కంటే ఎక్కువ ప్రతికూలంగా లేకుంటే అది అంతర్జాతీయ ప్రమాణంగా (IS) ఆమోదించబడుతుంది. ఆమోదం పొందిన తర్వాత, ఈ పత్రాన్ని ISO కేంద్ర సెక్రటేరియట్ ప్రచురిస్తుంది, అంతర్జాతీయ ప్రమాణంగా ప్రచురించడానికి ముందు ప్రచురణ ప్రక్రియలో చిన్నపాటి సంపాదకీయ మార్పులు మాత్రమే చేయబడతాయి.<ref name="about-mpeg"/><ref name="iso-stages"/>
సాపేక్షంగా తక్కువ సంఖ్యలో ఉన్న ప్రమాణాలు మినహా,<ref name="PubliclyAvailableStandards"/> ISO ప్రమాణాలు ఉచితంగా అందుబాటులో లేవు, కొనుగోలు రుసుము చెల్లించాలి,<ref name="iso_shopFAQ">{{cite web |url=http://www.iso.org/iso/store/shopping_faqs.htm |title=Shopping FAQs |publisher=ISO |url-status=live |archive-date=5 October 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071005054552/http://www.iso.org/iso/store/shopping_faqs.htm}}</ref> దీనిని చిన్న ఓపెన్ సోర్స్ ప్రాజెక్ట్లకు భరించలేనిదిగా కొందరు భావించారు.<ref name="oreilly2007">{{cite web |url=http://www.oreillynet.com/xml/blog/2007/08/where_to_get_iso_standards_on.html |title=Where to get ISO Standards on the Internet free |publisher=oreillynet.com |last=Jelliffe |first=Rick |quote=The lack of free online availability has effectively made ISO standard irrelevant to the (home/hacker section of the) Open Source community. |date=1 August 2007 |url-status=live |archive-date=24 November 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071124060422/http://www.oreillynet.com/xml/blog/2007/08/where_to_get_iso_standards_on.html}}</ref>
2007 సమయంలో ISO లోపల ప్రమాణాలను అభివృద్ధి చేసే ప్రక్రియ పెద్ద, సంక్లిష్టమైన ప్రమాణాలను సకాలంలో పూర్తి చేయడానికి చాలా కష్టంగా ఉందని విమర్శించబడింది, కొంతమంది సభ్యులు బ్యాలెట్లకు ప్రతిస్పందించడంలో విఫలమయ్యారు, నిర్ణీత సమయ పరిమితులలో అవసరమైన దశలను పూర్తి చేయడంలో సమస్యలు ఏర్పడ్డాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో, ISO వెలుపల ప్రమాణాలను అభివృద్ధి చేయడానికి ప్రత్యామ్నాయ ప్రక్రియలు ఉపయోగించబడ్డాయి, ఆపై వాటిని ఆమోదం కోసం సమర్పించారు. ఆఫీస్ ఓపెన్ XML ప్రామాణీకరణ కోసం (OOXML, ISO/IEC 29500, ఏప్రిల్ 2008లో ఆమోదించబడింది) ISO/IEC JTC 1 లో మరింత వేగవంతమైన "ఫాస్ట్-ట్రాక్" ఆమోదం విధానం ఉపయోగించబడింది, ఓపెన్డాక్యుమెంట్ను ISO/IEC ప్రమాణంగా ఆమోదించడానికి (ISO/IEC 26300, మే 2006లో ఆమోదించబడింది) OASIS ద్వారా మరొక వేగవంతమైన ప్రత్యామ్నాయ "పబ్లిక్ గా అందుబాటులో ఉండే స్పెసిఫికేషన్" (PAS) ప్రక్రియ ఉపయోగించబడింది.<ref name="jtc1_sc34_0940">{{cite web |url=http://www.jtc1sc34.org/repository/0940.htm |title=Report on WG1 activity for December 2007 Meeting of ISO/IEC JTC1/SC34/WG1 in Kyoto |website=[[ISO/IEC JTC 1/SC 34]] |url-status=live |archive-date=12 August 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070812081252/http://www.jtc1sc34.org/repository/0940.htm}}</ref>
ISO/IEC JTC 1/SC 34 లోని వర్కింగ్ గ్రూప్ 1 (WG1) అప్పటి కన్వీనర్ (చైర్మన్) మార్టిన్ బ్రయాన్ సూచించినట్లుగా, ఓట్లకు ప్రతిస్పందించని పాల్గొనే సభ్యులు పరిశీలకుల హోదాకు తగ్గించబడేలా ISO నియమాలు చివరికి కఠినతరం చేయబడ్డాయి.
కంప్యూటర్ సెక్యూరిటీ ఎంటర్ప్రెన్యూర్, ఉబుంటు వ్యవస్థాపకుడు మార్క్ షటిల్వర్త్ 2008 లో జెడ్నెట్ (ZDNet) బ్లాగ్ ఆర్టికల్లో OOXML ప్రామాణీకరణ ప్రక్రియ గురించి ఇలా అన్నాడు: "ప్రమాణాల నిర్ణయ ప్రక్రియపై ప్రజలకు ఉన్న నమ్మకాన్ని ఇది తగ్గిస్తుందని నేను భావిస్తున్నాను", ISO తన బాధ్యతను నిర్వర్తించలేదని ఆరోపించారు. సాంప్రదాయకంగా ISO లో పాల్గొనని అనేక దేశాలలో మైక్రోసాఫ్ట్ తీవ్రంగా లాబీయింగ్ చేసిందని, ఆఫీస్ ఓపెన్ XML పట్ల సానుభూతి ఉన్న మైక్రోసాఫ్ట్ ఉద్యోగులు, పరిష్కార ప్రదాతలతో సాంకేతిక కమిటీలను నింపిందని కూడా ఆయన చెప్పారు:<ref name="zdnet_2222">{{cite web|url=http://blogs.zdnet.com/open-source/?p=2222 |title=Ubuntu's Shuttleworth blames ISO for OOXML's win |publisher=ZDNet.com |date=1 April 2008 |url-status=dead |archive-date=4 April 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080404052723/http://blogs.zdnet.com/open-source/?p=2222 }}</ref>
<blockquote>
మీరు నమ్మకంపై నిర్మించిన ప్రక్రియను కలిగి ఉండి, ఆ నమ్మకం దుర్వినియోగం చేయబడినప్పుడు, ISO ఆ ప్రక్రియను నిలిపివేయాలి... ISO అనేది ఒక ఇంజనీరింగ్ ఓల్డ్ బాయ్స్ క్లబ్, ఈ విషయాలు విసుగు తెప్పిస్తాయి కాబట్టి మీకు చాలా అభిరుచి ఉండాలి... ఆపై అకస్మాత్తుగా మీరు చాలా డబ్బు, లాబీయింగ్ పెట్టుబడిని చూస్తారు, మీరు కృత్రిమ ఫలితాలను పొందుతారు. తీవ్రమైన కార్పొరేట్ లాబీయింగ్ను ఎదుర్కోవటానికి ఈ ప్రక్రియ ఏర్పాటు చేయబడలేదు, కాబట్టి స్పష్టంగా లేనిది ప్రమాణంగా మారడంతో మీరు ముగుస్తారు.
</blockquote>
===అంతర్జాతీయ వర్క్షాప్ ఒప్పందాలు===
అంతర్జాతీయ వర్క్షాప్ ఒప్పందాలు (IWAs) అనేవి ISO వెలుపల "ఓపెన్ వర్క్షాప్ వాతావరణంలో చర్చలు జరపడానికి కీలక పరిశ్రమ ఆటగాళ్లను" అనుమతించే సహకార ఒప్పందాన్ని ఏర్పాటు చేసే పత్రాలు, ఇవి చివరికి ISO ప్రమాణం అభివృద్ధికి దారితీయవచ్చు.<ref name="deliverables"/>
==ISO పేరు మీదుగా ఉన్న ఉత్పత్తులు==
ISO-సృష్టించిన అనేక ప్రమాణాలు సర్వవ్యాప్తి చెందడం వల్ల, ఒక ప్రమాణానికి అనుగుణంగా ఉండే ఉత్పత్తిని వివరించడానికి సాధారణంగా "ISO" పదాన్ని ఉపయోగించడం జరుగుతుంది. దీనికి కొన్ని ఉదాహరణలు:
* ఫైల్ సిస్టమ్ అయిన ISO 9660 ప్రమాణాన్ని ఉపయోగిస్తున్నాయని సూచించడానికి "ISO" ఫైల్ ఎక్స్టెన్షన్తో ముగిసే డిస్క్ ఇమేజ్లు — అందుకే డిస్క్ ఇమేజ్లను సాధారణంగా "ISO లు" అని పిలుస్తారు.
* కాంతికి ఫోటోగ్రాఫిక్ ఫిల్మ్ సున్నితత్వం (దాని "ఫిల్మ్ స్పీడ్") ISO 6, ISO 2240, ISO 5800 ద్వారా వివరించబడింది. కాబట్టి, ఫిల్మ్ స్పీడ్ని తరచుగా దాని ISO నంబర్తో సూచిస్తారు.
* కెమెరాలలో ఉండే ఫ్లాష్ హాట్ షూ (hot shoe) మొదట ISO 518 లో నిర్వచించబడినందున, దీనిని తరచుగా "ISO షూ" అని పిలుస్తారు.
* వ్యవసాయ పరిశ్రమ కోసం కమ్యూనికేషన్ ప్రోటోకాల్ అయిన ISO 11783 ని ISOBUS గా మార్కెట్ చేస్తారు.
* చైల్డ్ సేఫ్టీ సీట్ల కోసం ప్రామాణిక అటాచ్మెంట్ పాయింట్లు అయిన ISO 13216 ని ISOFIX గా మార్కెట్ చేస్తారు.
* ప్రామాణిక ఇంటర్మోడల్ కంటైనర్లు అయిన ISO 668 ని కొన్నిసార్లు "ISO కంటైనర్లు" అని పిలుస్తారు.
== ISO పురస్కారాలు ==
అంతర్జాతీయ ప్రామాణీకరణ రంగంలో చేసిన విలువైన సేవలను గుర్తించడానికి ISO పలు పురస్కారాలను అందజేస్తుంది:<ref>{{cite web |title=ISO - ISO awards |url=https://www.iso.org/iso-awards.html |website=ISO |access-date=26 October 2023 |language=en}}</ref>
* '''లారెన్స్ డి. ఐచెర్ అవార్డ్''': ఈ అవార్డు అత్యుత్తమ ప్రమాణాల అభివృద్ధిని గుర్తిస్తుంది. ఇది అన్ని ISO, ISO/IEC సాంకేతిక కమిటీలకు అందుబాటులో ఉంటుంది.
* '''ది ISO నెక్స్ట్ జనరేషన్ అవార్డ్''': ISO సభ్య దేశాల యువ నిపుణులను ఉద్దేశించి ఇచ్చే ఈ అవార్డు, సుస్థిరత-కేంద్రీకృత ప్రామాణీకరణ కోసం వాదించేవారిని, భాగస్వామ్యాల ప్రాముఖ్యతను నొక్కిచెప్పేవారిని గుర్తిస్తుంది.
* '''ది ISO ఎక్సలెన్స్ అవార్డ్''': ISO సాంకేతిక నిపుణుల కృషీవలాలను గుర్తించడానికి అంకితం చేయబడిన ఈ అవార్డుకు, కమిటీ వర్కింగ్ గ్రూప్లో నిపుణుడిగా, ప్రాజెక్ట్ లీడర్గా లేదా కన్వీనర్గా నామినేట్ చేయబడిన ఏ వ్యక్తయినా అర్హులే.
==ఇవి కూడా చూడండి==
{{Portal|సైన్స్|ఇంజనీరింగ్|సాంకేతికత}}
{{div col|colwidth=30em|small=yes}}
* ఏక్మా ఇంటర్నేషనల్ (Ecma International)
* యూరోపియన్ కమిటీ ఫర్ స్టాండర్డైజేషన్
* గ్లోబల్ రిపోర్టింగ్ ఇనిషియేటివ్
* GOST
* IEEE స్టాండర్డ్స్ అసోసియేషన్
* ఇంటర్నేషనల్ ఎలక్ట్రోటెక్నికల్ కమిషన్
* ప్రామాణీకరణ
* ప్రమాణాల సంస్థ
{{div col end}}
=== ISO విభాగాలు ===
అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల సంస్థ (ISO) కు చెందిన 834 సాంకేతిక కమిటీలలో కొన్ని:<ref name="About_ISO"/>
{{div col|colwidth=30em|small=yes}}
* ISO/TC 37 - ''భాష, పదజాలం''
* ISO/TC 46 - ''సమాచారం, డాక్యుమెంటేషన్''
* ISO/TC 68 - ''ఆర్థిక సేవలు''
* ISO/TC 176 - ''నాణ్యత నిర్వహణ, నాణ్యత హామీ''
* ISO/TC 211 - ''భౌగోళిక సమాచారం/జియోమాటిక్స్''
* ISO/TC 215 - ''హెల్త్ ఇన్ఫర్మేటిక్స్''
* ISO/TC 262 - ''రిస్క్ మేనేజ్మెంట్''
* ISO/TC 289 - ''బ్రాండ్ మూల్యాంకనం''
* ISO/TC 292 - ''భద్రత, స్థితిస్థాపకత''
{{div col end}}
==మూలాలు==
{{Reflist}}
==మరింత చదవడానికి==
* {{cite web |first = Willy |last=Kuert |title = Friendship Among Equals – Recollections from ISO's first fifty years |publisher = ISO |year = 1997 |url = http://www.iso.org/iso/2012_friendship_among_equals.pdf |url-status = live |archive-date = 26 October 2012 |archive-url = https://web.archive.org/web/20121026060448/http://www.iso.org/iso/2012_friendship_among_equals.pdf }}
* {{cite web |first1=JoAnne|last1=Yates|author-link1=JoAnne Yates|first2=Craig N.|last2=Murphy|url = http://web.mit.edu/iandeseminar/Papers/Fall2006/Yates.pdf |date=Fall 2006 |title = Coordinating International Standards: The Formation of the ISO |url-status = live |archive-date = 22 September 2010 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100922210249/http://web.mit.edu/iandeseminar/Papers/Fall2006/Yates.pdf}} [http://web.mit.edu/iandeseminar/index2006.html ''MIT Innovations and Entrepreneurship Seminar Series''].
==బయటి లింకులు==
{{Commons category|ISO}}
* {{Official website}}
** [https://standards.iso.org/ittf/PubliclyAvailableStandards/index.html Publicly Available Standards], with free access to a small subset of the standards.
** [https://www.iso.org/advanced-search/x/ Advanced search for standards and/or projects]
** [https://www.iso.org/obp/ui/ Online Browsing Platform (OBP)], access to most up to date content in ISO standards, graphical symbols, codes or terms and definitions.
[[వర్గం:అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల సంస్థ| ]]
[[Category:సంస్థాగత ప్రవర్తన]]
b1zju1j2wj7zvpfgkvhatdm6huqbnc7
పశ్చిమ బెంగాల్ 18వ శాసనసభ
0
489614
4989278
4980421
2026-10-26T19:28:50Z
Muralikrishna m
106628
4989278
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox legislative term
| name = పశ్చిమ బెంగాల్ 18వ శాసనసభ
| before = [[పశ్చిమ బెంగాల్ 17వ శాసనసభ|17వ శాసనసభ]]
| after = 19వ శాసనసభ
| image =
| image_size = 300
| caption =
| body = [[పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ]]
| election = [[2026 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు]]
| government = [[సువేందు అధికారి మంత్రివర్గం|అధికారి మంత్రివర్గం]]
| opposition = {{Party index link|Trinamool Congress}}
| term_start =
| term_end =
| website = <!-- {{URL|example.com}} -->
| membership1 = 294
| control1 = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}}
| chamber1_leader1_type = [[పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ స్పీకర్ల జాబితా|సభ స్పీకర్]]
| chamber1_leader1 = [[రతీంద్ర బోస్]]
| chamber1_leader2_type =[[పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ డిప్యూటీ స్పీకర్ల జాబితా|సభ డిప్యూటీ స్పీకర్]]
| chamber1_leader2 =
| chamber1_leader3_type = [[పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రుల జాబితా|సభ నాయకుడు]]
| chamber1_leader3 = [[సువెందు అధికారి]]
| chamber1_leader4_type = [[పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ప్రతిపక్ష నాయకుల జాబితా|ప్రతిపక్ష నాయకుడు]]
| chamber1_leader4 =[[సోవందేబ్ చటోపాధ్యాయ]]
| chamber1_leader5_type = [[పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ప్రతిపక్ష నాయకుల జాబితా#ఉప నాయకులు]]
| chamber1_leader5 = [[నయనా బందోపాధ్యాయ]]<br />[[అషిమా పాత్రా]]
}}
2026 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికల తరువాత పశ్చిమ బెంగాల్ పద్దెనిమిదవ శాసనసభ ఏర్పడింది, ఇవి 23 ఏప్రిల్, 29 ఏప్రిల్ 2026న ముగిశాయి.ఫలితాలు 4 మే 2026న ప్రకటించబడ్డాయి.<ref>{{Cite web|title=West Bengal election results: Full list of winners|url=https://www.thehindu.com/elections/west-bengal-assembly/west-bengal-election-results-2026-full-list-of-winners/article70937132.ece|access-date=2026-05-04|website=The Hindu|language=en}}</ref>
== శాసనసభ సభ్యులు ==
{| class="wikitable sortable"
!జిల్లా
!వ.సంఖ్య.
!నియోజకవర్గం
!పేరు
! colspan="2" |పార్టీ
!వ్యాఖ్యలు<section end="MLA Header"/>
|-
| rowspan="9" | [[కూచ్ బెహర్ జిల్లా|కూచ్ బెహర్]]
|1
|[[మెక్లిగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మెక్లిగంజ్]] (ఎస్.సి)
|దధీరామ్ రే
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=5}}
|
|-
|2
|[[మాతాబంగ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మాతాబంగ]] (ఎస్.సి)
|నిసిత్ ప్రమాణిక్
|[[సువెందు అధికారి మంత్రివర్గం|కేబినెట్ మంత్రి]]
|-
|3
|[[కూచ్ బెహర్ ఉత్తర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కూచ్ బెహర్ ఉత్తర్]] (ఎస్.సి)
|సుకుమార్ రాయ్
|
|-
|4
|[[కూచ్ బెహర్ దక్షిణ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కూచ్ బెహర్ దక్షిణ్]]
|రతీంద్ర బోస్
|[[పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ స్పీకర్ల జాబితా|స్పీకరు]]
|-
|5
|[[సితాల్కుచి శాసనసభ నియోజకవర్గం|సితాల్కుచి]] (ఎస్.సి)
|[[సాబిత్రి బర్మన్]]
|
|-
|6
|[[సీతాయ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సీతాయ్]] (ఎస్.సి)
|సంగీతా రాయ్
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|7
|[[దిన్హటా శాసనసభ నియోజకవర్గం|దిన్హటా]]
|అజయ్ రే
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=21}}
|
|-
|8
|[[నతబరి శాసనసభ నియోజకవర్గం|నతబరి]]
|గిరిజా శంకర్ రాయ్
|
|-
|9
|[[తుఫాన్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|తుఫాన్గంజ్]]
|మాలతీ రావ్ రాయ్
|
|-
| rowspan="5" | [[అలీపూర్ద్వార్ జిల్లా|అలీపూర్ద్వార్]]
|10
|[[కుమార్గ్రామ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కుమార్గ్రామ్]] (ఎస్.టి)
|మనోజ్ కుమార్ ఒరాన్
|
|-
|11
|[[కాల్చిని శాసనసభ నియోజకవర్గం|కాల్చిని]] (ఎస్.టి)
|బిషల్ లామా
|
|-
|12
|[[అలీపుర్దువార్స్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|అలీపుర్దువార్స్]]
|పరితోష్ దాస్
|
|-
|13
|[[ఫలకతా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఫలకతా]] (ఎస్.సి)
|దీపక్ బర్మన్
|
|-
|14
|[[మదారిహత్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మదారిహత్]] (ఎస్.టి)
|లక్ష్మణ్ లింబు
|
|-
| rowspan="7" | [[జల్పైగురి జిల్లా|జల్పైగురి]]
|15
|[[ధూప్గురి శాసనసభ నియోజకవర్గం|ధూప్గురి]] (ఎస్.సి)
|నరేష్ రాయ్
|
|-
|16
|[[మేనాగురి శాసనసభ నియోజకవర్గం|మేనాగురి]] (ఎస్.సి)
|దలీమ్ చంద్ర రాయ్
|
|-
|17
|[[జలపాయ్ గురి శాసనసభ నియోజకవర్గం|జలపాయ్ గురి]] (ఎస్.సి)
|అనంత దేబ్ అధికారి
|
|-
|18
|[[రాజ్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రాజ్గంజ్]] (ఎస్.సి)
|దినేష్ సర్కార్
|
|-
|19
|[[దబ్గ్రామ్-ఫుల్బరి శాసనసభ నియోజకవర్గం|దబ్గ్రామ్-ఫుల్బరి]]
|శిఖా ఛటర్జీ
|
|-
|20
|[[మాల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మాల్]] (ఎస్.టి)
|శుక్ర ముండా
|
|-
|21
|[[నాగరకత శాసనసభ నియోజకవర్గం|నాగరకత]] (ఎస్.టి)
|పునా భెంగ్రా
|
|-
|[[కాలింపాంగ్ జిల్లా|కాలింపాంగ్]]
|22
|[[కాలింపాంగ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కాలింపాంగ్]]
|భరత్ ఛెత్రి
|
|-
| rowspan="5" | [[డార్జిలింగ్ జిల్లా|డార్జిలింగ్]]
|23
|[[డార్జిలింగ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|డార్జిలింగ్]]
|నోమన్ రాయ్
|
|-
|24
|[[కుర్సెయోంగ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కుర్సెయోంగ్]]
|సోనమ్ లామా
|
|-
|25
|[[మతిగర-నక్సల్బరి శాసనసభ నియోజకవర్గం|మతిగర-నక్సల్బరి]] (ఎస్.సి)
|ఆనందమోయ్ బర్మన్
|
|-
|26
|[[సిలిగురి శాసనసభ నియోజకవర్గం|సిలిగురి]]
|శంకర్ ఘోష్
|
|-
|27
|[[ఫన్సిదేవా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఫన్సిదేవా]] (ఎస్.టి)
|దుర్గా ముర్ము
|
|-
| rowspan="9" | [[ఉత్తర దినాజ్పూర్ జిల్లా|ఉత్తర దినాజ్పూర్]]
|28
|[[చోప్రా శాసనసభ నియోజకవర్గం|చోప్రా]]
|హమీదుల్ రెహమాన్
|{{party name with color|Trinamool Congress|rowspan=4}}
|
|-
|29
|[[ఇస్లాంపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (పశ్చిమ బెంగాల్)|ఇస్లాంపూర్]]
|కనయా లాల్ అగర్వాల్
|
|-
|30
|[[గోల్పోఖర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|గోల్పోఖర్]]
|మహమ్మద్ గులాం రబ్బానీ
|
|-
|31
|[[చకులియా శాసనసభ నియోజకవర్గం|చకులియా]]
|మిన్హాజుల్ అర్ఫిన్ ఆజాద్
|
|-
|32
|[[కరందిఘి శాసనసభ నియోజకవర్గం|కరందిఘి]]
|బిరాజ్ బిస్వాస్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=4}}
|
|-
|33
|[[హేమతాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|హేమతాబాద్]] (ఎస్.సి)
|హరిపాద బర్మన్
|
|-
|34
|[[కలియాగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కలియాగంజ్]] (ఎస్.సి)
|ఉత్పల బ్రహ్మచారో
|
|-
|35
|[[రాయ్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రాయ్గంజ్]]
|కౌశిక్ చౌదరి
|
|-
|36
|[[ఇతహార్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఇతహార్]]
|మొసరఫ్ హుస్సేన్
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
| rowspan="6" | [[దక్షిణ దినాజ్పూర్ జిల్లా|దక్షిణ దినాజ్పూర్]]
|37
|[[కూష్మాండి శాసనసభ నియోజకవర్గం|కూష్మాండి]] (ఎస్.సి)
|తపస్ చంద్ర రాయ్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|
|-
|38
|[[కుమార్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కుమార్గంజ్]]
|తోరాఫ్ హుస్సేన్ మండల్
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|39
|[[బాలూర్ఘాట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బాలూర్ఘాట్]]
|బిద్యుత్ కుమార్ రాయ్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=3}}
|
|-
|40
|[[తపన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|తపన్]] (ఎస్.టి)
|బుధ్రాయ్ టుడు
|
|-
|41
|[[గంగారాంపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|గంగారాంపూర్]] (ఎస్.సి)
|సత్యేంద్ర నాథ్ రాయ్
|
|-
|42
|[[హరిరాంపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|హరిరాంపూర్]]
|బిప్లబ్ మిత్ర
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
| rowspan="12" | [[మల్దా జిల్లా|మాల్దా]]
|43
|[[హబీబ్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|హబీబ్పూర్]] (ఎస్.టి)
|జోయెల్ ముర్ము
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=2}}
|
|-
|44
|[[గజోల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|గజోల్]] (ఎస్.సి)
|చిన్మోయ్ దేబ్ బర్మన్
|
|-
|45
|[[చంచల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|చంచల్]]
|ప్రసూన్ బెనర్జీ
|{{party name with color|Trinamool Congress|rowspan=4}}
|
|-
|46
|[[హరిశ్చంద్రపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|హరిశ్చంద్రపూర్]]
|మహ్మద్ మతిబుర్ రెహమాన్
|
|-
|47
|[[మాలతీపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మాలతీపూర్]]
|అబ్దుర్ రహీమ్ బాక్స్
|
|-
|48
|[[రతువా శాసనసభ నియోజకవర్గం|రతువా]]
|సమర్ ముఖర్జీ
|
|-
|49
|[[మాణిక్చక్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మాణిక్చక్]]
|గౌర్ చంద్ర మండల్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=3}}
|
|-
|50
|[[మల్దహా శాసనసభ నియోజకవర్గం|మల్దహా]]
|గోపాల్ చంద్ర సాహా
|
|-
|51
|[[ఇంగ్లీష్ బజార్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఇంగ్లీష్ బజార్]]
|ఆమ్లాన్ భాదురి
|
|-
|52
|[[మోతబరి శాసనసభ నియోజకవర్గం|మోతబరి]]
|మహ్మద్ నజ్రుల్ ఇస్లాం
|{{party name with color|Trinamool Congress|rowspan=2}}
|
|-
|53
|[[సుజాపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సుజాపూర్]]
|సబీనా యెస్మిన్
|
|-
|54
|[[బైస్నాబ్నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బైస్నాబ్నగర్]]
|రాజు కర్మాకర్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|
|-
| rowspan="22" | [[ముర్షిదాబాద్ జిల్లా|ముర్షిదాబాద్]]
|55
|[[ఫరక్కా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఫరక్కా]]
|మోతాబ్ షేక్
|{{party name with color|Indian National Congress}}
|
|-
|56
|[[సంసెర్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సంసెర్గంజ్]]
|మహ్మద్ నూర్ ఆలం
|{{party name with color|Trinamool Congress|rowspan=2}}
|
|-
|57
|[[సుతి శాసనసభ నియోజకవర్గం|సుతి]]
|ఎమానీ బిస్వాస్
|-
|58
|[[జంగీపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (పశ్చిమ బెంగాల్)|జంగీపూర్]]
|చిత్తా ముఖర్జీ
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|
|-
|59
|[[రఘునాథ్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రఘునాథ్గంజ్]]
|అక్రుజ్జమాన్
|{{party name with color|Trinamool Congress|rowspan=4}}
|
|-
|60
|[[సాగర్డిఘి శాసనసభ నియోజకవర్గం|సాగర్డిఘి]]
|బేరాన్ బిస్వాస్
|
|-
|61
|[[లాల్గోలా శాసనసభ నియోజకవర్గం|లాల్గోలా]]
|అబ్దుల్ అజీజ్
|
|-
|62
|[[భగబంగోలా శాసనసభ నియోజకవర్గం|భగబంగోలా]]
|రేయత్ హుస్సేన్ సర్కార్
|
|-
|63
|[[రాణినగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రాణినగర్]]
|జుల్ఫికర్ అలీ
|{{party name with color|Indian National Congress}}
|
|-
|64
|[[ముర్షిదాబాద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ముర్షిదాబాద్]]
|గౌరీ శంకర్ ఘోష్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=5}}
|
|-
|65
|[[నాబగ్రామ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|నాబగ్రామ్]] (ఎస్.సి)
|దిలీప్ సాహా
|
|-
|66
|[[ఖర్గ్రామ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఖర్గ్రామ్]] (ఎస్.సి)
|మిటాలి మాల్
|
|-
|67
|[[బుర్వాన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బుర్వాన్]] (ఎస్.సి)
|సుఖేన్ కుమార్ బగ్ది
|
|-
|68
|[[కండి శాసనసభ నియోజకవర్గం|కండి]]
|గార్గి దాస్ ఘోష్
|
|-
|69
|[[భరత్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (పశ్చిమ బెంగాల్)|భరత్పూర్]]
|ముస్తాఫిజుర్ రెహమాన్
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|70
|[[రెజీనగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రెజీనగర్]]
!colspan="4"| హుమాయున్ కబీర్ [[నవోడ శాసనసభ నియోజకవర్గం|నవోడను]] నిలుపుకోవడం కోసం రెజీనగర్ నుండి రాజీనామా చేసాడు
|-
|71
|[[బెల్దంగా శాసనసభ నియోజకవర్గం|బెల్దంగా]]
|భరత్ కుమార్ ఝవార్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=2}}
|
|-
|72
|[[బహరంపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బహరంపూర్]]
|సుబ్రత మైత్రా
|
|-
|73
|[[హరిహరపర శాసనసభ నియోజకవర్గం|హరిహరపర]]
|నియామోత్ షేక్
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|74
|[[నవోడ శాసనసభ నియోజకవర్గం|నవోడ]]
|హుమాయున్ కబీర్
|{{party name with color|Aam Janata Unnayan Party|shortname=AJUP|color=#8AB800}}
|
|-
|75
|[[డోమ్కల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|డోమ్కల్]]
|మహ్మద్ మోస్తఫిజుర్ రెహమాన్
|{{party name with color|Communist Party of India (Marxist)}}
|
|-
|76
|[[జలంగి శాసనసభ నియోజకవర్గం|జలంగి]]
|బాబర్ అలీ
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
| rowspan="17" | [[నదియా జిల్లా|నదియా]]
|77
|[[కరీంపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కరీంపూర్]]
|సమరేంద్రనాథ్ ఘోష్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=2}}
|
|-
|78
|[[తెహట్టా శాసనసభ నియోజకవర్గం|తెహట్టా]]
|సుబ్రత కబీరాజ్
|
|-
|79
|[[పలాశిపారా శాసనసభ నియోజకవర్గం|పలాశిపారా]]
|రుక్బానూర్ రెహమాన్
|{{party name with color|Trinamool Congress|rowspan=2}}
|
|-
|80
|[[కలిగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కలిగంజ్]]
|అలీఫా అహ్మద్
|
|-
|81
|[[నకశీపర శాసనసభ నియోజకవర్గం|నకశీపర]]
|శంతను దే
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|
|-
|82
|[[చాప్రా శాసనసభ నియోజకవర్గం|చాప్రా]]
|జెబర్ సేఖ్
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|83
|[[కృష్ణానగర్ ఉత్తర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కృష్ణానగర్ ఉత్తర్]]
|తారక్ నాథ్ ఛటర్జీ
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=15}}
|
|-
|84
|[[నబద్వీప్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|నబద్వీప్]]
|శృతి శేఖర్ గోస్వామి
|
|-
|85
|[[కృష్ణానగర్ దక్షిణ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కృష్ణానగర్ దక్షిణ్]]
|సాధన్ ఘోష్
|
|-
|86
|[[శాంతిపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|శాంతిపూర్]]
|స్వపన్ కుమార్ దాస్
|
|-
|87
|[[రణఘాట్ ఉత్తర పశ్చిమ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రణఘాట్ ఉత్తర పశ్చిమ్]]
|పార్థసారథి ఛటర్జీ
|
|-
|88
|[[కృష్ణగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కృష్ణగంజ్]] (ఎస్.సి)
|సుకాంత బిస్వాస్
|
|-
|89
|[[రణఘాట్ ఉత్తర పుర్బా శాసనసభ నియోజకవర్గం|రణఘాట్ ఉత్తర పుర్బా]] (ఎస్.సి)
|అషిమ్ బిస్వాస్
|
|-
|90
|[[రణఘాట్ దక్షిణ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రణఘాట్ దక్షిణ్]] (ఎస్.సి)
|అషిమ్ కుమార్ బిస్వాస్
|
|-
|91
|[[చక్దాహా శాసనసభ నియోజకవర్గం|చక్దాహా]]
|బంకిం చంద్ర ఘోష్
|
|-
|92
|[[కల్యాణి శాసనసభ నియోజకవర్గం|కల్యాణి]] (ఎస్.సి)
|అనుపమ్ బిస్వాస్
|
|-
|93
|[[హరింఘట శాసనసభ నియోజకవర్గం|హరింఘట]] (ఎస్.సి)
|అషిమ్ కుమార్ సర్కార్
|
|-
| rowspan="33" | [[ఉత్తర 24 పరగణాలు జిల్లా|ఉత్తర 24 పరగణాలు]]
| 94
| [[బాగ్దా శాసనసభ నియోజకవర్గం|బాగ్దా]] (ఎస్.సి)
|సోమ ఠాకూర్
|
|-
|95
|[[బంగాన్ ఉత్తర శాసనసభ నియోజకవర్గం|బంగాన్ ఉత్తర]] (ఎస్.సి)
|అశోక్ కీర్తానియా
|[[సువెందు అధికారి మంత్రివర్గం|కేబినెట్ మంత్రి]]
|-
|96
|[[బంగాన్ దక్షిణ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బంగాన్ దక్షిణ్]] (ఎస్.సి)
|స్వపన్ మజుందార్
|
|-
|97
|[[గైఘాట శాసనసభ నియోజకవర్గం|గైఘాట]] (ఎస్.సి)
|సుబ్రతా ఠాకూర్
|
|-
|98
|[[స్వరూప్నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|స్వరూప్నగర్]] (ఎస్.సి)
|బీనా మోండల్
|{{party name with color|Trinamool Congress|rowspan=2}}
|
|-
|99
|[[బదురియా శాసనసభ నియోజకవర్గం|బదురియా]]
|బుర్హానుల్ ముకద్దిమ్
|
|-
|100
|[[హబ్రా శాసనసభ నియోజకవర్గం|హబ్రా]]
|దేబ్దాస్ మోండల్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=2}}
|
|-
|101
|[[అశోక్నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (పశ్చిమ బెంగాల్)|అశోక్నగర్]]
|[[సుమయ్ హీరా]]
|
|-
|102
|[[అమదంగా శాసనసభ నియోజకవర్గం|అమదంగా]]
|మహ్మద్ కాసెమ్ సిద్ధిక్
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|103
|[[బీజ్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బీజ్పూర్]]
|సుదీప్తా దాస్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=9}}
|
|-
| 104
|[[నైహతి శాసనసభ నియోజకవర్గం|నైహతి]]
|సుమిత్రో ఛటర్జీ
|
|-
|105
|[[భట్పరా శాసనసభ నియోజకవర్గం|భట్పరా]]
|పవన్ కుమార్ సింగ్
|
|-
|106
|[[జగత్తల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జగత్తల్]]
|రాజేష్ కుమార్
|
|-
|107
|[[నోపరా శాసనసభ నియోజకవర్గం|నోపరా]]
|అర్జున్ సింగ్
|
|-
|108
|[[బరాక్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బరాక్పూర్]]
|కౌస్తవ్ బాగ్చి
|
|-
|109
|[[ఖర్దాహా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఖర్దాహా]]
|కళ్యాణ్ చక్రవర్తి
|
|-
|110
|[[డమ్ డమ్ ఉత్తర శాసనసభ నియోజకవర్గం|డమ్ డమ్ ఉత్తర]]
|సౌరవ్ సిక్దర్
|
|-
|111
|[[పానిహతి శాసనసభ నియోజకవర్గం|పానిహతి]]
|రత్న దేబ్నాథ్
|
|-
|112
|[[కమర్హతి శాసనసభ నియోజకవర్గం|కమర్హతి]]
|మదన్ మిత్ర
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|113
|[[బరానగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బరానగర్]]
|సజల్ ఘోష్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=5}}
|
|-
|114
|[[డమ్ డమ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|డమ్ డమ్]]
|అరిజిత్ బక్షి
|
|-
|115
|[[రాజర్హట్ న్యూ టౌన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రాజర్హట్ న్యూ టౌన్]]
|పీయూష్ కనోడియా
|
|-
|116
|[[బిధాన్నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బిధాన్నగర్]]
|శరద్వాత్ ముఖోపాధ్యాయ
|
|-
|117
|[[రాజర్హత్ గోపాల్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రాజర్హత్ గోపాల్పూర్]]
|తరుణ్జ్యోతి తేవారి
|
|-
|118
|[[మధ్యంగ్రామ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మధ్యంగ్రామ్]]
|రథిన్ ఘోష్
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|119
|[[బరాసత్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బరాసత్]]
|శంకర్ ఛటర్జీ
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|
|-
|120
|[[దేగంగా శాసనసభ నియోజకవర్గం|దేగంగా]]
|అనిసుర్ రెహమాన్ బిదేశ్
|{{party name with color|Trinamool Congress|rowspan=3}}
|
|-
|121
|[[హరోవా శాసనసభ నియోజకవర్గం|హరోవా]]
|అబ్దుల్ మతీన్ ముహమ్మద్
|
|-
|122
|[[మినాఖాన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మినాఖాన్]] (ఎస్.సి)
|ఉషా రాణి మోండల్
|
|-
|123
|[[సందేష్ఖలి శాసనసభ నియోజకవర్గం|సందేష్ఖలి]] (ఎస్.టి)
|సనత్ సర్దార్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|
|-
|124
|[[బసిర్హత్ దక్షిణ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బసిర్హత్ దక్షిణ్]]
|సూరజిత్ మిత్ర
|{{party name with color|Trinamool Congress|rowspan=2}}
|
|-
|125
|[[బసిర్హత్ ఉత్తర శాసనసభ నియోజకవర్గం|బసిర్హత్ ఉత్తర]]
|మహమ్మద్ తౌసెఫుర్ రెహమాన్
|
|-
|126
|[[హింగల్గంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|హింగల్గంజ్]] (ఎస్.సి)
|రేఖా పాత్రో
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=2}}
|
|-
|rowspan="31" |[[దక్షిణ 24 పరగణాల జిల్లా|దక్షిణ 24 పరగణాలు]]
|127
|[[గోసబా శాసనసభ నియోజకవర్గం|గోసబా]] (ఎస్.సి)
|[[బికర్ణ నస్కర్]]
|
|-
|128
|[[బసంతి శాసనసభ నియోజకవర్గం|బసంతి]] (ఎస్.సి)
|నీలిమా మిస్త్రీ బిషాల్
|{{party name with color|Trinamool Congress|rowspan=3}}
|
|-
|129
|[[కుల్తాలీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కుల్తాలీ]] (ఎస్.సి)
|గణేష్ చంద్ర మోండల్
|
|-
|130
|[[పాతరప్రతిమ శాసనసభ నియోజకవర్గం|పాతరప్రతిమ]]
|సమీర్ కుమార్ జానా
|
|-
|131
|[[కక్ద్వీప్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కక్ద్వీప్]]
|దీపాంకర్ జానా
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=2}}
|
|-
|132
|[[సాగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (పశ్చిమ బెంగాల్)|సాగర్]]
|సుమంత మండల్
|
|-
|133
|[[కుల్పి శాసనసభ నియోజకవర్గం|కుల్పి]]
|బర్నాలీ ధార్
|{{party name with color|Trinamool Congress|rowspan=11}}
|
|-
|134
|[[రైడిఘి శాసనసభ నియోజకవర్గం|రైడిఘి]]
|తపస్ మోండల్
|
|-
|135
|[[మందిర్బజార్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మందిర్బజార్]] (ఎస్.సి)
|జోయ్దేబ్ హల్డర్
|
|-
|136
|[[జయనగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జయనగర్]] (ఎస్.సి)
|బిశ్వనాథ్ దాస్
|
|-
|137
|[[బరుయిపూర్ పుర్బా శాసనసభ నియోజకవర్గం|బరుయిపూర్ పుర్బా]] (ఎస్.సి)
|బివాస్ సర్దార్
|
|-
|138
|[[క్యానింగ్ పశ్చిమ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|క్యానింగ్ పశ్చిమ్]] (ఎస్.సి)
|పరేష్ రామ్ దాస్
|
|-
|139
|[[క్యానింగ్ పుర్బా శాసనసభ నియోజకవర్గం|క్యానింగ్ పుర్బా]]
|మహ్మద్ బహరుల్ ఇస్లాం
|
|-
|140
|[[బరుయిపూర్ పశ్చిమ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బరుయిపూర్ పశ్చిమ్]]
|బిమన్ బెనర్జీ
|
|-
|141
|[[మగ్రహత్ పుర్బా శాసనసభ నియోజకవర్గం|మగ్రహత్ పుర్బా]] (ఎస్.సి)
|శర్మిష్ఠ పుర్కైట్
|
|-
|142
|[[మగ్రహత్ పశ్చిమ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మగ్రహత్ పశ్చిమ్]]
|షమీమ్ అహ్మద్ మొల్లా
|
|-
|143
|[[డైమండ్ హార్బర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|డైమండ్ హార్బర్]]
|పన్నాలాల్ హల్దర్
|
|-
|144
|[[ఫాల్టా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఫాల్టా]]
|దేబాంగ్షు పాండా
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=2}}
|
|-
|145
|[[సత్గచియా శాసనసభ నియోజకవర్గం|సత్గచియా]]
|అగ్నిశ్వర్ నస్కర్
|
|-
|146
|[[బిష్ణుపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (దక్షిణ 24 పరగణాల జిల్లా)|బిష్ణుపూర్]] (ఎస్.సి)
|దిలీప్ మోండల్
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|147
|[[సోనార్పూర్ దక్షిణ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సోనార్పూర్ దక్షిణ్]]
|రూపా గంగూలీ
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|
|-
|148
|[[భాంగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|భాంగర్]]
|నౌషాద్ సిద్ధిఖీ
|{{party name with color|Indian Secular Front}}
|
|-
|149
|[[కస్బా శాసనసభ నియోజకవర్గం|కస్బా]]
|జావేద్ అహ్మద్ ఖాన్
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|150
|[[జాదవ్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జాదవ్పూర్]]
|సర్బోరి ముఖర్జీ
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=5}}
|
|-
|151
|[[సోనార్పూర్ ఉత్తర శాసనసభ నియోజకవర్గం|సోనార్పూర్ ఉత్తర]]
|దేబాశిష్ ధర్
|
|-
|152
|[[టోలీగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|టోలీగంజ్]]
|పాపయా అధికారి
|
|-
|153
|[[బెహలా పుర్బా శాసనసభ నియోజకవర్గం|బెహలా పుర్బా]]
|శంకర్ సిక్దర్
|
|-
|154
|[[బెహలా పశ్చిమ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బెహలా పశ్చిమ్]]
|ఇంద్రనీల్ ఖాన్
|
|-
|155
|[[మహేష్టల శాసనసభ నియోజకవర్గం|మహేష్టల]]
|సుభాసిస్ దాస్
|{{party name with color|Trinamool Congress|rowspan=4}}
|
|-
|156
|[[బడ్జ్ బడ్జ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బడ్జ్ బడ్జ్]]
|అశోక్ కుమార్ దేబ్
|
|-
|157
|[[మెటియాబురూజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మెటియాబురూజ్]]
|అబ్దుల్ ఖలేక్ మొల్లా
|
|-
| rowspan="11" | [[కోల్కతా జిల్లా|కోల్కతా]]
|158
|[[కోల్కతా పోర్ట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కోల్కతా పోర్ట్]]
|ఫిర్హాద్ హకీమ్
|[[తృణమూల్ కాంగ్రెస్|ఏఐటీసీ చీఫ్ విప్]]<ref>{{cite news |title=TMC appoints Sobhandeb Chattopadhyay as LoP, Firhad as chief whip in West Bengal Assembly |url=https://www.newindianexpress.com/states/west-bengal/2026/May/10/tmc-appoints-sobhandeb-chattopadhyay-as-lop-firhad-as-chief-whip-in-west-bengal-assembly |work=The New Indian Express |date=10 May 2026 |language=en}}</ref>
|-
|159
|[[భబానీపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (పశ్చిమ బెంగాల్)|భబానీపూర్]]
|సువేందు అధికారి
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=2}}
|[[పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రుల జాబితా|ముఖ్యమంత్రి]]
|-
|160
|[[రాష్బెహారి శాసనసభ నియోజకవర్గం|రాష్బెహారి]]
|స్వపన్ దాస్గుప్తా
|
|-
|161
|[[బల్లిగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బల్లిగంజ్]]
|సోవందేబ్ చటోపాధ్యాయ
|{{party name with color|Trinamool Congress|rowspan=4}}
|[[పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ప్రతిపక్ష నాయకుల జాబితా|ప్రతిపక్ష ఉప నాయకుడు]]
|-
|162
|[[చౌరంగీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|చౌరంగీ]]
|నయన బంద్యోపాధ్యాయ
|[[ప్రతిపక్ష నాయకుడు (భారతదేశం)|ప్రతిపక్ష ఉప నాయకుడు]]
|-
|163
|[[ఎంటల్లీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఎంటల్లీ]]
|సందీపన్ సాహా
|
|-
|164
|[[బేలేఘట శాసనసభ నియోజకవర్గం|బేలేఘట]]
|కునాల్ ఘోష్
|
|-
|165
|[[జోరాసంకో శాసనసభ నియోజకవర్గం|జోరాసంకో]]
|విజయ్ ఓజా
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=6}}
|
|-
|166
|[[శ్యాంపుకూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|శ్యాంపుకూర్]]
|పూర్ణిమ చక్రవర్తి
|
|-
|167
|[[మాణిక్తలా శాసనసభ నియోజకవర్గం|మాణిక్తలా]]
|తపస్ రాయ్
|
|-
|168
|[[కాశీపూర్-బెల్గాచియా శాసనసభ నియోజకవర్గం|కాశీపూర్-బెల్గాచియా]]
|రితేష్ తివారీ
|
|-
| rowspan="16" | [[హౌరా జిల్లా|హౌరా]]
|169
|[[బల్లి శాసనసభ నియోజకవర్గం|బల్లి]]
|సంజయ్ కుమార్ సింగ్
|
|-
|170
|[[హౌరా ఉత్తర శాసనసభ నియోజకవర్గం|హౌరా ఉత్తర]]
|ఉమేష్ రాయ్
|
|-
|171
|[[హౌరా సెంట్రల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|హౌరా సెంట్రల్]]
|అరూప్ రాయ్
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|172
|[[శిబ్పూర్ సెంట్రల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|శిబ్పూర్ సెంట్రల్]]
|రుద్రనీల్ ఘోష్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|
|-
|173
|[[హౌరా దక్షిణ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|హౌరా దక్షిణ్]]
|నందితా చౌదరి
|{{party name with color|Trinamool Congress|rowspan=4}}
|
|-
|174
|[[సంక్రైల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సంక్రైల్]] (ఎస్.సి)
|ప్రియా పాల్
|
|-
|175
|[[పంచల శాసనసభ నియోజకవర్గం|పంచల]]
|గుల్షన్ ముల్లిక్
|
|-
|176
|[[ఉలుబెరియా పుర్బా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఉలుబెరియా పుర్బా]]
|రితబ్రత బెనర్జీ
|
|-
|177
|[[ఉలుబెరియా ఉత్తర శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఉలుబెరియా ఉత్తర]] (ఎస్.సి)
|చిరన్ బేరా
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|
|-
|178
|[[ఉలుబెరియా దక్షిణ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఉలుబెరియా దక్షిణ్]]
|పులక్ రాయ్
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|179
|[[శ్యాంపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|శ్యాంపూర్]]
|హిరణ్ ఛటర్జీ
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|
|-
|180
|[[బగ్నాన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బగ్నాన్]]
|అరుణవ సేన్
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|181
|[[అమ్టా శాసనసభ నియోజకవర్గం|అమ్టా]]
|అమిత్ సమంత
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|
|-
|182
|[[ఉదయనారాయణపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఉదయనారాయణపూర్]]
|సమీర్ కుమార్ పంజా
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|183
|[[జగత్బల్లవ్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జగత్బల్లవ్పూర్]]
|అనుపమ్ ఘోష్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party}}
|
|-
|184
|[[దోమ్జూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|దోమ్జూర్]]
|తపస్ మైతీ
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
| rowspan="18" | [[హుగ్లీ జిల్లా|హుగ్లీ]]
|185
|[[ఉత్తరపర శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఉత్తరపర]]
|దీపంజన్ చక్రవర్తి
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=9}}
|
|-
|186
|[[సెరంపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సెరంపూర్]]
|భాస్కర్ భట్టాచార్య
|
|-
|187
|[[చంప్దాని శాసనసభ నియోజకవర్గం|చంప్దాని]]
|దిలీప్ సింగ్
|
|-
|188
|[[సింగూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సింగూర్]]
|అరూప్ కుమార్ దాస్
|
|-
|189
|[[చందన్నగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|చందన్నగర్]]
|దీపంజన్ కుమార్ గుహ
|
|-
|190
|[[చుంచురా శాసనసభ నియోజకవర్గం|చుంచురా]]
|సుబీర్ నాగ్
|
|-
|191
|[[బాలాగఢ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బాలాగఢ్]] (ఎస్.సి)
|సుమన సర్కార్
|
|-
|192
|[[పాండువా శాసనసభ నియోజకవర్గం|పాండువా]]
|తుషార్ కుమార్ మజుందార్
|
|-
|193
|[[సప్తగ్రామ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సప్తగ్రామ్]]
|స్వరాజ్ ఘోష్
|
|-
|194
|[[చండితాలా శాసనసభ నియోజకవర్గం|చండితాలా]]
|స్వాతి ఖండోకర్
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|195
|[[జంగిపర శాసనసభ నియోజకవర్గం|జంగిపర]]
|ప్రోసెంజిత్ బ్యాగ్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=2}}
|
|-
|196
|[[హరిపాల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|హరిపాల్]]
|మధుమితా ఘోష్
|
|-
|197
|[[ధనేఖలి శాసనసభ నియోజకవర్గం|ధనేఖలి]] (ఎస్.సి)
|అషిమా పాత్ర
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|[[ప్రతిపక్ష నాయకుడు|ప్రతిపక్ష ఉప నాయకుడు]]
|-
|198
|[[తారకేశ్వర శాసనసభ నియోజకవర్గం|తారకేశ్వర]]
|సంతు పాన్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=12}}
|
|-
|199
|[[పుర్సురా శాసనసభ నియోజకవర్గం|పుర్సురా]]
|బిమన్ ఘోష్
|
|-
|200
|[[అరంబాగ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|అరంబాగ్]] (ఎస్.సి)
|[[హేమంత బాగ్]]
|
|-
|201
|[[గోఘాట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|గోఘాట్]] (ఎస్.సి)
|ప్రశాంత దిగార్
|
|-
|202
|[[ఖానాకుల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఖానాకుల్]]
|సుశాంత ఘోష్
|
|-
| rowspan="16" | [[పూర్భా మేదినిపూర్ జిల్లా|పూర్బ మేదినిపూర్]]
|203
|[[తమ్లుక్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|తమ్లుక్]]
|హరే కృష్ణ బేరా
|
|-
|204
|[[పన్స్కురా పూర్బా శాసనసభ నియోజకవర్గం|పన్స్కురా పూర్బా]]
|సుబ్రత మైతీ
|
|-
|205
|[[పాంస్కురా పశ్చిమ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|పాంస్కురా పశ్చిమ్]]
|సింటూ సేనాపతి
|
|-
|206
|[[మొయినా శాసనసభ నియోజకవర్గం|మొయినా]]
|అశోక్ దిండా
|
|-
|207
|[[నందకుమార్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|నందకుమార్]]
|[[నిర్మల్ ఖన్రా]]
|
|-
|208
|[[మహిషదల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మహిషదల్]]
|సుభాష్ చంద్ర పంజా
|
|-
|209
|[[హల్దియా శాసనసభ నియోజకవర్గం|హల్దియా]] (ఎస్.సి)
|ప్రదీప్ కుమార్ బిజాలీ
|
|-
|210
|[[నందిగ్రామ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|నందిగ్రామ్]]
!colspan="4"| సువేందు అధికారి [[భబానీపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (పశ్చిమ బెంగాల్)|భబానీపూర్ని]] నిలుపుకోవడం కేసం [[నందిగ్రామ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|నందిగ్రామ్]] నుండి రాజీనామా చేసారు;
|-
|211
|[[చండీపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|చండీపూర్]]
|పిజూష్ కాంతి దాస్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=16}}
|
|-
|212
|[[పటాష్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|పటాష్పూర్]]
|తపన్ మైతీ
|
|-
|213
|[[కాంతి ఉత్తర శాసనసభ నియోజకవర్గం|కాంతి ఉత్తర]]
|సుమితా సిన్హా
|
|-
|214
|[[భగబన్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|భగబన్పూర్]]
|శంతను ప్రమాణిక్
|
|-
|215
|[[ఖేజురీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఖేజురీ]] (ఎస్.సి)
|సుబ్రతా పైక్
|
|-
|216
|[[కాంతి దక్షిణ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కాంతి దక్షిణ్]]
|అరూప్ కుమార్ దాస్
|
|-
|217
|[[రాంనగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రాంనగర్]]
|చంద్ర శేఖర్ మోండల్
|
|-
|218౨౧౯
|[[ఎగ్రా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఎగ్రా]]
|దిబ్యేందు అధికారి
|
|-
| rowspan="3" | [[ఝర్గ్రామ్ జిల్లా|ఝర్గ్రామ్]]
|220
|[[నయాగ్రామ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|నయాగ్రామ్]] (ఎస్.టి)
|అమియా కిస్కు
|
|-
|221
|[[గోపీబల్లవ్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|గోపీబల్లవ్పూర్]]
|రాజేష్ మహతా
|
|-
|222
|[[ఝర్గ్రామ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఝర్గ్రామ్]]
|లక్ష్మీకాంత సౌ
|
|-
| rowspan="14" | [[పశ్చిమ మేదినిపూర్ జిల్లా|పశ్చిమ మేదినిపూర్]]
|223
|[[కేషియారీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కేషియారీ]] (ఎస్.టి)
|భద్ర హేమ్రం
|
|-
|224
|[[ఖరగ్పూర్ సదర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఖరగ్పూర్ సదర్]]
|దిలీప్ ఘోష్
|[[సువెందు అధికారి మంత్రివర్గం|కేబినెట్ మంత్రి]]
|-
|225
|[[నారాయణగర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|నారాయణగఢ్]]
|రామ ప్రసాద్ గిరి
|
|-
|226
|[[సబాంగ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|సబాంగ్]]
|అమల్ కుమార్ పాండా
|
|-
|227
|[[పింగ్లా శాసనసభ నియోజకవర్గం|పింగ్లా]]
|స్వాగత మన్నా
|
|-
|228
|[[ఖరగ్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఖరగ్పూర్]]
|దినెన్ రాయ్
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|229
|[[డెబ్రా శాసనసభ నియోజకవర్గం|డెబ్రా]]
|సుభాశిష్ ఓం
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=6}}
|
|-
|230
|[[దాస్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|దాస్పూర్]]
|తపన్ కుమార్ దత్తా
|
|-
|231
|[[ఘటల్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఘటల్]]
|శీతల్ కపట్
|
|-
|232
|[[చంద్రకోన శాసనసభ నియోజకవర్గం|చంద్రకోన]] (ఎస్.సి)
|సుకాంత డోలుయి
|
|-
|233
|[[గర్బెటా శాసనసభ నియోజకవర్గం|గర్బెటా]]
|ప్రదీప్ లోధా
|
|-
|234
|[[సల్బోని శాసనసభ నియోజకవర్గం|సల్బోని]]
|బిమన్ మహతా
|
|-
|235
|[[కేశ్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కేశ్పూర్]] (ఎస్.సి)
|సెయులీ సాహా
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|236 ౨౩౭
|[[మేదినీపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మేదినీపూర్]]
|శంకర్ గుచ్చైట్
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=22}}
|
|-
| rowspan="9" | [[పురూలియా జిల్లా|పురూలియా]]
|238
|[[బంద్వాన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బంద్వాన్]] (ఎస్.టి)
|లాబ్సెన్ బాస్కీ
|
|-
|239
|[[బలరాంపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (పశ్చిమ బెంగాల్)|బలరాంపూర్]]
|జలధర్ మహతో
|
|-
|240
|[[బాగ్ముండి శాసనసభ నియోజకవర్గం|బాగ్ముండి]]
|రాహిదాస్ మహతో
|
|-
|241
|[[జోయ్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|జోయ్పూర్]]
|బిస్వజిత్ మహతో
|
|-
|242
|[[పురూలియా శాసనసభ నియోజకవర్గం|పురూలియా]]
|సుదీప్ కుమార్ ముఖర్జీ
|
|-
|243
|[[మన్బజార్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మన్బజార్]] (ఎస్.టి)
|మేనా ముర్ము
|
|-
|244
|[[కాశీపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కాశీపూర్]]
|కమలాకాంత హంసదా
|
|-
|245
|[[పారా శాసనసభ నియోజకవర్గం|పారా]] (ఎస్.సి)
|నాడియార్ చంద్ బౌరీ
|
|-
|246
|[[రఘునాథ్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రఘునాథ్పూర్]] (ఎస్.సి)
|మమోని బౌరి
|
|-
| rowspan="12" | [[బంకురా జిల్లా|బంకురా]]
|247
|[[సాల్టోరా శాసనసభ నియోజకవర్గం|సాల్టోరా]] (ఎస్.సి)
|చందన బౌరి
|
|-
|248
|[[ఛత్నా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఛత్నా]]
|సత్యనారాయణ ముఖోపాధ్యాయ
|
|-
|249
|[[రాణిబంద్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రాణిబంద్]] (ఎస్.టి)
|క్షుదీరం తుడు
|[[సువెందు అధికారి మంత్రివర్గం|కేబినెట్ మంత్రి]]
|-
|250
|[[రాయ్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రాయ్పూర్]] (ఎస్.టి)
|క్షేత్ర మోహన్ హన్స్దా
|
|-
|251
|[[తల్డంగ్రా శాసనసభ నియోజకవర్గం|తల్డంగ్రా]]
|సౌవిక్ పాత్ర
|
|-
|252
|[[బంకురా శాసనసభ నియోజకవర్గం|బంకురా]]
|నీలాద్రి శేఖర్ దాన
|
|-
|253
|[[బార్జోరా శాసనసభ నియోజకవర్గం|బార్జోరా]]
|బిల్లేశ్వర్ సిన్హా
|
|-
|254
|[[ఓండా శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఓండా]]
|అమర్నాథ్ శాఖ
|
|-
|255
|[[బిష్ణుపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (బంకురా జిల్లా)|బిష్ణుపూర్]]
|శుక్లా ఛటర్జీ
|
|-
|256
|[[కతుల్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కతుల్పూర్]] (ఎస్.సి)
|లక్ష్మీకాంత మజుందార్
|
|-
|257
|[[ఇండాస్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఇండాస్]] (ఎస్.సి)
|నిర్మల్ కుమార్ ధార్
|
|-
|258
|[[సోనాముఖి శాసనసభ నియోజకవర్గం|సోనాముఖి]] (ఎస్.సి)
|దిబాకర్ ఘరామి
|
|-
| rowspan="16" |[[పుర్బా బర్ధమాన్ జిల్లా|పూర్బ బర్ధమాన్]]
|259
|[[ఖండఘోష్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఖండఘోష్]] (ఎస్.సి)
|నబిన్ చంద్ర బాగ్
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|260
|[[బర్ధమాన్ దక్షిణ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బర్ధమాన్ దక్షిణ్]]
|[[మౌమితా బిశ్వాస్ మిశ్రా]]
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=6}}
|
|-
|261
|[[రైనా శాసనసభ నియోజకవర్గం|రైనా]] (ఎస్.సి)
|సౌవిక్ పాత్రో
|
|-
|262
|[[జమాల్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (పశ్చిమ బెంగాల్)|జమాల్పూర్]] (ఎస్.సి)
|అరుణ్ హాల్డర్
|
|-
|263
|[[మాంటెస్వర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మాంటెస్వర్]]
|సైకత్ పంజా
|
|-
|264
|[[కల్నా శాసనసభ నియోజకవర్గం|కల్నా]] (ఎస్.సి)
|[[సిద్ధార్థ మజుందార్]]
|
|-
|265
|[[మెమరి శాసనసభ నియోజకవర్గం|మెమరి]]
|మనబ్ గుహా
|
|-
|266
|[[బర్ధమాన్ ఉత్తర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బర్ధమాన్ ఉత్తర్]] (ఎస్.సి)
|నిసిత్ కుమార్ మాలిక్
|{{party name with color|Trinamool Congress}}
|
|-
|267
|[[భటర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|భటర్]]
|సౌమెన్ కర్ఫా
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=19}}
|
|-
|268
|[[పుర్బస్థలి దక్షిణ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|పుర్బస్థలి దక్షిణ్]]
|ప్రాంకృష్ణ తపదారు
|
|-
|269
|[[పుర్బస్థలి ఉత్తర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|పుర్బస్థలి ఉత్తర్]]
|గోపాల్ చటోపాధ్యాయ
|
|-
|270
|[[కత్వా శాసనసభ నియోజకవర్గం|కత్వా]]
|కృష్ణ ఘోష్
|
|-
|271
|[[కేతుగ్రామ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కేతుగ్రామ్]]
|అనాది ఘోష్
|
|-
|272
|[[మంగల్కోట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|మంగల్కోట్]]
|శిశిర్ ఘోష్
|
|-
|273
|[[ఆస్గ్రామ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|ఆస్గ్రామ్]] (ఎస్.సి)
|కలిత మజీ
|
|-
|274
|[[గల్సి శాసనసభ నియోజకవర్గం|గల్సి]] (ఎస్.సి)
|రాజు పాత్రో
|
|-
| rowspan="9" | [[పశ్చిమ బర్ధమాన్ జిల్లా|పశ్చిమ బర్ధమాన్]]
|275
|[[పాండబేశ్వర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|పాండబేశ్వర్]]
|జితేంద్ర తివారీ
|
|-
|276
|[[దుర్గాపూర్ పుర్బా శాసనసభ నియోజకవర్గం|దుర్గాపూర్ పుర్బా]]
|చంద్ర శేఖర్ బెనర్జీ
|
|-
|277
|[[దుర్గాపూర్ పశ్చిమ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|దుర్గాపూర్ పశ్చిమ్]]
|లక్ష్మణ్ చంద్ర ఘోరుయ్
|
|-
|278
|[[రాణిగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (పశ్చిమ బెంగాల్)|రాణిగంజ్]]
|పార్థో ఘోష్
|
|-
|279
|[[జమురియా శాసనసభ నియోజకవర్గం|జమురియా]]
|బిజన్ ముఖర్జీ
|
|-
|280
|[[అసన్సోల్ దక్షిణ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|అసన్సోల్]]
|అగ్నిమిత్ర పాల్
|[[సువెందు అధికారి మంత్రివర్గం|కేబినెట్ మంత్రి]]
|-
|281
|[[అసన్సోల్ ఉత్తర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|అసన్సోల్ ఉత్తర్]]
|కృష్ణేందు ముఖర్జీ
|
|-
|282
|[[కుల్తీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కుల్తీ]]
|అజయ్ కుమార్ పొద్దార్
|
|-
|283
|[[బరాబని శాసనసభ నియోజకవర్గం|బరాబని]]
|అరిజిత్ రాయ్
|
|-
| rowspan="11" | [[బీర్బం జిల్లా|బీర్బం]]
|284
|[[దుబ్రాజ్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|దుబ్రాజ్పూర్]] (ఎస్.సి)
|అనూప్ కుమార్ సాహా
|
|-
|285
|[[సూరి శాసనసభ నియోజకవర్గం|సూరి]]
|జగన్నాథ్ ఛటోపాధ్యాయ
|
|-
|286
|[[బోల్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బోల్పూర్]]
|చంద్రనాథ్ సిన్హా
|{{party name with color|Trinamool Congress|rowspan=2}}
|
|-
|287
|[[నానూరు శాసనసభ నియోజకవర్గం|నానూరు]] (ఎస్.సి)
|బిధాన్ చంద్ర మాఝీ
|
|-
|288
|[[లాబ్పూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|లాబ్పూర్]]
|దేబాసిష్ ఓజా
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=4}}
|
|-
|289
|[[సైంథియా శాసనసభ నియోజకవర్గం|సైంథియా]] (ఎస్.సి)
|కృష్ణ కాంత్ సాహా
|
|-
|290
|[[మయూరేశ్వర శాసనసభ నియోజకవర్గం|మయూరేశ్వర]]
|దూద్ కుమార్ మోండల్
|
|-
|291
|[[రాంపూర్హాట్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|రాంపూర్హాట్]]
|ధృబా సాహా
|
|-
|292
|[[హన్సన్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|హన్సన్]]
|ఫయేజుల్ హక్
|{{party name with color|Trinamool Congress|rowspan=3}}
|
|-
|293
|[[నల్హతి శాసనసభ నియోజకవర్గం|నల్హతి]]
|రాజేంద్ర ప్రసాద్ సింగ్
|
|-
|294
|[[మురారై శాసనసభ నియోజకవర్గం|మురారై]]
|మొసరాఫ్ హుస్సేన్
|
|}
== కార్యనిర్వాహకులు ==
{| class="wikitable sortable" style="text-align:left;"
!క్ర.సం
!హోదా
!చిత్రపటం
!పేరు
!colspan="2" |పార్టీ
!నియోజకవర్గం
!పదవి చేపట్టింది
!మూలం
|-
!1
|[[పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ స్పీకర్ల జాబితా|స్పీకరు]]
|[[దస్త్రం:No image available.svg|ఎడమ|frameless|100x100px]]
|[[రతీంద్ర బోస్]]
|{{party name with color|Bharatiya Janata Party|rowspan=2}}
|[[కూచ్ బెహర్ దక్షిణ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|కూచ్ బెహర్ దక్షిణ్]]
|2026 మే 14
|<ref>{{cite web|url=https://www.indiatvnews.com/west-bengal/news-who-is-rathindra-bose-first-time-mla-set-to-become-west-bengal-assembly-speaker-after-bjp-nominated-him-for-the-post-2026-05-14-1041097|title=Who is Rathindra Bose? First-time MLA set to become West Bengal Assembly Speaker|work=India TV|accessdate=14 May 2026}}</ref>
|-
!2
|సభ నాయకుడు <br /> '''([[పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రుల జాబితా|ముఖ్యమంత్రి]])'''
|[[దస్త్రం:Suvendu_Adhikari_at_Esplanade_Metro_Rail_Station,_Kolkata,_6_March_2024.jpg|alt=2024 మార్చి 6న కోల్కతాలో జరిగిన ఒక కార్యక్రమంలో సువెందు అధికారి|ఎడమ|frameless|118x118px]]
|[[సువెందు అధికారి|సువేందు అధికారి]]
|[[భబానీపూర్ శాసనసభ నియోజకవర్గం (పశ్చిమ బెంగాల్)|భబానీపూర్]]
|2026 మే 9
|<ref>{{cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/west-bengal-government-formation-new-cm-announcement-live-updates-tmc-mamata-banerjee-resignation-bjp-govt-suvendu-adhikari-aide-murder-agnimitra-paul-11465102|title=West Bengal Government Formation Highlights: Suvendu Adhikari Named Next Chief Minister Of Bengal|work=NDTV|accessdate=8 May 2026}}</ref>
|-
!3
|[[పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ప్రతిపక్ష నాయకుల జాబితా|ప్రతిపక్ష నాయకుడు]]
|[[దస్త్రం:Sobhandeb_Chattopadhyay_-_Kolkata_2023-03-29_4888.jpg|alt=Sovandeb Chattopadhyay|ఎడమ|thumb|148x148px]]
|[[సోవందేబ్ చటోపాధ్యాయ|సోవన్దేబ్ చటోపాధ్యాయ]]
|{{party name with color|Trinamool Congress|rowspan=3}}
|[[బల్లిగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం|బల్లిగంజ్]]
|rowspan=10|2026 మే 10
|rowspan=3|<ref>{{cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/west-bengal/2026/May/10/tmc-appoints-sobhandeb-chattopadhyay-as-lop-firhad-as-chief-whip-in-west-bengal-assembly|title=TMC appoints Sobhandeb Chattopadhyay as LoP, Firhad as chief whip in West Bengal Assembly|work=The New Indian Express|accessdate=10 May 2026}}</ref>
|-
!4
|rowspan=2|[[పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ప్రతిపక్ష నాయకుల జాబితా#ప్రతిపక్ష ఉపనాయకులు|ప్రతిపక్ష ఉప నాయకులు]]
| [[దస్త్రం:No image available.svg|ఎడమ|frameless|100x100px]]
|[[నయనా బందోపాధ్యాయ]]
|[[చౌరంగీ శాసనసభ నియోజకవర్గం|చౌరంగీ]]
|-
!5
|[[దస్త్రం:No image available.svg|ఎడమ|frameless|100x100px]]
|[[అషిమా పాత్రా]]
|[[ధనేఖలి శాసనసభ నియోజకవర్గం|ధనేఖలి]]
|-
|}
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* [[పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ]]
* [[2026 పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ ఎన్నికలు]]
* [[పశ్చిమ బెంగాల్]]
* [[సువెందు అధికారి]]
== మూలాలు ==
{{Reflist}}{{భారతదేశ శాసనసభలు}}{{భారత ప్రస్తుత శాసనసభలు}}
[[వర్గం:ప్రస్తుత భారత రాష్ట్ర ప్రాదేశిక శాసనసభల జాబితాలు]]
9dt4hvfb9st3x2zn92yx8a7oxzedlxj
మూస:Better source needed
10
493335
4989625
4831849
2026-10-27T09:53:19Z
Chaduvari
97
తేదీ వారీగా ఉన్న నిర్వహణ వర్గాల తీసివేత - రచ్చబండ చర్చ మేరకు
4989625
wikitext
text/x-wiki
{{ safesubst:<noinclude/>#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
<!--{{Better source}} begin-->{{Fix
| subst = <includeonly>{{subst:</includeonly><includeonly>substcheck}}</includeonly>
| link = Wikipedia:Verifiability#Questionable sources
| text = better source needed
| class = noprint noexcerpt Template-Fact
| title = {{{reason|This claim needs references to better sources.}}}
| date = {{{date|}}}
| cat = [[Category:All articles lacking reliable references]]<!--
| cat-date = Category:Articles lacking reliable references
-->}}<!--{{Better source}} end-->
}}<noinclude>
<!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, please, not here! -->
{{Documentation}}
</noinclude>
2j7nx9my1w4gd4l6hntb268eqozvk3q
వాడుకరి:యర్రా రామారావు/DupParamsFix.js
2
498844
4989459
4882774
2026-10-27T03:49:31Z
యర్రా రామారావు
28161
4989459
javascript
text/javascript
/* TemplateParamFix – Telugu Grouped v8.7.5 (Smart Range & Full Ref Shell)
* Features:
* - Toolbar button (Tools → 🔍 డూప్లికేట్లు) - పాత పరికరాల పెట్టెలోనే ఉంటుంది.
* - 3-Tab Filter Interface: Main/Infobox templates, Cite templates, and Navboxes.
* - Smart Range Highlight: సమాచారపెట్టెలో కేవలం డూప్లికేట్ పరామితుల మధ్య పార్ట్ మాత్రమే హైలైట్ అవుతుంది.
* - Full Ref Shell Highlight: మూలాలలో <ref> నుండి </ref> వరకు మొత్తం షెల్ హైలైట్ అవుతుంది.
*
* v8.7.5 మార్పులు:
* - [1] ఆటో-సరిచేయి: విలువ ఉన్న (ఖాళీ కాని) మొదటి పరామితిని ఉంచుతుంది; అన్నీ ఖాళీ అయితే మొదటిదాన్ని ఉంచుతుంది.
* - [2] 'సమాచారపెట్టె' స్పెల్లింగ్ (సిరిలిక్ అక్షరాల తప్పు) సరిచేయబడింది.
* - [4] classifyTemplate: 'cite' ను పేరు ప్రారంభంలో మాత్రమే గుర్తిస్తుంది (Excite వంటివి తప్పుగా రావు).
* - [6] findRefShellRange: <references> వంటి ట్యాగులను పట్టుకోదు; పరామితి నిజంగా <ref> లోపల ఉందో లేదో తనిఖీ చేస్తుంది.
* - అదనంగా: తొలగింపు పరిధులు ఒకదానిలో ఒకటి ఇమిడి ఉంటే (నెస్టెడ్) విలీనం చేసి తొలగిస్తుంది; టెక్స్ట్ మార్చాక 'input' ఈవెంట్ పంపుతుంది.
*/
(function () {
'use strict';
const goodNamespaces = new Set([0, 2, 10]);
const ns = mw.config.get('wgNamespaceNumber');
const isEdit = (mw.config.get('wgAction') === 'edit' || mw.config.get('wgAction') === 'submit');
const isWikitext = (mw.config.get('wgPageContentModel') === 'wikitext');
if (!goodNamespaces.has(ns) || !isEdit || !isWikitext || !document.getElementById('wpTextbox1')) return;
const paramAliases = {
'year': 'date', 'month': 'date', 'publication-date': 'date', 'publicationdate': 'date',
'తేదీ': 'date', 'तारीख': 'date', 'దేశం': 'country', 'country': 'country',
'జాతీయత': 'nationality', 'nationality': 'nationality', 'birth_place': 'birth_place', 'జన్మ స్థలం': 'birth_place'
};
mw.util.addCSS(`
.tpfix-mark { background: rgba(255, 0, 0, 0.3) !important; border-bottom: 2px dashed red; }
.tpfix-popup {
position: fixed; top: 12%; left: 50%; transform: translateX(-50%);
z-index: 999999; background:#fff; color:#202122;
border: 2px solid #3366ff; border-radius:10px; box-shadow: 0 10px 30px rgba(0,0,0,.3);
width: min(760px, 92vw); max-height: 76vh; display:flex; flex-direction:column; overflow:hidden;
font: 14px/1.45 -apple-system, BlinkMacSystemFont, "Segoe UI", Arial, sans-serif;
}
.tpfix-head { display:flex; align-items:center; gap:10px; padding:10px 12px; border-bottom:1px solid #eaecf0; cursor:move; user-select:none; background:#eef2ff; color:#1e40af; }
.tpfix-title { font-weight:700; }
.tpfix-tabs { display: flex; background: #f8f9fa; border-bottom: 1px solid #eaecf0; padding: 4px 8px 0; gap: 4px; }
.tpfix-tab-btn { padding: 6px 12px; border: 1px solid transparent; border-bottom: none; border-radius: 6px 6px 0 0; background: none; cursor: pointer; color: #202122; font-weight: bold; font-size: 13px; }
.tpfix-tab-btn:hover { background: #eaecf0; }
.tpfix-tab-btn.active { background: #fff; border-color: #eaecf0; color: #3366ff; box-shadow: 0 2px 0 #fff; }
.tpfix-tab-count { background: #eaecf0; border-radius: 10px; padding: 1px 6px; font-size: 11px; margin-left: 4px; color: #54595d; }
.tpfix-tab-btn.active .tpfix-tab-count { background: #eef2ff; color: #3366ff; }
.tpfix-body { padding:14px 16px; overflow:auto; flex-grow: 1; }
.tpfix-tab-content { display: none; }
.tpfix-tab-content.active { display: block; }
.tpfix-list { margin:0; padding-left:18px; }
.tpfix-chip { display:inline-block; background:#eef2ff; border:1px solid #c7d2fe; border-radius:999px; padding:1px 8px; margin-right:6px; font-size:12px; }
.tpfix-chip.infobox { background: #fff7ed; border-color: #ffedd5; color: #c2410c; font-weight: bold; }
.tpfix-foot { padding:10px 12px; border-top:1px solid #eaecf0; display:flex; gap:8px; justify-content:flex-end; background:#f8f9fa; }
.tpfix-btn { padding:6px 12px; border:1px solid #a2a9b1; border-radius:8px; background:#f8f9fa; cursor:pointer; font-weight:bold; }
.tpfix-btn.primary { background:#3366ff; color:#fff; border-color:#2b55d4; }
.tpfix-btn.danger { background:#d73333; color:#fff; border-color:#b62a2a; }
.tpfix-resize { position:absolute; width:14px; height:14px; right:6px; bottom:6px; cursor:se-resize; background:linear-gradient(135deg, transparent 0 50%, #a2a9b1 50% 100%); border-radius:3px; opacity:.75; }
.tpfix-hit { color:#b91c1c; cursor:pointer; text-decoration: underline; }
`);
const ta = document.getElementById('wpTextbox1');
function getCM() { const host = document.querySelector('.CodeMirror'); return host && host.CodeMirror ? host.CodeMirror : null; }
function cmPosFromIndex(cm, idx) {
if (typeof cm.posFromIndex === 'function') return cm.posFromIndex(idx);
const text = cm.getValue(); let line = 0, ch = 0;
for (let i = 0; i < idx; i++) { if (text[i] === '\n') { line++; ch = 0; } else ch++; }
return { line, ch };
}
// [6] మూలాల కోసం మొత్తం <ref>...</ref> షెల్ వెతికే ఫంక్షన్ (<references>, <ref name=x /> లను పట్టుకోదు)
function findRefShellRange(src, paramStart, paramEnd) {
const openRe = /<ref(?=[\s>\/])[^>]*>/gi;
let m, openIdx = -1;
while ((m = openRe.exec(src)) && m.index < paramStart) {
if (/\/\s*>$/.test(m[0])) continue; // self-closing <ref ... />
openIdx = m.index;
}
if (openIdx !== -1) {
// పరామితికి ముందే ఆ <ref> మూసివేయబడి ఉంటే, పరామితి దాని లోపల లేదు
const lastCloseBefore = src.lastIndexOf('</ref>', paramStart);
if (lastCloseBefore !== -1 && lastCloseBefore > openIdx) openIdx = -1;
}
if (openIdx !== -1) {
const closeIdx = src.indexOf('</ref>', paramEnd);
if (closeIdx !== -1) {
// పరామితి తర్వాత, మూసివేతకు ముందే కొత్త <ref> మొదలైతే ఇది ఈ షెల్ కాదు
const nextOpenRe = /<ref(?=[\s>\/])[^>]*[^\/]>/gi;
nextOpenRe.lastIndex = paramEnd;
const nx = nextOpenRe.exec(src);
if (!nx || nx.index > closeIdx) {
return { s: openIdx, e: closeIdx + 6, isRef: true };
}
}
}
return { s: paramStart, e: paramEnd, isRef: false };
}
function extractTemplatesWithRanges(src) {
const out = []; let i = 0, n = src.length;
while (i < n) {
if (src[i] === '{' && src[i+1] === '{') {
const start = i; i += 2; let depth = 1;
while (i < n && depth > 0) {
if (src[i] === '{' && src[i+1] === '{') { depth++; i += 2; }
else if (src[i] === '}' && src[i+1] === '}') { depth--; i += 2; }
else i++;
}
const end = i; const text = src.slice(start, end);
const nameMatch = text.match(/^\{\{\s*([^\|\}]+)/);
const name = nameMatch ? nameMatch[1].trim() : '';
let firstPipeRel = text.indexOf('|');
let bodyStart = firstPipeRel >= 0 ? start + firstPipeRel + 1 : end;
out.push({ name, start, end, bodyStart, bodyEnd: end - 2, text });
} else i++;
}
return out;
}
function collectParamsStrict(src, tpl) {
const out = []; let i = tpl.bodyStart, end = tpl.bodyEnd, accum = "", chunkStart = i;
while (i < end) {
if (src[i] === '{' && src[i+1] === '{') {
accum += src[i] + src[i+1]; let depth = 1; i += 2;
while (i < end && depth > 0) {
if (src[i] === '{' && src[i+1] === '{') { depth++; accum += src[i] + src[i+1]; i += 2; }
else if (src[i] === '}' && src[i+1] === '}') { depth--; accum += src[i] + src[i+1]; i += 2; }
else { accum += src[i]; i++; }
}
} else if (src[i] === '|') {
parseAndPushChunk(accum, chunkStart, i); accum = ""; chunkStart = i + 1; i++;
} else { accum += src[i]; i++; }
}
if (accum.length > 0 || chunkStart < end) parseAndPushChunk(accum, chunkStart, end);
function parseAndPushChunk(chunk, cStart, cEnd) {
const eqIdx = chunk.indexOf('=');
if (eqIdx !== -1) {
const pName = chunk.slice(0, eqIdx).trim();
const pValue = chunk.slice(eqIdx + 1);
if (pName) {
out.push({ name: pName, value: pValue, absStart: cStart, absEnd: cEnd, tplName: tpl.name });
}
}
}
return out;
}
// [4] cite మూసలను పేరు ప్రారంభంలో మాత్రమే గుర్తిస్తుంది
function classifyTemplate(name) {
const n = (name || '').trim().toLowerCase();
if (/^(cite|citation)(\s|_|$)/.test(n) || n.startsWith('మూలాల')) return 'cite';
if (n.includes('navbox') || n.includes('నావిగేషన్')) return 'navbox';
return 'main';
}
// [2] సరైన స్పెల్లింగ్తో సమాచారపెట్టె గుర్తింపు
function isInfoboxName(name) {
const n = (name || '').trim().toLowerCase();
return n.includes('infobox') || n.includes('సమాచారపెట్టె');
}
// [1] విలువ ఖాళీనా? (HTML వ్యాఖ్యలు, ఖాళీ స్థలాలు తీసివేసి చూస్తుంది)
function isEmptyValue(v) {
return String(v || '').replace(/<!--[\s\S]*?-->/g, '').trim() === '';
}
function detectDuplicates(src) {
const tpls = extractTemplatesWithRanges(src);
const groups = { main: [], cite: [], navbox: [] };
for (const t of tpls) {
const segs = collectParamsStrict(src, t);
if (!segs.length) continue;
const bucket = new Map();
for (const s of segs) {
const normKey = s.name.toLowerCase();
const bucketKey = paramAliases[normKey] || normKey;
if (!bucket.has(bucketKey)) bucket.set(bucketKey, []);
bucket.get(bucketKey).push(s);
}
for (const [key, arr] of bucket) {
if (arr.length > 1) {
const kind = classifyTemplate(t.name);
let highlightRange;
if (kind === 'cite') {
// 1. మూలాలైతే మొత్తం <ref>...</ref> షెల్ రేంజ్ తీసుకుంటుంది
highlightRange = findRefShellRange(src, arr[0].absStart, arr[arr.length - 1].absEnd);
} else {
// 2. సమాచారపెట్టె/నావ్బాక్స్ అయితే కేవలం మొదటి డూప్లికేట్ నుండి చివరి డూప్లికేట్ ముగిసే ఆ 'పార్ట్' వరకే తీసుకుంటుంది
highlightRange = { s: arr[0].absStart - 1, e: arr[arr.length - 1].absEnd, isRef: false };
}
// [1] విలువ ఉన్న మొదటి పరామితిని ఉంచు; అన్నీ ఖాళీ అయితే మొదటిదాన్ని ఉంచు
const keepIdx = arr.findIndex(x => !isEmptyValue(x.value));
const keep = arr[keepIdx >= 0 ? keepIdx : 0];
const item = {
tplName: t.name,
param: arr.map(x => x.name).join(' / '),
keep: keep,
dups: arr.filter(x => x !== keep),
occ: arr,
shell: highlightRange
};
groups[kind].push(item);
}
}
}
return groups;
}
let lastMarks = [];
function clearMarks() { lastMarks.forEach(m => { try { m.clear(); } catch(_){} }); lastMarks = []; }
function highlightTabGroup(items) {
const cm = getCM();
clearMarks();
if (!items || !items.length) return;
if (cm) {
items.forEach(d => {
const from = cmPosFromIndex(cm, d.shell.s);
const to = cmPosFromIndex(cm, d.shell.e);
lastMarks.push(cm.markText(from, to, { css: "background-color: rgba(254, 240, 138, 0.5) !important; border: 1px dashed #eab308;" }));
});
mw.notify('ఎడిటర్లో లోపాలున్న భాగాలు హైలైట్ చేయబడ్డాయి.', { type: 'info' });
}
}
function applyTabFix(items) {
let text = ta.value;
const ranges = [];
items.forEach(d => d.dups.forEach(seg => ranges.push([seg.absStart - 1, seg.absEnd])));
// పరిధులను ప్రారంభం ప్రకారం క్రమబద్ధీకరించి, ఒకదానిలో ఒకటి ఇమిడినవాటిని విలీనం చేస్తుంది
ranges.sort((a, b) => a[0] - b[0]);
const merged = [];
for (const r of ranges) {
const last = merged[merged.length - 1];
if (last && r[0] < last[1]) { last[1] = Math.max(last[1], r[1]); }
else merged.push([r[0], r[1]]);
}
// చివరి నుండి మొదటికి తొలగిస్తుంది (స్థానాలు మారకుండా)
for (let k = merged.length - 1; k >= 0; k--) {
text = text.slice(0, merged[k][0]) + text.slice(merged[k][1]);
}
ta.value = text;
const cm = getCM();
if (cm) { cm.setValue(text); clearMarks(); }
ta.dispatchEvent(new Event('input', { bubbles: true }));
mw.notify('ఈ విభాగంలోని డూప్లికేట్ పరామితులు తొలగించబడ్డాయి.', { type: 'success' });
}
// పక్కాగా ఎల్లో బ్యాక్గ్రౌండ్ మరియు నలుపు అక్షరాలతో హైలైట్ చేసే ఫంక్షన్
function highlightRefShellAndJump(shell) {
clearMarks();
const cm = getCM();
if (cm) {
const from = cmPosFromIndex(cm, shell.s);
const to = cmPosFromIndex(cm, shell.e);
lastMarks.push(cm.markText(from, to, { css: "background-color: #fef08a !important; background: #fef08a !important; color: #000000 !important; border: 2px solid #eab308;" }));
cm.focus(); cm.setCursor(from); cm.scrollIntoView({ from: from, to: to }, 140);
} else {
ta.focus();
ta.selectionStart = shell.s;
ta.selectionEnd = shell.e;
const beforeText = ta.value.slice(0, shell.s);
const lineCount = beforeText.split('\n').length;
ta.scrollTop = Math.max(0, (lineCount - 6) * 18);
}
}
function buildListHTML(group) {
if (!group.length) return '<p style="color:green; font-weight:bold; padding:10px 0;">ఈ విభాగంలో డూప్లికేట్ పరామితులు లేవు.</p>';
return `<ol class="tpfix-list">${group.map((d) => {
const labelTag = isInfoboxName(d.tplName)
? `<span class="tpfix-chip infobox">సమాచారపెట్టె</span>`
: `<span class="tpfix-chip">మూస</span>`;
const shellAttr = encodeURIComponent(JSON.stringify(d.shell));
return `<li>${labelTag} <b>${mw.html.escape(d.tplName)}</b> → <span class="tpfix-hit" data-shell="${shellAttr}"><b>${mw.html.escape(d.param)}</b></span></li>`;
}).join('')}</ol>`;
}
function showPopup(groups) {
$('#tpfix-pop').remove();
const mainCount = groups.main.length;
const citeCount = groups.cite.length;
const navboxCount = groups.navbox.length;
const total = mainCount + citeCount + navboxCount;
let activeTab = 'main';
if (mainCount === 0 && citeCount > 0) activeTab = 'cite';
else if (mainCount === 0 && citeCount === 0 && navboxCount > 0) activeTab = 'navbox';
const html = `<div class="tpfix-popup" id="tpfix-pop">
<div class="tpfix-head" id="tpfix-drag"><span class="tpfix-title">🔍 నకిలీ పరామితి నివారిణి v8.7.5 (మొత్తం: ${total})</span></div>
<div class="tpfix-tabs">
<button class="tpfix-tab-btn ${activeTab==='main'?'active':''}" data-tab="main">📝 సమాచారపెట్టెలు<span class="tpfix-tab-count">${mainCount}</span></button>
<button class="tpfix-tab-btn ${activeTab==='cite'?'active':''}" data-tab="cite">📚 మూలాలు (Cite)<span class="tpfix-tab-count">${citeCount}</span></button>
<button class="tpfix-tab-btn ${activeTab==='navbox'?'active':''}" data-tab="navbox">🗺️ నావ్ బాక్స్ లు<span class="tpfix-tab-count">${navboxCount}</span></button>
</div>
<div class="tpfix-body">
<div class="tpfix-tab-content ${activeTab==='main'?'active':''}" id="tab-main">${buildListHTML(groups.main)}</div>
<div class="tpfix-tab-content ${activeTab==='cite'?'active':''}" id="tab-cite">${buildListHTML(groups.cite)}</div>
<div class="tpfix-tab-content ${activeTab==='navbox'?'active':''}" id="tab-navbox">${buildListHTML(groups.navbox)}</div>
</div>
<div class="tpfix-foot">
<button class="tpfix-btn" id="wp-ok-btn">మూసివేయి (Close)</button>
<button class="tpfix-btn" id="tpfix-hl-tab">ఈ విభాగం హైలైట్ చేయి</button>
<button class="tpfix-btn primary" id="tpfix-fix-tab">ఆటో-సరిచేయి</button>
</div>
<div class="tpfix-resize" id="tpfix-resize"></div>
</div>`;
$('body').append(html);
const $pop = $('#tpfix-pop');
let currentTab = activeTab;
$('.tpfix-tab-btn').on('click', function() {
$('.tpfix-tab-btn').removeClass('active');
$('.tpfix-tab-content').removeClass('active');
$(this).addClass('active');
currentTab = $(this).data('tab');
$('#tab-' + currentTab).addClass('active');
});
makeDraggable($pop[0], document.getElementById('tpfix-drag'));
makeResizable($pop[0], document.getElementById('tpfix-resize'));
$('#wp-ok-btn').on('click', () => { clearMarks(); $pop.remove(); });
$('#tpfix-hl-tab').on('click', () => highlightTabGroup(groups[currentTab]));
$('#tpfix-fix-tab').on('click', () => {
applyTabFix(groups[currentTab]);
setTimeout(() => { showPopup(detectDuplicates(ta.value)); $('.tpfix-tab-btn[data-tab="'+currentTab+'"]').click(); }, 300);
});
$pop.on('click', '.tpfix-hit', function () {
const shell = JSON.parse(decodeURIComponent($(this).attr('data-shell')));
highlightRefShellAndJump(shell);
});
}
function makeDraggable(el, handle) {
const hdr = handle || el.querySelector('.tpfix-head'); let isDragging = false, dx = 0, dy = 0;
hdr.addEventListener('mousedown', (e)=>{
isDragging = true; dx = e.clientX - el.offsetLeft; dy = e.clientY - el.offsetTop;
document.addEventListener('mousemove', onMove); document.addEventListener('mouseup', onUp); e.preventDefault();
});
function onMove(e){ if (!isDragging) return; el.style.left = (e.clientX - dx) + 'px'; el.style.top = (e.clientY - dy) + 'px'; el.style.transform = 'none'; }
function onUp(){ isDragging = false; document.removeEventListener('mousemove', onMove); document.removeEventListener('mouseup', onUp); }
}
function makeResizable(el, grip) {
const handle = grip || el.querySelector('.tpfix-resize'); if (!handle) return;
let isResizing = false, sx=0, sy=0, sw=0, sh=0;
handle.addEventListener('mousedown', (e)=>{
isResizing = true; sx = e.clientX; sy = e.clientY; const cs = getComputedStyle(el); sw = parseInt(cs.width,10); sh = parseInt(cs.height,10);
document.addEventListener('mousemove', onMove); document.addEventListener('mouseup', onUp); e.preventDefault();
});
function onMove(e){ if (!isResizing) return; el.style.width = Math.max(480, sw + (e.clientX - sx)) + 'px'; el.style.height = Math.max(260, sh + (e.clientY - sy)) + 'px'; }
function onUp(){ isResizing = false; document.removeEventListener('mousemove', onMove); document.removeEventListener('mouseup', onUp); }
}
// పాత నిబంధన ప్రకారం బటన్ ఎడమవైపున ఉన్న 'పరికరాల పెట్టె' (p-tb) లోనే చేరుతుంది
$(function () {
const link = mw.util.addPortletLink('p-tb', '#', '🔍 డూప్లికేట్లు', 'tpfix-link', 'Scan duplicate template params');
if (link) {
link.addEventListener('click', function (e) { e.preventDefault(); showPopup(detectDuplicates(ta.value)); });
}
});
})();
9p44agcpx29683e2xt8cgzoia4d25s4
పంజిక
0
501538
4989629
4983240
2026-10-27T10:14:18Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 1 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989629
wikitext
text/x-wiki
{{EngvarB|తేదీ=ఫిబ్రవరి 2024}}
{{Use dmy dates|తేదీ=ఫిబ్రవరి 2024}}
'''పంజిక''' ([[IAST]]: Pañjikā; {{langx|as|পঞ্জিকা}}; {{langx|bn|পঞ্জিকা}}; ; ; {{langx|or|ପଞ୍ଜିକା}}) అనేది హిందూ ఖగోళ [[పంచాంగం]],<ref>{{cite web |url=http://www.bestwebbuys.com/The_Panjika-ISBN_0878060138.html?isrc=b-search |title=The Panjika: The Hindu Astronomical Almanac | access-date=15 April 2007 | publisher=bestwebbuys.com}}</ref> ఇది అస్సామీ, బెంగాలీ, మైథిలి, నేపాలీ, ఒడియా భాషలలో ప్రచురించబడుతుంది. దీనిని స్థానికంగా '''పంజి''' ([[IAST]]: Pāñji; {{langx|as|পাঁজি}}; {{langx|bn|পাঞ্জি}}; {{langx|or|ପାଞ୍ଜି}}) అని పిలుస్తారు. భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలలో దీనిని '''[[పంచాంగం]]''' అంటారు.<ref>{{cite web| url = http://www.languageinindia.com/dec2003/panchangam.html| title = Language in India| access-date = 15 April 2007| last = Geetha Kumary| first = V.| work = Language of Panchangam (Hindu Almanac)| publisher = languageinindia.com}} {{Dead link|date=అక్టోబరు 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==బెంగాలీ పంజిక==
[[File:Bengali Panjika Cover.svg|thumb|బెంగాలీ పంజిక ముఖచిత్రం. బెంగాలీ పంజికలు సాధారణంగా ముదురు గులాబీ రంగు ముఖచిత్రాలను కలిగి ఉంటాయి]]
బెంగాల్లో ''పంజిక'' తయారు చేసే రెండు పాఠశాలలు ఉన్నాయి – దృక్సిద్ధాంత (''బిశుద్ధసిద్ధాంత పంజిక'') , అదృక్సిద్ధాంత (''గుప్తా ప్రెస్'', ''పి.ఎమ్. బాగ్చీ'' మొదలైనవి). పండుగలు ఏ రోజుల్లో నిర్వహించాలో ఇవి నిర్దేశిస్తాయి. కొన్నిసార్లు, ఇవి నిర్దిష్ట పండుగల కోసం వేర్వేరు తేదీలను నిర్ణయిస్తాయి. 2005 నాటి [[దుర్గాపూజ]] కోసం, రెండు వేర్వేరు తేదీల జాబితాలు వచ్చాయి. కొన్ని సామాజిక పూజలు దాని ప్రజాదరణ కారణంగా ''గుప్తా ప్రెస్ పంజిక''ను అనుసరించాయి. సంప్రదాయానికి గౌరవం ఇస్తూ, వైదిక పండిట్ ఓ పురోహిత్ మహ మిలన్ కేంద్ర అధ్యక్షుడు పండిట్ నితాయ్ చక్రవర్తి దీనిని ధృవీకరించారు. [[బేలూరు మఠం]] ''బిశుద్ధసిద్ధాంత పంజిక''ను అనుసరించింది. జ్యోతిష్యుడైన [[రామకృష్ణ అపొస్తలులు#స్వామి విజ్ఞానానంద|స్వామి విజ్ఞానానంద]] (1937-38లో మఠం అధ్యక్షుడు అయ్యారు), [[రామకృష్ణ మిషన్]] మరింత శాస్త్రీయంగా ఉన్నందున ఈ పంచాంగాన్ని అనుసరిస్తుందని నిర్ణయించారు.<ref name = "Telegraph">{{cite news| url = http://www.telegraphindia.com/1050523/asp/calcutta/story_4765768.asp| archive-url = https://web.archive.org/web/20070930022333/http://www.telegraphindia.com/1050523/asp/calcutta/story_4765768.asp| url-status = dead| archive-date = 30 September 2007| title = Almanac shaves Pujas by a day – Conflicting schedules from twin schools on Navami and Dashami| access-date = 15 April 2007| last = Banerjee| first = Sudeshna| newspaper = The Telegraph| location=Calcutta, India| date=23 May 2005}}</ref>
ఈ తేడా ఎందుకు వస్తుందంటే, రెండు పాఠశాలలు చాంద్ర-సౌర గమనాల విభిన్న క్యాలెండర్లను అనుసరిస్తాయి, వీటి ఆధారంగానే [[తిథి]]లు నిర్ణయించబడతాయి. ''గుప్తా ప్రెస్ పంజిక'' 16వ శతాబ్దపు రఘునందనుడి రచన 'అష్టబింగ్షతితత్వ'ను అనుసరిస్తుంది, ఇది 1,500 సంవత్సరాల నాటి ఖగోళ గ్రంథమైన [[సూర్య సిద్ధాంతం|''సూర్యసిద్ధాంతం'']] ఆధారంగా రూపొందించబడింది. కాగా, ''బిశుద్ధసిద్ధాంత పంజిక'' అనేది ''సూర్యసిద్ధాంతం''లో ఇవ్వబడిన గ్రహాల స్థానాల 1890 నాటి సవరణ ఆధారంగా రూపొందించబడింది.<ref name = "Telegraph"/>
===శాస్త్రీయ సంస్కరణ===
ఆరంభ కాలపు భారతీయ పంచాంగాలు క్రీస్తుపూర్వం 1000 నాటివి. అవి సమయాన్ని విశ్లేషించినప్పటికీ, లెక్కలు ఎల్లప్పుడూ చాలా ఖచ్చితంగా ఉండేవి కావు. ఆ కాలంలో రూపొందించబడిన [[సూర్య సిద్ధాంతం|''సూర్యసిద్ధాంతం'']], తరువాతి కాలపు కు మార్గదర్శకంగా నిలిచింది.<ref name = "Banglapedia">{{cite book |last=Howlader |first=AR |year=2012 |chapter=Panjika |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Panjika |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20260515214957/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Panjika |archive-date=2026-05-15 |access-date=2026-07-06 |url-status=dead}}</ref>
బ్రిటిష్ పాలనలో, బిస్వాంభర్ మళ్లీ హస్తలిఖిత పుస్తక రూపంలో ''పంజిక''ను ప్రచురించే పనిని ప్రారంభించారు. దీని ముద్రిత రూపం 1869లో వచ్చింది. ''బిశుద్ధసిద్ధాంత పంజిక'' మొదటిసారిగా 1890లో ప్రచురించబడింది.<ref name = "Banglapedia"/> గుప్తా ప్రెస్ మూల రూపంతో కూడిన ''సూర్యసిద్ధాంతాన్ని'' అనుసరిస్తుండగా, "సవరించిన" గ్రంథంతో కూడిన సంస్కరణను ''విశుద్ధసిద్ధాంత'' అని పిలుస్తారు.<ref>{{cite web|url=http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=231755 |title=Now Panjika in CD Format |access-date=15 April 2007 |last=Khanna |first=Rohit |publisher=Financial Express, 14 April 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130509011103/http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=231755 |archive-date=9 May 2013 }}</ref><ref>Mukhopadhyay, Priyasha. 2024. ''Required Reading : The Life of Everyday Texts in the British Empire.'' Princeton, New Jersey: Princeton University Press.</ref>
ఖగోళ శాస్త్రవేత్త మాధవ్ చంద్ర ఛట్టోపాధ్యాయ, అప్పట్లో వాడుకలో ఉన్న అధ్యయనం చేసినప్పుడు గ్రహాలు, నక్షత్రాల వాస్తవ స్థానాలకు, జ్యోతిష్య స్థానాలకు మధ్య తేడాలను గమనించడం వల్ల ''బిశుద్ధసిద్ధాంత పంజిక'' ఉనికిలోకి వచ్చింది. ఆయన శాస్త్రీయ పరిశీలనల ప్రకారం ''పంజిక''ను సవరించారు. భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో ''పంజిక'' శాస్త్రీయ సవరణ విధానాన్ని సమర్థించిన ఇతర వ్యక్తులు కూడా ఉన్నారు. వారిలో [[ఒడిశా]]లోని పఠాని సమంత, పూణేలోని [[బాలగంగాధర్ తిలక్]] వంటి వారు ఉన్నారు.<ref>''Bishudhasiddhanta Panjika'', 1412 edition, p. ka 16, {{in lang|bn}}</ref>
1952లో, భారత ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలో ''పంజిక'' యొక్క పెద్ద సవరణ చేపట్టబడింది.<ref name = "Banglapedia"/>
===రూపాంతరం===
బెంగాలీ ఒకటైన గుప్తా ప్రెస్, 2007లో 'నో యువర్ డే' (మీ రోజును తెలుసుకోండి), 'డైలీ హారోస్కోప్' (దినఫలాలు), <nowiki>''</nowiki> (జాతక చక్ర పరిశీలన) వంటి ఇంటరాక్టివ్ ఫీచర్లతో కూడిన సిడి-సంస్కరణను తీసుకువచ్చింది. కాలక్రమేణా మార్పు అనేది ''పంజిక''కు నిత్యకృత్యంగా మారింది. మారుతున్న కాలంతో పాటు, ఇది సాధారణ ప్రజలు కోరుకునే పర్యాటక ఆకర్షణలు, పుణ్యక్షేత్రాలు, టెలిఫోన్ కోడ్లు, సాధారణ సమాచారం వంటి వివరాలను చేర్చి మరింత ఆకర్షణీయంగా మారింది. విభిన్న సమూహాల అవసరాలను తీర్చడానికి దీని ఫార్మాట్ కూడా మరింత సరళంగా మార్చబడింది. 'డైరెక్టరీ పంజిక' (బృహత్ గ్రంథం), 'ఫుల్ పంజిక' (సన్నని సంస్కరణ), 'హాఫ్ పంజిక' (సంక్షిప్త సంస్కరణ), 'పాకెట్ పంజిక' వంటి వివిధ రకాలు విభిన్న ధరలతో అందుబాటులో ఉన్నాయి. పాకెట్ ''పంజిక'' స్థానిక రైళ్లలో అమ్మేవారికి ఎంతో ఇష్టమైనది.<ref name = "FE">{{cite web| url = http://www.financialexpress.com/fe_full_story.php?content_id=161223| title = Bengali almanacs still doing brisk business| access-date = 15 April 2007| last = Khanna| first = Rohit| publisher = Financial Express, 15 April 2007}}</ref>
1930లలో వచ్చిన ''మదన్ గుప్టర్ ఫుల్ పంజిక'' బాహ్యంగా పెద్దగా మారలేదు. దీని ముఖచిత్రం ఇప్పటికీ మందపాటి గులాబీ రంగు కాగితంపై అలాగే ఉంది, కానీ లోపలి భాగం చాలా మారిపోయింది. పేజీలు గరుకు న్యూస్ప్రింట్ నుండి మృదువైన తెల్లటి కాగితానికి మారాయి, లెటర్ ప్రెస్ స్థానంలో ఆఫ్సెట్ ప్రింటింగ్ వచ్చింది, చెక్క బ్లాకుల స్థానంలో స్పష్టమైన ఛాయాచిత్రాలు వచ్చాయి. అన్నింటికంటే పెద్ద మార్పు ప్రకటనలు-సంపాదకీయాల నిష్పత్తిలో ఉంది. గతంలో ప్రకటనలు ముద్రిత సమాచారంలో ఎక్కువ భాగాన్ని ఆక్రమించేవి – అవి ఎంతో ఆసక్తికరంగా ఉండేవి. "టీవీలు లేని, ఇన్ని వార్తాపత్రికలు లేని రోజుల్లో, చాలా ఉత్పత్తులను ప్రకటించడానికి ''పంజిక'' సరైన వేదికగా ఉండేది. ప్రకటనల కోసమే చాలా మంది కొనేవారు" అని దీని యజమాని మహేంద్ర కుమార్ గుప్తా చెప్పారు, "అవి ఎన్నో 'నయం కాని' వ్యాధులకు పరిష్కారాలను చూపేవి." 1938 సంస్కరణ చనిపోయిన మనుషులను బతికించగలదని హామీ ఇచ్చిన "ఎలక్ట్రిక్ సొల్యూషన్" పూర్తి పేజీ ప్రకటనతో ప్రారంభమైంది. ఇప్పుడు వారు అక్కడ సూర్యాస్తమయం, సూర్యోదయం ఆధారంగా లండన్, వాషింగ్టన్, న్యూయార్క్లలో [[దుర్గాపూజ]] సమయాలను ప్రచురిస్తున్నారు.<ref>{{cite news| url = http://www.telegraphindia.com/1060929/asp/calcutta/story_6806119.asp| archive-url = https://web.archive.org/web/20070930050043/http://www.telegraphindia.com/1060929/asp/calcutta/story_6806119.asp| url-status = dead| archive-date = 30 September 2007| title = Almanac and the man| access-date = 15 April 2007| last = Bhattacharya| first = Chandrima| publisher = The Telegraph, 29 September 2006| location=Calcutta, India| date=29 September 2006}}</ref>
గుప్తా ప్రెస్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ అరిజిత్ రాయ్చౌదరి తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, భారతదేశ విభజన తర్వాత పూర్వ రాష్ట్ర తూర్పు ప్రాంతంలో మార్కెట్ కోల్పోవడంతో ''పంజిక'' విక్రయాలు పడిపోయాయి. ఫార్మాట్, కంటెంట్లో వినూత్న మార్పులతో విక్రయాలు పుంజుకుంటున్నాయి, 2007లో మొత్తం వార్షిక మార్కెట్ 2 మిలియన్ కాపీలుగా ఉంది. ఈ సంఖ్యలో అమెరికా, బ్రిటన్లలో జరిగిన విక్రయాలు కూడా ఉన్నాయి.<ref name = "FE"/>
ఆధునిక షాపింగ్ మాల్స్లో కూడా చోటు సంపాదించుకున్నాయి. ఆర్పిజి గ్రూప్ సీనియర్ అధికారి, ప్రముఖ రచయిత మణి శంకర్ ముఖర్జీ మాట్లాడుతూ, "[[గురుగ్రామ్]] లోని మా స్పెన్సర్స్ స్టోర్ రికార్డు స్థాయిలో విక్రయించింది" అని చెప్పారు.<ref name = "FE"/> బెంగాలీ బెంగాలీ క్యాలెండర్ ను అనుసరిస్తాయి, ఇవి సాధారణంగా [[చైత్రం|చోయిత్రో]] మాసంలో విడుదలవుతాయి, తద్వారా ప్రజలు పొహేలా బైశాఖ్ కంటే ముందే వీటిని కొనుగోలు చేయవచ్చు.
==ఒడియా పంజి==
''మాదళ పంజి'' ([[ఒడియా భాష|ఒడియా]]: ମାଦଳ ପାଞ୍ଜି) అనేది ఒడిశాలోని [[పూరీ జగన్నాథ దేవాలయం]] యొక్క చరిత్ర గ్రంథం. ఇది జగన్నాథుడు, జగన్నాథ ఆలయానికి సంబంధించిన ఒడిశా చారిత్రక సంఘటనలను వివరిస్తుంది.<sup>[[Madala Panji#cite note-1|[1]]]</sup> ''మాదళ పంజి'' 12వ శతాబ్దం నాటిది. మాదళ పంజి సాంప్రదాయకంగా ప్రతి సంవత్సరం రాయబడేది. [[విజయదశమి]] రోజున, పూరీకి చెందిన అధికారిక చరిత్ర రచయితలైన కరణాలు (ఒడిశాలోని ఒక కులం) ఈ చరిత్రను నమోదు చేసే ప్రక్రియలో పాల్గొనేవారు. ఈ చరిత్రను రాసే సంప్రదాయం ఒడియా రాజు అనంతవర్మన్ చోడగంగ దేవ్ (1078–1150) తో ప్రారంభమైంది. మాదళ పంజి 12వ శతాబ్దం నుండి ప్రారంభమైన భారతీయ ప్రాంతీయ భాషలోని మొదటి పంజిక. ఇది [[ఒడిశా చరిత్ర]]కు ప్రధాన ఆధారం, సాక్ష్యం.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/355633/Madala-panji%20%20 Madala Panji ]</ref>
ఆధునిక ఒడియా క్యాలెండర్ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త పఠాని సమంత ప్రారంభించిన శాస్త్రీయ సంస్కరణలతో ప్రారంభమవుతుంది. సాంప్రదాయ పరికరాల సహాయంతో ఖగోళ పరిశీలనలను కలిగి ఉన్న ఆయన కనుగొన్న విషయాలు 1869లో తాటిఆకు తాళపత్ర గ్రంథంలో రాయబడిన ఆయన గ్రంథం ''సిద్ధాంత దర్పణ''లో నమోదు చేయబడ్డాయి, చివరికి 1899లో రాధారామన్ పుస్తకాలయ పంజిక ద్వారా ప్రచురించబడ్డాయి, ఇది ఇప్పటికీ పంజికను ముద్రిస్తూనే ఉంది. పూరీలోని జగన్నాథ ఆలయ జ్యోతిష్యులు ఒడిశాలో పంచాంగాలను తయారు చేయడంలో ఈ పరిశీలనలు ఎంతో తోడ్పడ్డాయి.<ref>{{cite journal|last=Naik|first=P. C.|title=Samanta Chandra Sekhar : The great naked eye astronomer|journal=Bulletin of the Astronomical Society of India|year=1998|volume=26|pages=33–49|url=http://adsabs.harvard.edu/full/1998BASI...26...33N|author2=Satpathy, L.|bibcode=1998BASI...26...33N}}</ref>
ఒడియాలో ప్రచురించబడిన ఇతర ప్రముఖ పంజిలలో రాధారామన్ పుస్తకాలయ ఖాదిరత్న పంజి, రాధారామన్ పుస్తకాలయ బిరజా పంజి, రాధారామన్ పుస్తకాలయ, సమంత పంజి, రాధారామన్ పంజి, భాగ్యదీప పంజి, భాగ్యజ్యోతి పంజి, భాగ్యచక్ర పంజి ఉన్నాయి.<ref>{{cite web |title=Odia calendar |url=https://www.desitechnical.in/odia-calendar-pdf/ |access-date=17 November 2020 |archive-date=7 ఫిబ్రవరి 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230207165118/https://www.desitechnical.in/odia-calendar-pdf/ |url-status=dead }}</ref>
==మూలాలు==
{{Reflist}}
==బాహ్య లింకులు==
* Check Daily Bengali [https://todaybengalidate.com/benimadhab-sil-full-panjika/ benimadhab sil full panjika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211219163551/https://todaybengalidate.com/benimadhab-sil-full-panjika/ |date=2021-12-19 }}
*[https://web.archive.org/web/20120302211035/http://www.bisuddhasiddhantapanjika.com/ Bisuddha Siddhanta Panjika Software 5000 BC to 5000 AD for your PC and mobile]
* [http://www.viswayan.com/panjika/panjika.htm Bengali calendar according Vishuddha Siddhanta Panjika following Indian Standard Time]
* [https://play.google.com/store/apps/details?id=com.india.bengalicalender Bengali calendar with Panjika]
* [https://web.archive.org/web/20101203235538/http://www.globalpost.com/webblog/india/the-sun-temple-konark-or-girish-sahane-gets-it-wrong-detail Jagannath Panji/ Madala Panji. Oldest Panji in East India]
* [http://www.indiadivine.org/audarya/travelogue/30180-chodaganga-deva.html%20 Madala Panji] {{Dead link|date=అక్టోబరు 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/355633/Madala-panji%20%20 Oriya Panji]
* [http://jantrajyotisha.com/odia-panjika/ New Odia Panjika 2017-18]
{{జ్యోతిష్య విద్య}}
{{ఒడియా సంస్కృతి}}
[[Category:జ్యోతిష్య పంచాంగాలు]]
[[Category:హిందూ జ్యోతిష్య గ్రంథాలు]]
[[Category:ఒడిశా సంస్కృతి]]
[[వర్గం:అసోం సంస్కృతి]]
[[Category:బెంగాల్ సంస్కృతి]]
[[Category:మిథిల సంస్కృతి]]
ax754kwkluu4ifhg2igtsory7hphh0k
దిబార్ దిఘి
0
503539
4989287
4916506
2026-10-26T23:20:33Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989287
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox historic site
| name = దిబార్ దిఘి
| native_name = দিবর দীঘি
| native_name_lang = బెంగాలీ
| image =A_View_of_Dibor_Dighi.jpg
| image_size = 200px
| caption = దిబోర్ దిఘి దృశ్యం
| designation1 =
| designation1_date =
| designation1_number =
| designation1_criteria =
| designation1_type =
| designation1_free1name =
| designation1_free1value = [[బంగ్లాదేశ్]]
| designation1_free2name = Region
| designation1_free2value =
| location =పట్నితల ఉపజిల్లా , నవోగావ్ జిల్లా , [[బంగ్లాదేశ్]]
| elevation =
| built =
| built_for =
| architect =
| architecture =
| pushpin_caption =
| coordinates = {{coord|25.1225|88.6202|region:BD_type:landmark|display=inline,title}}
}}
'''దిబార్ దిఘి''' (బెంగాలీః திவர் திகிகி) [[బంగ్లాదేశ్|బంగ్లాదేశ్లోని]] ఒక [[జలాశయము|చెరువు]]. పాల సింహాసనాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్న కైవర్త (తరువాత [[మహిష్య]] అధిపతి దివ్యక్ గా గుర్తించబడిన) తో అనుబంధించబడిన అష్టభుజి గ్రానైట్ స్తంభం చెరువు మధ్యలో ఉంది.<ref name="Banglapedia">{{Cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|last=Rahman|first=Kazi Mostafizur|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor-last=Islam|editor-first=Sirajul|editor-link=Sirajul Islam|edition=Second|chapter=Dibar Dighi and Kaivarta Stambha|editor-last2=Jamal|editor-first2=Ahmed A.|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Dibar_Dighi_and_Kaivarta_Stambha|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130095626/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Dibar_Dighi_and_Kaivarta_Stambha|archive-date=2024-11-30|access-date=2026-07-19|url-status=dead}}</ref><ref name=":6">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Ty9uAAAAMAAJ&q=%22Dibar+Dighi%22|title=Ancient Bangladesh, a study of the archaeological sources|last=Chakrabarti|first=Dilip K.|date=1992|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-562879-1|page=155}}</ref><ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.bd-pratidin.com/last-page/2019/01/22/393881|work=Bangladesh Pratidin|access-date=2021-06-23|language=bn|script-title=bn:নওগাঁয় এক রাতে তৈরি ঐতিহাসিক দিবর দীঘি|archive-date=2023-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20230822124446/https://www.bd-pratidin.com/last-page/2019/01/22/393881|url-status=dead}}</ref>
== స్థానం ==
ఈ ప్రదేశం నౌగావ్ జిల్లా పట్నిటాలా ఉపజిలాలోని నజీపూర్-సపహార్ రహదారికి ఉత్తరాన ఉన్న దిబార్ గ్రామంలో ఉంది.<ref name="Banglapedia" /><ref name=":2">{{Cite web|title=Dibar Pillar- A Medieval Wonder {{!}} Independent|url=https://m.theindependentbd.com/home/printnews/93064|access-date=2022-01-03|website=m.theindependentbd.com}}</ref>
== ఆర్కిటెక్చర్ ==
=== దిబార్ దిఘి ===
అలెగ్జాండర్ కన్నింగ్హామ్, అతని "సేవకుడు" 1879-80 లో ఈ ప్రదేశాన్ని సందర్శించారు, ఈ సరస్సు సుమారు 1200 చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో ఉందని గుర్తించారు.<ref name=":1">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gW8IAAAAQAAJ&pg=PA123|title=Report of a Tour in Bihar and Bengal in 1879-80 from Patna to Sunargaon ...|last=Cunningham|first=Sir Alexander|date=1882|publisher=Office of the Superintendent of Government Printing|pages=123|language=en}}</ref> సగటు లోతు సుమారు 12 అడుగులు.<ref name=":1" /> ఈ చెరువు ప్రస్తుతం సుమారు 20 ఎకరాల భూమిని ఆక్రమించి, 100 ఎకరాలలో విస్తరించి ఉన్న ఒక దిబ్బ పైన ఉంది.<ref name="Banglapedia" /><ref name=":4">{{Cite web|script-title=bn:ঐতিহাসিক দিবর দিঘি|trans-title=Historic Dibar Dighi|url=http://www.patnitala.naogaon.gov.bd/site/top_banner/8df6a40d-1ab1-11e7-8120-286ed488c766/%25E0%25A6%2590%25E0%25A6%25A4%25E0%25A6%25BF%25E0%25A6%25B9%25E0%25A6%25BE%25E0%25A6%25B8%25E0%25A6%25BF%25E0%25A6%2595-%25E0%25A6%25A6%25E0%25A6%25BF%25E0%25A6%25AC%25E0%25A6%25B0-%25E0%25A6%25A6%25E0%25A6%25BF%25E0%25A6%2598%25E0%25A6%25BF-|access-date=2021-06-23|website=Patnitala Upazila|language=bn}}</ref>
=== కైవర్త స్తంభం ===
ఈ చెరువు ప్రధానంగా పాక్షికంగా మునిగిపోయిన గ్రానైట్ స్తంభాన్ని కలిగి ఉండటానికి ప్రసిద్ధి చెందింది-స్థానికంగా దీనిని ''కైవర్త స్తంభ'' అని పిలుస్తారు-దాని మధ్యలో.<ref name="Banglapedia" /><ref name=":4" /><ref name=":6" /> స్తంభం శిఖరం కిరీటం ఆకారంలో ఉంటుంది మూడు పెంచిన వృత్తాకార వలయాలతో అలంకరించబడుతుంది.<ref name="Banglapedia" /> ఈ స్తంభంపై ఎటువంటి శాసనాలు లేవు .<ref name=":4" /> బెంగాల్ పై ఫ్రాన్సిస్ బుకానోన్-హామిల్టన్ చేసిన సర్వే (1807–08) లో దీని నికర ఎత్తు 22.5 మూరలు (33 అడుగులు, 75 అంగుళాలు), వ్యాసం 6.5 మూరలు (9 అడుగులు, 9 అంగుళాలు.<ref name=":1" /> అతను దానిని అష్టభుజి ఆకారంలో భావించాడు.<ref name=":1" />
కన్నింగ్హామ్ యాత్ర సుమారు 30 అడుగుల ఎత్తును సవరించింది-కనిపించే భాగం 10 అడుగులు, మునిగిపోయిన భాగం 12 అడుగులు, మిగిలినవి భూగర్భ పునాది.<ref name=":1" /> లాగ్ చేసిన డేటా నుండి, అతను స్తంభం 12 అంగుళాల పార్శ్వ పొడవు కలిగిన వికర్ణరహితంగా ఉండాలని నిర్ణయించాడు. ప్రతి వ్యాసం 29 అంగుళాలు గా వచ్చింది.<ref name=":1" /> అశోకుడి పాలన తరువాత భారత ఉపఖండంలో ఇంత పెద్ద ఒకే-షాఫ్ట్ రాతి స్తంభం ఇంకా నమోదు చేయబడలేదని పేర్కొంటూ, తాను వ్యక్తిగతంగా ఈ ప్రదేశాన్ని సందర్శించలేదని కన్నింగ్హామ్ విచారం వ్యక్తం చేశారు.<ref name=":1" />
ఒక బంగ్లాదేశ్ పురావస్తు శాస్త్రవేత్త కన్నింగ్హామ్ ఉజ్జాయింపును ధృవీకరించారు, కానీ పంపిణీని మార్చారు-12 అడుగులు నీటి మట్టానికి పైన, 8 అడుగులు మునిగిపోయాయి, 10 అడుగులు భూమి క్రింద ఉన్నాయి.<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.theindependentbd.com/home/printnews/93064|title=Dibar Pillar- A Medieval Wonder|work=The Independent|access-date=2021-06-23|location=Dhaka}}</ref>
== చరిత్ర ==
ఈ ప్రదేశం కాలం ఇంకా ఖచ్చితంగా నిర్ధారించబడలేదు. <ref name=":5">{{Cite web|title=Dibar Dighi and Kaivarta pillar|url=http://dept.ru.ac.bd/ihc/Mostafiz/Dibardighi.htm|access-date=2021-06-23|website=dept.ru.ac.bd|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624203211/http://dept.ru.ac.bd/ihc/Mostafiz/Dibardighi.htm|url-status=dead}}</ref><ref name=":3" /> 'దిబార్' అనే పేరు రాజు దిబ్యాక్ లేదా దివ్యాక్ పేరు నుండి ఉద్భవించి ఉండవచ్చు. <ref name="Banglapedia" /><ref name=":2" /><ref name=":5" /> స్థానిక ఇతిహాసాలు ఒక పౌరాణిక మూలాన్ని నిర్మించాయి, ఇందులో ఒక ''[[జిన్]]'' ద్వారా ఒక రాత్రిలోనే ఈ సరస్సును తవ్వారు.<ref name=":3" />
పద వ్యుత్పత్తి దృక్కోణం, సాహిత్య చరిత్ర ప్రకారం, 11వ శతాబ్దపు తన అధిపతి అయిన రెండవ మహిపాలుడిపై స్థానిక కైవర్త ( మహిష్య ) సామంతుడైన దిబ్యాక్ (లేదా దివ్య) సాధించిన విజయాన్ని స్మరించుకోవడానికి ఈ చెరువు, స్తంభాన్ని నిర్మించారని ప్రస్తుతం వాదిస్తున్నారు.<ref name="Banglapedia" /><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=O05uAAAAMAAJ&q=%22Dibor+Dighi%22|title=The fall of the Pāla Empire|last=Maitreẏa|first=Akshaẏakumāra|date=1987|publisher=University of North Bengal|page=44|author-link=Akshay Kumar Maitreya}}</ref><ref name=":0" /> దిబ్యాక్, రెండవ మహీపాల మధ్య యుద్ధానికి కారణం నిర్ధారించబడలేదు-[[రమేష్ చంద్ర మజుందార్|ఆర్. సి. మజుందార్]] దీనిని స్థానిక [[సామంత|సమంతా]] చేసిన తిరుగుబాటు అని అర్థం చేసుకున్నారు, వ్యూహాత్మకంగా పాలా అధికారం బలహీనపడటానికి ఇది సమయం, అయితే రామ్ శరణ్ శర్మ దీనిని భూస్వామ్య అణచివేతకు వ్యతిరేకంగా రైతు తిరుగుబాటుగా తీసుకున్నాడు.<ref>{{Cite web|title=Varendra Rebellion - Banglapedia|url=https://en.banglapedia.org/index.php/Varendra_Rebellion|access-date=2022-10-21|website=en.banglapedia.org}}</ref><ref>{{Cite paper}}</ref><ref>{{Cite web|title=Varendra Rebellion|url=https://en.banglapedia.org/index.php/Varendra_Rebellion|access-date=2021-06-24|website=Banglapedia}}</ref> ఈ నిర్మాణం దివ్యక్ లేదా అతని వారసులు-సోదరుడు రుదక్, మేనల్లుడు భీమ్ పాలనలో అమలు చేయబడి ఉండవచ్చు.<ref name="Banglapedia" />
== సంరక్షణ ==
కేంద్ర ప్రభుత్వం 1939లో దిబార్ దిఘిని వారసత్వ ప్రదేశంగా ప్రకటించింది.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=CeQVAQAAMAAJ&q=%22Dibar+Dighi%22|title=Indian Information Series|date=1939|publisher=Bureau of Public Information|volume=4-5|location=India}}</ref> రాజ్షాహి సోషల్ ఫారెస్ట్రీ డివిజన్ చెరువు చుట్టూ ఒక కృత్రిమ అడవిని (ఒక చిన్న జంతుప్రదర్శనశాలతో పాటు) సృష్టించింది; పడవ ప్రయాణాలకు అనుమతి ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది.<ref name=":3" /><ref>{{Cite news|url=https://www.ekushey-tv.com/tour/news/107873|work=Ekushey TV|access-date=2021-06-23|language=bn|script-title=bn:কালের সাক্ষী নওগাঁর ঐতিহাসিক দিবর দীঘি}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.prothomalo.com/life/travel/%E0%A6%8F%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE-%E0%A7%AD|work=Prothom Alo|access-date=2021-06-23|language=bn|script-title=bn:এলিজার দেখা ৭|archive-date=2021-06-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624203317/https://www.prothomalo.com/life/travel/%E0%A6%8F%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE-%E0%A7%AD|url-status=dead}}</ref>
== మూలాలు ==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:భారతదేశంలో తిరుగుబాట్లు]]
k26692cfub2j2ha738h7efvwopl5bon
సింగపూర్ యుద్ధం
0
504689
4989137
4972420
2026-10-26T12:27:11Z
యర్రా రామారావు
28161
సవరణ: Harv/Sfn no-target ఎర్రర్ సరిదిద్దాను (sfnHarvFixer.js)
4989137
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = సింగపూర్ యుద్ధం
| image = Surrender Singapore.jpg
| image_upright = 1.0
| caption = లెఫ్టినెంట్-జనరల్ ఆర్థర్ పెర్సివల్ (కుడివైపు), ఇచ్చిజీ సుగితా నేతృత్వంలో సింగపూర్లోని కామన్వెల్త్ దళాల లొంగుబాటు గురించి చర్చలు జరపడానికి తెల్ల జెండాతో నడుస్తున్న దృశ్యం, 15 ఫిబ్రవరి 1942.
| alt = ఐదుగురు బ్రిటీష్ అధికారులు, ఒక జపనీస్ అధికారి నడుస్తున్నారు, క్యాప్షన్ చూడండి
| partof = పసిఫిక్ యుద్ధం, [[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]]
| date = 8–15 ఫిబ్రవరి 1942
| place = సింగపూర్, స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్
| coordinates = {{Coord|01|21|09|N|103|46|08|E|region:SG_type:event_scale:50000|display=inline,title}}
| result = జపాన్ విజయం
* సింగపూర్లోని కామన్వెల్త్ దళాల లొంగుబాటు
* మలయన్ పోరాటం ముగింపు
* సూక్ చింగ్ మారణకాండ ప్రారంభం
| territory = జపాన్ దళాల సింగపూర్ ఆక్రమణ
| combatant1 = {{tree list}}
*{{Flag|British Empire}}
** {{UK}}
** {{flagcountry|British Raj}}
** ఫెడరేటెడ్ మలయ్ స్టేట్స్
** అన్ఫెడరేటెడ్ మలయ్ స్టేట్స్
*** జోహోర్
*** కెడా
*** కేలంతన్
*** పెర్లిస్
*** తెరెంజను
** స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్
*{{AUS}}
{{tree list/end}}
| combatant2 = {{flag|Empire of Japan}}
| commander1 = {{unbulleted list|{{Flagicon|UK}} ఆర్చిబాల్డ్ వేవెల్|{{Flagicon|UK}} ఆర్థర్ పెర్సివల్{{Surrendered}}|{{Flagicon|AUS}} గోర్డాన్ బెన్నెట్|{{Flagicon|UK}} లూయిస్ హీత్{{Surrendered}}|{{nowrap|{{Flagicon|UK}} మెర్టన్ బెక్విత్-స్మిత్{{Surrendered}}}}|{{Flagicon|UK}} ఫ్రాంక్ కీత్ సిమన్స్{{Surrendered}}}}
| commander2 = {{unbulleted list|{{flagicon|Empire of Japan|army}} టోమోయుకి యమశిత|{{flagicon|Empire of Japan|army}} తకుమా నిషిమురా|{{flagicon|Empire of Japan|army}} తకురో మత్సుయ్|{{flagicon|Empire of Japan|army}} రెన్యా ముతగుచి}}
| units1 = {{tree list}}
*{{flagdeco|UK}} మలయ కమాండ్
** {{flagicon|India|British}} III కార్ప్స్
*** 9వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
*** 11వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** {{Flagdeco|Australia}} 8వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** {{Flagdeco|United Kingdom}} 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** రాయల్ మలయ్ రెజిమెంట్
** SSVF
** డాల్ఫోర్స్
{{tree list/end}}
| units2 = {{tree list}}
*{{flagicon|Empire of Japan|army}} 25వ ఆర్మీ
** ఇంపీరియల్ గార్డ్స్
** 5వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** 3వ ఎయిర్ డివిజన్
ఇంపీరియల్ జపనీస్ నేవీ
{{tree list/end}}
| strength1 = 85,000 సైనికులు<br />300 తుపాకులు<br />1,800+ ట్రక్కులు<br />200 AFVలు<br />208 ట్యాంక్ విధ్వంసక, విమాన విధ్వంసక తుపాకులు<br />54 కోట తుపాకులు{{efn|సింగపూర్లో జపాన్ సైన్యం 300 ఫీల్డ్ గన్లు, 180 మోర్టార్లు, 100 విమాన విధ్వంసక తుపాకులు, 54 కోట తుపాకులు, 108 1-పౌండర్ గన్లతో పాటు 200 సాయుధ వాహనాలు (యూనివర్సల్ క్యారియర్లు, సాయుధ కార్లు), 1,800 లారీలను స్వాధీనం చేసుకుంది.{{sfn|Allen |2013|pp= 300–301}}}}{{efn|బ్లాక్బర్న్, హాక్ సింగపూర్ ముట్టడి సమయంలో స్వాధీనం చేసుకున్న బ్రిటిష్ ఫిరంగుల సంఖ్యను కోట తుపాకులతో కలుపుకుని మొత్తం 226 గా పేర్కొన్నారు (కోట తుపాకులు లేకుండా 172).{{sfn|Blackburn|Hack|2004|p=74}} అయితే ఇందులో 3.7 నుండి 4.5-అంగుళాల హోవిట్జర్లు, 75 మిమీ ఫీల్డ్ గన్లను మినహాయించినట్లు కనిపిస్తోంది.{{sfn|Blackburn|Hack|2004|p=193}}}}
| strength2 = 36,000 సైనికులు<br />440 ఫిరంగులు{{sfn|Allen|2013|p=169}}<br />3,000 ట్రక్కులు{{sfn|Toland|2003|p=272}}
| casualties1 = {{circa|5,000}} మరణాలు లేదా గాయపడినవారు<br />{{circa|80,000}} పట్టుబడినవారు
| casualties2 = 1,713{{ndash}}1,714 మరణాలు<br />2,772{{ndash}}3,378 గాయపడినవారు
| notes =
| casualties3 = ఈ యుద్ధం, ఆ తర్వాత జరిగిన సూక్ చింగ్ మారణకాండలో 31,000 నుండి 57,000 మంది పౌరులు మరణించారు{{efn|జనవరి చివరి నుండి ఫిబ్రవరి ప్రారంభం వరకు జపాన్ బాంబు దాడుల్లో రోజుకు సగటున 150 నుండి 200 మంది సింగపూర్ పౌరులు మరణించారు, ఈ మరణాలు ఈ సంఖ్యలో చేర్చబడలేదు. మలయాలో మరణించిన 20,000 పౌరులు కూడా ఇందులో లేరు.}}
}}
[[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]] సమయంలో ఫిబ్రవరి 1942లో [[బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం|బ్రిటిష్ వారి]] నుండి సింగపూర్ను [[జపాన్ సామ్రాజ్యం|జపాన్]] ఆక్రమించింది. పసిఫిక్ యుద్ధంలోని [[ఆగ్నేయాసియా]] ప్రాంతంలో జరిగిన ఈ '''సింగపూర్ పతనం''' లేదా '''సింగపూర్ యుద్ధం''' 8 నుండి 15 ఫిబ్రవరి 1942 వరకు కొనసాగింది. ఆగ్నేయాసియాలో సింగపూర్ అగ్రగామి బ్రిటిష్ సైనిక స్థావరం, ఆర్థిక నౌకాశ్రయంగా ఉండేది. యుద్ధాల మధ్య కాలంలో బ్రిటిష్ రక్షణ వ్యూహానికి ఇది చాలా ముఖ్యమైనది. అందువల్ల సింగపూర్ పతనం బ్రిటన్కు భారీ నష్టాన్ని కలిగించింది, చరిత్రలోనే ఆ దేశపు అతిపెద్ద సైనిక లొంగుబాటుకు దారితీసింది.
యుద్ధానికి ముందు, జపనీస్ జనరల్ టోమోయుకి యమశిత మలయన్ పోరాటంలో మలయన్ ద్వీపకల్పం మీదుగా సుమారు 30,000 మంది సైనికులతో ముందుకు సాగారు. అడవి భూభాగం గుండా వెళ్లడం అసాధ్యమని బ్రిటిష్ వారు పొరబడ్డారు, దీంతో మిత్రరాజ్యాల రక్షణ వ్యవస్థలు విఫలమై జపనీయులు వేగంగా ముందుకు సాగారు. బ్రిటిష్ లెఫ్టినెంట్-జనరల్ ఆర్థర్ పెర్సివల్ సింగపూర్లో 85,000 మంది మిత్రరాజ్యాల దళాలకు నాయకత్వం వహించారు. అయితే చాలా విభాగాలు తగినంత సైన్యం లేకుండా, అనుభవం లేని సైనికులతో ఉన్నాయి. బ్రిటిష్ సైన్యం జపనీస్ దళాల కంటే సంఖ్యాపరంగా ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ ద్వీపానికి అవసరమైన ఎక్కువ నీరు ప్రధాన భూభాగంలోని జలాశయాల నుండే వస్తుంది. జపనీయులను అడ్డుకోవడానికి బ్రిటిష్ వారు కాజ్వేను ధ్వంసం చేశారు, దీంతో జపనీయులు జొహోర్ జలసంధిని దాటేందుకు తాత్కాలిక ఏర్పాట్లు చేసుకోవాల్సి వచ్చింది. సింగపూర్ ప్రాముఖ్యతను దృష్టిలో ఉంచుకుని బ్రిటిష్ ప్రధాన మంత్రి [[విన్స్టన్ చర్చిల్]] చివరి సైనికుడి వరకు పోరాడాలని పెర్సివల్ను ఆదేశించారు.
ద్వీప రక్షణలోని బలహీనమైన భాగంపై జపనీయులు దాడి చేసి ఫిబ్రవరి 8న అక్కడ తమ స్థావరాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. పెర్సివల్ ఉత్తర ప్రాంతంలో దాడి జరుగుతుందని ఊహించి రక్షణ దళాలను సకాలంలో పంపలేకపోయారు. అంతేకాకుండా, పెర్సివల్ తన దళాలను సింగపూర్ తీరం వెంబడి పలుచటి వరుసలో మోహరించి, సరైన రిజర్వ్ దళాన్ని నిర్వహించలేకపోయారు. మిత్రరాజ్యాల దళాలలో సమాచార మార్పిడి, నాయకత్వ లోపాలు తలెత్తాయి. జపనీయులు చేరుకున్న ప్రాంతానికి సమీపంలో కొన్ని రక్షణ స్థావరాలు లేదా రిజర్వ్ దళాలు మాత్రమే ఉన్నాయి. జపనీయుల పురోగతి కొనసాగింది, మిత్రరాజ్యాల సరఫరాలు తగ్గిపోవడం ప్రారంభమైంది.
ఫిబ్రవరి 15 నాటికి, మిత్రరాజ్యాల నియంత్రణలో ఉన్న (సింగపూర్ ద్వీపంలో 1 శాతం) ఒక చిన్న ప్రాంతంలో సుమారు పది లక్షల మంది పౌరులు చిక్కుకుపోయారు. ఈ సమయానికి ముందు జరిగిన బాంబు దాడుల్లో మరణించిన వందలాది మందిని కాకుండా, పోరాటంలో సింగపూర్ పౌరులు సుమారు 7,000 మంది మరణించారు. పౌరుల నీటి సరఫరాపై జపాన్ విమానాలు నిరంతరం బాంబు దాడులు చేశాయి. నీటి సరఫరా కొద్ది రోజుల్లోనే ఆగిపోతుందని భావించారు. ఈ సమయానికి, మిత్రరాజ్యాల సరఫరాలు దాదాపు ఖాళీ అయ్యాయి. నగరంలోని కొన్ని ప్రాంతాలు అల్లకల్లోలంగా మారాయి. జపాన్ దళాలు కూడా తమ సరఫరాల ముగింపు దశకు చేరుకున్నాయి. యమశిత ప్రాణనష్టంతో కూడిన ఇంటింటి పోరాటాన్ని నివారించాలనుకున్నారు.
యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత రెండోసారి, యమశిత బేషరతు లొంగుబాటును డిమాండ్ చేశారు. ఫిబ్రవరి 15 మధ్యాహ్నం పెర్సివల్ లొంగిపోయారు. సుమారు 80,000 మంది బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్, స్థానిక సైనికులు యుద్ధ ఖైదీలుగా పట్టుబడ్డారు, మలయాలో పట్టుబడిన 50,000 మందికి వీరు తోడయ్యారు. అనేక మంది నిర్లక్ష్యం, దుర్వినియోగం లేదా బలవంతపు పని కారణంగా మరణించారు. యుద్ధం ముగిసే వరకు సింగపూర్ జపాన్ ఆధీనంలోనే ఉంది. అప్పటికే భారతీయ సైన్యంలో పనిచేస్తున్న సుమారు 40,000 మంది భారతీయ సైనికులు ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీలో చేరి బర్మా యుద్ధంలో జపాన్తో కలిసి పోరాడారు. చర్చిల్ దీనిని బ్రిటిష్ సైనిక చరిత్రలో అత్యంత ఘోరమైన విపత్తు అని పేర్కొన్నారు. రెండు నెలల ముందు జరిగిన హాంగ్ కాంగ్ పతనం, ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్, రిపల్స్ నౌకల మునకతో పాటు సింగపూర్ పతనం ఆసియాలో బ్రిటిష్ ప్రతిష్ఠను తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది, ఇది యుద్ధం తర్వాత ఈ ప్రాంతంలో బ్రిటిష్ వలస పాలన అంతానికి దోహదపడింది.
== నేపథ్యం ==
=== యుద్ధం ప్రారంభం ===
యుద్ధాల మధ్య కాలంలో, 1923లో ఆంగ్లో-జపనీస్ కూటమి రద్దయిన తరువాత బ్రిటన్ సింగపూర్లో ఒక నౌకా స్థావరాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. సింగపూర్ వ్యూహంలో భాగంగా ఈ ప్రాంతం కోసం బ్రిటిష్ ఇంటర్-వార్ డిఫెన్స్ ప్లానింగ్లో ఈ స్థావరం కీలక పాత్ర పోషించింది. ఆ మధ్యకాలంలో నిర్మాణ ప్రయత్నాలకు ఆర్థిక పరిమితులు ఆటంకం కలిగించాయి. పసిఫిక్లో యుద్ధం ప్రారంభమయ్యే సమయానికి మారిన వ్యూహాత్మక పరిస్థితులు ఈ వ్యూహం వెనుక ఉన్న కీలక ప్రాతిపదికలను చాలా వరకు బలహీనపరిచాయి.{{sfn|Warren|2002|pp=3–7}}{{sfn|Thompson|2005|p=6–7}} 1940, 1941 కాలంలో చైనాలో సైనిక చర్యలు, ఫ్రెంచ్ ఇండోచైనా ఆక్రమణకు ప్రతిస్పందనగా మిత్రరాజ్యాలు జపాన్పై వాణిజ్య ఆంక్షలు విధించాయి.{{sfn|Keogh|1965|p=68}}{{sfn|Costello|2009|p=71}} సింగపూర్ను స్వాధీనం చేసుకునే ప్రాథమిక ప్రణాళికను 1940 జూలైలో రూపొందించారు. 1940 చివరిలో, 1941 ప్రారంభంలో లభించిన సమాచారం ఆ ప్రణాళికను మార్చలేదు, కానీ జపనీస్ నిర్ణయాధికారుల మనస్సులో దానిని దృఢపరిచింది.{{sfn|Drea|1991|p=204}} నవంబర్ 11, 1940న, జర్మన్ రైడర్ అట్లాంటిస్ హిందూ మహాసముద్రంలో బ్రిటిష్ నౌక ఆటోమెడాన్ను బంధించింది, ఇందులో ఫార్ ఈస్ట్లో బ్రిటిష్ కమాండర్ ఎయిర్ మార్షల్ సర్ రాబర్ట్ బ్రూక్-పోఫామ్కు పంపాల్సిన పత్రాలు ఉన్నాయి. ఆ పత్రాలలో సింగపూర్ స్థావరం బలహీనతల గురించి సమాచారం ఉంది. డిసెంబర్ 1940లో, జర్మన్లు ఆ పత్రాల కాపీలను జపనీయులకు అప్పగించారు. జపనీయులు బ్రిటిష్ సైన్యం కోడ్లను ఛేదించారు. జనవరి 1941లో, ఇంపీరియల్ ఆర్మీ రెండవ విభాగం (గూఢచార విభాగం) "ఫోర్ట్రెస్ సింగపూర్" బలహీన స్థితి గురించి సింగపూర్ నుండి లండన్కు వెళ్లిన సందేశాన్ని వివరించి చదివింది. ఈ సందేశం ఎంత స్పష్టంగా ఉందంటే, జపనీయులు ముందుగా ఇది బ్రిటిష్ వారి వ్యూహం అని అనుమానించారు. ఎందుకంటే ఏ అధికారి కూడా తన పైఅధికారులకు బలహీనతలను అంత బహిరంగంగా అంగీకరించరని వారు నమ్మారు. ఆటోమెడాన్ పత్రాలతో సందేశాన్ని సరిపోల్చిన తర్వాతే జపనీయులు అది నిజమైనదేనని నిర్ధారించారు.{{sfn|Drea|1991|pp=202, 203}}
చైనాలో దాని సైనిక కార్యకలాపాలు, పారిశ్రామిక వినియోగం కారణంగా జపనీస్ చమురు నిల్వలు వేగంగా పడిపోయాయి. 1941 రెండవ భాగంలో, శాంతియుతంగా చమురు కొనుగోలు ప్రయత్నాలు విఫలమైతే, కీలక వనరులను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి జపనీయులు యుద్ధ సన్నాహాలు ప్రారంభించారు. బ్రిటన్, నెదర్లాండ్స్, అమెరికా భూభాగాలపై ఏకకాల దాడులను పొందుపరిచే విస్తృత యుక్తిని ప్రణాళికదారులు నిర్ణయించారు. ఈ ప్రణాళికలో భాగంగా మలయా, హాంకాంగ్లలో దళాలను దించడం, ఆ తరువాత సింగపూర్ను (ఇది జోహోర్-సింగపూర్ కాజ్వే ద్వారా మలయాతో కలుపబడి ఉంది) భద్రపరచడానికి దక్షిణం వైపు కదలడం, డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్లోని చమురు సమృద్ధిగా ఉన్న బోర్నియో, జావా ప్రాంతాలను ఆక్రమించడం ఉన్నాయి. పెర్ల్ హార్బర్ వద్ద అమెరికన్ నౌకాదళంపై దాడులతో పాటు, ఫిలిప్పీన్స్లో దళాలను దించడం, గ్వామ్, వేక్ ద్వీపం, గిల్బర్ట్ దీవులపై దాడులు చేయడం కూడా ఈ ప్రణాళికలో భాగమే.{{sfn|Keogh|1965|pp=72–73}}{{sfn|Costello|2009|p=98}} ఈ దాడుల తరువాత కొంతకాలం ఏకీకరణకు ప్రణాళిక వేశారు. ఆ తర్వాత ఇండియా-బర్మా సరిహద్దు నుండి వేక్ ఐలాండ్ వరకు, మలయా, డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్, న్యూ గినియా, న్యూ బ్రిటన్, బిస్మార్క్ ద్వీపసమూహం, మార్షల్, గిల్బర్ట్ దీవులను కలుపుతూ ఒక బలమైన రక్షణ వలయాన్ని ఏర్పాటు చేసి ఆక్రమిత భూభాగాలను రక్షించాలని జపనీస్ వ్యూహకర్తలు భావించారు. మిత్రరాజ్యాలు కోల్పోయిన భూభాగాన్ని తిరిగి పొందే ప్రయత్నాలను అడ్డుకోవడానికి, పోరాడాలన్న వారి ఇచ్ఛను దెబ్బతీయడానికి ఈ రక్షణ వలయం ఉపయోగపడుతుంది.{{sfn|Keogh|1965|pp=72–73}}
=== మలయా దండయాత్ర ===
[[File:PacificTheaterAug1942.jpg|thumb|350px|1942లో పసిఫిక్ యుద్ధ రంగం, మలయ్ ద్వీపకల్పంలో సింగపూర్ను చూపుతోంది]]
జపనీస్ 25వ సైన్యం ఇండోచైనా నుండి మలయాపై దండెత్తి, 8 డిసెంబర్ 1941న జల, భూ మార్గాల గుండా ఉత్తర మలయా, థాయిలాండ్లోకి ప్రవేశించింది.{{sfn|Brayley|2002|pp=14–15}}{{sfn|Farrell|Pratten|2011|pp=91–92}} ఇది పెర్ల్ హార్బర్పై జపనీయుల దాడితో దాదాపు ఏకకాలంలో జరిగింది, ఆ దాడి యుద్ధంలోకి అమెరికా ప్రవేశాన్ని ప్రేరేపించింది. థాయిలాండ్ సుమారు 5 నుండి 8 గంటల పాటు తన భూభాగంలోకి జపనీయుల రాకను ప్రతిఘటించింది. ఆపై కాల్పుల విరమణ, జపాన్తో స్నేహ ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది, తరువాత యుకె, అమెరికాలపై యుద్ధం ప్రకటించింది. అనంతరం జపనీయులు మలయాపై దాడి చేయడానికి థాయ్-మలయన్ సరిహద్దు గుండా భూమార్గం గుండా ముందుకు సాగారు. ఈ సమయంలో జపనీయులు సింగపూర్పై బాంబు దాడులు ప్రారంభించారు.{{sfn|Keogh|1962|pp=62–65}}
ఉత్తర మలయాలో జపనీస్ 25వ సైన్యాన్ని బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీకి చెందిన III కార్ప్స్ ప్రతిఘటించింది. మలయా, సింగపూర్లలో కామన్వెల్త్ దళాల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ వారు చొరవ తీసుకోలేదు, అదే సమయంలో జపనీస్ కమాండర్లు తమ దళాలను కేంద్రీకరించారు. సమీప విమాన మద్దతు, సాయుధ దళాలు, సమన్వయం, వ్యూహాలు, అనుభవంలో జపనీయులు మెరుగైన స్థానంలో ఉన్నారు. సాంప్రదాయిక బ్రిటిష్ సైనిక ఆలోచనా విధానం ప్రకారం జపనీస్ దళాలు తక్కువ స్థాయివి, మలయన్ అడవులను అభేద్యమైనవిగా భావించారు. జపనీయులు ఈ అపోహను పదేపదే తమకు అనుకూలంగా మార్చుకుని మిత్రరాజ్యాల రక్షణ శ్రేణులను అధిగమించగలిగారు.{{sfn|Moreman|2005|p=13}}{{sfn|Brayley|2002|p=15}} సింగపూర్ యుద్ధానికి ముందు అత్యంత తీవ్రమైన ప్రతిఘటన మ్యూార్ యుద్ధంలో ఎదురైంది, ఇందులో 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్, 45వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ పాల్గొన్నాయి. సింగపూర్ నగరంలో మిగిలి ఉన్న బ్రిటిష్ దళాలు ప్రాథమికంగా రక్షణ దళాలు (గారిసన్ ట్రూప్స్).{{sfn|Mant|1995|p=23}}{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=198}}
పోరాటం ప్రారంభంలో, కామన్వెల్త్ దళాలు మలయా, సింగపూర్లలో కేవలం 164 మొదటి శ్రేణి విమానాలను మాత్రమే కలిగి ఉన్నాయి. వాటిలో ఉన్న ఏకైక ఫైటర్ రకం నాణ్యత లేని బ్రూస్టర్ 339E బఫెలో. ఈ బఫెలోలను ఒక రాయల్ [[న్యూజీలాండ్|న్యూజిలాండ్]] ఎయిర్ ఫోర్స్ (RNZAF), రెండు రాయల్ ఆస్ట్రేలియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ (RAAF), రెండు రాయల్ ఎయిర్ ఫోర్స్ (RAF) స్క్వాడ్రన్లు ఆపరేట్ చేశాయి.{{sfn|Gillison|1962|pp=196, 204–205}} చరిత్రకారుడు పీటర్ డెన్నిస్ ప్రకారం ఈ విమానాలు "ఐరోపాలో ఉపయోగించడానికి తగినంత మంచివిగా పరిగణించబడలేదు". నెమ్మదిగా ఎక్కే రేటు, ఇంధన వ్యవస్థలో లోపాలు వీటి ప్రధాన లోపాలు. విమానం 6000 అడుగులు (1800 మీటర్లు) కంటే ఎత్తులో ఎగురుతున్నప్పుడు పైలట్ స్వయంగా హ్యాండ్-పంప్ ద్వారా ఇంధనాన్ని పంప్ చేయాల్సి వచ్చేది.{{sfn|Dennis|2008|p=115}} మలయా, బోర్నియో, సింగపూర్లలో మిగిలి ఉన్న శిక్షణ లేని పైలట్లు, తక్కువ నాణ్యత గల కామన్వెల్త్ పరికరాలతో పోలిస్తే ఇంపీరియల్ జపనీస్ ఆర్మీ ఎయిర్ ఫోర్స్ విమానాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి, పైలట్లకు మెరుగైన శిక్షణ ఉండేది. కామన్వెల్త్ ఫైటర్ల కంటే జపనీస్ ఫైటర్లు ఆధునికమైనవి, ఇది జపనీయులకు గాలిలో ఆధిపత్యాన్ని సాధించడంలో సహాయపడింది.{{sfn|Farrell|Pratten|2011|pp=30, 98, 101}} తక్కువ సంఖ్యలో ఉన్నప్పటికీ బఫెలోస్ కొంత ప్రతిఘటనను ఇవ్వగలిగాయి. కొద్దిమంది ప్రాణాలతో బయటపడిన వారిని ఉపసంహరించుకోవడానికి ముందు RAAF పైలట్లు మాత్రమే కనీసం 20 జపనీస్ విమానాలను కూల్చివేశారు.{{sfn|Dennis|2008|p=115}}
[[File:Singapore causeway blown up.jpg|left|thumb|ధ్వంసమైన కాజ్వే దృశ్యం, మధ్యలో గ్యాప్ కనిపిస్తోంది, ఇది జపాన్ విజయాలను ఒక వారం పైగా, ఫిబ్రవరి 8 వరకు ఆలస్యం చేసింది.|alt=నదిపై ధ్వంసమైన వంతెన, నలుపు తెలుపు చిత్రం]]
ఫోర్స్ Z, బ్యాటిల్ షిప్ HMS ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్, బ్యాటిల్ క్రూయిజర్ HMS రిపల్స్, నాలుగు డిస్ట్రాయర్లతో కూడి, మలయా తీరం వెంబడి జపనీస్ ల్యాండింగ్లను వ్యతిరేకించడానికి డిసెంబర్ 8న సింగపూర్ నుండి ఉత్తరం వైపు బయలుదేరింది. జపాన్ విమానాలు డిసెంబర్ 10న రెండు భారీ నౌకలను గుర్తించి ముంచేశాయి.{{sfn|Hall|1983|pp=62–63}} దీంతో మలయా ద్వీపకల్ప తూర్పు తీరం రక్షణ లేకుండా పోయింది, జపనీయులు తమ దాడులను కొనసాగించడానికి ఇది అవకాశం ఇచ్చింది. జపనీస్ దళాలు తీరాన్ని రక్షిస్తున్న భారతీయ యూనిట్లను వేగంగా వేరుచేసి, చుట్టుముట్టి లొంగిపోయేలా చేశాయి. సంఖ్యాపరంగా తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, వారు మలయన్ ద్వీపకల్పం గుండా ముందుకు సాగుతూ, రక్షణ వ్యవస్థలను అధిగమించారు. జపనీస్ దళాలు సైకిల్ ఇన్ఫాంట్రీ, తేలికపాటి ట్యాంకులను కూడా ఉపయోగించాయి. ఇవి అడవి గుండా వేగంగా కదలడానికి అనుమతించాయి. కామన్వెల్త్ దళాలు ఆ భూభాగం అటువంటి దాడులకు అనుకూలంగా లేదని భావించి, ట్యాంకులను మోహరించలేదు. కొన్ని సాయుధ వాహనాలు మాత్రమే కలిగి ఉన్నారు, ఇది వారిని తీవ్ర ప్రతికూలతలో పడేసింది.{{sfn|Hall|1983|p=67}}
మరిన్ని కామన్వెల్త్ యూనిట్లు—8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్కు చెందిన కొన్ని దళాలతో సహా—పోరాటంలో చేరినప్పటికీ, జపనీయులు వారిని తిరిగి సంఘటితం కాకుండా అడ్డుకున్నారు.{{efn|8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ నుండి రెండు బ్రిగేడ్లు ఫిబ్రవరి 1941లో సింగపూర్కు ఆ తర్వాత మలయాకు పంపబడ్డాయి, కాగా దాని మూడవ బ్రిగేడ్ రాబౌల్, తైమూర్, అంబోన్ ద్వీపంలలో గావలి కాసేందుకు చెదరగొట్టబడింది.{{sfn|Powell|2003|p=7}}}} జపనీయులు నగరాలను ఆక్రమించుకుంటూ సింగపూర్ వైపు ముందుకు సాగారు, ఇది అమెరికన్-బ్రిటిష్-డచ్-ఆస్ట్రేలియన్ కమాండ్ (ABDACOM) కార్యకలాపాలకు ముఖ్య కేంద్రంగా ఉంది, ఇది రెండవ ప్రపంచ యుద్ధపు మొదటి మిత్రరాజ్యాల ఉమ్మడి కమాండ్. హిందూ మహాసముద్రం, పసిఫిక్ మహాసముద్రాల మధ్య ప్రధాన షిప్పింగ్ ఛానెల్ను సింగపూర్ నియంత్రించింది. జనవరి 14న జెమాస్ సమీపంలోని జెమెన్సే నది వద్ద ప్రధాన రహదారిపై 2/30వ ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్ ఆకస్మిక దాడికి దిగింది. దీని వల్ల అనేక మంది జపనీయులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=197}}{{efn|జపాన్ మరణించిన లేదా గాయపడిన వారి సంఖ్య వివాదాస్పదమైంది.{{sfn|Murdoch|2012}}}}
బక్రీలో జనవరి 18 నుండి 22 వరకు, ఆస్ట్రేలియన్ 2/19వ, 2/29వ బెటాలియన్లు, 45వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ (లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ చార్లెస్ గ్రోవ్స్ రైట్ ఆండర్సన్) పారిట్ సులోంగ్ సమీపంలో మందుగుండు సామగ్రి అయిపోయే వరకు జపనీస్ స్థావరాల గుండా పదేపదే పోరాడాయి. ప్రాణాలతో బయటపడిన వారు దాదాపు 110 మంది ఆస్ట్రేలియన్లు, 40 మంది భారతీయ క్షతగాత్రులను విడిచిపెట్టవలసి వచ్చింది. వీరిని తరువాత జపనీస్ దళాలు పారిట్ సులోంగ్ ఊచకోత సమయంలో కొట్టి, హింసించి హత్య చేశాయి.{{sfn|Morgan|2013|p=9}} ఈ యూనిట్లకు చెందిన 3,000 మందికి పైగా సైనికులలో కేవలం 500 మంది మాత్రమే తప్పించుకున్నారు. వెనక్కి తగ్గుతూ చేసిన పోరాటంలో అతని నాయకత్వానికి ఆండర్సన్కు విక్టోరియా క్రాస్ లభించింది.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|pp=198–199}}{{sfn|Wigmore|1986|pp=137–139}} జనవరి 25న క్లువాంగ్ సమీపంలోని నియోర్ ప్రాంతంలో 5/11వ సిక్కు రెజిమెంట్ (లెఫ్టినెంట్-కల్నల్ జాన్ పార్కిన్) చేసిన దృఢమైన ప్రతిదాడి, జనవరి 26/27న నిత్స్డేల్ ఎస్టేట్ చుట్టూ 2/18వ ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్ చేసిన ఆకస్మిక దాడి విలువైన సమయాన్ని కొనుగోలు చేశాయి. 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ (బ్రిగేడియర్ హెరాల్డ్ టేలర్) ఆధారంగా తూర్పు దళాన్ని తూర్పు జోహోర్ నుండి ఉపసంహరించుకోవడానికి ఇవి అనుమతించాయి.{{sfn|Wigmore|1957|pp=262, 267}}{{sfn|Moreman|2005|p=34}}<ref>{{cite web |url=https://www.awm.gov.au/unit/U56061/ |title=2/18th Australian Infantry Battalion |publisher=Australian War Memorial |access-date=3 May 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150505093536/https://www.awm.gov.au/unit/U56061/ |archive-date=5 May 2015}}</ref> జనవరి 31న, చివరి కామన్వెల్త్ దళాలు జోహోర్, సింగపూర్లను అనుసంధానించే కాజ్వేను దాటాయి, ఆపై ఇంజనీర్లు దానిని పేల్చివేశారు.{{sfn|Thompson|2005|pp=250–251}}{{sfn|Keogh|1962|p=154}}
== ప్రారంభ దశ ==
దండయాత్రకు ముందు వారాల్లో, కామన్వెల్త్ దళాలు దాని సీనియర్ కమాండర్ల మధ్య అణచివేయబడిన, బహిరంగంగా అంతరాయం కలిగించే అనేక విభేదాలను ఎదుర్కొన్నాయి.{{sfn|Thompson|2005|pp=103–130}} అలాగే ఆస్ట్రేలియన్ ప్రధాన మంత్రి జాన్ కర్టిన్ నుండి ఒత్తిడి ఎదుర్కొన్నాయి.{{sfn|Thompson|2005|pp= 60–61}} గారిసన్ కమాండర్ లెఫ్టినెంట్-జనరల్ ఆర్థర్ పెర్సివల్ వద్ద 85,000 మంది సైనికులు ఉన్నారు-కనీసం కాగితంపై అయినా వీరు కేవలం నాలుగు డివిజన్లకు సమానం.{{sfn|Wigmore|1957|p=289}}{{efn|1941 నుండి 1944 వరకు ఒక పదాతిదళ విభాగం అధికారిక (కాగితంపై ఉన్న) సైనిక బలం 17,298 మంది సైనికులు.{{sfn|Joslen|2003|pp=130–131}}}} ఈ సంఖ్యలో, 15,000 మంది పురుషులు సరఫరా, పరిపాలనా లేదా ఇతర పోరాటేతర పాత్రలలో నియమించబడ్డారు. మిగిలిన దళం ఫ్రంట్-లైన్, సెకండ్-లైన్ దళాల మిశ్రమం. 49 ఇన్ఫాంట్రీ బెటాలియన్లు-21 భారతీయ, 13 బ్రిటీష్, ఆరు ఆస్ట్రేలియన్, నాలుగు ఇండియన్ స్టేట్స్ ఫోర్సెస్ ఎయిర్ఫీల్డ్ రక్షణకు కేటాయించబడ్డాయి, మూడు స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్ వాలంటీర్ ఫోర్స్, రెండు మలయన్ ఉన్నాయి. అదనంగా, రెండు బ్రిటిష్ మెషిన్-గన్ బెటాలియన్లు, ఒక ఆస్ట్రేలియన్, ఒక బ్రిటిష్ రికనైసెన్స్ బెటాలియన్ ఉన్నాయి.{{sfn|Wigmore|1957|pp=289–290}} కొత్తగా వచ్చిన 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ (మేజర్ జనరల్ మెర్టన్ బెక్విత్-స్మిత్){{sfn|Joslen|2003|p=60}}{{sfn|Wigmore|1957|p=290}} పూర్తి బలాన్ని కలిగి ఉంది కానీ అనుభవం, శిక్షణ లోపించింది.<ref>{{cite web |title=The Malayan Campaign 1941 |url=http://orbat.com/site/history/historical/malaysia/malayan1941.html |access-date=7 December 2005 |archive-url= https://web.archive.org/web/20051119192312/http://orbat.com/site/history/historical/malaysia/malayan1941.html |archive-date= 19 November 2005 |author=Coello, Terry |publisher=Orbat.com}}</ref> మిగిలిన దళాలు నాణ్యత, పరిస్థితి, శిక్షణ, పరికరాలు, ధైర్యం పరంగా మిశ్రమంగా ఉన్నాయి. మలయన్ పోరాటం ఆస్ట్రేలియన్ అధికారిక చరిత్రకారుడు లియోనెల్ విగ్మోర్ ఇలా వ్రాశాడు:
[[File:Singapore map 1942.jpg|thumb|upright=1.5|ఫిబ్రవరి 1942 ప్రారంభంలో సింగపూర్; కామన్వెల్త్ భూ దళాల స్థానాలు ఎరుపు రంగులో చూపబడ్డాయి. ఉడ్ల్యాండ్స్ రోడ్, రైల్వేతో ఏర్పడిన ప్రధాన ఉత్తర-దక్షిణ రవాణా కారిడార్ సిటీ సెంటర్ (ఆగ్నేయంలో), కాజ్వే (మధ్య ఉత్తరం) ను కలుపుతూ ద్వీపం మధ్యలో ఉన్న నల్లటి గీత. సారింబున్ ద్వీపం వాయువ్య మూలలో ఉంది; బుకిట్ తిమా రవాణా కారిడార్పై మధ్య భాగానికి దగ్గరగా ఉంది; పసిర్ పంజాంగ్ సిటీ సెంటర్, ద్వీపపు నైరుతి మూల మధ్య ఉంది. "జురాంగ్ లైన్" ఉడ్ల్యాండ్స్ రోడ్కు పశ్చిమాన ఎరుపు రంగులో బ్రాకెట్ ఆకారంలో ఉంది.|alt=మ్యాప్, క్యాప్షన్ చూడండి]]
{{blockquote|భారతీయ బెటాలియన్లలో ఒకటి మాత్రమే సంఖ్యాపరంగా పూర్తి బలాన్ని కలిగి ఉంది. మూడు (44వ బ్రిగేడ్లో) అప్పుడే చేరుకుని పాక్షికంగా మాత్రమే శిక్షణ పొందాయి. తొమ్మిదింటిని కొత్తగా చేర్చుకున్న అనుభవం లేని సైనికులతో ఆదరాబాదరాగా పునర్వ్యవస్థీకరించారు. మరో నాలుగు పునరుద్ధరించబడుతున్నప్పటికీ యుద్ధానికి ఏమాత్రం సిద్ధంగా లేవు. ఆరు యునైటెడ్ కింగ్డమ్ బెటాలియన్లు (బ్రిటిష్ 18వ పదాతిదళ డివిజన్లోని 54, 55వ బ్రిగేడ్లు) అప్పుడే మలయాలో దిగాయి. మిగతా ఏడు బెటాలియన్లలో సిబ్బంది కొరత ఉంది. ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్లలో మూడింటిలో కొత్తగా చేరిన, తగినంత శిక్షణ లేని సైనికులు ఎక్కువగా ఉన్నారు. మలయ్ బెటాలియన్లు ఇంతకు ముందు యుద్ధం చేయలేదు, స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్ వాలంటీర్లు అస్పష్టంగా మాత్రమే శిక్షణ పొందారు. అంతేకాక, ప్రధాన భూభాగంలో జరిగిన నష్టాల వల్ల పరికరాల కొరత తీవ్రంగా ఏర్పడింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=290}}}}
మేజర్ జనరల్ గోర్డాన్ బెన్నెట్కు చెందిన 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్లోని రెండు బ్రిగేడ్లకు పెర్సివల్ సింగపూర్ పశ్చిమ భాగం బాధ్యతలను అప్పగించారు. ఇందులో ద్వీపం వాయువ్యంలో ఉన్న ప్రధాన దాడి ప్రాంతాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇదంతా ఎక్కువగా మడ అడవులు, చిత్తడి నేలలు, నదులు, వాగులతో నిండి ఉంది.{{sfn|Legg|1965|p=230}} "వెస్ట్రన్ ఏరియా" నడిబొడ్డున ఉన్న RAF టెంగా, ఆ సమయంలో సింగపూర్లో అతిపెద్ద ఎయిర్ఫీల్డ్. బ్రిగేడియర్ హెరాల్డ్ టేలర్ ఆధ్వర్యంలోని ఆస్ట్రేలియన్ 22వ బ్రిగేడ్కు పశ్చిమాన 10 మైళ్ల (16 కి.మీ) వెడల్పు గల సెక్టార్ను కేటాయించారు. బ్రిగేడియర్ డంకన్ మాక్స్వెల్ ఆధ్వర్యంలోని 27వ బ్రిగేడ్కు కాజ్వేకు పశ్చిమాన 4000 గజాల (3700 మీటర్లు) జోన్ బాధ్యతను అప్పగించారు. కొత్తగా వచ్చిన ఆస్ట్రేలియన్ 2/4వ మెషిన్-గన్ బెటాలియన్ పదాతిదళ స్థానాలను బలోపేతం చేసింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=270–271}} బెన్నెట్ కమాండ్ కింద 44వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ కూడా ఉంది.{{sfn|Legg|1965|p=230}}
మేజర్-జనరల్ బెర్తోల్డ్ కీ ఆధ్వర్యంలోని 11వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ (III ఇండియన్ కార్ప్స్, లెఫ్టినెంట్ జనరల్ సర్ లూయిస్ హీత్) కు 8వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్, 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ల సహాయంతో "నార్తర్న్ ఏరియా"గా పిలువబడే ఈశాన్య సెక్టార్ బాధ్యతను అప్పగించారు.{{sfn|Legg|1965|p=230}}{{sfn|Thompson|2005|p=261}} ఇందులో సెంబవాంగ్ నావల్ బేస్ కూడా ఉంది. ఆగ్నేయంలోని ప్రధాన పట్టణ ప్రాంతాలతో కూడిన "సదరన్ ఏరియా" కు మేజర్-జనరల్ ఫ్రాంక్ సిమన్స్ నాయకత్వం వహించారు. అతని దళాలలో 1వ మలయా ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్, స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్ వాలంటీర్ ఫోర్స్ బ్రిగేడ్లతో పాటు రిజర్వ్లో 12వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ ఉన్నాయి.{{sfn|Thompson|2005|p=262}}
[[File:8th Div Troops.jpg|thumb|left|దురదృష్టకరమైన 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ దళాలు సింగపూర్ హార్బర్లో దిగుతున్నాయి.|alt=సైనికులు పెద్ద నౌక నుండి బయలుదేరుతున్నారు]]
ఫిబ్రవరి 3 నుండి, కామన్వెల్త్ దళాలపై జపనీస్ ఫిరంగులతో దాడులు జరిగాయి. ఆ తర్వాతి ఐదు రోజుల పాటు సింగపూర్పై వైమానిక దాడులు తీవ్రమయ్యాయి. ఫిరంగి, వైమానిక దాడుల తీవ్రత పెరగడంతో కామన్వెల్త్ యూనిట్లు, వారి కమాండర్ల మధ్య కమ్యూనికేషన్స్ తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. ఇది ద్వీప రక్షణ సన్నాహాలపై ప్రభావం చూపింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=308}} ఏరియల్ రికనైసెన్స్, స్కౌట్స్, చొరబాటుదారులు, జలసంధికి అవతలివైపున ఉన్న ఎత్తైన ప్రదేశాల (ఇస్తానా బుకిత్ సెరీన్, సుల్తాన్ ఆఫ్ జోహోర్ ప్యాలెస్ వంటివి) నుండి గమనించడం ద్వారా జపనీస్ కమాండర్ జనరల్ టోమోయుకి యమశిత, అతని సిబ్బంది కామన్వెల్త్ దళాల స్థానాలపై అద్భుతమైన అవగాహన పొందారు. సింగపూర్ దాడికి ప్రణాళిక వేయడానికి యమశిత, అతని అధికారులు ఇస్తానా బుకిత్ సెరీన్, జోహోర్ స్టేట్ సెక్రటేరియట్ భవనంలో (సుల్తాన్ ఇబ్రహీం భవనం) స్థావరాలను ఏర్పాటు చేసుకున్నారు.{{sfn|Lee|2008|p=37}}<ref>{{cite web |url=http://ajrp.awm.gov.au/ajrp/AJRP2.nsf/5c2a7f65120f209aca256b6d0020a228/e2909070f075fdbeca256946001ef8ab?OpenDocument |title=War for the Empire: Malaya and Singapore, Dec 1941 to Feb 1942 |author=Reid, Richard |work=Australia-Japan Research Project |publisher=Australian War Memorial |access-date=8 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150702004451/http://ajrp.awm.gov.au/ajrp/AJRP2.nsf/5c2a7f65120f209aca256b6d0020a228/e2909070f075fdbeca256946001ef8ab?OpenDocument |archive-date=2 July 2015}}</ref> ఇస్తానా బుకిత్ సెరీన్ సులభమైన లక్ష్యం అని అతని సైనిక సలహాదారులు నిర్ధారించినప్పటికీ, అది జోహోర్ సుల్తాన్కు చెందినది కాబట్టి బ్రిటిష్ సైన్యం ప్యాలెస్పై దాడి చేయదని యమశిత నమ్మాడు. యమశిత అంచనా నిజమైంది; ఆస్ట్రేలియన్ ఫిరంగి దళాలు ప్యాలెస్ను గమనిస్తున్నప్పటికీ, దానిపై దాడి చేయడానికి అనుమతిని గోర్డాన్ బెన్నెట్ నిరాకరించారు.{{sfn|Thompson|2008|p=239}}
[[File:Coastal defence gun at Singapore.jpg|thumb|సింగపూర్లోని 15-అంగుళాల తీర రక్షణ తుపాకులలో ఒకటి కాల్పుల కోసం పైకి లేపబడింది|alt=ఆకాశం నేపథ్యంలో తుపాకీ]]
సింగపూర్లోని చాలా BL 15-అంగుళాల Mk I నౌకాదళ తుపాకులు ఉత్తరం వైపుగా తిప్పబడి జపనీయులతో పోరాడేందుకు ఉపయోగించబడ్డాయి. వీటిలో జోహోర్ బ్యాటరీ కూడా ఉంది, దీనిలో మూడు 15-అంగుళాల (380 మిమీ) తుపాకులు, రెండు 15-అంగుళాల తుపాకులతో కూడిన మరొక బ్యాటరీ ఉన్నాయి. ఈ తుపాకులకు ప్రధానంగా యాంటీ-షిప్పింగ్ ఉపయోగం కోసం ఆర్మర్-పియర్సింగ్ షెల్స్ (AP) సరఫరా చేయబడ్డాయి, అధిక పేలుడు (HE) షెల్స్ తక్కువగా ఉన్నాయి.{{sfn|Smith|2006|pp=442–443, 527}}{{sfn|Kirby|1954|p=361}}{{efn|సైనిక విశ్లేషకులు తరువాత అంచనా వేసిన దాని ప్రకారం, తుపాకులకు HE షెల్లు బాగా సరఫరా చేయబడి ఉంటే జపాన్ దళాలు భారీ ప్రాణనష్టం చవిచూసేవి, కానీ కేవలం ఈ మార్గాల ద్వారా మాత్రమే దండయాత్రను నిరోధించడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు.{{sfn|Chung|2011|pp=24–26}}}} జపనీయులు సింగపూర్కు ఈశాన్య భాగంలో దళాలను దించుతారని పెర్సివల్ తప్పుగా ఊహించాడు. వాయువ్య దిశ (జోహోర్ జలసంధి ఇరుకైనది, వరుస నదీ ముఖద్వారాలు నౌకలను ప్రయోగించడానికి రక్షణ కల్పిస్తాయి) దాడులకు మరింత అనుకూలమైనదన్న సలహాను ఆయన నిర్లక్ష్యం చేశాడు.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=202}} బ్రిటిష్ వారిని మోసం చేయడానికి ఈ సెక్టార్లో ఉద్దేశపూర్వకంగా జపనీస్ దళాల కదలికలు కూడా ఇందుకు ప్రోత్సహించాయి.{{sfn|Thompson|2005|p=285}} చాలా వరకు సైనిక పరికరాలు, వనరులను తప్పుగా ఈశాన్య విభాగానికి కేటాయించారు. ఇక్కడ అత్యంత పూర్తి స్థాయి, తాజా దళమైన 18వ పదాతిదళ డివిజన్ మోహరించబడింది. మరోవైపు, బలహీనపడిన 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ సెక్టార్లో దాని మూడు బ్రిగేడ్లలో రెండింటికి ఎటువంటి బలమైన స్థిర రక్షణ కట్టడాలు లేదా అడ్డంకులు లేవు. విషయాలను మరింత జటిలం చేస్తూ, జలమార్గానికి రక్షణ కల్పించే విధంగా ఆస్ట్రేలియన్లను ముందుకు వెళ్లి రక్షించమని పెర్సివల్ ఆదేశించాడు. దీని అర్థం వారు వెంటనే ఏ పోరాటంలోనైనా పూర్తిగా కట్టుబడి ఉంటారు. ఇది వారి రక్షణ లోతును తగ్గించడమే కాకుండా, వారి వశ్యతను కూడా పరిమితం చేసింది.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=202}} ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్లకు ఆ తర్వాత క్రమం తప్పకుండా 18 కిలోమీటర్ల (11 మైళ్లు) కంటే ఎక్కువ వెడల్పు ఉన్న విస్తృతమైన ప్రాంతాన్ని కేటాయించారు. వీరిని క్రాంజీ నది వేరుచేసింది.{{sfn|Thompson|2008|p=240}}
యమశిత వద్ద మూడు డివిజన్ల నుండి కేవలం 30,000 మందికి పైగా సైనికులు మాత్రమే ఉన్నారు: ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ డివిజన్ (లెఫ్టినెంట్-జనరల్ తకుమా నిషిమురా), 5వ డివిజన్ (లెఫ్టినెంట్-జనరల్ తకురో మత్సుయ్), జపనీస్ 18వ డివిజన్ (లెఫ్టినెంట్-జనరల్ రెన్యా ముతగుచి).{{sfn|Felton|2008|p=33}} ఒక తేలికపాటి ట్యాంక్ బ్రిగేడ్ కూడా మద్దతుగా ఉంది.{{sfn|Murfett et al|2011|p=177}} దీనికి విరుద్ధంగా ఉపసంహరణ తరువాత పెర్సివల్ వద్ద సుమారు 85,000 మంది సైనికులు ఉన్నారు, అయితే 15,000 మంది పరిపాలనా సిబ్బంది కాగా పెద్ద సంఖ్యలో అరకొర శిక్షణ పొందిన బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్ రీన్ఫోర్స్మెంట్స్ అప్పుడే వచ్చారు. అంతకుముందు జరిగిన పోరాటంలో పాల్గొన్న దళాలలో, మెజారిటీ సైనికులు తక్కువ బలం, తక్కువ పరికరాలతో ఉన్నారు.{{sfn|Keogh|1962|p=157}}
జపనీస్ దాడికి ముందు రోజులలో, ఆస్ట్రేలియన్ 22వ బ్రిగేడ్ నుండి పెట్రోల్ దళాలు (గస్తీ దళాలు) నిఘా సమాచారాన్ని సేకరించడానికి రాత్రిపూట జోహోర్ జలసంధి మీదుగా పంపబడ్డాయి. ఫిబ్రవరి 6 సాయంత్రం మూడు చిన్న పెట్రోల్ దళాలు పంపబడ్డాయి, ఒకదానిని శత్రువులు గుర్తించారు. దాని నాయకుడు చంపబడి, వారి పడవ మునిగిపోవడంతో వారు వెనక్కి తగ్గారు. మిగిలిన రెండు దళాలు ఒడ్డుకు చేరుకోగలిగాయి. ఒక రోజు వ్యవధిలో, వారు జపనీస్ దళాల భారీ సాంద్రతలను గుర్తించారు, అయినప్పటికీ వారు ఎటువంటి ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్లను గుర్తించలేకపోయారు.{{sfn|Hall|1983|p=163}} జపనీయుల సన్నాహాలకు అంతరాయం కలిగించడానికి ఈ స్థానాలపై ఫిరంగులతో దాడి చేయాలని ఆస్ట్రేలియన్లు అభ్యర్థించారు. కానీ నిజమైన దాడి వాయువ్యం వైపు కాకుండా ఈశాన్య విభాగంలో వస్తుందన్న నమ్మకంతో మలయా కమాండ్ ఈ పెట్రోల్ నివేదికలను అప్రాధాన్యమైనవిగా భావించి విస్మరించింది.{{sfn|Hall|1983|pp=162–163}}{{sfn|Thompson|2008|pp=286–287, 240}}
== యుద్ధం ==
=== జపనీయుల ల్యాండింగ్స్ ===
[[File:Sarimbun battle.jpg|thumb|సింగపూర్ ద్వీపంలో ఎరుపు రంగులో జపనీస్ ల్యాండింగ్స్, నీలం రంగులో చెల్లాచెదురుగా ఉన్న ఆస్ట్రేలియన్ రక్షణ స్థానాలు|alt=జోహోర్ జలసంధిని దాటి సింగపూర్లోని వాయువ్య ప్రాంతంలో దిగుతున్న జపనీయులను వర్ణించే మ్యాప్]]
కాజ్వేను పేల్చివేయడం జపనీయుల దాడిని ఒక వారం పాటు ఆలస్యం చేసింది. ప్రధాన దాడికి ముందు ఆస్ట్రేలియన్లు తీవ్రమైన ఫిరంగి దాడులకు గురయ్యారు. ఫిబ్రవరి 8, 1942 రాత్రి 11:00 గంటలకు ప్రారంభించి 15 గంటల పాటు యమశిత భారీ తుపాకులు జలసంధి వెంబడి 88,000 షెల్స్ను (తుపాకీకి 200 రౌండ్లు) కాల్చాయి. దీని వల్ల టెలిఫోన్ లైన్లు కత్తిరించబడ్డాయి, ముందున్న విభాగాలు వేరు చేయబడ్డాయి.{{sfn|Thompson|2008|p=240}}{{sfn|Allen|2013|p=169}}{{sfn|Wigmore|1957|pp=308–310}} ఆస్ట్రేలియన్లకు ఎదురుగా ఉన్న జపనీస్ దాడి దళాలలో ప్రాణనష్టం, అంతరాయం కలిగించే కౌంటర్-బ్యాటరీ ఫైర్ను నిర్వహించే మార్గాలు బ్రిటిష్ వారికి ఉన్నాయి.{{sfn|Costello|2009|p=199}} ఆస్ట్రేలియన్లపై బాంబు దాడి దాడికి నాందిగా పరిగణించబడలేదు-మలయా కమాండ్ ఈ దాడి చాలా రోజులు కొనసాగుతుందని, తర్వాత తన దృష్టిని ఈశాన్యానికి మారుస్తుందని విశ్వసించింది. ఈ దాడి తీవ్రత మిత్రరాజ్యాలు ఇంతకు ముందు ఈ పోరాటంలో ఎదుర్కొన్న దేనినైనా మించిపోయింది; సంభావ్య జపనీస్ సమీకరణ ప్రాంతాలపై బాంబు దాడి చేయమని కామన్వెల్త్ ఫిరంగి దళాలకు ఎటువంటి ఆదేశాలు జారీ చేయబడలేదు.{{sfn|Thompson|2005|p=288}}
ఫిబ్రవరి 8 రాత్రి 8:30 గంటలకు కొద్దిసేపటి ముందు, 5వ డివిజన్, 18వ డివిజన్కు చెందిన మొదటి జపనీస్ దళాల సమూహం జోహోర్ జలసంధిని దాటడం ప్రారంభించింది. 16 దాడి బెటాలియన్ల నుండి, ఐదు రిజర్వ్లో ఉంచుకొని, సుమారు 13,000 మంది జపనీయుల ప్రధాన దళం 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్పై దాడి చేసింది.{{sfn|Thompson|2005|p=291}} ఈ దాడిని 2/18వ బెటాలియన్, 2/20వ బెటాలియన్లు ఎదుర్కొన్నాయి. ప్రతి జపనీస్ డివిజన్ 150 బార్జ్లు, మడతపెట్టగల పడవలను కలిగి ఉంది, ఇవి 4,000 మందిని తీసుకెళ్లడానికి సరిపోతాయి. మొదటి రాత్రి 13,000 మంది జపనీస్ దళాలు ల్యాండ్ అయ్యాయి, ఆపై తెల్లవారుజామున మరో 10,000 మంది వారిని అనుసరించారు.{{sfn|Thompson|2005|p=297}} ఆస్ట్రేలియన్లు కేవలం 3,000 మంది మాత్రమే ఉన్నారు, వారికి ఎటువంటి ముఖ్యమైన రిజర్వ్ దళాలు లేవు.{{sfn|Thompson|2008|p=240}}
ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్ ఆస్ట్రేలియన్ స్థానాలను సమీపిస్తున్నప్పుడు, రైఫిల్ కంపెనీలలో ఉన్న 2/4వ మెషిన్ గన్ బెటాలియన్ మెషిన్ గన్నర్లు కాల్పులు ప్రారంభించారు. నీటిపై దాడి చేసే దళాన్ని ప్రకాశవంతం చేయడానికి బ్రిటిష్ యూనిట్ బీచ్లలో స్పాట్లైట్లను ఉంచింది. కానీ బాంబు దాడి వల్ల చాలా వరకు పాడైపోయాయి, మిగిలిన వాటిని ఆన్ చేయాలని ఎలాంటి ఆదేశాలు ఇవ్వలేదు. బూలో నది చుట్టూ ఉన్న 2/18వ, 2/20వ బెటాలియన్లు ఆక్రమించిన స్థానాలపై, అలాగే 2/19వ బెటాలియన్ నుండి ఒక కంపెనీపై ప్రారంభ దాడి కేంద్రీకృతమైంది. ఒక గంట వ్యవధిలో 2/19వ బెటాలియన్ కుడి వైపున తీవ్రమైన పోరాటం జరిగింది. వారి స్థానాలను జపనీయులు అధిగమించే వరకు ఇది కొనసాగింది. ఆ తర్వాత జపనీయులు చీకటి, వృక్షసంపదను ఆసరాగా చేసుకుని ద్వీపం లోపలికి ముందుకు సాగారు. 2/19వ కంపెనీ చూపిన ప్రతిఘటన కారణంగా, జపనీయుల తదుపరి దళాలు మురై నదీ ముఖద్వారం చుట్టూ దిగవలసి వచ్చింది. దీని వల్ల 2/19వ, 2/18వ బెటాలియన్ల మధ్య అంతరం ఏర్పడింది. అక్కడి నుండి జపనీయులు 2/18వ బెటాలియన్పై రెండు సమిష్టి దాడులు ప్రారంభించారు. ఆస్ట్రేలియన్లు భారీ కాల్పులతో స్పందించినప్పటికీ, చివరికి జపనీయుల సంఖ్యాబలం ముందు తలవంచాల్సి వచ్చింది. అగ్నిమాపక మద్దతు కోసం అత్యవసర అభ్యర్థనలు చేశారు, 2/15వ ఫీల్డ్ రెజిమెంట్ 4,800 కంటే ఎక్కువ రౌండ్లతో ఈ అభ్యర్థనలకు ప్రతిస్పందించింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=292, 240, 293–295}}
సాయంత్రమంతా భీకర పోరాటం జరిగింది. కానీ ఆ ప్రాంత భౌగోళిక పరిస్థితులు, చీకటి కారణంగా జపనీయులు పొదల్లోకి చెదరిపోయి ఆస్ట్రేలియన్ దళాలను చుట్టుముట్టగలిగారు. నదులు, వాగుల వల్ల కామన్వెల్త్ రక్షణ రేఖ పలుచబడిన చోట వారు ఖాళీలను వాడుకుని సులభంగా చొచ్చుకుపోయారు. అర్ధరాత్రి నాటికి, రెండు జపనీస్ డివిజన్లు తాము ప్రాథమిక లక్ష్యాలను సాధించామని తమ కమాండర్కు తెలియజేయడానికి స్టార్ షెల్ కాల్చాయి. తెల్లవారుజామున 1:00 గంటకు వారు తమ స్థావరాలను పటిష్ఠం చేసుకున్నారు. రెండు గంటల్లోనే, పోరాడిన మూడు ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్లు తీరం నుండి ద్వీపం మధ్యభాగానికి తూర్పు వైపుగా వెనక్కి తగ్గి తిరిగి సంఘటితం కావడానికి ప్రయత్నించాయి. ఈ పనిని వారు చాలావరకు క్రమశిక్షణతో పూర్తి చేశారు. 2/20వ బెటాలియన్ నమాజీ ఎస్టేట్ చుట్టూ తన నాలుగు కంపెనీలలో మూడింటిని కేంద్రీకరించగలిగింది, ఒకటి మాత్రం వెనుకబడిపోయింది. 2/18వ బెటాలియన్ అమా కెంగ్ వద్ద సగం బలాన్ని మాత్రమే కేంద్రీకరించగలిగింది. అలాగే 2/19వ బెటాలియన్ కూడా మూడు కంపెనీలను వెనక్కి తీసుకువెళ్లింది. టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్ను రక్షించడానికి నాల్గవ దానిని విడిచిపెట్టింది. ఫిబ్రవరి 9 ఉదయం మరింత పోరాటం జరిగింది. ఆస్ట్రేలియన్లు మరింత వెనక్కి నెట్టబడ్డారు. 2/18వ బెటాలియన్ అమా కెంగ్ నుండి నెట్టివేయబడింది, 2/20వ బెటాలియన్ బుకిట్ పంజోంగ్కు పశ్చిమాన ఉన్న బులిమ్కు వెనక్కి తగ్గవలసి వచ్చింది. తప్పించుకున్న దళాలు తమ యూనిట్లలో చేరడానికి టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్కు వెనక్కి తగ్గడానికి ప్రయత్నించి భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశాయి. 2/29వ బెటాలియన్ను 27వ బ్రిగేడ్ ప్రాంతం నుండి టెంగాకు మార్చడం ద్వారా 22వ బ్రిగేడ్ను బలోపేతం చేయడానికి బెన్నెట్ ప్రయత్నించాడు. అయితే అమా కెంగ్ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి దానిని ఉపయోగించే ముందే, జపనీయులు ఎయిర్ఫీల్డ్ చుట్టూ మరో దాడి ప్రారంభించారు, 2/29వ బెటాలియన్ రక్షణాత్మక స్థితికి నెట్టబడింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=296–300}} ప్రారంభ పోరాటంలో ఆస్ట్రేలియన్లు భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశారు, కేవలం 2/20వ బెటాలియన్లోనే 334 మంది మరణించారు, 214 మంది గాయపడ్డారు.{{sfn|Legg|1965|p=235}}
=== వైమానిక కార్యకలాపాలు ===
[[File:BrewsterBuffalosMkIRAAFSingaporeOctober1941.jpg|thumb|left|సెంబవాంగ్ ఎయిర్ఫీల్డ్లో ఉన్న బ్రూస్టర్ బఫెలో ఫైటర్లు|alt=మైదానంలో విమానం, విమాన సిబ్బంది]]
మలయా దండయాత్ర సమయంలో సింగపూర్ కోసం వైమానిక పోరాటం ప్రారంభమైంది. 8 డిసెంబర్ 1941 ఉదయం సింగపూర్పై మొదటిసారిగా జపాన్ ఆక్రమిత ఇండోచైనా నుండి వచ్చిన మిత్సుబిషి జి3ఎమ్2 "నెల్", మిత్సుబిషి జి4ఎమ్1 "బెట్టీ" వంటి సుదూర జపాన్ విమానాలు బాంబు దాడులు చేశాయి. ఈ బాంబర్లు సిటీ సెంటర్తో పాటు సెంబవాంగ్ నావల్ బేస్, ఉత్తర ప్రాంత ఎయిర్ఫీల్డ్లపై దాడి చేశాయి. డిసెంబర్ నెలలో తప్పుడు అలారాలు మోగాయి, నావల్ బేస్ వంటి దూర ప్రాంత సైనిక స్థావరాలపై అప్పుడప్పుడు హిట్-అండ్-రన్ (దాడి చేసి పారిపోవడం) దాడులు జరిగాయి కానీ సింగపూర్ నగరంపై దాడులు జరగలేదు. పరిస్థితి ఎంత నిరాశాజనకంగా మారిందంటే, ఒక బ్రిటిష్ సైనికుడు నడిరోడ్డుపై నిలబడి వెళ్లే ఏ విమానంపైనైనా తన వికర్స్ మెషిన్ గన్తో కాల్పులు జరపడం ప్రారంభించాడు. "ఆ కిరాతకులు నన్ను బహిరంగ ప్రదేశంలో వెతుకుతారని కలలో కూడా ఊహించలేరు, నేనొక విమానాన్ని నేలకూల్చడం చూడాలనుకుంటున్నాను" అని మాత్రమే అతను చెప్పగలిగాడు.{{sfn|Regan|1992|p=189}} నగరంపై తదుపరి దాడి డిసెంబర్ 29/30 రాత్రి జరిగినట్లు నమోదైంది. వారం పాటు ప్రతిరాత్రి దాడులు కొనసాగాయి. జనవరి 12, 1942 నుండి పగటిపూట కూడా దాడులు ప్రారంభమయ్యాయి.{{sfn|Shores et al|1992|pp=276–288}} జపాన్ సైన్యం సింగపూర్ ద్వీపం వైపు ముందుకు సాగుతున్న కొద్దీ, పగలు రాత్రి జరిగే దాడుల తీవ్రత, పౌనఃపున్యం పెరిగాయి. దీనివల్ల బ్రిటిష్ వారు లొంగిపోయే సమయానికి వేలాది మంది పౌరులు మరణించారు.{{sfn|Perry|2012|p=105}}
డిసెంబర్లో 51 హాకర్ హరికేన్ Mk II ఫైటర్లు, 24 మంది పైలట్లను సింగపూర్కు పంపారు. వీరు ఐదు స్క్వాడ్రన్లకు కేంద్రంగా ఏర్పడ్డారు. వారు జనవరి 3, 1942 నాటికి వచ్చారు, అప్పటికే బఫెలో స్క్వాడ్రన్లు పూర్తిగా బలహీనపడిపోయాయి. నెం. 232 స్క్వాడ్రన్ RAF ఏర్పడింది, నెం. 488 స్క్వాడ్రన్ RNZAF అనే బఫెలో స్క్వాడ్రన్ హరికేన్స్గా మార్చబడింది; 232 స్క్వాడ్రన్ జనవరి 20న కార్యాచరణను ప్రారంభించింది. ఆ రోజు మూడు హరికేన్లను కోల్పోయి, మూడు నకాజిమా Ki-43 "ఆస్కార్స్"ను నాశనం చేసింది. బఫెలోస్ లాగానే హరికేన్స్ కూడా గాలిలో జరిగే పోరాటాల్లో తీవ్ర నష్టాలను చవిచూశాయి.{{sfn|Cull|Sortehaug|2004|pp=27–29}}{{efn|64 సెంటై మూడు Ki-43లను కోల్పోయింది, ఐదు హరికేన్లను కూల్చివేసినట్లు పేర్కొంది.{{sfn|Cull|Sortehaug|2004|pp=27–29}}}} జనవరి 27 నుండి 30 వరకు, విమాన వాహక నౌక ఇండోమిటబుల్పై మరో 48 హరికేన్లు చేరుకున్నాయి.{{sfn|Shores et al|1992|p=350}} నెం. 226 గ్రూప్ RAFకి చెందిన నాలుగు స్క్వాడ్రన్ల ద్వారా నడపబడుతున్న ఈ విమానాలు డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్లోని సుమత్రా ద్వీపంలో ఉన్న పాలెంబాంగ్ సమీపంలో P1 అనే కోడ్ పేరు గల ఎయిర్ఫీల్డ్ నుండి ఎగిరాయి, కాగా సింగపూర్లో ఒక విమానం నిర్వహించబడింది.{{sfn|Grehan|Mace|2015|p=442}} వైమానిక దాడుల కారణంగా అనేక హరికేన్లు నేలపైనే ధ్వంసమయ్యాయి.{{sfn|Gillison|1962|pp=387–388}} పోరాటమంతటా సమర్థవంతమైన వాయు ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థ లేకపోవడం వల్ల ఎయిర్ఫీల్డ్లపై జపాన్ దాడుల్లో చాలా కామన్వెల్త్ విమానాలు ఈ విధంగానే ధ్వంసమయ్యాయి.{{sfn|Boyne|2002|p=391}}
[[File:Hurricane singapore.jpg|thumb|ఈస్ట్ కోస్ట్ రోడ్ వెంబడి 8 ఫిబ్రవరిన నేలకూలిన నం. 232 స్క్వాడ్రన్ RAF హాకర్ హరికేన్|alt=ప్రేక్షకులతో కూలిపోయిన విమానం]]
దండయాత్ర సమయానికి, సింగపూర్లోని కామన్వెల్త్ దళాలకు వైమానిక రక్షణ కల్పించడానికి RAF కల్లాంగ్కు చెందిన 232 స్క్వాడ్రన్ లోని పది హరికేన్లు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి. టెంగా, సెలెటార్, సెంబవాంగ్లోని ఎయిర్ఫీల్డ్లు జోహోర్ బహ్రూ వద్ద ఉన్న జపనీస్ ఆర్టిలరీ పరిధిలో ఉన్నాయి. RAF కల్లాంగ్ మాత్రమే పనిచేసే ఏకైక ఎయిర్స్ట్రిప్; డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్ను బలోపేతం చేయడానికి జనవరి నాటికి బ్రతికి ఉన్న స్క్వాడ్రన్లు, విమానాలు ఉపసంహరించబడ్డాయి.{{sfn|Thompson|2005|p=273}} ఫిబ్రవరి 9 ఉదయం, సారింబున్ బీచ్, ఇతర పశ్చిమ ప్రాంతాలలో వైమానిక పోరాటాలు జరిగాయి. మొదటి ఎన్కౌంటర్లో తమ దండయాత్రకు వాయు రక్షణ కల్పించడానికి జోహోర్ నుండి ఎగురుతున్న దాదాపు 84 జపనీస్ విమానాలను అడ్డుకోవడానికి మిగిలి ఉన్న చివరి పది హరికేన్లు కల్లాంగ్ ఎయిర్ఫీల్డ్ నుండి పంపబడ్డాయి.{{sfn|Owen|2001|p=176}} ఈ పోరాటంలో ఒక హరికేన్ విమానాన్ని కోల్పోయి, ఆరు జపాన్ విమానాలను హరికేన్లు కూల్చివేశాయి, మరో 14 విమానాలను ధ్వంసం చేశాయి.{{sfn|Richards|Saunders|1954|p=40}}
వైమానిక పోరాటాలు ఆ రోజు మొత్తం కొనసాగాయి. సాయంత్రం కల్లా, తన వద్ద మిగిలివున్న కొద్ది విమానాలతో పెర్సివల్ కల్లాంగ్ను బేస్గా ఉపయోగించడం ఇకపై సాధ్యం కాదని స్పష్టమైంది. ఆయన ఆమోదంతో, మిగిలిన ఎగిరే పరిస్థితుల్లో ఉన్న హరికేన్లు సుమత్రాకు ఉపసంహరించబడ్డాయి.{{sfn|Thompson|2005|pp=302–303}} ఫిబ్రవరి 9న ఒక స్క్వాడ్రన్ హరికేన్ ఫైటర్లు గగనతలంలోకి వెళ్లాయి కానీ తరువాత నెదర్లాండ్స్ ఈస్ట్ ఇండీస్కు ఉపసంహరించబడ్డాయి. ఆ తర్వాత సింగపూర్ గగనతలంలో కామన్వెల్త్ విమానాలు కనిపించలేదు; జపనీయులు గాలిలో ఆధిపత్యాన్ని సాధించారు.{{sfn|Legg|1965|p=237}}<ref>Percival's dispatches published in {{London Gazette|issue=38215|date=20 February 1948|pages=1245–1346|supp=y}} [https://web.archive.org/web/20210815050300/https://www.thegazette.co.uk/London/issue/38215/supplement/1245 Archived] from the original on 15 August 2021.</ref> ఆ రోజు సాయంత్రం, మూడు ఫెయిర్మైల్ బి మోటార్ లాంచ్లు జోహోర్ జలసంధిలో పశ్చిమ ఛానల్ చుట్టూ దాడి చేసి పలు జపనీస్ ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్లను ముంచేశాయి.{{sfn|Legg|1965|p=237}} ఫిబ్రవరి 10 సాయంత్రం, ABDA కమాండర్ జనరల్ ఆర్చీబాల్డ్ వావెల్, మిగిలిన కామన్వెల్త్ వాయుసేన సిబ్బందిని డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్కు తరలించాలని ఆదేశించాడు. ఈ సమయానికి, రచయిత ఫ్రాంక్ ఓవెన్ ప్రకారం కల్లాంగ్ ఎయిర్ఫీల్డ్ "బాంబు క్రేటర్లతో నిండిపోయింది, అది ఇక ఉపయోగపడదు".{{sfn|Owen|2001|p=183}}
=== రెండవ రోజు ===
[[File:Kranji War Memorial Inscription.jpg|thumb|upright=1.3|క్రాంజి వార్ మెమోరియల్ వద్ద శాసనం|alt=రాతి స్మారక చిహ్నం, "స్వేచ్ఛా పౌరులందరి కోసం వారు మరణించారు" అని రాసి ఉంది]]
మరిన్ని దాడులు ఈశాన్యంలో జరుగుతాయని విశ్వసించిన పెర్సివల్ ఫిబ్రవరి 9 ఉదయం వరకు 22వ బ్రిగేడ్ను పటిష్ఠం చేయలేదు. అప్పుడు 12వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ నుండి సగం బలం ఉన్న రెండు బెటాలియన్లను పంపాడు. ఈ భారతీయ దళాలు మధ్యాహ్నం సుమారు బెన్నెట్ వద్దకు చేరుకున్నాయి. ఆ కొద్దిసేపటికే సింగపూర్ రేస్కోర్స్ చుట్టూ ఉన్న ఆస్ట్రేలియన్ దళాలను బలోపేతం చేయడానికి పెర్సివల్ 6వ/15వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ను కేటాయించాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=325}} ఆ రోజు మొత్తం తీరంలో తన స్థానాన్ని నిలబెట్టుకున్న 44వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ తన బహిర్గతమైన పార్శ్వంపై ఒత్తిడిని అనుభవించడం ప్రారంభించింది. పెర్సివల్, బెన్నెట్ మధ్య చర్చల తర్వాత కామన్వెల్త్ రేఖ దక్షిణ భాగాన్ని నిర్వహించడానికి వారు తూర్పు వైపుకు వెళ్లాల్సి ఉంటుందని నిర్ణయించబడింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=324}} టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్కు తూర్పున—ఆ తర్వాత జపాన్ నియంత్రణలోకి వచ్చింది—జురాంగ్కు ఉత్తరాన బులిమ్ చుట్టూ కేంద్రీకృతమై రెండు నదుల మధ్య పశ్చిమాన "క్రాంజి-జురాంగ్ స్విచ్ లైన్" అని పిలువబడే ద్వితీయ రక్షణ రేఖను ఏర్పాటు చేయాలని బెన్నెట్ నిర్ణయించుకున్నాడు.{{sfn|Legg|1965|p=236}}{{sfn|Wigmore|1957|p=324}}
ఉత్తర ప్రాంతంలో 27వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ మొదటి రోజు జపనీస్ దాడులలో పాల్గొనలేదు. 2/29వ బెటాలియన్ను 22వ బ్రిగేడ్కు బదిలీ చేసిన తరువాత, 2/26వ, 2/30వ బెటాలియన్లు మాత్రమే మిగిలాయి. పశ్చిమ పార్శ్వం ఎదుర్కొంటున్న ముప్పును ఎదుర్కోవడానికి మ్యాక్స్వెల్ తన దళాన్ని పునర్వ్యవస్థీకరించాలని భావించాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=305}} ఫిబ్రవరి 9 చివరలో, ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ 27వ బ్రిగేడ్ ఆక్రమించిన స్థానాలపై దాడి ప్రారంభించారు, 2/26వ బెటాలియన్పై ప్రధానంగా దృష్టి సారించారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=331}} ప్రారంభ దాడిలో ఆస్ట్రేలియన్ మోర్టార్లు, మెషిన్ గన్ల దాడుల వల్ల, ఆస్ట్రేలియన్లు నాశనం చేసిన చమురు ట్యాంకుల నుండి నీటిలోకి వదిలిన మండుతున్న చమురు వల్ల జపనీయులు భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=333}} కొంతమంది గార్డులు ఒడ్డుకు చేరుకుని బలహీనమైన బీచ్హెడ్ను నిర్వహించారు; దాడి తీవ్రస్థాయిలో ఉన్నప్పుడు, గార్డ్స్ కమాండర్ నిషిమురా తన దళాలు ఎదుర్కొంటున్న భారీ ప్రాణనష్టం కారణంగా దాడిని రద్దు చేయడానికి అనుమతి కోరినట్లు సమాచారం, కానీ యమశిత వారిని ముందుకు సాగాలని ఆదేశించాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=307–309}}
[[File:Burning oil fields.jpg|thumb|సింగపూర్ నావల్ బేస్ వద్ద మండుతున్న చమురు ట్యాంకుల నుండి పొగ స్తంభం|alt=నగరం మీదుగా పొగ స్తంభం ఉన్న దృశ్యం]]
కమ్యూనికేషన్ సమస్యలు కామన్వెల్త్ రక్షణలో మరింత పగుళ్లను సృష్టించాయి. 22వ బ్రిగేడ్ పెరుగుతున్న ఒత్తిడికి గురవుతుందని మ్యాక్స్వెల్కు తెలుసు, కానీ టేలర్ను సంప్రదించలేకపోయాడు, చుట్టుముట్టబడతామనే ఆందోళనలో ఉన్నాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=329}} జపనీస్ దళాల సమూహాలు క్రాంజీ నది ఏర్పరచిన ఖాళీని వాడుకుంటూ పశ్చిమం నుండి బ్రిగేడ్ స్థానాల్లోకి చొరబడటం ప్రారంభించడంతో, 2/26వ బెటాలియన్ బుకిట్ తిమా రోడ్డుకు తూర్పున ఉన్న స్థానానికి ఉపసంహరించుకోవలసి వచ్చింది. ఈ కదలిక 2/30వ బెటాలియన్ను కాజ్వేకి దూరంగా వెళ్లేలా ప్రేరేపించింది.{{sfn|Legg|1965|p=236}} ఈ ఉపసంహరణకు అధికారం ఆ తర్వాత చర్చనీయాంశమైంది. తాను అలా చేయడానికి మ్యాక్స్వెల్కు అధికారం ఇవ్వలేదని బెన్నెట్ పేర్కొన్నాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=329}} దీని ఫలితంగా మిత్రరాజ్యాలు కాజ్వేకు పశ్చిమాన ఆనుకుని ఉన్న బీచ్లు, కాజ్వేకు ఎగువన ఉన్న ఎత్తైన ప్రదేశాల నియంత్రణను కోల్పోయాయి, 11వ ఇండియన్ డివిజన్ ఎడమ పార్శ్వం ప్రమాదంలో పడింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=308–309}} జపనీయులకు "ఎలాంటి ప్రతిఘటన లేకుండా తమ దళాన్ని నిర్మించుకోవడానికి" గట్టి పట్టు లభించింది.{{sfn|Legg|1965|p=237}}
=== జపనీయుల పురోగతి ===
క్రాంజీలో ఏర్పడిన ఖాళీ కారణంగా ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ సాయుధ విభాగాలు ఎలాంటి ప్రతిఘటన లేకుండా ల్యాండ్ అవ్వడానికి అవకాశం ఏర్పడింది. ఆ తర్వాత వారు తమ ఫిరంగులు, ఆయుధాలను రవాణా చేయడం ప్రారంభించారు.{{sfn|Thompson|2005|p=309}}{{sfn|Costello|2009|p=199}} 27వ బ్రిగేడ్ ఉపసంహరణ కారణంగా తన ఎడమ పార్శ్వం రక్షణ లేకుండా పోయిందని గ్రహించిన 11వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ కమాండర్ కీ, కాజ్వేకు దక్షిణాన ఉన్న ఎత్తైన ప్రదేశాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి రిజర్వ్ నుండి 8వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ను పంపాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=310}} ఫిబ్రవరి 10 అంతా జురాంగ్ రేఖ వెంబడి మరింత పోరాటం జరిగింది. రిఫార్మేటరీ రోడ్డుకు పశ్చిమాన అప్పటికి జురాంగ్ రేఖలో నియమించబడని దళాలతో ద్వితీయ రక్షణ రేఖను ఏర్పాటు చేయడానికి ఆదేశాలు జారీ చేయబడ్డాయి. ఈ ఆదేశాలను తప్పుగా అర్థం చేసుకోవడం వల్ల 22వ బ్రిగేడ్ కమాండర్ టేలర్ అకాలంగా తన దళాలను తూర్పుకు ఉపసంహరించుకున్నాడు. అక్కడ వారు X బెటాలియన్ అని పిలువబడే 200 మంది ఆస్ట్రేలియన్ రీన్ఫోర్స్మెంట్స్ తాత్కాలిక బెటాలియన్తో చేరారు. తన కుడి వైపున ఉన్న 27వ బ్రిగేడ్తో కమ్యూనికేషన్ కోల్పోయిన తర్వాత 12వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ కమాండర్ బ్రిగేడియర్ ఆర్చీ పారిస్ దళాలను బుకిట్ పంజోంగ్ సమీపంలోని రోడ్ జంక్షన్కు ఉపసంహరించుకున్న తర్వాత జురాంగ్ రేఖ చివరికి కుప్పకూలింది. రేఖలో అత్యంత ఎడమవైపు ఉన్న 44వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ కమాండర్ బల్లాంటైన్ కూడా టేలర్ లాగానే ఆదేశాలను తప్పుగా అర్థం చేసుకుని వెనక్కి తగ్గాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=310–311}} ఫిబ్రవరి 10 సాయంత్రం, బ్రిటిష్ ప్రధాన మంత్రి విన్స్టన్ చర్చిల్ వావెల్కు కేబుల్ పంపారు:
{{blockquote|text=సింగపూర్లోని పరిస్థితిని మేము ఎలా చూస్తున్నామో మీరు గ్రహించాలి. చీఫ్ ఆఫ్ ద ఇంపీరియల్ జనరల్ స్టాఫ్ (CIGS), జనరల్ అలాన్ బ్రూక్ క్యాబినెట్కు నివేదించిన దాని ప్రకారం పెర్సివల్ దగ్గర 100,000 [sic] మందికి పైగా సైనికులు ఉన్నారు, వీరిలో 33,000 మంది బ్రిటీష్ వారు, 17,000 ఆస్ట్రేలియన్లు ఉన్నారు. జపాన్కి మొత్తం మలయ్ ద్వీపకల్పంలో అంతమంది ఉన్నారో లేదో కూడా సందేహమే. ఈ పరిస్థితుల్లో, జలసంధి దాటి వచ్చిన జపాన్ దళాల కంటే రక్షించే వారే చాలా ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉంటారు. గట్టిగా పోరాడి వారిని నాశనం చేయాలి. ఈ దశలో సైన్యాన్ని రక్షించడం లేదా జనాభాను కాపాడటం గురించి ఆలోచించకూడదు. ఈ యుద్ధం ఏ ఖర్చుకైనా చివరి వరకు పోరాడాల్సిందే. 18వ డివిజన్కు చరిత్రలో తన పేరు లిఖించుకునే అవకాశం ఉంది. కమాండర్లు, సీనియర్ అధికారులు తమ దళాలతో పాటు ప్రాణత్యాగం చేయాలి. బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం, బ్రిటీష్ ఆర్మీ గౌరవం ప్రమాదంలో ఉంది. బలహీనతను ఏ రూపంలోనూ ఉపేక్షించరని నేను మీపై నమ్మకం ఉంచుతున్నాను. రష్యన్లు తమ శక్తి మేరకు పోరాడుతుండగా, అమెరికన్లు లుజోన్లో మొండిగా పట్టుబడుతున్నప్పుడు, మన దేశం, మన జాతి ప్రతిష్ట మొత్తం ముడిపడి ఉంది. ప్రతి యూనిట్ శత్రువుతో దగ్గరగా పోరాడి విజయం సాధిస్తుందని ఆశిస్తున్నాను.{{sfn|Leasor|2001|p=246}}}}
ఫిబ్రవరి 10 మధ్యాహ్నం ప్రారంభంలో జురాంగ్ రేఖ పతనం గురించి తెలుసుకున్న వావెల్, దానిని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ప్రతిదాడిని ప్రారంభించాలని పెర్సివల్ను ఆదేశించాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=312}} ఈ ఆదేశం బెన్నెట్కు పంపబడింది, అతను X బెటాలియన్ను కేటాయించాడు. పెర్సివల్ ప్రతిదాడి కోసం తన సొంత ప్రణాళికలను రూపొందించాడు. మెజారిటీ 22వ బ్రిగేడ్ను భాగం చేస్తూ మూడు-దశల ఆపరేషన్ను వివరించి, దానిని బెన్నెట్కు అప్పగించాడు. అతను ప్రణాళికను అమలు చేయడం ప్రారంభించాడు, కానీ X బెటాలియన్ను తిరిగి పిలవడం మర్చిపోయాడు. సరిగ్గా శిక్షణ లేని, తగినన్ని ఆయుధాలు లేని రీప్లేస్మెంట్లతో కూడిన బెటాలియన్, ప్రతిదాడిని ప్రారంభించడానికి వేచి ఉంటూ బుకిట్ తిమా సమీపంలోని ఒక అసెంబ్లీ ప్రాంతానికి చేరుకుంది.{{sfn|Thompson|2005|pp=312–313}} ఫిబ్రవరి 11 తెల్లవారుజామున టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్, జురాంగ్ రోడ్డు చుట్టూ గణనీయమైన దళాలను కేంద్రీకరించిన జపనీయులు తదుపరి దాడి కార్యకలాపాలను ప్రారంభించారు: 5వ డివిజన్ బుకిట్ పంజోంగ్ వైపు తన పురోగతిని లక్ష్యంగా చేసుకోగా, 18వ డివిజన్ బుకిట్ తిమా వైపు దాడి చేసింది. వారు ప్రతిదాడిని ప్రారంభించడానికి వేచి ఉంటూ తమ అసెంబ్లీ ప్రాంతంలో క్యాంప్ చేసిన X బెటాలియన్పై విరుచుకుపడ్డారు. ఈ దాడిలో మూడింట రెండు వంతుల బెటాలియన్ చంపబడటం లేదా గాయపడటం జరిగింది.{{sfn|Thompson|2005|p=314}} 6/15వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ మూలకాలను పక్కన పెట్టిన తర్వాత, జపనీయులు రిఫార్మేటరీ రోడ్ చుట్టూ 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్పై మళ్లీ దాడి చేయడం ప్రారంభించారు.{{sfn|Wigmore|1957|pp=348–350}}
ఆ తర్వాత ఫిబ్రవరి 11న, జపనీస్ సరఫరాలు తగ్గిపోవడంతో యమశిత పెర్సివల్ను మోసగించే ప్రయత్నం చేశాడు. "అర్థరహితమైన, నిరాశాజనకమైన ఈ ప్రతిఘటనను వదిలివేయాలని" అతనికి సూచించాడు.{{sfn|Hall|1983|p=179}}{{sfn|Lloyd|2012|p=66}} జపనీస్ దాడుల భారాన్ని భరించిన 22వ బ్రిగేడ్ పోరాట బలం కొన్ని వందల మందికి తగ్గిపోయింది. జపనీయులు బుకిట్ తిమా ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు, ఇందులో గారిసన్ ప్రధాన ఆహార, ఇంధన డిపోలు ఉన్నాయి.{{sfn|Perry|2012|p=104}} వావెల్ పెర్సివల్తో మాట్లాడుతూ, గారిసన్ చివరి వరకు పోరాడాలని, సింగపూర్లో ఎవరూ లొంగిపోకూడదని చెప్పాడు.{{sfn|Smith|2006|p=509}}{{sfn|Thompson|2005|p=316}}{{sfn|Kirby|1954|p=410}} ద్వీపం మధ్యలో ఉన్న జలాశయాల నీటి సరఫరాకు ముప్పు ఏర్పడటంతో, బుకిట్ తిమాను తిరిగి తీసుకోవడంలో ప్రాథమిక చర్యగా బుకిట్ పంజోంగ్ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలని 27వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ ఆదేశించబడింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=354}} ఈ ప్రతిదాడిని ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ తిప్పికొట్టారు. 27వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ బుకిట్ తిమా రోడ్డుకు ఇరువైపులా సగానికి చీలిపోయింది. కొన్ని విభాగాలు పియర్స్ రిజర్వాయర్ వరకు విస్తరించాయి.{{sfn|Hall|1983|p=180}}
{{Quote box|సింగపూర్పై నా దాడి ఒక బ్లఫ్ (మోసం చేయడం ద్వారా సాధించిన విజయం) — అది పనిచేసింది. నా వద్ద 30,000 మంది సైనికులు ఉన్నారు, కానీ ప్రత్యర్థులు మా కంటే మూడు రెట్లు ఎక్కువగా ఉన్నారు. నేను సింగపూర్ కోసం ఎక్కువసేపు పోరాడవలసి వస్తే నేను ఓడిపోతానని నాకు తెలుసు. అందుకే లొంగుబాటు వెంటనే జరగాల్సి వచ్చింది. బ్రిటిష్ వారు మా సంఖ్యాపరమైన బలహీనత, సరఫరాల కొరతను కనిపెడతారని, వినాశకరమైన వీధి పోరాటాల్లోకి నన్ను నెడతారని నేను ఎల్లప్పుడూ చాలా భయపడ్డాను.|source = — టోమోయుకి యమశిత{{sfn|Shores et al|1992|p=383}}|width =35%|align=right}}
మరుసటి రోజు, కామన్వెల్త్కు పరిస్థితి విషమించడంతో, వారు తమ రక్షణను సంఘటితం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించారు; 12/13 ఫిబ్రవరి రాత్రి ద్వీపం తూర్పు చివరన సింగపూర్ నగరం చుట్టూ 28 మైళ్ల (45 కి.మీ) చుట్టుకొలతతో ఒక రక్షణ వలయాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ఉత్తర్వులు జారీ చేయబడ్డాయి. ఉత్తర తీరం వెంబడి బీచ్ల నుండి, చాంగీ చుట్టుపక్కల నుండి రక్షణ దళాలను తరలించడం ద్వారా ఇది సాధించబడింది. 18వ పదాతిదళ విభాగానికి కీలకమైన జలాశయాలపై నియంత్రణను నిర్వహించడం, సిమన్స్ సదరన్ ఏరియా దళాలతో అనుసంధానాన్ని ఏర్పాటు చేయడం అప్పగించబడింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=322–323}} వెనక్కి తగ్గుతున్న దళాలు మార్గమధ్యంలో దాడులను ఎదుర్కొన్నాయి.{{sfn|Hall|1983|p=183}} మరోచోట 22వ బ్రిగేడ్ సాయంత్రం వరకు హాలండ్ రోడ్కు పశ్చిమాన ఒక స్థానాన్ని కొనసాగించింది, ఆ తర్వాత దానిని హాలండ్ విలేజ్కు వెనక్కి లాగారు.{{sfn|Thompson|2005|p=323}}
ఫిబ్రవరి 13న, జపనీస్ ఇంజనీర్లు కాజ్వే మీదుగా రహదారిని మరమ్మతు చేశారు, మరిన్ని ట్యాంకులు ముందుకు నెట్టబడ్డాయి.{{sfn|Hall|1983|p=184}} కామన్వెల్త్ దళాలు భూభాగాన్ని కోల్పోతూనే ఉండటంతో పౌర ప్రాణనష్టాన్ని తగ్గించేందుకు లొంగిపోవాలని సీనియర్ అధికారులు పెర్సివల్కు సూచించారు. పెర్సివల్ నిరాకరించాడు కానీ ప్రతిఘటన ఎప్పుడు నిలిపివేయాలి అనే దానిపై మరింత విచక్షణ కోసం వావెల్ నుండి అధికారం పొందేందుకు ప్రయత్నించాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=329–330}}{{sfn|Keogh|1962|p=170}} నగరానికి సరఫరా చేసే నీటి రిజర్వాయర్లను జపనీయులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు కానీ సరఫరాను నిలిపివేయలేదు.{{sfn|Keogh|1962|p=171}} ఆ రోజు గూఢచర్యం చేశారన్న ఆరోపణలతో మిలిటరీ పోలీసులు కెప్టెన్ పాట్రిక్ స్టాన్లీ వాఘన్ హీనన్ను ఉరితీశారు.<ref>{{cite web |url=http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/viewpoints/elphick.htm |author=Elphick, Peter |year=2002 |title=Viewpoint: Cover-ups and the Singapore Traitor Affair |work=Four Corners Special: No Prisoners |publisher=Australian Broadcasting Commission |access-date=5 March 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170606212842/http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/viewpoints/elphick.htm |archive-date=6 June 2017}}</ref> బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీకి చెందిన ఎయిర్ లైజన్ ఆఫీసర్ అయిన హీనన్ను జపనీస్ మిలిటరీ ఇంటెలిజెన్స్ నియమించుకుంది. ఉత్తర మలయాలో కామన్వెల్త్ ఎయిర్ఫీల్డ్లపై దాడి చేయడంలో వారికి సహాయం చేయడానికి అతను రేడియోను ఉపయోగించాడు. అతన్ని డిసెంబర్ 10న అరెస్టు చేసి, జనవరిలో కోర్ట్-మార్షల్ చేశారు. సింగపూర్ దక్షిణ భాగంలో ఉన్న కెప్పెల్ హార్బర్ వద్ద హీనన్ను కాల్చిచంపారు. అతని మృతదేహాన్ని సముద్రంలోకి విసిరారు.{{sfn|Smith|2006|pp=161–163}}{{sfn|Elphick|1995|p=353}}
ఆస్ట్రేలియన్లు టాంగ్లిన్ బ్యారక్స్ చుట్టూ వాయువ్యాన తమ స్వంత వలయాన్ని ఆక్రమించారు, దీనిలో వారు ముందుజాగ్రత్తగా అన్ని రౌండ్ల రక్షణను కొనసాగించారు. వారి కుడి వైపున, 18వ డివిజన్, 11వ ఇండియన్ డివిజన్, 2వ మలయా బ్రిగేడ్ ఫర్రర్ రోడ్ అంచు నుండి తూర్పున కల్లాంగ్ వరకు, వారి ఎడమ వైపున, 44వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్, 1వ మలయా బ్రిగేడ్ బుయోనా విస్టా నుండి పాసిర్ పంజాంగ్ వరకు వలయాన్ని పట్టుకున్నాయి.{{sfn|Wigmore|1957|p=369}} సింగపూర్ నౌకాశ్రయం నుండి 1 మైలు (1.6 కి.మీ) దూరంలో ఉన్న పాసిర్ పంజాంగ్ రిడ్జ్ చుట్టూ మినహా వలయం చుట్టూ చాలావరకు పరిమిత పోరాటమే జరిగింది, ఇక్కడ మలయన్ పదాతిదళ బెటాలియన్, రెండు బ్రిటిష్ పదాతిదళ బెటాలియన్లు, రాయల్ ఇంజనీర్స్ దళంతో కూడిన 1వ మలయా బ్రిగేడ్ పసిర్ పంజాంగ్ యుద్ధంలో మొండిగా రక్షణాత్మక చర్యలు చేపట్టింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=369}}{{sfn|Thompson|2005|pp=331–333}} జపనీయులు ఆస్ట్రేలియన్ చుట్టుకొలతపై దాడి చేయకుండా చాలా వరకు తప్పించుకున్నారు కానీ ఉత్తర ప్రాంతంలో బ్రిటీష్ 53వ పదాతిదళ బ్రిగేడ్ను జపనీయులు థాంప్సన్ రోడ్లో దాడి చేయడం ద్వారా వెనక్కి నెట్టారు. సాయంత్రం బ్రాడెల్ రోడ్కు ఉత్తరాన వెనక్కి తగ్గవలసి వచ్చింది, రేఖలో 18వ పదాతిదళ విభాగంలోని మిగిలిన వారితో చేరింది. వారు రాత్రంతా త్రవ్వి ఉత్తర ఫ్రంట్లో భీకర పోరాటం సాగించారు.{{sfn|Thompson|2005|p=332}}
మరుసటి రోజు మిగిలిన కామన్వెల్త్ దళాలు పోరాటాన్ని కొనసాగించాయి. కామన్వెల్త్ ఆధీనంలో ఉన్న 3 చ.మైళ్లు (7.8 చ.కి.మీ) ప్రాంతంలో పది లక్షల మంది ప్రజలు గుమిగూడడంతో పౌర ప్రాణనష్టం పెరిగింది, బాంబు దాడులు, ఫిరంగుల కాల్పులు పెరిగాయి.{{sfn|Perry|2012|p=95}} నీటి సరఫరా నిలిచిపోతుందని పౌర అధికారులు భయపడటం ప్రారంభించారు; పాడైన పైపుల కారణంగా పెద్ద మొత్తంలో నీరు వృధా అవుతోందని, నీటి సరఫరా కుప్పకూలే దశలో ఉందని పెర్సివల్కు సమాచారం అందించారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=375}}{{efn|నీటి సరఫరా పరిస్థితిని అంచనా వేయడంలో సింగపూర్ మునిసిపల్ వాటర్ ఇంజనీర్గా అతని పాత్ర గురించి చర్చ కోసం డేవిడ్ ముర్నానే గురించిన కథనాన్ని చూడండి.}}
=== అలెగ్జాండ్రా హాస్పిటల్ మారణకాండ ===
[[File:Alexandra Hospital, Singapore. Wellcome L0026874.jpg|thumb|సింగపూర్లోని అలెగ్జాండ్రా హాస్పిటల్ ప్రధాన ద్వారం]]
14 ఫిబ్రవరి 1942న, జపనీయులు సదరన్ ఏరియా రక్షణల పశ్చిమ భాగంలో అలెగ్జాండ్రా బ్యారక్స్ ఆసుపత్రి సమీపంలో తమ దాడిని పునరుద్ధరించారు. అంతకుముందు రోజు 1వ మలయన్ బ్రిగేడ్ ఈ ప్రాంతాన్ని కాపాడుకోవడానికి తీవ్రంగా పోరాడింది.{{sfn|Thompson|2005|p=333}}{{sfn|Hall|1983|p=184}} దాదాపు 13:00 గంటలకు, జపనీయులు ఆ ప్రాంతాన్ని ఛేదించుకుని అలెగ్జాండ్రా బ్యారక్స్ ఆసుపత్రి వైపు ముందుకు సాగారు. తెల్ల జెండాతో రాయబారిగా వ్యవహరిస్తున్న ఒక బ్రిటిష్ లెఫ్టినెంట్ జపనీస్ దళాల వద్దకు వెళ్లగా, అతనిని బయోనెట్తో పొడిచి చంపారు.{{sfn|Thompson|2005|pp=333–334}} జపనీస్ దళాలు ఆసుపత్రిలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత, వారు శస్త్రచికిత్స చేయించుకుంటున్న కొందరితో సహా 50 మంది సైనికులను చంపారు. వైద్యులు, నర్సులను కూడా చంపారు.{{sfn|Thompson|2005|p=334}} మరుసటి రోజు, దాదాపు 200 మంది పురుష సిబ్బంది, రోగులను ఒకచోట చేర్చి కట్టేసి ఉంచారు.{{sfn|Thompson|2005|p=334}} వారిలో నడవగలిగే క్షతగాత్రులు కూడా ఉన్నారు. వీరిని ఒక పారిశ్రామిక ప్రాంతానికి దాదాపు 400 మీటర్లు (440 గజాలు) నడిచి వెళ్లాలని ఆదేశించారు. దారిలో పడిపోయిన వారిని బయోనెట్తో పొడిచారు. ఈ పురుషులను చిన్నగా, గాలి సరిగాలేని గదులలోకి బలవంతంగా తోసి, రాత్రంతా నీరు లేకుండా ఉంచారు. ఆ దారుణమైన పరిస్థితుల కారణంగా రాత్రి పూట కొందరు చనిపోయారు.{{sfn|Thompson|2005|p=334}} మరుసటి రోజు ఉదయం మిగిలిన వారిని బయోనెట్తో పొడిచి చంపారు.<ref>{{cite web |title=Alexandra Massacre |url=http://www.nesa.org.uk/html/alexandra_massacre.htm |author=Partridge, Jeff |publisher=National Ex-Services Association United Kingdom |access-date=7 December 2005 |archive-url = https://web.archive.org/web/20051018131718/http://www.nesa.org.uk/html/alexandra_massacre.htm |archive-date = 18 October 2005}}</ref>{{sfn|Perry|2012|p=107}} యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత ప్రాణాలతో బయటపడిన కొందరిని గుర్తించారు, వీరిలో కొందరు చనిపోయినట్లు నటించి ప్రాణాలు దక్కించుకున్నారు. ప్రాణాలతో బయటపడిన వారిలో విల్ట్షైర్ రెజిమెంట్కు చెందిన ప్రైవేట్ ఆర్థర్ హేన్స్, ఈ మారణకాండ గురించి నాలుగు పేజీల కథనాన్ని రాశాడు. దీనిని అతని కుమార్తె 2008లో ఒక ప్రైవేట్ వేలంలో విక్రయించింది.<ref>
{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2540152/Soldiers-account-of-Japanese-World-War-Two-massacre-to-be-auctioned.html |title=Soldier's account of Japanese World War Two massacre to be auctioned |newspaper=The Telegraph |date=11 August 2008 |access-date=6 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518101215/http://www.telegraph.co.uk/news/2540152/Soldiers-account-of-Japanese-World-War-Two-massacre-to-be-auctioned.html |archive-date=18 May 2015 |url-status=live}}
</ref> వైలెట్ మౌడ్ ఎవెలిన్ జోన్స్, రాయల్ రెడ్ క్రాస్, SRN, SCM, 1940 - 1942 వరకు బ్రిటీష్ మిలిటరీ హాస్పిటల్ సింగపూర్లోని నర్సింగ్ సిబ్బందికి ఇన్ఛార్జ్గా ఉన్న క్వీన్ అలెగ్జాండ్రాస్ ఇంపీరియల్ మిలిటరీ నర్సింగ్ సర్వీస్ (QAIMNS) లో ప్రిన్సిపల్ మాట్రన్. మారణకాండకు ముందు రోజు ఆమె మూడు నౌకల్లో నర్సింగ్ సిబ్బందిని తరలించేలా ఏర్పాట్లు చేసింది. సుమారు 500 మంది పెద్దలు, పిల్లలతో పాటు జోన్స్ SS కౌలాలాంపూర్ నౌకలో బయలుదేరారు. 14 ఫిబ్రవరి 1942న జపాన్ వైమానిక దళం ఈ నౌకపై బాంబు దాడులు చేసింది. ఈ దాడిలో జోన్స్, సిస్టర్ మార్జోరీ ఐజిల్వుడ్ హోడ్గ్సన్, సిస్టర్ మార్గరెట్ రావెన్ ఫిన్లే, మాట్రన్ హెలెన్ మోంట్గోమరీలతో సహా అనేకమంది మరణించారు.<ref>{{Cite journal |date=1946 |title=In Memoriam |journal=The Nightingale Fellowship Journal |volume=4 |issue=35 |pages=48}}</ref><ref>{{Cite journal |date=2013 |title=Crown Hotel, Battersea |url=https://www.eastsurreyfhs.org.uk/images/Journal/2013/Journal-SEP-13-to-read.pdf |journal=Journal of the East Surrey Family History Society |volume=36|pages=13|issue=3}}</ref>
=== సింగపూర్ పతనం ===
[[File:BritishSurrender.jpg|thumb|left|తన షరతులను - బేషరతు లొంగుబాటును నొక్కి చెప్పడానికి యమశిత (కూర్చున్న వారిలో మధ్యలో ఉన్నవారు) పిడికిలితో టేబుల్ను గుద్దుతున్న దృశ్యం. పెర్సివల్ తన అధికారుల మధ్య కూర్చుని, ముడుచుకున్న చేతిని నోటి దగ్గర పెట్టుకుని ఉన్నాడు.|alt=ముగ్గురు బ్రిటీష్ అధికారులకు ఎదురుగా ఒక టేబుల్ వద్ద తొమ్మిది మంది జపనీస్ అధికారులు కూర్చున్నారు]]
ఫిబ్రవరి 14/15 రాత్రి పొడవునా కామన్వెల్త్ దళాల పరిధులపై జపనీయులు దాడులు చేస్తూనే ఉన్నారు. కామన్వెల్త్ దళాలు తమ రక్షణ శ్రేణులను చాలా వరకు నిలబెట్టుకున్నప్పటికీ, మిలిటరీ సామాగ్రి పరిస్థితి వేగంగా దిగజారుతోంది. నీటి సరఫరా వ్యవస్థ తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నది, సరఫరా అనిశ్చితంగా మారింది, రేషన్లు తగ్గిపోయాయి, సైనిక వాహనాలకు ఇంధనం దాదాపు అయిపోయింది. అలాగే ఫీల్డ్ ఫిరంగులు, విమాన విధ్వంసక తుపాకులకు మందుగుండు సామగ్రి చాలా తక్కువగా మిగిలిపోయింది, ఇవి సిటీ సెంటర్లో భారీ ప్రాణనష్టానికి కారణమవుతున్న జపనీస్ వైమానిక దాడులను అడ్డుకోలేకపోయాయి.{{sfn|Wigmore|1957|p=377}} వైమానిక దాడుల నుండి రక్షణ కల్పించే షెల్టర్ల నిర్మాణం కూడా చాలా తక్కువగా జరిగింది. దీనికి తోడు, కామన్వెల్త్ సైనికుల దోపిడీలు, పారిపోవడం ఆ ప్రాంతంలో మరింత గందరగోళానికి దారితీసింది.{{sfn|Costello|2009|p=198}}{{efn|ఈ సమయంలో ఆస్ట్రేలియన్ సైనికులు కొందరు పారిపోయి, విస్తృతమైన దోపిడీలకు పాల్పడ్డారని పలువురు సాక్షులు పేర్కొన్నారు. అంతేకాకుండా, పౌరులను తరలించడానికి బయలుదేరుతున్న నౌకల్లో ఎక్కడానికి వీరు మహిళలను కూడా నెట్టివేశారని ఆరోపణలు వచ్చాయి.<ref name="4C Special: No Prisoners"/> అయితే, థాంప్సన్ ఈ సైనికుల గుర్తింపుపై వాదనలు ఉన్నాయని పేర్కొన్నాడు. ఆ సమయంలో కొందరు బ్రిటిష్ సైనికులు ఆస్ట్రేలియన్ పరికరాల దుకాణాల్లోకి చొరబడి ఆస్ట్రేలియన్ టోపీలను దొంగిలించారని, ఆ తర్వాతి విచారణలో నేరాలకు పాల్పడిన సైనికులు ఆస్ట్రేలియన్లు ధరించే బ్రౌన్ బూట్లకు బదులుగా బ్రిటిష్ సైనికులకు ఇచ్చే నల్ల బూట్లను ధరించినట్లు తేలిందని ఆయన వివరించారు.{{sfn|Thompson|2008|p=241}}}} 09:30 గంటలకు, పెర్సివల్ ఫోర్ట్ క్యానింగ్ వద్ద తన సీనియర్ కమాండర్లతో ఒక సమావేశం నిర్వహించాడు. అతను రెండు ఎంపికలను ప్రతిపాదించాడు: జలాశయాలు, బుకిట్ తిమా చుట్టూ ఉన్న సైనిక ఆహార డిపోలను తిరిగి పొందడానికి తక్షణ ప్రతిదాడి చేయడం, లేదా లొంగిపోవడం. పూర్తి స్థాయి చర్చల తరువాత, ప్రతిదాడి సాధ్యం కాదని అందరూ అంగీకరించారు, పెర్సివల్ లొంగిపోవడానికి నిర్ణయించుకున్నాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=339–340}}{{sfn|Wigmore|1957|p=377}} యుద్ధానంతర విశ్లేషణలో ప్రతిదాడి విజయవంతమయ్యే అవకాశం ఉండేదని తేలింది. జపనీయులు వారి సరఫరా వ్యవస్థకు చివరన ఉన్నారు, వారి ఫిరంగి విభాగాల వద్ద మందుగుండు సామగ్రి కూడా అయిపోతోంది.{{sfn|Thompson|2005|p=356}}
జపనీస్ హెడ్ క్వార్టర్స్కు వెళ్లేందుకు ఒక బృందాన్ని ఎంపిక చేశారు. అందులో ఒక సీనియర్ స్టాఫ్ ఆఫీసర్, కలోనియల్ సెక్రటరీ, ఒక అనువాదకుడు ఉన్నారు. ముగ్గురు కలిసి యూనియన్ జాక్, కాల్పుల విరమణను చర్చించడానికి శత్రు శ్రేణుల వైపు తెల్లని జెండాను పట్టుకుని కారులో బయలుదేరారు.{{sfn|Smith|2006|p=}} వారు తిరిగి వచ్చి, పెర్సివల్ స్వయంగా తన అధికారులతో కలిసి ఫోర్డ్ మోటార్ ఫ్యాక్టరీకి వెళ్లాలని ఆదేశించారు. అక్కడ యమశిత లొంగుబాటు షరతులను విధిస్తారు. సింగపూర్లోని ఎత్తైన భవనమైన క్యాథే భవనంపై జపనీస్ రైజింగ్ సన్ జెండాను ఎగురవేయాలనేది మరో నిబంధన.{{sfn|Hall|1983|pp=190–191}} సాయంత్రం 5:15 గంటల తర్వాత పెర్సివల్ అధికారికంగా లొంగిపోయాడు.{{sfn|Keogh|1962|p=171}} ఆ రోజు తెల్లవారుజామున, పెర్సివల్ అన్ని రహస్య, సాంకేతిక పరికరాలు, సిఫర్లు, కోడ్లు, రహస్య పత్రాలు, భారీ తుపాకులను ధ్వంసం చేయాలని ఆదేశాలు జారీ చేశాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=378}}
[[File:Bosbritsurrendergroup.jpg|thumb|లొంగిపోతున్న సఫోల్క్ రెజిమెంట్ దళాలను జపనీస్ పదాతిదళం తుపాకీ గురిపెట్టి పట్టుకున్న దృశ్యం.|alt=జపనీస్, బ్రిటిష్ సైనికుల సమూహం]]
లొంగుబాటు నిబంధనల ప్రకారం, ఆ సాయంత్రం 20:30 గంటలకు ఘర్షణలు ఆగిపోవాలి, సింగపూర్లోని అన్ని సైనిక దళాలు బేషరతుగా లొంగిపోవాలి, అన్ని కామన్వెల్త్ దళాలు తమ స్థానాల్లోనే ఉండి గంటలోపు తమ ఆయుధాలను విడిచిపెట్టాలి, జపనీయులు వచ్చే వరకు దోపిడీలను నిరోధించడానికి 1,000 మంది సాయుధుల దళాన్ని నిర్వహించడానికి బ్రిటిష్ వారికి అనుమతి ఇవ్వబడింది. నగరంలోని పౌరుల ప్రాణాలకు యమశిత పూర్తి బాధ్యత తీసుకున్నాడు.{{sfn|Hall|1983|p=193}} లొంగుబాటు తరువాత, బెన్నెట్ తప్పించుకోవాలని నిర్ణయించుకోవడం వివాదానికి దారితీసింది. లొంగుబాటు వార్త అందుకున్న తరువాత బెన్నెట్ 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ కమాండ్ను డివిజనల్ ఆర్టిలరీ కమాండర్ బ్రిగేడియర్ సిసిల్ కల్లాఘన్కు అప్పగించి, తన స్టాఫ్ ఆఫీసర్లతో కలిసి ఒక చిన్న పడవను పట్టుకుని పారిపోయాడు.<ref>{{cite web |url=http://www.awm.gov.au/people/110.asp |title=Lieutenant General Henry Gordon Bennett, CB, CMG, DSO |publisher=[[Australian War Memorial]] |access-date=6 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403075229/https://www.awm.gov.au/people/P10676794/ |archive-date=3 April 2015}}</ref>
బెన్నెట్ బృందం చివరికి ఆస్ట్రేలియాకు తిరిగి చేరుకుంది, సుమారు 15,000 నుండి 20,000 మంది ఆస్ట్రేలియన్ సైనికులు పట్టుబడ్డారని నివేదించబడింది.{{sfn|Legg|1965|pp=255–263}}{{sfn|Hopkins|2008|p=96}}{{sfn|Morgan|2013|p=13}} ఓటమికి పెర్సివల్, భారతీయ దళాలను బెన్నెట్ నిందించాడు. అయితే యుద్ధం ముగింపు దశలో ఆస్ట్రేలియన్ యూనిట్లు కూడా పారిపోవడం వల్ల ప్రభావితమయ్యాయని కల్లాఘన్ అయిష్టంగానే అంగీకరించాడు.{{efn|"బెన్నెట్ భారతీయ దళాలను ప్రత్యేకంగా ఎత్తిచూపాడు కానీ అతని విమర్శలను వారికి మాత్రమే పరిమితం చేయలేదు. యుద్ధం ముగింపులో సైనికులను వారి యూనిట్లకు తిరిగి పంపడం దాదాపు అసాధ్యమని అతను అంగీకరించాడు... కల్లాఘన్ సిఫారసు చేస్తూ, ఏవైనా భేదాభిప్రాయాలు వస్తే పెర్సివల్ నివేదికనే మరింత నమ్మదగినదిగా అంగీకరించాలని సూచించాడు... ఆస్ట్రేలియన్లు పట్టణంలో దాక్కోవడం లేదా తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నించడం గురించి వస్తున్న అనేక నివేదికల గురించి కల్లాఘన్ సూటిగా అంగీకరిస్తూ, 'ఈ రెండు వాదనలలో కొంత నిజం ఉంది... ఈ ద్వీపంలో ఆస్ట్రేలియన్లు తాత్కాలికంగా పారిపోవడం, దానిపై వస్తున్న విమర్శలు నాకు ఎంతో అసౌకర్యాన్ని కలిగిస్తున్నాయి' అని అన్నాడు."{{sfn|Murfett et al|2011|p=360}}}}{{efn|ఉడ్బర్న్-కిర్బీ ప్రకారం, పారిపోయిన వారిలో ఎక్కువ మంది పరిపాలనా విభాగాలకు చెందినవారు లేదా ఇటీవల మలయాకు వచ్చి తగిన శిక్షణ లేని వారు.{{sfn|Kirby|1954|p=401}}}} కల్నల్ జె. హెచ్. థైర్, సి. హెచ్. కాప్పే రూపొందించిన కాప్పే రిపోర్ట్ ప్రకారం గరిష్టంగా మూడింట రెండు వంతుల ఆస్ట్రేలియన్ దళాలు మాత్రమే చివరి రక్షణ వలయంలో పాల్గొన్నాయని అంగీకరించింది.{{sfn|Murfett et al|2011|p=360}} అనేక బ్రిటిష్ యూనిట్లు కూడా ఇదే విధంగా ప్రభావితమైనట్లు నివేదించబడింది.{{sfn|Thompson|2008|p=241}}
ఈ పోరాటాన్ని విశ్లేషించడంలో, రాయల్ మిలిటరీ అకాడమీ శాండ్హర్స్ట్లో సీనియర్ లెక్చరర్ అయిన క్లిఫోర్డ్ కిన్విగ్ 27వ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ కమాండర్ బ్రిగేడియర్ డంకన్ మ్యాక్స్వెల్ ఓటమివాద ధోరణిని, కాజ్వే, క్రాంజీ నది మధ్య ఉన్న సెక్టార్ను సరిగ్గా రక్షించకపోవడాన్ని తప్పుబట్టారు.{{sfn|Murfett et al|2011|p=350}}<ref name="4C Special: No Prisoners">{{cite web |url=http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/transcript.htm |title=Transcript |work=Four Corners Special: No Prisoners |year=2002 |publisher=Australian Broadcasting Commission |access-date=4 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160226103543/http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/transcript.htm |archive-date=26 February 2016}}</ref> ఎల్ఫిక్ కూడా తప్పిపోయిన వారిలో ఆస్ట్రేలియన్లు అత్యధికంగా ఉన్నారని పేర్కొన్నారు.{{sfn|Elphick|1995|p=352}} మరొక మూలం ప్రకారం, ఒత్తిడిని తట్టుకోలేక టేలర్ మానసికంగా కృంగిపోయాడు.{{efn|2002 లో వచ్చిన 'నో ప్రిజనర్స్' డాక్యుమెంటరీలో, 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ స్టాఫ్ ఆఫీసర్ మేజర్ జాన్ వ్యాట్, 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ కమాండర్ ఒత్తిడి వల్ల మానసికంగా దెబ్బతిన్నాడని పేర్కొన్నారు. "టేలర్ నిద్రలో నడిచే వ్యక్తిలా అటూ ఇటూ తిరుగుతూ ఉన్నాడు. అతను పూర్తిగా, పూర్తిగా, మీకు తెలుసా, షెల్-షాక్కు గురయ్యాడు. పెద్దగా ఏమీ చేయలేకపోయాడు" అని ఆయన అన్నారు.<ref name="4C Special: No Prisoners"/>}} 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ "చాలా తక్కువ సంఖ్యలో ఉండటం వల్ల ఓటమి అనివార్యం" అని థాంప్సన్ రాశాడు. నీటి అంచు వద్ద 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ను కేంద్రీకరించాలని పెర్సివల్ పట్టుబట్టడం తీవ్రమైన తప్పిదమని కోస్టెల్లో పేర్కొన్నారు.{{sfn|Thompson|2005|pp=297–298}}{{sfn|Costello|2009|p=198}} జపనీస్ కమాండర్ యమశిత బ్రిటిష్ వారు "జపనీస్ సైనిక సామర్థ్యాలను తక్కువగా అంచనా వేయడం", ద్వీపం పశ్చిమ భాగంలో ఆస్ట్రేలియన్ దళాలను బలోపేతం చేయడంలో పెర్సివల్ వెనుకాడడం వంటి కారణాలను ఓటమికి తప్పుబట్టాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=355}}
1992లో విడుదలైన వేవెల్ రహస్య యుద్ధ నివేదిక సింగపూర్ పతనానికి ఆస్ట్రేలియన్లే కారణమని ఆరోపించింది.{{sfn|Murdoch|2012}} జాన్ కోట్స్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ నివేదిక "సారాంశం లేనిది". ఎందుకంటే, పోరాటం చివరి దశలలో, ముఖ్యంగా సంక్షోభం తీవ్రమవుతున్న సమయంలో హడావుడిగా పంపబడిన సరైన శిక్షణ లేని బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్ దళాలలో క్రమశిక్షణా రాహిత్యం నిస్సందేహంగా ఉన్నప్పటికీ, 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ బాగా పోరాడి జపనీయుల గౌరవాన్ని పొందింది.{{sfn|Dennis|2008|pp=344–345}} జెమాస్, బక్రీ, జెమలుయాంగ్లో, "మలయా పోరాటంలో వారు సాధించిన కొన్ని అద్భుతమైన వ్యూహాత్మక విజయాలు అవే." బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యపు భూదళాలలో ఆస్ట్రేలియన్లు 13 శాతం ఉన్నప్పటికీ, యుద్ధ మరణాలలో 73 శాతం వారు చవిచూశారు.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=204}}{{sfn|Morgan|2013|p=13}} సింగపూర్ పతనానికి అసలు కారణం సింగపూర్ వ్యూహం విఫలమవడమేనని కోట్స్ వాదించారు. ఆస్ట్రేలియన్ విధాన రూపకర్తలు దానికి అంగీకరించడం, మలయాలో పోరాటానికి తగిన సైనిక వనరులను కేటాయించకపోవడం కూడా ఈ వైఫల్యానికి దోహదపడిందని ఆయన అన్నారు.{{sfn|Dennis|2008|pp=344–345}}
== పరిణామాలు ==
=== విశ్లేషణ ===
జపనీయులు థాయ్లాండ్లోని సింగోరా నుండి సింగపూర్ దక్షిణ తీరానికి 650 మైళ్లు (1,050 కి.మీ) రోజుకు సగటున 9 మైళ్ల (14 కి.మీ) వేగంతో ముందుకు సాగారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=382}} జపాన్ సాధించిన వేగవంతమైన విజయాల పరంపర చూసి జర్మన్ నియంత అడాల్ఫ్ హిట్లర్ ఆకట్టుకున్నప్పటికీ, జపాన్తో పొత్తు ఉన్నప్పటికీ అభినందనలు తెలపడాన్ని తన విదేశాంగ మంత్రి జోచిమ్ వాన్ రిబ్బెంట్రాప్ను నిషేధించినట్లు సమాచారం. ఎందుకంటే ఆయన దీనిని శ్వేత జాతికి ఎదురుదెబ్బగా భావించారు.{{sfn|Hauner|2005|pp=173–179}} చర్చిల్ జపనీయుల చేతిలో సింగపూర్ పతనాన్ని "బ్రిటిష్ చరిత్రలోనే అత్యంత ఘోరమైన విపత్తు, అతిపెద్ద లొంగుబాటు" అని పేర్కొన్నారు.{{sfn|Churchill|2002|p=518}} చర్చిల్ వైద్యుడు లార్డ్ మోరన్ ఇలా వ్రాశాడు:
{{blockquote|ఫిబ్రవరి 15న సింగపూర్ పతనం ప్రధానిని దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది. మన జాతికి చెందిన సగం మందితో సహా లక్ష మంది పురుషులు, తక్కువ సంఖ్యలో ఉన్న జపనీయులకు ఎలా లొంగిపోయారు? సింగపూర్ పతనానికి ఆయన మనస్సు క్రమంగా సిద్ధమైనప్పటికీ, ఆ కోట లొంగిపోవడం ఆయనను నిశ్చేష్టుడిని చేసింది. అది ఒక అవమానంగా ఆయన భావించారు. అది ఆయన మనస్సుపై ఒక చెరగని ముద్ర వేసింది. కొన్ని నెలల తరువాత ఒక సాయంత్రం, ఆయన బాత్రూమ్లో టవల్ కప్పుకుని కూర్చున్నప్పుడు, తుడుచుకోవడం ఆపివేసి విచారంగా నేల వైపు చూస్తూ: 'నేను సింగపూర్ పతనాన్ని మర్చిపోలేకపోతున్నాను' అని విచారంగా అన్నారు.{{sfn|Moran|1966|p=29}}}}
సింగపూర్ కోల్పోవడం, 1942లో ఆగ్నేయాసియాలో జరిగిన ఇతర పరాజయాలతో కలిసి ఆ ప్రాంతంలో బ్రిటీష్ ప్రతిష్ఠను దెబ్బతీసింది. రచయిత అలాన్ వారెన్ ప్రకారం, సింగపూర్ పతనం "బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం శాశ్వతం, అజేయం అనే భ్రమను" ఛిద్రం చేసింది. అంతిమంగా "ఆసియాలో యూరోపియన్ సామ్రాజ్యాలు ఇకపై కొనసాగలేవు" అని స్పష్టం చేస్తూ, యుద్ధానంతర కాలంలో ఈ ప్రాంతంలో వలసవాదం అంతం కావడానికి నాంది పలికింది.{{sfn|Warren|2002|p=295}}
=== ప్రాణనష్టం ===
[[File:Japanese shooting blindfolded Sikh prisoners.jpg|thumb|left|కళ్లకు గంతలు కట్టిన సిక్కు ఖైదీలను జపనీస్ సైనికులు కాలుస్తున్న దృశ్యం|alt=ముందుభాగంలో ఉన్న జపనీస్ సైనికులు వారిని చంపుతుండగా డజను మంది ఖైదీలు దూరంగా బంధించబడి కూర్చున్నారు]]
మలయాలో జరిగిన ప్రారంభ పోరాటాల్లో ప్రాణనష్టంతో పాటు, దాదాపు 85,000 మంది బ్రిటిష్, భారతీయ, కామన్వెల్త్ దళాలు పట్టుబడ్డాయి.{{sfn|Wigmore|1957|p=382}} దాదాపు 5,000 మంది సైనికులు మరణించారు లేదా గాయపడ్డారు, వీరిలో ఎక్కువ మంది ఆస్ట్రేలియన్లు ఉన్నారు.<ref name=historynet>{{cite web |url=http://www.historynet.com/battle-of-singapore |title=Battle of Singapore |publisher=[[World History Group]] |access-date=8 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150512181020/http://www.historynet.com/battle-of-singapore |archive-date=12 May 2015 |url-status=live}}</ref>{{sfn|Legg|1965|p=248}} సింగపూర్ పోరాటంలో జపనీయుల వైపు 1,713 నుండి 1,714 మంది మరణించగా, 2,772 నుండి 3,378 మంది గాయపడ్డారు. మలయా, సింగపూర్లలో 70 రోజుల పాటు జరిగిన ఈ యుద్ధంలో కామన్వెల్త్ వైపు మొత్తం 8,708 మంది మరణించడం లేదా గాయపడటం జరిగింది. 130,000 మంది బందీలుగా చిక్కారు (వీరిలో 38,496 మంది యునైటెడ్ కింగ్డమ్ నుండి, 18,490 మంది ఆస్ట్రేలియా నుండి - వీరిలో 1,789 మంది మరణించగా, 1,306 మంది గాయపడ్డారు - 67,340 మంది భారతీయులు, 14,382 మంది స్థానిక వాలంటీర్లు ఉన్నారు). జపనీయుల వైపు ప్రాణనష్టం 9,824 గా నమోదైంది.<ref name=historynet/>{{sfn|Wigmore|1957|p=382}}
=== తదుపరి సంఘటనలు ===
[[File:JapaneseMarchSgpCity.jpg|thumb|విజయం సాధించిన జపనీస్ దళాలు ఫుల్లెర్టన్ స్క్వేర్ గుండా కవాతు చేస్తున్న దృశ్యం.|alt=నగరం గుండా ఆర్మీ స్తంభం కవాతు చేస్తోంది]]
బ్రిటిష్ వారు లొంగిపోయిన తరువాత సింగపూర్లో జపాన్ ఆక్రమణ ప్రారంభమైంది. జపనీస్ వార్తాపత్రికలు ఈ విజయాన్ని యుద్ధం సాధారణ పరిస్థితిని నిర్ణయించేదిగా సగర్వంగా ప్రకటించాయి.{{sfn|Toland|1970|p=277}} ఈ నగరానికి స్యోనాన్-టో (షోనాన్-టో; అక్షరాలా: 'షోవా యుగంలో పొందిన దక్షిణ ద్వీపం', లేదా 'దక్షిణపు వెలుగు') అని పేరు మార్చారు.{{sfn|Abshire|2011|p=104}}{{sfn|Blackburn|Hack|2004|p=132}} సింగపూర్ కోల్పోవడాన్ని ఆస్ట్రేలియన్ ప్రధాన మంత్రి కర్టిన్ డంకిర్క్ యుద్ధంతో పోల్చారు. డంకిర్క్ తరువాత బ్రిటన్ యుద్ధం జరిగినట్లుగా, సింగపూర్ పతనం కామన్వెల్త్, యునైటెడ్ స్టేట్స్, ఆంగ్లం మాట్లాడే ప్రపంచం మొత్తాన్ని ముప్పుకు గురిచేస్తూ ఆస్ట్రేలియా యుద్ధానికి నాంది పలుకుతుందని కర్టిన్ పేర్కొన్నారు.<ref name="hasluck1970">{{cite book |last=Hasluck |first=Paul|title=The Government and the People 1942–1945 |url=https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070214/|series=Australia in the War of 1939–1945. Series 4 – Civil |year=1970 | pages=70–71 |publisher=Australian War Memorial |location=Canberra |id=6429367X}}</ref>
చైనీయులు, జపాన్ వ్యతిరేక భావాలున్న ఎవరి పైనైనా జపనీయులు ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని చూశారు. రెండవ సైనో-జపనీస్ యుద్ధం కారణంగా జపనీస్ అధికారులు చైనీయులపై అనుమానంగా ఉండేవారు. "అవాంఛనీయమైన పౌరులు" (ఎక్కువగా చైనీస్ జాతికి చెందినవారు) అని భావించిన వేలాది మంది పౌరులను సూక్ చింగ్ మారణకాండలో జపనీయులు ఊచకోత కోశారు.{{sfn|Hall|1983|pp=211–212}}<ref name="auto">[http://www.yale.edu/gsp/publications/WaiKeng.doc WaiKeng Essay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150201161449/http://www.yale.edu/gsp/publications/WaiKeng.doc |date=1 February 2015 }} 'Justice Done? Criminal and Moral Responsibility Issues in the Chinese Massacres Trial Singapore, 1947'
Genocide Studies Program. Working Paper No. 18, 2001. Wai Keng Kwok, Branford College/ Yale university</ref> మలయ్, భారతీయులు వంటి ఇతర జాతులను కూడా వారు వదిలిపెట్టలేదు. ఆ తర్వాత మూడున్నరేళ్ల జపాన్ పాలనలో ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడ్డారు.{{sfn|Cheong|2015|loc=Chapter 9: Singapore}} ఖైదీలుగా పట్టుబడిన అనేక మంది బ్రిటిష్, ఆస్ట్రేలియన్ సైనికులు సింగపూర్లోని చాంగీ జైలులోనే ఉండిపోయారు, వారిలో చాలామంది నిర్బంధంలోనే మరణించారు. సయాం-బర్మా డెత్ రైల్వే, నార్త్ బోర్నియోలోని సండకన్ ఎయిర్ఫీల్డ్ వంటి నిర్మాణ ప్రాజెక్టులలో బలవంతపు కూలీలుగా ఉపయోగించడానికి వేలాది మందిని జపాన్తో సహా ఆసియాలోని ఇతర ప్రాంతాలకు సముద్ర మార్గంలో తరలించారు. ఈ నౌకల్లో (నరక నౌకలు అని పిలిచేవారు) ఉన్న చాలా మంది సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.{{sfn|Dennis|2008|pp=126, 431–434}}{{sfn|Kinvig|2005|p=39}}
[[File:Prisoners in Changi Jail, Singapore. Wellcome L0025435.jpg|thumb|సింగపూర్లోని చాంగీ జైలులో బ్రిటిష్, ఆస్ట్రేలియన్ యుద్ధ ఖైదీలు|alt=నలుగురు బక్కచిక్కిన పురుషులు]]
భారతీయ విప్లవకారుడు రాష్ బిహారీ బోస్ జపనీయుల సహాయంతో స్వాతంత్య్ర అనుకూల ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ (INA) ని ఏర్పాటు చేశారు. భారతీయ యుద్ధ ఖైదీలను ఇందులో చేర్చడంలో జపనీయులు అత్యంత విజయవంతమయ్యారు. ఫిబ్రవరి 1942లో, సింగపూర్లోని సుమారు 40,000 మంది భారతీయ సిబ్బందిలో సుమారు 30,000 మంది INAలో చేరారు. వీరిలో సుమారు 7,000 మంది బర్మా పోరాటంలో, ఈశాన్య భారత ప్రాంతాలైన కోహిమా, ఇంఫాల్లో కామన్వెల్త్ దళాలతో పోరాడారు; ఇతరులు చాంగీ వద్ద యుద్ధ ఖైదీల శిబిర గార్డులుగా మారారు.{{sfn|Warren|2007|p=276}} బలవంతపు కూలీలుగా ఎంతమందిని జపాన్ ఆక్రమిత దక్షిణ పసిఫిక్ ప్రాంతాలకు తీసుకెళ్లారో కచ్చితమైన లెక్కలేదు. యుద్ధ సమయంలో జపాన్ పట్టుకున్న ఇతర ఖైదీలు ఎదుర్కొన్నట్లే వీరు కూడా తీవ్రమైన కష్టాలను, క్రూరత్వాన్ని అనుభవించారు. పసిఫిక్లో యుద్ధం మిత్రరాజ్యాల వైపు మలుపు తిరుగుతుండగా 1943-1945లో ఆస్ట్రేలియన్, అమెరికన్ దళాల చేతిలో విముక్తి పొందే వరకు సుమారు 6,000 మంది ప్రాణాలతో బయటపడ్డారు.{{sfn|Brayley|2002|p=13}}
ఫిబ్రవరి 15, 1942న సింగపూర్ పతనమైన మరుసటి రోజు, 25వ ఆర్మీ సింగపూర్ జలసంధిని దాటి ఎలాంటి ప్రతిఘటన లేకుండా బటమ్ ద్వీపంలో దిగింది. బటమ్లో నియమించబడిన డచ్ KNIL (రాయల్ నెదర్లాండ్స్ ఈస్ట్ ఇండీస్ ఆర్మీ) దళాలు సింగపూర్ పూర్తిగా పతనమైందన్న నివేదికలు విని ఫిబ్రవరి 14న ఆ ద్వీపాన్ని విడిచిపెట్టాయి. సింగపూర్ పతనమైన ఆరు రోజుల తర్వాత, జపాన్ దళాలు తంజుంగ్పినాంగ్ను స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. దీంతో రియావు దీవులు పూర్తిగా జపాన్ నియంత్రణలోకి వెళ్లాయి.<ref>{{citation |title=The Defining Years of the Dutch East Indies, 1942-1949 |date=2010 |editor=Jan A. Krancher |url=https://books.google.com/books?id=lf-YyRfnYcYC |access-date=2021-02-22 |publisher=McFarland |language=en |isbn=978-0786481064}}<!-- auto-translated from German by Module:CS1 translator --></ref>
ఆపరేషన్ జేవిక్ (1943), ఆపరేషన్ రిమౌ (1944) లలో సింగపూర్ నౌకాశ్రయంలోని జపనీస్ షిప్పింగ్పై కమాండో దాడులు జరిగాయి, ఇవి విభిన్న స్థాయిల విజయాలను సాధించాయి.{{sfn|Horner|1989|p=26}} 1945లో ఆపరేషన్ మెయిల్ఫిస్ట్లో సింగపూర్ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలని బ్రిటిష్ దళాలు ప్రణాళిక వేసుకున్నాయి, కానీ దానిని అమలు చేయడానికి ముందే యుద్ధం ముగిసింది. సెప్టెంబరులో జపాన్ లొంగిపోయిన తరువాత, బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్ దళాలు ఆపరేషన్ టైడ్రేస్లో ఈ ద్వీపాన్ని తిరిగి ఆక్రమించాయి.{{sfn|Bose|2010|pp=18–20}} యమశిత యుద్ధ నేరాలకు గాను అమెరికన్ సైనిక కమిషన్చే విచారించబడ్డాడు కానీ మలయా లేదా సింగపూర్లో అతని దళాలు చేసిన నేరాలకు కాదు. అతనికి మరణశిక్ష పడింది, 23 ఫిబ్రవరి 1946న ఫిలిప్పీన్స్లో ఉరితీయబడ్డాడు.{{sfn|Smith|2006|pp=556–557}}
== స్మరణ ==
[[File:East side of War Memorial Park.jpg|thumb|వార్ మెమోరియల్ పార్క్ వద్ద ప్రతి సంవత్సరం స్మారక సేవ నిర్వహించబడుతుంది.]]
1998 నుండి సింగపూర్ లొంగుబాటు వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని ప్రతి సంవత్సరం ఫిబ్రవరి 15న సింగపూర్ టోటల్ డిఫెన్స్ డేని పాటిస్తోంది.<ref>{{cite news |title=Sirens |work=[[The New Paper]] |date=14 February 1998 |quote=On Sunday at noon, the sirens of the Public Warning System will sound island-wide for one minute. This is in conjunction with total defence day, to mark the fall of Singapore to the Japanese during World War II.}}</ref> జాతీయ రక్షణ వ్యూహంగా టోటల్ డిఫెన్స్ భావన మొదటిసారిగా 1984లో ప్రవేశపెట్టబడింది. భవిష్యత్తులో పొంచివున్న ముప్పుల నుండి సింగపూర్ను సమర్థవంతంగా రక్షించుకోవడంలో ఆ దేశ పౌరులు మాత్రమే కీలక పాత్ర పోషించగలరనే విషయాన్ని ఇది గట్టిగా గుర్తుచేస్తుంది.<ref>{{cite news |last1=Jacob |first1=Paul |last2=Wai |first2=Ronnie |title=Your say in our defence Our defence must be total — Chok Tong |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19840106-1.2.6 |access-date=22 April 2021 |work=[[The Straits Times]]|date=6 January 1984}}</ref> ఆ రోజు జరిగే వార్షిక ఆచారాలు:
* 1967 నుండి జపాన్ ఆక్రమణ సమయంలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన పౌరులను స్మరించుకోవడానికి వార్ మెమోరియల్ పార్క్ వద్ద స్మారక కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.
* 1998 నుండి దేశవ్యాప్తంగా పబ్లిక్ వార్నింగ్ సిస్టమ్లోని సైరన్లు మోగిస్తారు (ప్రారంభంలో మధ్యాహ్నం 12.05 గంటలకు మోగించేవారు). సింగపూర్ సివిల్ డిఫెన్స్ ఫోర్స్ సైరన్ల ద్వారా, అలాగే స్థానిక రేడియో స్టేషన్ల ద్వారా ఒక ముఖ్యమైన సందేశాన్ని ప్రసారం చేస్తుంది. సింగపూర్ పాఠశాలలు ఆహారం, విద్యుత్ రేషనింగ్ వ్యాయామాలతో సహా అత్యవసర సంసిద్ధత డ్రిల్లను నిర్వహిస్తాయి.
* 2015 నుండి 1942లో సింగపూర్ లొంగిపోయిన వాస్తవ సమయానికి అనుగుణంగా సైరన్లు మోగే సమయాన్ని సాయంత్రం 6.20కి మార్చారు.<ref>{{cite news |last1=Cheong |first1=Danson |title=Public Warning System sirens to broadcast message on Sunday {{!}} The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/singapore/public-warning-system-sirens-to-broadcast-message-on-sunday |access-date=15 February 2022 |work=The Straits Times |date=11 February 2015 |language=en}}</ref>
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* బ్రిటీష్ ఫార్ ఈస్ట్ కమాండ్
* [[మొదటి భారత జాతీయ సైన్యం]]
* మలయన్ పోరాటం సమయంలో జపనీస్ దళాల వ్యూహరచన
== గమనికలు ==
{{notelist|30em}}
== మూలాలు ==
{{Reflist|20em}}
=== గ్రంథసూచి ===
* {{cite book |last=Warren |first=Alan |year=2002 |title=Singapore: Britain's Greatest Defeat |publisher=Hardie Grant |location=South Yarra, Victoria |isbn=981-0453-205}}
* {{cite book |last=Thompson |first=Peter |title=The Battle for Singapore: The True Story of the Greatest Catastrophe of World War II |publisher=Portrait Books |location=London |year=2005 |isbn=0-7499-5099-4}}
* {{cite book |last=Keogh |first=Eustace |title=South West Pacific 1941–45 |year=1965 |publisher=Grayflower |location=Melbourne |oclc=7185705}}
* {{cite book |last=Costello |first=John |title=The Pacific War 1941–1945 |year=2009|orig-year=1982 |publisher=Harper Perennial |location=New York |isbn=978-0-688-01620-3}}
* {{cite journal |last=Drea |first=Edward |title=Reading Each Other's Mail: Japanese Communication Intelligence, 1920–1941 |journal=The Journal of Military History |volume=55 |issue=2 |date=April 1991 |pages=185–206 |doi=10.2307/1985894 |jstor=1985894 |issn=1543-7795}}
* {{cite book |last=Brayley |first=Martin |year=2002 |title=The British Army 1939–45: The Far East |series=Men at Arms |publisher=Osprey |location=Oxford |isbn=978-1-84176-238-8}}
* {{cite book |last1=Farrell |first1=Brian |last2=Pratten |first2=Garth|author-link2=Garth Pratten |title=Malaya 1942 |series=Australian Army Campaigns Series–5 |year=2011|orig-year=2009 |publisher=Army History Unit |location=Canberra, Australian Capital Territory |isbn=978-0-9805674-4-1}}
* {{cite book |last=Keogh |first=Eustace|author-link=Eustace Graham Keogh |title=Malaya 1941–42 |year=1962 |publisher=Printmaster |location=Melbourne |oclc=6213748}}
* {{cite book |last=Moreman |first=Tim |title=The Jungle, The Japanese and the British Commonwealth Armies at War, 1941–45: Fighting Methods, Doctrine and Training for Jungle Warfare |publisher=Frank Cass |location=London |year=2005 |isbn=978-0-7146-4970-2}}
* {{cite book |last=Mant |first=Gilbert|author-link=Gilbert Mant |title=Massacre at Parit Sulong |publisher=Kangaroo Press |location=Kenthurst, New South Wales |year=1995 |isbn=978-0-86417-732-2}}
* {{cite book |last=Coulthard-Clark |first=Chris |title=The Encyclopaedia of Australia's Battles |year=2001 |edition=2nd |publisher=Allen and Unwin |location=Crows Nest, New South Wales |isbn=978-1-86508-634-7}}
* {{cite book |last=Gillison |first=Douglas |title=Royal Australian Air Force 1939–1942 |series=Australia in the War of 1939–1945. Series 3 – Air |volume=I |location=Canberra |publisher=Australian War Memorial |url=https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070209/ |year=1962 |oclc=2000369 |access-date=13 July 2015 |archive-date=25 May 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090525001456/http://www.awm.gov.au/histories/second_world_war/volume.asp?levelID=67912 |url-status=live}}
* {{cite book |ref={{harvid|Dennis|2008}}
|last1=Dennis|first1=Peter|last2=Grey|first2=Jeffrey|last3=Morris|first3=Ewan|last4=Prior|first4=Robin|last5=Bou|first5=Jean|title=The Oxford Companion to Australian Military History |publisher=Oxford University Press|location=Melbourne|year=2008 |edition=2nd|isbn=978-0-19-551784-2}}
* {{cite book |last=Hall |first=Timothy |title=The Fall of Singapore 1942 |year=1983 |publisher=Methuen |location=North Ryde, New South Wales |isbn=978-0-454-00433-5}}
* {{cite journal |last=Morgan |first=Joseph |title=A Burning Legacy: The Broken 8th Division |journal=Sabretache |publisher=Military Historical Society of Australia |volume=LIV |issue=3, September |year=2013 |pages=4–14 |issn=0048-8933}}
* {{cite book |last=Wigmore |first=Lionel |title=The Japanese Thrust |series=Australia in the War of 1939–1945. Series 1 – Army |volume=IV |year=1957 |publisher=Australian War Memorial |location=Canberra, Australian Capital Territory |url=https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070203/ |oclc=3134219 |access-date=13 July 2015 |archive-date=11 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150711060223/https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070203/ |url-status=live}}
* {{cite book |last=Legg |first=Frank |title=The Gordon Bennett Story: From Gallipoli to Singapore |year=1965 |publisher=Angus & Robertson |location=Sydney, New South Wales |oclc=3193299}}
* {{cite book |last=Lee |first=Edwin |title=Singapore: The Unexpected Nation |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |location=Singapore |year=2008 |oclc=474265624}}
* {{cite book |last=Thompson |first=Peter |title=Pacific Fury: How Australia and Her Allies Defeated the Japanese Scourge |publisher=William Heinemann |location=North Sydney |year=2008 |isbn=978-1-74166-708-0}}
* {{cite book |last=Smith |first=Colin |title=Singapore Burning: Heroism and Surrender in World War II |publisher=Penguin Books |year=2006 |location=London |isbn=978-0-14-101036-6}}
* {{cite book |last=Kirby |first=Stanley Woodburn|author-link=Stanley Woodburn Kirby |series=History of the Second World War |title=War Against Japan: The Loss of Singapore |volume=I |publisher=HMSO |year=1954 |oclc=58958687}}
* {{cite book |last=Felton |first=Mark |title=The Coolie Generals |publisher=Pen & Sword Military |location=Barnsley |year=2008 |isbn=978-1-84415-767-9 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/cooliegenerals0000felt}}
* {{cite book |last=Allen |first=Louis |year=2013 |title=Singapore 1941–1942 |edition=2nd rev. |publisher=Routledge |location=London |isbn=978-1-135-19425-3}}
* {{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Pacific 360: Australia's Battle for Survival in World War II |year=2012 |publisher=Hachette Australia |location=Sydney, New South Wales |isbn=978-0-7336-2704-0}}
* {{cite book |last1=Cull |first1=Brian |last2=Sortehaug |first2=Paul |year=2004 |title=Hurricanes Over Singapore: RAF, RNZAF and NEI Fighters in Action Against the Japanese Over the Island and the Netherlands East Indies, 1942 |publisher=Grub Street Publishing |location=London |isbn=978-1-904010-80-7}}
* {{cite book |last1=Grehan |first1=John |last2=Mace |first2=Martin |title=Disaster in the Far East 1940–1942 |publisher=Pen & Sword |location=Havertown |year=2015 |isbn=978-1-4738-5305-8}}
* {{cite book |last=Boyne |first=Walter |title=Air Warfare: An International Encyclopedia |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara, California |year=2002 |isbn=978-1-57607-729-0}}
* {{cite book |last=Owen |first=Frank |title=The Fall of Singapore|author-link=Frank Owen (politician) |publisher=Penguin Books |year=2001 |location=London |isbn=978-0-14-139133-5}}
* {{cite book |last1=Richards |first1=Dennis |last2=Saunders |first2=Hilary St. George |title=The Fight Avails |url=http://www.ibiblio.org/hyperwar/UN/UK/UK-RAF-II/index.html#contents |series=Royal Air Force 1939–1945 |volume=II |year=1954 |publisher=HMSO |location=London |oclc=64981538 |access-date=8 May 2015 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924052814/http://www.ibiblio.org/hyperwar/UN/UK/UK-RAF-II/index.html#contents |url-status=live}}
* {{cite book |last=Lloyd |first=Stu |title=The Missing Years: A POW's Story from Changi to Hellfire Pass |year=2012 |publisher=Rosenberg |location=Dural, New South Wales |isbn=978-1-921719-20-2}}
* {{cite book |last=Elphick |first=Peter |title=Singapore: The Pregnable Fortress |publisher=Hodder & Stoughton |location=London |year=1995 |isbn=978-0-340-64990-9}}
* {{cite book |last=Hopkins |first=William B. |title=The Pacific War: The Strategy, Politics, and Players that Won the War |publisher=Zenith Press |location=Minneapolis |year=2008 |isbn=978-0-7603-3435-5}}
* {{cite book |last=Bose |first=Romen |title=The End of the War: Singapore's Liberation and the Aftermath of the Second World War |publisher=Marshall Cavendish |location=Singapore |year=2010 |isbn=978-9-81-443547-5}}
* {{cite book |last=Horner |first=David |title=SAS: Phantoms of the Jungle |year=1989 |publisher=Allen & Unwin |location=St Leonards, New South Wales |isbn=978-1-86373-007-5}}
* {{cite book |last=Warren |first=Alan |year=2007|orig-year=2002 |title=Britain's Greatest Defeat: Singapore 1942 |publisher=Hambeldon Continuum |location=London |isbn=978-1-85285-597-0}}
* {{cite book |last=Kinvig |first=Clifford |title=River Kwai Railway: The Story of the Burma-Siam Railroad |publisher=Conway |location=London |year=2005 |isbn=978-1-84486-021-0}}
* {{cite book |last1=Blackburn |first1=Kevin |first2=Karl |last2=Hack |title=Did Singapore Have to Fall? Churchill and the Impregnable Fortress |year=2004 |publisher=Routledge |location=London |isbn=0203404408 |url=https://books.google.com/books?id=TUC2qveu-b8C&pg=PA132 |access-date=25 October 2020 |archive-date=14 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414154823/https://books.google.com/books?id=TUC2qveu-b8C&pg=PA132 |url-status=live}}
* {{cite book |last=Abshire |first=Jean |title=The History of Singapore |year=2011 |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara, California |url=https://books.google.com/books?id=AHF59oExO80C&pg=PA104 |isbn=978-0-313-37743-3 |access-date=25 October 2020 |archive-date=12 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210412085503/https://books.google.com/books?id=AHF59oExO80C&pg=PA104 |url-status=live}}
* {{cite book |last=Toland |first=John|author-link=John Toland (author) |title=The Rising Sun: The Decline and Fall of the Japanese Empire 1936–1945 |url=https://archive.org/details/risingsundecline00tola |url-access=registration |publisher=Random House |location=New York |year=1970 |isbn=978-0-394-44311-9}}
* {{cite book |last=Churchill |first=Winston |title=The Second World War |edition=Abridged |publisher=Pimlico |location=London |year=2002|orig-year=1959 |isbn=978-0-7126-6702-9}}
* {{cite book |last=Hauner |first=Milan |title=Hitler: A Chronology of his Life and Time |publisher=Springer |location=New York |year=2005 |isbn=978-0-230-58449-5}}
* {{cite news |last=Murdoch |first=Lindsay |url=http://www.smh.com.au/national/the-day-the-empire-died-in-shame-20120214-1t462.html |title=The Day The Empire Died in Shame |newspaper=The Sydney Morning Herald |date=15 February 2012 |issn=0312-6315 |access-date=23 March 2015 |archive-date=23 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150323071417/http://www.smh.com.au/national/the-day-the-empire-died-in-shame-20120214-1t462.html |url-status=live}}
== బాహ్య లింకులు ==
{{Library resources box
|onlinebooks=no
|by=no
|lcheading=Singapore – History – Siege, 1942
}}
{{Commons category|Battle of Singapore}}
* [https://web.archive.org/web/20151028204234/http://www.militaryhistoryonline.com/wwii/articles/singapore.aspx బైసైకిల్ బ్లిట్జ్క్రిగ్ - జపనీస్ మలయా, సింగపూర్ ఆక్రమణ 1941–1942]
* [https://web.archive.org/web/20090503114041/http://www.remuseum.org.uk/corpshistory/rem_corps_part16.htm#far రాయల్ ఇంజనీర్స్ మ్యూజియం] రాయల్ ఇంజనీర్లు, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం – సుదూర తూర్పు
* [https://web.archive.org/web/20110723215637/http://www.david-pye.com/index.php?page=pow రాయల్ ఇంజనీర్లకు చెందిన బ్రిటీష్ POW ఫ్రెడరిక్ జార్జ్ పై డైరీ]
{{DEFAULTSORT:Singapore 1942}}
[[వర్గం:రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]]
[[వర్గం:సింగపూర్]]
77i66w5a43n98levv0gdidi1ca6bfjd
4989138
4989137
2026-10-26T12:28:02Z
యర్రా రామారావు
28161
సవరణ: Harv/Sfn no-target ఎర్రర్ సరిదిద్దాను (sfnHarvFixer.js)
4989138
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = సింగపూర్ యుద్ధం
| image = Surrender Singapore.jpg
| image_upright = 1.0
| caption = లెఫ్టినెంట్-జనరల్ ఆర్థర్ పెర్సివల్ (కుడివైపు), ఇచ్చిజీ సుగితా నేతృత్వంలో సింగపూర్లోని కామన్వెల్త్ దళాల లొంగుబాటు గురించి చర్చలు జరపడానికి తెల్ల జెండాతో నడుస్తున్న దృశ్యం, 15 ఫిబ్రవరి 1942.
| alt = ఐదుగురు బ్రిటీష్ అధికారులు, ఒక జపనీస్ అధికారి నడుస్తున్నారు, క్యాప్షన్ చూడండి
| partof = పసిఫిక్ యుద్ధం, [[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]]
| date = 8–15 ఫిబ్రవరి 1942
| place = సింగపూర్, స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్
| coordinates = {{Coord|01|21|09|N|103|46|08|E|region:SG_type:event_scale:50000|display=inline,title}}
| result = జపాన్ విజయం
* సింగపూర్లోని కామన్వెల్త్ దళాల లొంగుబాటు
* మలయన్ పోరాటం ముగింపు
* సూక్ చింగ్ మారణకాండ ప్రారంభం
| territory = జపాన్ దళాల సింగపూర్ ఆక్రమణ
| combatant1 = {{tree list}}
*{{Flag|British Empire}}
** {{UK}}
** {{flagcountry|British Raj}}
** ఫెడరేటెడ్ మలయ్ స్టేట్స్
** అన్ఫెడరేటెడ్ మలయ్ స్టేట్స్
*** జోహోర్
*** కెడా
*** కేలంతన్
*** పెర్లిస్
*** తెరెంజను
** స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్
*{{AUS}}
{{tree list/end}}
| combatant2 = {{flag|Empire of Japan}}
| commander1 = {{unbulleted list|{{Flagicon|UK}} ఆర్చిబాల్డ్ వేవెల్|{{Flagicon|UK}} ఆర్థర్ పెర్సివల్{{Surrendered}}|{{Flagicon|AUS}} గోర్డాన్ బెన్నెట్|{{Flagicon|UK}} లూయిస్ హీత్{{Surrendered}}|{{nowrap|{{Flagicon|UK}} మెర్టన్ బెక్విత్-స్మిత్{{Surrendered}}}}|{{Flagicon|UK}} ఫ్రాంక్ కీత్ సిమన్స్{{Surrendered}}}}
| commander2 = {{unbulleted list|{{flagicon|Empire of Japan|army}} టోమోయుకి యమశిత|{{flagicon|Empire of Japan|army}} తకుమా నిషిమురా|{{flagicon|Empire of Japan|army}} తకురో మత్సుయ్|{{flagicon|Empire of Japan|army}} రెన్యా ముతగుచి}}
| units1 = {{tree list}}
*{{flagdeco|UK}} మలయ కమాండ్
** {{flagicon|India|British}} III కార్ప్స్
*** 9వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
*** 11వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** {{Flagdeco|Australia}} 8వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** {{Flagdeco|United Kingdom}} 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** రాయల్ మలయ్ రెజిమెంట్
** SSVF
** డాల్ఫోర్స్
{{tree list/end}}
| units2 = {{tree list}}
*{{flagicon|Empire of Japan|army}} 25వ ఆర్మీ
** ఇంపీరియల్ గార్డ్స్
** 5వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** 3వ ఎయిర్ డివిజన్
ఇంపీరియల్ జపనీస్ నేవీ
{{tree list/end}}
| strength1 = 85,000 సైనికులు<br />300 తుపాకులు<br />1,800+ ట్రక్కులు<br />200 AFVలు<br />208 ట్యాంక్ విధ్వంసక, విమాన విధ్వంసక తుపాకులు<br />54 కోట తుపాకులు{{efn|సింగపూర్లో జపాన్ సైన్యం 300 ఫీల్డ్ గన్లు, 180 మోర్టార్లు, 100 విమాన విధ్వంసక తుపాకులు, 54 కోట తుపాకులు, 108 1-పౌండర్ గన్లతో పాటు 200 సాయుధ వాహనాలు (యూనివర్సల్ క్యారియర్లు, సాయుధ కార్లు), 1,800 లారీలను స్వాధీనం చేసుకుంది.{{sfn|Allen |2013|pp= 300–301}}}}{{efn|బ్లాక్బర్న్, హాక్ సింగపూర్ ముట్టడి సమయంలో స్వాధీనం చేసుకున్న బ్రిటిష్ ఫిరంగుల సంఖ్యను కోట తుపాకులతో కలుపుకుని మొత్తం 226 గా పేర్కొన్నారు (కోట తుపాకులు లేకుండా 172).{{sfn|Blackburn|Hack|2004|p=74}} అయితే ఇందులో 3.7 నుండి 4.5-అంగుళాల హోవిట్జర్లు, 75 మిమీ ఫీల్డ్ గన్లను మినహాయించినట్లు కనిపిస్తోంది.{{sfn|Blackburn|Hack|2004|p=193}}}}
| strength2 = 36,000 సైనికులు<br />440 ఫిరంగులు{{sfn|Allen|2013|p=169}}<br />3,000 ట్రక్కులు{{sfn|Toland|2003|p=272}}
| casualties1 = {{circa|5,000}} మరణాలు లేదా గాయపడినవారు<br />{{circa|80,000}} పట్టుబడినవారు
| casualties2 = 1,713{{ndash}}1,714 మరణాలు<br />2,772{{ndash}}3,378 గాయపడినవారు
| notes =
| casualties3 = ఈ యుద్ధం, ఆ తర్వాత జరిగిన సూక్ చింగ్ మారణకాండలో 31,000 నుండి 57,000 మంది పౌరులు మరణించారు{{efn|జనవరి చివరి నుండి ఫిబ్రవరి ప్రారంభం వరకు జపాన్ బాంబు దాడుల్లో రోజుకు సగటున 150 నుండి 200 మంది సింగపూర్ పౌరులు మరణించారు, ఈ మరణాలు ఈ సంఖ్యలో చేర్చబడలేదు. మలయాలో మరణించిన 20,000 పౌరులు కూడా ఇందులో లేరు.}}
}}
[[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]] సమయంలో ఫిబ్రవరి 1942లో [[బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం|బ్రిటిష్ వారి]] నుండి సింగపూర్ను [[జపాన్ సామ్రాజ్యం|జపాన్]] ఆక్రమించింది. పసిఫిక్ యుద్ధంలోని [[ఆగ్నేయాసియా]] ప్రాంతంలో జరిగిన ఈ '''సింగపూర్ పతనం''' లేదా '''సింగపూర్ యుద్ధం''' 8 నుండి 15 ఫిబ్రవరి 1942 వరకు కొనసాగింది. ఆగ్నేయాసియాలో సింగపూర్ అగ్రగామి బ్రిటిష్ సైనిక స్థావరం, ఆర్థిక నౌకాశ్రయంగా ఉండేది. యుద్ధాల మధ్య కాలంలో బ్రిటిష్ రక్షణ వ్యూహానికి ఇది చాలా ముఖ్యమైనది. అందువల్ల సింగపూర్ పతనం బ్రిటన్కు భారీ నష్టాన్ని కలిగించింది, చరిత్రలోనే ఆ దేశపు అతిపెద్ద సైనిక లొంగుబాటుకు దారితీసింది.
యుద్ధానికి ముందు, జపనీస్ జనరల్ టోమోయుకి యమశిత మలయన్ పోరాటంలో మలయన్ ద్వీపకల్పం మీదుగా సుమారు 30,000 మంది సైనికులతో ముందుకు సాగారు. అడవి భూభాగం గుండా వెళ్లడం అసాధ్యమని బ్రిటిష్ వారు పొరబడ్డారు, దీంతో మిత్రరాజ్యాల రక్షణ వ్యవస్థలు విఫలమై జపనీయులు వేగంగా ముందుకు సాగారు. బ్రిటిష్ లెఫ్టినెంట్-జనరల్ ఆర్థర్ పెర్సివల్ సింగపూర్లో 85,000 మంది మిత్రరాజ్యాల దళాలకు నాయకత్వం వహించారు. అయితే చాలా విభాగాలు తగినంత సైన్యం లేకుండా, అనుభవం లేని సైనికులతో ఉన్నాయి. బ్రిటిష్ సైన్యం జపనీస్ దళాల కంటే సంఖ్యాపరంగా ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ ద్వీపానికి అవసరమైన ఎక్కువ నీరు ప్రధాన భూభాగంలోని జలాశయాల నుండే వస్తుంది. జపనీయులను అడ్డుకోవడానికి బ్రిటిష్ వారు కాజ్వేను ధ్వంసం చేశారు, దీంతో జపనీయులు జొహోర్ జలసంధిని దాటేందుకు తాత్కాలిక ఏర్పాట్లు చేసుకోవాల్సి వచ్చింది. సింగపూర్ ప్రాముఖ్యతను దృష్టిలో ఉంచుకుని బ్రిటిష్ ప్రధాన మంత్రి [[విన్స్టన్ చర్చిల్]] చివరి సైనికుడి వరకు పోరాడాలని పెర్సివల్ను ఆదేశించారు.
ద్వీప రక్షణలోని బలహీనమైన భాగంపై జపనీయులు దాడి చేసి ఫిబ్రవరి 8న అక్కడ తమ స్థావరాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. పెర్సివల్ ఉత్తర ప్రాంతంలో దాడి జరుగుతుందని ఊహించి రక్షణ దళాలను సకాలంలో పంపలేకపోయారు. అంతేకాకుండా, పెర్సివల్ తన దళాలను సింగపూర్ తీరం వెంబడి పలుచటి వరుసలో మోహరించి, సరైన రిజర్వ్ దళాన్ని నిర్వహించలేకపోయారు. మిత్రరాజ్యాల దళాలలో సమాచార మార్పిడి, నాయకత్వ లోపాలు తలెత్తాయి. జపనీయులు చేరుకున్న ప్రాంతానికి సమీపంలో కొన్ని రక్షణ స్థావరాలు లేదా రిజర్వ్ దళాలు మాత్రమే ఉన్నాయి. జపనీయుల పురోగతి కొనసాగింది, మిత్రరాజ్యాల సరఫరాలు తగ్గిపోవడం ప్రారంభమైంది.
ఫిబ్రవరి 15 నాటికి, మిత్రరాజ్యాల నియంత్రణలో ఉన్న (సింగపూర్ ద్వీపంలో 1 శాతం) ఒక చిన్న ప్రాంతంలో సుమారు పది లక్షల మంది పౌరులు చిక్కుకుపోయారు. ఈ సమయానికి ముందు జరిగిన బాంబు దాడుల్లో మరణించిన వందలాది మందిని కాకుండా, పోరాటంలో సింగపూర్ పౌరులు సుమారు 7,000 మంది మరణించారు. పౌరుల నీటి సరఫరాపై జపాన్ విమానాలు నిరంతరం బాంబు దాడులు చేశాయి. నీటి సరఫరా కొద్ది రోజుల్లోనే ఆగిపోతుందని భావించారు. ఈ సమయానికి, మిత్రరాజ్యాల సరఫరాలు దాదాపు ఖాళీ అయ్యాయి. నగరంలోని కొన్ని ప్రాంతాలు అల్లకల్లోలంగా మారాయి. జపాన్ దళాలు కూడా తమ సరఫరాల ముగింపు దశకు చేరుకున్నాయి. యమశిత ప్రాణనష్టంతో కూడిన ఇంటింటి పోరాటాన్ని నివారించాలనుకున్నారు.
యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత రెండోసారి, యమశిత బేషరతు లొంగుబాటును డిమాండ్ చేశారు. ఫిబ్రవరి 15 మధ్యాహ్నం పెర్సివల్ లొంగిపోయారు. సుమారు 80,000 మంది బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్, స్థానిక సైనికులు యుద్ధ ఖైదీలుగా పట్టుబడ్డారు, మలయాలో పట్టుబడిన 50,000 మందికి వీరు తోడయ్యారు. అనేక మంది నిర్లక్ష్యం, దుర్వినియోగం లేదా బలవంతపు పని కారణంగా మరణించారు. యుద్ధం ముగిసే వరకు సింగపూర్ జపాన్ ఆధీనంలోనే ఉంది. అప్పటికే భారతీయ సైన్యంలో పనిచేస్తున్న సుమారు 40,000 మంది భారతీయ సైనికులు ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీలో చేరి బర్మా యుద్ధంలో జపాన్తో కలిసి పోరాడారు. చర్చిల్ దీనిని బ్రిటిష్ సైనిక చరిత్రలో అత్యంత ఘోరమైన విపత్తు అని పేర్కొన్నారు. రెండు నెలల ముందు జరిగిన హాంగ్ కాంగ్ పతనం, ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్, రిపల్స్ నౌకల మునకతో పాటు సింగపూర్ పతనం ఆసియాలో బ్రిటిష్ ప్రతిష్ఠను తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది, ఇది యుద్ధం తర్వాత ఈ ప్రాంతంలో బ్రిటిష్ వలస పాలన అంతానికి దోహదపడింది.
== నేపథ్యం ==
=== యుద్ధం ప్రారంభం ===
యుద్ధాల మధ్య కాలంలో, 1923లో ఆంగ్లో-జపనీస్ కూటమి రద్దయిన తరువాత బ్రిటన్ సింగపూర్లో ఒక నౌకా స్థావరాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. సింగపూర్ వ్యూహంలో భాగంగా ఈ ప్రాంతం కోసం బ్రిటిష్ ఇంటర్-వార్ డిఫెన్స్ ప్లానింగ్లో ఈ స్థావరం కీలక పాత్ర పోషించింది. ఆ మధ్యకాలంలో నిర్మాణ ప్రయత్నాలకు ఆర్థిక పరిమితులు ఆటంకం కలిగించాయి. పసిఫిక్లో యుద్ధం ప్రారంభమయ్యే సమయానికి మారిన వ్యూహాత్మక పరిస్థితులు ఈ వ్యూహం వెనుక ఉన్న కీలక ప్రాతిపదికలను చాలా వరకు బలహీనపరిచాయి.{{sfn|Warren|2002|pp=3–7}}{{sfn|Thompson|2005|p=6–7}} 1940, 1941 కాలంలో చైనాలో సైనిక చర్యలు, ఫ్రెంచ్ ఇండోచైనా ఆక్రమణకు ప్రతిస్పందనగా మిత్రరాజ్యాలు జపాన్పై వాణిజ్య ఆంక్షలు విధించాయి.{{sfn|Keogh|1965|p=68}}{{sfn|Costello|2009|p=71}} సింగపూర్ను స్వాధీనం చేసుకునే ప్రాథమిక ప్రణాళికను 1940 జూలైలో రూపొందించారు. 1940 చివరిలో, 1941 ప్రారంభంలో లభించిన సమాచారం ఆ ప్రణాళికను మార్చలేదు, కానీ జపనీస్ నిర్ణయాధికారుల మనస్సులో దానిని దృఢపరిచింది.{{sfn|Drea|1991|p=204}} నవంబర్ 11, 1940న, జర్మన్ రైడర్ అట్లాంటిస్ హిందూ మహాసముద్రంలో బ్రిటిష్ నౌక ఆటోమెడాన్ను బంధించింది, ఇందులో ఫార్ ఈస్ట్లో బ్రిటిష్ కమాండర్ ఎయిర్ మార్షల్ సర్ రాబర్ట్ బ్రూక్-పోఫామ్కు పంపాల్సిన పత్రాలు ఉన్నాయి. ఆ పత్రాలలో సింగపూర్ స్థావరం బలహీనతల గురించి సమాచారం ఉంది. డిసెంబర్ 1940లో, జర్మన్లు ఆ పత్రాల కాపీలను జపనీయులకు అప్పగించారు. జపనీయులు బ్రిటిష్ సైన్యం కోడ్లను ఛేదించారు. జనవరి 1941లో, ఇంపీరియల్ ఆర్మీ రెండవ విభాగం (గూఢచార విభాగం) "ఫోర్ట్రెస్ సింగపూర్" బలహీన స్థితి గురించి సింగపూర్ నుండి లండన్కు వెళ్లిన సందేశాన్ని వివరించి చదివింది. ఈ సందేశం ఎంత స్పష్టంగా ఉందంటే, జపనీయులు ముందుగా ఇది బ్రిటిష్ వారి వ్యూహం అని అనుమానించారు. ఎందుకంటే ఏ అధికారి కూడా తన పైఅధికారులకు బలహీనతలను అంత బహిరంగంగా అంగీకరించరని వారు నమ్మారు. ఆటోమెడాన్ పత్రాలతో సందేశాన్ని సరిపోల్చిన తర్వాతే జపనీయులు అది నిజమైనదేనని నిర్ధారించారు.{{sfn|Drea|1991|pp=202, 203}}
చైనాలో దాని సైనిక కార్యకలాపాలు, పారిశ్రామిక వినియోగం కారణంగా జపనీస్ చమురు నిల్వలు వేగంగా పడిపోయాయి. 1941 రెండవ భాగంలో, శాంతియుతంగా చమురు కొనుగోలు ప్రయత్నాలు విఫలమైతే, కీలక వనరులను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి జపనీయులు యుద్ధ సన్నాహాలు ప్రారంభించారు. బ్రిటన్, నెదర్లాండ్స్, అమెరికా భూభాగాలపై ఏకకాల దాడులను పొందుపరిచే విస్తృత యుక్తిని ప్రణాళికదారులు నిర్ణయించారు. ఈ ప్రణాళికలో భాగంగా మలయా, హాంకాంగ్లలో దళాలను దించడం, ఆ తరువాత సింగపూర్ను (ఇది జోహోర్-సింగపూర్ కాజ్వే ద్వారా మలయాతో కలుపబడి ఉంది) భద్రపరచడానికి దక్షిణం వైపు కదలడం, డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్లోని చమురు సమృద్ధిగా ఉన్న బోర్నియో, జావా ప్రాంతాలను ఆక్రమించడం ఉన్నాయి. పెర్ల్ హార్బర్ వద్ద అమెరికన్ నౌకాదళంపై దాడులతో పాటు, ఫిలిప్పీన్స్లో దళాలను దించడం, గ్వామ్, వేక్ ద్వీపం, గిల్బర్ట్ దీవులపై దాడులు చేయడం కూడా ఈ ప్రణాళికలో భాగమే.{{sfn|Keogh|1965|pp=72–73}}{{sfn|Costello|2009|p=98}} ఈ దాడుల తరువాత కొంతకాలం ఏకీకరణకు ప్రణాళిక వేశారు. ఆ తర్వాత ఇండియా-బర్మా సరిహద్దు నుండి వేక్ ఐలాండ్ వరకు, మలయా, డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్, న్యూ గినియా, న్యూ బ్రిటన్, బిస్మార్క్ ద్వీపసమూహం, మార్షల్, గిల్బర్ట్ దీవులను కలుపుతూ ఒక బలమైన రక్షణ వలయాన్ని ఏర్పాటు చేసి ఆక్రమిత భూభాగాలను రక్షించాలని జపనీస్ వ్యూహకర్తలు భావించారు. మిత్రరాజ్యాలు కోల్పోయిన భూభాగాన్ని తిరిగి పొందే ప్రయత్నాలను అడ్డుకోవడానికి, పోరాడాలన్న వారి ఇచ్ఛను దెబ్బతీయడానికి ఈ రక్షణ వలయం ఉపయోగపడుతుంది.{{sfn|Keogh|1965|pp=72–73}}
=== మలయా దండయాత్ర ===
[[File:PacificTheaterAug1942.jpg|thumb|350px|1942లో పసిఫిక్ యుద్ధ రంగం, మలయ్ ద్వీపకల్పంలో సింగపూర్ను చూపుతోంది]]
జపనీస్ 25వ సైన్యం ఇండోచైనా నుండి మలయాపై దండెత్తి, 8 డిసెంబర్ 1941న జల, భూ మార్గాల గుండా ఉత్తర మలయా, థాయిలాండ్లోకి ప్రవేశించింది.{{sfn|Brayley|2002|pp=14–15}}{{sfn|Farrell|Pratten|2011|pp=91–92}} ఇది పెర్ల్ హార్బర్పై జపనీయుల దాడితో దాదాపు ఏకకాలంలో జరిగింది, ఆ దాడి యుద్ధంలోకి అమెరికా ప్రవేశాన్ని ప్రేరేపించింది. థాయిలాండ్ సుమారు 5 నుండి 8 గంటల పాటు తన భూభాగంలోకి జపనీయుల రాకను ప్రతిఘటించింది. ఆపై కాల్పుల విరమణ, జపాన్తో స్నేహ ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది, తరువాత యుకె, అమెరికాలపై యుద్ధం ప్రకటించింది. అనంతరం జపనీయులు మలయాపై దాడి చేయడానికి థాయ్-మలయన్ సరిహద్దు గుండా భూమార్గం గుండా ముందుకు సాగారు. ఈ సమయంలో జపనీయులు సింగపూర్పై బాంబు దాడులు ప్రారంభించారు.{{sfn|Keogh|1962|pp=62–65}}
ఉత్తర మలయాలో జపనీస్ 25వ సైన్యాన్ని బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీకి చెందిన III కార్ప్స్ ప్రతిఘటించింది. మలయా, సింగపూర్లలో కామన్వెల్త్ దళాల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ వారు చొరవ తీసుకోలేదు, అదే సమయంలో జపనీస్ కమాండర్లు తమ దళాలను కేంద్రీకరించారు. సమీప విమాన మద్దతు, సాయుధ దళాలు, సమన్వయం, వ్యూహాలు, అనుభవంలో జపనీయులు మెరుగైన స్థానంలో ఉన్నారు. సాంప్రదాయిక బ్రిటిష్ సైనిక ఆలోచనా విధానం ప్రకారం జపనీస్ దళాలు తక్కువ స్థాయివి, మలయన్ అడవులను అభేద్యమైనవిగా భావించారు. జపనీయులు ఈ అపోహను పదేపదే తమకు అనుకూలంగా మార్చుకుని మిత్రరాజ్యాల రక్షణ శ్రేణులను అధిగమించగలిగారు.{{sfn|Moreman|2005|p=13}}{{sfn|Brayley|2002|p=15}} సింగపూర్ యుద్ధానికి ముందు అత్యంత తీవ్రమైన ప్రతిఘటన మ్యూార్ యుద్ధంలో ఎదురైంది, ఇందులో 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్, 45వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ పాల్గొన్నాయి. సింగపూర్ నగరంలో మిగిలి ఉన్న బ్రిటిష్ దళాలు ప్రాథమికంగా రక్షణ దళాలు (గారిసన్ ట్రూప్స్).{{sfn|Mant|1995|p=23}}{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=198}}
పోరాటం ప్రారంభంలో, కామన్వెల్త్ దళాలు మలయా, సింగపూర్లలో కేవలం 164 మొదటి శ్రేణి విమానాలను మాత్రమే కలిగి ఉన్నాయి. వాటిలో ఉన్న ఏకైక ఫైటర్ రకం నాణ్యత లేని బ్రూస్టర్ 339E బఫెలో. ఈ బఫెలోలను ఒక రాయల్ [[న్యూజీలాండ్|న్యూజిలాండ్]] ఎయిర్ ఫోర్స్ (RNZAF), రెండు రాయల్ ఆస్ట్రేలియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ (RAAF), రెండు రాయల్ ఎయిర్ ఫోర్స్ (RAF) స్క్వాడ్రన్లు ఆపరేట్ చేశాయి.{{sfn|Gillison|1962|pp=196, 204–205}} చరిత్రకారుడు పీటర్ డెన్నిస్ ప్రకారం ఈ విమానాలు "ఐరోపాలో ఉపయోగించడానికి తగినంత మంచివిగా పరిగణించబడలేదు". నెమ్మదిగా ఎక్కే రేటు, ఇంధన వ్యవస్థలో లోపాలు వీటి ప్రధాన లోపాలు. విమానం 6000 అడుగులు (1800 మీటర్లు) కంటే ఎత్తులో ఎగురుతున్నప్పుడు పైలట్ స్వయంగా హ్యాండ్-పంప్ ద్వారా ఇంధనాన్ని పంప్ చేయాల్సి వచ్చేది.{{sfn|Dennis|2008|p=115}} మలయా, బోర్నియో, సింగపూర్లలో మిగిలి ఉన్న శిక్షణ లేని పైలట్లు, తక్కువ నాణ్యత గల కామన్వెల్త్ పరికరాలతో పోలిస్తే ఇంపీరియల్ జపనీస్ ఆర్మీ ఎయిర్ ఫోర్స్ విమానాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి, పైలట్లకు మెరుగైన శిక్షణ ఉండేది. కామన్వెల్త్ ఫైటర్ల కంటే జపనీస్ ఫైటర్లు ఆధునికమైనవి, ఇది జపనీయులకు గాలిలో ఆధిపత్యాన్ని సాధించడంలో సహాయపడింది.{{sfn|Farrell|Pratten|2011|pp=30, 98, 101}} తక్కువ సంఖ్యలో ఉన్నప్పటికీ బఫెలోస్ కొంత ప్రతిఘటనను ఇవ్వగలిగాయి. కొద్దిమంది ప్రాణాలతో బయటపడిన వారిని ఉపసంహరించుకోవడానికి ముందు RAAF పైలట్లు మాత్రమే కనీసం 20 జపనీస్ విమానాలను కూల్చివేశారు.{{sfn|Dennis|2008|p=115}}
[[File:Singapore causeway blown up.jpg|left|thumb|ధ్వంసమైన కాజ్వే దృశ్యం, మధ్యలో గ్యాప్ కనిపిస్తోంది, ఇది జపాన్ విజయాలను ఒక వారం పైగా, ఫిబ్రవరి 8 వరకు ఆలస్యం చేసింది.|alt=నదిపై ధ్వంసమైన వంతెన, నలుపు తెలుపు చిత్రం]]
ఫోర్స్ Z, బ్యాటిల్ షిప్ HMS ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్, బ్యాటిల్ క్రూయిజర్ HMS రిపల్స్, నాలుగు డిస్ట్రాయర్లతో కూడి, మలయా తీరం వెంబడి జపనీస్ ల్యాండింగ్లను వ్యతిరేకించడానికి డిసెంబర్ 8న సింగపూర్ నుండి ఉత్తరం వైపు బయలుదేరింది. జపాన్ విమానాలు డిసెంబర్ 10న రెండు భారీ నౌకలను గుర్తించి ముంచేశాయి.{{sfn|Hall|1983|pp=62–63}} దీంతో మలయా ద్వీపకల్ప తూర్పు తీరం రక్షణ లేకుండా పోయింది, జపనీయులు తమ దాడులను కొనసాగించడానికి ఇది అవకాశం ఇచ్చింది. జపనీస్ దళాలు తీరాన్ని రక్షిస్తున్న భారతీయ యూనిట్లను వేగంగా వేరుచేసి, చుట్టుముట్టి లొంగిపోయేలా చేశాయి. సంఖ్యాపరంగా తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, వారు మలయన్ ద్వీపకల్పం గుండా ముందుకు సాగుతూ, రక్షణ వ్యవస్థలను అధిగమించారు. జపనీస్ దళాలు సైకిల్ ఇన్ఫాంట్రీ, తేలికపాటి ట్యాంకులను కూడా ఉపయోగించాయి. ఇవి అడవి గుండా వేగంగా కదలడానికి అనుమతించాయి. కామన్వెల్త్ దళాలు ఆ భూభాగం అటువంటి దాడులకు అనుకూలంగా లేదని భావించి, ట్యాంకులను మోహరించలేదు. కొన్ని సాయుధ వాహనాలు మాత్రమే కలిగి ఉన్నారు, ఇది వారిని తీవ్ర ప్రతికూలతలో పడేసింది.{{sfn|Hall|1983|p=67}}
మరిన్ని కామన్వెల్త్ యూనిట్లు—8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్కు చెందిన కొన్ని దళాలతో సహా—పోరాటంలో చేరినప్పటికీ, జపనీయులు వారిని తిరిగి సంఘటితం కాకుండా అడ్డుకున్నారు.{{efn|8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ నుండి రెండు బ్రిగేడ్లు ఫిబ్రవరి 1941లో సింగపూర్కు ఆ తర్వాత మలయాకు పంపబడ్డాయి, కాగా దాని మూడవ బ్రిగేడ్ రాబౌల్, తైమూర్, అంబోన్ ద్వీపంలలో గావలి కాసేందుకు చెదరగొట్టబడింది.{{sfn|Powell|2003|p=7}}}} జపనీయులు నగరాలను ఆక్రమించుకుంటూ సింగపూర్ వైపు ముందుకు సాగారు, ఇది అమెరికన్-బ్రిటిష్-డచ్-ఆస్ట్రేలియన్ కమాండ్ (ABDACOM) కార్యకలాపాలకు ముఖ్య కేంద్రంగా ఉంది, ఇది రెండవ ప్రపంచ యుద్ధపు మొదటి మిత్రరాజ్యాల ఉమ్మడి కమాండ్. హిందూ మహాసముద్రం, పసిఫిక్ మహాసముద్రాల మధ్య ప్రధాన షిప్పింగ్ ఛానెల్ను సింగపూర్ నియంత్రించింది. జనవరి 14న జెమాస్ సమీపంలోని జెమెన్సే నది వద్ద ప్రధాన రహదారిపై 2/30వ ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్ ఆకస్మిక దాడికి దిగింది. దీని వల్ల అనేక మంది జపనీయులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=197}}{{efn|జపాన్ మరణించిన లేదా గాయపడిన వారి సంఖ్య వివాదాస్పదమైంది.{{sfn|Murdoch|2012}}}}
బక్రీలో జనవరి 18 నుండి 22 వరకు, ఆస్ట్రేలియన్ 2/19వ, 2/29వ బెటాలియన్లు, 45వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ (లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ చార్లెస్ గ్రోవ్స్ రైట్ ఆండర్సన్) పారిట్ సులోంగ్ సమీపంలో మందుగుండు సామగ్రి అయిపోయే వరకు జపనీస్ స్థావరాల గుండా పదేపదే పోరాడాయి. ప్రాణాలతో బయటపడిన వారు దాదాపు 110 మంది ఆస్ట్రేలియన్లు, 40 మంది భారతీయ క్షతగాత్రులను విడిచిపెట్టవలసి వచ్చింది. వీరిని తరువాత జపనీస్ దళాలు పారిట్ సులోంగ్ ఊచకోత సమయంలో కొట్టి, హింసించి హత్య చేశాయి.{{sfn|Morgan|2013|p=9}} ఈ యూనిట్లకు చెందిన 3,000 మందికి పైగా సైనికులలో కేవలం 500 మంది మాత్రమే తప్పించుకున్నారు. వెనక్కి తగ్గుతూ చేసిన పోరాటంలో అతని నాయకత్వానికి ఆండర్సన్కు విక్టోరియా క్రాస్ లభించింది.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|pp=198–199}}{{sfn|Wigmore|1957|pp=137–139}} జనవరి 25న క్లువాంగ్ సమీపంలోని నియోర్ ప్రాంతంలో 5/11వ సిక్కు రెజిమెంట్ (లెఫ్టినెంట్-కల్నల్ జాన్ పార్కిన్) చేసిన దృఢమైన ప్రతిదాడి, జనవరి 26/27న నిత్స్డేల్ ఎస్టేట్ చుట్టూ 2/18వ ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్ చేసిన ఆకస్మిక దాడి విలువైన సమయాన్ని కొనుగోలు చేశాయి. 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ (బ్రిగేడియర్ హెరాల్డ్ టేలర్) ఆధారంగా తూర్పు దళాన్ని తూర్పు జోహోర్ నుండి ఉపసంహరించుకోవడానికి ఇవి అనుమతించాయి.{{sfn|Wigmore|1957|pp=262, 267}}{{sfn|Moreman|2005|p=34}}<ref>{{cite web |url=https://www.awm.gov.au/unit/U56061/ |title=2/18th Australian Infantry Battalion |publisher=Australian War Memorial |access-date=3 May 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150505093536/https://www.awm.gov.au/unit/U56061/ |archive-date=5 May 2015}}</ref> జనవరి 31న, చివరి కామన్వెల్త్ దళాలు జోహోర్, సింగపూర్లను అనుసంధానించే కాజ్వేను దాటాయి, ఆపై ఇంజనీర్లు దానిని పేల్చివేశారు.{{sfn|Thompson|2005|pp=250–251}}{{sfn|Keogh|1962|p=154}}
== ప్రారంభ దశ ==
దండయాత్రకు ముందు వారాల్లో, కామన్వెల్త్ దళాలు దాని సీనియర్ కమాండర్ల మధ్య అణచివేయబడిన, బహిరంగంగా అంతరాయం కలిగించే అనేక విభేదాలను ఎదుర్కొన్నాయి.{{sfn|Thompson|2005|pp=103–130}} అలాగే ఆస్ట్రేలియన్ ప్రధాన మంత్రి జాన్ కర్టిన్ నుండి ఒత్తిడి ఎదుర్కొన్నాయి.{{sfn|Thompson|2005|pp= 60–61}} గారిసన్ కమాండర్ లెఫ్టినెంట్-జనరల్ ఆర్థర్ పెర్సివల్ వద్ద 85,000 మంది సైనికులు ఉన్నారు-కనీసం కాగితంపై అయినా వీరు కేవలం నాలుగు డివిజన్లకు సమానం.{{sfn|Wigmore|1957|p=289}}{{efn|1941 నుండి 1944 వరకు ఒక పదాతిదళ విభాగం అధికారిక (కాగితంపై ఉన్న) సైనిక బలం 17,298 మంది సైనికులు.{{sfn|Joslen|2003|pp=130–131}}}} ఈ సంఖ్యలో, 15,000 మంది పురుషులు సరఫరా, పరిపాలనా లేదా ఇతర పోరాటేతర పాత్రలలో నియమించబడ్డారు. మిగిలిన దళం ఫ్రంట్-లైన్, సెకండ్-లైన్ దళాల మిశ్రమం. 49 ఇన్ఫాంట్రీ బెటాలియన్లు-21 భారతీయ, 13 బ్రిటీష్, ఆరు ఆస్ట్రేలియన్, నాలుగు ఇండియన్ స్టేట్స్ ఫోర్సెస్ ఎయిర్ఫీల్డ్ రక్షణకు కేటాయించబడ్డాయి, మూడు స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్ వాలంటీర్ ఫోర్స్, రెండు మలయన్ ఉన్నాయి. అదనంగా, రెండు బ్రిటిష్ మెషిన్-గన్ బెటాలియన్లు, ఒక ఆస్ట్రేలియన్, ఒక బ్రిటిష్ రికనైసెన్స్ బెటాలియన్ ఉన్నాయి.{{sfn|Wigmore|1957|pp=289–290}} కొత్తగా వచ్చిన 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ (మేజర్ జనరల్ మెర్టన్ బెక్విత్-స్మిత్){{sfn|Allen|2013|p=60}}{{sfn|Wigmore|1957|p=290}} పూర్తి బలాన్ని కలిగి ఉంది కానీ అనుభవం, శిక్షణ లోపించింది.<ref>{{cite web |title=The Malayan Campaign 1941 |url=http://orbat.com/site/history/historical/malaysia/malayan1941.html |access-date=7 December 2005 |archive-url= https://web.archive.org/web/20051119192312/http://orbat.com/site/history/historical/malaysia/malayan1941.html |archive-date= 19 November 2005 |author=Coello, Terry |publisher=Orbat.com}}</ref> మిగిలిన దళాలు నాణ్యత, పరిస్థితి, శిక్షణ, పరికరాలు, ధైర్యం పరంగా మిశ్రమంగా ఉన్నాయి. మలయన్ పోరాటం ఆస్ట్రేలియన్ అధికారిక చరిత్రకారుడు లియోనెల్ విగ్మోర్ ఇలా వ్రాశాడు:
[[File:Singapore map 1942.jpg|thumb|upright=1.5|ఫిబ్రవరి 1942 ప్రారంభంలో సింగపూర్; కామన్వెల్త్ భూ దళాల స్థానాలు ఎరుపు రంగులో చూపబడ్డాయి. ఉడ్ల్యాండ్స్ రోడ్, రైల్వేతో ఏర్పడిన ప్రధాన ఉత్తర-దక్షిణ రవాణా కారిడార్ సిటీ సెంటర్ (ఆగ్నేయంలో), కాజ్వే (మధ్య ఉత్తరం) ను కలుపుతూ ద్వీపం మధ్యలో ఉన్న నల్లటి గీత. సారింబున్ ద్వీపం వాయువ్య మూలలో ఉంది; బుకిట్ తిమా రవాణా కారిడార్పై మధ్య భాగానికి దగ్గరగా ఉంది; పసిర్ పంజాంగ్ సిటీ సెంటర్, ద్వీపపు నైరుతి మూల మధ్య ఉంది. "జురాంగ్ లైన్" ఉడ్ల్యాండ్స్ రోడ్కు పశ్చిమాన ఎరుపు రంగులో బ్రాకెట్ ఆకారంలో ఉంది.|alt=మ్యాప్, క్యాప్షన్ చూడండి]]
{{blockquote|భారతీయ బెటాలియన్లలో ఒకటి మాత్రమే సంఖ్యాపరంగా పూర్తి బలాన్ని కలిగి ఉంది. మూడు (44వ బ్రిగేడ్లో) అప్పుడే చేరుకుని పాక్షికంగా మాత్రమే శిక్షణ పొందాయి. తొమ్మిదింటిని కొత్తగా చేర్చుకున్న అనుభవం లేని సైనికులతో ఆదరాబాదరాగా పునర్వ్యవస్థీకరించారు. మరో నాలుగు పునరుద్ధరించబడుతున్నప్పటికీ యుద్ధానికి ఏమాత్రం సిద్ధంగా లేవు. ఆరు యునైటెడ్ కింగ్డమ్ బెటాలియన్లు (బ్రిటిష్ 18వ పదాతిదళ డివిజన్లోని 54, 55వ బ్రిగేడ్లు) అప్పుడే మలయాలో దిగాయి. మిగతా ఏడు బెటాలియన్లలో సిబ్బంది కొరత ఉంది. ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్లలో మూడింటిలో కొత్తగా చేరిన, తగినంత శిక్షణ లేని సైనికులు ఎక్కువగా ఉన్నారు. మలయ్ బెటాలియన్లు ఇంతకు ముందు యుద్ధం చేయలేదు, స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్ వాలంటీర్లు అస్పష్టంగా మాత్రమే శిక్షణ పొందారు. అంతేకాక, ప్రధాన భూభాగంలో జరిగిన నష్టాల వల్ల పరికరాల కొరత తీవ్రంగా ఏర్పడింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=290}}}}
మేజర్ జనరల్ గోర్డాన్ బెన్నెట్కు చెందిన 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్లోని రెండు బ్రిగేడ్లకు పెర్సివల్ సింగపూర్ పశ్చిమ భాగం బాధ్యతలను అప్పగించారు. ఇందులో ద్వీపం వాయువ్యంలో ఉన్న ప్రధాన దాడి ప్రాంతాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇదంతా ఎక్కువగా మడ అడవులు, చిత్తడి నేలలు, నదులు, వాగులతో నిండి ఉంది.{{sfn|Legg|1965|p=230}} "వెస్ట్రన్ ఏరియా" నడిబొడ్డున ఉన్న RAF టెంగా, ఆ సమయంలో సింగపూర్లో అతిపెద్ద ఎయిర్ఫీల్డ్. బ్రిగేడియర్ హెరాల్డ్ టేలర్ ఆధ్వర్యంలోని ఆస్ట్రేలియన్ 22వ బ్రిగేడ్కు పశ్చిమాన 10 మైళ్ల (16 కి.మీ) వెడల్పు గల సెక్టార్ను కేటాయించారు. బ్రిగేడియర్ డంకన్ మాక్స్వెల్ ఆధ్వర్యంలోని 27వ బ్రిగేడ్కు కాజ్వేకు పశ్చిమాన 4000 గజాల (3700 మీటర్లు) జోన్ బాధ్యతను అప్పగించారు. కొత్తగా వచ్చిన ఆస్ట్రేలియన్ 2/4వ మెషిన్-గన్ బెటాలియన్ పదాతిదళ స్థానాలను బలోపేతం చేసింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=270–271}} బెన్నెట్ కమాండ్ కింద 44వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ కూడా ఉంది.{{sfn|Legg|1965|p=230}}
మేజర్-జనరల్ బెర్తోల్డ్ కీ ఆధ్వర్యంలోని 11వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ (III ఇండియన్ కార్ప్స్, లెఫ్టినెంట్ జనరల్ సర్ లూయిస్ హీత్) కు 8వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్, 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ల సహాయంతో "నార్తర్న్ ఏరియా"గా పిలువబడే ఈశాన్య సెక్టార్ బాధ్యతను అప్పగించారు.{{sfn|Legg|1965|p=230}}{{sfn|Thompson|2005|p=261}} ఇందులో సెంబవాంగ్ నావల్ బేస్ కూడా ఉంది. ఆగ్నేయంలోని ప్రధాన పట్టణ ప్రాంతాలతో కూడిన "సదరన్ ఏరియా" కు మేజర్-జనరల్ ఫ్రాంక్ సిమన్స్ నాయకత్వం వహించారు. అతని దళాలలో 1వ మలయా ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్, స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్ వాలంటీర్ ఫోర్స్ బ్రిగేడ్లతో పాటు రిజర్వ్లో 12వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ ఉన్నాయి.{{sfn|Thompson|2005|p=262}}
[[File:8th Div Troops.jpg|thumb|left|దురదృష్టకరమైన 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ దళాలు సింగపూర్ హార్బర్లో దిగుతున్నాయి.|alt=సైనికులు పెద్ద నౌక నుండి బయలుదేరుతున్నారు]]
ఫిబ్రవరి 3 నుండి, కామన్వెల్త్ దళాలపై జపనీస్ ఫిరంగులతో దాడులు జరిగాయి. ఆ తర్వాతి ఐదు రోజుల పాటు సింగపూర్పై వైమానిక దాడులు తీవ్రమయ్యాయి. ఫిరంగి, వైమానిక దాడుల తీవ్రత పెరగడంతో కామన్వెల్త్ యూనిట్లు, వారి కమాండర్ల మధ్య కమ్యూనికేషన్స్ తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. ఇది ద్వీప రక్షణ సన్నాహాలపై ప్రభావం చూపింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=308}} ఏరియల్ రికనైసెన్స్, స్కౌట్స్, చొరబాటుదారులు, జలసంధికి అవతలివైపున ఉన్న ఎత్తైన ప్రదేశాల (ఇస్తానా బుకిత్ సెరీన్, సుల్తాన్ ఆఫ్ జోహోర్ ప్యాలెస్ వంటివి) నుండి గమనించడం ద్వారా జపనీస్ కమాండర్ జనరల్ టోమోయుకి యమశిత, అతని సిబ్బంది కామన్వెల్త్ దళాల స్థానాలపై అద్భుతమైన అవగాహన పొందారు. సింగపూర్ దాడికి ప్రణాళిక వేయడానికి యమశిత, అతని అధికారులు ఇస్తానా బుకిత్ సెరీన్, జోహోర్ స్టేట్ సెక్రటేరియట్ భవనంలో (సుల్తాన్ ఇబ్రహీం భవనం) స్థావరాలను ఏర్పాటు చేసుకున్నారు.{{sfn|Lee|2008|p=37}}<ref>{{cite web |url=http://ajrp.awm.gov.au/ajrp/AJRP2.nsf/5c2a7f65120f209aca256b6d0020a228/e2909070f075fdbeca256946001ef8ab?OpenDocument |title=War for the Empire: Malaya and Singapore, Dec 1941 to Feb 1942 |author=Reid, Richard |work=Australia-Japan Research Project |publisher=Australian War Memorial |access-date=8 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150702004451/http://ajrp.awm.gov.au/ajrp/AJRP2.nsf/5c2a7f65120f209aca256b6d0020a228/e2909070f075fdbeca256946001ef8ab?OpenDocument |archive-date=2 July 2015}}</ref> ఇస్తానా బుకిత్ సెరీన్ సులభమైన లక్ష్యం అని అతని సైనిక సలహాదారులు నిర్ధారించినప్పటికీ, అది జోహోర్ సుల్తాన్కు చెందినది కాబట్టి బ్రిటిష్ సైన్యం ప్యాలెస్పై దాడి చేయదని యమశిత నమ్మాడు. యమశిత అంచనా నిజమైంది; ఆస్ట్రేలియన్ ఫిరంగి దళాలు ప్యాలెస్ను గమనిస్తున్నప్పటికీ, దానిపై దాడి చేయడానికి అనుమతిని గోర్డాన్ బెన్నెట్ నిరాకరించారు.{{sfn|Thompson|2008|p=239}}
[[File:Coastal defence gun at Singapore.jpg|thumb|సింగపూర్లోని 15-అంగుళాల తీర రక్షణ తుపాకులలో ఒకటి కాల్పుల కోసం పైకి లేపబడింది|alt=ఆకాశం నేపథ్యంలో తుపాకీ]]
సింగపూర్లోని చాలా BL 15-అంగుళాల Mk I నౌకాదళ తుపాకులు ఉత్తరం వైపుగా తిప్పబడి జపనీయులతో పోరాడేందుకు ఉపయోగించబడ్డాయి. వీటిలో జోహోర్ బ్యాటరీ కూడా ఉంది, దీనిలో మూడు 15-అంగుళాల (380 మిమీ) తుపాకులు, రెండు 15-అంగుళాల తుపాకులతో కూడిన మరొక బ్యాటరీ ఉన్నాయి. ఈ తుపాకులకు ప్రధానంగా యాంటీ-షిప్పింగ్ ఉపయోగం కోసం ఆర్మర్-పియర్సింగ్ షెల్స్ (AP) సరఫరా చేయబడ్డాయి, అధిక పేలుడు (HE) షెల్స్ తక్కువగా ఉన్నాయి.{{sfn|Smith|2006|pp=442–443, 527}}{{sfn|Kirby|1954|p=361}}{{efn|సైనిక విశ్లేషకులు తరువాత అంచనా వేసిన దాని ప్రకారం, తుపాకులకు HE షెల్లు బాగా సరఫరా చేయబడి ఉంటే జపాన్ దళాలు భారీ ప్రాణనష్టం చవిచూసేవి, కానీ కేవలం ఈ మార్గాల ద్వారా మాత్రమే దండయాత్రను నిరోధించడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు.{{sfn|Chung|2011|pp=24–26}}}} జపనీయులు సింగపూర్కు ఈశాన్య భాగంలో దళాలను దించుతారని పెర్సివల్ తప్పుగా ఊహించాడు. వాయువ్య దిశ (జోహోర్ జలసంధి ఇరుకైనది, వరుస నదీ ముఖద్వారాలు నౌకలను ప్రయోగించడానికి రక్షణ కల్పిస్తాయి) దాడులకు మరింత అనుకూలమైనదన్న సలహాను ఆయన నిర్లక్ష్యం చేశాడు.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=202}} బ్రిటిష్ వారిని మోసం చేయడానికి ఈ సెక్టార్లో ఉద్దేశపూర్వకంగా జపనీస్ దళాల కదలికలు కూడా ఇందుకు ప్రోత్సహించాయి.{{sfn|Thompson|2005|p=285}} చాలా వరకు సైనిక పరికరాలు, వనరులను తప్పుగా ఈశాన్య విభాగానికి కేటాయించారు. ఇక్కడ అత్యంత పూర్తి స్థాయి, తాజా దళమైన 18వ పదాతిదళ డివిజన్ మోహరించబడింది. మరోవైపు, బలహీనపడిన 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ సెక్టార్లో దాని మూడు బ్రిగేడ్లలో రెండింటికి ఎటువంటి బలమైన స్థిర రక్షణ కట్టడాలు లేదా అడ్డంకులు లేవు. విషయాలను మరింత జటిలం చేస్తూ, జలమార్గానికి రక్షణ కల్పించే విధంగా ఆస్ట్రేలియన్లను ముందుకు వెళ్లి రక్షించమని పెర్సివల్ ఆదేశించాడు. దీని అర్థం వారు వెంటనే ఏ పోరాటంలోనైనా పూర్తిగా కట్టుబడి ఉంటారు. ఇది వారి రక్షణ లోతును తగ్గించడమే కాకుండా, వారి వశ్యతను కూడా పరిమితం చేసింది.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=202}} ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్లకు ఆ తర్వాత క్రమం తప్పకుండా 18 కిలోమీటర్ల (11 మైళ్లు) కంటే ఎక్కువ వెడల్పు ఉన్న విస్తృతమైన ప్రాంతాన్ని కేటాయించారు. వీరిని క్రాంజీ నది వేరుచేసింది.{{sfn|Thompson|2008|p=240}}
యమశిత వద్ద మూడు డివిజన్ల నుండి కేవలం 30,000 మందికి పైగా సైనికులు మాత్రమే ఉన్నారు: ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ డివిజన్ (లెఫ్టినెంట్-జనరల్ తకుమా నిషిమురా), 5వ డివిజన్ (లెఫ్టినెంట్-జనరల్ తకురో మత్సుయ్), జపనీస్ 18వ డివిజన్ (లెఫ్టినెంట్-జనరల్ రెన్యా ముతగుచి).{{sfn|Felton|2008|p=33}} ఒక తేలికపాటి ట్యాంక్ బ్రిగేడ్ కూడా మద్దతుగా ఉంది.{{sfn|Murfett et al|2011|p=177}} దీనికి విరుద్ధంగా ఉపసంహరణ తరువాత పెర్సివల్ వద్ద సుమారు 85,000 మంది సైనికులు ఉన్నారు, అయితే 15,000 మంది పరిపాలనా సిబ్బంది కాగా పెద్ద సంఖ్యలో అరకొర శిక్షణ పొందిన బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్ రీన్ఫోర్స్మెంట్స్ అప్పుడే వచ్చారు. అంతకుముందు జరిగిన పోరాటంలో పాల్గొన్న దళాలలో, మెజారిటీ సైనికులు తక్కువ బలం, తక్కువ పరికరాలతో ఉన్నారు.{{sfn|Keogh|1962|p=157}}
జపనీస్ దాడికి ముందు రోజులలో, ఆస్ట్రేలియన్ 22వ బ్రిగేడ్ నుండి పెట్రోల్ దళాలు (గస్తీ దళాలు) నిఘా సమాచారాన్ని సేకరించడానికి రాత్రిపూట జోహోర్ జలసంధి మీదుగా పంపబడ్డాయి. ఫిబ్రవరి 6 సాయంత్రం మూడు చిన్న పెట్రోల్ దళాలు పంపబడ్డాయి, ఒకదానిని శత్రువులు గుర్తించారు. దాని నాయకుడు చంపబడి, వారి పడవ మునిగిపోవడంతో వారు వెనక్కి తగ్గారు. మిగిలిన రెండు దళాలు ఒడ్డుకు చేరుకోగలిగాయి. ఒక రోజు వ్యవధిలో, వారు జపనీస్ దళాల భారీ సాంద్రతలను గుర్తించారు, అయినప్పటికీ వారు ఎటువంటి ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్లను గుర్తించలేకపోయారు.{{sfn|Hall|1983|p=163}} జపనీయుల సన్నాహాలకు అంతరాయం కలిగించడానికి ఈ స్థానాలపై ఫిరంగులతో దాడి చేయాలని ఆస్ట్రేలియన్లు అభ్యర్థించారు. కానీ నిజమైన దాడి వాయువ్యం వైపు కాకుండా ఈశాన్య విభాగంలో వస్తుందన్న నమ్మకంతో మలయా కమాండ్ ఈ పెట్రోల్ నివేదికలను అప్రాధాన్యమైనవిగా భావించి విస్మరించింది.{{sfn|Hall|1983|pp=162–163}}{{sfn|Thompson|2008|pp=286–287, 240}}
== యుద్ధం ==
=== జపనీయుల ల్యాండింగ్స్ ===
[[File:Sarimbun battle.jpg|thumb|సింగపూర్ ద్వీపంలో ఎరుపు రంగులో జపనీస్ ల్యాండింగ్స్, నీలం రంగులో చెల్లాచెదురుగా ఉన్న ఆస్ట్రేలియన్ రక్షణ స్థానాలు|alt=జోహోర్ జలసంధిని దాటి సింగపూర్లోని వాయువ్య ప్రాంతంలో దిగుతున్న జపనీయులను వర్ణించే మ్యాప్]]
కాజ్వేను పేల్చివేయడం జపనీయుల దాడిని ఒక వారం పాటు ఆలస్యం చేసింది. ప్రధాన దాడికి ముందు ఆస్ట్రేలియన్లు తీవ్రమైన ఫిరంగి దాడులకు గురయ్యారు. ఫిబ్రవరి 8, 1942 రాత్రి 11:00 గంటలకు ప్రారంభించి 15 గంటల పాటు యమశిత భారీ తుపాకులు జలసంధి వెంబడి 88,000 షెల్స్ను (తుపాకీకి 200 రౌండ్లు) కాల్చాయి. దీని వల్ల టెలిఫోన్ లైన్లు కత్తిరించబడ్డాయి, ముందున్న విభాగాలు వేరు చేయబడ్డాయి.{{sfn|Thompson|2008|p=240}}{{sfn|Allen|2013|p=169}}{{sfn|Wigmore|1957|pp=308–310}} ఆస్ట్రేలియన్లకు ఎదురుగా ఉన్న జపనీస్ దాడి దళాలలో ప్రాణనష్టం, అంతరాయం కలిగించే కౌంటర్-బ్యాటరీ ఫైర్ను నిర్వహించే మార్గాలు బ్రిటిష్ వారికి ఉన్నాయి.{{sfn|Costello|2009|p=199}} ఆస్ట్రేలియన్లపై బాంబు దాడి దాడికి నాందిగా పరిగణించబడలేదు-మలయా కమాండ్ ఈ దాడి చాలా రోజులు కొనసాగుతుందని, తర్వాత తన దృష్టిని ఈశాన్యానికి మారుస్తుందని విశ్వసించింది. ఈ దాడి తీవ్రత మిత్రరాజ్యాలు ఇంతకు ముందు ఈ పోరాటంలో ఎదుర్కొన్న దేనినైనా మించిపోయింది; సంభావ్య జపనీస్ సమీకరణ ప్రాంతాలపై బాంబు దాడి చేయమని కామన్వెల్త్ ఫిరంగి దళాలకు ఎటువంటి ఆదేశాలు జారీ చేయబడలేదు.{{sfn|Thompson|2005|p=288}}
ఫిబ్రవరి 8 రాత్రి 8:30 గంటలకు కొద్దిసేపటి ముందు, 5వ డివిజన్, 18వ డివిజన్కు చెందిన మొదటి జపనీస్ దళాల సమూహం జోహోర్ జలసంధిని దాటడం ప్రారంభించింది. 16 దాడి బెటాలియన్ల నుండి, ఐదు రిజర్వ్లో ఉంచుకొని, సుమారు 13,000 మంది జపనీయుల ప్రధాన దళం 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్పై దాడి చేసింది.{{sfn|Thompson|2005|p=291}} ఈ దాడిని 2/18వ బెటాలియన్, 2/20వ బెటాలియన్లు ఎదుర్కొన్నాయి. ప్రతి జపనీస్ డివిజన్ 150 బార్జ్లు, మడతపెట్టగల పడవలను కలిగి ఉంది, ఇవి 4,000 మందిని తీసుకెళ్లడానికి సరిపోతాయి. మొదటి రాత్రి 13,000 మంది జపనీస్ దళాలు ల్యాండ్ అయ్యాయి, ఆపై తెల్లవారుజామున మరో 10,000 మంది వారిని అనుసరించారు.{{sfn|Thompson|2005|p=297}} ఆస్ట్రేలియన్లు కేవలం 3,000 మంది మాత్రమే ఉన్నారు, వారికి ఎటువంటి ముఖ్యమైన రిజర్వ్ దళాలు లేవు.{{sfn|Thompson|2008|p=240}}
ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్ ఆస్ట్రేలియన్ స్థానాలను సమీపిస్తున్నప్పుడు, రైఫిల్ కంపెనీలలో ఉన్న 2/4వ మెషిన్ గన్ బెటాలియన్ మెషిన్ గన్నర్లు కాల్పులు ప్రారంభించారు. నీటిపై దాడి చేసే దళాన్ని ప్రకాశవంతం చేయడానికి బ్రిటిష్ యూనిట్ బీచ్లలో స్పాట్లైట్లను ఉంచింది. కానీ బాంబు దాడి వల్ల చాలా వరకు పాడైపోయాయి, మిగిలిన వాటిని ఆన్ చేయాలని ఎలాంటి ఆదేశాలు ఇవ్వలేదు. బూలో నది చుట్టూ ఉన్న 2/18వ, 2/20వ బెటాలియన్లు ఆక్రమించిన స్థానాలపై, అలాగే 2/19వ బెటాలియన్ నుండి ఒక కంపెనీపై ప్రారంభ దాడి కేంద్రీకృతమైంది. ఒక గంట వ్యవధిలో 2/19వ బెటాలియన్ కుడి వైపున తీవ్రమైన పోరాటం జరిగింది. వారి స్థానాలను జపనీయులు అధిగమించే వరకు ఇది కొనసాగింది. ఆ తర్వాత జపనీయులు చీకటి, వృక్షసంపదను ఆసరాగా చేసుకుని ద్వీపం లోపలికి ముందుకు సాగారు. 2/19వ కంపెనీ చూపిన ప్రతిఘటన కారణంగా, జపనీయుల తదుపరి దళాలు మురై నదీ ముఖద్వారం చుట్టూ దిగవలసి వచ్చింది. దీని వల్ల 2/19వ, 2/18వ బెటాలియన్ల మధ్య అంతరం ఏర్పడింది. అక్కడి నుండి జపనీయులు 2/18వ బెటాలియన్పై రెండు సమిష్టి దాడులు ప్రారంభించారు. ఆస్ట్రేలియన్లు భారీ కాల్పులతో స్పందించినప్పటికీ, చివరికి జపనీయుల సంఖ్యాబలం ముందు తలవంచాల్సి వచ్చింది. అగ్నిమాపక మద్దతు కోసం అత్యవసర అభ్యర్థనలు చేశారు, 2/15వ ఫీల్డ్ రెజిమెంట్ 4,800 కంటే ఎక్కువ రౌండ్లతో ఈ అభ్యర్థనలకు ప్రతిస్పందించింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=292, 240, 293–295}}
సాయంత్రమంతా భీకర పోరాటం జరిగింది. కానీ ఆ ప్రాంత భౌగోళిక పరిస్థితులు, చీకటి కారణంగా జపనీయులు పొదల్లోకి చెదరిపోయి ఆస్ట్రేలియన్ దళాలను చుట్టుముట్టగలిగారు. నదులు, వాగుల వల్ల కామన్వెల్త్ రక్షణ రేఖ పలుచబడిన చోట వారు ఖాళీలను వాడుకుని సులభంగా చొచ్చుకుపోయారు. అర్ధరాత్రి నాటికి, రెండు జపనీస్ డివిజన్లు తాము ప్రాథమిక లక్ష్యాలను సాధించామని తమ కమాండర్కు తెలియజేయడానికి స్టార్ షెల్ కాల్చాయి. తెల్లవారుజామున 1:00 గంటకు వారు తమ స్థావరాలను పటిష్ఠం చేసుకున్నారు. రెండు గంటల్లోనే, పోరాడిన మూడు ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్లు తీరం నుండి ద్వీపం మధ్యభాగానికి తూర్పు వైపుగా వెనక్కి తగ్గి తిరిగి సంఘటితం కావడానికి ప్రయత్నించాయి. ఈ పనిని వారు చాలావరకు క్రమశిక్షణతో పూర్తి చేశారు. 2/20వ బెటాలియన్ నమాజీ ఎస్టేట్ చుట్టూ తన నాలుగు కంపెనీలలో మూడింటిని కేంద్రీకరించగలిగింది, ఒకటి మాత్రం వెనుకబడిపోయింది. 2/18వ బెటాలియన్ అమా కెంగ్ వద్ద సగం బలాన్ని మాత్రమే కేంద్రీకరించగలిగింది. అలాగే 2/19వ బెటాలియన్ కూడా మూడు కంపెనీలను వెనక్కి తీసుకువెళ్లింది. టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్ను రక్షించడానికి నాల్గవ దానిని విడిచిపెట్టింది. ఫిబ్రవరి 9 ఉదయం మరింత పోరాటం జరిగింది. ఆస్ట్రేలియన్లు మరింత వెనక్కి నెట్టబడ్డారు. 2/18వ బెటాలియన్ అమా కెంగ్ నుండి నెట్టివేయబడింది, 2/20వ బెటాలియన్ బుకిట్ పంజోంగ్కు పశ్చిమాన ఉన్న బులిమ్కు వెనక్కి తగ్గవలసి వచ్చింది. తప్పించుకున్న దళాలు తమ యూనిట్లలో చేరడానికి టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్కు వెనక్కి తగ్గడానికి ప్రయత్నించి భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశాయి. 2/29వ బెటాలియన్ను 27వ బ్రిగేడ్ ప్రాంతం నుండి టెంగాకు మార్చడం ద్వారా 22వ బ్రిగేడ్ను బలోపేతం చేయడానికి బెన్నెట్ ప్రయత్నించాడు. అయితే అమా కెంగ్ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి దానిని ఉపయోగించే ముందే, జపనీయులు ఎయిర్ఫీల్డ్ చుట్టూ మరో దాడి ప్రారంభించారు, 2/29వ బెటాలియన్ రక్షణాత్మక స్థితికి నెట్టబడింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=296–300}} ప్రారంభ పోరాటంలో ఆస్ట్రేలియన్లు భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశారు, కేవలం 2/20వ బెటాలియన్లోనే 334 మంది మరణించారు, 214 మంది గాయపడ్డారు.{{sfn|Legg|1965|p=235}}
=== వైమానిక కార్యకలాపాలు ===
[[File:BrewsterBuffalosMkIRAAFSingaporeOctober1941.jpg|thumb|left|సెంబవాంగ్ ఎయిర్ఫీల్డ్లో ఉన్న బ్రూస్టర్ బఫెలో ఫైటర్లు|alt=మైదానంలో విమానం, విమాన సిబ్బంది]]
మలయా దండయాత్ర సమయంలో సింగపూర్ కోసం వైమానిక పోరాటం ప్రారంభమైంది. 8 డిసెంబర్ 1941 ఉదయం సింగపూర్పై మొదటిసారిగా జపాన్ ఆక్రమిత ఇండోచైనా నుండి వచ్చిన మిత్సుబిషి జి3ఎమ్2 "నెల్", మిత్సుబిషి జి4ఎమ్1 "బెట్టీ" వంటి సుదూర జపాన్ విమానాలు బాంబు దాడులు చేశాయి. ఈ బాంబర్లు సిటీ సెంటర్తో పాటు సెంబవాంగ్ నావల్ బేస్, ఉత్తర ప్రాంత ఎయిర్ఫీల్డ్లపై దాడి చేశాయి. డిసెంబర్ నెలలో తప్పుడు అలారాలు మోగాయి, నావల్ బేస్ వంటి దూర ప్రాంత సైనిక స్థావరాలపై అప్పుడప్పుడు హిట్-అండ్-రన్ (దాడి చేసి పారిపోవడం) దాడులు జరిగాయి కానీ సింగపూర్ నగరంపై దాడులు జరగలేదు. పరిస్థితి ఎంత నిరాశాజనకంగా మారిందంటే, ఒక బ్రిటిష్ సైనికుడు నడిరోడ్డుపై నిలబడి వెళ్లే ఏ విమానంపైనైనా తన వికర్స్ మెషిన్ గన్తో కాల్పులు జరపడం ప్రారంభించాడు. "ఆ కిరాతకులు నన్ను బహిరంగ ప్రదేశంలో వెతుకుతారని కలలో కూడా ఊహించలేరు, నేనొక విమానాన్ని నేలకూల్చడం చూడాలనుకుంటున్నాను" అని మాత్రమే అతను చెప్పగలిగాడు.{{sfn|Regan|1992|p=189}} నగరంపై తదుపరి దాడి డిసెంబర్ 29/30 రాత్రి జరిగినట్లు నమోదైంది. వారం పాటు ప్రతిరాత్రి దాడులు కొనసాగాయి. జనవరి 12, 1942 నుండి పగటిపూట కూడా దాడులు ప్రారంభమయ్యాయి.{{sfn|Shores et al|1992|pp=276–288}} జపాన్ సైన్యం సింగపూర్ ద్వీపం వైపు ముందుకు సాగుతున్న కొద్దీ, పగలు రాత్రి జరిగే దాడుల తీవ్రత, పౌనఃపున్యం పెరిగాయి. దీనివల్ల బ్రిటిష్ వారు లొంగిపోయే సమయానికి వేలాది మంది పౌరులు మరణించారు.{{sfn|Perry|2012|p=105}}
డిసెంబర్లో 51 హాకర్ హరికేన్ Mk II ఫైటర్లు, 24 మంది పైలట్లను సింగపూర్కు పంపారు. వీరు ఐదు స్క్వాడ్రన్లకు కేంద్రంగా ఏర్పడ్డారు. వారు జనవరి 3, 1942 నాటికి వచ్చారు, అప్పటికే బఫెలో స్క్వాడ్రన్లు పూర్తిగా బలహీనపడిపోయాయి. నెం. 232 స్క్వాడ్రన్ RAF ఏర్పడింది, నెం. 488 స్క్వాడ్రన్ RNZAF అనే బఫెలో స్క్వాడ్రన్ హరికేన్స్గా మార్చబడింది; 232 స్క్వాడ్రన్ జనవరి 20న కార్యాచరణను ప్రారంభించింది. ఆ రోజు మూడు హరికేన్లను కోల్పోయి, మూడు నకాజిమా Ki-43 "ఆస్కార్స్"ను నాశనం చేసింది. బఫెలోస్ లాగానే హరికేన్స్ కూడా గాలిలో జరిగే పోరాటాల్లో తీవ్ర నష్టాలను చవిచూశాయి.{{sfn|Cull|Sortehaug|2004|pp=27–29}}{{efn|64 సెంటై మూడు Ki-43లను కోల్పోయింది, ఐదు హరికేన్లను కూల్చివేసినట్లు పేర్కొంది.{{sfn|Cull|Sortehaug|2004|pp=27–29}}}} జనవరి 27 నుండి 30 వరకు, విమాన వాహక నౌక ఇండోమిటబుల్పై మరో 48 హరికేన్లు చేరుకున్నాయి.{{sfn|Shores et al|1992|p=350}} నెం. 226 గ్రూప్ RAFకి చెందిన నాలుగు స్క్వాడ్రన్ల ద్వారా నడపబడుతున్న ఈ విమానాలు డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్లోని సుమత్రా ద్వీపంలో ఉన్న పాలెంబాంగ్ సమీపంలో P1 అనే కోడ్ పేరు గల ఎయిర్ఫీల్డ్ నుండి ఎగిరాయి, కాగా సింగపూర్లో ఒక విమానం నిర్వహించబడింది.{{sfn|Grehan|Mace|2015|p=442}} వైమానిక దాడుల కారణంగా అనేక హరికేన్లు నేలపైనే ధ్వంసమయ్యాయి.{{sfn|Gillison|1962|pp=387–388}} పోరాటమంతటా సమర్థవంతమైన వాయు ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థ లేకపోవడం వల్ల ఎయిర్ఫీల్డ్లపై జపాన్ దాడుల్లో చాలా కామన్వెల్త్ విమానాలు ఈ విధంగానే ధ్వంసమయ్యాయి.{{sfn|Boyne|2002|p=391}}
[[File:Hurricane singapore.jpg|thumb|ఈస్ట్ కోస్ట్ రోడ్ వెంబడి 8 ఫిబ్రవరిన నేలకూలిన నం. 232 స్క్వాడ్రన్ RAF హాకర్ హరికేన్|alt=ప్రేక్షకులతో కూలిపోయిన విమానం]]
దండయాత్ర సమయానికి, సింగపూర్లోని కామన్వెల్త్ దళాలకు వైమానిక రక్షణ కల్పించడానికి RAF కల్లాంగ్కు చెందిన 232 స్క్వాడ్రన్ లోని పది హరికేన్లు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి. టెంగా, సెలెటార్, సెంబవాంగ్లోని ఎయిర్ఫీల్డ్లు జోహోర్ బహ్రూ వద్ద ఉన్న జపనీస్ ఆర్టిలరీ పరిధిలో ఉన్నాయి. RAF కల్లాంగ్ మాత్రమే పనిచేసే ఏకైక ఎయిర్స్ట్రిప్; డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్ను బలోపేతం చేయడానికి జనవరి నాటికి బ్రతికి ఉన్న స్క్వాడ్రన్లు, విమానాలు ఉపసంహరించబడ్డాయి.{{sfn|Thompson|2005|p=273}} ఫిబ్రవరి 9 ఉదయం, సారింబున్ బీచ్, ఇతర పశ్చిమ ప్రాంతాలలో వైమానిక పోరాటాలు జరిగాయి. మొదటి ఎన్కౌంటర్లో తమ దండయాత్రకు వాయు రక్షణ కల్పించడానికి జోహోర్ నుండి ఎగురుతున్న దాదాపు 84 జపనీస్ విమానాలను అడ్డుకోవడానికి మిగిలి ఉన్న చివరి పది హరికేన్లు కల్లాంగ్ ఎయిర్ఫీల్డ్ నుండి పంపబడ్డాయి.{{sfn|Owen|2001|p=176}} ఈ పోరాటంలో ఒక హరికేన్ విమానాన్ని కోల్పోయి, ఆరు జపాన్ విమానాలను హరికేన్లు కూల్చివేశాయి, మరో 14 విమానాలను ధ్వంసం చేశాయి.{{sfn|Richards|Saunders|1954|p=40}}
వైమానిక పోరాటాలు ఆ రోజు మొత్తం కొనసాగాయి. సాయంత్రం కల్లా, తన వద్ద మిగిలివున్న కొద్ది విమానాలతో పెర్సివల్ కల్లాంగ్ను బేస్గా ఉపయోగించడం ఇకపై సాధ్యం కాదని స్పష్టమైంది. ఆయన ఆమోదంతో, మిగిలిన ఎగిరే పరిస్థితుల్లో ఉన్న హరికేన్లు సుమత్రాకు ఉపసంహరించబడ్డాయి.{{sfn|Thompson|2005|pp=302–303}} ఫిబ్రవరి 9న ఒక స్క్వాడ్రన్ హరికేన్ ఫైటర్లు గగనతలంలోకి వెళ్లాయి కానీ తరువాత నెదర్లాండ్స్ ఈస్ట్ ఇండీస్కు ఉపసంహరించబడ్డాయి. ఆ తర్వాత సింగపూర్ గగనతలంలో కామన్వెల్త్ విమానాలు కనిపించలేదు; జపనీయులు గాలిలో ఆధిపత్యాన్ని సాధించారు.{{sfn|Legg|1965|p=237}}<ref>Percival's dispatches published in {{London Gazette|issue=38215|date=20 February 1948|pages=1245–1346|supp=y}} [https://web.archive.org/web/20210815050300/https://www.thegazette.co.uk/London/issue/38215/supplement/1245 Archived] from the original on 15 August 2021.</ref> ఆ రోజు సాయంత్రం, మూడు ఫెయిర్మైల్ బి మోటార్ లాంచ్లు జోహోర్ జలసంధిలో పశ్చిమ ఛానల్ చుట్టూ దాడి చేసి పలు జపనీస్ ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్లను ముంచేశాయి.{{sfn|Legg|1965|p=237}} ఫిబ్రవరి 10 సాయంత్రం, ABDA కమాండర్ జనరల్ ఆర్చీబాల్డ్ వావెల్, మిగిలిన కామన్వెల్త్ వాయుసేన సిబ్బందిని డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్కు తరలించాలని ఆదేశించాడు. ఈ సమయానికి, రచయిత ఫ్రాంక్ ఓవెన్ ప్రకారం కల్లాంగ్ ఎయిర్ఫీల్డ్ "బాంబు క్రేటర్లతో నిండిపోయింది, అది ఇక ఉపయోగపడదు".{{sfn|Owen|2001|p=183}}
=== రెండవ రోజు ===
[[File:Kranji War Memorial Inscription.jpg|thumb|upright=1.3|క్రాంజి వార్ మెమోరియల్ వద్ద శాసనం|alt=రాతి స్మారక చిహ్నం, "స్వేచ్ఛా పౌరులందరి కోసం వారు మరణించారు" అని రాసి ఉంది]]
మరిన్ని దాడులు ఈశాన్యంలో జరుగుతాయని విశ్వసించిన పెర్సివల్ ఫిబ్రవరి 9 ఉదయం వరకు 22వ బ్రిగేడ్ను పటిష్ఠం చేయలేదు. అప్పుడు 12వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ నుండి సగం బలం ఉన్న రెండు బెటాలియన్లను పంపాడు. ఈ భారతీయ దళాలు మధ్యాహ్నం సుమారు బెన్నెట్ వద్దకు చేరుకున్నాయి. ఆ కొద్దిసేపటికే సింగపూర్ రేస్కోర్స్ చుట్టూ ఉన్న ఆస్ట్రేలియన్ దళాలను బలోపేతం చేయడానికి పెర్సివల్ 6వ/15వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ను కేటాయించాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=325}} ఆ రోజు మొత్తం తీరంలో తన స్థానాన్ని నిలబెట్టుకున్న 44వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ తన బహిర్గతమైన పార్శ్వంపై ఒత్తిడిని అనుభవించడం ప్రారంభించింది. పెర్సివల్, బెన్నెట్ మధ్య చర్చల తర్వాత కామన్వెల్త్ రేఖ దక్షిణ భాగాన్ని నిర్వహించడానికి వారు తూర్పు వైపుకు వెళ్లాల్సి ఉంటుందని నిర్ణయించబడింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=324}} టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్కు తూర్పున—ఆ తర్వాత జపాన్ నియంత్రణలోకి వచ్చింది—జురాంగ్కు ఉత్తరాన బులిమ్ చుట్టూ కేంద్రీకృతమై రెండు నదుల మధ్య పశ్చిమాన "క్రాంజి-జురాంగ్ స్విచ్ లైన్" అని పిలువబడే ద్వితీయ రక్షణ రేఖను ఏర్పాటు చేయాలని బెన్నెట్ నిర్ణయించుకున్నాడు.{{sfn|Legg|1965|p=236}}{{sfn|Wigmore|1957|p=324}}
ఉత్తర ప్రాంతంలో 27వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ మొదటి రోజు జపనీస్ దాడులలో పాల్గొనలేదు. 2/29వ బెటాలియన్ను 22వ బ్రిగేడ్కు బదిలీ చేసిన తరువాత, 2/26వ, 2/30వ బెటాలియన్లు మాత్రమే మిగిలాయి. పశ్చిమ పార్శ్వం ఎదుర్కొంటున్న ముప్పును ఎదుర్కోవడానికి మ్యాక్స్వెల్ తన దళాన్ని పునర్వ్యవస్థీకరించాలని భావించాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=305}} ఫిబ్రవరి 9 చివరలో, ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ 27వ బ్రిగేడ్ ఆక్రమించిన స్థానాలపై దాడి ప్రారంభించారు, 2/26వ బెటాలియన్పై ప్రధానంగా దృష్టి సారించారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=331}} ప్రారంభ దాడిలో ఆస్ట్రేలియన్ మోర్టార్లు, మెషిన్ గన్ల దాడుల వల్ల, ఆస్ట్రేలియన్లు నాశనం చేసిన చమురు ట్యాంకుల నుండి నీటిలోకి వదిలిన మండుతున్న చమురు వల్ల జపనీయులు భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=333}} కొంతమంది గార్డులు ఒడ్డుకు చేరుకుని బలహీనమైన బీచ్హెడ్ను నిర్వహించారు; దాడి తీవ్రస్థాయిలో ఉన్నప్పుడు, గార్డ్స్ కమాండర్ నిషిమురా తన దళాలు ఎదుర్కొంటున్న భారీ ప్రాణనష్టం కారణంగా దాడిని రద్దు చేయడానికి అనుమతి కోరినట్లు సమాచారం, కానీ యమశిత వారిని ముందుకు సాగాలని ఆదేశించాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=307–309}}
[[File:Burning oil fields.jpg|thumb|సింగపూర్ నావల్ బేస్ వద్ద మండుతున్న చమురు ట్యాంకుల నుండి పొగ స్తంభం|alt=నగరం మీదుగా పొగ స్తంభం ఉన్న దృశ్యం]]
కమ్యూనికేషన్ సమస్యలు కామన్వెల్త్ రక్షణలో మరింత పగుళ్లను సృష్టించాయి. 22వ బ్రిగేడ్ పెరుగుతున్న ఒత్తిడికి గురవుతుందని మ్యాక్స్వెల్కు తెలుసు, కానీ టేలర్ను సంప్రదించలేకపోయాడు, చుట్టుముట్టబడతామనే ఆందోళనలో ఉన్నాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=329}} జపనీస్ దళాల సమూహాలు క్రాంజీ నది ఏర్పరచిన ఖాళీని వాడుకుంటూ పశ్చిమం నుండి బ్రిగేడ్ స్థానాల్లోకి చొరబడటం ప్రారంభించడంతో, 2/26వ బెటాలియన్ బుకిట్ తిమా రోడ్డుకు తూర్పున ఉన్న స్థానానికి ఉపసంహరించుకోవలసి వచ్చింది. ఈ కదలిక 2/30వ బెటాలియన్ను కాజ్వేకి దూరంగా వెళ్లేలా ప్రేరేపించింది.{{sfn|Legg|1965|p=236}} ఈ ఉపసంహరణకు అధికారం ఆ తర్వాత చర్చనీయాంశమైంది. తాను అలా చేయడానికి మ్యాక్స్వెల్కు అధికారం ఇవ్వలేదని బెన్నెట్ పేర్కొన్నాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=329}} దీని ఫలితంగా మిత్రరాజ్యాలు కాజ్వేకు పశ్చిమాన ఆనుకుని ఉన్న బీచ్లు, కాజ్వేకు ఎగువన ఉన్న ఎత్తైన ప్రదేశాల నియంత్రణను కోల్పోయాయి, 11వ ఇండియన్ డివిజన్ ఎడమ పార్శ్వం ప్రమాదంలో పడింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=308–309}} జపనీయులకు "ఎలాంటి ప్రతిఘటన లేకుండా తమ దళాన్ని నిర్మించుకోవడానికి" గట్టి పట్టు లభించింది.{{sfn|Legg|1965|p=237}}
=== జపనీయుల పురోగతి ===
క్రాంజీలో ఏర్పడిన ఖాళీ కారణంగా ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ సాయుధ విభాగాలు ఎలాంటి ప్రతిఘటన లేకుండా ల్యాండ్ అవ్వడానికి అవకాశం ఏర్పడింది. ఆ తర్వాత వారు తమ ఫిరంగులు, ఆయుధాలను రవాణా చేయడం ప్రారంభించారు.{{sfn|Thompson|2005|p=309}}{{sfn|Costello|2009|p=199}} 27వ బ్రిగేడ్ ఉపసంహరణ కారణంగా తన ఎడమ పార్శ్వం రక్షణ లేకుండా పోయిందని గ్రహించిన 11వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ కమాండర్ కీ, కాజ్వేకు దక్షిణాన ఉన్న ఎత్తైన ప్రదేశాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి రిజర్వ్ నుండి 8వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ను పంపాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=310}} ఫిబ్రవరి 10 అంతా జురాంగ్ రేఖ వెంబడి మరింత పోరాటం జరిగింది. రిఫార్మేటరీ రోడ్డుకు పశ్చిమాన అప్పటికి జురాంగ్ రేఖలో నియమించబడని దళాలతో ద్వితీయ రక్షణ రేఖను ఏర్పాటు చేయడానికి ఆదేశాలు జారీ చేయబడ్డాయి. ఈ ఆదేశాలను తప్పుగా అర్థం చేసుకోవడం వల్ల 22వ బ్రిగేడ్ కమాండర్ టేలర్ అకాలంగా తన దళాలను తూర్పుకు ఉపసంహరించుకున్నాడు. అక్కడ వారు X బెటాలియన్ అని పిలువబడే 200 మంది ఆస్ట్రేలియన్ రీన్ఫోర్స్మెంట్స్ తాత్కాలిక బెటాలియన్తో చేరారు. తన కుడి వైపున ఉన్న 27వ బ్రిగేడ్తో కమ్యూనికేషన్ కోల్పోయిన తర్వాత 12వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ కమాండర్ బ్రిగేడియర్ ఆర్చీ పారిస్ దళాలను బుకిట్ పంజోంగ్ సమీపంలోని రోడ్ జంక్షన్కు ఉపసంహరించుకున్న తర్వాత జురాంగ్ రేఖ చివరికి కుప్పకూలింది. రేఖలో అత్యంత ఎడమవైపు ఉన్న 44వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ కమాండర్ బల్లాంటైన్ కూడా టేలర్ లాగానే ఆదేశాలను తప్పుగా అర్థం చేసుకుని వెనక్కి తగ్గాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=310–311}} ఫిబ్రవరి 10 సాయంత్రం, బ్రిటిష్ ప్రధాన మంత్రి విన్స్టన్ చర్చిల్ వావెల్కు కేబుల్ పంపారు:
{{blockquote|text=సింగపూర్లోని పరిస్థితిని మేము ఎలా చూస్తున్నామో మీరు గ్రహించాలి. చీఫ్ ఆఫ్ ద ఇంపీరియల్ జనరల్ స్టాఫ్ (CIGS), జనరల్ అలాన్ బ్రూక్ క్యాబినెట్కు నివేదించిన దాని ప్రకారం పెర్సివల్ దగ్గర 100,000 [sic] మందికి పైగా సైనికులు ఉన్నారు, వీరిలో 33,000 మంది బ్రిటీష్ వారు, 17,000 ఆస్ట్రేలియన్లు ఉన్నారు. జపాన్కి మొత్తం మలయ్ ద్వీపకల్పంలో అంతమంది ఉన్నారో లేదో కూడా సందేహమే. ఈ పరిస్థితుల్లో, జలసంధి దాటి వచ్చిన జపాన్ దళాల కంటే రక్షించే వారే చాలా ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉంటారు. గట్టిగా పోరాడి వారిని నాశనం చేయాలి. ఈ దశలో సైన్యాన్ని రక్షించడం లేదా జనాభాను కాపాడటం గురించి ఆలోచించకూడదు. ఈ యుద్ధం ఏ ఖర్చుకైనా చివరి వరకు పోరాడాల్సిందే. 18వ డివిజన్కు చరిత్రలో తన పేరు లిఖించుకునే అవకాశం ఉంది. కమాండర్లు, సీనియర్ అధికారులు తమ దళాలతో పాటు ప్రాణత్యాగం చేయాలి. బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం, బ్రిటీష్ ఆర్మీ గౌరవం ప్రమాదంలో ఉంది. బలహీనతను ఏ రూపంలోనూ ఉపేక్షించరని నేను మీపై నమ్మకం ఉంచుతున్నాను. రష్యన్లు తమ శక్తి మేరకు పోరాడుతుండగా, అమెరికన్లు లుజోన్లో మొండిగా పట్టుబడుతున్నప్పుడు, మన దేశం, మన జాతి ప్రతిష్ట మొత్తం ముడిపడి ఉంది. ప్రతి యూనిట్ శత్రువుతో దగ్గరగా పోరాడి విజయం సాధిస్తుందని ఆశిస్తున్నాను.{{sfn|Leasor|2001|p=246}}}}
ఫిబ్రవరి 10 మధ్యాహ్నం ప్రారంభంలో జురాంగ్ రేఖ పతనం గురించి తెలుసుకున్న వావెల్, దానిని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ప్రతిదాడిని ప్రారంభించాలని పెర్సివల్ను ఆదేశించాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=312}} ఈ ఆదేశం బెన్నెట్కు పంపబడింది, అతను X బెటాలియన్ను కేటాయించాడు. పెర్సివల్ ప్రతిదాడి కోసం తన సొంత ప్రణాళికలను రూపొందించాడు. మెజారిటీ 22వ బ్రిగేడ్ను భాగం చేస్తూ మూడు-దశల ఆపరేషన్ను వివరించి, దానిని బెన్నెట్కు అప్పగించాడు. అతను ప్రణాళికను అమలు చేయడం ప్రారంభించాడు, కానీ X బెటాలియన్ను తిరిగి పిలవడం మర్చిపోయాడు. సరిగ్గా శిక్షణ లేని, తగినన్ని ఆయుధాలు లేని రీప్లేస్మెంట్లతో కూడిన బెటాలియన్, ప్రతిదాడిని ప్రారంభించడానికి వేచి ఉంటూ బుకిట్ తిమా సమీపంలోని ఒక అసెంబ్లీ ప్రాంతానికి చేరుకుంది.{{sfn|Thompson|2005|pp=312–313}} ఫిబ్రవరి 11 తెల్లవారుజామున టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్, జురాంగ్ రోడ్డు చుట్టూ గణనీయమైన దళాలను కేంద్రీకరించిన జపనీయులు తదుపరి దాడి కార్యకలాపాలను ప్రారంభించారు: 5వ డివిజన్ బుకిట్ పంజోంగ్ వైపు తన పురోగతిని లక్ష్యంగా చేసుకోగా, 18వ డివిజన్ బుకిట్ తిమా వైపు దాడి చేసింది. వారు ప్రతిదాడిని ప్రారంభించడానికి వేచి ఉంటూ తమ అసెంబ్లీ ప్రాంతంలో క్యాంప్ చేసిన X బెటాలియన్పై విరుచుకుపడ్డారు. ఈ దాడిలో మూడింట రెండు వంతుల బెటాలియన్ చంపబడటం లేదా గాయపడటం జరిగింది.{{sfn|Thompson|2005|p=314}} 6/15వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ మూలకాలను పక్కన పెట్టిన తర్వాత, జపనీయులు రిఫార్మేటరీ రోడ్ చుట్టూ 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్పై మళ్లీ దాడి చేయడం ప్రారంభించారు.{{sfn|Wigmore|1957|pp=348–350}}
ఆ తర్వాత ఫిబ్రవరి 11న, జపనీస్ సరఫరాలు తగ్గిపోవడంతో యమశిత పెర్సివల్ను మోసగించే ప్రయత్నం చేశాడు. "అర్థరహితమైన, నిరాశాజనకమైన ఈ ప్రతిఘటనను వదిలివేయాలని" అతనికి సూచించాడు.{{sfn|Hall|1983|p=179}}{{sfn|Lloyd|2012|p=66}} జపనీస్ దాడుల భారాన్ని భరించిన 22వ బ్రిగేడ్ పోరాట బలం కొన్ని వందల మందికి తగ్గిపోయింది. జపనీయులు బుకిట్ తిమా ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు, ఇందులో గారిసన్ ప్రధాన ఆహార, ఇంధన డిపోలు ఉన్నాయి.{{sfn|Perry|2012|p=104}} వావెల్ పెర్సివల్తో మాట్లాడుతూ, గారిసన్ చివరి వరకు పోరాడాలని, సింగపూర్లో ఎవరూ లొంగిపోకూడదని చెప్పాడు.{{sfn|Smith|2006|p=509}}{{sfn|Thompson|2005|p=316}}{{sfn|Kirby|1954|p=410}} ద్వీపం మధ్యలో ఉన్న జలాశయాల నీటి సరఫరాకు ముప్పు ఏర్పడటంతో, బుకిట్ తిమాను తిరిగి తీసుకోవడంలో ప్రాథమిక చర్యగా బుకిట్ పంజోంగ్ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలని 27వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ ఆదేశించబడింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=354}} ఈ ప్రతిదాడిని ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ తిప్పికొట్టారు. 27వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ బుకిట్ తిమా రోడ్డుకు ఇరువైపులా సగానికి చీలిపోయింది. కొన్ని విభాగాలు పియర్స్ రిజర్వాయర్ వరకు విస్తరించాయి.{{sfn|Hall|1983|p=180}}
{{Quote box|సింగపూర్పై నా దాడి ఒక బ్లఫ్ (మోసం చేయడం ద్వారా సాధించిన విజయం) — అది పనిచేసింది. నా వద్ద 30,000 మంది సైనికులు ఉన్నారు, కానీ ప్రత్యర్థులు మా కంటే మూడు రెట్లు ఎక్కువగా ఉన్నారు. నేను సింగపూర్ కోసం ఎక్కువసేపు పోరాడవలసి వస్తే నేను ఓడిపోతానని నాకు తెలుసు. అందుకే లొంగుబాటు వెంటనే జరగాల్సి వచ్చింది. బ్రిటిష్ వారు మా సంఖ్యాపరమైన బలహీనత, సరఫరాల కొరతను కనిపెడతారని, వినాశకరమైన వీధి పోరాటాల్లోకి నన్ను నెడతారని నేను ఎల్లప్పుడూ చాలా భయపడ్డాను.|source = — టోమోయుకి యమశిత{{sfn|Shores et al|1992|p=383}}|width =35%|align=right}}
మరుసటి రోజు, కామన్వెల్త్కు పరిస్థితి విషమించడంతో, వారు తమ రక్షణను సంఘటితం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించారు; 12/13 ఫిబ్రవరి రాత్రి ద్వీపం తూర్పు చివరన సింగపూర్ నగరం చుట్టూ 28 మైళ్ల (45 కి.మీ) చుట్టుకొలతతో ఒక రక్షణ వలయాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ఉత్తర్వులు జారీ చేయబడ్డాయి. ఉత్తర తీరం వెంబడి బీచ్ల నుండి, చాంగీ చుట్టుపక్కల నుండి రక్షణ దళాలను తరలించడం ద్వారా ఇది సాధించబడింది. 18వ పదాతిదళ విభాగానికి కీలకమైన జలాశయాలపై నియంత్రణను నిర్వహించడం, సిమన్స్ సదరన్ ఏరియా దళాలతో అనుసంధానాన్ని ఏర్పాటు చేయడం అప్పగించబడింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=322–323}} వెనక్కి తగ్గుతున్న దళాలు మార్గమధ్యంలో దాడులను ఎదుర్కొన్నాయి.{{sfn|Hall|1983|p=183}} మరోచోట 22వ బ్రిగేడ్ సాయంత్రం వరకు హాలండ్ రోడ్కు పశ్చిమాన ఒక స్థానాన్ని కొనసాగించింది, ఆ తర్వాత దానిని హాలండ్ విలేజ్కు వెనక్కి లాగారు.{{sfn|Thompson|2005|p=323}}
ఫిబ్రవరి 13న, జపనీస్ ఇంజనీర్లు కాజ్వే మీదుగా రహదారిని మరమ్మతు చేశారు, మరిన్ని ట్యాంకులు ముందుకు నెట్టబడ్డాయి.{{sfn|Hall|1983|p=184}} కామన్వెల్త్ దళాలు భూభాగాన్ని కోల్పోతూనే ఉండటంతో పౌర ప్రాణనష్టాన్ని తగ్గించేందుకు లొంగిపోవాలని సీనియర్ అధికారులు పెర్సివల్కు సూచించారు. పెర్సివల్ నిరాకరించాడు కానీ ప్రతిఘటన ఎప్పుడు నిలిపివేయాలి అనే దానిపై మరింత విచక్షణ కోసం వావెల్ నుండి అధికారం పొందేందుకు ప్రయత్నించాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=329–330}}{{sfn|Keogh|1962|p=170}} నగరానికి సరఫరా చేసే నీటి రిజర్వాయర్లను జపనీయులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు కానీ సరఫరాను నిలిపివేయలేదు.{{sfn|Keogh|1962|p=171}} ఆ రోజు గూఢచర్యం చేశారన్న ఆరోపణలతో మిలిటరీ పోలీసులు కెప్టెన్ పాట్రిక్ స్టాన్లీ వాఘన్ హీనన్ను ఉరితీశారు.<ref>{{cite web |url=http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/viewpoints/elphick.htm |author=Elphick, Peter |year=2002 |title=Viewpoint: Cover-ups and the Singapore Traitor Affair |work=Four Corners Special: No Prisoners |publisher=Australian Broadcasting Commission |access-date=5 March 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170606212842/http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/viewpoints/elphick.htm |archive-date=6 June 2017}}</ref> బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీకి చెందిన ఎయిర్ లైజన్ ఆఫీసర్ అయిన హీనన్ను జపనీస్ మిలిటరీ ఇంటెలిజెన్స్ నియమించుకుంది. ఉత్తర మలయాలో కామన్వెల్త్ ఎయిర్ఫీల్డ్లపై దాడి చేయడంలో వారికి సహాయం చేయడానికి అతను రేడియోను ఉపయోగించాడు. అతన్ని డిసెంబర్ 10న అరెస్టు చేసి, జనవరిలో కోర్ట్-మార్షల్ చేశారు. సింగపూర్ దక్షిణ భాగంలో ఉన్న కెప్పెల్ హార్బర్ వద్ద హీనన్ను కాల్చిచంపారు. అతని మృతదేహాన్ని సముద్రంలోకి విసిరారు.{{sfn|Smith|2006|pp=161–163}}{{sfn|Elphick|1995|p=353}}
ఆస్ట్రేలియన్లు టాంగ్లిన్ బ్యారక్స్ చుట్టూ వాయువ్యాన తమ స్వంత వలయాన్ని ఆక్రమించారు, దీనిలో వారు ముందుజాగ్రత్తగా అన్ని రౌండ్ల రక్షణను కొనసాగించారు. వారి కుడి వైపున, 18వ డివిజన్, 11వ ఇండియన్ డివిజన్, 2వ మలయా బ్రిగేడ్ ఫర్రర్ రోడ్ అంచు నుండి తూర్పున కల్లాంగ్ వరకు, వారి ఎడమ వైపున, 44వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్, 1వ మలయా బ్రిగేడ్ బుయోనా విస్టా నుండి పాసిర్ పంజాంగ్ వరకు వలయాన్ని పట్టుకున్నాయి.{{sfn|Wigmore|1957|p=369}} సింగపూర్ నౌకాశ్రయం నుండి 1 మైలు (1.6 కి.మీ) దూరంలో ఉన్న పాసిర్ పంజాంగ్ రిడ్జ్ చుట్టూ మినహా వలయం చుట్టూ చాలావరకు పరిమిత పోరాటమే జరిగింది, ఇక్కడ మలయన్ పదాతిదళ బెటాలియన్, రెండు బ్రిటిష్ పదాతిదళ బెటాలియన్లు, రాయల్ ఇంజనీర్స్ దళంతో కూడిన 1వ మలయా బ్రిగేడ్ పసిర్ పంజాంగ్ యుద్ధంలో మొండిగా రక్షణాత్మక చర్యలు చేపట్టింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=369}}{{sfn|Thompson|2005|pp=331–333}} జపనీయులు ఆస్ట్రేలియన్ చుట్టుకొలతపై దాడి చేయకుండా చాలా వరకు తప్పించుకున్నారు కానీ ఉత్తర ప్రాంతంలో బ్రిటీష్ 53వ పదాతిదళ బ్రిగేడ్ను జపనీయులు థాంప్సన్ రోడ్లో దాడి చేయడం ద్వారా వెనక్కి నెట్టారు. సాయంత్రం బ్రాడెల్ రోడ్కు ఉత్తరాన వెనక్కి తగ్గవలసి వచ్చింది, రేఖలో 18వ పదాతిదళ విభాగంలోని మిగిలిన వారితో చేరింది. వారు రాత్రంతా త్రవ్వి ఉత్తర ఫ్రంట్లో భీకర పోరాటం సాగించారు.{{sfn|Thompson|2005|p=332}}
మరుసటి రోజు మిగిలిన కామన్వెల్త్ దళాలు పోరాటాన్ని కొనసాగించాయి. కామన్వెల్త్ ఆధీనంలో ఉన్న 3 చ.మైళ్లు (7.8 చ.కి.మీ) ప్రాంతంలో పది లక్షల మంది ప్రజలు గుమిగూడడంతో పౌర ప్రాణనష్టం పెరిగింది, బాంబు దాడులు, ఫిరంగుల కాల్పులు పెరిగాయి.{{sfn|Perry|2012|p=95}} నీటి సరఫరా నిలిచిపోతుందని పౌర అధికారులు భయపడటం ప్రారంభించారు; పాడైన పైపుల కారణంగా పెద్ద మొత్తంలో నీరు వృధా అవుతోందని, నీటి సరఫరా కుప్పకూలే దశలో ఉందని పెర్సివల్కు సమాచారం అందించారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=375}}{{efn|నీటి సరఫరా పరిస్థితిని అంచనా వేయడంలో సింగపూర్ మునిసిపల్ వాటర్ ఇంజనీర్గా అతని పాత్ర గురించి చర్చ కోసం డేవిడ్ ముర్నానే గురించిన కథనాన్ని చూడండి.}}
=== అలెగ్జాండ్రా హాస్పిటల్ మారణకాండ ===
[[File:Alexandra Hospital, Singapore. Wellcome L0026874.jpg|thumb|సింగపూర్లోని అలెగ్జాండ్రా హాస్పిటల్ ప్రధాన ద్వారం]]
14 ఫిబ్రవరి 1942న, జపనీయులు సదరన్ ఏరియా రక్షణల పశ్చిమ భాగంలో అలెగ్జాండ్రా బ్యారక్స్ ఆసుపత్రి సమీపంలో తమ దాడిని పునరుద్ధరించారు. అంతకుముందు రోజు 1వ మలయన్ బ్రిగేడ్ ఈ ప్రాంతాన్ని కాపాడుకోవడానికి తీవ్రంగా పోరాడింది.{{sfn|Thompson|2005|p=333}}{{sfn|Hall|1983|p=184}} దాదాపు 13:00 గంటలకు, జపనీయులు ఆ ప్రాంతాన్ని ఛేదించుకుని అలెగ్జాండ్రా బ్యారక్స్ ఆసుపత్రి వైపు ముందుకు సాగారు. తెల్ల జెండాతో రాయబారిగా వ్యవహరిస్తున్న ఒక బ్రిటిష్ లెఫ్టినెంట్ జపనీస్ దళాల వద్దకు వెళ్లగా, అతనిని బయోనెట్తో పొడిచి చంపారు.{{sfn|Thompson|2005|pp=333–334}} జపనీస్ దళాలు ఆసుపత్రిలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత, వారు శస్త్రచికిత్స చేయించుకుంటున్న కొందరితో సహా 50 మంది సైనికులను చంపారు. వైద్యులు, నర్సులను కూడా చంపారు.{{sfn|Thompson|2005|p=334}} మరుసటి రోజు, దాదాపు 200 మంది పురుష సిబ్బంది, రోగులను ఒకచోట చేర్చి కట్టేసి ఉంచారు.{{sfn|Thompson|2005|p=334}} వారిలో నడవగలిగే క్షతగాత్రులు కూడా ఉన్నారు. వీరిని ఒక పారిశ్రామిక ప్రాంతానికి దాదాపు 400 మీటర్లు (440 గజాలు) నడిచి వెళ్లాలని ఆదేశించారు. దారిలో పడిపోయిన వారిని బయోనెట్తో పొడిచారు. ఈ పురుషులను చిన్నగా, గాలి సరిగాలేని గదులలోకి బలవంతంగా తోసి, రాత్రంతా నీరు లేకుండా ఉంచారు. ఆ దారుణమైన పరిస్థితుల కారణంగా రాత్రి పూట కొందరు చనిపోయారు.{{sfn|Thompson|2005|p=334}} మరుసటి రోజు ఉదయం మిగిలిన వారిని బయోనెట్తో పొడిచి చంపారు.<ref>{{cite web |title=Alexandra Massacre |url=http://www.nesa.org.uk/html/alexandra_massacre.htm |author=Partridge, Jeff |publisher=National Ex-Services Association United Kingdom |access-date=7 December 2005 |archive-url = https://web.archive.org/web/20051018131718/http://www.nesa.org.uk/html/alexandra_massacre.htm |archive-date = 18 October 2005}}</ref>{{sfn|Perry|2012|p=107}} యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత ప్రాణాలతో బయటపడిన కొందరిని గుర్తించారు, వీరిలో కొందరు చనిపోయినట్లు నటించి ప్రాణాలు దక్కించుకున్నారు. ప్రాణాలతో బయటపడిన వారిలో విల్ట్షైర్ రెజిమెంట్కు చెందిన ప్రైవేట్ ఆర్థర్ హేన్స్, ఈ మారణకాండ గురించి నాలుగు పేజీల కథనాన్ని రాశాడు. దీనిని అతని కుమార్తె 2008లో ఒక ప్రైవేట్ వేలంలో విక్రయించింది.<ref>
{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2540152/Soldiers-account-of-Japanese-World-War-Two-massacre-to-be-auctioned.html |title=Soldier's account of Japanese World War Two massacre to be auctioned |newspaper=The Telegraph |date=11 August 2008 |access-date=6 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518101215/http://www.telegraph.co.uk/news/2540152/Soldiers-account-of-Japanese-World-War-Two-massacre-to-be-auctioned.html |archive-date=18 May 2015 |url-status=live}}
</ref> వైలెట్ మౌడ్ ఎవెలిన్ జోన్స్, రాయల్ రెడ్ క్రాస్, SRN, SCM, 1940 - 1942 వరకు బ్రిటీష్ మిలిటరీ హాస్పిటల్ సింగపూర్లోని నర్సింగ్ సిబ్బందికి ఇన్ఛార్జ్గా ఉన్న క్వీన్ అలెగ్జాండ్రాస్ ఇంపీరియల్ మిలిటరీ నర్సింగ్ సర్వీస్ (QAIMNS) లో ప్రిన్సిపల్ మాట్రన్. మారణకాండకు ముందు రోజు ఆమె మూడు నౌకల్లో నర్సింగ్ సిబ్బందిని తరలించేలా ఏర్పాట్లు చేసింది. సుమారు 500 మంది పెద్దలు, పిల్లలతో పాటు జోన్స్ SS కౌలాలాంపూర్ నౌకలో బయలుదేరారు. 14 ఫిబ్రవరి 1942న జపాన్ వైమానిక దళం ఈ నౌకపై బాంబు దాడులు చేసింది. ఈ దాడిలో జోన్స్, సిస్టర్ మార్జోరీ ఐజిల్వుడ్ హోడ్గ్సన్, సిస్టర్ మార్గరెట్ రావెన్ ఫిన్లే, మాట్రన్ హెలెన్ మోంట్గోమరీలతో సహా అనేకమంది మరణించారు.<ref>{{Cite journal |date=1946 |title=In Memoriam |journal=The Nightingale Fellowship Journal |volume=4 |issue=35 |pages=48}}</ref><ref>{{Cite journal |date=2013 |title=Crown Hotel, Battersea |url=https://www.eastsurreyfhs.org.uk/images/Journal/2013/Journal-SEP-13-to-read.pdf |journal=Journal of the East Surrey Family History Society |volume=36|pages=13|issue=3}}</ref>
=== సింగపూర్ పతనం ===
[[File:BritishSurrender.jpg|thumb|left|తన షరతులను - బేషరతు లొంగుబాటును నొక్కి చెప్పడానికి యమశిత (కూర్చున్న వారిలో మధ్యలో ఉన్నవారు) పిడికిలితో టేబుల్ను గుద్దుతున్న దృశ్యం. పెర్సివల్ తన అధికారుల మధ్య కూర్చుని, ముడుచుకున్న చేతిని నోటి దగ్గర పెట్టుకుని ఉన్నాడు.|alt=ముగ్గురు బ్రిటీష్ అధికారులకు ఎదురుగా ఒక టేబుల్ వద్ద తొమ్మిది మంది జపనీస్ అధికారులు కూర్చున్నారు]]
ఫిబ్రవరి 14/15 రాత్రి పొడవునా కామన్వెల్త్ దళాల పరిధులపై జపనీయులు దాడులు చేస్తూనే ఉన్నారు. కామన్వెల్త్ దళాలు తమ రక్షణ శ్రేణులను చాలా వరకు నిలబెట్టుకున్నప్పటికీ, మిలిటరీ సామాగ్రి పరిస్థితి వేగంగా దిగజారుతోంది. నీటి సరఫరా వ్యవస్థ తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నది, సరఫరా అనిశ్చితంగా మారింది, రేషన్లు తగ్గిపోయాయి, సైనిక వాహనాలకు ఇంధనం దాదాపు అయిపోయింది. అలాగే ఫీల్డ్ ఫిరంగులు, విమాన విధ్వంసక తుపాకులకు మందుగుండు సామగ్రి చాలా తక్కువగా మిగిలిపోయింది, ఇవి సిటీ సెంటర్లో భారీ ప్రాణనష్టానికి కారణమవుతున్న జపనీస్ వైమానిక దాడులను అడ్డుకోలేకపోయాయి.{{sfn|Wigmore|1957|p=377}} వైమానిక దాడుల నుండి రక్షణ కల్పించే షెల్టర్ల నిర్మాణం కూడా చాలా తక్కువగా జరిగింది. దీనికి తోడు, కామన్వెల్త్ సైనికుల దోపిడీలు, పారిపోవడం ఆ ప్రాంతంలో మరింత గందరగోళానికి దారితీసింది.{{sfn|Costello|2009|p=198}}{{efn|ఈ సమయంలో ఆస్ట్రేలియన్ సైనికులు కొందరు పారిపోయి, విస్తృతమైన దోపిడీలకు పాల్పడ్డారని పలువురు సాక్షులు పేర్కొన్నారు. అంతేకాకుండా, పౌరులను తరలించడానికి బయలుదేరుతున్న నౌకల్లో ఎక్కడానికి వీరు మహిళలను కూడా నెట్టివేశారని ఆరోపణలు వచ్చాయి.<ref name="4C Special: No Prisoners"/> అయితే, థాంప్సన్ ఈ సైనికుల గుర్తింపుపై వాదనలు ఉన్నాయని పేర్కొన్నాడు. ఆ సమయంలో కొందరు బ్రిటిష్ సైనికులు ఆస్ట్రేలియన్ పరికరాల దుకాణాల్లోకి చొరబడి ఆస్ట్రేలియన్ టోపీలను దొంగిలించారని, ఆ తర్వాతి విచారణలో నేరాలకు పాల్పడిన సైనికులు ఆస్ట్రేలియన్లు ధరించే బ్రౌన్ బూట్లకు బదులుగా బ్రిటిష్ సైనికులకు ఇచ్చే నల్ల బూట్లను ధరించినట్లు తేలిందని ఆయన వివరించారు.{{sfn|Thompson|2008|p=241}}}} 09:30 గంటలకు, పెర్సివల్ ఫోర్ట్ క్యానింగ్ వద్ద తన సీనియర్ కమాండర్లతో ఒక సమావేశం నిర్వహించాడు. అతను రెండు ఎంపికలను ప్రతిపాదించాడు: జలాశయాలు, బుకిట్ తిమా చుట్టూ ఉన్న సైనిక ఆహార డిపోలను తిరిగి పొందడానికి తక్షణ ప్రతిదాడి చేయడం, లేదా లొంగిపోవడం. పూర్తి స్థాయి చర్చల తరువాత, ప్రతిదాడి సాధ్యం కాదని అందరూ అంగీకరించారు, పెర్సివల్ లొంగిపోవడానికి నిర్ణయించుకున్నాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=339–340}}{{sfn|Wigmore|1957|p=377}} యుద్ధానంతర విశ్లేషణలో ప్రతిదాడి విజయవంతమయ్యే అవకాశం ఉండేదని తేలింది. జపనీయులు వారి సరఫరా వ్యవస్థకు చివరన ఉన్నారు, వారి ఫిరంగి విభాగాల వద్ద మందుగుండు సామగ్రి కూడా అయిపోతోంది.{{sfn|Thompson|2005|p=356}}
జపనీస్ హెడ్ క్వార్టర్స్కు వెళ్లేందుకు ఒక బృందాన్ని ఎంపిక చేశారు. అందులో ఒక సీనియర్ స్టాఫ్ ఆఫీసర్, కలోనియల్ సెక్రటరీ, ఒక అనువాదకుడు ఉన్నారు. ముగ్గురు కలిసి యూనియన్ జాక్, కాల్పుల విరమణను చర్చించడానికి శత్రు శ్రేణుల వైపు తెల్లని జెండాను పట్టుకుని కారులో బయలుదేరారు.{{sfn|Smith|2006|p=}} వారు తిరిగి వచ్చి, పెర్సివల్ స్వయంగా తన అధికారులతో కలిసి ఫోర్డ్ మోటార్ ఫ్యాక్టరీకి వెళ్లాలని ఆదేశించారు. అక్కడ యమశిత లొంగుబాటు షరతులను విధిస్తారు. సింగపూర్లోని ఎత్తైన భవనమైన క్యాథే భవనంపై జపనీస్ రైజింగ్ సన్ జెండాను ఎగురవేయాలనేది మరో నిబంధన.{{sfn|Hall|1983|pp=190–191}} సాయంత్రం 5:15 గంటల తర్వాత పెర్సివల్ అధికారికంగా లొంగిపోయాడు.{{sfn|Keogh|1962|p=171}} ఆ రోజు తెల్లవారుజామున, పెర్సివల్ అన్ని రహస్య, సాంకేతిక పరికరాలు, సిఫర్లు, కోడ్లు, రహస్య పత్రాలు, భారీ తుపాకులను ధ్వంసం చేయాలని ఆదేశాలు జారీ చేశాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=378}}
[[File:Bosbritsurrendergroup.jpg|thumb|లొంగిపోతున్న సఫోల్క్ రెజిమెంట్ దళాలను జపనీస్ పదాతిదళం తుపాకీ గురిపెట్టి పట్టుకున్న దృశ్యం.|alt=జపనీస్, బ్రిటిష్ సైనికుల సమూహం]]
లొంగుబాటు నిబంధనల ప్రకారం, ఆ సాయంత్రం 20:30 గంటలకు ఘర్షణలు ఆగిపోవాలి, సింగపూర్లోని అన్ని సైనిక దళాలు బేషరతుగా లొంగిపోవాలి, అన్ని కామన్వెల్త్ దళాలు తమ స్థానాల్లోనే ఉండి గంటలోపు తమ ఆయుధాలను విడిచిపెట్టాలి, జపనీయులు వచ్చే వరకు దోపిడీలను నిరోధించడానికి 1,000 మంది సాయుధుల దళాన్ని నిర్వహించడానికి బ్రిటిష్ వారికి అనుమతి ఇవ్వబడింది. నగరంలోని పౌరుల ప్రాణాలకు యమశిత పూర్తి బాధ్యత తీసుకున్నాడు.{{sfn|Hall|1983|p=193}} లొంగుబాటు తరువాత, బెన్నెట్ తప్పించుకోవాలని నిర్ణయించుకోవడం వివాదానికి దారితీసింది. లొంగుబాటు వార్త అందుకున్న తరువాత బెన్నెట్ 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ కమాండ్ను డివిజనల్ ఆర్టిలరీ కమాండర్ బ్రిగేడియర్ సిసిల్ కల్లాఘన్కు అప్పగించి, తన స్టాఫ్ ఆఫీసర్లతో కలిసి ఒక చిన్న పడవను పట్టుకుని పారిపోయాడు.<ref>{{cite web |url=http://www.awm.gov.au/people/110.asp |title=Lieutenant General Henry Gordon Bennett, CB, CMG, DSO |publisher=[[Australian War Memorial]] |access-date=6 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403075229/https://www.awm.gov.au/people/P10676794/ |archive-date=3 April 2015}}</ref>
బెన్నెట్ బృందం చివరికి ఆస్ట్రేలియాకు తిరిగి చేరుకుంది, సుమారు 15,000 నుండి 20,000 మంది ఆస్ట్రేలియన్ సైనికులు పట్టుబడ్డారని నివేదించబడింది.{{sfn|Legg|1965|pp=255–263}}{{sfn|Hopkins|2008|p=96}}{{sfn|Morgan|2013|p=13}} ఓటమికి పెర్సివల్, భారతీయ దళాలను బెన్నెట్ నిందించాడు. అయితే యుద్ధం ముగింపు దశలో ఆస్ట్రేలియన్ యూనిట్లు కూడా పారిపోవడం వల్ల ప్రభావితమయ్యాయని కల్లాఘన్ అయిష్టంగానే అంగీకరించాడు.{{efn|"బెన్నెట్ భారతీయ దళాలను ప్రత్యేకంగా ఎత్తిచూపాడు కానీ అతని విమర్శలను వారికి మాత్రమే పరిమితం చేయలేదు. యుద్ధం ముగింపులో సైనికులను వారి యూనిట్లకు తిరిగి పంపడం దాదాపు అసాధ్యమని అతను అంగీకరించాడు... కల్లాఘన్ సిఫారసు చేస్తూ, ఏవైనా భేదాభిప్రాయాలు వస్తే పెర్సివల్ నివేదికనే మరింత నమ్మదగినదిగా అంగీకరించాలని సూచించాడు... ఆస్ట్రేలియన్లు పట్టణంలో దాక్కోవడం లేదా తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నించడం గురించి వస్తున్న అనేక నివేదికల గురించి కల్లాఘన్ సూటిగా అంగీకరిస్తూ, 'ఈ రెండు వాదనలలో కొంత నిజం ఉంది... ఈ ద్వీపంలో ఆస్ట్రేలియన్లు తాత్కాలికంగా పారిపోవడం, దానిపై వస్తున్న విమర్శలు నాకు ఎంతో అసౌకర్యాన్ని కలిగిస్తున్నాయి' అని అన్నాడు."{{sfn|Murfett et al|2011|p=360}}}}{{efn|ఉడ్బర్న్-కిర్బీ ప్రకారం, పారిపోయిన వారిలో ఎక్కువ మంది పరిపాలనా విభాగాలకు చెందినవారు లేదా ఇటీవల మలయాకు వచ్చి తగిన శిక్షణ లేని వారు.{{sfn|Kirby|1954|p=401}}}} కల్నల్ జె. హెచ్. థైర్, సి. హెచ్. కాప్పే రూపొందించిన కాప్పే రిపోర్ట్ ప్రకారం గరిష్టంగా మూడింట రెండు వంతుల ఆస్ట్రేలియన్ దళాలు మాత్రమే చివరి రక్షణ వలయంలో పాల్గొన్నాయని అంగీకరించింది.{{sfn|Murfett et al|2011|p=360}} అనేక బ్రిటిష్ యూనిట్లు కూడా ఇదే విధంగా ప్రభావితమైనట్లు నివేదించబడింది.{{sfn|Thompson|2008|p=241}}
ఈ పోరాటాన్ని విశ్లేషించడంలో, రాయల్ మిలిటరీ అకాడమీ శాండ్హర్స్ట్లో సీనియర్ లెక్చరర్ అయిన క్లిఫోర్డ్ కిన్విగ్ 27వ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ కమాండర్ బ్రిగేడియర్ డంకన్ మ్యాక్స్వెల్ ఓటమివాద ధోరణిని, కాజ్వే, క్రాంజీ నది మధ్య ఉన్న సెక్టార్ను సరిగ్గా రక్షించకపోవడాన్ని తప్పుబట్టారు.{{sfn|Murfett et al|2011|p=350}}<ref name="4C Special: No Prisoners">{{cite web |url=http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/transcript.htm |title=Transcript |work=Four Corners Special: No Prisoners |year=2002 |publisher=Australian Broadcasting Commission |access-date=4 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160226103543/http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/transcript.htm |archive-date=26 February 2016}}</ref> ఎల్ఫిక్ కూడా తప్పిపోయిన వారిలో ఆస్ట్రేలియన్లు అత్యధికంగా ఉన్నారని పేర్కొన్నారు.{{sfn|Elphick|1995|p=352}} మరొక మూలం ప్రకారం, ఒత్తిడిని తట్టుకోలేక టేలర్ మానసికంగా కృంగిపోయాడు.{{efn|2002 లో వచ్చిన 'నో ప్రిజనర్స్' డాక్యుమెంటరీలో, 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ స్టాఫ్ ఆఫీసర్ మేజర్ జాన్ వ్యాట్, 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ కమాండర్ ఒత్తిడి వల్ల మానసికంగా దెబ్బతిన్నాడని పేర్కొన్నారు. "టేలర్ నిద్రలో నడిచే వ్యక్తిలా అటూ ఇటూ తిరుగుతూ ఉన్నాడు. అతను పూర్తిగా, పూర్తిగా, మీకు తెలుసా, షెల్-షాక్కు గురయ్యాడు. పెద్దగా ఏమీ చేయలేకపోయాడు" అని ఆయన అన్నారు.<ref name="4C Special: No Prisoners"/>}} 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ "చాలా తక్కువ సంఖ్యలో ఉండటం వల్ల ఓటమి అనివార్యం" అని థాంప్సన్ రాశాడు. నీటి అంచు వద్ద 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ను కేంద్రీకరించాలని పెర్సివల్ పట్టుబట్టడం తీవ్రమైన తప్పిదమని కోస్టెల్లో పేర్కొన్నారు.{{sfn|Thompson|2005|pp=297–298}}{{sfn|Costello|2009|p=198}} జపనీస్ కమాండర్ యమశిత బ్రిటిష్ వారు "జపనీస్ సైనిక సామర్థ్యాలను తక్కువగా అంచనా వేయడం", ద్వీపం పశ్చిమ భాగంలో ఆస్ట్రేలియన్ దళాలను బలోపేతం చేయడంలో పెర్సివల్ వెనుకాడడం వంటి కారణాలను ఓటమికి తప్పుబట్టాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=355}}
1992లో విడుదలైన వేవెల్ రహస్య యుద్ధ నివేదిక సింగపూర్ పతనానికి ఆస్ట్రేలియన్లే కారణమని ఆరోపించింది.{{sfn|Murdoch|2012}} జాన్ కోట్స్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ నివేదిక "సారాంశం లేనిది". ఎందుకంటే, పోరాటం చివరి దశలలో, ముఖ్యంగా సంక్షోభం తీవ్రమవుతున్న సమయంలో హడావుడిగా పంపబడిన సరైన శిక్షణ లేని బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్ దళాలలో క్రమశిక్షణా రాహిత్యం నిస్సందేహంగా ఉన్నప్పటికీ, 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ బాగా పోరాడి జపనీయుల గౌరవాన్ని పొందింది.{{sfn|Dennis|2008|pp=344–345}} జెమాస్, బక్రీ, జెమలుయాంగ్లో, "మలయా పోరాటంలో వారు సాధించిన కొన్ని అద్భుతమైన వ్యూహాత్మక విజయాలు అవే." బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యపు భూదళాలలో ఆస్ట్రేలియన్లు 13 శాతం ఉన్నప్పటికీ, యుద్ధ మరణాలలో 73 శాతం వారు చవిచూశారు.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=204}}{{sfn|Morgan|2013|p=13}} సింగపూర్ పతనానికి అసలు కారణం సింగపూర్ వ్యూహం విఫలమవడమేనని కోట్స్ వాదించారు. ఆస్ట్రేలియన్ విధాన రూపకర్తలు దానికి అంగీకరించడం, మలయాలో పోరాటానికి తగిన సైనిక వనరులను కేటాయించకపోవడం కూడా ఈ వైఫల్యానికి దోహదపడిందని ఆయన అన్నారు.{{sfn|Dennis|2008|pp=344–345}}
== పరిణామాలు ==
=== విశ్లేషణ ===
జపనీయులు థాయ్లాండ్లోని సింగోరా నుండి సింగపూర్ దక్షిణ తీరానికి 650 మైళ్లు (1,050 కి.మీ) రోజుకు సగటున 9 మైళ్ల (14 కి.మీ) వేగంతో ముందుకు సాగారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=382}} జపాన్ సాధించిన వేగవంతమైన విజయాల పరంపర చూసి జర్మన్ నియంత అడాల్ఫ్ హిట్లర్ ఆకట్టుకున్నప్పటికీ, జపాన్తో పొత్తు ఉన్నప్పటికీ అభినందనలు తెలపడాన్ని తన విదేశాంగ మంత్రి జోచిమ్ వాన్ రిబ్బెంట్రాప్ను నిషేధించినట్లు సమాచారం. ఎందుకంటే ఆయన దీనిని శ్వేత జాతికి ఎదురుదెబ్బగా భావించారు.{{sfn|Hauner|2005|pp=173–179}} చర్చిల్ జపనీయుల చేతిలో సింగపూర్ పతనాన్ని "బ్రిటిష్ చరిత్రలోనే అత్యంత ఘోరమైన విపత్తు, అతిపెద్ద లొంగుబాటు" అని పేర్కొన్నారు.{{sfn|Churchill|2002|p=518}} చర్చిల్ వైద్యుడు లార్డ్ మోరన్ ఇలా వ్రాశాడు:
{{blockquote|ఫిబ్రవరి 15న సింగపూర్ పతనం ప్రధానిని దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది. మన జాతికి చెందిన సగం మందితో సహా లక్ష మంది పురుషులు, తక్కువ సంఖ్యలో ఉన్న జపనీయులకు ఎలా లొంగిపోయారు? సింగపూర్ పతనానికి ఆయన మనస్సు క్రమంగా సిద్ధమైనప్పటికీ, ఆ కోట లొంగిపోవడం ఆయనను నిశ్చేష్టుడిని చేసింది. అది ఒక అవమానంగా ఆయన భావించారు. అది ఆయన మనస్సుపై ఒక చెరగని ముద్ర వేసింది. కొన్ని నెలల తరువాత ఒక సాయంత్రం, ఆయన బాత్రూమ్లో టవల్ కప్పుకుని కూర్చున్నప్పుడు, తుడుచుకోవడం ఆపివేసి విచారంగా నేల వైపు చూస్తూ: 'నేను సింగపూర్ పతనాన్ని మర్చిపోలేకపోతున్నాను' అని విచారంగా అన్నారు.{{sfn|Moran|1966|p=29}}}}
సింగపూర్ కోల్పోవడం, 1942లో ఆగ్నేయాసియాలో జరిగిన ఇతర పరాజయాలతో కలిసి ఆ ప్రాంతంలో బ్రిటీష్ ప్రతిష్ఠను దెబ్బతీసింది. రచయిత అలాన్ వారెన్ ప్రకారం, సింగపూర్ పతనం "బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం శాశ్వతం, అజేయం అనే భ్రమను" ఛిద్రం చేసింది. అంతిమంగా "ఆసియాలో యూరోపియన్ సామ్రాజ్యాలు ఇకపై కొనసాగలేవు" అని స్పష్టం చేస్తూ, యుద్ధానంతర కాలంలో ఈ ప్రాంతంలో వలసవాదం అంతం కావడానికి నాంది పలికింది.{{sfn|Warren|2002|p=295}}
=== ప్రాణనష్టం ===
[[File:Japanese shooting blindfolded Sikh prisoners.jpg|thumb|left|కళ్లకు గంతలు కట్టిన సిక్కు ఖైదీలను జపనీస్ సైనికులు కాలుస్తున్న దృశ్యం|alt=ముందుభాగంలో ఉన్న జపనీస్ సైనికులు వారిని చంపుతుండగా డజను మంది ఖైదీలు దూరంగా బంధించబడి కూర్చున్నారు]]
మలయాలో జరిగిన ప్రారంభ పోరాటాల్లో ప్రాణనష్టంతో పాటు, దాదాపు 85,000 మంది బ్రిటిష్, భారతీయ, కామన్వెల్త్ దళాలు పట్టుబడ్డాయి.{{sfn|Wigmore|1957|p=382}} దాదాపు 5,000 మంది సైనికులు మరణించారు లేదా గాయపడ్డారు, వీరిలో ఎక్కువ మంది ఆస్ట్రేలియన్లు ఉన్నారు.<ref name=historynet>{{cite web |url=http://www.historynet.com/battle-of-singapore |title=Battle of Singapore |publisher=[[World History Group]] |access-date=8 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150512181020/http://www.historynet.com/battle-of-singapore |archive-date=12 May 2015 |url-status=live}}</ref>{{sfn|Legg|1965|p=248}} సింగపూర్ పోరాటంలో జపనీయుల వైపు 1,713 నుండి 1,714 మంది మరణించగా, 2,772 నుండి 3,378 మంది గాయపడ్డారు. మలయా, సింగపూర్లలో 70 రోజుల పాటు జరిగిన ఈ యుద్ధంలో కామన్వెల్త్ వైపు మొత్తం 8,708 మంది మరణించడం లేదా గాయపడటం జరిగింది. 130,000 మంది బందీలుగా చిక్కారు (వీరిలో 38,496 మంది యునైటెడ్ కింగ్డమ్ నుండి, 18,490 మంది ఆస్ట్రేలియా నుండి - వీరిలో 1,789 మంది మరణించగా, 1,306 మంది గాయపడ్డారు - 67,340 మంది భారతీయులు, 14,382 మంది స్థానిక వాలంటీర్లు ఉన్నారు). జపనీయుల వైపు ప్రాణనష్టం 9,824 గా నమోదైంది.<ref name=historynet/>{{sfn|Wigmore|1957|p=382}}
=== తదుపరి సంఘటనలు ===
[[File:JapaneseMarchSgpCity.jpg|thumb|విజయం సాధించిన జపనీస్ దళాలు ఫుల్లెర్టన్ స్క్వేర్ గుండా కవాతు చేస్తున్న దృశ్యం.|alt=నగరం గుండా ఆర్మీ స్తంభం కవాతు చేస్తోంది]]
బ్రిటిష్ వారు లొంగిపోయిన తరువాత సింగపూర్లో జపాన్ ఆక్రమణ ప్రారంభమైంది. జపనీస్ వార్తాపత్రికలు ఈ విజయాన్ని యుద్ధం సాధారణ పరిస్థితిని నిర్ణయించేదిగా సగర్వంగా ప్రకటించాయి.{{sfn|Toland|1970|p=277}} ఈ నగరానికి స్యోనాన్-టో (షోనాన్-టో; అక్షరాలా: 'షోవా యుగంలో పొందిన దక్షిణ ద్వీపం', లేదా 'దక్షిణపు వెలుగు') అని పేరు మార్చారు.{{sfn|Abshire|2011|p=104}}{{sfn|Blackburn|Hack|2004|p=132}} సింగపూర్ కోల్పోవడాన్ని ఆస్ట్రేలియన్ ప్రధాన మంత్రి కర్టిన్ డంకిర్క్ యుద్ధంతో పోల్చారు. డంకిర్క్ తరువాత బ్రిటన్ యుద్ధం జరిగినట్లుగా, సింగపూర్ పతనం కామన్వెల్త్, యునైటెడ్ స్టేట్స్, ఆంగ్లం మాట్లాడే ప్రపంచం మొత్తాన్ని ముప్పుకు గురిచేస్తూ ఆస్ట్రేలియా యుద్ధానికి నాంది పలుకుతుందని కర్టిన్ పేర్కొన్నారు.<ref name="hasluck1970">{{cite book |last=Hasluck |first=Paul|title=The Government and the People 1942–1945 |url=https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070214/|series=Australia in the War of 1939–1945. Series 4 – Civil |year=1970 | pages=70–71 |publisher=Australian War Memorial |location=Canberra |id=6429367X}}</ref>
చైనీయులు, జపాన్ వ్యతిరేక భావాలున్న ఎవరి పైనైనా జపనీయులు ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని చూశారు. రెండవ సైనో-జపనీస్ యుద్ధం కారణంగా జపనీస్ అధికారులు చైనీయులపై అనుమానంగా ఉండేవారు. "అవాంఛనీయమైన పౌరులు" (ఎక్కువగా చైనీస్ జాతికి చెందినవారు) అని భావించిన వేలాది మంది పౌరులను సూక్ చింగ్ మారణకాండలో జపనీయులు ఊచకోత కోశారు.{{sfn|Hall|1983|pp=211–212}}<ref name="auto">[http://www.yale.edu/gsp/publications/WaiKeng.doc WaiKeng Essay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150201161449/http://www.yale.edu/gsp/publications/WaiKeng.doc |date=1 February 2015 }} 'Justice Done? Criminal and Moral Responsibility Issues in the Chinese Massacres Trial Singapore, 1947'
Genocide Studies Program. Working Paper No. 18, 2001. Wai Keng Kwok, Branford College/ Yale university</ref> మలయ్, భారతీయులు వంటి ఇతర జాతులను కూడా వారు వదిలిపెట్టలేదు. ఆ తర్వాత మూడున్నరేళ్ల జపాన్ పాలనలో ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడ్డారు.{{sfn|Cheong|2015|loc=Chapter 9: Singapore}} ఖైదీలుగా పట్టుబడిన అనేక మంది బ్రిటిష్, ఆస్ట్రేలియన్ సైనికులు సింగపూర్లోని చాంగీ జైలులోనే ఉండిపోయారు, వారిలో చాలామంది నిర్బంధంలోనే మరణించారు. సయాం-బర్మా డెత్ రైల్వే, నార్త్ బోర్నియోలోని సండకన్ ఎయిర్ఫీల్డ్ వంటి నిర్మాణ ప్రాజెక్టులలో బలవంతపు కూలీలుగా ఉపయోగించడానికి వేలాది మందిని జపాన్తో సహా ఆసియాలోని ఇతర ప్రాంతాలకు సముద్ర మార్గంలో తరలించారు. ఈ నౌకల్లో (నరక నౌకలు అని పిలిచేవారు) ఉన్న చాలా మంది సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.{{sfn|Dennis|2008|pp=126, 431–434}}{{sfn|Kinvig|2005|p=39}}
[[File:Prisoners in Changi Jail, Singapore. Wellcome L0025435.jpg|thumb|సింగపూర్లోని చాంగీ జైలులో బ్రిటిష్, ఆస్ట్రేలియన్ యుద్ధ ఖైదీలు|alt=నలుగురు బక్కచిక్కిన పురుషులు]]
భారతీయ విప్లవకారుడు రాష్ బిహారీ బోస్ జపనీయుల సహాయంతో స్వాతంత్య్ర అనుకూల ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ (INA) ని ఏర్పాటు చేశారు. భారతీయ యుద్ధ ఖైదీలను ఇందులో చేర్చడంలో జపనీయులు అత్యంత విజయవంతమయ్యారు. ఫిబ్రవరి 1942లో, సింగపూర్లోని సుమారు 40,000 మంది భారతీయ సిబ్బందిలో సుమారు 30,000 మంది INAలో చేరారు. వీరిలో సుమారు 7,000 మంది బర్మా పోరాటంలో, ఈశాన్య భారత ప్రాంతాలైన కోహిమా, ఇంఫాల్లో కామన్వెల్త్ దళాలతో పోరాడారు; ఇతరులు చాంగీ వద్ద యుద్ధ ఖైదీల శిబిర గార్డులుగా మారారు.{{sfn|Warren|2007|p=276}} బలవంతపు కూలీలుగా ఎంతమందిని జపాన్ ఆక్రమిత దక్షిణ పసిఫిక్ ప్రాంతాలకు తీసుకెళ్లారో కచ్చితమైన లెక్కలేదు. యుద్ధ సమయంలో జపాన్ పట్టుకున్న ఇతర ఖైదీలు ఎదుర్కొన్నట్లే వీరు కూడా తీవ్రమైన కష్టాలను, క్రూరత్వాన్ని అనుభవించారు. పసిఫిక్లో యుద్ధం మిత్రరాజ్యాల వైపు మలుపు తిరుగుతుండగా 1943-1945లో ఆస్ట్రేలియన్, అమెరికన్ దళాల చేతిలో విముక్తి పొందే వరకు సుమారు 6,000 మంది ప్రాణాలతో బయటపడ్డారు.{{sfn|Brayley|2002|p=13}}
ఫిబ్రవరి 15, 1942న సింగపూర్ పతనమైన మరుసటి రోజు, 25వ ఆర్మీ సింగపూర్ జలసంధిని దాటి ఎలాంటి ప్రతిఘటన లేకుండా బటమ్ ద్వీపంలో దిగింది. బటమ్లో నియమించబడిన డచ్ KNIL (రాయల్ నెదర్లాండ్స్ ఈస్ట్ ఇండీస్ ఆర్మీ) దళాలు సింగపూర్ పూర్తిగా పతనమైందన్న నివేదికలు విని ఫిబ్రవరి 14న ఆ ద్వీపాన్ని విడిచిపెట్టాయి. సింగపూర్ పతనమైన ఆరు రోజుల తర్వాత, జపాన్ దళాలు తంజుంగ్పినాంగ్ను స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. దీంతో రియావు దీవులు పూర్తిగా జపాన్ నియంత్రణలోకి వెళ్లాయి.<ref>{{citation |title=The Defining Years of the Dutch East Indies, 1942-1949 |date=2010 |editor=Jan A. Krancher |url=https://books.google.com/books?id=lf-YyRfnYcYC |access-date=2021-02-22 |publisher=McFarland |language=en |isbn=978-0786481064}}<!-- auto-translated from German by Module:CS1 translator --></ref>
ఆపరేషన్ జేవిక్ (1943), ఆపరేషన్ రిమౌ (1944) లలో సింగపూర్ నౌకాశ్రయంలోని జపనీస్ షిప్పింగ్పై కమాండో దాడులు జరిగాయి, ఇవి విభిన్న స్థాయిల విజయాలను సాధించాయి.{{sfn|Horner|1989|p=26}} 1945లో ఆపరేషన్ మెయిల్ఫిస్ట్లో సింగపూర్ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలని బ్రిటిష్ దళాలు ప్రణాళిక వేసుకున్నాయి, కానీ దానిని అమలు చేయడానికి ముందే యుద్ధం ముగిసింది. సెప్టెంబరులో జపాన్ లొంగిపోయిన తరువాత, బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్ దళాలు ఆపరేషన్ టైడ్రేస్లో ఈ ద్వీపాన్ని తిరిగి ఆక్రమించాయి.{{sfn|Bose|2010|pp=18–20}} యమశిత యుద్ధ నేరాలకు గాను అమెరికన్ సైనిక కమిషన్చే విచారించబడ్డాడు కానీ మలయా లేదా సింగపూర్లో అతని దళాలు చేసిన నేరాలకు కాదు. అతనికి మరణశిక్ష పడింది, 23 ఫిబ్రవరి 1946న ఫిలిప్పీన్స్లో ఉరితీయబడ్డాడు.{{sfn|Smith|2006|pp=556–557}}
== స్మరణ ==
[[File:East side of War Memorial Park.jpg|thumb|వార్ మెమోరియల్ పార్క్ వద్ద ప్రతి సంవత్సరం స్మారక సేవ నిర్వహించబడుతుంది.]]
1998 నుండి సింగపూర్ లొంగుబాటు వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని ప్రతి సంవత్సరం ఫిబ్రవరి 15న సింగపూర్ టోటల్ డిఫెన్స్ డేని పాటిస్తోంది.<ref>{{cite news |title=Sirens |work=[[The New Paper]] |date=14 February 1998 |quote=On Sunday at noon, the sirens of the Public Warning System will sound island-wide for one minute. This is in conjunction with total defence day, to mark the fall of Singapore to the Japanese during World War II.}}</ref> జాతీయ రక్షణ వ్యూహంగా టోటల్ డిఫెన్స్ భావన మొదటిసారిగా 1984లో ప్రవేశపెట్టబడింది. భవిష్యత్తులో పొంచివున్న ముప్పుల నుండి సింగపూర్ను సమర్థవంతంగా రక్షించుకోవడంలో ఆ దేశ పౌరులు మాత్రమే కీలక పాత్ర పోషించగలరనే విషయాన్ని ఇది గట్టిగా గుర్తుచేస్తుంది.<ref>{{cite news |last1=Jacob |first1=Paul |last2=Wai |first2=Ronnie |title=Your say in our defence Our defence must be total — Chok Tong |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19840106-1.2.6 |access-date=22 April 2021 |work=[[The Straits Times]]|date=6 January 1984}}</ref> ఆ రోజు జరిగే వార్షిక ఆచారాలు:
* 1967 నుండి జపాన్ ఆక్రమణ సమయంలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన పౌరులను స్మరించుకోవడానికి వార్ మెమోరియల్ పార్క్ వద్ద స్మారక కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.
* 1998 నుండి దేశవ్యాప్తంగా పబ్లిక్ వార్నింగ్ సిస్టమ్లోని సైరన్లు మోగిస్తారు (ప్రారంభంలో మధ్యాహ్నం 12.05 గంటలకు మోగించేవారు). సింగపూర్ సివిల్ డిఫెన్స్ ఫోర్స్ సైరన్ల ద్వారా, అలాగే స్థానిక రేడియో స్టేషన్ల ద్వారా ఒక ముఖ్యమైన సందేశాన్ని ప్రసారం చేస్తుంది. సింగపూర్ పాఠశాలలు ఆహారం, విద్యుత్ రేషనింగ్ వ్యాయామాలతో సహా అత్యవసర సంసిద్ధత డ్రిల్లను నిర్వహిస్తాయి.
* 2015 నుండి 1942లో సింగపూర్ లొంగిపోయిన వాస్తవ సమయానికి అనుగుణంగా సైరన్లు మోగే సమయాన్ని సాయంత్రం 6.20కి మార్చారు.<ref>{{cite news |last1=Cheong |first1=Danson |title=Public Warning System sirens to broadcast message on Sunday {{!}} The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/singapore/public-warning-system-sirens-to-broadcast-message-on-sunday |access-date=15 February 2022 |work=The Straits Times |date=11 February 2015 |language=en}}</ref>
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* బ్రిటీష్ ఫార్ ఈస్ట్ కమాండ్
* [[మొదటి భారత జాతీయ సైన్యం]]
* మలయన్ పోరాటం సమయంలో జపనీస్ దళాల వ్యూహరచన
== గమనికలు ==
{{notelist|30em}}
== మూలాలు ==
{{Reflist|20em}}
=== గ్రంథసూచి ===
* {{cite book |last=Regan |first=Geoffrey |title=The Guinness Book of Military Anecdotes |publisher=Guinness |location=Enfield |year=1992 |isbn=978-0-85112-519-0}}
* {{cite book |last=Warren |first=Alan |year=2002 |title=Singapore: Britain's Greatest Defeat |publisher=Hardie Grant |location=South Yarra, Victoria |isbn=981-0453-205}}
* {{cite book |last=Thompson |first=Peter |title=The Battle for Singapore: The True Story of the Greatest Catastrophe of World War II |publisher=Portrait Books |location=London |year=2005 |isbn=0-7499-5099-4}}
* {{cite book |last=Keogh |first=Eustace |title=South West Pacific 1941–45 |year=1965 |publisher=Grayflower |location=Melbourne |oclc=7185705}}
* {{cite book |last=Costello |first=John |title=The Pacific War 1941–1945 |year=2009|orig-year=1982 |publisher=Harper Perennial |location=New York |isbn=978-0-688-01620-3}}
* {{cite journal |last=Drea |first=Edward |title=Reading Each Other's Mail: Japanese Communication Intelligence, 1920–1941 |journal=The Journal of Military History |volume=55 |issue=2 |date=April 1991 |pages=185–206 |doi=10.2307/1985894 |jstor=1985894 |issn=1543-7795}}
* {{cite book |last=Brayley |first=Martin |year=2002 |title=The British Army 1939–45: The Far East |series=Men at Arms |publisher=Osprey |location=Oxford |isbn=978-1-84176-238-8}}
* {{cite book |last1=Farrell |first1=Brian |last2=Pratten |first2=Garth|author-link2=Garth Pratten |title=Malaya 1942 |series=Australian Army Campaigns Series–5 |year=2011|orig-year=2009 |publisher=Army History Unit |location=Canberra, Australian Capital Territory |isbn=978-0-9805674-4-1}}
* {{cite book |last=Keogh |first=Eustace|author-link=Eustace Graham Keogh |title=Malaya 1941–42 |year=1962 |publisher=Printmaster |location=Melbourne |oclc=6213748}}
* {{cite book |last=Moreman |first=Tim |title=The Jungle, The Japanese and the British Commonwealth Armies at War, 1941–45: Fighting Methods, Doctrine and Training for Jungle Warfare |publisher=Frank Cass |location=London |year=2005 |isbn=978-0-7146-4970-2}}
* {{cite book |last=Mant |first=Gilbert|author-link=Gilbert Mant |title=Massacre at Parit Sulong |publisher=Kangaroo Press |location=Kenthurst, New South Wales |year=1995 |isbn=978-0-86417-732-2}}
* {{cite book |last=Coulthard-Clark |first=Chris |title=The Encyclopaedia of Australia's Battles |year=2001 |edition=2nd |publisher=Allen and Unwin |location=Crows Nest, New South Wales |isbn=978-1-86508-634-7}}
* {{cite book |last=Gillison |first=Douglas |title=Royal Australian Air Force 1939–1942 |series=Australia in the War of 1939–1945. Series 3 – Air |volume=I |location=Canberra |publisher=Australian War Memorial |url=https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070209/ |year=1962 |oclc=2000369 |access-date=13 July 2015 |archive-date=25 May 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090525001456/http://www.awm.gov.au/histories/second_world_war/volume.asp?levelID=67912 |url-status=live}}
* {{cite book |ref={{harvid|Dennis|2008}}
|last1=Dennis|first1=Peter|last2=Grey|first2=Jeffrey|last3=Morris|first3=Ewan|last4=Prior|first4=Robin|last5=Bou|first5=Jean|title=The Oxford Companion to Australian Military History |publisher=Oxford University Press|location=Melbourne|year=2008 |edition=2nd|isbn=978-0-19-551784-2}}
* {{cite book |last=Hall |first=Timothy |title=The Fall of Singapore 1942 |year=1983 |publisher=Methuen |location=North Ryde, New South Wales |isbn=978-0-454-00433-5}}
* {{cite journal |last=Morgan |first=Joseph |title=A Burning Legacy: The Broken 8th Division |journal=Sabretache |publisher=Military Historical Society of Australia |volume=LIV |issue=3, September |year=2013 |pages=4–14 |issn=0048-8933}}
* {{cite book |last=Wigmore |first=Lionel |title=The Japanese Thrust |series=Australia in the War of 1939–1945. Series 1 – Army |volume=IV |year=1957 |publisher=Australian War Memorial |location=Canberra, Australian Capital Territory |url=https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070203/ |oclc=3134219 |access-date=13 July 2015 |archive-date=11 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150711060223/https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070203/ |url-status=live}}
* {{cite book |last=Legg |first=Frank |title=The Gordon Bennett Story: From Gallipoli to Singapore |year=1965 |publisher=Angus & Robertson |location=Sydney, New South Wales |oclc=3193299}}
* {{cite book |last=Lee |first=Edwin |title=Singapore: The Unexpected Nation |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |location=Singapore |year=2008 |oclc=474265624}}
* {{cite book |last=Thompson |first=Peter |title=Pacific Fury: How Australia and Her Allies Defeated the Japanese Scourge |publisher=William Heinemann |location=North Sydney |year=2008 |isbn=978-1-74166-708-0}}
* {{cite book |last=Smith |first=Colin |title=Singapore Burning: Heroism and Surrender in World War II |publisher=Penguin Books |year=2006 |location=London |isbn=978-0-14-101036-6}}
* {{cite book |last=Kirby |first=Stanley Woodburn|author-link=Stanley Woodburn Kirby |series=History of the Second World War |title=War Against Japan: The Loss of Singapore |volume=I |publisher=HMSO |year=1954 |oclc=58958687}}
* {{cite book |last=Felton |first=Mark |title=The Coolie Generals |publisher=Pen & Sword Military |location=Barnsley |year=2008 |isbn=978-1-84415-767-9 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/cooliegenerals0000felt}}
* {{cite book |last=Allen |first=Louis |year=2013 |title=Singapore 1941–1942 |edition=2nd rev. |publisher=Routledge |location=London |isbn=978-1-135-19425-3}}
* {{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Pacific 360: Australia's Battle for Survival in World War II |year=2012 |publisher=Hachette Australia |location=Sydney, New South Wales |isbn=978-0-7336-2704-0}}
* {{cite book |last1=Cull |first1=Brian |last2=Sortehaug |first2=Paul |year=2004 |title=Hurricanes Over Singapore: RAF, RNZAF and NEI Fighters in Action Against the Japanese Over the Island and the Netherlands East Indies, 1942 |publisher=Grub Street Publishing |location=London |isbn=978-1-904010-80-7}}
* {{cite book |last1=Grehan |first1=John |last2=Mace |first2=Martin |title=Disaster in the Far East 1940–1942 |publisher=Pen & Sword |location=Havertown |year=2015 |isbn=978-1-4738-5305-8}}
* {{cite book |last=Boyne |first=Walter |title=Air Warfare: An International Encyclopedia |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara, California |year=2002 |isbn=978-1-57607-729-0}}
* {{cite book |last=Owen |first=Frank |title=The Fall of Singapore|author-link=Frank Owen (politician) |publisher=Penguin Books |year=2001 |location=London |isbn=978-0-14-139133-5}}
* {{cite book |last1=Richards |first1=Dennis |last2=Saunders |first2=Hilary St. George |title=The Fight Avails |url=http://www.ibiblio.org/hyperwar/UN/UK/UK-RAF-II/index.html#contents |series=Royal Air Force 1939–1945 |volume=II |year=1954 |publisher=HMSO |location=London |oclc=64981538 |access-date=8 May 2015 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924052814/http://www.ibiblio.org/hyperwar/UN/UK/UK-RAF-II/index.html#contents |url-status=live}}
* {{cite book |last=Lloyd |first=Stu |title=The Missing Years: A POW's Story from Changi to Hellfire Pass |year=2012 |publisher=Rosenberg |location=Dural, New South Wales |isbn=978-1-921719-20-2}}
* {{cite book |last=Elphick |first=Peter |title=Singapore: The Pregnable Fortress |publisher=Hodder & Stoughton |location=London |year=1995 |isbn=978-0-340-64990-9}}
* {{cite book |last=Hopkins |first=William B. |title=The Pacific War: The Strategy, Politics, and Players that Won the War |publisher=Zenith Press |location=Minneapolis |year=2008 |isbn=978-0-7603-3435-5}}
* {{cite book |last=Bose |first=Romen |title=The End of the War: Singapore's Liberation and the Aftermath of the Second World War |publisher=Marshall Cavendish |location=Singapore |year=2010 |isbn=978-9-81-443547-5}}
* {{cite book |last=Horner |first=David |title=SAS: Phantoms of the Jungle |year=1989 |publisher=Allen & Unwin |location=St Leonards, New South Wales |isbn=978-1-86373-007-5}}
* {{cite book |last=Warren |first=Alan |year=2007|orig-year=2002 |title=Britain's Greatest Defeat: Singapore 1942 |publisher=Hambeldon Continuum |location=London |isbn=978-1-85285-597-0}}
* {{cite book |last=Kinvig |first=Clifford |title=River Kwai Railway: The Story of the Burma-Siam Railroad |publisher=Conway |location=London |year=2005 |isbn=978-1-84486-021-0}}
* {{cite book |last1=Blackburn |first1=Kevin |first2=Karl |last2=Hack |title=Did Singapore Have to Fall? Churchill and the Impregnable Fortress |year=2004 |publisher=Routledge |location=London |isbn=0203404408 |url=https://books.google.com/books?id=TUC2qveu-b8C&pg=PA132 |access-date=25 October 2020 |archive-date=14 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414154823/https://books.google.com/books?id=TUC2qveu-b8C&pg=PA132 |url-status=live}}
* {{cite book |last=Abshire |first=Jean |title=The History of Singapore |year=2011 |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara, California |url=https://books.google.com/books?id=AHF59oExO80C&pg=PA104 |isbn=978-0-313-37743-3 |access-date=25 October 2020 |archive-date=12 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210412085503/https://books.google.com/books?id=AHF59oExO80C&pg=PA104 |url-status=live}}
* {{cite book |last=Toland |first=John|author-link=John Toland (author) |title=The Rising Sun: The Decline and Fall of the Japanese Empire 1936–1945 |url=https://archive.org/details/risingsundecline00tola |url-access=registration |publisher=Random House |location=New York |year=1970 |isbn=978-0-394-44311-9}}
* {{cite book |last=Churchill |first=Winston |title=The Second World War |edition=Abridged |publisher=Pimlico |location=London |year=2002|orig-year=1959 |isbn=978-0-7126-6702-9}}
* {{cite book |last=Hauner |first=Milan |title=Hitler: A Chronology of his Life and Time |publisher=Springer |location=New York |year=2005 |isbn=978-0-230-58449-5}}
* {{cite news |last=Murdoch |first=Lindsay |url=http://www.smh.com.au/national/the-day-the-empire-died-in-shame-20120214-1t462.html |title=The Day The Empire Died in Shame |newspaper=The Sydney Morning Herald |date=15 February 2012 |issn=0312-6315 |access-date=23 March 2015 |archive-date=23 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150323071417/http://www.smh.com.au/national/the-day-the-empire-died-in-shame-20120214-1t462.html |url-status=live}}
== బాహ్య లింకులు ==
{{Library resources box
|onlinebooks=no
|by=no
|lcheading=Singapore – History – Siege, 1942
}}
{{Commons category|Battle of Singapore}}
* [https://web.archive.org/web/20151028204234/http://www.militaryhistoryonline.com/wwii/articles/singapore.aspx బైసైకిల్ బ్లిట్జ్క్రిగ్ - జపనీస్ మలయా, సింగపూర్ ఆక్రమణ 1941–1942]
* [https://web.archive.org/web/20090503114041/http://www.remuseum.org.uk/corpshistory/rem_corps_part16.htm#far రాయల్ ఇంజనీర్స్ మ్యూజియం] రాయల్ ఇంజనీర్లు, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం – సుదూర తూర్పు
* [https://web.archive.org/web/20110723215637/http://www.david-pye.com/index.php?page=pow రాయల్ ఇంజనీర్లకు చెందిన బ్రిటీష్ POW ఫ్రెడరిక్ జార్జ్ పై డైరీ]
{{DEFAULTSORT:Singapore 1942}}
[[వర్గం:రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]]
[[వర్గం:సింగపూర్]]
jxogd2dw1wscr8ehke4pjnk08voxad2
4989139
4989138
2026-10-26T12:28:36Z
యర్రా రామారావు
28161
సవరణ: Harv/Sfn no-target ఎర్రర్ సరిదిద్దాను (sfnHarvFixer.js)
4989139
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = సింగపూర్ యుద్ధం
| image = Surrender Singapore.jpg
| image_upright = 1.0
| caption = లెఫ్టినెంట్-జనరల్ ఆర్థర్ పెర్సివల్ (కుడివైపు), ఇచ్చిజీ సుగితా నేతృత్వంలో సింగపూర్లోని కామన్వెల్త్ దళాల లొంగుబాటు గురించి చర్చలు జరపడానికి తెల్ల జెండాతో నడుస్తున్న దృశ్యం, 15 ఫిబ్రవరి 1942.
| alt = ఐదుగురు బ్రిటీష్ అధికారులు, ఒక జపనీస్ అధికారి నడుస్తున్నారు, క్యాప్షన్ చూడండి
| partof = పసిఫిక్ యుద్ధం, [[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]]
| date = 8–15 ఫిబ్రవరి 1942
| place = సింగపూర్, స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్
| coordinates = {{Coord|01|21|09|N|103|46|08|E|region:SG_type:event_scale:50000|display=inline,title}}
| result = జపాన్ విజయం
* సింగపూర్లోని కామన్వెల్త్ దళాల లొంగుబాటు
* మలయన్ పోరాటం ముగింపు
* సూక్ చింగ్ మారణకాండ ప్రారంభం
| territory = జపాన్ దళాల సింగపూర్ ఆక్రమణ
| combatant1 = {{tree list}}
*{{Flag|British Empire}}
** {{UK}}
** {{flagcountry|British Raj}}
** ఫెడరేటెడ్ మలయ్ స్టేట్స్
** అన్ఫెడరేటెడ్ మలయ్ స్టేట్స్
*** జోహోర్
*** కెడా
*** కేలంతన్
*** పెర్లిస్
*** తెరెంజను
** స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్
*{{AUS}}
{{tree list/end}}
| combatant2 = {{flag|Empire of Japan}}
| commander1 = {{unbulleted list|{{Flagicon|UK}} ఆర్చిబాల్డ్ వేవెల్|{{Flagicon|UK}} ఆర్థర్ పెర్సివల్{{Surrendered}}|{{Flagicon|AUS}} గోర్డాన్ బెన్నెట్|{{Flagicon|UK}} లూయిస్ హీత్{{Surrendered}}|{{nowrap|{{Flagicon|UK}} మెర్టన్ బెక్విత్-స్మిత్{{Surrendered}}}}|{{Flagicon|UK}} ఫ్రాంక్ కీత్ సిమన్స్{{Surrendered}}}}
| commander2 = {{unbulleted list|{{flagicon|Empire of Japan|army}} టోమోయుకి యమశిత|{{flagicon|Empire of Japan|army}} తకుమా నిషిమురా|{{flagicon|Empire of Japan|army}} తకురో మత్సుయ్|{{flagicon|Empire of Japan|army}} రెన్యా ముతగుచి}}
| units1 = {{tree list}}
*{{flagdeco|UK}} మలయ కమాండ్
** {{flagicon|India|British}} III కార్ప్స్
*** 9వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
*** 11వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** {{Flagdeco|Australia}} 8వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** {{Flagdeco|United Kingdom}} 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** రాయల్ మలయ్ రెజిమెంట్
** SSVF
** డాల్ఫోర్స్
{{tree list/end}}
| units2 = {{tree list}}
*{{flagicon|Empire of Japan|army}} 25వ ఆర్మీ
** ఇంపీరియల్ గార్డ్స్
** 5వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** 3వ ఎయిర్ డివిజన్
ఇంపీరియల్ జపనీస్ నేవీ
{{tree list/end}}
| strength1 = 85,000 సైనికులు<br />300 తుపాకులు<br />1,800+ ట్రక్కులు<br />200 AFVలు<br />208 ట్యాంక్ విధ్వంసక, విమాన విధ్వంసక తుపాకులు<br />54 కోట తుపాకులు{{efn|సింగపూర్లో జపాన్ సైన్యం 300 ఫీల్డ్ గన్లు, 180 మోర్టార్లు, 100 విమాన విధ్వంసక తుపాకులు, 54 కోట తుపాకులు, 108 1-పౌండర్ గన్లతో పాటు 200 సాయుధ వాహనాలు (యూనివర్సల్ క్యారియర్లు, సాయుధ కార్లు), 1,800 లారీలను స్వాధీనం చేసుకుంది.{{sfn|Allen |2013|pp= 300–301}}}}{{efn|బ్లాక్బర్న్, హాక్ సింగపూర్ ముట్టడి సమయంలో స్వాధీనం చేసుకున్న బ్రిటిష్ ఫిరంగుల సంఖ్యను కోట తుపాకులతో కలుపుకుని మొత్తం 226 గా పేర్కొన్నారు (కోట తుపాకులు లేకుండా 172).{{sfn|Blackburn|Hack|2004|p=74}} అయితే ఇందులో 3.7 నుండి 4.5-అంగుళాల హోవిట్జర్లు, 75 మిమీ ఫీల్డ్ గన్లను మినహాయించినట్లు కనిపిస్తోంది.{{sfn|Blackburn|Hack|2004|p=193}}}}
| strength2 = 36,000 సైనికులు<br />440 ఫిరంగులు{{sfn|Allen|2013|p=169}}<br />3,000 ట్రక్కులు{{sfn|Toland|2003|p=272}}
| casualties1 = {{circa|5,000}} మరణాలు లేదా గాయపడినవారు<br />{{circa|80,000}} పట్టుబడినవారు
| casualties2 = 1,713{{ndash}}1,714 మరణాలు<br />2,772{{ndash}}3,378 గాయపడినవారు
| notes =
| casualties3 = ఈ యుద్ధం, ఆ తర్వాత జరిగిన సూక్ చింగ్ మారణకాండలో 31,000 నుండి 57,000 మంది పౌరులు మరణించారు{{efn|జనవరి చివరి నుండి ఫిబ్రవరి ప్రారంభం వరకు జపాన్ బాంబు దాడుల్లో రోజుకు సగటున 150 నుండి 200 మంది సింగపూర్ పౌరులు మరణించారు, ఈ మరణాలు ఈ సంఖ్యలో చేర్చబడలేదు. మలయాలో మరణించిన 20,000 పౌరులు కూడా ఇందులో లేరు.}}
}}
[[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]] సమయంలో ఫిబ్రవరి 1942లో [[బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం|బ్రిటిష్ వారి]] నుండి సింగపూర్ను [[జపాన్ సామ్రాజ్యం|జపాన్]] ఆక్రమించింది. పసిఫిక్ యుద్ధంలోని [[ఆగ్నేయాసియా]] ప్రాంతంలో జరిగిన ఈ '''సింగపూర్ పతనం''' లేదా '''సింగపూర్ యుద్ధం''' 8 నుండి 15 ఫిబ్రవరి 1942 వరకు కొనసాగింది. ఆగ్నేయాసియాలో సింగపూర్ అగ్రగామి బ్రిటిష్ సైనిక స్థావరం, ఆర్థిక నౌకాశ్రయంగా ఉండేది. యుద్ధాల మధ్య కాలంలో బ్రిటిష్ రక్షణ వ్యూహానికి ఇది చాలా ముఖ్యమైనది. అందువల్ల సింగపూర్ పతనం బ్రిటన్కు భారీ నష్టాన్ని కలిగించింది, చరిత్రలోనే ఆ దేశపు అతిపెద్ద సైనిక లొంగుబాటుకు దారితీసింది.
యుద్ధానికి ముందు, జపనీస్ జనరల్ టోమోయుకి యమశిత మలయన్ పోరాటంలో మలయన్ ద్వీపకల్పం మీదుగా సుమారు 30,000 మంది సైనికులతో ముందుకు సాగారు. అడవి భూభాగం గుండా వెళ్లడం అసాధ్యమని బ్రిటిష్ వారు పొరబడ్డారు, దీంతో మిత్రరాజ్యాల రక్షణ వ్యవస్థలు విఫలమై జపనీయులు వేగంగా ముందుకు సాగారు. బ్రిటిష్ లెఫ్టినెంట్-జనరల్ ఆర్థర్ పెర్సివల్ సింగపూర్లో 85,000 మంది మిత్రరాజ్యాల దళాలకు నాయకత్వం వహించారు. అయితే చాలా విభాగాలు తగినంత సైన్యం లేకుండా, అనుభవం లేని సైనికులతో ఉన్నాయి. బ్రిటిష్ సైన్యం జపనీస్ దళాల కంటే సంఖ్యాపరంగా ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ ద్వీపానికి అవసరమైన ఎక్కువ నీరు ప్రధాన భూభాగంలోని జలాశయాల నుండే వస్తుంది. జపనీయులను అడ్డుకోవడానికి బ్రిటిష్ వారు కాజ్వేను ధ్వంసం చేశారు, దీంతో జపనీయులు జొహోర్ జలసంధిని దాటేందుకు తాత్కాలిక ఏర్పాట్లు చేసుకోవాల్సి వచ్చింది. సింగపూర్ ప్రాముఖ్యతను దృష్టిలో ఉంచుకుని బ్రిటిష్ ప్రధాన మంత్రి [[విన్స్టన్ చర్చిల్]] చివరి సైనికుడి వరకు పోరాడాలని పెర్సివల్ను ఆదేశించారు.
ద్వీప రక్షణలోని బలహీనమైన భాగంపై జపనీయులు దాడి చేసి ఫిబ్రవరి 8న అక్కడ తమ స్థావరాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. పెర్సివల్ ఉత్తర ప్రాంతంలో దాడి జరుగుతుందని ఊహించి రక్షణ దళాలను సకాలంలో పంపలేకపోయారు. అంతేకాకుండా, పెర్సివల్ తన దళాలను సింగపూర్ తీరం వెంబడి పలుచటి వరుసలో మోహరించి, సరైన రిజర్వ్ దళాన్ని నిర్వహించలేకపోయారు. మిత్రరాజ్యాల దళాలలో సమాచార మార్పిడి, నాయకత్వ లోపాలు తలెత్తాయి. జపనీయులు చేరుకున్న ప్రాంతానికి సమీపంలో కొన్ని రక్షణ స్థావరాలు లేదా రిజర్వ్ దళాలు మాత్రమే ఉన్నాయి. జపనీయుల పురోగతి కొనసాగింది, మిత్రరాజ్యాల సరఫరాలు తగ్గిపోవడం ప్రారంభమైంది.
ఫిబ్రవరి 15 నాటికి, మిత్రరాజ్యాల నియంత్రణలో ఉన్న (సింగపూర్ ద్వీపంలో 1 శాతం) ఒక చిన్న ప్రాంతంలో సుమారు పది లక్షల మంది పౌరులు చిక్కుకుపోయారు. ఈ సమయానికి ముందు జరిగిన బాంబు దాడుల్లో మరణించిన వందలాది మందిని కాకుండా, పోరాటంలో సింగపూర్ పౌరులు సుమారు 7,000 మంది మరణించారు. పౌరుల నీటి సరఫరాపై జపాన్ విమానాలు నిరంతరం బాంబు దాడులు చేశాయి. నీటి సరఫరా కొద్ది రోజుల్లోనే ఆగిపోతుందని భావించారు. ఈ సమయానికి, మిత్రరాజ్యాల సరఫరాలు దాదాపు ఖాళీ అయ్యాయి. నగరంలోని కొన్ని ప్రాంతాలు అల్లకల్లోలంగా మారాయి. జపాన్ దళాలు కూడా తమ సరఫరాల ముగింపు దశకు చేరుకున్నాయి. యమశిత ప్రాణనష్టంతో కూడిన ఇంటింటి పోరాటాన్ని నివారించాలనుకున్నారు.
యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత రెండోసారి, యమశిత బేషరతు లొంగుబాటును డిమాండ్ చేశారు. ఫిబ్రవరి 15 మధ్యాహ్నం పెర్సివల్ లొంగిపోయారు. సుమారు 80,000 మంది బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్, స్థానిక సైనికులు యుద్ధ ఖైదీలుగా పట్టుబడ్డారు, మలయాలో పట్టుబడిన 50,000 మందికి వీరు తోడయ్యారు. అనేక మంది నిర్లక్ష్యం, దుర్వినియోగం లేదా బలవంతపు పని కారణంగా మరణించారు. యుద్ధం ముగిసే వరకు సింగపూర్ జపాన్ ఆధీనంలోనే ఉంది. అప్పటికే భారతీయ సైన్యంలో పనిచేస్తున్న సుమారు 40,000 మంది భారతీయ సైనికులు ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీలో చేరి బర్మా యుద్ధంలో జపాన్తో కలిసి పోరాడారు. చర్చిల్ దీనిని బ్రిటిష్ సైనిక చరిత్రలో అత్యంత ఘోరమైన విపత్తు అని పేర్కొన్నారు. రెండు నెలల ముందు జరిగిన హాంగ్ కాంగ్ పతనం, ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్, రిపల్స్ నౌకల మునకతో పాటు సింగపూర్ పతనం ఆసియాలో బ్రిటిష్ ప్రతిష్ఠను తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది, ఇది యుద్ధం తర్వాత ఈ ప్రాంతంలో బ్రిటిష్ వలస పాలన అంతానికి దోహదపడింది.
== నేపథ్యం ==
=== యుద్ధం ప్రారంభం ===
యుద్ధాల మధ్య కాలంలో, 1923లో ఆంగ్లో-జపనీస్ కూటమి రద్దయిన తరువాత బ్రిటన్ సింగపూర్లో ఒక నౌకా స్థావరాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. సింగపూర్ వ్యూహంలో భాగంగా ఈ ప్రాంతం కోసం బ్రిటిష్ ఇంటర్-వార్ డిఫెన్స్ ప్లానింగ్లో ఈ స్థావరం కీలక పాత్ర పోషించింది. ఆ మధ్యకాలంలో నిర్మాణ ప్రయత్నాలకు ఆర్థిక పరిమితులు ఆటంకం కలిగించాయి. పసిఫిక్లో యుద్ధం ప్రారంభమయ్యే సమయానికి మారిన వ్యూహాత్మక పరిస్థితులు ఈ వ్యూహం వెనుక ఉన్న కీలక ప్రాతిపదికలను చాలా వరకు బలహీనపరిచాయి.{{sfn|Warren|2002|pp=3–7}}{{sfn|Thompson|2005|p=6–7}} 1940, 1941 కాలంలో చైనాలో సైనిక చర్యలు, ఫ్రెంచ్ ఇండోచైనా ఆక్రమణకు ప్రతిస్పందనగా మిత్రరాజ్యాలు జపాన్పై వాణిజ్య ఆంక్షలు విధించాయి.{{sfn|Keogh|1965|p=68}}{{sfn|Costello|2009|p=71}} సింగపూర్ను స్వాధీనం చేసుకునే ప్రాథమిక ప్రణాళికను 1940 జూలైలో రూపొందించారు. 1940 చివరిలో, 1941 ప్రారంభంలో లభించిన సమాచారం ఆ ప్రణాళికను మార్చలేదు, కానీ జపనీస్ నిర్ణయాధికారుల మనస్సులో దానిని దృఢపరిచింది.{{sfn|Drea|1991|p=204}} నవంబర్ 11, 1940న, జర్మన్ రైడర్ అట్లాంటిస్ హిందూ మహాసముద్రంలో బ్రిటిష్ నౌక ఆటోమెడాన్ను బంధించింది, ఇందులో ఫార్ ఈస్ట్లో బ్రిటిష్ కమాండర్ ఎయిర్ మార్షల్ సర్ రాబర్ట్ బ్రూక్-పోఫామ్కు పంపాల్సిన పత్రాలు ఉన్నాయి. ఆ పత్రాలలో సింగపూర్ స్థావరం బలహీనతల గురించి సమాచారం ఉంది. డిసెంబర్ 1940లో, జర్మన్లు ఆ పత్రాల కాపీలను జపనీయులకు అప్పగించారు. జపనీయులు బ్రిటిష్ సైన్యం కోడ్లను ఛేదించారు. జనవరి 1941లో, ఇంపీరియల్ ఆర్మీ రెండవ విభాగం (గూఢచార విభాగం) "ఫోర్ట్రెస్ సింగపూర్" బలహీన స్థితి గురించి సింగపూర్ నుండి లండన్కు వెళ్లిన సందేశాన్ని వివరించి చదివింది. ఈ సందేశం ఎంత స్పష్టంగా ఉందంటే, జపనీయులు ముందుగా ఇది బ్రిటిష్ వారి వ్యూహం అని అనుమానించారు. ఎందుకంటే ఏ అధికారి కూడా తన పైఅధికారులకు బలహీనతలను అంత బహిరంగంగా అంగీకరించరని వారు నమ్మారు. ఆటోమెడాన్ పత్రాలతో సందేశాన్ని సరిపోల్చిన తర్వాతే జపనీయులు అది నిజమైనదేనని నిర్ధారించారు.{{sfn|Drea|1991|pp=202, 203}}
చైనాలో దాని సైనిక కార్యకలాపాలు, పారిశ్రామిక వినియోగం కారణంగా జపనీస్ చమురు నిల్వలు వేగంగా పడిపోయాయి. 1941 రెండవ భాగంలో, శాంతియుతంగా చమురు కొనుగోలు ప్రయత్నాలు విఫలమైతే, కీలక వనరులను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి జపనీయులు యుద్ధ సన్నాహాలు ప్రారంభించారు. బ్రిటన్, నెదర్లాండ్స్, అమెరికా భూభాగాలపై ఏకకాల దాడులను పొందుపరిచే విస్తృత యుక్తిని ప్రణాళికదారులు నిర్ణయించారు. ఈ ప్రణాళికలో భాగంగా మలయా, హాంకాంగ్లలో దళాలను దించడం, ఆ తరువాత సింగపూర్ను (ఇది జోహోర్-సింగపూర్ కాజ్వే ద్వారా మలయాతో కలుపబడి ఉంది) భద్రపరచడానికి దక్షిణం వైపు కదలడం, డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్లోని చమురు సమృద్ధిగా ఉన్న బోర్నియో, జావా ప్రాంతాలను ఆక్రమించడం ఉన్నాయి. పెర్ల్ హార్బర్ వద్ద అమెరికన్ నౌకాదళంపై దాడులతో పాటు, ఫిలిప్పీన్స్లో దళాలను దించడం, గ్వామ్, వేక్ ద్వీపం, గిల్బర్ట్ దీవులపై దాడులు చేయడం కూడా ఈ ప్రణాళికలో భాగమే.{{sfn|Keogh|1965|pp=72–73}}{{sfn|Costello|2009|p=98}} ఈ దాడుల తరువాత కొంతకాలం ఏకీకరణకు ప్రణాళిక వేశారు. ఆ తర్వాత ఇండియా-బర్మా సరిహద్దు నుండి వేక్ ఐలాండ్ వరకు, మలయా, డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్, న్యూ గినియా, న్యూ బ్రిటన్, బిస్మార్క్ ద్వీపసమూహం, మార్షల్, గిల్బర్ట్ దీవులను కలుపుతూ ఒక బలమైన రక్షణ వలయాన్ని ఏర్పాటు చేసి ఆక్రమిత భూభాగాలను రక్షించాలని జపనీస్ వ్యూహకర్తలు భావించారు. మిత్రరాజ్యాలు కోల్పోయిన భూభాగాన్ని తిరిగి పొందే ప్రయత్నాలను అడ్డుకోవడానికి, పోరాడాలన్న వారి ఇచ్ఛను దెబ్బతీయడానికి ఈ రక్షణ వలయం ఉపయోగపడుతుంది.{{sfn|Keogh|1965|pp=72–73}}
=== మలయా దండయాత్ర ===
[[File:PacificTheaterAug1942.jpg|thumb|350px|1942లో పసిఫిక్ యుద్ధ రంగం, మలయ్ ద్వీపకల్పంలో సింగపూర్ను చూపుతోంది]]
జపనీస్ 25వ సైన్యం ఇండోచైనా నుండి మలయాపై దండెత్తి, 8 డిసెంబర్ 1941న జల, భూ మార్గాల గుండా ఉత్తర మలయా, థాయిలాండ్లోకి ప్రవేశించింది.{{sfn|Brayley|2002|pp=14–15}}{{sfn|Farrell|Pratten|2011|pp=91–92}} ఇది పెర్ల్ హార్బర్పై జపనీయుల దాడితో దాదాపు ఏకకాలంలో జరిగింది, ఆ దాడి యుద్ధంలోకి అమెరికా ప్రవేశాన్ని ప్రేరేపించింది. థాయిలాండ్ సుమారు 5 నుండి 8 గంటల పాటు తన భూభాగంలోకి జపనీయుల రాకను ప్రతిఘటించింది. ఆపై కాల్పుల విరమణ, జపాన్తో స్నేహ ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది, తరువాత యుకె, అమెరికాలపై యుద్ధం ప్రకటించింది. అనంతరం జపనీయులు మలయాపై దాడి చేయడానికి థాయ్-మలయన్ సరిహద్దు గుండా భూమార్గం గుండా ముందుకు సాగారు. ఈ సమయంలో జపనీయులు సింగపూర్పై బాంబు దాడులు ప్రారంభించారు.{{sfn|Keogh|1962|pp=62–65}}
ఉత్తర మలయాలో జపనీస్ 25వ సైన్యాన్ని బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీకి చెందిన III కార్ప్స్ ప్రతిఘటించింది. మలయా, సింగపూర్లలో కామన్వెల్త్ దళాల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ వారు చొరవ తీసుకోలేదు, అదే సమయంలో జపనీస్ కమాండర్లు తమ దళాలను కేంద్రీకరించారు. సమీప విమాన మద్దతు, సాయుధ దళాలు, సమన్వయం, వ్యూహాలు, అనుభవంలో జపనీయులు మెరుగైన స్థానంలో ఉన్నారు. సాంప్రదాయిక బ్రిటిష్ సైనిక ఆలోచనా విధానం ప్రకారం జపనీస్ దళాలు తక్కువ స్థాయివి, మలయన్ అడవులను అభేద్యమైనవిగా భావించారు. జపనీయులు ఈ అపోహను పదేపదే తమకు అనుకూలంగా మార్చుకుని మిత్రరాజ్యాల రక్షణ శ్రేణులను అధిగమించగలిగారు.{{sfn|Moreman|2005|p=13}}{{sfn|Brayley|2002|p=15}} సింగపూర్ యుద్ధానికి ముందు అత్యంత తీవ్రమైన ప్రతిఘటన మ్యూార్ యుద్ధంలో ఎదురైంది, ఇందులో 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్, 45వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ పాల్గొన్నాయి. సింగపూర్ నగరంలో మిగిలి ఉన్న బ్రిటిష్ దళాలు ప్రాథమికంగా రక్షణ దళాలు (గారిసన్ ట్రూప్స్).{{sfn|Mant|1995|p=23}}{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=198}}
పోరాటం ప్రారంభంలో, కామన్వెల్త్ దళాలు మలయా, సింగపూర్లలో కేవలం 164 మొదటి శ్రేణి విమానాలను మాత్రమే కలిగి ఉన్నాయి. వాటిలో ఉన్న ఏకైక ఫైటర్ రకం నాణ్యత లేని బ్రూస్టర్ 339E బఫెలో. ఈ బఫెలోలను ఒక రాయల్ [[న్యూజీలాండ్|న్యూజిలాండ్]] ఎయిర్ ఫోర్స్ (RNZAF), రెండు రాయల్ ఆస్ట్రేలియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ (RAAF), రెండు రాయల్ ఎయిర్ ఫోర్స్ (RAF) స్క్వాడ్రన్లు ఆపరేట్ చేశాయి.{{sfn|Gillison|1962|pp=196, 204–205}} చరిత్రకారుడు పీటర్ డెన్నిస్ ప్రకారం ఈ విమానాలు "ఐరోపాలో ఉపయోగించడానికి తగినంత మంచివిగా పరిగణించబడలేదు". నెమ్మదిగా ఎక్కే రేటు, ఇంధన వ్యవస్థలో లోపాలు వీటి ప్రధాన లోపాలు. విమానం 6000 అడుగులు (1800 మీటర్లు) కంటే ఎత్తులో ఎగురుతున్నప్పుడు పైలట్ స్వయంగా హ్యాండ్-పంప్ ద్వారా ఇంధనాన్ని పంప్ చేయాల్సి వచ్చేది.{{sfn|Dennis|2008|p=115}} మలయా, బోర్నియో, సింగపూర్లలో మిగిలి ఉన్న శిక్షణ లేని పైలట్లు, తక్కువ నాణ్యత గల కామన్వెల్త్ పరికరాలతో పోలిస్తే ఇంపీరియల్ జపనీస్ ఆర్మీ ఎయిర్ ఫోర్స్ విమానాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి, పైలట్లకు మెరుగైన శిక్షణ ఉండేది. కామన్వెల్త్ ఫైటర్ల కంటే జపనీస్ ఫైటర్లు ఆధునికమైనవి, ఇది జపనీయులకు గాలిలో ఆధిపత్యాన్ని సాధించడంలో సహాయపడింది.{{sfn|Farrell|Pratten|2011|pp=30, 98, 101}} తక్కువ సంఖ్యలో ఉన్నప్పటికీ బఫెలోస్ కొంత ప్రతిఘటనను ఇవ్వగలిగాయి. కొద్దిమంది ప్రాణాలతో బయటపడిన వారిని ఉపసంహరించుకోవడానికి ముందు RAAF పైలట్లు మాత్రమే కనీసం 20 జపనీస్ విమానాలను కూల్చివేశారు.{{sfn|Dennis|2008|p=115}}
[[File:Singapore causeway blown up.jpg|left|thumb|ధ్వంసమైన కాజ్వే దృశ్యం, మధ్యలో గ్యాప్ కనిపిస్తోంది, ఇది జపాన్ విజయాలను ఒక వారం పైగా, ఫిబ్రవరి 8 వరకు ఆలస్యం చేసింది.|alt=నదిపై ధ్వంసమైన వంతెన, నలుపు తెలుపు చిత్రం]]
ఫోర్స్ Z, బ్యాటిల్ షిప్ HMS ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్, బ్యాటిల్ క్రూయిజర్ HMS రిపల్స్, నాలుగు డిస్ట్రాయర్లతో కూడి, మలయా తీరం వెంబడి జపనీస్ ల్యాండింగ్లను వ్యతిరేకించడానికి డిసెంబర్ 8న సింగపూర్ నుండి ఉత్తరం వైపు బయలుదేరింది. జపాన్ విమానాలు డిసెంబర్ 10న రెండు భారీ నౌకలను గుర్తించి ముంచేశాయి.{{sfn|Hall|1983|pp=62–63}} దీంతో మలయా ద్వీపకల్ప తూర్పు తీరం రక్షణ లేకుండా పోయింది, జపనీయులు తమ దాడులను కొనసాగించడానికి ఇది అవకాశం ఇచ్చింది. జపనీస్ దళాలు తీరాన్ని రక్షిస్తున్న భారతీయ యూనిట్లను వేగంగా వేరుచేసి, చుట్టుముట్టి లొంగిపోయేలా చేశాయి. సంఖ్యాపరంగా తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, వారు మలయన్ ద్వీపకల్పం గుండా ముందుకు సాగుతూ, రక్షణ వ్యవస్థలను అధిగమించారు. జపనీస్ దళాలు సైకిల్ ఇన్ఫాంట్రీ, తేలికపాటి ట్యాంకులను కూడా ఉపయోగించాయి. ఇవి అడవి గుండా వేగంగా కదలడానికి అనుమతించాయి. కామన్వెల్త్ దళాలు ఆ భూభాగం అటువంటి దాడులకు అనుకూలంగా లేదని భావించి, ట్యాంకులను మోహరించలేదు. కొన్ని సాయుధ వాహనాలు మాత్రమే కలిగి ఉన్నారు, ఇది వారిని తీవ్ర ప్రతికూలతలో పడేసింది.{{sfn|Hall|1983|p=67}}
మరిన్ని కామన్వెల్త్ యూనిట్లు—8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్కు చెందిన కొన్ని దళాలతో సహా—పోరాటంలో చేరినప్పటికీ, జపనీయులు వారిని తిరిగి సంఘటితం కాకుండా అడ్డుకున్నారు.{{efn|8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ నుండి రెండు బ్రిగేడ్లు ఫిబ్రవరి 1941లో సింగపూర్కు ఆ తర్వాత మలయాకు పంపబడ్డాయి, కాగా దాని మూడవ బ్రిగేడ్ రాబౌల్, తైమూర్, అంబోన్ ద్వీపంలలో గావలి కాసేందుకు చెదరగొట్టబడింది.{{sfn|Powell|2003|p=7}}}} జపనీయులు నగరాలను ఆక్రమించుకుంటూ సింగపూర్ వైపు ముందుకు సాగారు, ఇది అమెరికన్-బ్రిటిష్-డచ్-ఆస్ట్రేలియన్ కమాండ్ (ABDACOM) కార్యకలాపాలకు ముఖ్య కేంద్రంగా ఉంది, ఇది రెండవ ప్రపంచ యుద్ధపు మొదటి మిత్రరాజ్యాల ఉమ్మడి కమాండ్. హిందూ మహాసముద్రం, పసిఫిక్ మహాసముద్రాల మధ్య ప్రధాన షిప్పింగ్ ఛానెల్ను సింగపూర్ నియంత్రించింది. జనవరి 14న జెమాస్ సమీపంలోని జెమెన్సే నది వద్ద ప్రధాన రహదారిపై 2/30వ ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్ ఆకస్మిక దాడికి దిగింది. దీని వల్ల అనేక మంది జపనీయులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=197}}{{efn|జపాన్ మరణించిన లేదా గాయపడిన వారి సంఖ్య వివాదాస్పదమైంది.{{sfn|Murdoch|2012}}}}
బక్రీలో జనవరి 18 నుండి 22 వరకు, ఆస్ట్రేలియన్ 2/19వ, 2/29వ బెటాలియన్లు, 45వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ (లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ చార్లెస్ గ్రోవ్స్ రైట్ ఆండర్సన్) పారిట్ సులోంగ్ సమీపంలో మందుగుండు సామగ్రి అయిపోయే వరకు జపనీస్ స్థావరాల గుండా పదేపదే పోరాడాయి. ప్రాణాలతో బయటపడిన వారు దాదాపు 110 మంది ఆస్ట్రేలియన్లు, 40 మంది భారతీయ క్షతగాత్రులను విడిచిపెట్టవలసి వచ్చింది. వీరిని తరువాత జపనీస్ దళాలు పారిట్ సులోంగ్ ఊచకోత సమయంలో కొట్టి, హింసించి హత్య చేశాయి.{{sfn|Morgan|2013|p=9}} ఈ యూనిట్లకు చెందిన 3,000 మందికి పైగా సైనికులలో కేవలం 500 మంది మాత్రమే తప్పించుకున్నారు. వెనక్కి తగ్గుతూ చేసిన పోరాటంలో అతని నాయకత్వానికి ఆండర్సన్కు విక్టోరియా క్రాస్ లభించింది.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|pp=198–199}}{{sfn|Wigmore|1957|pp=137–139}} జనవరి 25న క్లువాంగ్ సమీపంలోని నియోర్ ప్రాంతంలో 5/11వ సిక్కు రెజిమెంట్ (లెఫ్టినెంట్-కల్నల్ జాన్ పార్కిన్) చేసిన దృఢమైన ప్రతిదాడి, జనవరి 26/27న నిత్స్డేల్ ఎస్టేట్ చుట్టూ 2/18వ ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్ చేసిన ఆకస్మిక దాడి విలువైన సమయాన్ని కొనుగోలు చేశాయి. 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ (బ్రిగేడియర్ హెరాల్డ్ టేలర్) ఆధారంగా తూర్పు దళాన్ని తూర్పు జోహోర్ నుండి ఉపసంహరించుకోవడానికి ఇవి అనుమతించాయి.{{sfn|Wigmore|1957|pp=262, 267}}{{sfn|Moreman|2005|p=34}}<ref>{{cite web |url=https://www.awm.gov.au/unit/U56061/ |title=2/18th Australian Infantry Battalion |publisher=Australian War Memorial |access-date=3 May 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150505093536/https://www.awm.gov.au/unit/U56061/ |archive-date=5 May 2015}}</ref> జనవరి 31న, చివరి కామన్వెల్త్ దళాలు జోహోర్, సింగపూర్లను అనుసంధానించే కాజ్వేను దాటాయి, ఆపై ఇంజనీర్లు దానిని పేల్చివేశారు.{{sfn|Thompson|2005|pp=250–251}}{{sfn|Keogh|1962|p=154}}
== ప్రారంభ దశ ==
దండయాత్రకు ముందు వారాల్లో, కామన్వెల్త్ దళాలు దాని సీనియర్ కమాండర్ల మధ్య అణచివేయబడిన, బహిరంగంగా అంతరాయం కలిగించే అనేక విభేదాలను ఎదుర్కొన్నాయి.{{sfn|Thompson|2005|pp=103–130}} అలాగే ఆస్ట్రేలియన్ ప్రధాన మంత్రి జాన్ కర్టిన్ నుండి ఒత్తిడి ఎదుర్కొన్నాయి.{{sfn|Thompson|2005|pp= 60–61}} గారిసన్ కమాండర్ లెఫ్టినెంట్-జనరల్ ఆర్థర్ పెర్సివల్ వద్ద 85,000 మంది సైనికులు ఉన్నారు-కనీసం కాగితంపై అయినా వీరు కేవలం నాలుగు డివిజన్లకు సమానం.{{sfn|Wigmore|1957|p=289}}{{efn|1941 నుండి 1944 వరకు ఒక పదాతిదళ విభాగం అధికారిక (కాగితంపై ఉన్న) సైనిక బలం 17,298 మంది సైనికులు.{{sfn|Joslen|2003|pp=130–131}}}} ఈ సంఖ్యలో, 15,000 మంది పురుషులు సరఫరా, పరిపాలనా లేదా ఇతర పోరాటేతర పాత్రలలో నియమించబడ్డారు. మిగిలిన దళం ఫ్రంట్-లైన్, సెకండ్-లైన్ దళాల మిశ్రమం. 49 ఇన్ఫాంట్రీ బెటాలియన్లు-21 భారతీయ, 13 బ్రిటీష్, ఆరు ఆస్ట్రేలియన్, నాలుగు ఇండియన్ స్టేట్స్ ఫోర్సెస్ ఎయిర్ఫీల్డ్ రక్షణకు కేటాయించబడ్డాయి, మూడు స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్ వాలంటీర్ ఫోర్స్, రెండు మలయన్ ఉన్నాయి. అదనంగా, రెండు బ్రిటిష్ మెషిన్-గన్ బెటాలియన్లు, ఒక ఆస్ట్రేలియన్, ఒక బ్రిటిష్ రికనైసెన్స్ బెటాలియన్ ఉన్నాయి.{{sfn|Wigmore|1957|pp=289–290}} కొత్తగా వచ్చిన 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ (మేజర్ జనరల్ మెర్టన్ బెక్విత్-స్మిత్){{sfn|Allen|2013|p=60}}{{sfn|Wigmore|1957|p=290}} పూర్తి బలాన్ని కలిగి ఉంది కానీ అనుభవం, శిక్షణ లోపించింది.<ref>{{cite web |title=The Malayan Campaign 1941 |url=http://orbat.com/site/history/historical/malaysia/malayan1941.html |access-date=7 December 2005 |archive-url= https://web.archive.org/web/20051119192312/http://orbat.com/site/history/historical/malaysia/malayan1941.html |archive-date= 19 November 2005 |author=Coello, Terry |publisher=Orbat.com}}</ref> మిగిలిన దళాలు నాణ్యత, పరిస్థితి, శిక్షణ, పరికరాలు, ధైర్యం పరంగా మిశ్రమంగా ఉన్నాయి. మలయన్ పోరాటం ఆస్ట్రేలియన్ అధికారిక చరిత్రకారుడు లియోనెల్ విగ్మోర్ ఇలా వ్రాశాడు:
[[File:Singapore map 1942.jpg|thumb|upright=1.5|ఫిబ్రవరి 1942 ప్రారంభంలో సింగపూర్; కామన్వెల్త్ భూ దళాల స్థానాలు ఎరుపు రంగులో చూపబడ్డాయి. ఉడ్ల్యాండ్స్ రోడ్, రైల్వేతో ఏర్పడిన ప్రధాన ఉత్తర-దక్షిణ రవాణా కారిడార్ సిటీ సెంటర్ (ఆగ్నేయంలో), కాజ్వే (మధ్య ఉత్తరం) ను కలుపుతూ ద్వీపం మధ్యలో ఉన్న నల్లటి గీత. సారింబున్ ద్వీపం వాయువ్య మూలలో ఉంది; బుకిట్ తిమా రవాణా కారిడార్పై మధ్య భాగానికి దగ్గరగా ఉంది; పసిర్ పంజాంగ్ సిటీ సెంటర్, ద్వీపపు నైరుతి మూల మధ్య ఉంది. "జురాంగ్ లైన్" ఉడ్ల్యాండ్స్ రోడ్కు పశ్చిమాన ఎరుపు రంగులో బ్రాకెట్ ఆకారంలో ఉంది.|alt=మ్యాప్, క్యాప్షన్ చూడండి]]
{{blockquote|భారతీయ బెటాలియన్లలో ఒకటి మాత్రమే సంఖ్యాపరంగా పూర్తి బలాన్ని కలిగి ఉంది. మూడు (44వ బ్రిగేడ్లో) అప్పుడే చేరుకుని పాక్షికంగా మాత్రమే శిక్షణ పొందాయి. తొమ్మిదింటిని కొత్తగా చేర్చుకున్న అనుభవం లేని సైనికులతో ఆదరాబాదరాగా పునర్వ్యవస్థీకరించారు. మరో నాలుగు పునరుద్ధరించబడుతున్నప్పటికీ యుద్ధానికి ఏమాత్రం సిద్ధంగా లేవు. ఆరు యునైటెడ్ కింగ్డమ్ బెటాలియన్లు (బ్రిటిష్ 18వ పదాతిదళ డివిజన్లోని 54, 55వ బ్రిగేడ్లు) అప్పుడే మలయాలో దిగాయి. మిగతా ఏడు బెటాలియన్లలో సిబ్బంది కొరత ఉంది. ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్లలో మూడింటిలో కొత్తగా చేరిన, తగినంత శిక్షణ లేని సైనికులు ఎక్కువగా ఉన్నారు. మలయ్ బెటాలియన్లు ఇంతకు ముందు యుద్ధం చేయలేదు, స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్ వాలంటీర్లు అస్పష్టంగా మాత్రమే శిక్షణ పొందారు. అంతేకాక, ప్రధాన భూభాగంలో జరిగిన నష్టాల వల్ల పరికరాల కొరత తీవ్రంగా ఏర్పడింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=290}}}}
మేజర్ జనరల్ గోర్డాన్ బెన్నెట్కు చెందిన 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్లోని రెండు బ్రిగేడ్లకు పెర్సివల్ సింగపూర్ పశ్చిమ భాగం బాధ్యతలను అప్పగించారు. ఇందులో ద్వీపం వాయువ్యంలో ఉన్న ప్రధాన దాడి ప్రాంతాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇదంతా ఎక్కువగా మడ అడవులు, చిత్తడి నేలలు, నదులు, వాగులతో నిండి ఉంది.{{sfn|Legg|1965|p=230}} "వెస్ట్రన్ ఏరియా" నడిబొడ్డున ఉన్న RAF టెంగా, ఆ సమయంలో సింగపూర్లో అతిపెద్ద ఎయిర్ఫీల్డ్. బ్రిగేడియర్ హెరాల్డ్ టేలర్ ఆధ్వర్యంలోని ఆస్ట్రేలియన్ 22వ బ్రిగేడ్కు పశ్చిమాన 10 మైళ్ల (16 కి.మీ) వెడల్పు గల సెక్టార్ను కేటాయించారు. బ్రిగేడియర్ డంకన్ మాక్స్వెల్ ఆధ్వర్యంలోని 27వ బ్రిగేడ్కు కాజ్వేకు పశ్చిమాన 4000 గజాల (3700 మీటర్లు) జోన్ బాధ్యతను అప్పగించారు. కొత్తగా వచ్చిన ఆస్ట్రేలియన్ 2/4వ మెషిన్-గన్ బెటాలియన్ పదాతిదళ స్థానాలను బలోపేతం చేసింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=270–271}} బెన్నెట్ కమాండ్ కింద 44వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ కూడా ఉంది.{{sfn|Legg|1965|p=230}}
మేజర్-జనరల్ బెర్తోల్డ్ కీ ఆధ్వర్యంలోని 11వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ (III ఇండియన్ కార్ప్స్, లెఫ్టినెంట్ జనరల్ సర్ లూయిస్ హీత్) కు 8వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్, 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ల సహాయంతో "నార్తర్న్ ఏరియా"గా పిలువబడే ఈశాన్య సెక్టార్ బాధ్యతను అప్పగించారు.{{sfn|Legg|1965|p=230}}{{sfn|Thompson|2005|p=261}} ఇందులో సెంబవాంగ్ నావల్ బేస్ కూడా ఉంది. ఆగ్నేయంలోని ప్రధాన పట్టణ ప్రాంతాలతో కూడిన "సదరన్ ఏరియా" కు మేజర్-జనరల్ ఫ్రాంక్ సిమన్స్ నాయకత్వం వహించారు. అతని దళాలలో 1వ మలయా ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్, స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్ వాలంటీర్ ఫోర్స్ బ్రిగేడ్లతో పాటు రిజర్వ్లో 12వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ ఉన్నాయి.{{sfn|Thompson|2005|p=262}}
[[File:8th Div Troops.jpg|thumb|left|దురదృష్టకరమైన 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ దళాలు సింగపూర్ హార్బర్లో దిగుతున్నాయి.|alt=సైనికులు పెద్ద నౌక నుండి బయలుదేరుతున్నారు]]
ఫిబ్రవరి 3 నుండి, కామన్వెల్త్ దళాలపై జపనీస్ ఫిరంగులతో దాడులు జరిగాయి. ఆ తర్వాతి ఐదు రోజుల పాటు సింగపూర్పై వైమానిక దాడులు తీవ్రమయ్యాయి. ఫిరంగి, వైమానిక దాడుల తీవ్రత పెరగడంతో కామన్వెల్త్ యూనిట్లు, వారి కమాండర్ల మధ్య కమ్యూనికేషన్స్ తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. ఇది ద్వీప రక్షణ సన్నాహాలపై ప్రభావం చూపింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=308}} ఏరియల్ రికనైసెన్స్, స్కౌట్స్, చొరబాటుదారులు, జలసంధికి అవతలివైపున ఉన్న ఎత్తైన ప్రదేశాల (ఇస్తానా బుకిత్ సెరీన్, సుల్తాన్ ఆఫ్ జోహోర్ ప్యాలెస్ వంటివి) నుండి గమనించడం ద్వారా జపనీస్ కమాండర్ జనరల్ టోమోయుకి యమశిత, అతని సిబ్బంది కామన్వెల్త్ దళాల స్థానాలపై అద్భుతమైన అవగాహన పొందారు. సింగపూర్ దాడికి ప్రణాళిక వేయడానికి యమశిత, అతని అధికారులు ఇస్తానా బుకిత్ సెరీన్, జోహోర్ స్టేట్ సెక్రటేరియట్ భవనంలో (సుల్తాన్ ఇబ్రహీం భవనం) స్థావరాలను ఏర్పాటు చేసుకున్నారు.{{sfn|Lee|2008|p=37}}<ref>{{cite web |url=http://ajrp.awm.gov.au/ajrp/AJRP2.nsf/5c2a7f65120f209aca256b6d0020a228/e2909070f075fdbeca256946001ef8ab?OpenDocument |title=War for the Empire: Malaya and Singapore, Dec 1941 to Feb 1942 |author=Reid, Richard |work=Australia-Japan Research Project |publisher=Australian War Memorial |access-date=8 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150702004451/http://ajrp.awm.gov.au/ajrp/AJRP2.nsf/5c2a7f65120f209aca256b6d0020a228/e2909070f075fdbeca256946001ef8ab?OpenDocument |archive-date=2 July 2015}}</ref> ఇస్తానా బుకిత్ సెరీన్ సులభమైన లక్ష్యం అని అతని సైనిక సలహాదారులు నిర్ధారించినప్పటికీ, అది జోహోర్ సుల్తాన్కు చెందినది కాబట్టి బ్రిటిష్ సైన్యం ప్యాలెస్పై దాడి చేయదని యమశిత నమ్మాడు. యమశిత అంచనా నిజమైంది; ఆస్ట్రేలియన్ ఫిరంగి దళాలు ప్యాలెస్ను గమనిస్తున్నప్పటికీ, దానిపై దాడి చేయడానికి అనుమతిని గోర్డాన్ బెన్నెట్ నిరాకరించారు.{{sfn|Thompson|2008|p=239}}
[[File:Coastal defence gun at Singapore.jpg|thumb|సింగపూర్లోని 15-అంగుళాల తీర రక్షణ తుపాకులలో ఒకటి కాల్పుల కోసం పైకి లేపబడింది|alt=ఆకాశం నేపథ్యంలో తుపాకీ]]
సింగపూర్లోని చాలా BL 15-అంగుళాల Mk I నౌకాదళ తుపాకులు ఉత్తరం వైపుగా తిప్పబడి జపనీయులతో పోరాడేందుకు ఉపయోగించబడ్డాయి. వీటిలో జోహోర్ బ్యాటరీ కూడా ఉంది, దీనిలో మూడు 15-అంగుళాల (380 మిమీ) తుపాకులు, రెండు 15-అంగుళాల తుపాకులతో కూడిన మరొక బ్యాటరీ ఉన్నాయి. ఈ తుపాకులకు ప్రధానంగా యాంటీ-షిప్పింగ్ ఉపయోగం కోసం ఆర్మర్-పియర్సింగ్ షెల్స్ (AP) సరఫరా చేయబడ్డాయి, అధిక పేలుడు (HE) షెల్స్ తక్కువగా ఉన్నాయి.{{sfn|Smith|2006|pp=442–443, 527}}{{sfn|Kirby|1954|p=361}}{{efn|సైనిక విశ్లేషకులు తరువాత అంచనా వేసిన దాని ప్రకారం, తుపాకులకు HE షెల్లు బాగా సరఫరా చేయబడి ఉంటే జపాన్ దళాలు భారీ ప్రాణనష్టం చవిచూసేవి, కానీ కేవలం ఈ మార్గాల ద్వారా మాత్రమే దండయాత్రను నిరోధించడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు.{{sfn|Chung|2011|pp=24–26}}}} జపనీయులు సింగపూర్కు ఈశాన్య భాగంలో దళాలను దించుతారని పెర్సివల్ తప్పుగా ఊహించాడు. వాయువ్య దిశ (జోహోర్ జలసంధి ఇరుకైనది, వరుస నదీ ముఖద్వారాలు నౌకలను ప్రయోగించడానికి రక్షణ కల్పిస్తాయి) దాడులకు మరింత అనుకూలమైనదన్న సలహాను ఆయన నిర్లక్ష్యం చేశాడు.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=202}} బ్రిటిష్ వారిని మోసం చేయడానికి ఈ సెక్టార్లో ఉద్దేశపూర్వకంగా జపనీస్ దళాల కదలికలు కూడా ఇందుకు ప్రోత్సహించాయి.{{sfn|Thompson|2005|p=285}} చాలా వరకు సైనిక పరికరాలు, వనరులను తప్పుగా ఈశాన్య విభాగానికి కేటాయించారు. ఇక్కడ అత్యంత పూర్తి స్థాయి, తాజా దళమైన 18వ పదాతిదళ డివిజన్ మోహరించబడింది. మరోవైపు, బలహీనపడిన 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ సెక్టార్లో దాని మూడు బ్రిగేడ్లలో రెండింటికి ఎటువంటి బలమైన స్థిర రక్షణ కట్టడాలు లేదా అడ్డంకులు లేవు. విషయాలను మరింత జటిలం చేస్తూ, జలమార్గానికి రక్షణ కల్పించే విధంగా ఆస్ట్రేలియన్లను ముందుకు వెళ్లి రక్షించమని పెర్సివల్ ఆదేశించాడు. దీని అర్థం వారు వెంటనే ఏ పోరాటంలోనైనా పూర్తిగా కట్టుబడి ఉంటారు. ఇది వారి రక్షణ లోతును తగ్గించడమే కాకుండా, వారి వశ్యతను కూడా పరిమితం చేసింది.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=202}} ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్లకు ఆ తర్వాత క్రమం తప్పకుండా 18 కిలోమీటర్ల (11 మైళ్లు) కంటే ఎక్కువ వెడల్పు ఉన్న విస్తృతమైన ప్రాంతాన్ని కేటాయించారు. వీరిని క్రాంజీ నది వేరుచేసింది.{{sfn|Thompson|2008|p=240}}
యమశిత వద్ద మూడు డివిజన్ల నుండి కేవలం 30,000 మందికి పైగా సైనికులు మాత్రమే ఉన్నారు: ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ డివిజన్ (లెఫ్టినెంట్-జనరల్ తకుమా నిషిమురా), 5వ డివిజన్ (లెఫ్టినెంట్-జనరల్ తకురో మత్సుయ్), జపనీస్ 18వ డివిజన్ (లెఫ్టినెంట్-జనరల్ రెన్యా ముతగుచి).{{sfn|Felton|2008|p=33}} ఒక తేలికపాటి ట్యాంక్ బ్రిగేడ్ కూడా మద్దతుగా ఉంది.{{sfn|Murfett et al|2011|p=177}} దీనికి విరుద్ధంగా ఉపసంహరణ తరువాత పెర్సివల్ వద్ద సుమారు 85,000 మంది సైనికులు ఉన్నారు, అయితే 15,000 మంది పరిపాలనా సిబ్బంది కాగా పెద్ద సంఖ్యలో అరకొర శిక్షణ పొందిన బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్ రీన్ఫోర్స్మెంట్స్ అప్పుడే వచ్చారు. అంతకుముందు జరిగిన పోరాటంలో పాల్గొన్న దళాలలో, మెజారిటీ సైనికులు తక్కువ బలం, తక్కువ పరికరాలతో ఉన్నారు.{{sfn|Keogh|1962|p=157}}
జపనీస్ దాడికి ముందు రోజులలో, ఆస్ట్రేలియన్ 22వ బ్రిగేడ్ నుండి పెట్రోల్ దళాలు (గస్తీ దళాలు) నిఘా సమాచారాన్ని సేకరించడానికి రాత్రిపూట జోహోర్ జలసంధి మీదుగా పంపబడ్డాయి. ఫిబ్రవరి 6 సాయంత్రం మూడు చిన్న పెట్రోల్ దళాలు పంపబడ్డాయి, ఒకదానిని శత్రువులు గుర్తించారు. దాని నాయకుడు చంపబడి, వారి పడవ మునిగిపోవడంతో వారు వెనక్కి తగ్గారు. మిగిలిన రెండు దళాలు ఒడ్డుకు చేరుకోగలిగాయి. ఒక రోజు వ్యవధిలో, వారు జపనీస్ దళాల భారీ సాంద్రతలను గుర్తించారు, అయినప్పటికీ వారు ఎటువంటి ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్లను గుర్తించలేకపోయారు.{{sfn|Hall|1983|p=163}} జపనీయుల సన్నాహాలకు అంతరాయం కలిగించడానికి ఈ స్థానాలపై ఫిరంగులతో దాడి చేయాలని ఆస్ట్రేలియన్లు అభ్యర్థించారు. కానీ నిజమైన దాడి వాయువ్యం వైపు కాకుండా ఈశాన్య విభాగంలో వస్తుందన్న నమ్మకంతో మలయా కమాండ్ ఈ పెట్రోల్ నివేదికలను అప్రాధాన్యమైనవిగా భావించి విస్మరించింది.{{sfn|Hall|1983|pp=162–163}}{{sfn|Thompson|2008|pp=286–287, 240}}
== యుద్ధం ==
=== జపనీయుల ల్యాండింగ్స్ ===
[[File:Sarimbun battle.jpg|thumb|సింగపూర్ ద్వీపంలో ఎరుపు రంగులో జపనీస్ ల్యాండింగ్స్, నీలం రంగులో చెల్లాచెదురుగా ఉన్న ఆస్ట్రేలియన్ రక్షణ స్థానాలు|alt=జోహోర్ జలసంధిని దాటి సింగపూర్లోని వాయువ్య ప్రాంతంలో దిగుతున్న జపనీయులను వర్ణించే మ్యాప్]]
కాజ్వేను పేల్చివేయడం జపనీయుల దాడిని ఒక వారం పాటు ఆలస్యం చేసింది. ప్రధాన దాడికి ముందు ఆస్ట్రేలియన్లు తీవ్రమైన ఫిరంగి దాడులకు గురయ్యారు. ఫిబ్రవరి 8, 1942 రాత్రి 11:00 గంటలకు ప్రారంభించి 15 గంటల పాటు యమశిత భారీ తుపాకులు జలసంధి వెంబడి 88,000 షెల్స్ను (తుపాకీకి 200 రౌండ్లు) కాల్చాయి. దీని వల్ల టెలిఫోన్ లైన్లు కత్తిరించబడ్డాయి, ముందున్న విభాగాలు వేరు చేయబడ్డాయి.{{sfn|Thompson|2008|p=240}}{{sfn|Allen|2013|p=169}}{{sfn|Wigmore|1957|pp=308–310}} ఆస్ట్రేలియన్లకు ఎదురుగా ఉన్న జపనీస్ దాడి దళాలలో ప్రాణనష్టం, అంతరాయం కలిగించే కౌంటర్-బ్యాటరీ ఫైర్ను నిర్వహించే మార్గాలు బ్రిటిష్ వారికి ఉన్నాయి.{{sfn|Costello|2009|p=199}} ఆస్ట్రేలియన్లపై బాంబు దాడి దాడికి నాందిగా పరిగణించబడలేదు-మలయా కమాండ్ ఈ దాడి చాలా రోజులు కొనసాగుతుందని, తర్వాత తన దృష్టిని ఈశాన్యానికి మారుస్తుందని విశ్వసించింది. ఈ దాడి తీవ్రత మిత్రరాజ్యాలు ఇంతకు ముందు ఈ పోరాటంలో ఎదుర్కొన్న దేనినైనా మించిపోయింది; సంభావ్య జపనీస్ సమీకరణ ప్రాంతాలపై బాంబు దాడి చేయమని కామన్వెల్త్ ఫిరంగి దళాలకు ఎటువంటి ఆదేశాలు జారీ చేయబడలేదు.{{sfn|Thompson|2005|p=288}}
ఫిబ్రవరి 8 రాత్రి 8:30 గంటలకు కొద్దిసేపటి ముందు, 5వ డివిజన్, 18వ డివిజన్కు చెందిన మొదటి జపనీస్ దళాల సమూహం జోహోర్ జలసంధిని దాటడం ప్రారంభించింది. 16 దాడి బెటాలియన్ల నుండి, ఐదు రిజర్వ్లో ఉంచుకొని, సుమారు 13,000 మంది జపనీయుల ప్రధాన దళం 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్పై దాడి చేసింది.{{sfn|Thompson|2005|p=291}} ఈ దాడిని 2/18వ బెటాలియన్, 2/20వ బెటాలియన్లు ఎదుర్కొన్నాయి. ప్రతి జపనీస్ డివిజన్ 150 బార్జ్లు, మడతపెట్టగల పడవలను కలిగి ఉంది, ఇవి 4,000 మందిని తీసుకెళ్లడానికి సరిపోతాయి. మొదటి రాత్రి 13,000 మంది జపనీస్ దళాలు ల్యాండ్ అయ్యాయి, ఆపై తెల్లవారుజామున మరో 10,000 మంది వారిని అనుసరించారు.{{sfn|Thompson|2005|p=297}} ఆస్ట్రేలియన్లు కేవలం 3,000 మంది మాత్రమే ఉన్నారు, వారికి ఎటువంటి ముఖ్యమైన రిజర్వ్ దళాలు లేవు.{{sfn|Thompson|2008|p=240}}
ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్ ఆస్ట్రేలియన్ స్థానాలను సమీపిస్తున్నప్పుడు, రైఫిల్ కంపెనీలలో ఉన్న 2/4వ మెషిన్ గన్ బెటాలియన్ మెషిన్ గన్నర్లు కాల్పులు ప్రారంభించారు. నీటిపై దాడి చేసే దళాన్ని ప్రకాశవంతం చేయడానికి బ్రిటిష్ యూనిట్ బీచ్లలో స్పాట్లైట్లను ఉంచింది. కానీ బాంబు దాడి వల్ల చాలా వరకు పాడైపోయాయి, మిగిలిన వాటిని ఆన్ చేయాలని ఎలాంటి ఆదేశాలు ఇవ్వలేదు. బూలో నది చుట్టూ ఉన్న 2/18వ, 2/20వ బెటాలియన్లు ఆక్రమించిన స్థానాలపై, అలాగే 2/19వ బెటాలియన్ నుండి ఒక కంపెనీపై ప్రారంభ దాడి కేంద్రీకృతమైంది. ఒక గంట వ్యవధిలో 2/19వ బెటాలియన్ కుడి వైపున తీవ్రమైన పోరాటం జరిగింది. వారి స్థానాలను జపనీయులు అధిగమించే వరకు ఇది కొనసాగింది. ఆ తర్వాత జపనీయులు చీకటి, వృక్షసంపదను ఆసరాగా చేసుకుని ద్వీపం లోపలికి ముందుకు సాగారు. 2/19వ కంపెనీ చూపిన ప్రతిఘటన కారణంగా, జపనీయుల తదుపరి దళాలు మురై నదీ ముఖద్వారం చుట్టూ దిగవలసి వచ్చింది. దీని వల్ల 2/19వ, 2/18వ బెటాలియన్ల మధ్య అంతరం ఏర్పడింది. అక్కడి నుండి జపనీయులు 2/18వ బెటాలియన్పై రెండు సమిష్టి దాడులు ప్రారంభించారు. ఆస్ట్రేలియన్లు భారీ కాల్పులతో స్పందించినప్పటికీ, చివరికి జపనీయుల సంఖ్యాబలం ముందు తలవంచాల్సి వచ్చింది. అగ్నిమాపక మద్దతు కోసం అత్యవసర అభ్యర్థనలు చేశారు, 2/15వ ఫీల్డ్ రెజిమెంట్ 4,800 కంటే ఎక్కువ రౌండ్లతో ఈ అభ్యర్థనలకు ప్రతిస్పందించింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=292, 240, 293–295}}
సాయంత్రమంతా భీకర పోరాటం జరిగింది. కానీ ఆ ప్రాంత భౌగోళిక పరిస్థితులు, చీకటి కారణంగా జపనీయులు పొదల్లోకి చెదరిపోయి ఆస్ట్రేలియన్ దళాలను చుట్టుముట్టగలిగారు. నదులు, వాగుల వల్ల కామన్వెల్త్ రక్షణ రేఖ పలుచబడిన చోట వారు ఖాళీలను వాడుకుని సులభంగా చొచ్చుకుపోయారు. అర్ధరాత్రి నాటికి, రెండు జపనీస్ డివిజన్లు తాము ప్రాథమిక లక్ష్యాలను సాధించామని తమ కమాండర్కు తెలియజేయడానికి స్టార్ షెల్ కాల్చాయి. తెల్లవారుజామున 1:00 గంటకు వారు తమ స్థావరాలను పటిష్ఠం చేసుకున్నారు. రెండు గంటల్లోనే, పోరాడిన మూడు ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్లు తీరం నుండి ద్వీపం మధ్యభాగానికి తూర్పు వైపుగా వెనక్కి తగ్గి తిరిగి సంఘటితం కావడానికి ప్రయత్నించాయి. ఈ పనిని వారు చాలావరకు క్రమశిక్షణతో పూర్తి చేశారు. 2/20వ బెటాలియన్ నమాజీ ఎస్టేట్ చుట్టూ తన నాలుగు కంపెనీలలో మూడింటిని కేంద్రీకరించగలిగింది, ఒకటి మాత్రం వెనుకబడిపోయింది. 2/18వ బెటాలియన్ అమా కెంగ్ వద్ద సగం బలాన్ని మాత్రమే కేంద్రీకరించగలిగింది. అలాగే 2/19వ బెటాలియన్ కూడా మూడు కంపెనీలను వెనక్కి తీసుకువెళ్లింది. టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్ను రక్షించడానికి నాల్గవ దానిని విడిచిపెట్టింది. ఫిబ్రవరి 9 ఉదయం మరింత పోరాటం జరిగింది. ఆస్ట్రేలియన్లు మరింత వెనక్కి నెట్టబడ్డారు. 2/18వ బెటాలియన్ అమా కెంగ్ నుండి నెట్టివేయబడింది, 2/20వ బెటాలియన్ బుకిట్ పంజోంగ్కు పశ్చిమాన ఉన్న బులిమ్కు వెనక్కి తగ్గవలసి వచ్చింది. తప్పించుకున్న దళాలు తమ యూనిట్లలో చేరడానికి టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్కు వెనక్కి తగ్గడానికి ప్రయత్నించి భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశాయి. 2/29వ బెటాలియన్ను 27వ బ్రిగేడ్ ప్రాంతం నుండి టెంగాకు మార్చడం ద్వారా 22వ బ్రిగేడ్ను బలోపేతం చేయడానికి బెన్నెట్ ప్రయత్నించాడు. అయితే అమా కెంగ్ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి దానిని ఉపయోగించే ముందే, జపనీయులు ఎయిర్ఫీల్డ్ చుట్టూ మరో దాడి ప్రారంభించారు, 2/29వ బెటాలియన్ రక్షణాత్మక స్థితికి నెట్టబడింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=296–300}} ప్రారంభ పోరాటంలో ఆస్ట్రేలియన్లు భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశారు, కేవలం 2/20వ బెటాలియన్లోనే 334 మంది మరణించారు, 214 మంది గాయపడ్డారు.{{sfn|Legg|1965|p=235}}
=== వైమానిక కార్యకలాపాలు ===
[[File:BrewsterBuffalosMkIRAAFSingaporeOctober1941.jpg|thumb|left|సెంబవాంగ్ ఎయిర్ఫీల్డ్లో ఉన్న బ్రూస్టర్ బఫెలో ఫైటర్లు|alt=మైదానంలో విమానం, విమాన సిబ్బంది]]
మలయా దండయాత్ర సమయంలో సింగపూర్ కోసం వైమానిక పోరాటం ప్రారంభమైంది. 8 డిసెంబర్ 1941 ఉదయం సింగపూర్పై మొదటిసారిగా జపాన్ ఆక్రమిత ఇండోచైనా నుండి వచ్చిన మిత్సుబిషి జి3ఎమ్2 "నెల్", మిత్సుబిషి జి4ఎమ్1 "బెట్టీ" వంటి సుదూర జపాన్ విమానాలు బాంబు దాడులు చేశాయి. ఈ బాంబర్లు సిటీ సెంటర్తో పాటు సెంబవాంగ్ నావల్ బేస్, ఉత్తర ప్రాంత ఎయిర్ఫీల్డ్లపై దాడి చేశాయి. డిసెంబర్ నెలలో తప్పుడు అలారాలు మోగాయి, నావల్ బేస్ వంటి దూర ప్రాంత సైనిక స్థావరాలపై అప్పుడప్పుడు హిట్-అండ్-రన్ (దాడి చేసి పారిపోవడం) దాడులు జరిగాయి కానీ సింగపూర్ నగరంపై దాడులు జరగలేదు. పరిస్థితి ఎంత నిరాశాజనకంగా మారిందంటే, ఒక బ్రిటిష్ సైనికుడు నడిరోడ్డుపై నిలబడి వెళ్లే ఏ విమానంపైనైనా తన వికర్స్ మెషిన్ గన్తో కాల్పులు జరపడం ప్రారంభించాడు. "ఆ కిరాతకులు నన్ను బహిరంగ ప్రదేశంలో వెతుకుతారని కలలో కూడా ఊహించలేరు, నేనొక విమానాన్ని నేలకూల్చడం చూడాలనుకుంటున్నాను" అని మాత్రమే అతను చెప్పగలిగాడు.{{sfn|Regan|1992|p=189}} నగరంపై తదుపరి దాడి డిసెంబర్ 29/30 రాత్రి జరిగినట్లు నమోదైంది. వారం పాటు ప్రతిరాత్రి దాడులు కొనసాగాయి. జనవరి 12, 1942 నుండి పగటిపూట కూడా దాడులు ప్రారంభమయ్యాయి.{{sfn|Shores et al|1992|pp=276–288}} జపాన్ సైన్యం సింగపూర్ ద్వీపం వైపు ముందుకు సాగుతున్న కొద్దీ, పగలు రాత్రి జరిగే దాడుల తీవ్రత, పౌనఃపున్యం పెరిగాయి. దీనివల్ల బ్రిటిష్ వారు లొంగిపోయే సమయానికి వేలాది మంది పౌరులు మరణించారు.{{sfn|Perry|2012|p=105}}
డిసెంబర్లో 51 హాకర్ హరికేన్ Mk II ఫైటర్లు, 24 మంది పైలట్లను సింగపూర్కు పంపారు. వీరు ఐదు స్క్వాడ్రన్లకు కేంద్రంగా ఏర్పడ్డారు. వారు జనవరి 3, 1942 నాటికి వచ్చారు, అప్పటికే బఫెలో స్క్వాడ్రన్లు పూర్తిగా బలహీనపడిపోయాయి. నెం. 232 స్క్వాడ్రన్ RAF ఏర్పడింది, నెం. 488 స్క్వాడ్రన్ RNZAF అనే బఫెలో స్క్వాడ్రన్ హరికేన్స్గా మార్చబడింది; 232 స్క్వాడ్రన్ జనవరి 20న కార్యాచరణను ప్రారంభించింది. ఆ రోజు మూడు హరికేన్లను కోల్పోయి, మూడు నకాజిమా Ki-43 "ఆస్కార్స్"ను నాశనం చేసింది. బఫెలోస్ లాగానే హరికేన్స్ కూడా గాలిలో జరిగే పోరాటాల్లో తీవ్ర నష్టాలను చవిచూశాయి.{{sfn|Cull|Sortehaug|2004|pp=27–29}}{{efn|64 సెంటై మూడు Ki-43లను కోల్పోయింది, ఐదు హరికేన్లను కూల్చివేసినట్లు పేర్కొంది.{{sfn|Cull|Sortehaug|2004|pp=27–29}}}} జనవరి 27 నుండి 30 వరకు, విమాన వాహక నౌక ఇండోమిటబుల్పై మరో 48 హరికేన్లు చేరుకున్నాయి.{{sfn|Shores et al|1992|p=350}} నెం. 226 గ్రూప్ RAFకి చెందిన నాలుగు స్క్వాడ్రన్ల ద్వారా నడపబడుతున్న ఈ విమానాలు డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్లోని సుమత్రా ద్వీపంలో ఉన్న పాలెంబాంగ్ సమీపంలో P1 అనే కోడ్ పేరు గల ఎయిర్ఫీల్డ్ నుండి ఎగిరాయి, కాగా సింగపూర్లో ఒక విమానం నిర్వహించబడింది.{{sfn|Grehan|Mace|2015|p=442}} వైమానిక దాడుల కారణంగా అనేక హరికేన్లు నేలపైనే ధ్వంసమయ్యాయి.{{sfn|Gillison|1962|pp=387–388}} పోరాటమంతటా సమర్థవంతమైన వాయు ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థ లేకపోవడం వల్ల ఎయిర్ఫీల్డ్లపై జపాన్ దాడుల్లో చాలా కామన్వెల్త్ విమానాలు ఈ విధంగానే ధ్వంసమయ్యాయి.{{sfn|Boyne|2002|p=391}}
[[File:Hurricane singapore.jpg|thumb|ఈస్ట్ కోస్ట్ రోడ్ వెంబడి 8 ఫిబ్రవరిన నేలకూలిన నం. 232 స్క్వాడ్రన్ RAF హాకర్ హరికేన్|alt=ప్రేక్షకులతో కూలిపోయిన విమానం]]
దండయాత్ర సమయానికి, సింగపూర్లోని కామన్వెల్త్ దళాలకు వైమానిక రక్షణ కల్పించడానికి RAF కల్లాంగ్కు చెందిన 232 స్క్వాడ్రన్ లోని పది హరికేన్లు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి. టెంగా, సెలెటార్, సెంబవాంగ్లోని ఎయిర్ఫీల్డ్లు జోహోర్ బహ్రూ వద్ద ఉన్న జపనీస్ ఆర్టిలరీ పరిధిలో ఉన్నాయి. RAF కల్లాంగ్ మాత్రమే పనిచేసే ఏకైక ఎయిర్స్ట్రిప్; డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్ను బలోపేతం చేయడానికి జనవరి నాటికి బ్రతికి ఉన్న స్క్వాడ్రన్లు, విమానాలు ఉపసంహరించబడ్డాయి.{{sfn|Thompson|2005|p=273}} ఫిబ్రవరి 9 ఉదయం, సారింబున్ బీచ్, ఇతర పశ్చిమ ప్రాంతాలలో వైమానిక పోరాటాలు జరిగాయి. మొదటి ఎన్కౌంటర్లో తమ దండయాత్రకు వాయు రక్షణ కల్పించడానికి జోహోర్ నుండి ఎగురుతున్న దాదాపు 84 జపనీస్ విమానాలను అడ్డుకోవడానికి మిగిలి ఉన్న చివరి పది హరికేన్లు కల్లాంగ్ ఎయిర్ఫీల్డ్ నుండి పంపబడ్డాయి.{{sfn|Owen|2001|p=176}} ఈ పోరాటంలో ఒక హరికేన్ విమానాన్ని కోల్పోయి, ఆరు జపాన్ విమానాలను హరికేన్లు కూల్చివేశాయి, మరో 14 విమానాలను ధ్వంసం చేశాయి.{{sfn|Richards|Saunders|1954|p=40}}
వైమానిక పోరాటాలు ఆ రోజు మొత్తం కొనసాగాయి. సాయంత్రం కల్లా, తన వద్ద మిగిలివున్న కొద్ది విమానాలతో పెర్సివల్ కల్లాంగ్ను బేస్గా ఉపయోగించడం ఇకపై సాధ్యం కాదని స్పష్టమైంది. ఆయన ఆమోదంతో, మిగిలిన ఎగిరే పరిస్థితుల్లో ఉన్న హరికేన్లు సుమత్రాకు ఉపసంహరించబడ్డాయి.{{sfn|Thompson|2005|pp=302–303}} ఫిబ్రవరి 9న ఒక స్క్వాడ్రన్ హరికేన్ ఫైటర్లు గగనతలంలోకి వెళ్లాయి కానీ తరువాత నెదర్లాండ్స్ ఈస్ట్ ఇండీస్కు ఉపసంహరించబడ్డాయి. ఆ తర్వాత సింగపూర్ గగనతలంలో కామన్వెల్త్ విమానాలు కనిపించలేదు; జపనీయులు గాలిలో ఆధిపత్యాన్ని సాధించారు.{{sfn|Legg|1965|p=237}}<ref>Percival's dispatches published in {{London Gazette|issue=38215|date=20 February 1948|pages=1245–1346|supp=y}} [https://web.archive.org/web/20210815050300/https://www.thegazette.co.uk/London/issue/38215/supplement/1245 Archived] from the original on 15 August 2021.</ref> ఆ రోజు సాయంత్రం, మూడు ఫెయిర్మైల్ బి మోటార్ లాంచ్లు జోహోర్ జలసంధిలో పశ్చిమ ఛానల్ చుట్టూ దాడి చేసి పలు జపనీస్ ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్లను ముంచేశాయి.{{sfn|Legg|1965|p=237}} ఫిబ్రవరి 10 సాయంత్రం, ABDA కమాండర్ జనరల్ ఆర్చీబాల్డ్ వావెల్, మిగిలిన కామన్వెల్త్ వాయుసేన సిబ్బందిని డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్కు తరలించాలని ఆదేశించాడు. ఈ సమయానికి, రచయిత ఫ్రాంక్ ఓవెన్ ప్రకారం కల్లాంగ్ ఎయిర్ఫీల్డ్ "బాంబు క్రేటర్లతో నిండిపోయింది, అది ఇక ఉపయోగపడదు".{{sfn|Owen|2001|p=183}}
=== రెండవ రోజు ===
[[File:Kranji War Memorial Inscription.jpg|thumb|upright=1.3|క్రాంజి వార్ మెమోరియల్ వద్ద శాసనం|alt=రాతి స్మారక చిహ్నం, "స్వేచ్ఛా పౌరులందరి కోసం వారు మరణించారు" అని రాసి ఉంది]]
మరిన్ని దాడులు ఈశాన్యంలో జరుగుతాయని విశ్వసించిన పెర్సివల్ ఫిబ్రవరి 9 ఉదయం వరకు 22వ బ్రిగేడ్ను పటిష్ఠం చేయలేదు. అప్పుడు 12వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ నుండి సగం బలం ఉన్న రెండు బెటాలియన్లను పంపాడు. ఈ భారతీయ దళాలు మధ్యాహ్నం సుమారు బెన్నెట్ వద్దకు చేరుకున్నాయి. ఆ కొద్దిసేపటికే సింగపూర్ రేస్కోర్స్ చుట్టూ ఉన్న ఆస్ట్రేలియన్ దళాలను బలోపేతం చేయడానికి పెర్సివల్ 6వ/15వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ను కేటాయించాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=325}} ఆ రోజు మొత్తం తీరంలో తన స్థానాన్ని నిలబెట్టుకున్న 44వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ తన బహిర్గతమైన పార్శ్వంపై ఒత్తిడిని అనుభవించడం ప్రారంభించింది. పెర్సివల్, బెన్నెట్ మధ్య చర్చల తర్వాత కామన్వెల్త్ రేఖ దక్షిణ భాగాన్ని నిర్వహించడానికి వారు తూర్పు వైపుకు వెళ్లాల్సి ఉంటుందని నిర్ణయించబడింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=324}} టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్కు తూర్పున—ఆ తర్వాత జపాన్ నియంత్రణలోకి వచ్చింది—జురాంగ్కు ఉత్తరాన బులిమ్ చుట్టూ కేంద్రీకృతమై రెండు నదుల మధ్య పశ్చిమాన "క్రాంజి-జురాంగ్ స్విచ్ లైన్" అని పిలువబడే ద్వితీయ రక్షణ రేఖను ఏర్పాటు చేయాలని బెన్నెట్ నిర్ణయించుకున్నాడు.{{sfn|Legg|1965|p=236}}{{sfn|Wigmore|1957|p=324}}
ఉత్తర ప్రాంతంలో 27వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ మొదటి రోజు జపనీస్ దాడులలో పాల్గొనలేదు. 2/29వ బెటాలియన్ను 22వ బ్రిగేడ్కు బదిలీ చేసిన తరువాత, 2/26వ, 2/30వ బెటాలియన్లు మాత్రమే మిగిలాయి. పశ్చిమ పార్శ్వం ఎదుర్కొంటున్న ముప్పును ఎదుర్కోవడానికి మ్యాక్స్వెల్ తన దళాన్ని పునర్వ్యవస్థీకరించాలని భావించాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=305}} ఫిబ్రవరి 9 చివరలో, ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ 27వ బ్రిగేడ్ ఆక్రమించిన స్థానాలపై దాడి ప్రారంభించారు, 2/26వ బెటాలియన్పై ప్రధానంగా దృష్టి సారించారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=331}} ప్రారంభ దాడిలో ఆస్ట్రేలియన్ మోర్టార్లు, మెషిన్ గన్ల దాడుల వల్ల, ఆస్ట్రేలియన్లు నాశనం చేసిన చమురు ట్యాంకుల నుండి నీటిలోకి వదిలిన మండుతున్న చమురు వల్ల జపనీయులు భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=333}} కొంతమంది గార్డులు ఒడ్డుకు చేరుకుని బలహీనమైన బీచ్హెడ్ను నిర్వహించారు; దాడి తీవ్రస్థాయిలో ఉన్నప్పుడు, గార్డ్స్ కమాండర్ నిషిమురా తన దళాలు ఎదుర్కొంటున్న భారీ ప్రాణనష్టం కారణంగా దాడిని రద్దు చేయడానికి అనుమతి కోరినట్లు సమాచారం, కానీ యమశిత వారిని ముందుకు సాగాలని ఆదేశించాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=307–309}}
[[File:Burning oil fields.jpg|thumb|సింగపూర్ నావల్ బేస్ వద్ద మండుతున్న చమురు ట్యాంకుల నుండి పొగ స్తంభం|alt=నగరం మీదుగా పొగ స్తంభం ఉన్న దృశ్యం]]
కమ్యూనికేషన్ సమస్యలు కామన్వెల్త్ రక్షణలో మరింత పగుళ్లను సృష్టించాయి. 22వ బ్రిగేడ్ పెరుగుతున్న ఒత్తిడికి గురవుతుందని మ్యాక్స్వెల్కు తెలుసు, కానీ టేలర్ను సంప్రదించలేకపోయాడు, చుట్టుముట్టబడతామనే ఆందోళనలో ఉన్నాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=329}} జపనీస్ దళాల సమూహాలు క్రాంజీ నది ఏర్పరచిన ఖాళీని వాడుకుంటూ పశ్చిమం నుండి బ్రిగేడ్ స్థానాల్లోకి చొరబడటం ప్రారంభించడంతో, 2/26వ బెటాలియన్ బుకిట్ తిమా రోడ్డుకు తూర్పున ఉన్న స్థానానికి ఉపసంహరించుకోవలసి వచ్చింది. ఈ కదలిక 2/30వ బెటాలియన్ను కాజ్వేకి దూరంగా వెళ్లేలా ప్రేరేపించింది.{{sfn|Legg|1965|p=236}} ఈ ఉపసంహరణకు అధికారం ఆ తర్వాత చర్చనీయాంశమైంది. తాను అలా చేయడానికి మ్యాక్స్వెల్కు అధికారం ఇవ్వలేదని బెన్నెట్ పేర్కొన్నాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=329}} దీని ఫలితంగా మిత్రరాజ్యాలు కాజ్వేకు పశ్చిమాన ఆనుకుని ఉన్న బీచ్లు, కాజ్వేకు ఎగువన ఉన్న ఎత్తైన ప్రదేశాల నియంత్రణను కోల్పోయాయి, 11వ ఇండియన్ డివిజన్ ఎడమ పార్శ్వం ప్రమాదంలో పడింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=308–309}} జపనీయులకు "ఎలాంటి ప్రతిఘటన లేకుండా తమ దళాన్ని నిర్మించుకోవడానికి" గట్టి పట్టు లభించింది.{{sfn|Legg|1965|p=237}}
=== జపనీయుల పురోగతి ===
క్రాంజీలో ఏర్పడిన ఖాళీ కారణంగా ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ సాయుధ విభాగాలు ఎలాంటి ప్రతిఘటన లేకుండా ల్యాండ్ అవ్వడానికి అవకాశం ఏర్పడింది. ఆ తర్వాత వారు తమ ఫిరంగులు, ఆయుధాలను రవాణా చేయడం ప్రారంభించారు.{{sfn|Thompson|2005|p=309}}{{sfn|Costello|2009|p=199}} 27వ బ్రిగేడ్ ఉపసంహరణ కారణంగా తన ఎడమ పార్శ్వం రక్షణ లేకుండా పోయిందని గ్రహించిన 11వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ కమాండర్ కీ, కాజ్వేకు దక్షిణాన ఉన్న ఎత్తైన ప్రదేశాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి రిజర్వ్ నుండి 8వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ను పంపాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=310}} ఫిబ్రవరి 10 అంతా జురాంగ్ రేఖ వెంబడి మరింత పోరాటం జరిగింది. రిఫార్మేటరీ రోడ్డుకు పశ్చిమాన అప్పటికి జురాంగ్ రేఖలో నియమించబడని దళాలతో ద్వితీయ రక్షణ రేఖను ఏర్పాటు చేయడానికి ఆదేశాలు జారీ చేయబడ్డాయి. ఈ ఆదేశాలను తప్పుగా అర్థం చేసుకోవడం వల్ల 22వ బ్రిగేడ్ కమాండర్ టేలర్ అకాలంగా తన దళాలను తూర్పుకు ఉపసంహరించుకున్నాడు. అక్కడ వారు X బెటాలియన్ అని పిలువబడే 200 మంది ఆస్ట్రేలియన్ రీన్ఫోర్స్మెంట్స్ తాత్కాలిక బెటాలియన్తో చేరారు. తన కుడి వైపున ఉన్న 27వ బ్రిగేడ్తో కమ్యూనికేషన్ కోల్పోయిన తర్వాత 12వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ కమాండర్ బ్రిగేడియర్ ఆర్చీ పారిస్ దళాలను బుకిట్ పంజోంగ్ సమీపంలోని రోడ్ జంక్షన్కు ఉపసంహరించుకున్న తర్వాత జురాంగ్ రేఖ చివరికి కుప్పకూలింది. రేఖలో అత్యంత ఎడమవైపు ఉన్న 44వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ కమాండర్ బల్లాంటైన్ కూడా టేలర్ లాగానే ఆదేశాలను తప్పుగా అర్థం చేసుకుని వెనక్కి తగ్గాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=310–311}} ఫిబ్రవరి 10 సాయంత్రం, బ్రిటిష్ ప్రధాన మంత్రి విన్స్టన్ చర్చిల్ వావెల్కు కేబుల్ పంపారు:
{{blockquote|text=సింగపూర్లోని పరిస్థితిని మేము ఎలా చూస్తున్నామో మీరు గ్రహించాలి. చీఫ్ ఆఫ్ ద ఇంపీరియల్ జనరల్ స్టాఫ్ (CIGS), జనరల్ అలాన్ బ్రూక్ క్యాబినెట్కు నివేదించిన దాని ప్రకారం పెర్సివల్ దగ్గర 100,000 [sic] మందికి పైగా సైనికులు ఉన్నారు, వీరిలో 33,000 మంది బ్రిటీష్ వారు, 17,000 ఆస్ట్రేలియన్లు ఉన్నారు. జపాన్కి మొత్తం మలయ్ ద్వీపకల్పంలో అంతమంది ఉన్నారో లేదో కూడా సందేహమే. ఈ పరిస్థితుల్లో, జలసంధి దాటి వచ్చిన జపాన్ దళాల కంటే రక్షించే వారే చాలా ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉంటారు. గట్టిగా పోరాడి వారిని నాశనం చేయాలి. ఈ దశలో సైన్యాన్ని రక్షించడం లేదా జనాభాను కాపాడటం గురించి ఆలోచించకూడదు. ఈ యుద్ధం ఏ ఖర్చుకైనా చివరి వరకు పోరాడాల్సిందే. 18వ డివిజన్కు చరిత్రలో తన పేరు లిఖించుకునే అవకాశం ఉంది. కమాండర్లు, సీనియర్ అధికారులు తమ దళాలతో పాటు ప్రాణత్యాగం చేయాలి. బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం, బ్రిటీష్ ఆర్మీ గౌరవం ప్రమాదంలో ఉంది. బలహీనతను ఏ రూపంలోనూ ఉపేక్షించరని నేను మీపై నమ్మకం ఉంచుతున్నాను. రష్యన్లు తమ శక్తి మేరకు పోరాడుతుండగా, అమెరికన్లు లుజోన్లో మొండిగా పట్టుబడుతున్నప్పుడు, మన దేశం, మన జాతి ప్రతిష్ట మొత్తం ముడిపడి ఉంది. ప్రతి యూనిట్ శత్రువుతో దగ్గరగా పోరాడి విజయం సాధిస్తుందని ఆశిస్తున్నాను.{{sfn|Leasor|2001|p=246}}}}
ఫిబ్రవరి 10 మధ్యాహ్నం ప్రారంభంలో జురాంగ్ రేఖ పతనం గురించి తెలుసుకున్న వావెల్, దానిని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ప్రతిదాడిని ప్రారంభించాలని పెర్సివల్ను ఆదేశించాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=312}} ఈ ఆదేశం బెన్నెట్కు పంపబడింది, అతను X బెటాలియన్ను కేటాయించాడు. పెర్సివల్ ప్రతిదాడి కోసం తన సొంత ప్రణాళికలను రూపొందించాడు. మెజారిటీ 22వ బ్రిగేడ్ను భాగం చేస్తూ మూడు-దశల ఆపరేషన్ను వివరించి, దానిని బెన్నెట్కు అప్పగించాడు. అతను ప్రణాళికను అమలు చేయడం ప్రారంభించాడు, కానీ X బెటాలియన్ను తిరిగి పిలవడం మర్చిపోయాడు. సరిగ్గా శిక్షణ లేని, తగినన్ని ఆయుధాలు లేని రీప్లేస్మెంట్లతో కూడిన బెటాలియన్, ప్రతిదాడిని ప్రారంభించడానికి వేచి ఉంటూ బుకిట్ తిమా సమీపంలోని ఒక అసెంబ్లీ ప్రాంతానికి చేరుకుంది.{{sfn|Thompson|2005|pp=312–313}} ఫిబ్రవరి 11 తెల్లవారుజామున టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్, జురాంగ్ రోడ్డు చుట్టూ గణనీయమైన దళాలను కేంద్రీకరించిన జపనీయులు తదుపరి దాడి కార్యకలాపాలను ప్రారంభించారు: 5వ డివిజన్ బుకిట్ పంజోంగ్ వైపు తన పురోగతిని లక్ష్యంగా చేసుకోగా, 18వ డివిజన్ బుకిట్ తిమా వైపు దాడి చేసింది. వారు ప్రతిదాడిని ప్రారంభించడానికి వేచి ఉంటూ తమ అసెంబ్లీ ప్రాంతంలో క్యాంప్ చేసిన X బెటాలియన్పై విరుచుకుపడ్డారు. ఈ దాడిలో మూడింట రెండు వంతుల బెటాలియన్ చంపబడటం లేదా గాయపడటం జరిగింది.{{sfn|Thompson|2005|p=314}} 6/15వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ మూలకాలను పక్కన పెట్టిన తర్వాత, జపనీయులు రిఫార్మేటరీ రోడ్ చుట్టూ 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్పై మళ్లీ దాడి చేయడం ప్రారంభించారు.{{sfn|Wigmore|1957|pp=348–350}}
ఆ తర్వాత ఫిబ్రవరి 11న, జపనీస్ సరఫరాలు తగ్గిపోవడంతో యమశిత పెర్సివల్ను మోసగించే ప్రయత్నం చేశాడు. "అర్థరహితమైన, నిరాశాజనకమైన ఈ ప్రతిఘటనను వదిలివేయాలని" అతనికి సూచించాడు.{{sfn|Hall|1983|p=179}}{{sfn|Lloyd|2012|p=66}} జపనీస్ దాడుల భారాన్ని భరించిన 22వ బ్రిగేడ్ పోరాట బలం కొన్ని వందల మందికి తగ్గిపోయింది. జపనీయులు బుకిట్ తిమా ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు, ఇందులో గారిసన్ ప్రధాన ఆహార, ఇంధన డిపోలు ఉన్నాయి.{{sfn|Perry|2012|p=104}} వావెల్ పెర్సివల్తో మాట్లాడుతూ, గారిసన్ చివరి వరకు పోరాడాలని, సింగపూర్లో ఎవరూ లొంగిపోకూడదని చెప్పాడు.{{sfn|Smith|2006|p=509}}{{sfn|Thompson|2005|p=316}}{{sfn|Kirby|1954|p=410}} ద్వీపం మధ్యలో ఉన్న జలాశయాల నీటి సరఫరాకు ముప్పు ఏర్పడటంతో, బుకిట్ తిమాను తిరిగి తీసుకోవడంలో ప్రాథమిక చర్యగా బుకిట్ పంజోంగ్ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలని 27వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ ఆదేశించబడింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=354}} ఈ ప్రతిదాడిని ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ తిప్పికొట్టారు. 27వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ బుకిట్ తిమా రోడ్డుకు ఇరువైపులా సగానికి చీలిపోయింది. కొన్ని విభాగాలు పియర్స్ రిజర్వాయర్ వరకు విస్తరించాయి.{{sfn|Hall|1983|p=180}}
{{Quote box|సింగపూర్పై నా దాడి ఒక బ్లఫ్ (మోసం చేయడం ద్వారా సాధించిన విజయం) — అది పనిచేసింది. నా వద్ద 30,000 మంది సైనికులు ఉన్నారు, కానీ ప్రత్యర్థులు మా కంటే మూడు రెట్లు ఎక్కువగా ఉన్నారు. నేను సింగపూర్ కోసం ఎక్కువసేపు పోరాడవలసి వస్తే నేను ఓడిపోతానని నాకు తెలుసు. అందుకే లొంగుబాటు వెంటనే జరగాల్సి వచ్చింది. బ్రిటిష్ వారు మా సంఖ్యాపరమైన బలహీనత, సరఫరాల కొరతను కనిపెడతారని, వినాశకరమైన వీధి పోరాటాల్లోకి నన్ను నెడతారని నేను ఎల్లప్పుడూ చాలా భయపడ్డాను.|source = — టోమోయుకి యమశిత{{sfn|Shores et al|1992|p=383}}|width =35%|align=right}}
మరుసటి రోజు, కామన్వెల్త్కు పరిస్థితి విషమించడంతో, వారు తమ రక్షణను సంఘటితం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించారు; 12/13 ఫిబ్రవరి రాత్రి ద్వీపం తూర్పు చివరన సింగపూర్ నగరం చుట్టూ 28 మైళ్ల (45 కి.మీ) చుట్టుకొలతతో ఒక రక్షణ వలయాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ఉత్తర్వులు జారీ చేయబడ్డాయి. ఉత్తర తీరం వెంబడి బీచ్ల నుండి, చాంగీ చుట్టుపక్కల నుండి రక్షణ దళాలను తరలించడం ద్వారా ఇది సాధించబడింది. 18వ పదాతిదళ విభాగానికి కీలకమైన జలాశయాలపై నియంత్రణను నిర్వహించడం, సిమన్స్ సదరన్ ఏరియా దళాలతో అనుసంధానాన్ని ఏర్పాటు చేయడం అప్పగించబడింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=322–323}} వెనక్కి తగ్గుతున్న దళాలు మార్గమధ్యంలో దాడులను ఎదుర్కొన్నాయి.{{sfn|Hall|1983|p=183}} మరోచోట 22వ బ్రిగేడ్ సాయంత్రం వరకు హాలండ్ రోడ్కు పశ్చిమాన ఒక స్థానాన్ని కొనసాగించింది, ఆ తర్వాత దానిని హాలండ్ విలేజ్కు వెనక్కి లాగారు.{{sfn|Thompson|2005|p=323}}
ఫిబ్రవరి 13న, జపనీస్ ఇంజనీర్లు కాజ్వే మీదుగా రహదారిని మరమ్మతు చేశారు, మరిన్ని ట్యాంకులు ముందుకు నెట్టబడ్డాయి.{{sfn|Hall|1983|p=184}} కామన్వెల్త్ దళాలు భూభాగాన్ని కోల్పోతూనే ఉండటంతో పౌర ప్రాణనష్టాన్ని తగ్గించేందుకు లొంగిపోవాలని సీనియర్ అధికారులు పెర్సివల్కు సూచించారు. పెర్సివల్ నిరాకరించాడు కానీ ప్రతిఘటన ఎప్పుడు నిలిపివేయాలి అనే దానిపై మరింత విచక్షణ కోసం వావెల్ నుండి అధికారం పొందేందుకు ప్రయత్నించాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=329–330}}{{sfn|Keogh|1962|p=170}} నగరానికి సరఫరా చేసే నీటి రిజర్వాయర్లను జపనీయులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు కానీ సరఫరాను నిలిపివేయలేదు.{{sfn|Keogh|1962|p=171}} ఆ రోజు గూఢచర్యం చేశారన్న ఆరోపణలతో మిలిటరీ పోలీసులు కెప్టెన్ పాట్రిక్ స్టాన్లీ వాఘన్ హీనన్ను ఉరితీశారు.<ref>{{cite web |url=http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/viewpoints/elphick.htm |author=Elphick, Peter |year=2002 |title=Viewpoint: Cover-ups and the Singapore Traitor Affair |work=Four Corners Special: No Prisoners |publisher=Australian Broadcasting Commission |access-date=5 March 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170606212842/http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/viewpoints/elphick.htm |archive-date=6 June 2017|ref=none|ref=none}}</ref> బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీకి చెందిన ఎయిర్ లైజన్ ఆఫీసర్ అయిన హీనన్ను జపనీస్ మిలిటరీ ఇంటెలిజెన్స్ నియమించుకుంది. ఉత్తర మలయాలో కామన్వెల్త్ ఎయిర్ఫీల్డ్లపై దాడి చేయడంలో వారికి సహాయం చేయడానికి అతను రేడియోను ఉపయోగించాడు. అతన్ని డిసెంబర్ 10న అరెస్టు చేసి, జనవరిలో కోర్ట్-మార్షల్ చేశారు. సింగపూర్ దక్షిణ భాగంలో ఉన్న కెప్పెల్ హార్బర్ వద్ద హీనన్ను కాల్చిచంపారు. అతని మృతదేహాన్ని సముద్రంలోకి విసిరారు.{{sfn|Smith|2006|pp=161–163}}{{sfn|Elphick|1995|p=353}}
ఆస్ట్రేలియన్లు టాంగ్లిన్ బ్యారక్స్ చుట్టూ వాయువ్యాన తమ స్వంత వలయాన్ని ఆక్రమించారు, దీనిలో వారు ముందుజాగ్రత్తగా అన్ని రౌండ్ల రక్షణను కొనసాగించారు. వారి కుడి వైపున, 18వ డివిజన్, 11వ ఇండియన్ డివిజన్, 2వ మలయా బ్రిగేడ్ ఫర్రర్ రోడ్ అంచు నుండి తూర్పున కల్లాంగ్ వరకు, వారి ఎడమ వైపున, 44వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్, 1వ మలయా బ్రిగేడ్ బుయోనా విస్టా నుండి పాసిర్ పంజాంగ్ వరకు వలయాన్ని పట్టుకున్నాయి.{{sfn|Wigmore|1957|p=369}} సింగపూర్ నౌకాశ్రయం నుండి 1 మైలు (1.6 కి.మీ) దూరంలో ఉన్న పాసిర్ పంజాంగ్ రిడ్జ్ చుట్టూ మినహా వలయం చుట్టూ చాలావరకు పరిమిత పోరాటమే జరిగింది, ఇక్కడ మలయన్ పదాతిదళ బెటాలియన్, రెండు బ్రిటిష్ పదాతిదళ బెటాలియన్లు, రాయల్ ఇంజనీర్స్ దళంతో కూడిన 1వ మలయా బ్రిగేడ్ పసిర్ పంజాంగ్ యుద్ధంలో మొండిగా రక్షణాత్మక చర్యలు చేపట్టింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=369}}{{sfn|Thompson|2005|pp=331–333}} జపనీయులు ఆస్ట్రేలియన్ చుట్టుకొలతపై దాడి చేయకుండా చాలా వరకు తప్పించుకున్నారు కానీ ఉత్తర ప్రాంతంలో బ్రిటీష్ 53వ పదాతిదళ బ్రిగేడ్ను జపనీయులు థాంప్సన్ రోడ్లో దాడి చేయడం ద్వారా వెనక్కి నెట్టారు. సాయంత్రం బ్రాడెల్ రోడ్కు ఉత్తరాన వెనక్కి తగ్గవలసి వచ్చింది, రేఖలో 18వ పదాతిదళ విభాగంలోని మిగిలిన వారితో చేరింది. వారు రాత్రంతా త్రవ్వి ఉత్తర ఫ్రంట్లో భీకర పోరాటం సాగించారు.{{sfn|Thompson|2005|p=332}}
మరుసటి రోజు మిగిలిన కామన్వెల్త్ దళాలు పోరాటాన్ని కొనసాగించాయి. కామన్వెల్త్ ఆధీనంలో ఉన్న 3 చ.మైళ్లు (7.8 చ.కి.మీ) ప్రాంతంలో పది లక్షల మంది ప్రజలు గుమిగూడడంతో పౌర ప్రాణనష్టం పెరిగింది, బాంబు దాడులు, ఫిరంగుల కాల్పులు పెరిగాయి.{{sfn|Perry|2012|p=95}} నీటి సరఫరా నిలిచిపోతుందని పౌర అధికారులు భయపడటం ప్రారంభించారు; పాడైన పైపుల కారణంగా పెద్ద మొత్తంలో నీరు వృధా అవుతోందని, నీటి సరఫరా కుప్పకూలే దశలో ఉందని పెర్సివల్కు సమాచారం అందించారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=375}}{{efn|నీటి సరఫరా పరిస్థితిని అంచనా వేయడంలో సింగపూర్ మునిసిపల్ వాటర్ ఇంజనీర్గా అతని పాత్ర గురించి చర్చ కోసం డేవిడ్ ముర్నానే గురించిన కథనాన్ని చూడండి.}}
=== అలెగ్జాండ్రా హాస్పిటల్ మారణకాండ ===
[[File:Alexandra Hospital, Singapore. Wellcome L0026874.jpg|thumb|సింగపూర్లోని అలెగ్జాండ్రా హాస్పిటల్ ప్రధాన ద్వారం]]
14 ఫిబ్రవరి 1942న, జపనీయులు సదరన్ ఏరియా రక్షణల పశ్చిమ భాగంలో అలెగ్జాండ్రా బ్యారక్స్ ఆసుపత్రి సమీపంలో తమ దాడిని పునరుద్ధరించారు. అంతకుముందు రోజు 1వ మలయన్ బ్రిగేడ్ ఈ ప్రాంతాన్ని కాపాడుకోవడానికి తీవ్రంగా పోరాడింది.{{sfn|Thompson|2005|p=333}}{{sfn|Hall|1983|p=184}} దాదాపు 13:00 గంటలకు, జపనీయులు ఆ ప్రాంతాన్ని ఛేదించుకుని అలెగ్జాండ్రా బ్యారక్స్ ఆసుపత్రి వైపు ముందుకు సాగారు. తెల్ల జెండాతో రాయబారిగా వ్యవహరిస్తున్న ఒక బ్రిటిష్ లెఫ్టినెంట్ జపనీస్ దళాల వద్దకు వెళ్లగా, అతనిని బయోనెట్తో పొడిచి చంపారు.{{sfn|Thompson|2005|pp=333–334}} జపనీస్ దళాలు ఆసుపత్రిలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత, వారు శస్త్రచికిత్స చేయించుకుంటున్న కొందరితో సహా 50 మంది సైనికులను చంపారు. వైద్యులు, నర్సులను కూడా చంపారు.{{sfn|Thompson|2005|p=334}} మరుసటి రోజు, దాదాపు 200 మంది పురుష సిబ్బంది, రోగులను ఒకచోట చేర్చి కట్టేసి ఉంచారు.{{sfn|Thompson|2005|p=334}} వారిలో నడవగలిగే క్షతగాత్రులు కూడా ఉన్నారు. వీరిని ఒక పారిశ్రామిక ప్రాంతానికి దాదాపు 400 మీటర్లు (440 గజాలు) నడిచి వెళ్లాలని ఆదేశించారు. దారిలో పడిపోయిన వారిని బయోనెట్తో పొడిచారు. ఈ పురుషులను చిన్నగా, గాలి సరిగాలేని గదులలోకి బలవంతంగా తోసి, రాత్రంతా నీరు లేకుండా ఉంచారు. ఆ దారుణమైన పరిస్థితుల కారణంగా రాత్రి పూట కొందరు చనిపోయారు.{{sfn|Thompson|2005|p=334}} మరుసటి రోజు ఉదయం మిగిలిన వారిని బయోనెట్తో పొడిచి చంపారు.<ref>{{cite web |title=Alexandra Massacre |url=http://www.nesa.org.uk/html/alexandra_massacre.htm |author=Partridge, Jeff |publisher=National Ex-Services Association United Kingdom |access-date=7 December 2005 |archive-url = https://web.archive.org/web/20051018131718/http://www.nesa.org.uk/html/alexandra_massacre.htm |archive-date = 18 October 2005}}</ref>{{sfn|Perry|2012|p=107}} యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత ప్రాణాలతో బయటపడిన కొందరిని గుర్తించారు, వీరిలో కొందరు చనిపోయినట్లు నటించి ప్రాణాలు దక్కించుకున్నారు. ప్రాణాలతో బయటపడిన వారిలో విల్ట్షైర్ రెజిమెంట్కు చెందిన ప్రైవేట్ ఆర్థర్ హేన్స్, ఈ మారణకాండ గురించి నాలుగు పేజీల కథనాన్ని రాశాడు. దీనిని అతని కుమార్తె 2008లో ఒక ప్రైవేట్ వేలంలో విక్రయించింది.<ref>
{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2540152/Soldiers-account-of-Japanese-World-War-Two-massacre-to-be-auctioned.html |title=Soldier's account of Japanese World War Two massacre to be auctioned |newspaper=The Telegraph |date=11 August 2008 |access-date=6 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518101215/http://www.telegraph.co.uk/news/2540152/Soldiers-account-of-Japanese-World-War-Two-massacre-to-be-auctioned.html |archive-date=18 May 2015 |url-status=live}}
</ref> వైలెట్ మౌడ్ ఎవెలిన్ జోన్స్, రాయల్ రెడ్ క్రాస్, SRN, SCM, 1940 - 1942 వరకు బ్రిటీష్ మిలిటరీ హాస్పిటల్ సింగపూర్లోని నర్సింగ్ సిబ్బందికి ఇన్ఛార్జ్గా ఉన్న క్వీన్ అలెగ్జాండ్రాస్ ఇంపీరియల్ మిలిటరీ నర్సింగ్ సర్వీస్ (QAIMNS) లో ప్రిన్సిపల్ మాట్రన్. మారణకాండకు ముందు రోజు ఆమె మూడు నౌకల్లో నర్సింగ్ సిబ్బందిని తరలించేలా ఏర్పాట్లు చేసింది. సుమారు 500 మంది పెద్దలు, పిల్లలతో పాటు జోన్స్ SS కౌలాలాంపూర్ నౌకలో బయలుదేరారు. 14 ఫిబ్రవరి 1942న జపాన్ వైమానిక దళం ఈ నౌకపై బాంబు దాడులు చేసింది. ఈ దాడిలో జోన్స్, సిస్టర్ మార్జోరీ ఐజిల్వుడ్ హోడ్గ్సన్, సిస్టర్ మార్గరెట్ రావెన్ ఫిన్లే, మాట్రన్ హెలెన్ మోంట్గోమరీలతో సహా అనేకమంది మరణించారు.<ref>{{Cite journal |date=1946 |title=In Memoriam |journal=The Nightingale Fellowship Journal |volume=4 |issue=35 |pages=48}}</ref><ref>{{Cite journal |date=2013 |title=Crown Hotel, Battersea |url=https://www.eastsurreyfhs.org.uk/images/Journal/2013/Journal-SEP-13-to-read.pdf |journal=Journal of the East Surrey Family History Society |volume=36|pages=13|issue=3}}</ref>
=== సింగపూర్ పతనం ===
[[File:BritishSurrender.jpg|thumb|left|తన షరతులను - బేషరతు లొంగుబాటును నొక్కి చెప్పడానికి యమశిత (కూర్చున్న వారిలో మధ్యలో ఉన్నవారు) పిడికిలితో టేబుల్ను గుద్దుతున్న దృశ్యం. పెర్సివల్ తన అధికారుల మధ్య కూర్చుని, ముడుచుకున్న చేతిని నోటి దగ్గర పెట్టుకుని ఉన్నాడు.|alt=ముగ్గురు బ్రిటీష్ అధికారులకు ఎదురుగా ఒక టేబుల్ వద్ద తొమ్మిది మంది జపనీస్ అధికారులు కూర్చున్నారు]]
ఫిబ్రవరి 14/15 రాత్రి పొడవునా కామన్వెల్త్ దళాల పరిధులపై జపనీయులు దాడులు చేస్తూనే ఉన్నారు. కామన్వెల్త్ దళాలు తమ రక్షణ శ్రేణులను చాలా వరకు నిలబెట్టుకున్నప్పటికీ, మిలిటరీ సామాగ్రి పరిస్థితి వేగంగా దిగజారుతోంది. నీటి సరఫరా వ్యవస్థ తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నది, సరఫరా అనిశ్చితంగా మారింది, రేషన్లు తగ్గిపోయాయి, సైనిక వాహనాలకు ఇంధనం దాదాపు అయిపోయింది. అలాగే ఫీల్డ్ ఫిరంగులు, విమాన విధ్వంసక తుపాకులకు మందుగుండు సామగ్రి చాలా తక్కువగా మిగిలిపోయింది, ఇవి సిటీ సెంటర్లో భారీ ప్రాణనష్టానికి కారణమవుతున్న జపనీస్ వైమానిక దాడులను అడ్డుకోలేకపోయాయి.{{sfn|Wigmore|1957|p=377}} వైమానిక దాడుల నుండి రక్షణ కల్పించే షెల్టర్ల నిర్మాణం కూడా చాలా తక్కువగా జరిగింది. దీనికి తోడు, కామన్వెల్త్ సైనికుల దోపిడీలు, పారిపోవడం ఆ ప్రాంతంలో మరింత గందరగోళానికి దారితీసింది.{{sfn|Costello|2009|p=198}}{{efn|ఈ సమయంలో ఆస్ట్రేలియన్ సైనికులు కొందరు పారిపోయి, విస్తృతమైన దోపిడీలకు పాల్పడ్డారని పలువురు సాక్షులు పేర్కొన్నారు. అంతేకాకుండా, పౌరులను తరలించడానికి బయలుదేరుతున్న నౌకల్లో ఎక్కడానికి వీరు మహిళలను కూడా నెట్టివేశారని ఆరోపణలు వచ్చాయి.<ref name="4C Special: No Prisoners"/> అయితే, థాంప్సన్ ఈ సైనికుల గుర్తింపుపై వాదనలు ఉన్నాయని పేర్కొన్నాడు. ఆ సమయంలో కొందరు బ్రిటిష్ సైనికులు ఆస్ట్రేలియన్ పరికరాల దుకాణాల్లోకి చొరబడి ఆస్ట్రేలియన్ టోపీలను దొంగిలించారని, ఆ తర్వాతి విచారణలో నేరాలకు పాల్పడిన సైనికులు ఆస్ట్రేలియన్లు ధరించే బ్రౌన్ బూట్లకు బదులుగా బ్రిటిష్ సైనికులకు ఇచ్చే నల్ల బూట్లను ధరించినట్లు తేలిందని ఆయన వివరించారు.{{sfn|Thompson|2008|p=241}}}} 09:30 గంటలకు, పెర్సివల్ ఫోర్ట్ క్యానింగ్ వద్ద తన సీనియర్ కమాండర్లతో ఒక సమావేశం నిర్వహించాడు. అతను రెండు ఎంపికలను ప్రతిపాదించాడు: జలాశయాలు, బుకిట్ తిమా చుట్టూ ఉన్న సైనిక ఆహార డిపోలను తిరిగి పొందడానికి తక్షణ ప్రతిదాడి చేయడం, లేదా లొంగిపోవడం. పూర్తి స్థాయి చర్చల తరువాత, ప్రతిదాడి సాధ్యం కాదని అందరూ అంగీకరించారు, పెర్సివల్ లొంగిపోవడానికి నిర్ణయించుకున్నాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=339–340}}{{sfn|Wigmore|1957|p=377}} యుద్ధానంతర విశ్లేషణలో ప్రతిదాడి విజయవంతమయ్యే అవకాశం ఉండేదని తేలింది. జపనీయులు వారి సరఫరా వ్యవస్థకు చివరన ఉన్నారు, వారి ఫిరంగి విభాగాల వద్ద మందుగుండు సామగ్రి కూడా అయిపోతోంది.{{sfn|Thompson|2005|p=356}}
జపనీస్ హెడ్ క్వార్టర్స్కు వెళ్లేందుకు ఒక బృందాన్ని ఎంపిక చేశారు. అందులో ఒక సీనియర్ స్టాఫ్ ఆఫీసర్, కలోనియల్ సెక్రటరీ, ఒక అనువాదకుడు ఉన్నారు. ముగ్గురు కలిసి యూనియన్ జాక్, కాల్పుల విరమణను చర్చించడానికి శత్రు శ్రేణుల వైపు తెల్లని జెండాను పట్టుకుని కారులో బయలుదేరారు.{{sfn|Smith|2006|p=}} వారు తిరిగి వచ్చి, పెర్సివల్ స్వయంగా తన అధికారులతో కలిసి ఫోర్డ్ మోటార్ ఫ్యాక్టరీకి వెళ్లాలని ఆదేశించారు. అక్కడ యమశిత లొంగుబాటు షరతులను విధిస్తారు. సింగపూర్లోని ఎత్తైన భవనమైన క్యాథే భవనంపై జపనీస్ రైజింగ్ సన్ జెండాను ఎగురవేయాలనేది మరో నిబంధన.{{sfn|Hall|1983|pp=190–191}} సాయంత్రం 5:15 గంటల తర్వాత పెర్సివల్ అధికారికంగా లొంగిపోయాడు.{{sfn|Keogh|1962|p=171}} ఆ రోజు తెల్లవారుజామున, పెర్సివల్ అన్ని రహస్య, సాంకేతిక పరికరాలు, సిఫర్లు, కోడ్లు, రహస్య పత్రాలు, భారీ తుపాకులను ధ్వంసం చేయాలని ఆదేశాలు జారీ చేశాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=378}}
[[File:Bosbritsurrendergroup.jpg|thumb|లొంగిపోతున్న సఫోల్క్ రెజిమెంట్ దళాలను జపనీస్ పదాతిదళం తుపాకీ గురిపెట్టి పట్టుకున్న దృశ్యం.|alt=జపనీస్, బ్రిటిష్ సైనికుల సమూహం]]
లొంగుబాటు నిబంధనల ప్రకారం, ఆ సాయంత్రం 20:30 గంటలకు ఘర్షణలు ఆగిపోవాలి, సింగపూర్లోని అన్ని సైనిక దళాలు బేషరతుగా లొంగిపోవాలి, అన్ని కామన్వెల్త్ దళాలు తమ స్థానాల్లోనే ఉండి గంటలోపు తమ ఆయుధాలను విడిచిపెట్టాలి, జపనీయులు వచ్చే వరకు దోపిడీలను నిరోధించడానికి 1,000 మంది సాయుధుల దళాన్ని నిర్వహించడానికి బ్రిటిష్ వారికి అనుమతి ఇవ్వబడింది. నగరంలోని పౌరుల ప్రాణాలకు యమశిత పూర్తి బాధ్యత తీసుకున్నాడు.{{sfn|Hall|1983|p=193}} లొంగుబాటు తరువాత, బెన్నెట్ తప్పించుకోవాలని నిర్ణయించుకోవడం వివాదానికి దారితీసింది. లొంగుబాటు వార్త అందుకున్న తరువాత బెన్నెట్ 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ కమాండ్ను డివిజనల్ ఆర్టిలరీ కమాండర్ బ్రిగేడియర్ సిసిల్ కల్లాఘన్కు అప్పగించి, తన స్టాఫ్ ఆఫీసర్లతో కలిసి ఒక చిన్న పడవను పట్టుకుని పారిపోయాడు.<ref>{{cite web |url=http://www.awm.gov.au/people/110.asp |title=Lieutenant General Henry Gordon Bennett, CB, CMG, DSO |publisher=[[Australian War Memorial]] |access-date=6 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403075229/https://www.awm.gov.au/people/P10676794/ |archive-date=3 April 2015}}</ref>
బెన్నెట్ బృందం చివరికి ఆస్ట్రేలియాకు తిరిగి చేరుకుంది, సుమారు 15,000 నుండి 20,000 మంది ఆస్ట్రేలియన్ సైనికులు పట్టుబడ్డారని నివేదించబడింది.{{sfn|Legg|1965|pp=255–263}}{{sfn|Hopkins|2008|p=96}}{{sfn|Morgan|2013|p=13}} ఓటమికి పెర్సివల్, భారతీయ దళాలను బెన్నెట్ నిందించాడు. అయితే యుద్ధం ముగింపు దశలో ఆస్ట్రేలియన్ యూనిట్లు కూడా పారిపోవడం వల్ల ప్రభావితమయ్యాయని కల్లాఘన్ అయిష్టంగానే అంగీకరించాడు.{{efn|"బెన్నెట్ భారతీయ దళాలను ప్రత్యేకంగా ఎత్తిచూపాడు కానీ అతని విమర్శలను వారికి మాత్రమే పరిమితం చేయలేదు. యుద్ధం ముగింపులో సైనికులను వారి యూనిట్లకు తిరిగి పంపడం దాదాపు అసాధ్యమని అతను అంగీకరించాడు... కల్లాఘన్ సిఫారసు చేస్తూ, ఏవైనా భేదాభిప్రాయాలు వస్తే పెర్సివల్ నివేదికనే మరింత నమ్మదగినదిగా అంగీకరించాలని సూచించాడు... ఆస్ట్రేలియన్లు పట్టణంలో దాక్కోవడం లేదా తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నించడం గురించి వస్తున్న అనేక నివేదికల గురించి కల్లాఘన్ సూటిగా అంగీకరిస్తూ, 'ఈ రెండు వాదనలలో కొంత నిజం ఉంది... ఈ ద్వీపంలో ఆస్ట్రేలియన్లు తాత్కాలికంగా పారిపోవడం, దానిపై వస్తున్న విమర్శలు నాకు ఎంతో అసౌకర్యాన్ని కలిగిస్తున్నాయి' అని అన్నాడు."{{sfn|Murfett et al|2011|p=360}}}}{{efn|ఉడ్బర్న్-కిర్బీ ప్రకారం, పారిపోయిన వారిలో ఎక్కువ మంది పరిపాలనా విభాగాలకు చెందినవారు లేదా ఇటీవల మలయాకు వచ్చి తగిన శిక్షణ లేని వారు.{{sfn|Kirby|1954|p=401}}}} కల్నల్ జె. హెచ్. థైర్, సి. హెచ్. కాప్పే రూపొందించిన కాప్పే రిపోర్ట్ ప్రకారం గరిష్టంగా మూడింట రెండు వంతుల ఆస్ట్రేలియన్ దళాలు మాత్రమే చివరి రక్షణ వలయంలో పాల్గొన్నాయని అంగీకరించింది.{{sfn|Murfett et al|2011|p=360}} అనేక బ్రిటిష్ యూనిట్లు కూడా ఇదే విధంగా ప్రభావితమైనట్లు నివేదించబడింది.{{sfn|Thompson|2008|p=241}}
ఈ పోరాటాన్ని విశ్లేషించడంలో, రాయల్ మిలిటరీ అకాడమీ శాండ్హర్స్ట్లో సీనియర్ లెక్చరర్ అయిన క్లిఫోర్డ్ కిన్విగ్ 27వ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ కమాండర్ బ్రిగేడియర్ డంకన్ మ్యాక్స్వెల్ ఓటమివాద ధోరణిని, కాజ్వే, క్రాంజీ నది మధ్య ఉన్న సెక్టార్ను సరిగ్గా రక్షించకపోవడాన్ని తప్పుబట్టారు.{{sfn|Murfett et al|2011|p=350}}<ref name="4C Special: No Prisoners">{{cite web |url=http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/transcript.htm |title=Transcript |work=Four Corners Special: No Prisoners |year=2002 |publisher=Australian Broadcasting Commission |access-date=4 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160226103543/http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/transcript.htm |archive-date=26 February 2016}}</ref> ఎల్ఫిక్ కూడా తప్పిపోయిన వారిలో ఆస్ట్రేలియన్లు అత్యధికంగా ఉన్నారని పేర్కొన్నారు.{{sfn|Elphick|1995|p=352}} మరొక మూలం ప్రకారం, ఒత్తిడిని తట్టుకోలేక టేలర్ మానసికంగా కృంగిపోయాడు.{{efn|2002 లో వచ్చిన 'నో ప్రిజనర్స్' డాక్యుమెంటరీలో, 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ స్టాఫ్ ఆఫీసర్ మేజర్ జాన్ వ్యాట్, 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ కమాండర్ ఒత్తిడి వల్ల మానసికంగా దెబ్బతిన్నాడని పేర్కొన్నారు. "టేలర్ నిద్రలో నడిచే వ్యక్తిలా అటూ ఇటూ తిరుగుతూ ఉన్నాడు. అతను పూర్తిగా, పూర్తిగా, మీకు తెలుసా, షెల్-షాక్కు గురయ్యాడు. పెద్దగా ఏమీ చేయలేకపోయాడు" అని ఆయన అన్నారు.<ref name="4C Special: No Prisoners"/>}} 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ "చాలా తక్కువ సంఖ్యలో ఉండటం వల్ల ఓటమి అనివార్యం" అని థాంప్సన్ రాశాడు. నీటి అంచు వద్ద 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ను కేంద్రీకరించాలని పెర్సివల్ పట్టుబట్టడం తీవ్రమైన తప్పిదమని కోస్టెల్లో పేర్కొన్నారు.{{sfn|Thompson|2005|pp=297–298}}{{sfn|Costello|2009|p=198}} జపనీస్ కమాండర్ యమశిత బ్రిటిష్ వారు "జపనీస్ సైనిక సామర్థ్యాలను తక్కువగా అంచనా వేయడం", ద్వీపం పశ్చిమ భాగంలో ఆస్ట్రేలియన్ దళాలను బలోపేతం చేయడంలో పెర్సివల్ వెనుకాడడం వంటి కారణాలను ఓటమికి తప్పుబట్టాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=355}}
1992లో విడుదలైన వేవెల్ రహస్య యుద్ధ నివేదిక సింగపూర్ పతనానికి ఆస్ట్రేలియన్లే కారణమని ఆరోపించింది.{{sfn|Murdoch|2012}} జాన్ కోట్స్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ నివేదిక "సారాంశం లేనిది". ఎందుకంటే, పోరాటం చివరి దశలలో, ముఖ్యంగా సంక్షోభం తీవ్రమవుతున్న సమయంలో హడావుడిగా పంపబడిన సరైన శిక్షణ లేని బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్ దళాలలో క్రమశిక్షణా రాహిత్యం నిస్సందేహంగా ఉన్నప్పటికీ, 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ బాగా పోరాడి జపనీయుల గౌరవాన్ని పొందింది.{{sfn|Dennis|2008|pp=344–345}} జెమాస్, బక్రీ, జెమలుయాంగ్లో, "మలయా పోరాటంలో వారు సాధించిన కొన్ని అద్భుతమైన వ్యూహాత్మక విజయాలు అవే." బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యపు భూదళాలలో ఆస్ట్రేలియన్లు 13 శాతం ఉన్నప్పటికీ, యుద్ధ మరణాలలో 73 శాతం వారు చవిచూశారు.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=204}}{{sfn|Morgan|2013|p=13}} సింగపూర్ పతనానికి అసలు కారణం సింగపూర్ వ్యూహం విఫలమవడమేనని కోట్స్ వాదించారు. ఆస్ట్రేలియన్ విధాన రూపకర్తలు దానికి అంగీకరించడం, మలయాలో పోరాటానికి తగిన సైనిక వనరులను కేటాయించకపోవడం కూడా ఈ వైఫల్యానికి దోహదపడిందని ఆయన అన్నారు.{{sfn|Dennis|2008|pp=344–345}}
== పరిణామాలు ==
=== విశ్లేషణ ===
జపనీయులు థాయ్లాండ్లోని సింగోరా నుండి సింగపూర్ దక్షిణ తీరానికి 650 మైళ్లు (1,050 కి.మీ) రోజుకు సగటున 9 మైళ్ల (14 కి.మీ) వేగంతో ముందుకు సాగారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=382}} జపాన్ సాధించిన వేగవంతమైన విజయాల పరంపర చూసి జర్మన్ నియంత అడాల్ఫ్ హిట్లర్ ఆకట్టుకున్నప్పటికీ, జపాన్తో పొత్తు ఉన్నప్పటికీ అభినందనలు తెలపడాన్ని తన విదేశాంగ మంత్రి జోచిమ్ వాన్ రిబ్బెంట్రాప్ను నిషేధించినట్లు సమాచారం. ఎందుకంటే ఆయన దీనిని శ్వేత జాతికి ఎదురుదెబ్బగా భావించారు.{{sfn|Hauner|2005|pp=173–179}} చర్చిల్ జపనీయుల చేతిలో సింగపూర్ పతనాన్ని "బ్రిటిష్ చరిత్రలోనే అత్యంత ఘోరమైన విపత్తు, అతిపెద్ద లొంగుబాటు" అని పేర్కొన్నారు.{{sfn|Churchill|2002|p=518}} చర్చిల్ వైద్యుడు లార్డ్ మోరన్ ఇలా వ్రాశాడు:
{{blockquote|ఫిబ్రవరి 15న సింగపూర్ పతనం ప్రధానిని దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది. మన జాతికి చెందిన సగం మందితో సహా లక్ష మంది పురుషులు, తక్కువ సంఖ్యలో ఉన్న జపనీయులకు ఎలా లొంగిపోయారు? సింగపూర్ పతనానికి ఆయన మనస్సు క్రమంగా సిద్ధమైనప్పటికీ, ఆ కోట లొంగిపోవడం ఆయనను నిశ్చేష్టుడిని చేసింది. అది ఒక అవమానంగా ఆయన భావించారు. అది ఆయన మనస్సుపై ఒక చెరగని ముద్ర వేసింది. కొన్ని నెలల తరువాత ఒక సాయంత్రం, ఆయన బాత్రూమ్లో టవల్ కప్పుకుని కూర్చున్నప్పుడు, తుడుచుకోవడం ఆపివేసి విచారంగా నేల వైపు చూస్తూ: 'నేను సింగపూర్ పతనాన్ని మర్చిపోలేకపోతున్నాను' అని విచారంగా అన్నారు.{{sfn|Moran|1966|p=29}}}}
సింగపూర్ కోల్పోవడం, 1942లో ఆగ్నేయాసియాలో జరిగిన ఇతర పరాజయాలతో కలిసి ఆ ప్రాంతంలో బ్రిటీష్ ప్రతిష్ఠను దెబ్బతీసింది. రచయిత అలాన్ వారెన్ ప్రకారం, సింగపూర్ పతనం "బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం శాశ్వతం, అజేయం అనే భ్రమను" ఛిద్రం చేసింది. అంతిమంగా "ఆసియాలో యూరోపియన్ సామ్రాజ్యాలు ఇకపై కొనసాగలేవు" అని స్పష్టం చేస్తూ, యుద్ధానంతర కాలంలో ఈ ప్రాంతంలో వలసవాదం అంతం కావడానికి నాంది పలికింది.{{sfn|Warren|2002|p=295}}
=== ప్రాణనష్టం ===
[[File:Japanese shooting blindfolded Sikh prisoners.jpg|thumb|left|కళ్లకు గంతలు కట్టిన సిక్కు ఖైదీలను జపనీస్ సైనికులు కాలుస్తున్న దృశ్యం|alt=ముందుభాగంలో ఉన్న జపనీస్ సైనికులు వారిని చంపుతుండగా డజను మంది ఖైదీలు దూరంగా బంధించబడి కూర్చున్నారు]]
మలయాలో జరిగిన ప్రారంభ పోరాటాల్లో ప్రాణనష్టంతో పాటు, దాదాపు 85,000 మంది బ్రిటిష్, భారతీయ, కామన్వెల్త్ దళాలు పట్టుబడ్డాయి.{{sfn|Wigmore|1957|p=382}} దాదాపు 5,000 మంది సైనికులు మరణించారు లేదా గాయపడ్డారు, వీరిలో ఎక్కువ మంది ఆస్ట్రేలియన్లు ఉన్నారు.<ref name=historynet>{{cite web |url=http://www.historynet.com/battle-of-singapore |title=Battle of Singapore |publisher=[[World History Group]] |access-date=8 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150512181020/http://www.historynet.com/battle-of-singapore |archive-date=12 May 2015 |url-status=live}}</ref>{{sfn|Legg|1965|p=248}} సింగపూర్ పోరాటంలో జపనీయుల వైపు 1,713 నుండి 1,714 మంది మరణించగా, 2,772 నుండి 3,378 మంది గాయపడ్డారు. మలయా, సింగపూర్లలో 70 రోజుల పాటు జరిగిన ఈ యుద్ధంలో కామన్వెల్త్ వైపు మొత్తం 8,708 మంది మరణించడం లేదా గాయపడటం జరిగింది. 130,000 మంది బందీలుగా చిక్కారు (వీరిలో 38,496 మంది యునైటెడ్ కింగ్డమ్ నుండి, 18,490 మంది ఆస్ట్రేలియా నుండి - వీరిలో 1,789 మంది మరణించగా, 1,306 మంది గాయపడ్డారు - 67,340 మంది భారతీయులు, 14,382 మంది స్థానిక వాలంటీర్లు ఉన్నారు). జపనీయుల వైపు ప్రాణనష్టం 9,824 గా నమోదైంది.<ref name=historynet/>{{sfn|Wigmore|1957|p=382}}
=== తదుపరి సంఘటనలు ===
[[File:JapaneseMarchSgpCity.jpg|thumb|విజయం సాధించిన జపనీస్ దళాలు ఫుల్లెర్టన్ స్క్వేర్ గుండా కవాతు చేస్తున్న దృశ్యం.|alt=నగరం గుండా ఆర్మీ స్తంభం కవాతు చేస్తోంది]]
బ్రిటిష్ వారు లొంగిపోయిన తరువాత సింగపూర్లో జపాన్ ఆక్రమణ ప్రారంభమైంది. జపనీస్ వార్తాపత్రికలు ఈ విజయాన్ని యుద్ధం సాధారణ పరిస్థితిని నిర్ణయించేదిగా సగర్వంగా ప్రకటించాయి.{{sfn|Toland|1970|p=277}} ఈ నగరానికి స్యోనాన్-టో (షోనాన్-టో; అక్షరాలా: 'షోవా యుగంలో పొందిన దక్షిణ ద్వీపం', లేదా 'దక్షిణపు వెలుగు') అని పేరు మార్చారు.{{sfn|Abshire|2011|p=104}}{{sfn|Blackburn|Hack|2004|p=132}} సింగపూర్ కోల్పోవడాన్ని ఆస్ట్రేలియన్ ప్రధాన మంత్రి కర్టిన్ డంకిర్క్ యుద్ధంతో పోల్చారు. డంకిర్క్ తరువాత బ్రిటన్ యుద్ధం జరిగినట్లుగా, సింగపూర్ పతనం కామన్వెల్త్, యునైటెడ్ స్టేట్స్, ఆంగ్లం మాట్లాడే ప్రపంచం మొత్తాన్ని ముప్పుకు గురిచేస్తూ ఆస్ట్రేలియా యుద్ధానికి నాంది పలుకుతుందని కర్టిన్ పేర్కొన్నారు.<ref name="hasluck1970">{{cite book |last=Hasluck |first=Paul|title=The Government and the People 1942–1945 |url=https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070214/|series=Australia in the War of 1939–1945. Series 4 – Civil |year=1970 | pages=70–71 |publisher=Australian War Memorial |location=Canberra |id=6429367X|ref=none}}</ref>
చైనీయులు, జపాన్ వ్యతిరేక భావాలున్న ఎవరి పైనైనా జపనీయులు ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని చూశారు. రెండవ సైనో-జపనీస్ యుద్ధం కారణంగా జపనీస్ అధికారులు చైనీయులపై అనుమానంగా ఉండేవారు. "అవాంఛనీయమైన పౌరులు" (ఎక్కువగా చైనీస్ జాతికి చెందినవారు) అని భావించిన వేలాది మంది పౌరులను సూక్ చింగ్ మారణకాండలో జపనీయులు ఊచకోత కోశారు.{{sfn|Hall|1983|pp=211–212}}<ref name="auto">[http://www.yale.edu/gsp/publications/WaiKeng.doc WaiKeng Essay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150201161449/http://www.yale.edu/gsp/publications/WaiKeng.doc |date=1 February 2015 }} 'Justice Done? Criminal and Moral Responsibility Issues in the Chinese Massacres Trial Singapore, 1947'
Genocide Studies Program. Working Paper No. 18, 2001. Wai Keng Kwok, Branford College/ Yale university</ref> మలయ్, భారతీయులు వంటి ఇతర జాతులను కూడా వారు వదిలిపెట్టలేదు. ఆ తర్వాత మూడున్నరేళ్ల జపాన్ పాలనలో ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడ్డారు.{{sfn|Cheong|2015|loc=Chapter 9: Singapore}} ఖైదీలుగా పట్టుబడిన అనేక మంది బ్రిటిష్, ఆస్ట్రేలియన్ సైనికులు సింగపూర్లోని చాంగీ జైలులోనే ఉండిపోయారు, వారిలో చాలామంది నిర్బంధంలోనే మరణించారు. సయాం-బర్మా డెత్ రైల్వే, నార్త్ బోర్నియోలోని సండకన్ ఎయిర్ఫీల్డ్ వంటి నిర్మాణ ప్రాజెక్టులలో బలవంతపు కూలీలుగా ఉపయోగించడానికి వేలాది మందిని జపాన్తో సహా ఆసియాలోని ఇతర ప్రాంతాలకు సముద్ర మార్గంలో తరలించారు. ఈ నౌకల్లో (నరక నౌకలు అని పిలిచేవారు) ఉన్న చాలా మంది సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.{{sfn|Dennis|2008|pp=126, 431–434}}{{sfn|Kinvig|2005|p=39}}
[[File:Prisoners in Changi Jail, Singapore. Wellcome L0025435.jpg|thumb|సింగపూర్లోని చాంగీ జైలులో బ్రిటిష్, ఆస్ట్రేలియన్ యుద్ధ ఖైదీలు|alt=నలుగురు బక్కచిక్కిన పురుషులు]]
భారతీయ విప్లవకారుడు రాష్ బిహారీ బోస్ జపనీయుల సహాయంతో స్వాతంత్య్ర అనుకూల ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ (INA) ని ఏర్పాటు చేశారు. భారతీయ యుద్ధ ఖైదీలను ఇందులో చేర్చడంలో జపనీయులు అత్యంత విజయవంతమయ్యారు. ఫిబ్రవరి 1942లో, సింగపూర్లోని సుమారు 40,000 మంది భారతీయ సిబ్బందిలో సుమారు 30,000 మంది INAలో చేరారు. వీరిలో సుమారు 7,000 మంది బర్మా పోరాటంలో, ఈశాన్య భారత ప్రాంతాలైన కోహిమా, ఇంఫాల్లో కామన్వెల్త్ దళాలతో పోరాడారు; ఇతరులు చాంగీ వద్ద యుద్ధ ఖైదీల శిబిర గార్డులుగా మారారు.{{sfn|Warren|2007|p=276}} బలవంతపు కూలీలుగా ఎంతమందిని జపాన్ ఆక్రమిత దక్షిణ పసిఫిక్ ప్రాంతాలకు తీసుకెళ్లారో కచ్చితమైన లెక్కలేదు. యుద్ధ సమయంలో జపాన్ పట్టుకున్న ఇతర ఖైదీలు ఎదుర్కొన్నట్లే వీరు కూడా తీవ్రమైన కష్టాలను, క్రూరత్వాన్ని అనుభవించారు. పసిఫిక్లో యుద్ధం మిత్రరాజ్యాల వైపు మలుపు తిరుగుతుండగా 1943-1945లో ఆస్ట్రేలియన్, అమెరికన్ దళాల చేతిలో విముక్తి పొందే వరకు సుమారు 6,000 మంది ప్రాణాలతో బయటపడ్డారు.{{sfn|Brayley|2002|p=13}}
ఫిబ్రవరి 15, 1942న సింగపూర్ పతనమైన మరుసటి రోజు, 25వ ఆర్మీ సింగపూర్ జలసంధిని దాటి ఎలాంటి ప్రతిఘటన లేకుండా బటమ్ ద్వీపంలో దిగింది. బటమ్లో నియమించబడిన డచ్ KNIL (రాయల్ నెదర్లాండ్స్ ఈస్ట్ ఇండీస్ ఆర్మీ) దళాలు సింగపూర్ పూర్తిగా పతనమైందన్న నివేదికలు విని ఫిబ్రవరి 14న ఆ ద్వీపాన్ని విడిచిపెట్టాయి. సింగపూర్ పతనమైన ఆరు రోజుల తర్వాత, జపాన్ దళాలు తంజుంగ్పినాంగ్ను స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. దీంతో రియావు దీవులు పూర్తిగా జపాన్ నియంత్రణలోకి వెళ్లాయి.<ref>{{citation |title=The Defining Years of the Dutch East Indies, 1942-1949 |date=2010 |editor=Jan A. Krancher |url=https://books.google.com/books?id=lf-YyRfnYcYC |access-date=2021-02-22 |publisher=McFarland |language=en |isbn=978-0786481064}}<!-- auto-translated from German by Module:CS1 translator --></ref>
ఆపరేషన్ జేవిక్ (1943), ఆపరేషన్ రిమౌ (1944) లలో సింగపూర్ నౌకాశ్రయంలోని జపనీస్ షిప్పింగ్పై కమాండో దాడులు జరిగాయి, ఇవి విభిన్న స్థాయిల విజయాలను సాధించాయి.{{sfn|Horner|1989|p=26}} 1945లో ఆపరేషన్ మెయిల్ఫిస్ట్లో సింగపూర్ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలని బ్రిటిష్ దళాలు ప్రణాళిక వేసుకున్నాయి, కానీ దానిని అమలు చేయడానికి ముందే యుద్ధం ముగిసింది. సెప్టెంబరులో జపాన్ లొంగిపోయిన తరువాత, బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్ దళాలు ఆపరేషన్ టైడ్రేస్లో ఈ ద్వీపాన్ని తిరిగి ఆక్రమించాయి.{{sfn|Bose|2010|pp=18–20}} యమశిత యుద్ధ నేరాలకు గాను అమెరికన్ సైనిక కమిషన్చే విచారించబడ్డాడు కానీ మలయా లేదా సింగపూర్లో అతని దళాలు చేసిన నేరాలకు కాదు. అతనికి మరణశిక్ష పడింది, 23 ఫిబ్రవరి 1946న ఫిలిప్పీన్స్లో ఉరితీయబడ్డాడు.{{sfn|Smith|2006|pp=556–557}}
== స్మరణ ==
[[File:East side of War Memorial Park.jpg|thumb|వార్ మెమోరియల్ పార్క్ వద్ద ప్రతి సంవత్సరం స్మారక సేవ నిర్వహించబడుతుంది.]]
1998 నుండి సింగపూర్ లొంగుబాటు వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని ప్రతి సంవత్సరం ఫిబ్రవరి 15న సింగపూర్ టోటల్ డిఫెన్స్ డేని పాటిస్తోంది.<ref>{{cite news |title=Sirens |work=[[The New Paper]] |date=14 February 1998 |quote=On Sunday at noon, the sirens of the Public Warning System will sound island-wide for one minute. This is in conjunction with total defence day, to mark the fall of Singapore to the Japanese during World War II.}}</ref> జాతీయ రక్షణ వ్యూహంగా టోటల్ డిఫెన్స్ భావన మొదటిసారిగా 1984లో ప్రవేశపెట్టబడింది. భవిష్యత్తులో పొంచివున్న ముప్పుల నుండి సింగపూర్ను సమర్థవంతంగా రక్షించుకోవడంలో ఆ దేశ పౌరులు మాత్రమే కీలక పాత్ర పోషించగలరనే విషయాన్ని ఇది గట్టిగా గుర్తుచేస్తుంది.<ref>{{cite news |last1=Jacob |first1=Paul |last2=Wai |first2=Ronnie |title=Your say in our defence Our defence must be total — Chok Tong |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19840106-1.2.6 |access-date=22 April 2021 |work=[[The Straits Times]]|date=6 January 1984|ref=none}}</ref> ఆ రోజు జరిగే వార్షిక ఆచారాలు:
* 1967 నుండి జపాన్ ఆక్రమణ సమయంలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన పౌరులను స్మరించుకోవడానికి వార్ మెమోరియల్ పార్క్ వద్ద స్మారక కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.
* 1998 నుండి దేశవ్యాప్తంగా పబ్లిక్ వార్నింగ్ సిస్టమ్లోని సైరన్లు మోగిస్తారు (ప్రారంభంలో మధ్యాహ్నం 12.05 గంటలకు మోగించేవారు). సింగపూర్ సివిల్ డిఫెన్స్ ఫోర్స్ సైరన్ల ద్వారా, అలాగే స్థానిక రేడియో స్టేషన్ల ద్వారా ఒక ముఖ్యమైన సందేశాన్ని ప్రసారం చేస్తుంది. సింగపూర్ పాఠశాలలు ఆహారం, విద్యుత్ రేషనింగ్ వ్యాయామాలతో సహా అత్యవసర సంసిద్ధత డ్రిల్లను నిర్వహిస్తాయి.
* 2015 నుండి 1942లో సింగపూర్ లొంగిపోయిన వాస్తవ సమయానికి అనుగుణంగా సైరన్లు మోగే సమయాన్ని సాయంత్రం 6.20కి మార్చారు.<ref>{{cite news |last1=Cheong |first1=Danson |title=Public Warning System sirens to broadcast message on Sunday {{!}} The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/singapore/public-warning-system-sirens-to-broadcast-message-on-sunday |access-date=15 February 2022 |work=The Straits Times |date=11 February 2015 |language=en}}</ref>
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* బ్రిటీష్ ఫార్ ఈస్ట్ కమాండ్
* [[మొదటి భారత జాతీయ సైన్యం]]
* మలయన్ పోరాటం సమయంలో జపనీస్ దళాల వ్యూహరచన
== గమనికలు ==
{{notelist|30em}}
== మూలాలు ==
{{Reflist|20em}}
=== గ్రంథసూచి ===
* {{cite book |last=Regan |first=Geoffrey |title=The Guinness Book of Military Anecdotes |publisher=Guinness |location=Enfield |year=1992 |isbn=978-0-85112-519-0}}
* {{cite book |last=Warren |first=Alan |year=2002 |title=Singapore: Britain's Greatest Defeat |publisher=Hardie Grant |location=South Yarra, Victoria |isbn=981-0453-205}}
* {{cite book |last=Thompson |first=Peter |title=The Battle for Singapore: The True Story of the Greatest Catastrophe of World War II |publisher=Portrait Books |location=London |year=2005 |isbn=0-7499-5099-4}}
* {{cite book |last=Keogh |first=Eustace |title=South West Pacific 1941–45 |year=1965 |publisher=Grayflower |location=Melbourne |oclc=7185705}}
* {{cite book |last=Costello |first=John |title=The Pacific War 1941–1945 |year=2009|orig-year=1982 |publisher=Harper Perennial |location=New York |isbn=978-0-688-01620-3}}
* {{cite journal |last=Drea |first=Edward |title=Reading Each Other's Mail: Japanese Communication Intelligence, 1920–1941 |journal=The Journal of Military History |volume=55 |issue=2 |date=April 1991 |pages=185–206 |doi=10.2307/1985894 |jstor=1985894 |issn=1543-7795}}
* {{cite book |last=Brayley |first=Martin |year=2002 |title=The British Army 1939–45: The Far East |series=Men at Arms |publisher=Osprey |location=Oxford |isbn=978-1-84176-238-8}}
* {{cite book |last1=Farrell |first1=Brian |last2=Pratten |first2=Garth|author-link2=Garth Pratten |title=Malaya 1942 |series=Australian Army Campaigns Series–5 |year=2011|orig-year=2009 |publisher=Army History Unit |location=Canberra, Australian Capital Territory |isbn=978-0-9805674-4-1}}
* {{cite book |last=Keogh |first=Eustace|author-link=Eustace Graham Keogh |title=Malaya 1941–42 |year=1962 |publisher=Printmaster |location=Melbourne |oclc=6213748}}
* {{cite book |last=Moreman |first=Tim |title=The Jungle, The Japanese and the British Commonwealth Armies at War, 1941–45: Fighting Methods, Doctrine and Training for Jungle Warfare |publisher=Frank Cass |location=London |year=2005 |isbn=978-0-7146-4970-2}}
* {{cite book |last=Mant |first=Gilbert|author-link=Gilbert Mant |title=Massacre at Parit Sulong |publisher=Kangaroo Press |location=Kenthurst, New South Wales |year=1995 |isbn=978-0-86417-732-2}}
* {{cite book |last=Coulthard-Clark |first=Chris |title=The Encyclopaedia of Australia's Battles |year=2001 |edition=2nd |publisher=Allen and Unwin |location=Crows Nest, New South Wales |isbn=978-1-86508-634-7}}
* {{cite book |last=Gillison |first=Douglas |title=Royal Australian Air Force 1939–1942 |series=Australia in the War of 1939–1945. Series 3 – Air |volume=I |location=Canberra |publisher=Australian War Memorial |url=https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070209/ |year=1962 |oclc=2000369 |access-date=13 July 2015 |archive-date=25 May 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090525001456/http://www.awm.gov.au/histories/second_world_war/volume.asp?levelID=67912 |url-status=live}}
* {{cite book |ref={{harvid|Dennis|2008}}
|last1=Dennis|first1=Peter|last2=Grey|first2=Jeffrey|last3=Morris|first3=Ewan|last4=Prior|first4=Robin|last5=Bou|first5=Jean|title=The Oxford Companion to Australian Military History |publisher=Oxford University Press|location=Melbourne|year=2008 |edition=2nd|isbn=978-0-19-551784-2}}
* {{cite book |last=Hall |first=Timothy |title=The Fall of Singapore 1942 |year=1983 |publisher=Methuen |location=North Ryde, New South Wales |isbn=978-0-454-00433-5}}
* {{cite journal |last=Morgan |first=Joseph |title=A Burning Legacy: The Broken 8th Division |journal=Sabretache |publisher=Military Historical Society of Australia |volume=LIV |issue=3, September |year=2013 |pages=4–14 |issn=0048-8933}}
* {{cite book |last=Wigmore |first=Lionel |title=The Japanese Thrust |series=Australia in the War of 1939–1945. Series 1 – Army |volume=IV |year=1957 |publisher=Australian War Memorial |location=Canberra, Australian Capital Territory |url=https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070203/ |oclc=3134219 |access-date=13 July 2015 |archive-date=11 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150711060223/https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070203/ |url-status=live}}
* {{cite book |last=Legg |first=Frank |title=The Gordon Bennett Story: From Gallipoli to Singapore |year=1965 |publisher=Angus & Robertson |location=Sydney, New South Wales |oclc=3193299}}
* {{cite book |last=Lee |first=Edwin |title=Singapore: The Unexpected Nation |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |location=Singapore |year=2008 |oclc=474265624}}
* {{cite book |last=Thompson |first=Peter |title=Pacific Fury: How Australia and Her Allies Defeated the Japanese Scourge |publisher=William Heinemann |location=North Sydney |year=2008 |isbn=978-1-74166-708-0}}
* {{cite book |last=Smith |first=Colin |title=Singapore Burning: Heroism and Surrender in World War II |publisher=Penguin Books |year=2006 |location=London |isbn=978-0-14-101036-6}}
* {{cite book |last=Kirby |first=Stanley Woodburn|author-link=Stanley Woodburn Kirby |series=History of the Second World War |title=War Against Japan: The Loss of Singapore |volume=I |publisher=HMSO |year=1954 |oclc=58958687}}
* {{cite book |last=Felton |first=Mark |title=The Coolie Generals |publisher=Pen & Sword Military |location=Barnsley |year=2008 |isbn=978-1-84415-767-9 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/cooliegenerals0000felt}}
* {{cite book |last=Allen |first=Louis |year=2013 |title=Singapore 1941–1942 |edition=2nd rev. |publisher=Routledge |location=London |isbn=978-1-135-19425-3}}
* {{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Pacific 360: Australia's Battle for Survival in World War II |year=2012 |publisher=Hachette Australia |location=Sydney, New South Wales |isbn=978-0-7336-2704-0}}
* {{cite book |last1=Cull |first1=Brian |last2=Sortehaug |first2=Paul |year=2004 |title=Hurricanes Over Singapore: RAF, RNZAF and NEI Fighters in Action Against the Japanese Over the Island and the Netherlands East Indies, 1942 |publisher=Grub Street Publishing |location=London |isbn=978-1-904010-80-7}}
* {{cite book |last1=Grehan |first1=John |last2=Mace |first2=Martin |title=Disaster in the Far East 1940–1942 |publisher=Pen & Sword |location=Havertown |year=2015 |isbn=978-1-4738-5305-8}}
* {{cite book |last=Boyne |first=Walter |title=Air Warfare: An International Encyclopedia |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara, California |year=2002 |isbn=978-1-57607-729-0}}
* {{cite book |last=Owen |first=Frank |title=The Fall of Singapore|author-link=Frank Owen (politician) |publisher=Penguin Books |year=2001 |location=London |isbn=978-0-14-139133-5}}
* {{cite book |last1=Richards |first1=Dennis |last2=Saunders |first2=Hilary St. George |title=The Fight Avails |url=http://www.ibiblio.org/hyperwar/UN/UK/UK-RAF-II/index.html#contents |series=Royal Air Force 1939–1945 |volume=II |year=1954 |publisher=HMSO |location=London |oclc=64981538 |access-date=8 May 2015 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924052814/http://www.ibiblio.org/hyperwar/UN/UK/UK-RAF-II/index.html#contents |url-status=live}}
* {{cite book |last=Lloyd |first=Stu |title=The Missing Years: A POW's Story from Changi to Hellfire Pass |year=2012 |publisher=Rosenberg |location=Dural, New South Wales |isbn=978-1-921719-20-2}}
* {{cite book |last=Elphick |first=Peter |title=Singapore: The Pregnable Fortress |publisher=Hodder & Stoughton |location=London |year=1995 |isbn=978-0-340-64990-9}}
* {{cite book |last=Hopkins |first=William B. |title=The Pacific War: The Strategy, Politics, and Players that Won the War |publisher=Zenith Press |location=Minneapolis |year=2008 |isbn=978-0-7603-3435-5}}
* {{cite book |last=Bose |first=Romen |title=The End of the War: Singapore's Liberation and the Aftermath of the Second World War |publisher=Marshall Cavendish |location=Singapore |year=2010 |isbn=978-9-81-443547-5}}
* {{cite book |last=Horner |first=David |title=SAS: Phantoms of the Jungle |year=1989 |publisher=Allen & Unwin |location=St Leonards, New South Wales |isbn=978-1-86373-007-5}}
* {{cite book |last=Warren |first=Alan |year=2007|orig-year=2002 |title=Britain's Greatest Defeat: Singapore 1942 |publisher=Hambeldon Continuum |location=London |isbn=978-1-85285-597-0}}
* {{cite book |last=Kinvig |first=Clifford |title=River Kwai Railway: The Story of the Burma-Siam Railroad |publisher=Conway |location=London |year=2005 |isbn=978-1-84486-021-0}}
* {{cite book |last1=Blackburn |first1=Kevin |first2=Karl |last2=Hack |title=Did Singapore Have to Fall? Churchill and the Impregnable Fortress |year=2004 |publisher=Routledge |location=London |isbn=0203404408 |url=https://books.google.com/books?id=TUC2qveu-b8C&pg=PA132 |access-date=25 October 2020 |archive-date=14 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414154823/https://books.google.com/books?id=TUC2qveu-b8C&pg=PA132 |url-status=live}}
* {{cite book |last=Abshire |first=Jean |title=The History of Singapore |year=2011 |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara, California |url=https://books.google.com/books?id=AHF59oExO80C&pg=PA104 |isbn=978-0-313-37743-3 |access-date=25 October 2020 |archive-date=12 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210412085503/https://books.google.com/books?id=AHF59oExO80C&pg=PA104 |url-status=live}}
* {{cite book |last=Toland |first=John|author-link=John Toland (author) |title=The Rising Sun: The Decline and Fall of the Japanese Empire 1936–1945 |url=https://archive.org/details/risingsundecline00tola |url-access=registration |publisher=Random House |location=New York |year=1970 |isbn=978-0-394-44311-9}}
* {{cite book |last=Churchill |first=Winston |title=The Second World War |edition=Abridged |publisher=Pimlico |location=London |year=2002|orig-year=1959 |isbn=978-0-7126-6702-9}}
* {{cite book |last=Hauner |first=Milan |title=Hitler: A Chronology of his Life and Time |publisher=Springer |location=New York |year=2005 |isbn=978-0-230-58449-5}}
* {{cite news |last=Murdoch |first=Lindsay |url=http://www.smh.com.au/national/the-day-the-empire-died-in-shame-20120214-1t462.html |title=The Day The Empire Died in Shame |newspaper=The Sydney Morning Herald |date=15 February 2012 |issn=0312-6315 |access-date=23 March 2015 |archive-date=23 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150323071417/http://www.smh.com.au/national/the-day-the-empire-died-in-shame-20120214-1t462.html |url-status=live}}
== బాహ్య లింకులు ==
{{Library resources box
|onlinebooks=no
|by=no
|lcheading=Singapore – History – Siege, 1942
}}
{{Commons category|Battle of Singapore}}
* [https://web.archive.org/web/20151028204234/http://www.militaryhistoryonline.com/wwii/articles/singapore.aspx బైసైకిల్ బ్లిట్జ్క్రిగ్ - జపనీస్ మలయా, సింగపూర్ ఆక్రమణ 1941–1942]
* [https://web.archive.org/web/20090503114041/http://www.remuseum.org.uk/corpshistory/rem_corps_part16.htm#far రాయల్ ఇంజనీర్స్ మ్యూజియం] రాయల్ ఇంజనీర్లు, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం – సుదూర తూర్పు
* [https://web.archive.org/web/20110723215637/http://www.david-pye.com/index.php?page=pow రాయల్ ఇంజనీర్లకు చెందిన బ్రిటీష్ POW ఫ్రెడరిక్ జార్జ్ పై డైరీ]
{{DEFAULTSORT:Singapore 1942}}
[[వర్గం:రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]]
[[వర్గం:సింగపూర్]]
2i1u9l91t7ygfc1am3c5n8gq43b9rns
4989142
4989139
2026-10-26T12:42:38Z
యర్రా రామారావు
28161
4989142
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = సింగపూర్ యుద్ధం
| image = Surrender Singapore.jpg
| image_upright = 1.0
| caption = లెఫ్టినెంట్-జనరల్ ఆర్థర్ పెర్సివల్ (కుడివైపు), ఇచ్చిజీ సుగితా నేతృత్వంలో సింగపూర్లోని కామన్వెల్త్ దళాల లొంగుబాటు గురించి చర్చలు జరపడానికి తెల్ల జెండాతో నడుస్తున్న దృశ్యం, 15 ఫిబ్రవరి 1942.
| alt = ఐదుగురు బ్రిటీష్ అధికారులు, ఒక జపనీస్ అధికారి నడుస్తున్నారు, క్యాప్షన్ చూడండి
| partof = పసిఫిక్ యుద్ధం, [[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]]
| date = 8–15 ఫిబ్రవరి 1942
| place = సింగపూర్, స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్
| coordinates = {{Coord|01|21|09|N|103|46|08|E|region:SG_type:event_scale:50000|display=inline,title}}
| result = జపాన్ విజయం
* సింగపూర్లోని కామన్వెల్త్ దళాల లొంగుబాటు
* మలయన్ పోరాటం ముగింపు
* సూక్ చింగ్ మారణకాండ ప్రారంభం
| territory = జపాన్ దళాల సింగపూర్ ఆక్రమణ
| combatant1 = {{tree list}}
*{{Flag|British Empire}}
** {{UK}}
** {{flagcountry|British Raj}}
** ఫెడరేటెడ్ మలయ్ స్టేట్స్
** అన్ఫెడరేటెడ్ మలయ్ స్టేట్స్
*** జోహోర్
*** కెడా
*** కేలంతన్
*** పెర్లిస్
*** తెరెంజను
** స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్
*{{AUS}}
{{tree list/end}}
| combatant2 = {{flag|Empire of Japan}}
| commander1 = {{unbulleted list|{{Flagicon|UK}} ఆర్చిబాల్డ్ వేవెల్|{{Flagicon|UK}} ఆర్థర్ పెర్సివల్{{Surrendered}}|{{Flagicon|AUS}} గోర్డాన్ బెన్నెట్|{{Flagicon|UK}} లూయిస్ హీత్{{Surrendered}}|{{nowrap|{{Flagicon|UK}} మెర్టన్ బెక్విత్-స్మిత్{{Surrendered}}}}|{{Flagicon|UK}} ఫ్రాంక్ కీత్ సిమన్స్{{Surrendered}}}}
| commander2 = {{unbulleted list|{{flagicon|Empire of Japan|army}} టోమోయుకి యమశిత|{{flagicon|Empire of Japan|army}} తకుమా నిషిమురా|{{flagicon|Empire of Japan|army}} తకురో మత్సుయ్|{{flagicon|Empire of Japan|army}} రెన్యా ముతగుచి}}
| units1 = {{tree list}}
*{{flagdeco|UK}} మలయ కమాండ్
** {{flagicon|India|British}} III కార్ప్స్
*** 9వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
*** 11వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** {{Flagdeco|Australia}} 8వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** {{Flagdeco|United Kingdom}} 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** రాయల్ మలయ్ రెజిమెంట్
** SSVF
** డాల్ఫోర్స్
{{tree list/end}}
| units2 = {{tree list}}
*{{flagicon|Empire of Japan|army}} 25వ ఆర్మీ
** ఇంపీరియల్ గార్డ్స్
** 5వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** 3వ ఎయిర్ డివిజన్
ఇంపీరియల్ జపనీస్ నేవీ
{{tree list/end}}
| strength1 = 85,000 సైనికులు<br />300 తుపాకులు<br />1,800+ ట్రక్కులు<br />200 AFVలు<br />208 ట్యాంక్ విధ్వంసక, విమాన విధ్వంసక తుపాకులు<br />54 కోట తుపాకులు{{efn|సింగపూర్లో జపాన్ సైన్యం 300 ఫీల్డ్ గన్లు, 180 మోర్టార్లు, 100 విమాన విధ్వంసక తుపాకులు, 54 కోట తుపాకులు, 108 1-పౌండర్ గన్లతో పాటు 200 సాయుధ వాహనాలు (యూనివర్సల్ క్యారియర్లు, సాయుధ కార్లు), 1,800 లారీలను స్వాధీనం చేసుకుంది.{{sfn|Allen |2013|pp= 300–301}}}}{{efn|బ్లాక్బర్న్, హాక్ సింగపూర్ ముట్టడి సమయంలో స్వాధీనం చేసుకున్న బ్రిటిష్ ఫిరంగుల సంఖ్యను కోట తుపాకులతో కలుపుకుని మొత్తం 226 గా పేర్కొన్నారు (కోట తుపాకులు లేకుండా 172).{{sfn|Blackburn|Hack|2004|p=74}} అయితే ఇందులో 3.7 నుండి 4.5-అంగుళాల హోవిట్జర్లు, 75 మిమీ ఫీల్డ్ గన్లను మినహాయించినట్లు కనిపిస్తోంది.{{sfn|Blackburn|Hack|2004|p=193}}}}
| strength2 = 36,000 సైనికులు<br />440 ఫిరంగులు{{sfn|Allen|2013|p=169}}<br />3,000 ట్రక్కులు{{sfn|Toland|2003|p=272}}
| casualties1 = {{circa|5,000}} మరణాలు లేదా గాయపడినవారు<br />{{circa|80,000}} పట్టుబడినవారు
| casualties2 = 1,713{{ndash}}1,714 మరణాలు<br />2,772{{ndash}}3,378 గాయపడినవారు
| notes =
| casualties3 = ఈ యుద్ధం, ఆ తర్వాత జరిగిన సూక్ చింగ్ మారణకాండలో 31,000 నుండి 57,000 మంది పౌరులు మరణించారు{{efn|జనవరి చివరి నుండి ఫిబ్రవరి ప్రారంభం వరకు జపాన్ బాంబు దాడుల్లో రోజుకు సగటున 150 నుండి 200 మంది సింగపూర్ పౌరులు మరణించారు, ఈ మరణాలు ఈ సంఖ్యలో చేర్చబడలేదు. మలయాలో మరణించిన 20,000 పౌరులు కూడా ఇందులో లేరు.}}
}}
[[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]] సమయంలో ఫిబ్రవరి 1942లో [[బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం|బ్రిటిష్ వారి]] నుండి సింగపూర్ను [[జపాన్ సామ్రాజ్యం|జపాన్]] ఆక్రమించింది. పసిఫిక్ యుద్ధంలోని [[ఆగ్నేయాసియా]] ప్రాంతంలో జరిగిన ఈ '''సింగపూర్ పతనం''' లేదా '''సింగపూర్ యుద్ధం''' 8 నుండి 15 ఫిబ్రవరి 1942 వరకు కొనసాగింది. ఆగ్నేయాసియాలో సింగపూర్ అగ్రగామి బ్రిటిష్ సైనిక స్థావరం, ఆర్థిక నౌకాశ్రయంగా ఉండేది. యుద్ధాల మధ్య కాలంలో బ్రిటిష్ రక్షణ వ్యూహానికి ఇది చాలా ముఖ్యమైనది. అందువల్ల సింగపూర్ పతనం బ్రిటన్కు భారీ నష్టాన్ని కలిగించింది, చరిత్రలోనే ఆ దేశపు అతిపెద్ద సైనిక లొంగుబాటుకు దారితీసింది.
యుద్ధానికి ముందు, జపనీస్ జనరల్ టోమోయుకి యమశిత మలయన్ పోరాటంలో మలయన్ ద్వీపకల్పం మీదుగా సుమారు 30,000 మంది సైనికులతో ముందుకు సాగారు. అడవి భూభాగం గుండా వెళ్లడం అసాధ్యమని బ్రిటిష్ వారు పొరబడ్డారు, దీంతో మిత్రరాజ్యాల రక్షణ వ్యవస్థలు విఫలమై జపనీయులు వేగంగా ముందుకు సాగారు. బ్రిటిష్ లెఫ్టినెంట్-జనరల్ ఆర్థర్ పెర్సివల్ సింగపూర్లో 85,000 మంది మిత్రరాజ్యాల దళాలకు నాయకత్వం వహించారు. అయితే చాలా విభాగాలు తగినంత సైన్యం లేకుండా, అనుభవం లేని సైనికులతో ఉన్నాయి. బ్రిటిష్ సైన్యం జపనీస్ దళాల కంటే సంఖ్యాపరంగా ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ ద్వీపానికి అవసరమైన ఎక్కువ నీరు ప్రధాన భూభాగంలోని జలాశయాల నుండే వస్తుంది. జపనీయులను అడ్డుకోవడానికి బ్రిటిష్ వారు కాజ్వేను ధ్వంసం చేశారు, దీంతో జపనీయులు జొహోర్ జలసంధిని దాటేందుకు తాత్కాలిక ఏర్పాట్లు చేసుకోవాల్సి వచ్చింది. సింగపూర్ ప్రాముఖ్యతను దృష్టిలో ఉంచుకుని బ్రిటిష్ ప్రధాన మంత్రి [[విన్స్టన్ చర్చిల్]] చివరి సైనికుడి వరకు పోరాడాలని పెర్సివల్ను ఆదేశించారు.
ద్వీప రక్షణలోని బలహీనమైన భాగంపై జపనీయులు దాడి చేసి ఫిబ్రవరి 8న అక్కడ తమ స్థావరాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. పెర్సివల్ ఉత్తర ప్రాంతంలో దాడి జరుగుతుందని ఊహించి రక్షణ దళాలను సకాలంలో పంపలేకపోయారు. అంతేకాకుండా, పెర్సివల్ తన దళాలను సింగపూర్ తీరం వెంబడి పలుచటి వరుసలో మోహరించి, సరైన రిజర్వ్ దళాన్ని నిర్వహించలేకపోయారు. మిత్రరాజ్యాల దళాలలో సమాచార మార్పిడి, నాయకత్వ లోపాలు తలెత్తాయి. జపనీయులు చేరుకున్న ప్రాంతానికి సమీపంలో కొన్ని రక్షణ స్థావరాలు లేదా రిజర్వ్ దళాలు మాత్రమే ఉన్నాయి. జపనీయుల పురోగతి కొనసాగింది, మిత్రరాజ్యాల సరఫరాలు తగ్గిపోవడం ప్రారంభమైంది.
ఫిబ్రవరి 15 నాటికి, మిత్రరాజ్యాల నియంత్రణలో ఉన్న (సింగపూర్ ద్వీపంలో 1 శాతం) ఒక చిన్న ప్రాంతంలో సుమారు పది లక్షల మంది పౌరులు చిక్కుకుపోయారు. ఈ సమయానికి ముందు జరిగిన బాంబు దాడుల్లో మరణించిన వందలాది మందిని కాకుండా, పోరాటంలో సింగపూర్ పౌరులు సుమారు 7,000 మంది మరణించారు. పౌరుల నీటి సరఫరాపై జపాన్ విమానాలు నిరంతరం బాంబు దాడులు చేశాయి. నీటి సరఫరా కొద్ది రోజుల్లోనే ఆగిపోతుందని భావించారు. ఈ సమయానికి, మిత్రరాజ్యాల సరఫరాలు దాదాపు ఖాళీ అయ్యాయి. నగరంలోని కొన్ని ప్రాంతాలు అల్లకల్లోలంగా మారాయి. జపాన్ దళాలు కూడా తమ సరఫరాల ముగింపు దశకు చేరుకున్నాయి. యమశిత ప్రాణనష్టంతో కూడిన ఇంటింటి పోరాటాన్ని నివారించాలనుకున్నారు.
యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత రెండోసారి, యమశిత బేషరతు లొంగుబాటును డిమాండ్ చేశారు. ఫిబ్రవరి 15 మధ్యాహ్నం పెర్సివల్ లొంగిపోయారు. సుమారు 80,000 మంది బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్, స్థానిక సైనికులు యుద్ధ ఖైదీలుగా పట్టుబడ్డారు, మలయాలో పట్టుబడిన 50,000 మందికి వీరు తోడయ్యారు. అనేక మంది నిర్లక్ష్యం, దుర్వినియోగం లేదా బలవంతపు పని కారణంగా మరణించారు. యుద్ధం ముగిసే వరకు సింగపూర్ జపాన్ ఆధీనంలోనే ఉంది. అప్పటికే భారతీయ సైన్యంలో పనిచేస్తున్న సుమారు 40,000 మంది భారతీయ సైనికులు ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీలో చేరి బర్మా యుద్ధంలో జపాన్తో కలిసి పోరాడారు. చర్చిల్ దీనిని బ్రిటిష్ సైనిక చరిత్రలో అత్యంత ఘోరమైన విపత్తు అని పేర్కొన్నారు. రెండు నెలల ముందు జరిగిన హాంగ్ కాంగ్ పతనం, ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్, రిపల్స్ నౌకల మునకతో పాటు సింగపూర్ పతనం ఆసియాలో బ్రిటిష్ ప్రతిష్ఠను తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది, ఇది యుద్ధం తర్వాత ఈ ప్రాంతంలో బ్రిటిష్ వలస పాలన అంతానికి దోహదపడింది.
== నేపథ్యం ==
=== యుద్ధం ప్రారంభం ===
యుద్ధాల మధ్య కాలంలో, 1923లో ఆంగ్లో-జపనీస్ కూటమి రద్దయిన తరువాత బ్రిటన్ సింగపూర్లో ఒక నౌకా స్థావరాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. సింగపూర్ వ్యూహంలో భాగంగా ఈ ప్రాంతం కోసం బ్రిటిష్ ఇంటర్-వార్ డిఫెన్స్ ప్లానింగ్లో ఈ స్థావరం కీలక పాత్ర పోషించింది. ఆ మధ్యకాలంలో నిర్మాణ ప్రయత్నాలకు ఆర్థిక పరిమితులు ఆటంకం కలిగించాయి. పసిఫిక్లో యుద్ధం ప్రారంభమయ్యే సమయానికి మారిన వ్యూహాత్మక పరిస్థితులు ఈ వ్యూహం వెనుక ఉన్న కీలక ప్రాతిపదికలను చాలా వరకు బలహీనపరిచాయి.{{sfn|Warren|2002|pp=3–7}}{{sfn|Thompson|2005|p=6–7}} 1940, 1941 కాలంలో చైనాలో సైనిక చర్యలు, ఫ్రెంచ్ ఇండోచైనా ఆక్రమణకు ప్రతిస్పందనగా మిత్రరాజ్యాలు జపాన్పై వాణిజ్య ఆంక్షలు విధించాయి.{{sfn|Keogh|1965|p=68}}{{sfn|Costello|2009|p=71}} సింగపూర్ను స్వాధీనం చేసుకునే ప్రాథమిక ప్రణాళికను 1940 జూలైలో రూపొందించారు. 1940 చివరిలో, 1941 ప్రారంభంలో లభించిన సమాచారం ఆ ప్రణాళికను మార్చలేదు, కానీ జపనీస్ నిర్ణయాధికారుల మనస్సులో దానిని దృఢపరిచింది.{{sfn|Drea|1991|p=204}} నవంబర్ 11, 1940న, జర్మన్ రైడర్ అట్లాంటిస్ హిందూ మహాసముద్రంలో బ్రిటిష్ నౌక ఆటోమెడాన్ను బంధించింది, ఇందులో ఫార్ ఈస్ట్లో బ్రిటిష్ కమాండర్ ఎయిర్ మార్షల్ సర్ రాబర్ట్ బ్రూక్-పోఫామ్కు పంపాల్సిన పత్రాలు ఉన్నాయి. ఆ పత్రాలలో సింగపూర్ స్థావరం బలహీనతల గురించి సమాచారం ఉంది. డిసెంబర్ 1940లో, జర్మన్లు ఆ పత్రాల కాపీలను జపనీయులకు అప్పగించారు. జపనీయులు బ్రిటిష్ సైన్యం కోడ్లను ఛేదించారు. జనవరి 1941లో, ఇంపీరియల్ ఆర్మీ రెండవ విభాగం (గూఢచార విభాగం) "ఫోర్ట్రెస్ సింగపూర్" బలహీన స్థితి గురించి సింగపూర్ నుండి లండన్కు వెళ్లిన సందేశాన్ని వివరించి చదివింది. ఈ సందేశం ఎంత స్పష్టంగా ఉందంటే, జపనీయులు ముందుగా ఇది బ్రిటిష్ వారి వ్యూహం అని అనుమానించారు. ఎందుకంటే ఏ అధికారి కూడా తన పైఅధికారులకు బలహీనతలను అంత బహిరంగంగా అంగీకరించరని వారు నమ్మారు. ఆటోమెడాన్ పత్రాలతో సందేశాన్ని సరిపోల్చిన తర్వాతే జపనీయులు అది నిజమైనదేనని నిర్ధారించారు.{{sfn|Drea|1991|pp=202, 203}}
చైనాలో దాని సైనిక కార్యకలాపాలు, పారిశ్రామిక వినియోగం కారణంగా జపనీస్ చమురు నిల్వలు వేగంగా పడిపోయాయి. 1941 రెండవ భాగంలో, శాంతియుతంగా చమురు కొనుగోలు ప్రయత్నాలు విఫలమైతే, కీలక వనరులను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి జపనీయులు యుద్ధ సన్నాహాలు ప్రారంభించారు. బ్రిటన్, నెదర్లాండ్స్, అమెరికా భూభాగాలపై ఏకకాల దాడులను పొందుపరిచే విస్తృత యుక్తిని ప్రణాళికదారులు నిర్ణయించారు. ఈ ప్రణాళికలో భాగంగా మలయా, హాంకాంగ్లలో దళాలను దించడం, ఆ తరువాత సింగపూర్ను (ఇది జోహోర్-సింగపూర్ కాజ్వే ద్వారా మలయాతో కలుపబడి ఉంది) భద్రపరచడానికి దక్షిణం వైపు కదలడం, డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్లోని చమురు సమృద్ధిగా ఉన్న బోర్నియో, జావా ప్రాంతాలను ఆక్రమించడం ఉన్నాయి. పెర్ల్ హార్బర్ వద్ద అమెరికన్ నౌకాదళంపై దాడులతో పాటు, ఫిలిప్పీన్స్లో దళాలను దించడం, గ్వామ్, వేక్ ద్వీపం, గిల్బర్ట్ దీవులపై దాడులు చేయడం కూడా ఈ ప్రణాళికలో భాగమే.{{sfn|Keogh|1965|pp=72–73}}{{sfn|Costello|2009|p=98}} ఈ దాడుల తరువాత కొంతకాలం ఏకీకరణకు ప్రణాళిక వేశారు. ఆ తర్వాత ఇండియా-బర్మా సరిహద్దు నుండి వేక్ ఐలాండ్ వరకు, మలయా, డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్, న్యూ గినియా, న్యూ బ్రిటన్, బిస్మార్క్ ద్వీపసమూహం, మార్షల్, గిల్బర్ట్ దీవులను కలుపుతూ ఒక బలమైన రక్షణ వలయాన్ని ఏర్పాటు చేసి ఆక్రమిత భూభాగాలను రక్షించాలని జపనీస్ వ్యూహకర్తలు భావించారు. మిత్రరాజ్యాలు కోల్పోయిన భూభాగాన్ని తిరిగి పొందే ప్రయత్నాలను అడ్డుకోవడానికి, పోరాడాలన్న వారి ఇచ్ఛను దెబ్బతీయడానికి ఈ రక్షణ వలయం ఉపయోగపడుతుంది.{{sfn|Keogh|1965|pp=72–73}}
=== మలయా దండయాత్ర ===
[[File:PacificTheaterAug1942.jpg|thumb|350px|1942లో పసిఫిక్ యుద్ధ రంగం, మలయ్ ద్వీపకల్పంలో సింగపూర్ను చూపుతోంది]]
జపనీస్ 25వ సైన్యం ఇండోచైనా నుండి మలయాపై దండెత్తి, 8 డిసెంబర్ 1941న జల, భూ మార్గాల గుండా ఉత్తర మలయా, థాయిలాండ్లోకి ప్రవేశించింది.{{sfn|Brayley|2002|pp=14–15}}{{sfn|Farrell|Pratten|2011|pp=91–92}} ఇది పెర్ల్ హార్బర్పై జపనీయుల దాడితో దాదాపు ఏకకాలంలో జరిగింది, ఆ దాడి యుద్ధంలోకి అమెరికా ప్రవేశాన్ని ప్రేరేపించింది. థాయిలాండ్ సుమారు 5 నుండి 8 గంటల పాటు తన భూభాగంలోకి జపనీయుల రాకను ప్రతిఘటించింది. ఆపై కాల్పుల విరమణ, జపాన్తో స్నేహ ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది, తరువాత యుకె, అమెరికాలపై యుద్ధం ప్రకటించింది. అనంతరం జపనీయులు మలయాపై దాడి చేయడానికి థాయ్-మలయన్ సరిహద్దు గుండా భూమార్గం గుండా ముందుకు సాగారు. ఈ సమయంలో జపనీయులు సింగపూర్పై బాంబు దాడులు ప్రారంభించారు.{{sfn|Keogh|1962|pp=62–65}}
ఉత్తర మలయాలో జపనీస్ 25వ సైన్యాన్ని బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీకి చెందిన III కార్ప్స్ ప్రతిఘటించింది. మలయా, సింగపూర్లలో కామన్వెల్త్ దళాల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ వారు చొరవ తీసుకోలేదు, అదే సమయంలో జపనీస్ కమాండర్లు తమ దళాలను కేంద్రీకరించారు. సమీప విమాన మద్దతు, సాయుధ దళాలు, సమన్వయం, వ్యూహాలు, అనుభవంలో జపనీయులు మెరుగైన స్థానంలో ఉన్నారు. సాంప్రదాయిక బ్రిటిష్ సైనిక ఆలోచనా విధానం ప్రకారం జపనీస్ దళాలు తక్కువ స్థాయివి, మలయన్ అడవులను అభేద్యమైనవిగా భావించారు. జపనీయులు ఈ అపోహను పదేపదే తమకు అనుకూలంగా మార్చుకుని మిత్రరాజ్యాల రక్షణ శ్రేణులను అధిగమించగలిగారు.{{sfn|Moreman|2005|p=13}}{{sfn|Brayley|2002|p=15}} సింగపూర్ యుద్ధానికి ముందు అత్యంత తీవ్రమైన ప్రతిఘటన మ్యూార్ యుద్ధంలో ఎదురైంది, ఇందులో 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్, 45వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ పాల్గొన్నాయి. సింగపూర్ నగరంలో మిగిలి ఉన్న బ్రిటిష్ దళాలు ప్రాథమికంగా రక్షణ దళాలు (గారిసన్ ట్రూప్స్).{{sfn|Mant|1995|p=23}}{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=198}}
పోరాటం ప్రారంభంలో, కామన్వెల్త్ దళాలు మలయా, సింగపూర్లలో కేవలం 164 మొదటి శ్రేణి విమానాలను మాత్రమే కలిగి ఉన్నాయి. వాటిలో ఉన్న ఏకైక ఫైటర్ రకం నాణ్యత లేని బ్రూస్టర్ 339E బఫెలో. ఈ బఫెలోలను ఒక రాయల్ [[న్యూజీలాండ్|న్యూజిలాండ్]] ఎయిర్ ఫోర్స్ (RNZAF), రెండు రాయల్ ఆస్ట్రేలియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ (RAAF), రెండు రాయల్ ఎయిర్ ఫోర్స్ (RAF) స్క్వాడ్రన్లు ఆపరేట్ చేశాయి.{{sfn|Gillison|1962|pp=196, 204–205}} చరిత్రకారుడు పీటర్ డెన్నిస్ ప్రకారం ఈ విమానాలు "ఐరోపాలో ఉపయోగించడానికి తగినంత మంచివిగా పరిగణించబడలేదు". నెమ్మదిగా ఎక్కే రేటు, ఇంధన వ్యవస్థలో లోపాలు వీటి ప్రధాన లోపాలు. విమానం 6000 అడుగులు (1800 మీటర్లు) కంటే ఎత్తులో ఎగురుతున్నప్పుడు పైలట్ స్వయంగా హ్యాండ్-పంప్ ద్వారా ఇంధనాన్ని పంప్ చేయాల్సి వచ్చేది.{{sfn|Dennis|2008|p=115}} మలయా, బోర్నియో, సింగపూర్లలో మిగిలి ఉన్న శిక్షణ లేని పైలట్లు, తక్కువ నాణ్యత గల కామన్వెల్త్ పరికరాలతో పోలిస్తే ఇంపీరియల్ జపనీస్ ఆర్మీ ఎయిర్ ఫోర్స్ విమానాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి, పైలట్లకు మెరుగైన శిక్షణ ఉండేది. కామన్వెల్త్ ఫైటర్ల కంటే జపనీస్ ఫైటర్లు ఆధునికమైనవి, ఇది జపనీయులకు గాలిలో ఆధిపత్యాన్ని సాధించడంలో సహాయపడింది.{{sfn|Farrell|Pratten|2011|pp=30, 98, 101}} తక్కువ సంఖ్యలో ఉన్నప్పటికీ బఫెలోస్ కొంత ప్రతిఘటనను ఇవ్వగలిగాయి. కొద్దిమంది ప్రాణాలతో బయటపడిన వారిని ఉపసంహరించుకోవడానికి ముందు RAAF పైలట్లు మాత్రమే కనీసం 20 జపనీస్ విమానాలను కూల్చివేశారు.{{sfn|Dennis|2008|p=115}}
[[File:Singapore causeway blown up.jpg|left|thumb|ధ్వంసమైన కాజ్వే దృశ్యం, మధ్యలో గ్యాప్ కనిపిస్తోంది, ఇది జపాన్ విజయాలను ఒక వారం పైగా, ఫిబ్రవరి 8 వరకు ఆలస్యం చేసింది.|alt=నదిపై ధ్వంసమైన వంతెన, నలుపు తెలుపు చిత్రం]]
ఫోర్స్ Z, బ్యాటిల్ షిప్ HMS ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్, బ్యాటిల్ క్రూయిజర్ HMS రిపల్స్, నాలుగు డిస్ట్రాయర్లతో కూడి, మలయా తీరం వెంబడి జపనీస్ ల్యాండింగ్లను వ్యతిరేకించడానికి డిసెంబర్ 8న సింగపూర్ నుండి ఉత్తరం వైపు బయలుదేరింది. జపాన్ విమానాలు డిసెంబర్ 10న రెండు భారీ నౌకలను గుర్తించి ముంచేశాయి.{{sfn|Hall|1983|pp=62–63}} దీంతో మలయా ద్వీపకల్ప తూర్పు తీరం రక్షణ లేకుండా పోయింది, జపనీయులు తమ దాడులను కొనసాగించడానికి ఇది అవకాశం ఇచ్చింది. జపనీస్ దళాలు తీరాన్ని రక్షిస్తున్న భారతీయ యూనిట్లను వేగంగా వేరుచేసి, చుట్టుముట్టి లొంగిపోయేలా చేశాయి. సంఖ్యాపరంగా తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, వారు మలయన్ ద్వీపకల్పం గుండా ముందుకు సాగుతూ, రక్షణ వ్యవస్థలను అధిగమించారు. జపనీస్ దళాలు సైకిల్ ఇన్ఫాంట్రీ, తేలికపాటి ట్యాంకులను కూడా ఉపయోగించాయి. ఇవి అడవి గుండా వేగంగా కదలడానికి అనుమతించాయి. కామన్వెల్త్ దళాలు ఆ భూభాగం అటువంటి దాడులకు అనుకూలంగా లేదని భావించి, ట్యాంకులను మోహరించలేదు. కొన్ని సాయుధ వాహనాలు మాత్రమే కలిగి ఉన్నారు, ఇది వారిని తీవ్ర ప్రతికూలతలో పడేసింది.{{sfn|Hall|1983|p=67}}
మరిన్ని కామన్వెల్త్ యూనిట్లు—8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్కు చెందిన కొన్ని దళాలతో సహా—పోరాటంలో చేరినప్పటికీ, జపనీయులు వారిని తిరిగి సంఘటితం కాకుండా అడ్డుకున్నారు.{{efn|8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ నుండి రెండు బ్రిగేడ్లు ఫిబ్రవరి 1941లో సింగపూర్కు ఆ తర్వాత మలయాకు పంపబడ్డాయి, కాగా దాని మూడవ బ్రిగేడ్ రాబౌల్, తైమూర్, అంబోన్ ద్వీపంలలో గావలి కాసేందుకు చెదరగొట్టబడింది.{{sfn|Powell|2003|p=7}}}} జపనీయులు నగరాలను ఆక్రమించుకుంటూ సింగపూర్ వైపు ముందుకు సాగారు, ఇది అమెరికన్-బ్రిటిష్-డచ్-ఆస్ట్రేలియన్ కమాండ్ (ABDACOM) కార్యకలాపాలకు ముఖ్య కేంద్రంగా ఉంది, ఇది రెండవ ప్రపంచ యుద్ధపు మొదటి మిత్రరాజ్యాల ఉమ్మడి కమాండ్. హిందూ మహాసముద్రం, పసిఫిక్ మహాసముద్రాల మధ్య ప్రధాన షిప్పింగ్ ఛానెల్ను సింగపూర్ నియంత్రించింది. జనవరి 14న జెమాస్ సమీపంలోని జెమెన్సే నది వద్ద ప్రధాన రహదారిపై 2/30వ ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్ ఆకస్మిక దాడికి దిగింది. దీని వల్ల అనేక మంది జపనీయులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=197}}{{efn|జపాన్ మరణించిన లేదా గాయపడిన వారి సంఖ్య వివాదాస్పదమైంది.{{sfn|Murdoch|2012}}}}
బక్రీలో జనవరి 18 నుండి 22 వరకు, ఆస్ట్రేలియన్ 2/19వ, 2/29వ బెటాలియన్లు, 45వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ (లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ చార్లెస్ గ్రోవ్స్ రైట్ ఆండర్సన్) పారిట్ సులోంగ్ సమీపంలో మందుగుండు సామగ్రి అయిపోయే వరకు జపనీస్ స్థావరాల గుండా పదేపదే పోరాడాయి. ప్రాణాలతో బయటపడిన వారు దాదాపు 110 మంది ఆస్ట్రేలియన్లు, 40 మంది భారతీయ క్షతగాత్రులను విడిచిపెట్టవలసి వచ్చింది. వీరిని తరువాత జపనీస్ దళాలు పారిట్ సులోంగ్ ఊచకోత సమయంలో కొట్టి, హింసించి హత్య చేశాయి.{{sfn|Morgan|2013|p=9}} ఈ యూనిట్లకు చెందిన 3,000 మందికి పైగా సైనికులలో కేవలం 500 మంది మాత్రమే తప్పించుకున్నారు. వెనక్కి తగ్గుతూ చేసిన పోరాటంలో అతని నాయకత్వానికి ఆండర్సన్కు విక్టోరియా క్రాస్ లభించింది.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|pp=198–199}}{{sfn|Wigmore|1957|pp=137–139}} జనవరి 25న క్లువాంగ్ సమీపంలోని నియోర్ ప్రాంతంలో 5/11వ సిక్కు రెజిమెంట్ (లెఫ్టినెంట్-కల్నల్ జాన్ పార్కిన్) చేసిన దృఢమైన ప్రతిదాడి, జనవరి 26/27న నిత్స్డేల్ ఎస్టేట్ చుట్టూ 2/18వ ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్ చేసిన ఆకస్మిక దాడి విలువైన సమయాన్ని కొనుగోలు చేశాయి. 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ (బ్రిగేడియర్ హెరాల్డ్ టేలర్) ఆధారంగా తూర్పు దళాన్ని తూర్పు జోహోర్ నుండి ఉపసంహరించుకోవడానికి ఇవి అనుమతించాయి.{{sfn|Wigmore|1957|pp=262, 267}}{{sfn|Moreman|2005|p=34}}<ref>{{cite web |url=https://www.awm.gov.au/unit/U56061/ |title=2/18th Australian Infantry Battalion |publisher=Australian War Memorial |access-date=3 May 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150505093536/https://www.awm.gov.au/unit/U56061/ |archive-date=5 May 2015}}</ref> జనవరి 31న, చివరి కామన్వెల్త్ దళాలు జోహోర్, సింగపూర్లను అనుసంధానించే కాజ్వేను దాటాయి, ఆపై ఇంజనీర్లు దానిని పేల్చివేశారు.{{sfn|Thompson|2005|pp=250–251}}{{sfn|Keogh|1962|p=154}}
== ప్రారంభ దశ ==
దండయాత్రకు ముందు వారాల్లో, కామన్వెల్త్ దళాలు దాని సీనియర్ కమాండర్ల మధ్య అణచివేయబడిన, బహిరంగంగా అంతరాయం కలిగించే అనేక విభేదాలను ఎదుర్కొన్నాయి.{{sfn|Thompson|2005|pp=103–130}} అలాగే ఆస్ట్రేలియన్ ప్రధాన మంత్రి జాన్ కర్టిన్ నుండి ఒత్తిడి ఎదుర్కొన్నాయి.{{sfn|Thompson|2005|pp= 60–61}} గారిసన్ కమాండర్ లెఫ్టినెంట్-జనరల్ ఆర్థర్ పెర్సివల్ వద్ద 85,000 మంది సైనికులు ఉన్నారు-కనీసం కాగితంపై అయినా వీరు కేవలం నాలుగు డివిజన్లకు సమానం.{{sfn|Wigmore|1957|p=289}}{{efn|1941 నుండి 1944 వరకు ఒక పదాతిదళ విభాగం అధికారిక (కాగితంపై ఉన్న) సైనిక బలం 17,298 మంది సైనికులు.{{sfn|Joslen|2003|pp=130–131}}}} ఈ సంఖ్యలో, 15,000 మంది పురుషులు సరఫరా, పరిపాలనా లేదా ఇతర పోరాటేతర పాత్రలలో నియమించబడ్డారు. మిగిలిన దళం ఫ్రంట్-లైన్, సెకండ్-లైన్ దళాల మిశ్రమం. 49 ఇన్ఫాంట్రీ బెటాలియన్లు-21 భారతీయ, 13 బ్రిటీష్, ఆరు ఆస్ట్రేలియన్, నాలుగు ఇండియన్ స్టేట్స్ ఫోర్సెస్ ఎయిర్ఫీల్డ్ రక్షణకు కేటాయించబడ్డాయి, మూడు స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్ వాలంటీర్ ఫోర్స్, రెండు మలయన్ ఉన్నాయి. అదనంగా, రెండు బ్రిటిష్ మెషిన్-గన్ బెటాలియన్లు, ఒక ఆస్ట్రేలియన్, ఒక బ్రిటిష్ రికనైసెన్స్ బెటాలియన్ ఉన్నాయి.{{sfn|Wigmore|1957|pp=289–290}} కొత్తగా వచ్చిన 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ (మేజర్ జనరల్ మెర్టన్ బెక్విత్-స్మిత్){{sfn|Allen|2013|p=60}}{{sfn|Wigmore|1957|p=290}} పూర్తి బలాన్ని కలిగి ఉంది కానీ అనుభవం, శిక్షణ లోపించింది.<ref>{{cite web |title=The Malayan Campaign 1941 |url=http://orbat.com/site/history/historical/malaysia/malayan1941.html |access-date=7 December 2005 |archive-url= https://web.archive.org/web/20051119192312/http://orbat.com/site/history/historical/malaysia/malayan1941.html |archive-date= 19 November 2005 |author=Coello, Terry |publisher=Orbat.com}}</ref> మిగిలిన దళాలు నాణ్యత, పరిస్థితి, శిక్షణ, పరికరాలు, ధైర్యం పరంగా మిశ్రమంగా ఉన్నాయి. మలయన్ పోరాటం ఆస్ట్రేలియన్ అధికారిక చరిత్రకారుడు లియోనెల్ విగ్మోర్ ఇలా వ్రాశాడు:
[[File:Singapore map 1942.jpg|thumb|upright=1.5|ఫిబ్రవరి 1942 ప్రారంభంలో సింగపూర్; కామన్వెల్త్ భూ దళాల స్థానాలు ఎరుపు రంగులో చూపబడ్డాయి. ఉడ్ల్యాండ్స్ రోడ్, రైల్వేతో ఏర్పడిన ప్రధాన ఉత్తర-దక్షిణ రవాణా కారిడార్ సిటీ సెంటర్ (ఆగ్నేయంలో), కాజ్వే (మధ్య ఉత్తరం) ను కలుపుతూ ద్వీపం మధ్యలో ఉన్న నల్లటి గీత. సారింబున్ ద్వీపం వాయువ్య మూలలో ఉంది; బుకిట్ తిమా రవాణా కారిడార్పై మధ్య భాగానికి దగ్గరగా ఉంది; పసిర్ పంజాంగ్ సిటీ సెంటర్, ద్వీపపు నైరుతి మూల మధ్య ఉంది. "జురాంగ్ లైన్" ఉడ్ల్యాండ్స్ రోడ్కు పశ్చిమాన ఎరుపు రంగులో బ్రాకెట్ ఆకారంలో ఉంది.|alt=మ్యాప్, క్యాప్షన్ చూడండి]]
{{blockquote|భారతీయ బెటాలియన్లలో ఒకటి మాత్రమే సంఖ్యాపరంగా పూర్తి బలాన్ని కలిగి ఉంది. మూడు (44వ బ్రిగేడ్లో) అప్పుడే చేరుకుని పాక్షికంగా మాత్రమే శిక్షణ పొందాయి. తొమ్మిదింటిని కొత్తగా చేర్చుకున్న అనుభవం లేని సైనికులతో ఆదరాబాదరాగా పునర్వ్యవస్థీకరించారు. మరో నాలుగు పునరుద్ధరించబడుతున్నప్పటికీ యుద్ధానికి ఏమాత్రం సిద్ధంగా లేవు. ఆరు యునైటెడ్ కింగ్డమ్ బెటాలియన్లు (బ్రిటిష్ 18వ పదాతిదళ డివిజన్లోని 54, 55వ బ్రిగేడ్లు) అప్పుడే మలయాలో దిగాయి. మిగతా ఏడు బెటాలియన్లలో సిబ్బంది కొరత ఉంది. ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్లలో మూడింటిలో కొత్తగా చేరిన, తగినంత శిక్షణ లేని సైనికులు ఎక్కువగా ఉన్నారు. మలయ్ బెటాలియన్లు ఇంతకు ముందు యుద్ధం చేయలేదు, స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్ వాలంటీర్లు అస్పష్టంగా మాత్రమే శిక్షణ పొందారు. అంతేకాక, ప్రధాన భూభాగంలో జరిగిన నష్టాల వల్ల పరికరాల కొరత తీవ్రంగా ఏర్పడింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=290}}}}
మేజర్ జనరల్ గోర్డాన్ బెన్నెట్కు చెందిన 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్లోని రెండు బ్రిగేడ్లకు పెర్సివల్ సింగపూర్ పశ్చిమ భాగం బాధ్యతలను అప్పగించారు. ఇందులో ద్వీపం వాయువ్యంలో ఉన్న ప్రధాన దాడి ప్రాంతాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇదంతా ఎక్కువగా మడ అడవులు, చిత్తడి నేలలు, నదులు, వాగులతో నిండి ఉంది.{{sfn|Legg|1965|p=230}} "వెస్ట్రన్ ఏరియా" నడిబొడ్డున ఉన్న RAF టెంగా, ఆ సమయంలో సింగపూర్లో అతిపెద్ద ఎయిర్ఫీల్డ్. బ్రిగేడియర్ హెరాల్డ్ టేలర్ ఆధ్వర్యంలోని ఆస్ట్రేలియన్ 22వ బ్రిగేడ్కు పశ్చిమాన 10 మైళ్ల (16 కి.మీ) వెడల్పు గల సెక్టార్ను కేటాయించారు. బ్రిగేడియర్ డంకన్ మాక్స్వెల్ ఆధ్వర్యంలోని 27వ బ్రిగేడ్కు కాజ్వేకు పశ్చిమాన 4000 గజాల (3700 మీటర్లు) జోన్ బాధ్యతను అప్పగించారు. కొత్తగా వచ్చిన ఆస్ట్రేలియన్ 2/4వ మెషిన్-గన్ బెటాలియన్ పదాతిదళ స్థానాలను బలోపేతం చేసింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=270–271}} బెన్నెట్ కమాండ్ కింద 44వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ కూడా ఉంది.{{sfn|Legg|1965|p=230}}
మేజర్-జనరల్ బెర్తోల్డ్ కీ ఆధ్వర్యంలోని 11వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ (III ఇండియన్ కార్ప్స్, లెఫ్టినెంట్ జనరల్ సర్ లూయిస్ హీత్) కు 8వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్, 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ల సహాయంతో "నార్తర్న్ ఏరియా"గా పిలువబడే ఈశాన్య సెక్టార్ బాధ్యతను అప్పగించారు.{{sfn|Legg|1965|p=230}}{{sfn|Thompson|2005|p=261}} ఇందులో సెంబవాంగ్ నావల్ బేస్ కూడా ఉంది. ఆగ్నేయంలోని ప్రధాన పట్టణ ప్రాంతాలతో కూడిన "సదరన్ ఏరియా" కు మేజర్-జనరల్ ఫ్రాంక్ సిమన్స్ నాయకత్వం వహించారు. అతని దళాలలో 1వ మలయా ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్, స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్ వాలంటీర్ ఫోర్స్ బ్రిగేడ్లతో పాటు రిజర్వ్లో 12వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ ఉన్నాయి.{{sfn|Thompson|2005|p=262}}
[[File:8th Div Troops.jpg|thumb|left|దురదృష్టకరమైన 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ దళాలు సింగపూర్ హార్బర్లో దిగుతున్నాయి.|alt=సైనికులు పెద్ద నౌక నుండి బయలుదేరుతున్నారు]]
ఫిబ్రవరి 3 నుండి, కామన్వెల్త్ దళాలపై జపనీస్ ఫిరంగులతో దాడులు జరిగాయి. ఆ తర్వాతి ఐదు రోజుల పాటు సింగపూర్పై వైమానిక దాడులు తీవ్రమయ్యాయి. ఫిరంగి, వైమానిక దాడుల తీవ్రత పెరగడంతో కామన్వెల్త్ యూనిట్లు, వారి కమాండర్ల మధ్య కమ్యూనికేషన్స్ తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. ఇది ద్వీప రక్షణ సన్నాహాలపై ప్రభావం చూపింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=308}} ఏరియల్ రికనైసెన్స్, స్కౌట్స్, చొరబాటుదారులు, జలసంధికి అవతలివైపున ఉన్న ఎత్తైన ప్రదేశాల (ఇస్తానా బుకిత్ సెరీన్, సుల్తాన్ ఆఫ్ జోహోర్ ప్యాలెస్ వంటివి) నుండి గమనించడం ద్వారా జపనీస్ కమాండర్ జనరల్ టోమోయుకి యమశిత, అతని సిబ్బంది కామన్వెల్త్ దళాల స్థానాలపై అద్భుతమైన అవగాహన పొందారు. సింగపూర్ దాడికి ప్రణాళిక వేయడానికి యమశిత, అతని అధికారులు ఇస్తానా బుకిత్ సెరీన్, జోహోర్ స్టేట్ సెక్రటేరియట్ భవనంలో (సుల్తాన్ ఇబ్రహీం భవనం) స్థావరాలను ఏర్పాటు చేసుకున్నారు.{{sfn|Lee|2008|p=37}}<ref>{{cite web |url=http://ajrp.awm.gov.au/ajrp/AJRP2.nsf/5c2a7f65120f209aca256b6d0020a228/e2909070f075fdbeca256946001ef8ab?OpenDocument |title=War for the Empire: Malaya and Singapore, Dec 1941 to Feb 1942 |author=Reid, Richard |work=Australia-Japan Research Project |publisher=Australian War Memorial |access-date=8 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150702004451/http://ajrp.awm.gov.au/ajrp/AJRP2.nsf/5c2a7f65120f209aca256b6d0020a228/e2909070f075fdbeca256946001ef8ab?OpenDocument |archive-date=2 July 2015}}</ref> ఇస్తానా బుకిత్ సెరీన్ సులభమైన లక్ష్యం అని అతని సైనిక సలహాదారులు నిర్ధారించినప్పటికీ, అది జోహోర్ సుల్తాన్కు చెందినది కాబట్టి బ్రిటిష్ సైన్యం ప్యాలెస్పై దాడి చేయదని యమశిత నమ్మాడు. యమశిత అంచనా నిజమైంది; ఆస్ట్రేలియన్ ఫిరంగి దళాలు ప్యాలెస్ను గమనిస్తున్నప్పటికీ, దానిపై దాడి చేయడానికి అనుమతిని గోర్డాన్ బెన్నెట్ నిరాకరించారు.{{sfn|Thompson|2008|p=239}}
[[File:Coastal defence gun at Singapore.jpg|thumb|సింగపూర్లోని 15-అంగుళాల తీర రక్షణ తుపాకులలో ఒకటి కాల్పుల కోసం పైకి లేపబడింది|alt=ఆకాశం నేపథ్యంలో తుపాకీ]]
సింగపూర్లోని చాలా BL 15-అంగుళాల Mk I నౌకాదళ తుపాకులు ఉత్తరం వైపుగా తిప్పబడి జపనీయులతో పోరాడేందుకు ఉపయోగించబడ్డాయి. వీటిలో జోహోర్ బ్యాటరీ కూడా ఉంది, దీనిలో మూడు 15-అంగుళాల (380 మిమీ) తుపాకులు, రెండు 15-అంగుళాల తుపాకులతో కూడిన మరొక బ్యాటరీ ఉన్నాయి. ఈ తుపాకులకు ప్రధానంగా యాంటీ-షిప్పింగ్ ఉపయోగం కోసం ఆర్మర్-పియర్సింగ్ షెల్స్ (AP) సరఫరా చేయబడ్డాయి, అధిక పేలుడు (HE) షెల్స్ తక్కువగా ఉన్నాయి.{{sfn|Smith|2006|pp=442–443, 527}}{{sfn|Kirby|1954|p=361}}{{efn|సైనిక విశ్లేషకులు తరువాత అంచనా వేసిన దాని ప్రకారం, తుపాకులకు HE షెల్లు బాగా సరఫరా చేయబడి ఉంటే జపాన్ దళాలు భారీ ప్రాణనష్టం చవిచూసేవి, కానీ కేవలం ఈ మార్గాల ద్వారా మాత్రమే దండయాత్రను నిరోధించడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు.{{sfn|Chung|2011|pp=24–26}}}} జపనీయులు సింగపూర్కు ఈశాన్య భాగంలో దళాలను దించుతారని పెర్సివల్ తప్పుగా ఊహించాడు. వాయువ్య దిశ (జోహోర్ జలసంధి ఇరుకైనది, వరుస నదీ ముఖద్వారాలు నౌకలను ప్రయోగించడానికి రక్షణ కల్పిస్తాయి) దాడులకు మరింత అనుకూలమైనదన్న సలహాను ఆయన నిర్లక్ష్యం చేశాడు.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=202}} బ్రిటిష్ వారిని మోసం చేయడానికి ఈ సెక్టార్లో ఉద్దేశపూర్వకంగా జపనీస్ దళాల కదలికలు కూడా ఇందుకు ప్రోత్సహించాయి.{{sfn|Thompson|2005|p=285}} చాలా వరకు సైనిక పరికరాలు, వనరులను తప్పుగా ఈశాన్య విభాగానికి కేటాయించారు. ఇక్కడ అత్యంత పూర్తి స్థాయి, తాజా దళమైన 18వ పదాతిదళ డివిజన్ మోహరించబడింది. మరోవైపు, బలహీనపడిన 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ సెక్టార్లో దాని మూడు బ్రిగేడ్లలో రెండింటికి ఎటువంటి బలమైన స్థిర రక్షణ కట్టడాలు లేదా అడ్డంకులు లేవు. విషయాలను మరింత జటిలం చేస్తూ, జలమార్గానికి రక్షణ కల్పించే విధంగా ఆస్ట్రేలియన్లను ముందుకు వెళ్లి రక్షించమని పెర్సివల్ ఆదేశించాడు. దీని అర్థం వారు వెంటనే ఏ పోరాటంలోనైనా పూర్తిగా కట్టుబడి ఉంటారు. ఇది వారి రక్షణ లోతును తగ్గించడమే కాకుండా, వారి వశ్యతను కూడా పరిమితం చేసింది.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=202}} ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్లకు ఆ తర్వాత క్రమం తప్పకుండా 18 కిలోమీటర్ల (11 మైళ్లు) కంటే ఎక్కువ వెడల్పు ఉన్న విస్తృతమైన ప్రాంతాన్ని కేటాయించారు. వీరిని క్రాంజీ నది వేరుచేసింది.{{sfn|Thompson|2008|p=240}}
యమశిత వద్ద మూడు డివిజన్ల నుండి కేవలం 30,000 మందికి పైగా సైనికులు మాత్రమే ఉన్నారు: ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ డివిజన్ (లెఫ్టినెంట్-జనరల్ తకుమా నిషిమురా), 5వ డివిజన్ (లెఫ్టినెంట్-జనరల్ తకురో మత్సుయ్), జపనీస్ 18వ డివిజన్ (లెఫ్టినెంట్-జనరల్ రెన్యా ముతగుచి).{{sfn|Felton|2008|p=33}} ఒక తేలికపాటి ట్యాంక్ బ్రిగేడ్ కూడా మద్దతుగా ఉంది.{{sfn|Murfett et al|2011|p=177}} దీనికి విరుద్ధంగా ఉపసంహరణ తరువాత పెర్సివల్ వద్ద సుమారు 85,000 మంది సైనికులు ఉన్నారు, అయితే 15,000 మంది పరిపాలనా సిబ్బంది కాగా పెద్ద సంఖ్యలో అరకొర శిక్షణ పొందిన బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్ రీన్ఫోర్స్మెంట్స్ అప్పుడే వచ్చారు. అంతకుముందు జరిగిన పోరాటంలో పాల్గొన్న దళాలలో, మెజారిటీ సైనికులు తక్కువ బలం, తక్కువ పరికరాలతో ఉన్నారు.{{sfn|Keogh|1962|p=157}}
జపనీస్ దాడికి ముందు రోజులలో, ఆస్ట్రేలియన్ 22వ బ్రిగేడ్ నుండి పెట్రోల్ దళాలు (గస్తీ దళాలు) నిఘా సమాచారాన్ని సేకరించడానికి రాత్రిపూట జోహోర్ జలసంధి మీదుగా పంపబడ్డాయి. ఫిబ్రవరి 6 సాయంత్రం మూడు చిన్న పెట్రోల్ దళాలు పంపబడ్డాయి, ఒకదానిని శత్రువులు గుర్తించారు. దాని నాయకుడు చంపబడి, వారి పడవ మునిగిపోవడంతో వారు వెనక్కి తగ్గారు. మిగిలిన రెండు దళాలు ఒడ్డుకు చేరుకోగలిగాయి. ఒక రోజు వ్యవధిలో, వారు జపనీస్ దళాల భారీ సాంద్రతలను గుర్తించారు, అయినప్పటికీ వారు ఎటువంటి ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్లను గుర్తించలేకపోయారు.{{sfn|Hall|1983|p=163}} జపనీయుల సన్నాహాలకు అంతరాయం కలిగించడానికి ఈ స్థానాలపై ఫిరంగులతో దాడి చేయాలని ఆస్ట్రేలియన్లు అభ్యర్థించారు. కానీ నిజమైన దాడి వాయువ్యం వైపు కాకుండా ఈశాన్య విభాగంలో వస్తుందన్న నమ్మకంతో మలయా కమాండ్ ఈ పెట్రోల్ నివేదికలను అప్రాధాన్యమైనవిగా భావించి విస్మరించింది.{{sfn|Hall|1983|pp=162–163}}{{sfn|Thompson|2008|pp=286–287, 240}}
== యుద్ధం ==
=== జపనీయుల ల్యాండింగ్స్ ===
[[File:Sarimbun battle.jpg|thumb|సింగపూర్ ద్వీపంలో ఎరుపు రంగులో జపనీస్ ల్యాండింగ్స్, నీలం రంగులో చెల్లాచెదురుగా ఉన్న ఆస్ట్రేలియన్ రక్షణ స్థానాలు|alt=జోహోర్ జలసంధిని దాటి సింగపూర్లోని వాయువ్య ప్రాంతంలో దిగుతున్న జపనీయులను వర్ణించే మ్యాప్]]
కాజ్వేను పేల్చివేయడం జపనీయుల దాడిని ఒక వారం పాటు ఆలస్యం చేసింది. ప్రధాన దాడికి ముందు ఆస్ట్రేలియన్లు తీవ్రమైన ఫిరంగి దాడులకు గురయ్యారు. ఫిబ్రవరి 8, 1942 రాత్రి 11:00 గంటలకు ప్రారంభించి 15 గంటల పాటు యమశిత భారీ తుపాకులు జలసంధి వెంబడి 88,000 షెల్స్ను (తుపాకీకి 200 రౌండ్లు) కాల్చాయి. దీని వల్ల టెలిఫోన్ లైన్లు కత్తిరించబడ్డాయి, ముందున్న విభాగాలు వేరు చేయబడ్డాయి.{{sfn|Thompson|2008|p=240}}{{sfn|Allen|2013|p=169}}{{sfn|Wigmore|1957|pp=308–310}} ఆస్ట్రేలియన్లకు ఎదురుగా ఉన్న జపనీస్ దాడి దళాలలో ప్రాణనష్టం, అంతరాయం కలిగించే కౌంటర్-బ్యాటరీ ఫైర్ను నిర్వహించే మార్గాలు బ్రిటిష్ వారికి ఉన్నాయి.{{sfn|Costello|2009|p=199}} ఆస్ట్రేలియన్లపై బాంబు దాడి దాడికి నాందిగా పరిగణించబడలేదు-మలయా కమాండ్ ఈ దాడి చాలా రోజులు కొనసాగుతుందని, తర్వాత తన దృష్టిని ఈశాన్యానికి మారుస్తుందని విశ్వసించింది. ఈ దాడి తీవ్రత మిత్రరాజ్యాలు ఇంతకు ముందు ఈ పోరాటంలో ఎదుర్కొన్న దేనినైనా మించిపోయింది; సంభావ్య జపనీస్ సమీకరణ ప్రాంతాలపై బాంబు దాడి చేయమని కామన్వెల్త్ ఫిరంగి దళాలకు ఎటువంటి ఆదేశాలు జారీ చేయబడలేదు.{{sfn|Thompson|2005|p=288}}
ఫిబ్రవరి 8 రాత్రి 8:30 గంటలకు కొద్దిసేపటి ముందు, 5వ డివిజన్, 18వ డివిజన్కు చెందిన మొదటి జపనీస్ దళాల సమూహం జోహోర్ జలసంధిని దాటడం ప్రారంభించింది. 16 దాడి బెటాలియన్ల నుండి, ఐదు రిజర్వ్లో ఉంచుకొని, సుమారు 13,000 మంది జపనీయుల ప్రధాన దళం 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్పై దాడి చేసింది.{{sfn|Thompson|2005|p=291}} ఈ దాడిని 2/18వ బెటాలియన్, 2/20వ బెటాలియన్లు ఎదుర్కొన్నాయి. ప్రతి జపనీస్ డివిజన్ 150 బార్జ్లు, మడతపెట్టగల పడవలను కలిగి ఉంది, ఇవి 4,000 మందిని తీసుకెళ్లడానికి సరిపోతాయి. మొదటి రాత్రి 13,000 మంది జపనీస్ దళాలు ల్యాండ్ అయ్యాయి, ఆపై తెల్లవారుజామున మరో 10,000 మంది వారిని అనుసరించారు.{{sfn|Thompson|2005|p=297}} ఆస్ట్రేలియన్లు కేవలం 3,000 మంది మాత్రమే ఉన్నారు, వారికి ఎటువంటి ముఖ్యమైన రిజర్వ్ దళాలు లేవు.{{sfn|Thompson|2008|p=240}}
ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్ ఆస్ట్రేలియన్ స్థానాలను సమీపిస్తున్నప్పుడు, రైఫిల్ కంపెనీలలో ఉన్న 2/4వ మెషిన్ గన్ బెటాలియన్ మెషిన్ గన్నర్లు కాల్పులు ప్రారంభించారు. నీటిపై దాడి చేసే దళాన్ని ప్రకాశవంతం చేయడానికి బ్రిటిష్ యూనిట్ బీచ్లలో స్పాట్లైట్లను ఉంచింది. కానీ బాంబు దాడి వల్ల చాలా వరకు పాడైపోయాయి, మిగిలిన వాటిని ఆన్ చేయాలని ఎలాంటి ఆదేశాలు ఇవ్వలేదు. బూలో నది చుట్టూ ఉన్న 2/18వ, 2/20వ బెటాలియన్లు ఆక్రమించిన స్థానాలపై, అలాగే 2/19వ బెటాలియన్ నుండి ఒక కంపెనీపై ప్రారంభ దాడి కేంద్రీకృతమైంది. ఒక గంట వ్యవధిలో 2/19వ బెటాలియన్ కుడి వైపున తీవ్రమైన పోరాటం జరిగింది. వారి స్థానాలను జపనీయులు అధిగమించే వరకు ఇది కొనసాగింది. ఆ తర్వాత జపనీయులు చీకటి, వృక్షసంపదను ఆసరాగా చేసుకుని ద్వీపం లోపలికి ముందుకు సాగారు. 2/19వ కంపెనీ చూపిన ప్రతిఘటన కారణంగా, జపనీయుల తదుపరి దళాలు మురై నదీ ముఖద్వారం చుట్టూ దిగవలసి వచ్చింది. దీని వల్ల 2/19వ, 2/18వ బెటాలియన్ల మధ్య అంతరం ఏర్పడింది. అక్కడి నుండి జపనీయులు 2/18వ బెటాలియన్పై రెండు సమిష్టి దాడులు ప్రారంభించారు. ఆస్ట్రేలియన్లు భారీ కాల్పులతో స్పందించినప్పటికీ, చివరికి జపనీయుల సంఖ్యాబలం ముందు తలవంచాల్సి వచ్చింది. అగ్నిమాపక మద్దతు కోసం అత్యవసర అభ్యర్థనలు చేశారు, 2/15వ ఫీల్డ్ రెజిమెంట్ 4,800 కంటే ఎక్కువ రౌండ్లతో ఈ అభ్యర్థనలకు ప్రతిస్పందించింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=292, 240, 293–295}}
సాయంత్రమంతా భీకర పోరాటం జరిగింది. కానీ ఆ ప్రాంత భౌగోళిక పరిస్థితులు, చీకటి కారణంగా జపనీయులు పొదల్లోకి చెదరిపోయి ఆస్ట్రేలియన్ దళాలను చుట్టుముట్టగలిగారు. నదులు, వాగుల వల్ల కామన్వెల్త్ రక్షణ రేఖ పలుచబడిన చోట వారు ఖాళీలను వాడుకుని సులభంగా చొచ్చుకుపోయారు. అర్ధరాత్రి నాటికి, రెండు జపనీస్ డివిజన్లు తాము ప్రాథమిక లక్ష్యాలను సాధించామని తమ కమాండర్కు తెలియజేయడానికి స్టార్ షెల్ కాల్చాయి. తెల్లవారుజామున 1:00 గంటకు వారు తమ స్థావరాలను పటిష్ఠం చేసుకున్నారు. రెండు గంటల్లోనే, పోరాడిన మూడు ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్లు తీరం నుండి ద్వీపం మధ్యభాగానికి తూర్పు వైపుగా వెనక్కి తగ్గి తిరిగి సంఘటితం కావడానికి ప్రయత్నించాయి. ఈ పనిని వారు చాలావరకు క్రమశిక్షణతో పూర్తి చేశారు. 2/20వ బెటాలియన్ నమాజీ ఎస్టేట్ చుట్టూ తన నాలుగు కంపెనీలలో మూడింటిని కేంద్రీకరించగలిగింది, ఒకటి మాత్రం వెనుకబడిపోయింది. 2/18వ బెటాలియన్ అమా కెంగ్ వద్ద సగం బలాన్ని మాత్రమే కేంద్రీకరించగలిగింది. అలాగే 2/19వ బెటాలియన్ కూడా మూడు కంపెనీలను వెనక్కి తీసుకువెళ్లింది. టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్ను రక్షించడానికి నాల్గవ దానిని విడిచిపెట్టింది. ఫిబ్రవరి 9 ఉదయం మరింత పోరాటం జరిగింది. ఆస్ట్రేలియన్లు మరింత వెనక్కి నెట్టబడ్డారు. 2/18వ బెటాలియన్ అమా కెంగ్ నుండి నెట్టివేయబడింది, 2/20వ బెటాలియన్ బుకిట్ పంజోంగ్కు పశ్చిమాన ఉన్న బులిమ్కు వెనక్కి తగ్గవలసి వచ్చింది. తప్పించుకున్న దళాలు తమ యూనిట్లలో చేరడానికి టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్కు వెనక్కి తగ్గడానికి ప్రయత్నించి భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశాయి. 2/29వ బెటాలియన్ను 27వ బ్రిగేడ్ ప్రాంతం నుండి టెంగాకు మార్చడం ద్వారా 22వ బ్రిగేడ్ను బలోపేతం చేయడానికి బెన్నెట్ ప్రయత్నించాడు. అయితే అమా కెంగ్ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి దానిని ఉపయోగించే ముందే, జపనీయులు ఎయిర్ఫీల్డ్ చుట్టూ మరో దాడి ప్రారంభించారు, 2/29వ బెటాలియన్ రక్షణాత్మక స్థితికి నెట్టబడింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=296–300}} ప్రారంభ పోరాటంలో ఆస్ట్రేలియన్లు భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశారు, కేవలం 2/20వ బెటాలియన్లోనే 334 మంది మరణించారు, 214 మంది గాయపడ్డారు.{{sfn|Legg|1965|p=235}}
=== వైమానిక కార్యకలాపాలు ===
[[File:BrewsterBuffalosMkIRAAFSingaporeOctober1941.jpg|thumb|left|సెంబవాంగ్ ఎయిర్ఫీల్డ్లో ఉన్న బ్రూస్టర్ బఫెలో ఫైటర్లు|alt=మైదానంలో విమానం, విమాన సిబ్బంది]]
మలయా దండయాత్ర సమయంలో సింగపూర్ కోసం వైమానిక పోరాటం ప్రారంభమైంది. 8 డిసెంబర్ 1941 ఉదయం సింగపూర్పై మొదటిసారిగా జపాన్ ఆక్రమిత ఇండోచైనా నుండి వచ్చిన మిత్సుబిషి జి3ఎమ్2 "నెల్", మిత్సుబిషి జి4ఎమ్1 "బెట్టీ" వంటి సుదూర జపాన్ విమానాలు బాంబు దాడులు చేశాయి. ఈ బాంబర్లు సిటీ సెంటర్తో పాటు సెంబవాంగ్ నావల్ బేస్, ఉత్తర ప్రాంత ఎయిర్ఫీల్డ్లపై దాడి చేశాయి. డిసెంబర్ నెలలో తప్పుడు అలారాలు మోగాయి, నావల్ బేస్ వంటి దూర ప్రాంత సైనిక స్థావరాలపై అప్పుడప్పుడు హిట్-అండ్-రన్ (దాడి చేసి పారిపోవడం) దాడులు జరిగాయి కానీ సింగపూర్ నగరంపై దాడులు జరగలేదు. పరిస్థితి ఎంత నిరాశాజనకంగా మారిందంటే, ఒక బ్రిటిష్ సైనికుడు నడిరోడ్డుపై నిలబడి వెళ్లే ఏ విమానంపైనైనా తన వికర్స్ మెషిన్ గన్తో కాల్పులు జరపడం ప్రారంభించాడు. "ఆ కిరాతకులు నన్ను బహిరంగ ప్రదేశంలో వెతుకుతారని కలలో కూడా ఊహించలేరు, నేనొక విమానాన్ని నేలకూల్చడం చూడాలనుకుంటున్నాను" అని మాత్రమే అతను చెప్పగలిగాడు.{{sfn|Regan|1992|p=189}} నగరంపై తదుపరి దాడి డిసెంబర్ 29/30 రాత్రి జరిగినట్లు నమోదైంది. వారం పాటు ప్రతిరాత్రి దాడులు కొనసాగాయి. జనవరి 12, 1942 నుండి పగటిపూట కూడా దాడులు ప్రారంభమయ్యాయి.{{sfn|Shores et al|1992|pp=276–288}} జపాన్ సైన్యం సింగపూర్ ద్వీపం వైపు ముందుకు సాగుతున్న కొద్దీ, పగలు రాత్రి జరిగే దాడుల తీవ్రత, పౌనఃపున్యం పెరిగాయి. దీనివల్ల బ్రిటిష్ వారు లొంగిపోయే సమయానికి వేలాది మంది పౌరులు మరణించారు.{{sfn|Perry|2012|p=105}}
డిసెంబర్లో 51 హాకర్ హరికేన్ Mk II ఫైటర్లు, 24 మంది పైలట్లను సింగపూర్కు పంపారు. వీరు ఐదు స్క్వాడ్రన్లకు కేంద్రంగా ఏర్పడ్డారు. వారు జనవరి 3, 1942 నాటికి వచ్చారు, అప్పటికే బఫెలో స్క్వాడ్రన్లు పూర్తిగా బలహీనపడిపోయాయి. నెం. 232 స్క్వాడ్రన్ RAF ఏర్పడింది, నెం. 488 స్క్వాడ్రన్ RNZAF అనే బఫెలో స్క్వాడ్రన్ హరికేన్స్గా మార్చబడింది; 232 స్క్వాడ్రన్ జనవరి 20న కార్యాచరణను ప్రారంభించింది. ఆ రోజు మూడు హరికేన్లను కోల్పోయి, మూడు నకాజిమా Ki-43 "ఆస్కార్స్"ను నాశనం చేసింది. బఫెలోస్ లాగానే హరికేన్స్ కూడా గాలిలో జరిగే పోరాటాల్లో తీవ్ర నష్టాలను చవిచూశాయి.{{sfn|Cull|Sortehaug|2004|pp=27–29}}{{efn|64 సెంటై మూడు Ki-43లను కోల్పోయింది, ఐదు హరికేన్లను కూల్చివేసినట్లు పేర్కొంది.{{sfn|Cull|Sortehaug|2004|pp=27–29}}}} జనవరి 27 నుండి 30 వరకు, విమాన వాహక నౌక ఇండోమిటబుల్పై మరో 48 హరికేన్లు చేరుకున్నాయి.{{sfn|Shores et al|1992|p=350}} నెం. 226 గ్రూప్ RAFకి చెందిన నాలుగు స్క్వాడ్రన్ల ద్వారా నడపబడుతున్న ఈ విమానాలు డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్లోని సుమత్రా ద్వీపంలో ఉన్న పాలెంబాంగ్ సమీపంలో P1 అనే కోడ్ పేరు గల ఎయిర్ఫీల్డ్ నుండి ఎగిరాయి, కాగా సింగపూర్లో ఒక విమానం నిర్వహించబడింది.{{sfn|Grehan|Mace|2015|p=442}} వైమానిక దాడుల కారణంగా అనేక హరికేన్లు నేలపైనే ధ్వంసమయ్యాయి.{{sfn|Gillison|1962|pp=387–388}} పోరాటమంతటా సమర్థవంతమైన వాయు ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థ లేకపోవడం వల్ల ఎయిర్ఫీల్డ్లపై జపాన్ దాడుల్లో చాలా కామన్వెల్త్ విమానాలు ఈ విధంగానే ధ్వంసమయ్యాయి.{{sfn|Boyne|2002|p=391}}
[[File:Hurricane singapore.jpg|thumb|ఈస్ట్ కోస్ట్ రోడ్ వెంబడి 8 ఫిబ్రవరిన నేలకూలిన నం. 232 స్క్వాడ్రన్ RAF హాకర్ హరికేన్|alt=ప్రేక్షకులతో కూలిపోయిన విమానం]]
దండయాత్ర సమయానికి, సింగపూర్లోని కామన్వెల్త్ దళాలకు వైమానిక రక్షణ కల్పించడానికి RAF కల్లాంగ్కు చెందిన 232 స్క్వాడ్రన్ లోని పది హరికేన్లు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి. టెంగా, సెలెటార్, సెంబవాంగ్లోని ఎయిర్ఫీల్డ్లు జోహోర్ బహ్రూ వద్ద ఉన్న జపనీస్ ఆర్టిలరీ పరిధిలో ఉన్నాయి. RAF కల్లాంగ్ మాత్రమే పనిచేసే ఏకైక ఎయిర్స్ట్రిప్; డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్ను బలోపేతం చేయడానికి జనవరి నాటికి బ్రతికి ఉన్న స్క్వాడ్రన్లు, విమానాలు ఉపసంహరించబడ్డాయి.{{sfn|Thompson|2005|p=273}} ఫిబ్రవరి 9 ఉదయం, సారింబున్ బీచ్, ఇతర పశ్చిమ ప్రాంతాలలో వైమానిక పోరాటాలు జరిగాయి. మొదటి ఎన్కౌంటర్లో తమ దండయాత్రకు వాయు రక్షణ కల్పించడానికి జోహోర్ నుండి ఎగురుతున్న దాదాపు 84 జపనీస్ విమానాలను అడ్డుకోవడానికి మిగిలి ఉన్న చివరి పది హరికేన్లు కల్లాంగ్ ఎయిర్ఫీల్డ్ నుండి పంపబడ్డాయి.{{sfn|Owen|2001|p=176}} ఈ పోరాటంలో ఒక హరికేన్ విమానాన్ని కోల్పోయి, ఆరు జపాన్ విమానాలను హరికేన్లు కూల్చివేశాయి, మరో 14 విమానాలను ధ్వంసం చేశాయి.{{sfn|Richards|Saunders|1954|p=40}}
వైమానిక పోరాటాలు ఆ రోజు మొత్తం కొనసాగాయి. సాయంత్రం కల్లా, తన వద్ద మిగిలివున్న కొద్ది విమానాలతో పెర్సివల్ కల్లాంగ్ను బేస్గా ఉపయోగించడం ఇకపై సాధ్యం కాదని స్పష్టమైంది. ఆయన ఆమోదంతో, మిగిలిన ఎగిరే పరిస్థితుల్లో ఉన్న హరికేన్లు సుమత్రాకు ఉపసంహరించబడ్డాయి.{{sfn|Thompson|2005|pp=302–303}} ఫిబ్రవరి 9న ఒక స్క్వాడ్రన్ హరికేన్ ఫైటర్లు గగనతలంలోకి వెళ్లాయి కానీ తరువాత నెదర్లాండ్స్ ఈస్ట్ ఇండీస్కు ఉపసంహరించబడ్డాయి. ఆ తర్వాత సింగపూర్ గగనతలంలో కామన్వెల్త్ విమానాలు కనిపించలేదు; జపనీయులు గాలిలో ఆధిపత్యాన్ని సాధించారు.{{sfn|Legg|1965|p=237}}<ref>Percival's dispatches published in {{London Gazette|issue=38215|date=20 February 1948|pages=1245–1346|supp=y}} [https://web.archive.org/web/20210815050300/https://www.thegazette.co.uk/London/issue/38215/supplement/1245 Archived] from the original on 15 August 2021.</ref> ఆ రోజు సాయంత్రం, మూడు ఫెయిర్మైల్ బి మోటార్ లాంచ్లు జోహోర్ జలసంధిలో పశ్చిమ ఛానల్ చుట్టూ దాడి చేసి పలు జపనీస్ ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్లను ముంచేశాయి.{{sfn|Legg|1965|p=237}} ఫిబ్రవరి 10 సాయంత్రం, ABDA కమాండర్ జనరల్ ఆర్చీబాల్డ్ వావెల్, మిగిలిన కామన్వెల్త్ వాయుసేన సిబ్బందిని డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్కు తరలించాలని ఆదేశించాడు. ఈ సమయానికి, రచయిత ఫ్రాంక్ ఓవెన్ ప్రకారం కల్లాంగ్ ఎయిర్ఫీల్డ్ "బాంబు క్రేటర్లతో నిండిపోయింది, అది ఇక ఉపయోగపడదు".{{sfn|Owen|2001|p=183}}
=== రెండవ రోజు ===
[[File:Kranji War Memorial Inscription.jpg|thumb|upright=1.3|క్రాంజి వార్ మెమోరియల్ వద్ద శాసనం|alt=రాతి స్మారక చిహ్నం, "స్వేచ్ఛా పౌరులందరి కోసం వారు మరణించారు" అని రాసి ఉంది]]
మరిన్ని దాడులు ఈశాన్యంలో జరుగుతాయని విశ్వసించిన పెర్సివల్ ఫిబ్రవరి 9 ఉదయం వరకు 22వ బ్రిగేడ్ను పటిష్ఠం చేయలేదు. అప్పుడు 12వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ నుండి సగం బలం ఉన్న రెండు బెటాలియన్లను పంపాడు. ఈ భారతీయ దళాలు మధ్యాహ్నం సుమారు బెన్నెట్ వద్దకు చేరుకున్నాయి. ఆ కొద్దిసేపటికే సింగపూర్ రేస్కోర్స్ చుట్టూ ఉన్న ఆస్ట్రేలియన్ దళాలను బలోపేతం చేయడానికి పెర్సివల్ 6వ/15వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ను కేటాయించాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=325}} ఆ రోజు మొత్తం తీరంలో తన స్థానాన్ని నిలబెట్టుకున్న 44వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ తన బహిర్గతమైన పార్శ్వంపై ఒత్తిడిని అనుభవించడం ప్రారంభించింది. పెర్సివల్, బెన్నెట్ మధ్య చర్చల తర్వాత కామన్వెల్త్ రేఖ దక్షిణ భాగాన్ని నిర్వహించడానికి వారు తూర్పు వైపుకు వెళ్లాల్సి ఉంటుందని నిర్ణయించబడింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=324}} టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్కు తూర్పున—ఆ తర్వాత జపాన్ నియంత్రణలోకి వచ్చింది—జురాంగ్కు ఉత్తరాన బులిమ్ చుట్టూ కేంద్రీకృతమై రెండు నదుల మధ్య పశ్చిమాన "క్రాంజి-జురాంగ్ స్విచ్ లైన్" అని పిలువబడే ద్వితీయ రక్షణ రేఖను ఏర్పాటు చేయాలని బెన్నెట్ నిర్ణయించుకున్నాడు.{{sfn|Legg|1965|p=236}}{{sfn|Wigmore|1957|p=324}}
ఉత్తర ప్రాంతంలో 27వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ మొదటి రోజు జపనీస్ దాడులలో పాల్గొనలేదు. 2/29వ బెటాలియన్ను 22వ బ్రిగేడ్కు బదిలీ చేసిన తరువాత, 2/26వ, 2/30వ బెటాలియన్లు మాత్రమే మిగిలాయి. పశ్చిమ పార్శ్వం ఎదుర్కొంటున్న ముప్పును ఎదుర్కోవడానికి మ్యాక్స్వెల్ తన దళాన్ని పునర్వ్యవస్థీకరించాలని భావించాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=305}} ఫిబ్రవరి 9 చివరలో, ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ 27వ బ్రిగేడ్ ఆక్రమించిన స్థానాలపై దాడి ప్రారంభించారు, 2/26వ బెటాలియన్పై ప్రధానంగా దృష్టి సారించారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=331}} ప్రారంభ దాడిలో ఆస్ట్రేలియన్ మోర్టార్లు, మెషిన్ గన్ల దాడుల వల్ల, ఆస్ట్రేలియన్లు నాశనం చేసిన చమురు ట్యాంకుల నుండి నీటిలోకి వదిలిన మండుతున్న చమురు వల్ల జపనీయులు భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=333}} కొంతమంది గార్డులు ఒడ్డుకు చేరుకుని బలహీనమైన బీచ్హెడ్ను నిర్వహించారు; దాడి తీవ్రస్థాయిలో ఉన్నప్పుడు, గార్డ్స్ కమాండర్ నిషిమురా తన దళాలు ఎదుర్కొంటున్న భారీ ప్రాణనష్టం కారణంగా దాడిని రద్దు చేయడానికి అనుమతి కోరినట్లు సమాచారం, కానీ యమశిత వారిని ముందుకు సాగాలని ఆదేశించాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=307–309}}
[[File:Burning oil fields.jpg|thumb|సింగపూర్ నావల్ బేస్ వద్ద మండుతున్న చమురు ట్యాంకుల నుండి పొగ స్తంభం|alt=నగరం మీదుగా పొగ స్తంభం ఉన్న దృశ్యం]]
కమ్యూనికేషన్ సమస్యలు కామన్వెల్త్ రక్షణలో మరింత పగుళ్లను సృష్టించాయి. 22వ బ్రిగేడ్ పెరుగుతున్న ఒత్తిడికి గురవుతుందని మ్యాక్స్వెల్కు తెలుసు, కానీ టేలర్ను సంప్రదించలేకపోయాడు, చుట్టుముట్టబడతామనే ఆందోళనలో ఉన్నాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=329}} జపనీస్ దళాల సమూహాలు క్రాంజీ నది ఏర్పరచిన ఖాళీని వాడుకుంటూ పశ్చిమం నుండి బ్రిగేడ్ స్థానాల్లోకి చొరబడటం ప్రారంభించడంతో, 2/26వ బెటాలియన్ బుకిట్ తిమా రోడ్డుకు తూర్పున ఉన్న స్థానానికి ఉపసంహరించుకోవలసి వచ్చింది. ఈ కదలిక 2/30వ బెటాలియన్ను కాజ్వేకి దూరంగా వెళ్లేలా ప్రేరేపించింది.{{sfn|Legg|1965|p=236}} ఈ ఉపసంహరణకు అధికారం ఆ తర్వాత చర్చనీయాంశమైంది. తాను అలా చేయడానికి మ్యాక్స్వెల్కు అధికారం ఇవ్వలేదని బెన్నెట్ పేర్కొన్నాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=329}} దీని ఫలితంగా మిత్రరాజ్యాలు కాజ్వేకు పశ్చిమాన ఆనుకుని ఉన్న బీచ్లు, కాజ్వేకు ఎగువన ఉన్న ఎత్తైన ప్రదేశాల నియంత్రణను కోల్పోయాయి, 11వ ఇండియన్ డివిజన్ ఎడమ పార్శ్వం ప్రమాదంలో పడింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=308–309}} జపనీయులకు "ఎలాంటి ప్రతిఘటన లేకుండా తమ దళాన్ని నిర్మించుకోవడానికి" గట్టి పట్టు లభించింది.{{sfn|Legg|1965|p=237}}
=== జపనీయుల పురోగతి ===
క్రాంజీలో ఏర్పడిన ఖాళీ కారణంగా ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ సాయుధ విభాగాలు ఎలాంటి ప్రతిఘటన లేకుండా ల్యాండ్ అవ్వడానికి అవకాశం ఏర్పడింది. ఆ తర్వాత వారు తమ ఫిరంగులు, ఆయుధాలను రవాణా చేయడం ప్రారంభించారు.{{sfn|Thompson|2005|p=309}}{{sfn|Costello|2009|p=199}} 27వ బ్రిగేడ్ ఉపసంహరణ కారణంగా తన ఎడమ పార్శ్వం రక్షణ లేకుండా పోయిందని గ్రహించిన 11వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ కమాండర్ కీ, కాజ్వేకు దక్షిణాన ఉన్న ఎత్తైన ప్రదేశాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి రిజర్వ్ నుండి 8వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ను పంపాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=310}} ఫిబ్రవరి 10 అంతా జురాంగ్ రేఖ వెంబడి మరింత పోరాటం జరిగింది. రిఫార్మేటరీ రోడ్డుకు పశ్చిమాన అప్పటికి జురాంగ్ రేఖలో నియమించబడని దళాలతో ద్వితీయ రక్షణ రేఖను ఏర్పాటు చేయడానికి ఆదేశాలు జారీ చేయబడ్డాయి. ఈ ఆదేశాలను తప్పుగా అర్థం చేసుకోవడం వల్ల 22వ బ్రిగేడ్ కమాండర్ టేలర్ అకాలంగా తన దళాలను తూర్పుకు ఉపసంహరించుకున్నాడు. అక్కడ వారు X బెటాలియన్ అని పిలువబడే 200 మంది ఆస్ట్రేలియన్ రీన్ఫోర్స్మెంట్స్ తాత్కాలిక బెటాలియన్తో చేరారు. తన కుడి వైపున ఉన్న 27వ బ్రిగేడ్తో కమ్యూనికేషన్ కోల్పోయిన తర్వాత 12వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ కమాండర్ బ్రిగేడియర్ ఆర్చీ పారిస్ దళాలను బుకిట్ పంజోంగ్ సమీపంలోని రోడ్ జంక్షన్కు ఉపసంహరించుకున్న తర్వాత జురాంగ్ రేఖ చివరికి కుప్పకూలింది. రేఖలో అత్యంత ఎడమవైపు ఉన్న 44వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ కమాండర్ బల్లాంటైన్ కూడా టేలర్ లాగానే ఆదేశాలను తప్పుగా అర్థం చేసుకుని వెనక్కి తగ్గాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=310–311}} ఫిబ్రవరి 10 సాయంత్రం, బ్రిటిష్ ప్రధాన మంత్రి విన్స్టన్ చర్చిల్ వావెల్కు కేబుల్ పంపారు:
{{blockquote|text=సింగపూర్లోని పరిస్థితిని మేము ఎలా చూస్తున్నామో మీరు గ్రహించాలి. చీఫ్ ఆఫ్ ద ఇంపీరియల్ జనరల్ స్టాఫ్ (CIGS), జనరల్ అలాన్ బ్రూక్ క్యాబినెట్కు నివేదించిన దాని ప్రకారం పెర్సివల్ దగ్గర 100,000 [sic] మందికి పైగా సైనికులు ఉన్నారు, వీరిలో 33,000 మంది బ్రిటీష్ వారు, 17,000 ఆస్ట్రేలియన్లు ఉన్నారు. జపాన్కి మొత్తం మలయ్ ద్వీపకల్పంలో అంతమంది ఉన్నారో లేదో కూడా సందేహమే. ఈ పరిస్థితుల్లో, జలసంధి దాటి వచ్చిన జపాన్ దళాల కంటే రక్షించే వారే చాలా ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉంటారు. గట్టిగా పోరాడి వారిని నాశనం చేయాలి. ఈ దశలో సైన్యాన్ని రక్షించడం లేదా జనాభాను కాపాడటం గురించి ఆలోచించకూడదు. ఈ యుద్ధం ఏ ఖర్చుకైనా చివరి వరకు పోరాడాల్సిందే. 18వ డివిజన్కు చరిత్రలో తన పేరు లిఖించుకునే అవకాశం ఉంది. కమాండర్లు, సీనియర్ అధికారులు తమ దళాలతో పాటు ప్రాణత్యాగం చేయాలి. బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం, బ్రిటీష్ ఆర్మీ గౌరవం ప్రమాదంలో ఉంది. బలహీనతను ఏ రూపంలోనూ ఉపేక్షించరని నేను మీపై నమ్మకం ఉంచుతున్నాను. రష్యన్లు తమ శక్తి మేరకు పోరాడుతుండగా, అమెరికన్లు లుజోన్లో మొండిగా పట్టుబడుతున్నప్పుడు, మన దేశం, మన జాతి ప్రతిష్ట మొత్తం ముడిపడి ఉంది. ప్రతి యూనిట్ శత్రువుతో దగ్గరగా పోరాడి విజయం సాధిస్తుందని ఆశిస్తున్నాను.{{sfn|Leasor|2001|p=246}}}}
ఫిబ్రవరి 10 మధ్యాహ్నం ప్రారంభంలో జురాంగ్ రేఖ పతనం గురించి తెలుసుకున్న వావెల్, దానిని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ప్రతిదాడిని ప్రారంభించాలని పెర్సివల్ను ఆదేశించాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=312}} ఈ ఆదేశం బెన్నెట్కు పంపబడింది, అతను X బెటాలియన్ను కేటాయించాడు. పెర్సివల్ ప్రతిదాడి కోసం తన సొంత ప్రణాళికలను రూపొందించాడు. మెజారిటీ 22వ బ్రిగేడ్ను భాగం చేస్తూ మూడు-దశల ఆపరేషన్ను వివరించి, దానిని బెన్నెట్కు అప్పగించాడు. అతను ప్రణాళికను అమలు చేయడం ప్రారంభించాడు, కానీ X బెటాలియన్ను తిరిగి పిలవడం మర్చిపోయాడు. సరిగ్గా శిక్షణ లేని, తగినన్ని ఆయుధాలు లేని రీప్లేస్మెంట్లతో కూడిన బెటాలియన్, ప్రతిదాడిని ప్రారంభించడానికి వేచి ఉంటూ బుకిట్ తిమా సమీపంలోని ఒక అసెంబ్లీ ప్రాంతానికి చేరుకుంది.{{sfn|Thompson|2005|pp=312–313}} ఫిబ్రవరి 11 తెల్లవారుజామున టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్, జురాంగ్ రోడ్డు చుట్టూ గణనీయమైన దళాలను కేంద్రీకరించిన జపనీయులు తదుపరి దాడి కార్యకలాపాలను ప్రారంభించారు: 5వ డివిజన్ బుకిట్ పంజోంగ్ వైపు తన పురోగతిని లక్ష్యంగా చేసుకోగా, 18వ డివిజన్ బుకిట్ తిమా వైపు దాడి చేసింది. వారు ప్రతిదాడిని ప్రారంభించడానికి వేచి ఉంటూ తమ అసెంబ్లీ ప్రాంతంలో క్యాంప్ చేసిన X బెటాలియన్పై విరుచుకుపడ్డారు. ఈ దాడిలో మూడింట రెండు వంతుల బెటాలియన్ చంపబడటం లేదా గాయపడటం జరిగింది.{{sfn|Thompson|2005|p=314}} 6/15వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ మూలకాలను పక్కన పెట్టిన తర్వాత, జపనీయులు రిఫార్మేటరీ రోడ్ చుట్టూ 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్పై మళ్లీ దాడి చేయడం ప్రారంభించారు.{{sfn|Wigmore|1957|pp=348–350}}
ఆ తర్వాత ఫిబ్రవరి 11న, జపనీస్ సరఫరాలు తగ్గిపోవడంతో యమశిత పెర్సివల్ను మోసగించే ప్రయత్నం చేశాడు. "అర్థరహితమైన, నిరాశాజనకమైన ఈ ప్రతిఘటనను వదిలివేయాలని" అతనికి సూచించాడు.{{sfn|Hall|1983|p=179}}{{sfn|Lloyd|2012|p=66}} జపనీస్ దాడుల భారాన్ని భరించిన 22వ బ్రిగేడ్ పోరాట బలం కొన్ని వందల మందికి తగ్గిపోయింది. జపనీయులు బుకిట్ తిమా ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు, ఇందులో గారిసన్ ప్రధాన ఆహార, ఇంధన డిపోలు ఉన్నాయి.{{sfn|Perry|2012|p=104}} వావెల్ పెర్సివల్తో మాట్లాడుతూ, గారిసన్ చివరి వరకు పోరాడాలని, సింగపూర్లో ఎవరూ లొంగిపోకూడదని చెప్పాడు.{{sfn|Smith|2006|p=509}}{{sfn|Thompson|2005|p=316}}{{sfn|Kirby|1954|p=410}} ద్వీపం మధ్యలో ఉన్న జలాశయాల నీటి సరఫరాకు ముప్పు ఏర్పడటంతో, బుకిట్ తిమాను తిరిగి తీసుకోవడంలో ప్రాథమిక చర్యగా బుకిట్ పంజోంగ్ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలని 27వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ ఆదేశించబడింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=354}} ఈ ప్రతిదాడిని ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ తిప్పికొట్టారు. 27వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ బుకిట్ తిమా రోడ్డుకు ఇరువైపులా సగానికి చీలిపోయింది. కొన్ని విభాగాలు పియర్స్ రిజర్వాయర్ వరకు విస్తరించాయి.{{sfn|Hall|1983|p=180}}
{{Quote box|సింగపూర్పై నా దాడి ఒక బ్లఫ్ (మోసం చేయడం ద్వారా సాధించిన విజయం) — అది పనిచేసింది. నా వద్ద 30,000 మంది సైనికులు ఉన్నారు, కానీ ప్రత్యర్థులు మా కంటే మూడు రెట్లు ఎక్కువగా ఉన్నారు. నేను సింగపూర్ కోసం ఎక్కువసేపు పోరాడవలసి వస్తే నేను ఓడిపోతానని నాకు తెలుసు. అందుకే లొంగుబాటు వెంటనే జరగాల్సి వచ్చింది. బ్రిటిష్ వారు మా సంఖ్యాపరమైన బలహీనత, సరఫరాల కొరతను కనిపెడతారని, వినాశకరమైన వీధి పోరాటాల్లోకి నన్ను నెడతారని నేను ఎల్లప్పుడూ చాలా భయపడ్డాను.|source = — టోమోయుకి యమశిత{{sfn|Shores et al|1992|p=383}}|width =35%|align=right}}
మరుసటి రోజు, కామన్వెల్త్కు పరిస్థితి విషమించడంతో, వారు తమ రక్షణను సంఘటితం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించారు; 12/13 ఫిబ్రవరి రాత్రి ద్వీపం తూర్పు చివరన సింగపూర్ నగరం చుట్టూ 28 మైళ్ల (45 కి.మీ) చుట్టుకొలతతో ఒక రక్షణ వలయాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ఉత్తర్వులు జారీ చేయబడ్డాయి. ఉత్తర తీరం వెంబడి బీచ్ల నుండి, చాంగీ చుట్టుపక్కల నుండి రక్షణ దళాలను తరలించడం ద్వారా ఇది సాధించబడింది. 18వ పదాతిదళ విభాగానికి కీలకమైన జలాశయాలపై నియంత్రణను నిర్వహించడం, సిమన్స్ సదరన్ ఏరియా దళాలతో అనుసంధానాన్ని ఏర్పాటు చేయడం అప్పగించబడింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=322–323}} వెనక్కి తగ్గుతున్న దళాలు మార్గమధ్యంలో దాడులను ఎదుర్కొన్నాయి.{{sfn|Hall|1983|p=183}} మరోచోట 22వ బ్రిగేడ్ సాయంత్రం వరకు హాలండ్ రోడ్కు పశ్చిమాన ఒక స్థానాన్ని కొనసాగించింది, ఆ తర్వాత దానిని హాలండ్ విలేజ్కు వెనక్కి లాగారు.{{sfn|Thompson|2005|p=323}}
ఫిబ్రవరి 13న, జపనీస్ ఇంజనీర్లు కాజ్వే మీదుగా రహదారిని మరమ్మతు చేశారు, మరిన్ని ట్యాంకులు ముందుకు నెట్టబడ్డాయి.{{sfn|Hall|1983|p=184}} కామన్వెల్త్ దళాలు భూభాగాన్ని కోల్పోతూనే ఉండటంతో పౌర ప్రాణనష్టాన్ని తగ్గించేందుకు లొంగిపోవాలని సీనియర్ అధికారులు పెర్సివల్కు సూచించారు. పెర్సివల్ నిరాకరించాడు కానీ ప్రతిఘటన ఎప్పుడు నిలిపివేయాలి అనే దానిపై మరింత విచక్షణ కోసం వావెల్ నుండి అధికారం పొందేందుకు ప్రయత్నించాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=329–330}}{{sfn|Keogh|1962|p=170}} నగరానికి సరఫరా చేసే నీటి రిజర్వాయర్లను జపనీయులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు కానీ సరఫరాను నిలిపివేయలేదు.{{sfn|Keogh|1962|p=171}} ఆ రోజు గూఢచర్యం చేశారన్న ఆరోపణలతో మిలిటరీ పోలీసులు కెప్టెన్ పాట్రిక్ స్టాన్లీ వాఘన్ హీనన్ను ఉరితీశారు.<ref>{{cite web |url=http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/viewpoints/elphick.htm |author=Elphick, Peter |year=2002 |title=Viewpoint: Cover-ups and the Singapore Traitor Affair |work=Four Corners Special: No Prisoners |publisher=Australian Broadcasting Commission |access-date=5 March 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170606212842/http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/viewpoints/elphick.htm |archive-date=6 June 2017|ref=none}}</ref> బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీకి చెందిన ఎయిర్ లైజన్ ఆఫీసర్ అయిన హీనన్ను జపనీస్ మిలిటరీ ఇంటెలిజెన్స్ నియమించుకుంది. ఉత్తర మలయాలో కామన్వెల్త్ ఎయిర్ఫీల్డ్లపై దాడి చేయడంలో వారికి సహాయం చేయడానికి అతను రేడియోను ఉపయోగించాడు. అతన్ని డిసెంబర్ 10న అరెస్టు చేసి, జనవరిలో కోర్ట్-మార్షల్ చేశారు. సింగపూర్ దక్షిణ భాగంలో ఉన్న కెప్పెల్ హార్బర్ వద్ద హీనన్ను కాల్చిచంపారు. అతని మృతదేహాన్ని సముద్రంలోకి విసిరారు.{{sfn|Smith|2006|pp=161–163}}{{sfn|Elphick|1995|p=353}}
ఆస్ట్రేలియన్లు టాంగ్లిన్ బ్యారక్స్ చుట్టూ వాయువ్యాన తమ స్వంత వలయాన్ని ఆక్రమించారు, దీనిలో వారు ముందుజాగ్రత్తగా అన్ని రౌండ్ల రక్షణను కొనసాగించారు. వారి కుడి వైపున, 18వ డివిజన్, 11వ ఇండియన్ డివిజన్, 2వ మలయా బ్రిగేడ్ ఫర్రర్ రోడ్ అంచు నుండి తూర్పున కల్లాంగ్ వరకు, వారి ఎడమ వైపున, 44వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్, 1వ మలయా బ్రిగేడ్ బుయోనా విస్టా నుండి పాసిర్ పంజాంగ్ వరకు వలయాన్ని పట్టుకున్నాయి.{{sfn|Wigmore|1957|p=369}} సింగపూర్ నౌకాశ్రయం నుండి 1 మైలు (1.6 కి.మీ) దూరంలో ఉన్న పాసిర్ పంజాంగ్ రిడ్జ్ చుట్టూ మినహా వలయం చుట్టూ చాలావరకు పరిమిత పోరాటమే జరిగింది, ఇక్కడ మలయన్ పదాతిదళ బెటాలియన్, రెండు బ్రిటిష్ పదాతిదళ బెటాలియన్లు, రాయల్ ఇంజనీర్స్ దళంతో కూడిన 1వ మలయా బ్రిగేడ్ పసిర్ పంజాంగ్ యుద్ధంలో మొండిగా రక్షణాత్మక చర్యలు చేపట్టింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=369}}{{sfn|Thompson|2005|pp=331–333}} జపనీయులు ఆస్ట్రేలియన్ చుట్టుకొలతపై దాడి చేయకుండా చాలా వరకు తప్పించుకున్నారు కానీ ఉత్తర ప్రాంతంలో బ్రిటీష్ 53వ పదాతిదళ బ్రిగేడ్ను జపనీయులు థాంప్సన్ రోడ్లో దాడి చేయడం ద్వారా వెనక్కి నెట్టారు. సాయంత్రం బ్రాడెల్ రోడ్కు ఉత్తరాన వెనక్కి తగ్గవలసి వచ్చింది, రేఖలో 18వ పదాతిదళ విభాగంలోని మిగిలిన వారితో చేరింది. వారు రాత్రంతా త్రవ్వి ఉత్తర ఫ్రంట్లో భీకర పోరాటం సాగించారు.{{sfn|Thompson|2005|p=332}}
మరుసటి రోజు మిగిలిన కామన్వెల్త్ దళాలు పోరాటాన్ని కొనసాగించాయి. కామన్వెల్త్ ఆధీనంలో ఉన్న 3 చ.మైళ్లు (7.8 చ.కి.మీ) ప్రాంతంలో పది లక్షల మంది ప్రజలు గుమిగూడడంతో పౌర ప్రాణనష్టం పెరిగింది, బాంబు దాడులు, ఫిరంగుల కాల్పులు పెరిగాయి.{{sfn|Perry|2012|p=95}} నీటి సరఫరా నిలిచిపోతుందని పౌర అధికారులు భయపడటం ప్రారంభించారు; పాడైన పైపుల కారణంగా పెద్ద మొత్తంలో నీరు వృధా అవుతోందని, నీటి సరఫరా కుప్పకూలే దశలో ఉందని పెర్సివల్కు సమాచారం అందించారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=375}}{{efn|నీటి సరఫరా పరిస్థితిని అంచనా వేయడంలో సింగపూర్ మునిసిపల్ వాటర్ ఇంజనీర్గా అతని పాత్ర గురించి చర్చ కోసం డేవిడ్ ముర్నానే గురించిన కథనాన్ని చూడండి.}}
=== అలెగ్జాండ్రా హాస్పిటల్ మారణకాండ ===
[[File:Alexandra Hospital, Singapore. Wellcome L0026874.jpg|thumb|సింగపూర్లోని అలెగ్జాండ్రా హాస్పిటల్ ప్రధాన ద్వారం]]
14 ఫిబ్రవరి 1942న, జపనీయులు సదరన్ ఏరియా రక్షణల పశ్చిమ భాగంలో అలెగ్జాండ్రా బ్యారక్స్ ఆసుపత్రి సమీపంలో తమ దాడిని పునరుద్ధరించారు. అంతకుముందు రోజు 1వ మలయన్ బ్రిగేడ్ ఈ ప్రాంతాన్ని కాపాడుకోవడానికి తీవ్రంగా పోరాడింది.{{sfn|Thompson|2005|p=333}}{{sfn|Hall|1983|p=184}} దాదాపు 13:00 గంటలకు, జపనీయులు ఆ ప్రాంతాన్ని ఛేదించుకుని అలెగ్జాండ్రా బ్యారక్స్ ఆసుపత్రి వైపు ముందుకు సాగారు. తెల్ల జెండాతో రాయబారిగా వ్యవహరిస్తున్న ఒక బ్రిటిష్ లెఫ్టినెంట్ జపనీస్ దళాల వద్దకు వెళ్లగా, అతనిని బయోనెట్తో పొడిచి చంపారు.{{sfn|Thompson|2005|pp=333–334}} జపనీస్ దళాలు ఆసుపత్రిలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత, వారు శస్త్రచికిత్స చేయించుకుంటున్న కొందరితో సహా 50 మంది సైనికులను చంపారు. వైద్యులు, నర్సులను కూడా చంపారు.{{sfn|Thompson|2005|p=334}} మరుసటి రోజు, దాదాపు 200 మంది పురుష సిబ్బంది, రోగులను ఒకచోట చేర్చి కట్టేసి ఉంచారు.{{sfn|Thompson|2005|p=334}} వారిలో నడవగలిగే క్షతగాత్రులు కూడా ఉన్నారు. వీరిని ఒక పారిశ్రామిక ప్రాంతానికి దాదాపు 400 మీటర్లు (440 గజాలు) నడిచి వెళ్లాలని ఆదేశించారు. దారిలో పడిపోయిన వారిని బయోనెట్తో పొడిచారు. ఈ పురుషులను చిన్నగా, గాలి సరిగాలేని గదులలోకి బలవంతంగా తోసి, రాత్రంతా నీరు లేకుండా ఉంచారు. ఆ దారుణమైన పరిస్థితుల కారణంగా రాత్రి పూట కొందరు చనిపోయారు.{{sfn|Thompson|2005|p=334}} మరుసటి రోజు ఉదయం మిగిలిన వారిని బయోనెట్తో పొడిచి చంపారు.<ref>{{cite web |title=Alexandra Massacre |url=http://www.nesa.org.uk/html/alexandra_massacre.htm |author=Partridge, Jeff |publisher=National Ex-Services Association United Kingdom |access-date=7 December 2005 |archive-url = https://web.archive.org/web/20051018131718/http://www.nesa.org.uk/html/alexandra_massacre.htm |archive-date = 18 October 2005}}</ref>{{sfn|Perry|2012|p=107}} యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత ప్రాణాలతో బయటపడిన కొందరిని గుర్తించారు, వీరిలో కొందరు చనిపోయినట్లు నటించి ప్రాణాలు దక్కించుకున్నారు. ప్రాణాలతో బయటపడిన వారిలో విల్ట్షైర్ రెజిమెంట్కు చెందిన ప్రైవేట్ ఆర్థర్ హేన్స్, ఈ మారణకాండ గురించి నాలుగు పేజీల కథనాన్ని రాశాడు. దీనిని అతని కుమార్తె 2008లో ఒక ప్రైవేట్ వేలంలో విక్రయించింది.<ref>
{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2540152/Soldiers-account-of-Japanese-World-War-Two-massacre-to-be-auctioned.html |title=Soldier's account of Japanese World War Two massacre to be auctioned |newspaper=The Telegraph |date=11 August 2008 |access-date=6 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518101215/http://www.telegraph.co.uk/news/2540152/Soldiers-account-of-Japanese-World-War-Two-massacre-to-be-auctioned.html |archive-date=18 May 2015 |url-status=live}}
</ref> వైలెట్ మౌడ్ ఎవెలిన్ జోన్స్, రాయల్ రెడ్ క్రాస్, SRN, SCM, 1940 - 1942 వరకు బ్రిటీష్ మిలిటరీ హాస్పిటల్ సింగపూర్లోని నర్సింగ్ సిబ్బందికి ఇన్ఛార్జ్గా ఉన్న క్వీన్ అలెగ్జాండ్రాస్ ఇంపీరియల్ మిలిటరీ నర్సింగ్ సర్వీస్ (QAIMNS) లో ప్రిన్సిపల్ మాట్రన్. మారణకాండకు ముందు రోజు ఆమె మూడు నౌకల్లో నర్సింగ్ సిబ్బందిని తరలించేలా ఏర్పాట్లు చేసింది. సుమారు 500 మంది పెద్దలు, పిల్లలతో పాటు జోన్స్ SS కౌలాలాంపూర్ నౌకలో బయలుదేరారు. 14 ఫిబ్రవరి 1942న జపాన్ వైమానిక దళం ఈ నౌకపై బాంబు దాడులు చేసింది. ఈ దాడిలో జోన్స్, సిస్టర్ మార్జోరీ ఐజిల్వుడ్ హోడ్గ్సన్, సిస్టర్ మార్గరెట్ రావెన్ ఫిన్లే, మాట్రన్ హెలెన్ మోంట్గోమరీలతో సహా అనేకమంది మరణించారు.<ref>{{Cite journal |date=1946 |title=In Memoriam |journal=The Nightingale Fellowship Journal |volume=4 |issue=35 |pages=48}}</ref><ref>{{Cite journal |date=2013 |title=Crown Hotel, Battersea |url=https://www.eastsurreyfhs.org.uk/images/Journal/2013/Journal-SEP-13-to-read.pdf |journal=Journal of the East Surrey Family History Society |volume=36|pages=13|issue=3}}</ref>
=== సింగపూర్ పతనం ===
[[File:BritishSurrender.jpg|thumb|left|తన షరతులను - బేషరతు లొంగుబాటును నొక్కి చెప్పడానికి యమశిత (కూర్చున్న వారిలో మధ్యలో ఉన్నవారు) పిడికిలితో టేబుల్ను గుద్దుతున్న దృశ్యం. పెర్సివల్ తన అధికారుల మధ్య కూర్చుని, ముడుచుకున్న చేతిని నోటి దగ్గర పెట్టుకుని ఉన్నాడు.|alt=ముగ్గురు బ్రిటీష్ అధికారులకు ఎదురుగా ఒక టేబుల్ వద్ద తొమ్మిది మంది జపనీస్ అధికారులు కూర్చున్నారు]]
ఫిబ్రవరి 14/15 రాత్రి పొడవునా కామన్వెల్త్ దళాల పరిధులపై జపనీయులు దాడులు చేస్తూనే ఉన్నారు. కామన్వెల్త్ దళాలు తమ రక్షణ శ్రేణులను చాలా వరకు నిలబెట్టుకున్నప్పటికీ, మిలిటరీ సామాగ్రి పరిస్థితి వేగంగా దిగజారుతోంది. నీటి సరఫరా వ్యవస్థ తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నది, సరఫరా అనిశ్చితంగా మారింది, రేషన్లు తగ్గిపోయాయి, సైనిక వాహనాలకు ఇంధనం దాదాపు అయిపోయింది. అలాగే ఫీల్డ్ ఫిరంగులు, విమాన విధ్వంసక తుపాకులకు మందుగుండు సామగ్రి చాలా తక్కువగా మిగిలిపోయింది, ఇవి సిటీ సెంటర్లో భారీ ప్రాణనష్టానికి కారణమవుతున్న జపనీస్ వైమానిక దాడులను అడ్డుకోలేకపోయాయి.{{sfn|Wigmore|1957|p=377}} వైమానిక దాడుల నుండి రక్షణ కల్పించే షెల్టర్ల నిర్మాణం కూడా చాలా తక్కువగా జరిగింది. దీనికి తోడు, కామన్వెల్త్ సైనికుల దోపిడీలు, పారిపోవడం ఆ ప్రాంతంలో మరింత గందరగోళానికి దారితీసింది.{{sfn|Costello|2009|p=198}}{{efn|ఈ సమయంలో ఆస్ట్రేలియన్ సైనికులు కొందరు పారిపోయి, విస్తృతమైన దోపిడీలకు పాల్పడ్డారని పలువురు సాక్షులు పేర్కొన్నారు. అంతేకాకుండా, పౌరులను తరలించడానికి బయలుదేరుతున్న నౌకల్లో ఎక్కడానికి వీరు మహిళలను కూడా నెట్టివేశారని ఆరోపణలు వచ్చాయి.<ref name="4C Special: No Prisoners"/> అయితే, థాంప్సన్ ఈ సైనికుల గుర్తింపుపై వాదనలు ఉన్నాయని పేర్కొన్నాడు. ఆ సమయంలో కొందరు బ్రిటిష్ సైనికులు ఆస్ట్రేలియన్ పరికరాల దుకాణాల్లోకి చొరబడి ఆస్ట్రేలియన్ టోపీలను దొంగిలించారని, ఆ తర్వాతి విచారణలో నేరాలకు పాల్పడిన సైనికులు ఆస్ట్రేలియన్లు ధరించే బ్రౌన్ బూట్లకు బదులుగా బ్రిటిష్ సైనికులకు ఇచ్చే నల్ల బూట్లను ధరించినట్లు తేలిందని ఆయన వివరించారు.{{sfn|Thompson|2008|p=241}}}} 09:30 గంటలకు, పెర్సివల్ ఫోర్ట్ క్యానింగ్ వద్ద తన సీనియర్ కమాండర్లతో ఒక సమావేశం నిర్వహించాడు. అతను రెండు ఎంపికలను ప్రతిపాదించాడు: జలాశయాలు, బుకిట్ తిమా చుట్టూ ఉన్న సైనిక ఆహార డిపోలను తిరిగి పొందడానికి తక్షణ ప్రతిదాడి చేయడం, లేదా లొంగిపోవడం. పూర్తి స్థాయి చర్చల తరువాత, ప్రతిదాడి సాధ్యం కాదని అందరూ అంగీకరించారు, పెర్సివల్ లొంగిపోవడానికి నిర్ణయించుకున్నాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=339–340}}{{sfn|Wigmore|1957|p=377}} యుద్ధానంతర విశ్లేషణలో ప్రతిదాడి విజయవంతమయ్యే అవకాశం ఉండేదని తేలింది. జపనీయులు వారి సరఫరా వ్యవస్థకు చివరన ఉన్నారు, వారి ఫిరంగి విభాగాల వద్ద మందుగుండు సామగ్రి కూడా అయిపోతోంది.{{sfn|Thompson|2005|p=356}}
జపనీస్ హెడ్ క్వార్టర్స్కు వెళ్లేందుకు ఒక బృందాన్ని ఎంపిక చేశారు. అందులో ఒక సీనియర్ స్టాఫ్ ఆఫీసర్, కలోనియల్ సెక్రటరీ, ఒక అనువాదకుడు ఉన్నారు. ముగ్గురు కలిసి యూనియన్ జాక్, కాల్పుల విరమణను చర్చించడానికి శత్రు శ్రేణుల వైపు తెల్లని జెండాను పట్టుకుని కారులో బయలుదేరారు.{{sfn|Smith|2006|p=}} వారు తిరిగి వచ్చి, పెర్సివల్ స్వయంగా తన అధికారులతో కలిసి ఫోర్డ్ మోటార్ ఫ్యాక్టరీకి వెళ్లాలని ఆదేశించారు. అక్కడ యమశిత లొంగుబాటు షరతులను విధిస్తారు. సింగపూర్లోని ఎత్తైన భవనమైన క్యాథే భవనంపై జపనీస్ రైజింగ్ సన్ జెండాను ఎగురవేయాలనేది మరో నిబంధన.{{sfn|Hall|1983|pp=190–191}} సాయంత్రం 5:15 గంటల తర్వాత పెర్సివల్ అధికారికంగా లొంగిపోయాడు.{{sfn|Keogh|1962|p=171}} ఆ రోజు తెల్లవారుజామున, పెర్సివల్ అన్ని రహస్య, సాంకేతిక పరికరాలు, సిఫర్లు, కోడ్లు, రహస్య పత్రాలు, భారీ తుపాకులను ధ్వంసం చేయాలని ఆదేశాలు జారీ చేశాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=378}}
[[File:Bosbritsurrendergroup.jpg|thumb|లొంగిపోతున్న సఫోల్క్ రెజిమెంట్ దళాలను జపనీస్ పదాతిదళం తుపాకీ గురిపెట్టి పట్టుకున్న దృశ్యం.|alt=జపనీస్, బ్రిటిష్ సైనికుల సమూహం]]
లొంగుబాటు నిబంధనల ప్రకారం, ఆ సాయంత్రం 20:30 గంటలకు ఘర్షణలు ఆగిపోవాలి, సింగపూర్లోని అన్ని సైనిక దళాలు బేషరతుగా లొంగిపోవాలి, అన్ని కామన్వెల్త్ దళాలు తమ స్థానాల్లోనే ఉండి గంటలోపు తమ ఆయుధాలను విడిచిపెట్టాలి, జపనీయులు వచ్చే వరకు దోపిడీలను నిరోధించడానికి 1,000 మంది సాయుధుల దళాన్ని నిర్వహించడానికి బ్రిటిష్ వారికి అనుమతి ఇవ్వబడింది. నగరంలోని పౌరుల ప్రాణాలకు యమశిత పూర్తి బాధ్యత తీసుకున్నాడు.{{sfn|Hall|1983|p=193}} లొంగుబాటు తరువాత, బెన్నెట్ తప్పించుకోవాలని నిర్ణయించుకోవడం వివాదానికి దారితీసింది. లొంగుబాటు వార్త అందుకున్న తరువాత బెన్నెట్ 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ కమాండ్ను డివిజనల్ ఆర్టిలరీ కమాండర్ బ్రిగేడియర్ సిసిల్ కల్లాఘన్కు అప్పగించి, తన స్టాఫ్ ఆఫీసర్లతో కలిసి ఒక చిన్న పడవను పట్టుకుని పారిపోయాడు.<ref>{{cite web |url=http://www.awm.gov.au/people/110.asp |title=Lieutenant General Henry Gordon Bennett, CB, CMG, DSO |publisher=[[Australian War Memorial]] |access-date=6 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403075229/https://www.awm.gov.au/people/P10676794/ |archive-date=3 April 2015}}</ref>
బెన్నెట్ బృందం చివరికి ఆస్ట్రేలియాకు తిరిగి చేరుకుంది, సుమారు 15,000 నుండి 20,000 మంది ఆస్ట్రేలియన్ సైనికులు పట్టుబడ్డారని నివేదించబడింది.{{sfn|Legg|1965|pp=255–263}}{{sfn|Hopkins|2008|p=96}}{{sfn|Morgan|2013|p=13}} ఓటమికి పెర్సివల్, భారతీయ దళాలను బెన్నెట్ నిందించాడు. అయితే యుద్ధం ముగింపు దశలో ఆస్ట్రేలియన్ యూనిట్లు కూడా పారిపోవడం వల్ల ప్రభావితమయ్యాయని కల్లాఘన్ అయిష్టంగానే అంగీకరించాడు.{{efn|"బెన్నెట్ భారతీయ దళాలను ప్రత్యేకంగా ఎత్తిచూపాడు కానీ అతని విమర్శలను వారికి మాత్రమే పరిమితం చేయలేదు. యుద్ధం ముగింపులో సైనికులను వారి యూనిట్లకు తిరిగి పంపడం దాదాపు అసాధ్యమని అతను అంగీకరించాడు... కల్లాఘన్ సిఫారసు చేస్తూ, ఏవైనా భేదాభిప్రాయాలు వస్తే పెర్సివల్ నివేదికనే మరింత నమ్మదగినదిగా అంగీకరించాలని సూచించాడు... ఆస్ట్రేలియన్లు పట్టణంలో దాక్కోవడం లేదా తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నించడం గురించి వస్తున్న అనేక నివేదికల గురించి కల్లాఘన్ సూటిగా అంగీకరిస్తూ, 'ఈ రెండు వాదనలలో కొంత నిజం ఉంది... ఈ ద్వీపంలో ఆస్ట్రేలియన్లు తాత్కాలికంగా పారిపోవడం, దానిపై వస్తున్న విమర్శలు నాకు ఎంతో అసౌకర్యాన్ని కలిగిస్తున్నాయి' అని అన్నాడు."{{sfn|Murfett et al|2011|p=360}}}}{{efn|ఉడ్బర్న్-కిర్బీ ప్రకారం, పారిపోయిన వారిలో ఎక్కువ మంది పరిపాలనా విభాగాలకు చెందినవారు లేదా ఇటీవల మలయాకు వచ్చి తగిన శిక్షణ లేని వారు.{{sfn|Kirby|1954|p=401}}}} కల్నల్ జె. హెచ్. థైర్, సి. హెచ్. కాప్పే రూపొందించిన కాప్పే రిపోర్ట్ ప్రకారం గరిష్టంగా మూడింట రెండు వంతుల ఆస్ట్రేలియన్ దళాలు మాత్రమే చివరి రక్షణ వలయంలో పాల్గొన్నాయని అంగీకరించింది.{{sfn|Murfett et al|2011|p=360}} అనేక బ్రిటిష్ యూనిట్లు కూడా ఇదే విధంగా ప్రభావితమైనట్లు నివేదించబడింది.{{sfn|Thompson|2008|p=241}}
ఈ పోరాటాన్ని విశ్లేషించడంలో, రాయల్ మిలిటరీ అకాడమీ శాండ్హర్స్ట్లో సీనియర్ లెక్చరర్ అయిన క్లిఫోర్డ్ కిన్విగ్ 27వ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ కమాండర్ బ్రిగేడియర్ డంకన్ మ్యాక్స్వెల్ ఓటమివాద ధోరణిని, కాజ్వే, క్రాంజీ నది మధ్య ఉన్న సెక్టార్ను సరిగ్గా రక్షించకపోవడాన్ని తప్పుబట్టారు.{{sfn|Murfett et al|2011|p=350}}<ref name="4C Special: No Prisoners">{{cite web |url=http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/transcript.htm |title=Transcript |work=Four Corners Special: No Prisoners |year=2002 |publisher=Australian Broadcasting Commission |access-date=4 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160226103543/http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/transcript.htm |archive-date=26 February 2016}}</ref> ఎల్ఫిక్ కూడా తప్పిపోయిన వారిలో ఆస్ట్రేలియన్లు అత్యధికంగా ఉన్నారని పేర్కొన్నారు.{{sfn|Elphick|1995|p=352}} మరొక మూలం ప్రకారం, ఒత్తిడిని తట్టుకోలేక టేలర్ మానసికంగా కృంగిపోయాడు.{{efn|2002 లో వచ్చిన 'నో ప్రిజనర్స్' డాక్యుమెంటరీలో, 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ స్టాఫ్ ఆఫీసర్ మేజర్ జాన్ వ్యాట్, 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ కమాండర్ ఒత్తిడి వల్ల మానసికంగా దెబ్బతిన్నాడని పేర్కొన్నారు. "టేలర్ నిద్రలో నడిచే వ్యక్తిలా అటూ ఇటూ తిరుగుతూ ఉన్నాడు. అతను పూర్తిగా, పూర్తిగా, మీకు తెలుసా, షెల్-షాక్కు గురయ్యాడు. పెద్దగా ఏమీ చేయలేకపోయాడు" అని ఆయన అన్నారు.<ref name="4C Special: No Prisoners"/>}} 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ "చాలా తక్కువ సంఖ్యలో ఉండటం వల్ల ఓటమి అనివార్యం" అని థాంప్సన్ రాశాడు. నీటి అంచు వద్ద 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ను కేంద్రీకరించాలని పెర్సివల్ పట్టుబట్టడం తీవ్రమైన తప్పిదమని కోస్టెల్లో పేర్కొన్నారు.{{sfn|Thompson|2005|pp=297–298}}{{sfn|Costello|2009|p=198}} జపనీస్ కమాండర్ యమశిత బ్రిటిష్ వారు "జపనీస్ సైనిక సామర్థ్యాలను తక్కువగా అంచనా వేయడం", ద్వీపం పశ్చిమ భాగంలో ఆస్ట్రేలియన్ దళాలను బలోపేతం చేయడంలో పెర్సివల్ వెనుకాడడం వంటి కారణాలను ఓటమికి తప్పుబట్టాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=355}}
1992లో విడుదలైన వేవెల్ రహస్య యుద్ధ నివేదిక సింగపూర్ పతనానికి ఆస్ట్రేలియన్లే కారణమని ఆరోపించింది.{{sfn|Murdoch|2012}} జాన్ కోట్స్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ నివేదిక "సారాంశం లేనిది". ఎందుకంటే, పోరాటం చివరి దశలలో, ముఖ్యంగా సంక్షోభం తీవ్రమవుతున్న సమయంలో హడావుడిగా పంపబడిన సరైన శిక్షణ లేని బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్ దళాలలో క్రమశిక్షణా రాహిత్యం నిస్సందేహంగా ఉన్నప్పటికీ, 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ బాగా పోరాడి జపనీయుల గౌరవాన్ని పొందింది.{{sfn|Dennis|2008|pp=344–345}} జెమాస్, బక్రీ, జెమలుయాంగ్లో, "మలయా పోరాటంలో వారు సాధించిన కొన్ని అద్భుతమైన వ్యూహాత్మక విజయాలు అవే." బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యపు భూదళాలలో ఆస్ట్రేలియన్లు 13 శాతం ఉన్నప్పటికీ, యుద్ధ మరణాలలో 73 శాతం వారు చవిచూశారు.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=204}}{{sfn|Morgan|2013|p=13}} సింగపూర్ పతనానికి అసలు కారణం సింగపూర్ వ్యూహం విఫలమవడమేనని కోట్స్ వాదించారు. ఆస్ట్రేలియన్ విధాన రూపకర్తలు దానికి అంగీకరించడం, మలయాలో పోరాటానికి తగిన సైనిక వనరులను కేటాయించకపోవడం కూడా ఈ వైఫల్యానికి దోహదపడిందని ఆయన అన్నారు.{{sfn|Dennis|2008|pp=344–345}}
== పరిణామాలు ==
=== విశ్లేషణ ===
జపనీయులు థాయ్లాండ్లోని సింగోరా నుండి సింగపూర్ దక్షిణ తీరానికి 650 మైళ్లు (1,050 కి.మీ) రోజుకు సగటున 9 మైళ్ల (14 కి.మీ) వేగంతో ముందుకు సాగారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=382}} జపాన్ సాధించిన వేగవంతమైన విజయాల పరంపర చూసి జర్మన్ నియంత అడాల్ఫ్ హిట్లర్ ఆకట్టుకున్నప్పటికీ, జపాన్తో పొత్తు ఉన్నప్పటికీ అభినందనలు తెలపడాన్ని తన విదేశాంగ మంత్రి జోచిమ్ వాన్ రిబ్బెంట్రాప్ను నిషేధించినట్లు సమాచారం. ఎందుకంటే ఆయన దీనిని శ్వేత జాతికి ఎదురుదెబ్బగా భావించారు.{{sfn|Hauner|2005|pp=173–179}} చర్చిల్ జపనీయుల చేతిలో సింగపూర్ పతనాన్ని "బ్రిటిష్ చరిత్రలోనే అత్యంత ఘోరమైన విపత్తు, అతిపెద్ద లొంగుబాటు" అని పేర్కొన్నారు.{{sfn|Churchill|2002|p=518}} చర్చిల్ వైద్యుడు లార్డ్ మోరన్ ఇలా వ్రాశాడు:
{{blockquote|ఫిబ్రవరి 15న సింగపూర్ పతనం ప్రధానిని దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది. మన జాతికి చెందిన సగం మందితో సహా లక్ష మంది పురుషులు, తక్కువ సంఖ్యలో ఉన్న జపనీయులకు ఎలా లొంగిపోయారు? సింగపూర్ పతనానికి ఆయన మనస్సు క్రమంగా సిద్ధమైనప్పటికీ, ఆ కోట లొంగిపోవడం ఆయనను నిశ్చేష్టుడిని చేసింది. అది ఒక అవమానంగా ఆయన భావించారు. అది ఆయన మనస్సుపై ఒక చెరగని ముద్ర వేసింది. కొన్ని నెలల తరువాత ఒక సాయంత్రం, ఆయన బాత్రూమ్లో టవల్ కప్పుకుని కూర్చున్నప్పుడు, తుడుచుకోవడం ఆపివేసి విచారంగా నేల వైపు చూస్తూ: 'నేను సింగపూర్ పతనాన్ని మర్చిపోలేకపోతున్నాను' అని విచారంగా అన్నారు.{{sfn|Moran|1966|p=29}}}}
సింగపూర్ కోల్పోవడం, 1942లో ఆగ్నేయాసియాలో జరిగిన ఇతర పరాజయాలతో కలిసి ఆ ప్రాంతంలో బ్రిటీష్ ప్రతిష్ఠను దెబ్బతీసింది. రచయిత అలాన్ వారెన్ ప్రకారం, సింగపూర్ పతనం "బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం శాశ్వతం, అజేయం అనే భ్రమను" ఛిద్రం చేసింది. అంతిమంగా "ఆసియాలో యూరోపియన్ సామ్రాజ్యాలు ఇకపై కొనసాగలేవు" అని స్పష్టం చేస్తూ, యుద్ధానంతర కాలంలో ఈ ప్రాంతంలో వలసవాదం అంతం కావడానికి నాంది పలికింది.{{sfn|Warren|2002|p=295}}
=== ప్రాణనష్టం ===
[[File:Japanese shooting blindfolded Sikh prisoners.jpg|thumb|left|కళ్లకు గంతలు కట్టిన సిక్కు ఖైదీలను జపనీస్ సైనికులు కాలుస్తున్న దృశ్యం|alt=ముందుభాగంలో ఉన్న జపనీస్ సైనికులు వారిని చంపుతుండగా డజను మంది ఖైదీలు దూరంగా బంధించబడి కూర్చున్నారు]]
మలయాలో జరిగిన ప్రారంభ పోరాటాల్లో ప్రాణనష్టంతో పాటు, దాదాపు 85,000 మంది బ్రిటిష్, భారతీయ, కామన్వెల్త్ దళాలు పట్టుబడ్డాయి.{{sfn|Wigmore|1957|p=382}} దాదాపు 5,000 మంది సైనికులు మరణించారు లేదా గాయపడ్డారు, వీరిలో ఎక్కువ మంది ఆస్ట్రేలియన్లు ఉన్నారు.<ref name=historynet>{{cite web |url=http://www.historynet.com/battle-of-singapore |title=Battle of Singapore |publisher=[[World History Group]] |access-date=8 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150512181020/http://www.historynet.com/battle-of-singapore |archive-date=12 May 2015 |url-status=live}}</ref>{{sfn|Legg|1965|p=248}} సింగపూర్ పోరాటంలో జపనీయుల వైపు 1,713 నుండి 1,714 మంది మరణించగా, 2,772 నుండి 3,378 మంది గాయపడ్డారు. మలయా, సింగపూర్లలో 70 రోజుల పాటు జరిగిన ఈ యుద్ధంలో కామన్వెల్త్ వైపు మొత్తం 8,708 మంది మరణించడం లేదా గాయపడటం జరిగింది. 130,000 మంది బందీలుగా చిక్కారు (వీరిలో 38,496 మంది యునైటెడ్ కింగ్డమ్ నుండి, 18,490 మంది ఆస్ట్రేలియా నుండి - వీరిలో 1,789 మంది మరణించగా, 1,306 మంది గాయపడ్డారు - 67,340 మంది భారతీయులు, 14,382 మంది స్థానిక వాలంటీర్లు ఉన్నారు). జపనీయుల వైపు ప్రాణనష్టం 9,824 గా నమోదైంది.<ref name=historynet/>{{sfn|Wigmore|1957|p=382}}
=== తదుపరి సంఘటనలు ===
[[File:JapaneseMarchSgpCity.jpg|thumb|విజయం సాధించిన జపనీస్ దళాలు ఫుల్లెర్టన్ స్క్వేర్ గుండా కవాతు చేస్తున్న దృశ్యం.|alt=నగరం గుండా ఆర్మీ స్తంభం కవాతు చేస్తోంది]]
బ్రిటిష్ వారు లొంగిపోయిన తరువాత సింగపూర్లో జపాన్ ఆక్రమణ ప్రారంభమైంది. జపనీస్ వార్తాపత్రికలు ఈ విజయాన్ని యుద్ధం సాధారణ పరిస్థితిని నిర్ణయించేదిగా సగర్వంగా ప్రకటించాయి.{{sfn|Toland|1970|p=277}} ఈ నగరానికి స్యోనాన్-టో (షోనాన్-టో; అక్షరాలా: 'షోవా యుగంలో పొందిన దక్షిణ ద్వీపం', లేదా 'దక్షిణపు వెలుగు') అని పేరు మార్చారు.{{sfn|Abshire|2011|p=104}}{{sfn|Blackburn|Hack|2004|p=132}} సింగపూర్ కోల్పోవడాన్ని ఆస్ట్రేలియన్ ప్రధాన మంత్రి కర్టిన్ డంకిర్క్ యుద్ధంతో పోల్చారు. డంకిర్క్ తరువాత బ్రిటన్ యుద్ధం జరిగినట్లుగా, సింగపూర్ పతనం కామన్వెల్త్, యునైటెడ్ స్టేట్స్, ఆంగ్లం మాట్లాడే ప్రపంచం మొత్తాన్ని ముప్పుకు గురిచేస్తూ ఆస్ట్రేలియా యుద్ధానికి నాంది పలుకుతుందని కర్టిన్ పేర్కొన్నారు.<ref name="hasluck1970">{{cite book |last=Hasluck |first=Paul|title=The Government and the People 1942–1945 |url=https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070214/|series=Australia in the War of 1939–1945. Series 4 – Civil |year=1970 | pages=70–71 |publisher=Australian War Memorial |location=Canberra |id=6429367X|ref=none}}</ref>
చైనీయులు, జపాన్ వ్యతిరేక భావాలున్న ఎవరి పైనైనా జపనీయులు ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని చూశారు. రెండవ సైనో-జపనీస్ యుద్ధం కారణంగా జపనీస్ అధికారులు చైనీయులపై అనుమానంగా ఉండేవారు. "అవాంఛనీయమైన పౌరులు" (ఎక్కువగా చైనీస్ జాతికి చెందినవారు) అని భావించిన వేలాది మంది పౌరులను సూక్ చింగ్ మారణకాండలో జపనీయులు ఊచకోత కోశారు.{{sfn|Hall|1983|pp=211–212}}<ref name="auto">[http://www.yale.edu/gsp/publications/WaiKeng.doc WaiKeng Essay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150201161449/http://www.yale.edu/gsp/publications/WaiKeng.doc |date=1 February 2015 }} 'Justice Done? Criminal and Moral Responsibility Issues in the Chinese Massacres Trial Singapore, 1947'
Genocide Studies Program. Working Paper No. 18, 2001. Wai Keng Kwok, Branford College/ Yale university</ref> మలయ్, భారతీయులు వంటి ఇతర జాతులను కూడా వారు వదిలిపెట్టలేదు. ఆ తర్వాత మూడున్నరేళ్ల జపాన్ పాలనలో ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడ్డారు.{{sfn|Cheong|2015|loc=Chapter 9: Singapore}} ఖైదీలుగా పట్టుబడిన అనేక మంది బ్రిటిష్, ఆస్ట్రేలియన్ సైనికులు సింగపూర్లోని చాంగీ జైలులోనే ఉండిపోయారు, వారిలో చాలామంది నిర్బంధంలోనే మరణించారు. సయాం-బర్మా డెత్ రైల్వే, నార్త్ బోర్నియోలోని సండకన్ ఎయిర్ఫీల్డ్ వంటి నిర్మాణ ప్రాజెక్టులలో బలవంతపు కూలీలుగా ఉపయోగించడానికి వేలాది మందిని జపాన్తో సహా ఆసియాలోని ఇతర ప్రాంతాలకు సముద్ర మార్గంలో తరలించారు. ఈ నౌకల్లో (నరక నౌకలు అని పిలిచేవారు) ఉన్న చాలా మంది సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.{{sfn|Dennis|2008|pp=126, 431–434}}{{sfn|Kinvig|2005|p=39}}
[[File:Prisoners in Changi Jail, Singapore. Wellcome L0025435.jpg|thumb|సింగపూర్లోని చాంగీ జైలులో బ్రిటిష్, ఆస్ట్రేలియన్ యుద్ధ ఖైదీలు|alt=నలుగురు బక్కచిక్కిన పురుషులు]]
భారతీయ విప్లవకారుడు రాష్ బిహారీ బోస్ జపనీయుల సహాయంతో స్వాతంత్య్ర అనుకూల ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ (INA) ని ఏర్పాటు చేశారు. భారతీయ యుద్ధ ఖైదీలను ఇందులో చేర్చడంలో జపనీయులు అత్యంత విజయవంతమయ్యారు. ఫిబ్రవరి 1942లో, సింగపూర్లోని సుమారు 40,000 మంది భారతీయ సిబ్బందిలో సుమారు 30,000 మంది INAలో చేరారు. వీరిలో సుమారు 7,000 మంది బర్మా పోరాటంలో, ఈశాన్య భారత ప్రాంతాలైన కోహిమా, ఇంఫాల్లో కామన్వెల్త్ దళాలతో పోరాడారు; ఇతరులు చాంగీ వద్ద యుద్ధ ఖైదీల శిబిర గార్డులుగా మారారు.{{sfn|Warren|2007|p=276}} బలవంతపు కూలీలుగా ఎంతమందిని జపాన్ ఆక్రమిత దక్షిణ పసిఫిక్ ప్రాంతాలకు తీసుకెళ్లారో కచ్చితమైన లెక్కలేదు. యుద్ధ సమయంలో జపాన్ పట్టుకున్న ఇతర ఖైదీలు ఎదుర్కొన్నట్లే వీరు కూడా తీవ్రమైన కష్టాలను, క్రూరత్వాన్ని అనుభవించారు. పసిఫిక్లో యుద్ధం మిత్రరాజ్యాల వైపు మలుపు తిరుగుతుండగా 1943-1945లో ఆస్ట్రేలియన్, అమెరికన్ దళాల చేతిలో విముక్తి పొందే వరకు సుమారు 6,000 మంది ప్రాణాలతో బయటపడ్డారు.{{sfn|Brayley|2002|p=13}}
ఫిబ్రవరి 15, 1942న సింగపూర్ పతనమైన మరుసటి రోజు, 25వ ఆర్మీ సింగపూర్ జలసంధిని దాటి ఎలాంటి ప్రతిఘటన లేకుండా బటమ్ ద్వీపంలో దిగింది. బటమ్లో నియమించబడిన డచ్ KNIL (రాయల్ నెదర్లాండ్స్ ఈస్ట్ ఇండీస్ ఆర్మీ) దళాలు సింగపూర్ పూర్తిగా పతనమైందన్న నివేదికలు విని ఫిబ్రవరి 14న ఆ ద్వీపాన్ని విడిచిపెట్టాయి. సింగపూర్ పతనమైన ఆరు రోజుల తర్వాత, జపాన్ దళాలు తంజుంగ్పినాంగ్ను స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. దీంతో రియావు దీవులు పూర్తిగా జపాన్ నియంత్రణలోకి వెళ్లాయి.<ref>{{citation |title=The Defining Years of the Dutch East Indies, 1942-1949 |date=2010 |editor=Jan A. Krancher |url=https://books.google.com/books?id=lf-YyRfnYcYC |access-date=2021-02-22 |publisher=McFarland |language=en |isbn=978-0786481064}}<!-- auto-translated from German by Module:CS1 translator --></ref>
ఆపరేషన్ జేవిక్ (1943), ఆపరేషన్ రిమౌ (1944) లలో సింగపూర్ నౌకాశ్రయంలోని జపనీస్ షిప్పింగ్పై కమాండో దాడులు జరిగాయి, ఇవి విభిన్న స్థాయిల విజయాలను సాధించాయి.{{sfn|Horner|1989|p=26}} 1945లో ఆపరేషన్ మెయిల్ఫిస్ట్లో సింగపూర్ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలని బ్రిటిష్ దళాలు ప్రణాళిక వేసుకున్నాయి, కానీ దానిని అమలు చేయడానికి ముందే యుద్ధం ముగిసింది. సెప్టెంబరులో జపాన్ లొంగిపోయిన తరువాత, బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్ దళాలు ఆపరేషన్ టైడ్రేస్లో ఈ ద్వీపాన్ని తిరిగి ఆక్రమించాయి.{{sfn|Bose|2010|pp=18–20}} యమశిత యుద్ధ నేరాలకు గాను అమెరికన్ సైనిక కమిషన్చే విచారించబడ్డాడు కానీ మలయా లేదా సింగపూర్లో అతని దళాలు చేసిన నేరాలకు కాదు. అతనికి మరణశిక్ష పడింది, 23 ఫిబ్రవరి 1946న ఫిలిప్పీన్స్లో ఉరితీయబడ్డాడు.{{sfn|Smith|2006|pp=556–557}}
== స్మరణ ==
[[File:East side of War Memorial Park.jpg|thumb|వార్ మెమోరియల్ పార్క్ వద్ద ప్రతి సంవత్సరం స్మారక సేవ నిర్వహించబడుతుంది.]]
1998 నుండి సింగపూర్ లొంగుబాటు వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని ప్రతి సంవత్సరం ఫిబ్రవరి 15న సింగపూర్ టోటల్ డిఫెన్స్ డేని పాటిస్తోంది.<ref>{{cite news |title=Sirens |work=[[The New Paper]] |date=14 February 1998 |quote=On Sunday at noon, the sirens of the Public Warning System will sound island-wide for one minute. This is in conjunction with total defence day, to mark the fall of Singapore to the Japanese during World War II.}}</ref> జాతీయ రక్షణ వ్యూహంగా టోటల్ డిఫెన్స్ భావన మొదటిసారిగా 1984లో ప్రవేశపెట్టబడింది. భవిష్యత్తులో పొంచివున్న ముప్పుల నుండి సింగపూర్ను సమర్థవంతంగా రక్షించుకోవడంలో ఆ దేశ పౌరులు మాత్రమే కీలక పాత్ర పోషించగలరనే విషయాన్ని ఇది గట్టిగా గుర్తుచేస్తుంది.<ref>{{cite news |last1=Jacob |first1=Paul |last2=Wai |first2=Ronnie |title=Your say in our defence Our defence must be total — Chok Tong |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19840106-1.2.6 |access-date=22 April 2021 |work=[[The Straits Times]]|date=6 January 1984|ref=none}}</ref> ఆ రోజు జరిగే వార్షిక ఆచారాలు:
* 1967 నుండి జపాన్ ఆక్రమణ సమయంలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన పౌరులను స్మరించుకోవడానికి వార్ మెమోరియల్ పార్క్ వద్ద స్మారక కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.
* 1998 నుండి దేశవ్యాప్తంగా పబ్లిక్ వార్నింగ్ సిస్టమ్లోని సైరన్లు మోగిస్తారు (ప్రారంభంలో మధ్యాహ్నం 12.05 గంటలకు మోగించేవారు). సింగపూర్ సివిల్ డిఫెన్స్ ఫోర్స్ సైరన్ల ద్వారా, అలాగే స్థానిక రేడియో స్టేషన్ల ద్వారా ఒక ముఖ్యమైన సందేశాన్ని ప్రసారం చేస్తుంది. సింగపూర్ పాఠశాలలు ఆహారం, విద్యుత్ రేషనింగ్ వ్యాయామాలతో సహా అత్యవసర సంసిద్ధత డ్రిల్లను నిర్వహిస్తాయి.
* 2015 నుండి 1942లో సింగపూర్ లొంగిపోయిన వాస్తవ సమయానికి అనుగుణంగా సైరన్లు మోగే సమయాన్ని సాయంత్రం 6.20కి మార్చారు.<ref>{{cite news |last1=Cheong |first1=Danson |title=Public Warning System sirens to broadcast message on Sunday {{!}} The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/singapore/public-warning-system-sirens-to-broadcast-message-on-sunday |access-date=15 February 2022 |work=The Straits Times |date=11 February 2015 |language=en}}</ref>
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* బ్రిటీష్ ఫార్ ఈస్ట్ కమాండ్
* [[మొదటి భారత జాతీయ సైన్యం]]
* మలయన్ పోరాటం సమయంలో జపనీస్ దళాల వ్యూహరచన
== గమనికలు ==
{{notelist|30em}}
== మూలాలు ==
{{Reflist|20em}}
=== గ్రంథసూచి ===
* {{cite book |last=Regan |first=Geoffrey |title=The Guinness Book of Military Anecdotes |publisher=Guinness |location=Enfield |year=1992 |isbn=978-0-85112-519-0}}
* {{cite book |last=Warren |first=Alan |year=2002 |title=Singapore: Britain's Greatest Defeat |publisher=Hardie Grant |location=South Yarra, Victoria |isbn=981-0453-205}}
* {{cite book |last=Thompson |first=Peter |title=The Battle for Singapore: The True Story of the Greatest Catastrophe of World War II |publisher=Portrait Books |location=London |year=2005 |isbn=0-7499-5099-4}}
* {{cite book |last=Keogh |first=Eustace |title=South West Pacific 1941–45 |year=1965 |publisher=Grayflower |location=Melbourne |oclc=7185705}}
* {{cite book |last=Costello |first=John |title=The Pacific War 1941–1945 |year=2009|orig-year=1982 |publisher=Harper Perennial |location=New York |isbn=978-0-688-01620-3}}
* {{cite journal |last=Drea |first=Edward |title=Reading Each Other's Mail: Japanese Communication Intelligence, 1920–1941 |journal=The Journal of Military History |volume=55 |issue=2 |date=April 1991 |pages=185–206 |doi=10.2307/1985894 |jstor=1985894 |issn=1543-7795}}
* {{cite book |last=Brayley |first=Martin |year=2002 |title=The British Army 1939–45: The Far East |series=Men at Arms |publisher=Osprey |location=Oxford |isbn=978-1-84176-238-8}}
* {{cite book |last1=Farrell |first1=Brian |last2=Pratten |first2=Garth|author-link2=Garth Pratten |title=Malaya 1942 |series=Australian Army Campaigns Series–5 |year=2011|orig-year=2009 |publisher=Army History Unit |location=Canberra, Australian Capital Territory |isbn=978-0-9805674-4-1}}
* {{cite book |last=Keogh |first=Eustace|author-link=Eustace Graham Keogh |title=Malaya 1941–42 |year=1962 |publisher=Printmaster |location=Melbourne |oclc=6213748}}
* {{cite book |last=Moreman |first=Tim |title=The Jungle, The Japanese and the British Commonwealth Armies at War, 1941–45: Fighting Methods, Doctrine and Training for Jungle Warfare |publisher=Frank Cass |location=London |year=2005 |isbn=978-0-7146-4970-2}}
* {{cite book |last=Mant |first=Gilbert|author-link=Gilbert Mant |title=Massacre at Parit Sulong |publisher=Kangaroo Press |location=Kenthurst, New South Wales |year=1995 |isbn=978-0-86417-732-2}}
* {{cite book |last=Coulthard-Clark |first=Chris |title=The Encyclopaedia of Australia's Battles |year=2001 |edition=2nd |publisher=Allen and Unwin |location=Crows Nest, New South Wales |isbn=978-1-86508-634-7}}
* {{cite book |last=Gillison |first=Douglas |title=Royal Australian Air Force 1939–1942 |series=Australia in the War of 1939–1945. Series 3 – Air |volume=I |location=Canberra |publisher=Australian War Memorial |url=https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070209/ |year=1962 |oclc=2000369 |access-date=13 July 2015 |archive-date=25 May 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090525001456/http://www.awm.gov.au/histories/second_world_war/volume.asp?levelID=67912 |url-status=live}}
* {{cite book |ref={{harvid|Dennis|2008}}
|last1=Dennis|first1=Peter|last2=Grey|first2=Jeffrey|last3=Morris|first3=Ewan|last4=Prior|first4=Robin|last5=Bou|first5=Jean|title=The Oxford Companion to Australian Military History |publisher=Oxford University Press|location=Melbourne|year=2008 |edition=2nd|isbn=978-0-19-551784-2}}
* {{cite book |last=Hall |first=Timothy |title=The Fall of Singapore 1942 |year=1983 |publisher=Methuen |location=North Ryde, New South Wales |isbn=978-0-454-00433-5}}
* {{cite journal |last=Morgan |first=Joseph |title=A Burning Legacy: The Broken 8th Division |journal=Sabretache |publisher=Military Historical Society of Australia |volume=LIV |issue=3, September |year=2013 |pages=4–14 |issn=0048-8933}}
* {{cite book |last=Wigmore |first=Lionel |title=The Japanese Thrust |series=Australia in the War of 1939–1945. Series 1 – Army |volume=IV |year=1957 |publisher=Australian War Memorial |location=Canberra, Australian Capital Territory |url=https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070203/ |oclc=3134219 |access-date=13 July 2015 |archive-date=11 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150711060223/https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070203/ |url-status=live}}
* {{cite book |last=Legg |first=Frank |title=The Gordon Bennett Story: From Gallipoli to Singapore |year=1965 |publisher=Angus & Robertson |location=Sydney, New South Wales |oclc=3193299}}
* {{cite book |last=Lee |first=Edwin |title=Singapore: The Unexpected Nation |publisher=Institute of Southeast Asian Studies |location=Singapore |year=2008 |oclc=474265624}}
* {{cite book |last=Thompson |first=Peter |title=Pacific Fury: How Australia and Her Allies Defeated the Japanese Scourge |publisher=William Heinemann |location=North Sydney |year=2008 |isbn=978-1-74166-708-0}}
* {{cite book |last=Smith |first=Colin |title=Singapore Burning: Heroism and Surrender in World War II |publisher=Penguin Books |year=2006 |location=London |isbn=978-0-14-101036-6}}
* {{cite book |last=Kirby |first=Stanley Woodburn|author-link=Stanley Woodburn Kirby |series=History of the Second World War |title=War Against Japan: The Loss of Singapore |volume=I |publisher=HMSO |year=1954 |oclc=58958687}}
* {{cite book |last=Felton |first=Mark |title=The Coolie Generals |publisher=Pen & Sword Military |location=Barnsley |year=2008 |isbn=978-1-84415-767-9 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/cooliegenerals0000felt}}
* {{cite book |last=Allen |first=Louis |year=2013 |title=Singapore 1941–1942 |edition=2nd rev. |publisher=Routledge |location=London |isbn=978-1-135-19425-3}}
* {{cite book |last=Perry |first=Roland |title=Pacific 360: Australia's Battle for Survival in World War II |year=2012 |publisher=Hachette Australia |location=Sydney, New South Wales |isbn=978-0-7336-2704-0}}
* {{cite book |last1=Cull |first1=Brian |last2=Sortehaug |first2=Paul |year=2004 |title=Hurricanes Over Singapore: RAF, RNZAF and NEI Fighters in Action Against the Japanese Over the Island and the Netherlands East Indies, 1942 |publisher=Grub Street Publishing |location=London |isbn=978-1-904010-80-7}}
* {{cite book |last1=Grehan |first1=John |last2=Mace |first2=Martin |title=Disaster in the Far East 1940–1942 |publisher=Pen & Sword |location=Havertown |year=2015 |isbn=978-1-4738-5305-8}}
* {{cite book |last=Boyne |first=Walter |title=Air Warfare: An International Encyclopedia |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara, California |year=2002 |isbn=978-1-57607-729-0}}
* {{cite book |last=Owen |first=Frank |title=The Fall of Singapore|author-link=Frank Owen (politician) |publisher=Penguin Books |year=2001 |location=London |isbn=978-0-14-139133-5}}
* {{cite book |last1=Richards |first1=Dennis |last2=Saunders |first2=Hilary St. George |title=The Fight Avails |url=http://www.ibiblio.org/hyperwar/UN/UK/UK-RAF-II/index.html#contents |series=Royal Air Force 1939–1945 |volume=II |year=1954 |publisher=HMSO |location=London |oclc=64981538 |access-date=8 May 2015 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924052814/http://www.ibiblio.org/hyperwar/UN/UK/UK-RAF-II/index.html#contents |url-status=live}}
* {{cite book |last=Lloyd |first=Stu |title=The Missing Years: A POW's Story from Changi to Hellfire Pass |year=2012 |publisher=Rosenberg |location=Dural, New South Wales |isbn=978-1-921719-20-2}}
* {{cite book |last=Elphick |first=Peter |title=Singapore: The Pregnable Fortress |publisher=Hodder & Stoughton |location=London |year=1995 |isbn=978-0-340-64990-9}}
* {{cite book |last=Hopkins |first=William B. |title=The Pacific War: The Strategy, Politics, and Players that Won the War |publisher=Zenith Press |location=Minneapolis |year=2008 |isbn=978-0-7603-3435-5}}
* {{cite book |last=Bose |first=Romen |title=The End of the War: Singapore's Liberation and the Aftermath of the Second World War |publisher=Marshall Cavendish |location=Singapore |year=2010 |isbn=978-9-81-443547-5}}
* {{cite book |last=Horner |first=David |title=SAS: Phantoms of the Jungle |year=1989 |publisher=Allen & Unwin |location=St Leonards, New South Wales |isbn=978-1-86373-007-5}}
* {{cite book |last=Warren |first=Alan |year=2007|orig-year=2002 |title=Britain's Greatest Defeat: Singapore 1942 |publisher=Hambeldon Continuum |location=London |isbn=978-1-85285-597-0}}
* {{cite book |last=Kinvig |first=Clifford |title=River Kwai Railway: The Story of the Burma-Siam Railroad |publisher=Conway |location=London |year=2005 |isbn=978-1-84486-021-0}}
* {{cite book |last1=Blackburn |first1=Kevin |first2=Karl |last2=Hack |title=Did Singapore Have to Fall? Churchill and the Impregnable Fortress |year=2004 |publisher=Routledge |location=London |isbn=0203404408 |url=https://books.google.com/books?id=TUC2qveu-b8C&pg=PA132 |access-date=25 October 2020 |archive-date=14 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414154823/https://books.google.com/books?id=TUC2qveu-b8C&pg=PA132 |url-status=live}}
* {{cite book |last=Abshire |first=Jean |title=The History of Singapore |year=2011 |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara, California |url=https://books.google.com/books?id=AHF59oExO80C&pg=PA104 |isbn=978-0-313-37743-3 |access-date=25 October 2020 |archive-date=12 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210412085503/https://books.google.com/books?id=AHF59oExO80C&pg=PA104 |url-status=live}}
* {{cite book |last=Toland |first=John|author-link=John Toland (author) |title=The Rising Sun: The Decline and Fall of the Japanese Empire 1936–1945 |url=https://archive.org/details/risingsundecline00tola |url-access=registration |publisher=Random House |location=New York |year=1970 |isbn=978-0-394-44311-9}}
* {{cite book |last=Churchill |first=Winston |title=The Second World War |edition=Abridged |publisher=Pimlico |location=London |year=2002|orig-year=1959 |isbn=978-0-7126-6702-9}}
* {{cite book |last=Hauner |first=Milan |title=Hitler: A Chronology of his Life and Time |publisher=Springer |location=New York |year=2005 |isbn=978-0-230-58449-5}}
* {{cite news |last=Murdoch |first=Lindsay |url=http://www.smh.com.au/national/the-day-the-empire-died-in-shame-20120214-1t462.html |title=The Day The Empire Died in Shame |newspaper=The Sydney Morning Herald |date=15 February 2012 |issn=0312-6315 |access-date=23 March 2015 |archive-date=23 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150323071417/http://www.smh.com.au/national/the-day-the-empire-died-in-shame-20120214-1t462.html |url-status=live}}
== బాహ్య లింకులు ==
{{Library resources box
|onlinebooks=no
|by=no
|lcheading=Singapore – History – Siege, 1942
}}
{{Commons category|Battle of Singapore}}
* [https://web.archive.org/web/20151028204234/http://www.militaryhistoryonline.com/wwii/articles/singapore.aspx బైసైకిల్ బ్లిట్జ్క్రిగ్ - జపనీస్ మలయా, సింగపూర్ ఆక్రమణ 1941–1942]
* [https://web.archive.org/web/20090503114041/http://www.remuseum.org.uk/corpshistory/rem_corps_part16.htm#far రాయల్ ఇంజనీర్స్ మ్యూజియం] రాయల్ ఇంజనీర్లు, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం – సుదూర తూర్పు
* [https://web.archive.org/web/20110723215637/http://www.david-pye.com/index.php?page=pow రాయల్ ఇంజనీర్లకు చెందిన బ్రిటీష్ POW ఫ్రెడరిక్ జార్జ్ పై డైరీ]
{{DEFAULTSORT:Singapore 1942}}
[[వర్గం:రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]]
[[వర్గం:సింగపూర్]]
mpndhxjvvwk7lme8cqyvnckqn6izasm
4989176
4989142
2026-10-26T14:05:36Z
యర్రా రామారావు
28161
[[Special:Contributions/యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[User talk:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) చేసిన మార్పులను [[User:ChaduvariAWBNew|ChaduvariAWBNew]] చివరి కూర్పు వరకు తిరగ్గొట్టారు.
4972420
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = సింగపూర్ యుద్ధం
| image = Surrender Singapore.jpg
| image_upright = 1.0
| caption = లెఫ్టినెంట్-జనరల్ ఆర్థర్ పెర్సివల్ (కుడివైపు), ఇచ్చిజీ సుగితా నేతృత్వంలో సింగపూర్లోని కామన్వెల్త్ దళాల లొంగుబాటు గురించి చర్చలు జరపడానికి తెల్ల జెండాతో నడుస్తున్న దృశ్యం, 15 ఫిబ్రవరి 1942.
| alt = ఐదుగురు బ్రిటీష్ అధికారులు, ఒక జపనీస్ అధికారి నడుస్తున్నారు, క్యాప్షన్ చూడండి
| partof = పసిఫిక్ యుద్ధం, [[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]]
| date = 8–15 ఫిబ్రవరి 1942
| place = సింగపూర్, స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్
| coordinates = {{Coord|01|21|09|N|103|46|08|E|region:SG_type:event_scale:50000|display=inline,title}}
| result = జపాన్ విజయం
* సింగపూర్లోని కామన్వెల్త్ దళాల లొంగుబాటు
* మలయన్ పోరాటం ముగింపు
* సూక్ చింగ్ మారణకాండ ప్రారంభం
| territory = జపాన్ దళాల సింగపూర్ ఆక్రమణ
| combatant1 = {{tree list}}
*{{Flag|British Empire}}
** {{UK}}
** {{flagcountry|British Raj}}
** ఫెడరేటెడ్ మలయ్ స్టేట్స్
** అన్ఫెడరేటెడ్ మలయ్ స్టేట్స్
*** జోహోర్
*** కెడా
*** కేలంతన్
*** పెర్లిస్
*** తెరెంజను
** స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్
*{{AUS}}
{{tree list/end}}
| combatant2 = {{flag|Empire of Japan}}
| commander1 = {{unbulleted list|{{Flagicon|UK}} ఆర్చిబాల్డ్ వేవెల్|{{Flagicon|UK}} ఆర్థర్ పెర్సివల్{{Surrendered}}|{{Flagicon|AUS}} గోర్డాన్ బెన్నెట్|{{Flagicon|UK}} లూయిస్ హీత్{{Surrendered}}|{{nowrap|{{Flagicon|UK}} మెర్టన్ బెక్విత్-స్మిత్{{Surrendered}}}}|{{Flagicon|UK}} ఫ్రాంక్ కీత్ సిమన్స్{{Surrendered}}}}
| commander2 = {{unbulleted list|{{flagicon|Empire of Japan|army}} టోమోయుకి యమశిత|{{flagicon|Empire of Japan|army}} తకుమా నిషిమురా|{{flagicon|Empire of Japan|army}} తకురో మత్సుయ్|{{flagicon|Empire of Japan|army}} రెన్యా ముతగుచి}}
| units1 = {{tree list}}
*{{flagdeco|UK}} మలయ కమాండ్
** {{flagicon|India|British}} III కార్ప్స్
*** 9వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
*** 11వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** {{Flagdeco|Australia}} 8వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** {{Flagdeco|United Kingdom}} 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** రాయల్ మలయ్ రెజిమెంట్
** SSVF
** డాల్ఫోర్స్
{{tree list/end}}
| units2 = {{tree list}}
*{{flagicon|Empire of Japan|army}} 25వ ఆర్మీ
** ఇంపీరియల్ గార్డ్స్
** 5వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్
** 3వ ఎయిర్ డివిజన్
ఇంపీరియల్ జపనీస్ నేవీ
{{tree list/end}}
| strength1 = 85,000 సైనికులు<br />300 తుపాకులు<br />1,800+ ట్రక్కులు<br />200 AFVలు<br />208 ట్యాంక్ విధ్వంసక, విమాన విధ్వంసక తుపాకులు<br />54 కోట తుపాకులు{{efn|సింగపూర్లో జపాన్ సైన్యం 300 ఫీల్డ్ గన్లు, 180 మోర్టార్లు, 100 విమాన విధ్వంసక తుపాకులు, 54 కోట తుపాకులు, 108 1-పౌండర్ గన్లతో పాటు 200 సాయుధ వాహనాలు (యూనివర్సల్ క్యారియర్లు, సాయుధ కార్లు), 1,800 లారీలను స్వాధీనం చేసుకుంది.{{sfn|Allen |2013|pp= 300–301}}}}{{efn|బ్లాక్బర్న్, హాక్ సింగపూర్ ముట్టడి సమయంలో స్వాధీనం చేసుకున్న బ్రిటిష్ ఫిరంగుల సంఖ్యను కోట తుపాకులతో కలుపుకుని మొత్తం 226 గా పేర్కొన్నారు (కోట తుపాకులు లేకుండా 172).{{sfn|Blackburn|Hack|2004|p=74}} అయితే ఇందులో 3.7 నుండి 4.5-అంగుళాల హోవిట్జర్లు, 75 మిమీ ఫీల్డ్ గన్లను మినహాయించినట్లు కనిపిస్తోంది.{{sfn|Blackburn|Hack|2004|p=193}}}}
| strength2 = 36,000 సైనికులు<br />440 ఫిరంగులు{{sfn|Allen|2013|p=169}}<br />3,000 ట్రక్కులు{{sfn|Toland|2003|p=272}}
| casualties1 = {{circa|5,000}} మరణాలు లేదా గాయపడినవారు<br />{{circa|80,000}} పట్టుబడినవారు
| casualties2 = 1,713{{ndash}}1,714 మరణాలు<br />2,772{{ndash}}3,378 గాయపడినవారు
| notes =
| casualties3 = ఈ యుద్ధం, ఆ తర్వాత జరిగిన సూక్ చింగ్ మారణకాండలో 31,000 నుండి 57,000 మంది పౌరులు మరణించారు{{efn|జనవరి చివరి నుండి ఫిబ్రవరి ప్రారంభం వరకు జపాన్ బాంబు దాడుల్లో రోజుకు సగటున 150 నుండి 200 మంది సింగపూర్ పౌరులు మరణించారు, ఈ మరణాలు ఈ సంఖ్యలో చేర్చబడలేదు. మలయాలో మరణించిన 20,000 పౌరులు కూడా ఇందులో లేరు.}}
}}
[[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]] సమయంలో ఫిబ్రవరి 1942లో [[బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం|బ్రిటిష్ వారి]] నుండి సింగపూర్ను [[జపాన్ సామ్రాజ్యం|జపాన్]] ఆక్రమించింది. పసిఫిక్ యుద్ధంలోని [[ఆగ్నేయాసియా]] ప్రాంతంలో జరిగిన ఈ '''సింగపూర్ పతనం''' లేదా '''సింగపూర్ యుద్ధం''' 8 నుండి 15 ఫిబ్రవరి 1942 వరకు కొనసాగింది. ఆగ్నేయాసియాలో సింగపూర్ అగ్రగామి బ్రిటిష్ సైనిక స్థావరం, ఆర్థిక నౌకాశ్రయంగా ఉండేది. యుద్ధాల మధ్య కాలంలో బ్రిటిష్ రక్షణ వ్యూహానికి ఇది చాలా ముఖ్యమైనది. అందువల్ల సింగపూర్ పతనం బ్రిటన్కు భారీ నష్టాన్ని కలిగించింది, చరిత్రలోనే ఆ దేశపు అతిపెద్ద సైనిక లొంగుబాటుకు దారితీసింది.
యుద్ధానికి ముందు, జపనీస్ జనరల్ టోమోయుకి యమశిత మలయన్ పోరాటంలో మలయన్ ద్వీపకల్పం మీదుగా సుమారు 30,000 మంది సైనికులతో ముందుకు సాగారు. అడవి భూభాగం గుండా వెళ్లడం అసాధ్యమని బ్రిటిష్ వారు పొరబడ్డారు, దీంతో మిత్రరాజ్యాల రక్షణ వ్యవస్థలు విఫలమై జపనీయులు వేగంగా ముందుకు సాగారు. బ్రిటిష్ లెఫ్టినెంట్-జనరల్ ఆర్థర్ పెర్సివల్ సింగపూర్లో 85,000 మంది మిత్రరాజ్యాల దళాలకు నాయకత్వం వహించారు. అయితే చాలా విభాగాలు తగినంత సైన్యం లేకుండా, అనుభవం లేని సైనికులతో ఉన్నాయి. బ్రిటిష్ సైన్యం జపనీస్ దళాల కంటే సంఖ్యాపరంగా ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ ద్వీపానికి అవసరమైన ఎక్కువ నీరు ప్రధాన భూభాగంలోని జలాశయాల నుండే వస్తుంది. జపనీయులను అడ్డుకోవడానికి బ్రిటిష్ వారు కాజ్వేను ధ్వంసం చేశారు, దీంతో జపనీయులు జొహోర్ జలసంధిని దాటేందుకు తాత్కాలిక ఏర్పాట్లు చేసుకోవాల్సి వచ్చింది. సింగపూర్ ప్రాముఖ్యతను దృష్టిలో ఉంచుకుని బ్రిటిష్ ప్రధాన మంత్రి [[విన్స్టన్ చర్చిల్]] చివరి సైనికుడి వరకు పోరాడాలని పెర్సివల్ను ఆదేశించారు.
ద్వీప రక్షణలోని బలహీనమైన భాగంపై జపనీయులు దాడి చేసి ఫిబ్రవరి 8న అక్కడ తమ స్థావరాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. పెర్సివల్ ఉత్తర ప్రాంతంలో దాడి జరుగుతుందని ఊహించి రక్షణ దళాలను సకాలంలో పంపలేకపోయారు. అంతేకాకుండా, పెర్సివల్ తన దళాలను సింగపూర్ తీరం వెంబడి పలుచటి వరుసలో మోహరించి, సరైన రిజర్వ్ దళాన్ని నిర్వహించలేకపోయారు. మిత్రరాజ్యాల దళాలలో సమాచార మార్పిడి, నాయకత్వ లోపాలు తలెత్తాయి. జపనీయులు చేరుకున్న ప్రాంతానికి సమీపంలో కొన్ని రక్షణ స్థావరాలు లేదా రిజర్వ్ దళాలు మాత్రమే ఉన్నాయి. జపనీయుల పురోగతి కొనసాగింది, మిత్రరాజ్యాల సరఫరాలు తగ్గిపోవడం ప్రారంభమైంది.
ఫిబ్రవరి 15 నాటికి, మిత్రరాజ్యాల నియంత్రణలో ఉన్న (సింగపూర్ ద్వీపంలో 1 శాతం) ఒక చిన్న ప్రాంతంలో సుమారు పది లక్షల మంది పౌరులు చిక్కుకుపోయారు. ఈ సమయానికి ముందు జరిగిన బాంబు దాడుల్లో మరణించిన వందలాది మందిని కాకుండా, పోరాటంలో సింగపూర్ పౌరులు సుమారు 7,000 మంది మరణించారు. పౌరుల నీటి సరఫరాపై జపాన్ విమానాలు నిరంతరం బాంబు దాడులు చేశాయి. నీటి సరఫరా కొద్ది రోజుల్లోనే ఆగిపోతుందని భావించారు. ఈ సమయానికి, మిత్రరాజ్యాల సరఫరాలు దాదాపు ఖాళీ అయ్యాయి. నగరంలోని కొన్ని ప్రాంతాలు అల్లకల్లోలంగా మారాయి. జపాన్ దళాలు కూడా తమ సరఫరాల ముగింపు దశకు చేరుకున్నాయి. యమశిత ప్రాణనష్టంతో కూడిన ఇంటింటి పోరాటాన్ని నివారించాలనుకున్నారు.
యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత రెండోసారి, యమశిత బేషరతు లొంగుబాటును డిమాండ్ చేశారు. ఫిబ్రవరి 15 మధ్యాహ్నం పెర్సివల్ లొంగిపోయారు. సుమారు 80,000 మంది బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్, స్థానిక సైనికులు యుద్ధ ఖైదీలుగా పట్టుబడ్డారు, మలయాలో పట్టుబడిన 50,000 మందికి వీరు తోడయ్యారు. అనేక మంది నిర్లక్ష్యం, దుర్వినియోగం లేదా బలవంతపు పని కారణంగా మరణించారు. యుద్ధం ముగిసే వరకు సింగపూర్ జపాన్ ఆధీనంలోనే ఉంది. అప్పటికే భారతీయ సైన్యంలో పనిచేస్తున్న సుమారు 40,000 మంది భారతీయ సైనికులు ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీలో చేరి బర్మా యుద్ధంలో జపాన్తో కలిసి పోరాడారు. చర్చిల్ దీనిని బ్రిటిష్ సైనిక చరిత్రలో అత్యంత ఘోరమైన విపత్తు అని పేర్కొన్నారు. రెండు నెలల ముందు జరిగిన హాంగ్ కాంగ్ పతనం, ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్, రిపల్స్ నౌకల మునకతో పాటు సింగపూర్ పతనం ఆసియాలో బ్రిటిష్ ప్రతిష్ఠను తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది, ఇది యుద్ధం తర్వాత ఈ ప్రాంతంలో బ్రిటిష్ వలస పాలన అంతానికి దోహదపడింది.
== నేపథ్యం ==
=== యుద్ధం ప్రారంభం ===
యుద్ధాల మధ్య కాలంలో, 1923లో ఆంగ్లో-జపనీస్ కూటమి రద్దయిన తరువాత బ్రిటన్ సింగపూర్లో ఒక నౌకా స్థావరాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. సింగపూర్ వ్యూహంలో భాగంగా ఈ ప్రాంతం కోసం బ్రిటిష్ ఇంటర్-వార్ డిఫెన్స్ ప్లానింగ్లో ఈ స్థావరం కీలక పాత్ర పోషించింది. ఆ మధ్యకాలంలో నిర్మాణ ప్రయత్నాలకు ఆర్థిక పరిమితులు ఆటంకం కలిగించాయి. పసిఫిక్లో యుద్ధం ప్రారంభమయ్యే సమయానికి మారిన వ్యూహాత్మక పరిస్థితులు ఈ వ్యూహం వెనుక ఉన్న కీలక ప్రాతిపదికలను చాలా వరకు బలహీనపరిచాయి.{{sfn|Warren|2002|pp=3–7}}{{sfn|Thompson|2005|p=6–7}} 1940, 1941 కాలంలో చైనాలో సైనిక చర్యలు, ఫ్రెంచ్ ఇండోచైనా ఆక్రమణకు ప్రతిస్పందనగా మిత్రరాజ్యాలు జపాన్పై వాణిజ్య ఆంక్షలు విధించాయి.{{sfn|Keogh|1965|p=68}}{{sfn|Costello|2009|p=71}} సింగపూర్ను స్వాధీనం చేసుకునే ప్రాథమిక ప్రణాళికను 1940 జూలైలో రూపొందించారు. 1940 చివరిలో, 1941 ప్రారంభంలో లభించిన సమాచారం ఆ ప్రణాళికను మార్చలేదు, కానీ జపనీస్ నిర్ణయాధికారుల మనస్సులో దానిని దృఢపరిచింది.{{sfn|Drea|1991|p=204}} నవంబర్ 11, 1940న, జర్మన్ రైడర్ అట్లాంటిస్ హిందూ మహాసముద్రంలో బ్రిటిష్ నౌక ఆటోమెడాన్ను బంధించింది, ఇందులో ఫార్ ఈస్ట్లో బ్రిటిష్ కమాండర్ ఎయిర్ మార్షల్ సర్ రాబర్ట్ బ్రూక్-పోఫామ్కు పంపాల్సిన పత్రాలు ఉన్నాయి. ఆ పత్రాలలో సింగపూర్ స్థావరం బలహీనతల గురించి సమాచారం ఉంది. డిసెంబర్ 1940లో, జర్మన్లు ఆ పత్రాల కాపీలను జపనీయులకు అప్పగించారు. జపనీయులు బ్రిటిష్ సైన్యం కోడ్లను ఛేదించారు. జనవరి 1941లో, ఇంపీరియల్ ఆర్మీ రెండవ విభాగం (గూఢచార విభాగం) "ఫోర్ట్రెస్ సింగపూర్" బలహీన స్థితి గురించి సింగపూర్ నుండి లండన్కు వెళ్లిన సందేశాన్ని వివరించి చదివింది. ఈ సందేశం ఎంత స్పష్టంగా ఉందంటే, జపనీయులు ముందుగా ఇది బ్రిటిష్ వారి వ్యూహం అని అనుమానించారు. ఎందుకంటే ఏ అధికారి కూడా తన పైఅధికారులకు బలహీనతలను అంత బహిరంగంగా అంగీకరించరని వారు నమ్మారు. ఆటోమెడాన్ పత్రాలతో సందేశాన్ని సరిపోల్చిన తర్వాతే జపనీయులు అది నిజమైనదేనని నిర్ధారించారు.{{sfn|Drea|1991|pp=202, 203}}
చైనాలో దాని సైనిక కార్యకలాపాలు, పారిశ్రామిక వినియోగం కారణంగా జపనీస్ చమురు నిల్వలు వేగంగా పడిపోయాయి. 1941 రెండవ భాగంలో, శాంతియుతంగా చమురు కొనుగోలు ప్రయత్నాలు విఫలమైతే, కీలక వనరులను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి జపనీయులు యుద్ధ సన్నాహాలు ప్రారంభించారు. బ్రిటన్, నెదర్లాండ్స్, అమెరికా భూభాగాలపై ఏకకాల దాడులను పొందుపరిచే విస్తృత యుక్తిని ప్రణాళికదారులు నిర్ణయించారు. ఈ ప్రణాళికలో భాగంగా మలయా, హాంకాంగ్లలో దళాలను దించడం, ఆ తరువాత సింగపూర్ను (ఇది జోహోర్-సింగపూర్ కాజ్వే ద్వారా మలయాతో కలుపబడి ఉంది) భద్రపరచడానికి దక్షిణం వైపు కదలడం, డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్లోని చమురు సమృద్ధిగా ఉన్న బోర్నియో, జావా ప్రాంతాలను ఆక్రమించడం ఉన్నాయి. పెర్ల్ హార్బర్ వద్ద అమెరికన్ నౌకాదళంపై దాడులతో పాటు, ఫిలిప్పీన్స్లో దళాలను దించడం, గ్వామ్, వేక్ ద్వీపం, గిల్బర్ట్ దీవులపై దాడులు చేయడం కూడా ఈ ప్రణాళికలో భాగమే.{{sfn|Keogh|1965|pp=72–73}}{{sfn|Costello|2009|p=98}} ఈ దాడుల తరువాత కొంతకాలం ఏకీకరణకు ప్రణాళిక వేశారు. ఆ తర్వాత ఇండియా-బర్మా సరిహద్దు నుండి వేక్ ఐలాండ్ వరకు, మలయా, డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్, న్యూ గినియా, న్యూ బ్రిటన్, బిస్మార్క్ ద్వీపసమూహం, మార్షల్, గిల్బర్ట్ దీవులను కలుపుతూ ఒక బలమైన రక్షణ వలయాన్ని ఏర్పాటు చేసి ఆక్రమిత భూభాగాలను రక్షించాలని జపనీస్ వ్యూహకర్తలు భావించారు. మిత్రరాజ్యాలు కోల్పోయిన భూభాగాన్ని తిరిగి పొందే ప్రయత్నాలను అడ్డుకోవడానికి, పోరాడాలన్న వారి ఇచ్ఛను దెబ్బతీయడానికి ఈ రక్షణ వలయం ఉపయోగపడుతుంది.{{sfn|Keogh|1965|pp=72–73}}
=== మలయా దండయాత్ర ===
[[File:PacificTheaterAug1942.jpg|thumb|350px|1942లో పసిఫిక్ యుద్ధ రంగం, మలయ్ ద్వీపకల్పంలో సింగపూర్ను చూపుతోంది]]
జపనీస్ 25వ సైన్యం ఇండోచైనా నుండి మలయాపై దండెత్తి, 8 డిసెంబర్ 1941న జల, భూ మార్గాల గుండా ఉత్తర మలయా, థాయిలాండ్లోకి ప్రవేశించింది.{{sfn|Brayley|2002|pp=14–15}}{{sfn|Farrell|Pratten|2011|pp=91–92}} ఇది పెర్ల్ హార్బర్పై జపనీయుల దాడితో దాదాపు ఏకకాలంలో జరిగింది, ఆ దాడి యుద్ధంలోకి అమెరికా ప్రవేశాన్ని ప్రేరేపించింది. థాయిలాండ్ సుమారు 5 నుండి 8 గంటల పాటు తన భూభాగంలోకి జపనీయుల రాకను ప్రతిఘటించింది. ఆపై కాల్పుల విరమణ, జపాన్తో స్నేహ ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది, తరువాత యుకె, అమెరికాలపై యుద్ధం ప్రకటించింది. అనంతరం జపనీయులు మలయాపై దాడి చేయడానికి థాయ్-మలయన్ సరిహద్దు గుండా భూమార్గం గుండా ముందుకు సాగారు. ఈ సమయంలో జపనీయులు సింగపూర్పై బాంబు దాడులు ప్రారంభించారు.{{sfn|Keogh|1962|pp=62–65}}
ఉత్తర మలయాలో జపనీస్ 25వ సైన్యాన్ని బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీకి చెందిన III కార్ప్స్ ప్రతిఘటించింది. మలయా, సింగపూర్లలో కామన్వెల్త్ దళాల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉన్నప్పటికీ వారు చొరవ తీసుకోలేదు, అదే సమయంలో జపనీస్ కమాండర్లు తమ దళాలను కేంద్రీకరించారు. సమీప విమాన మద్దతు, సాయుధ దళాలు, సమన్వయం, వ్యూహాలు, అనుభవంలో జపనీయులు మెరుగైన స్థానంలో ఉన్నారు. సాంప్రదాయిక బ్రిటిష్ సైనిక ఆలోచనా విధానం ప్రకారం జపనీస్ దళాలు తక్కువ స్థాయివి, మలయన్ అడవులను అభేద్యమైనవిగా భావించారు. జపనీయులు ఈ అపోహను పదేపదే తమకు అనుకూలంగా మార్చుకుని మిత్రరాజ్యాల రక్షణ శ్రేణులను అధిగమించగలిగారు.{{sfn|Moreman|2005|p=13}}{{sfn|Brayley|2002|p=15}} సింగపూర్ యుద్ధానికి ముందు అత్యంత తీవ్రమైన ప్రతిఘటన మ్యూార్ యుద్ధంలో ఎదురైంది, ఇందులో 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్, 45వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ పాల్గొన్నాయి. సింగపూర్ నగరంలో మిగిలి ఉన్న బ్రిటిష్ దళాలు ప్రాథమికంగా రక్షణ దళాలు (గారిసన్ ట్రూప్స్).{{sfn|Mant|1995|p=23}}{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=198}}
పోరాటం ప్రారంభంలో, కామన్వెల్త్ దళాలు మలయా, సింగపూర్లలో కేవలం 164 మొదటి శ్రేణి విమానాలను మాత్రమే కలిగి ఉన్నాయి. వాటిలో ఉన్న ఏకైక ఫైటర్ రకం నాణ్యత లేని బ్రూస్టర్ 339E బఫెలో. ఈ బఫెలోలను ఒక రాయల్ [[న్యూజీలాండ్|న్యూజిలాండ్]] ఎయిర్ ఫోర్స్ (RNZAF), రెండు రాయల్ ఆస్ట్రేలియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ (RAAF), రెండు రాయల్ ఎయిర్ ఫోర్స్ (RAF) స్క్వాడ్రన్లు ఆపరేట్ చేశాయి.{{sfn|Gillison|1962|pp=196, 204–205}} చరిత్రకారుడు పీటర్ డెన్నిస్ ప్రకారం ఈ విమానాలు "ఐరోపాలో ఉపయోగించడానికి తగినంత మంచివిగా పరిగణించబడలేదు". నెమ్మదిగా ఎక్కే రేటు, ఇంధన వ్యవస్థలో లోపాలు వీటి ప్రధాన లోపాలు. విమానం 6000 అడుగులు (1800 మీటర్లు) కంటే ఎత్తులో ఎగురుతున్నప్పుడు పైలట్ స్వయంగా హ్యాండ్-పంప్ ద్వారా ఇంధనాన్ని పంప్ చేయాల్సి వచ్చేది.{{sfn|Dennis|2008|p=115}} మలయా, బోర్నియో, సింగపూర్లలో మిగిలి ఉన్న శిక్షణ లేని పైలట్లు, తక్కువ నాణ్యత గల కామన్వెల్త్ పరికరాలతో పోలిస్తే ఇంపీరియల్ జపనీస్ ఆర్మీ ఎయిర్ ఫోర్స్ విమానాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి, పైలట్లకు మెరుగైన శిక్షణ ఉండేది. కామన్వెల్త్ ఫైటర్ల కంటే జపనీస్ ఫైటర్లు ఆధునికమైనవి, ఇది జపనీయులకు గాలిలో ఆధిపత్యాన్ని సాధించడంలో సహాయపడింది.{{sfn|Farrell|Pratten|2011|pp=30, 98, 101}} తక్కువ సంఖ్యలో ఉన్నప్పటికీ బఫెలోస్ కొంత ప్రతిఘటనను ఇవ్వగలిగాయి. కొద్దిమంది ప్రాణాలతో బయటపడిన వారిని ఉపసంహరించుకోవడానికి ముందు RAAF పైలట్లు మాత్రమే కనీసం 20 జపనీస్ విమానాలను కూల్చివేశారు.{{sfn|Dennis|2008|p=115}}
[[File:Singapore causeway blown up.jpg|left|thumb|ధ్వంసమైన కాజ్వే దృశ్యం, మధ్యలో గ్యాప్ కనిపిస్తోంది, ఇది జపాన్ విజయాలను ఒక వారం పైగా, ఫిబ్రవరి 8 వరకు ఆలస్యం చేసింది.|alt=నదిపై ధ్వంసమైన వంతెన, నలుపు తెలుపు చిత్రం]]
ఫోర్స్ Z, బ్యాటిల్ షిప్ HMS ప్రిన్స్ ఆఫ్ వేల్స్, బ్యాటిల్ క్రూయిజర్ HMS రిపల్స్, నాలుగు డిస్ట్రాయర్లతో కూడి, మలయా తీరం వెంబడి జపనీస్ ల్యాండింగ్లను వ్యతిరేకించడానికి డిసెంబర్ 8న సింగపూర్ నుండి ఉత్తరం వైపు బయలుదేరింది. జపాన్ విమానాలు డిసెంబర్ 10న రెండు భారీ నౌకలను గుర్తించి ముంచేశాయి.{{sfn|Hall|1983|pp=62–63}} దీంతో మలయా ద్వీపకల్ప తూర్పు తీరం రక్షణ లేకుండా పోయింది, జపనీయులు తమ దాడులను కొనసాగించడానికి ఇది అవకాశం ఇచ్చింది. జపనీస్ దళాలు తీరాన్ని రక్షిస్తున్న భారతీయ యూనిట్లను వేగంగా వేరుచేసి, చుట్టుముట్టి లొంగిపోయేలా చేశాయి. సంఖ్యాపరంగా తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, వారు మలయన్ ద్వీపకల్పం గుండా ముందుకు సాగుతూ, రక్షణ వ్యవస్థలను అధిగమించారు. జపనీస్ దళాలు సైకిల్ ఇన్ఫాంట్రీ, తేలికపాటి ట్యాంకులను కూడా ఉపయోగించాయి. ఇవి అడవి గుండా వేగంగా కదలడానికి అనుమతించాయి. కామన్వెల్త్ దళాలు ఆ భూభాగం అటువంటి దాడులకు అనుకూలంగా లేదని భావించి, ట్యాంకులను మోహరించలేదు. కొన్ని సాయుధ వాహనాలు మాత్రమే కలిగి ఉన్నారు, ఇది వారిని తీవ్ర ప్రతికూలతలో పడేసింది.{{sfn|Hall|1983|p=67}}
మరిన్ని కామన్వెల్త్ యూనిట్లు—8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్కు చెందిన కొన్ని దళాలతో సహా—పోరాటంలో చేరినప్పటికీ, జపనీయులు వారిని తిరిగి సంఘటితం కాకుండా అడ్డుకున్నారు.{{efn|8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ నుండి రెండు బ్రిగేడ్లు ఫిబ్రవరి 1941లో సింగపూర్కు ఆ తర్వాత మలయాకు పంపబడ్డాయి, కాగా దాని మూడవ బ్రిగేడ్ రాబౌల్, తైమూర్, అంబోన్ ద్వీపంలలో గావలి కాసేందుకు చెదరగొట్టబడింది.{{sfn|Powell|2003|p=7}}}} జపనీయులు నగరాలను ఆక్రమించుకుంటూ సింగపూర్ వైపు ముందుకు సాగారు, ఇది అమెరికన్-బ్రిటిష్-డచ్-ఆస్ట్రేలియన్ కమాండ్ (ABDACOM) కార్యకలాపాలకు ముఖ్య కేంద్రంగా ఉంది, ఇది రెండవ ప్రపంచ యుద్ధపు మొదటి మిత్రరాజ్యాల ఉమ్మడి కమాండ్. హిందూ మహాసముద్రం, పసిఫిక్ మహాసముద్రాల మధ్య ప్రధాన షిప్పింగ్ ఛానెల్ను సింగపూర్ నియంత్రించింది. జనవరి 14న జెమాస్ సమీపంలోని జెమెన్సే నది వద్ద ప్రధాన రహదారిపై 2/30వ ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్ ఆకస్మిక దాడికి దిగింది. దీని వల్ల అనేక మంది జపనీయులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=197}}{{efn|జపాన్ మరణించిన లేదా గాయపడిన వారి సంఖ్య వివాదాస్పదమైంది.{{sfn|Murdoch|2012}}}}
బక్రీలో జనవరి 18 నుండి 22 వరకు, ఆస్ట్రేలియన్ 2/19వ, 2/29వ బెటాలియన్లు, 45వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ (లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ చార్లెస్ గ్రోవ్స్ రైట్ ఆండర్సన్) పారిట్ సులోంగ్ సమీపంలో మందుగుండు సామగ్రి అయిపోయే వరకు జపనీస్ స్థావరాల గుండా పదేపదే పోరాడాయి. ప్రాణాలతో బయటపడిన వారు దాదాపు 110 మంది ఆస్ట్రేలియన్లు, 40 మంది భారతీయ క్షతగాత్రులను విడిచిపెట్టవలసి వచ్చింది. వీరిని తరువాత జపనీస్ దళాలు పారిట్ సులోంగ్ ఊచకోత సమయంలో కొట్టి, హింసించి హత్య చేశాయి.{{sfn|Morgan|2013|p=9}} ఈ యూనిట్లకు చెందిన 3,000 మందికి పైగా సైనికులలో కేవలం 500 మంది మాత్రమే తప్పించుకున్నారు. వెనక్కి తగ్గుతూ చేసిన పోరాటంలో అతని నాయకత్వానికి ఆండర్సన్కు విక్టోరియా క్రాస్ లభించింది.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|pp=198–199}}{{sfn|Wigmore|1986|pp=137–139}} జనవరి 25న క్లువాంగ్ సమీపంలోని నియోర్ ప్రాంతంలో 5/11వ సిక్కు రెజిమెంట్ (లెఫ్టినెంట్-కల్నల్ జాన్ పార్కిన్) చేసిన దృఢమైన ప్రతిదాడి, జనవరి 26/27న నిత్స్డేల్ ఎస్టేట్ చుట్టూ 2/18వ ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్ చేసిన ఆకస్మిక దాడి విలువైన సమయాన్ని కొనుగోలు చేశాయి. 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ (బ్రిగేడియర్ హెరాల్డ్ టేలర్) ఆధారంగా తూర్పు దళాన్ని తూర్పు జోహోర్ నుండి ఉపసంహరించుకోవడానికి ఇవి అనుమతించాయి.{{sfn|Wigmore|1957|pp=262, 267}}{{sfn|Moreman|2005|p=34}}<ref>{{cite web |url=https://www.awm.gov.au/unit/U56061/ |title=2/18th Australian Infantry Battalion |publisher=Australian War Memorial |access-date=3 May 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150505093536/https://www.awm.gov.au/unit/U56061/ |archive-date=5 May 2015}}</ref> జనవరి 31న, చివరి కామన్వెల్త్ దళాలు జోహోర్, సింగపూర్లను అనుసంధానించే కాజ్వేను దాటాయి, ఆపై ఇంజనీర్లు దానిని పేల్చివేశారు.{{sfn|Thompson|2005|pp=250–251}}{{sfn|Keogh|1962|p=154}}
== ప్రారంభ దశ ==
దండయాత్రకు ముందు వారాల్లో, కామన్వెల్త్ దళాలు దాని సీనియర్ కమాండర్ల మధ్య అణచివేయబడిన, బహిరంగంగా అంతరాయం కలిగించే అనేక విభేదాలను ఎదుర్కొన్నాయి.{{sfn|Thompson|2005|pp=103–130}} అలాగే ఆస్ట్రేలియన్ ప్రధాన మంత్రి జాన్ కర్టిన్ నుండి ఒత్తిడి ఎదుర్కొన్నాయి.{{sfn|Thompson|2005|pp= 60–61}} గారిసన్ కమాండర్ లెఫ్టినెంట్-జనరల్ ఆర్థర్ పెర్సివల్ వద్ద 85,000 మంది సైనికులు ఉన్నారు-కనీసం కాగితంపై అయినా వీరు కేవలం నాలుగు డివిజన్లకు సమానం.{{sfn|Wigmore|1957|p=289}}{{efn|1941 నుండి 1944 వరకు ఒక పదాతిదళ విభాగం అధికారిక (కాగితంపై ఉన్న) సైనిక బలం 17,298 మంది సైనికులు.{{sfn|Joslen|2003|pp=130–131}}}} ఈ సంఖ్యలో, 15,000 మంది పురుషులు సరఫరా, పరిపాలనా లేదా ఇతర పోరాటేతర పాత్రలలో నియమించబడ్డారు. మిగిలిన దళం ఫ్రంట్-లైన్, సెకండ్-లైన్ దళాల మిశ్రమం. 49 ఇన్ఫాంట్రీ బెటాలియన్లు-21 భారతీయ, 13 బ్రిటీష్, ఆరు ఆస్ట్రేలియన్, నాలుగు ఇండియన్ స్టేట్స్ ఫోర్సెస్ ఎయిర్ఫీల్డ్ రక్షణకు కేటాయించబడ్డాయి, మూడు స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్ వాలంటీర్ ఫోర్స్, రెండు మలయన్ ఉన్నాయి. అదనంగా, రెండు బ్రిటిష్ మెషిన్-గన్ బెటాలియన్లు, ఒక ఆస్ట్రేలియన్, ఒక బ్రిటిష్ రికనైసెన్స్ బెటాలియన్ ఉన్నాయి.{{sfn|Wigmore|1957|pp=289–290}} కొత్తగా వచ్చిన 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ (మేజర్ జనరల్ మెర్టన్ బెక్విత్-స్మిత్){{sfn|Joslen|2003|p=60}}{{sfn|Wigmore|1957|p=290}} పూర్తి బలాన్ని కలిగి ఉంది కానీ అనుభవం, శిక్షణ లోపించింది.<ref>{{cite web |title=The Malayan Campaign 1941 |url=http://orbat.com/site/history/historical/malaysia/malayan1941.html |access-date=7 December 2005 |archive-url= https://web.archive.org/web/20051119192312/http://orbat.com/site/history/historical/malaysia/malayan1941.html |archive-date= 19 November 2005 |author=Coello, Terry |publisher=Orbat.com}}</ref> మిగిలిన దళాలు నాణ్యత, పరిస్థితి, శిక్షణ, పరికరాలు, ధైర్యం పరంగా మిశ్రమంగా ఉన్నాయి. మలయన్ పోరాటం ఆస్ట్రేలియన్ అధికారిక చరిత్రకారుడు లియోనెల్ విగ్మోర్ ఇలా వ్రాశాడు:
[[File:Singapore map 1942.jpg|thumb|upright=1.5|ఫిబ్రవరి 1942 ప్రారంభంలో సింగపూర్; కామన్వెల్త్ భూ దళాల స్థానాలు ఎరుపు రంగులో చూపబడ్డాయి. ఉడ్ల్యాండ్స్ రోడ్, రైల్వేతో ఏర్పడిన ప్రధాన ఉత్తర-దక్షిణ రవాణా కారిడార్ సిటీ సెంటర్ (ఆగ్నేయంలో), కాజ్వే (మధ్య ఉత్తరం) ను కలుపుతూ ద్వీపం మధ్యలో ఉన్న నల్లటి గీత. సారింబున్ ద్వీపం వాయువ్య మూలలో ఉంది; బుకిట్ తిమా రవాణా కారిడార్పై మధ్య భాగానికి దగ్గరగా ఉంది; పసిర్ పంజాంగ్ సిటీ సెంటర్, ద్వీపపు నైరుతి మూల మధ్య ఉంది. "జురాంగ్ లైన్" ఉడ్ల్యాండ్స్ రోడ్కు పశ్చిమాన ఎరుపు రంగులో బ్రాకెట్ ఆకారంలో ఉంది.|alt=మ్యాప్, క్యాప్షన్ చూడండి]]
{{blockquote|భారతీయ బెటాలియన్లలో ఒకటి మాత్రమే సంఖ్యాపరంగా పూర్తి బలాన్ని కలిగి ఉంది. మూడు (44వ బ్రిగేడ్లో) అప్పుడే చేరుకుని పాక్షికంగా మాత్రమే శిక్షణ పొందాయి. తొమ్మిదింటిని కొత్తగా చేర్చుకున్న అనుభవం లేని సైనికులతో ఆదరాబాదరాగా పునర్వ్యవస్థీకరించారు. మరో నాలుగు పునరుద్ధరించబడుతున్నప్పటికీ యుద్ధానికి ఏమాత్రం సిద్ధంగా లేవు. ఆరు యునైటెడ్ కింగ్డమ్ బెటాలియన్లు (బ్రిటిష్ 18వ పదాతిదళ డివిజన్లోని 54, 55వ బ్రిగేడ్లు) అప్పుడే మలయాలో దిగాయి. మిగతా ఏడు బెటాలియన్లలో సిబ్బంది కొరత ఉంది. ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్లలో మూడింటిలో కొత్తగా చేరిన, తగినంత శిక్షణ లేని సైనికులు ఎక్కువగా ఉన్నారు. మలయ్ బెటాలియన్లు ఇంతకు ముందు యుద్ధం చేయలేదు, స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్ వాలంటీర్లు అస్పష్టంగా మాత్రమే శిక్షణ పొందారు. అంతేకాక, ప్రధాన భూభాగంలో జరిగిన నష్టాల వల్ల పరికరాల కొరత తీవ్రంగా ఏర్పడింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=290}}}}
మేజర్ జనరల్ గోర్డాన్ బెన్నెట్కు చెందిన 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్లోని రెండు బ్రిగేడ్లకు పెర్సివల్ సింగపూర్ పశ్చిమ భాగం బాధ్యతలను అప్పగించారు. ఇందులో ద్వీపం వాయువ్యంలో ఉన్న ప్రధాన దాడి ప్రాంతాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇదంతా ఎక్కువగా మడ అడవులు, చిత్తడి నేలలు, నదులు, వాగులతో నిండి ఉంది.{{sfn|Legg|1965|p=230}} "వెస్ట్రన్ ఏరియా" నడిబొడ్డున ఉన్న RAF టెంగా, ఆ సమయంలో సింగపూర్లో అతిపెద్ద ఎయిర్ఫీల్డ్. బ్రిగేడియర్ హెరాల్డ్ టేలర్ ఆధ్వర్యంలోని ఆస్ట్రేలియన్ 22వ బ్రిగేడ్కు పశ్చిమాన 10 మైళ్ల (16 కి.మీ) వెడల్పు గల సెక్టార్ను కేటాయించారు. బ్రిగేడియర్ డంకన్ మాక్స్వెల్ ఆధ్వర్యంలోని 27వ బ్రిగేడ్కు కాజ్వేకు పశ్చిమాన 4000 గజాల (3700 మీటర్లు) జోన్ బాధ్యతను అప్పగించారు. కొత్తగా వచ్చిన ఆస్ట్రేలియన్ 2/4వ మెషిన్-గన్ బెటాలియన్ పదాతిదళ స్థానాలను బలోపేతం చేసింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=270–271}} బెన్నెట్ కమాండ్ కింద 44వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ కూడా ఉంది.{{sfn|Legg|1965|p=230}}
మేజర్-జనరల్ బెర్తోల్డ్ కీ ఆధ్వర్యంలోని 11వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ (III ఇండియన్ కార్ప్స్, లెఫ్టినెంట్ జనరల్ సర్ లూయిస్ హీత్) కు 8వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్, 18వ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ల సహాయంతో "నార్తర్న్ ఏరియా"గా పిలువబడే ఈశాన్య సెక్టార్ బాధ్యతను అప్పగించారు.{{sfn|Legg|1965|p=230}}{{sfn|Thompson|2005|p=261}} ఇందులో సెంబవాంగ్ నావల్ బేస్ కూడా ఉంది. ఆగ్నేయంలోని ప్రధాన పట్టణ ప్రాంతాలతో కూడిన "సదరన్ ఏరియా" కు మేజర్-జనరల్ ఫ్రాంక్ సిమన్స్ నాయకత్వం వహించారు. అతని దళాలలో 1వ మలయా ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్, స్ట్రెయిట్స్ సెటిల్మెంట్స్ వాలంటీర్ ఫోర్స్ బ్రిగేడ్లతో పాటు రిజర్వ్లో 12వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ ఉన్నాయి.{{sfn|Thompson|2005|p=262}}
[[File:8th Div Troops.jpg|thumb|left|దురదృష్టకరమైన 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ దళాలు సింగపూర్ హార్బర్లో దిగుతున్నాయి.|alt=సైనికులు పెద్ద నౌక నుండి బయలుదేరుతున్నారు]]
ఫిబ్రవరి 3 నుండి, కామన్వెల్త్ దళాలపై జపనీస్ ఫిరంగులతో దాడులు జరిగాయి. ఆ తర్వాతి ఐదు రోజుల పాటు సింగపూర్పై వైమానిక దాడులు తీవ్రమయ్యాయి. ఫిరంగి, వైమానిక దాడుల తీవ్రత పెరగడంతో కామన్వెల్త్ యూనిట్లు, వారి కమాండర్ల మధ్య కమ్యూనికేషన్స్ తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయి. ఇది ద్వీప రక్షణ సన్నాహాలపై ప్రభావం చూపింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=308}} ఏరియల్ రికనైసెన్స్, స్కౌట్స్, చొరబాటుదారులు, జలసంధికి అవతలివైపున ఉన్న ఎత్తైన ప్రదేశాల (ఇస్తానా బుకిత్ సెరీన్, సుల్తాన్ ఆఫ్ జోహోర్ ప్యాలెస్ వంటివి) నుండి గమనించడం ద్వారా జపనీస్ కమాండర్ జనరల్ టోమోయుకి యమశిత, అతని సిబ్బంది కామన్వెల్త్ దళాల స్థానాలపై అద్భుతమైన అవగాహన పొందారు. సింగపూర్ దాడికి ప్రణాళిక వేయడానికి యమశిత, అతని అధికారులు ఇస్తానా బుకిత్ సెరీన్, జోహోర్ స్టేట్ సెక్రటేరియట్ భవనంలో (సుల్తాన్ ఇబ్రహీం భవనం) స్థావరాలను ఏర్పాటు చేసుకున్నారు.{{sfn|Lee|2008|p=37}}<ref>{{cite web |url=http://ajrp.awm.gov.au/ajrp/AJRP2.nsf/5c2a7f65120f209aca256b6d0020a228/e2909070f075fdbeca256946001ef8ab?OpenDocument |title=War for the Empire: Malaya and Singapore, Dec 1941 to Feb 1942 |author=Reid, Richard |work=Australia-Japan Research Project |publisher=Australian War Memorial |access-date=8 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150702004451/http://ajrp.awm.gov.au/ajrp/AJRP2.nsf/5c2a7f65120f209aca256b6d0020a228/e2909070f075fdbeca256946001ef8ab?OpenDocument |archive-date=2 July 2015}}</ref> ఇస్తానా బుకిత్ సెరీన్ సులభమైన లక్ష్యం అని అతని సైనిక సలహాదారులు నిర్ధారించినప్పటికీ, అది జోహోర్ సుల్తాన్కు చెందినది కాబట్టి బ్రిటిష్ సైన్యం ప్యాలెస్పై దాడి చేయదని యమశిత నమ్మాడు. యమశిత అంచనా నిజమైంది; ఆస్ట్రేలియన్ ఫిరంగి దళాలు ప్యాలెస్ను గమనిస్తున్నప్పటికీ, దానిపై దాడి చేయడానికి అనుమతిని గోర్డాన్ బెన్నెట్ నిరాకరించారు.{{sfn|Thompson|2008|p=239}}
[[File:Coastal defence gun at Singapore.jpg|thumb|సింగపూర్లోని 15-అంగుళాల తీర రక్షణ తుపాకులలో ఒకటి కాల్పుల కోసం పైకి లేపబడింది|alt=ఆకాశం నేపథ్యంలో తుపాకీ]]
సింగపూర్లోని చాలా BL 15-అంగుళాల Mk I నౌకాదళ తుపాకులు ఉత్తరం వైపుగా తిప్పబడి జపనీయులతో పోరాడేందుకు ఉపయోగించబడ్డాయి. వీటిలో జోహోర్ బ్యాటరీ కూడా ఉంది, దీనిలో మూడు 15-అంగుళాల (380 మిమీ) తుపాకులు, రెండు 15-అంగుళాల తుపాకులతో కూడిన మరొక బ్యాటరీ ఉన్నాయి. ఈ తుపాకులకు ప్రధానంగా యాంటీ-షిప్పింగ్ ఉపయోగం కోసం ఆర్మర్-పియర్సింగ్ షెల్స్ (AP) సరఫరా చేయబడ్డాయి, అధిక పేలుడు (HE) షెల్స్ తక్కువగా ఉన్నాయి.{{sfn|Smith|2006|pp=442–443, 527}}{{sfn|Kirby|1954|p=361}}{{efn|సైనిక విశ్లేషకులు తరువాత అంచనా వేసిన దాని ప్రకారం, తుపాకులకు HE షెల్లు బాగా సరఫరా చేయబడి ఉంటే జపాన్ దళాలు భారీ ప్రాణనష్టం చవిచూసేవి, కానీ కేవలం ఈ మార్గాల ద్వారా మాత్రమే దండయాత్రను నిరోధించడం సాధ్యం కాకపోవచ్చు.{{sfn|Chung|2011|pp=24–26}}}} జపనీయులు సింగపూర్కు ఈశాన్య భాగంలో దళాలను దించుతారని పెర్సివల్ తప్పుగా ఊహించాడు. వాయువ్య దిశ (జోహోర్ జలసంధి ఇరుకైనది, వరుస నదీ ముఖద్వారాలు నౌకలను ప్రయోగించడానికి రక్షణ కల్పిస్తాయి) దాడులకు మరింత అనుకూలమైనదన్న సలహాను ఆయన నిర్లక్ష్యం చేశాడు.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=202}} బ్రిటిష్ వారిని మోసం చేయడానికి ఈ సెక్టార్లో ఉద్దేశపూర్వకంగా జపనీస్ దళాల కదలికలు కూడా ఇందుకు ప్రోత్సహించాయి.{{sfn|Thompson|2005|p=285}} చాలా వరకు సైనిక పరికరాలు, వనరులను తప్పుగా ఈశాన్య విభాగానికి కేటాయించారు. ఇక్కడ అత్యంత పూర్తి స్థాయి, తాజా దళమైన 18వ పదాతిదళ డివిజన్ మోహరించబడింది. మరోవైపు, బలహీనపడిన 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ సెక్టార్లో దాని మూడు బ్రిగేడ్లలో రెండింటికి ఎటువంటి బలమైన స్థిర రక్షణ కట్టడాలు లేదా అడ్డంకులు లేవు. విషయాలను మరింత జటిలం చేస్తూ, జలమార్గానికి రక్షణ కల్పించే విధంగా ఆస్ట్రేలియన్లను ముందుకు వెళ్లి రక్షించమని పెర్సివల్ ఆదేశించాడు. దీని అర్థం వారు వెంటనే ఏ పోరాటంలోనైనా పూర్తిగా కట్టుబడి ఉంటారు. ఇది వారి రక్షణ లోతును తగ్గించడమే కాకుండా, వారి వశ్యతను కూడా పరిమితం చేసింది.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=202}} ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్లకు ఆ తర్వాత క్రమం తప్పకుండా 18 కిలోమీటర్ల (11 మైళ్లు) కంటే ఎక్కువ వెడల్పు ఉన్న విస్తృతమైన ప్రాంతాన్ని కేటాయించారు. వీరిని క్రాంజీ నది వేరుచేసింది.{{sfn|Thompson|2008|p=240}}
యమశిత వద్ద మూడు డివిజన్ల నుండి కేవలం 30,000 మందికి పైగా సైనికులు మాత్రమే ఉన్నారు: ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ డివిజన్ (లెఫ్టినెంట్-జనరల్ తకుమా నిషిమురా), 5వ డివిజన్ (లెఫ్టినెంట్-జనరల్ తకురో మత్సుయ్), జపనీస్ 18వ డివిజన్ (లెఫ్టినెంట్-జనరల్ రెన్యా ముతగుచి).{{sfn|Felton|2008|p=33}} ఒక తేలికపాటి ట్యాంక్ బ్రిగేడ్ కూడా మద్దతుగా ఉంది.{{sfn|Murfett et al|2011|p=177}} దీనికి విరుద్ధంగా ఉపసంహరణ తరువాత పెర్సివల్ వద్ద సుమారు 85,000 మంది సైనికులు ఉన్నారు, అయితే 15,000 మంది పరిపాలనా సిబ్బంది కాగా పెద్ద సంఖ్యలో అరకొర శిక్షణ పొందిన బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్ రీన్ఫోర్స్మెంట్స్ అప్పుడే వచ్చారు. అంతకుముందు జరిగిన పోరాటంలో పాల్గొన్న దళాలలో, మెజారిటీ సైనికులు తక్కువ బలం, తక్కువ పరికరాలతో ఉన్నారు.{{sfn|Keogh|1962|p=157}}
జపనీస్ దాడికి ముందు రోజులలో, ఆస్ట్రేలియన్ 22వ బ్రిగేడ్ నుండి పెట్రోల్ దళాలు (గస్తీ దళాలు) నిఘా సమాచారాన్ని సేకరించడానికి రాత్రిపూట జోహోర్ జలసంధి మీదుగా పంపబడ్డాయి. ఫిబ్రవరి 6 సాయంత్రం మూడు చిన్న పెట్రోల్ దళాలు పంపబడ్డాయి, ఒకదానిని శత్రువులు గుర్తించారు. దాని నాయకుడు చంపబడి, వారి పడవ మునిగిపోవడంతో వారు వెనక్కి తగ్గారు. మిగిలిన రెండు దళాలు ఒడ్డుకు చేరుకోగలిగాయి. ఒక రోజు వ్యవధిలో, వారు జపనీస్ దళాల భారీ సాంద్రతలను గుర్తించారు, అయినప్పటికీ వారు ఎటువంటి ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్లను గుర్తించలేకపోయారు.{{sfn|Hall|1983|p=163}} జపనీయుల సన్నాహాలకు అంతరాయం కలిగించడానికి ఈ స్థానాలపై ఫిరంగులతో దాడి చేయాలని ఆస్ట్రేలియన్లు అభ్యర్థించారు. కానీ నిజమైన దాడి వాయువ్యం వైపు కాకుండా ఈశాన్య విభాగంలో వస్తుందన్న నమ్మకంతో మలయా కమాండ్ ఈ పెట్రోల్ నివేదికలను అప్రాధాన్యమైనవిగా భావించి విస్మరించింది.{{sfn|Hall|1983|pp=162–163}}{{sfn|Thompson|2008|pp=286–287, 240}}
== యుద్ధం ==
=== జపనీయుల ల్యాండింగ్స్ ===
[[File:Sarimbun battle.jpg|thumb|సింగపూర్ ద్వీపంలో ఎరుపు రంగులో జపనీస్ ల్యాండింగ్స్, నీలం రంగులో చెల్లాచెదురుగా ఉన్న ఆస్ట్రేలియన్ రక్షణ స్థానాలు|alt=జోహోర్ జలసంధిని దాటి సింగపూర్లోని వాయువ్య ప్రాంతంలో దిగుతున్న జపనీయులను వర్ణించే మ్యాప్]]
కాజ్వేను పేల్చివేయడం జపనీయుల దాడిని ఒక వారం పాటు ఆలస్యం చేసింది. ప్రధాన దాడికి ముందు ఆస్ట్రేలియన్లు తీవ్రమైన ఫిరంగి దాడులకు గురయ్యారు. ఫిబ్రవరి 8, 1942 రాత్రి 11:00 గంటలకు ప్రారంభించి 15 గంటల పాటు యమశిత భారీ తుపాకులు జలసంధి వెంబడి 88,000 షెల్స్ను (తుపాకీకి 200 రౌండ్లు) కాల్చాయి. దీని వల్ల టెలిఫోన్ లైన్లు కత్తిరించబడ్డాయి, ముందున్న విభాగాలు వేరు చేయబడ్డాయి.{{sfn|Thompson|2008|p=240}}{{sfn|Allen|2013|p=169}}{{sfn|Wigmore|1957|pp=308–310}} ఆస్ట్రేలియన్లకు ఎదురుగా ఉన్న జపనీస్ దాడి దళాలలో ప్రాణనష్టం, అంతరాయం కలిగించే కౌంటర్-బ్యాటరీ ఫైర్ను నిర్వహించే మార్గాలు బ్రిటిష్ వారికి ఉన్నాయి.{{sfn|Costello|2009|p=199}} ఆస్ట్రేలియన్లపై బాంబు దాడి దాడికి నాందిగా పరిగణించబడలేదు-మలయా కమాండ్ ఈ దాడి చాలా రోజులు కొనసాగుతుందని, తర్వాత తన దృష్టిని ఈశాన్యానికి మారుస్తుందని విశ్వసించింది. ఈ దాడి తీవ్రత మిత్రరాజ్యాలు ఇంతకు ముందు ఈ పోరాటంలో ఎదుర్కొన్న దేనినైనా మించిపోయింది; సంభావ్య జపనీస్ సమీకరణ ప్రాంతాలపై బాంబు దాడి చేయమని కామన్వెల్త్ ఫిరంగి దళాలకు ఎటువంటి ఆదేశాలు జారీ చేయబడలేదు.{{sfn|Thompson|2005|p=288}}
ఫిబ్రవరి 8 రాత్రి 8:30 గంటలకు కొద్దిసేపటి ముందు, 5వ డివిజన్, 18వ డివిజన్కు చెందిన మొదటి జపనీస్ దళాల సమూహం జోహోర్ జలసంధిని దాటడం ప్రారంభించింది. 16 దాడి బెటాలియన్ల నుండి, ఐదు రిజర్వ్లో ఉంచుకొని, సుమారు 13,000 మంది జపనీయుల ప్రధాన దళం 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్పై దాడి చేసింది.{{sfn|Thompson|2005|p=291}} ఈ దాడిని 2/18వ బెటాలియన్, 2/20వ బెటాలియన్లు ఎదుర్కొన్నాయి. ప్రతి జపనీస్ డివిజన్ 150 బార్జ్లు, మడతపెట్టగల పడవలను కలిగి ఉంది, ఇవి 4,000 మందిని తీసుకెళ్లడానికి సరిపోతాయి. మొదటి రాత్రి 13,000 మంది జపనీస్ దళాలు ల్యాండ్ అయ్యాయి, ఆపై తెల్లవారుజామున మరో 10,000 మంది వారిని అనుసరించారు.{{sfn|Thompson|2005|p=297}} ఆస్ట్రేలియన్లు కేవలం 3,000 మంది మాత్రమే ఉన్నారు, వారికి ఎటువంటి ముఖ్యమైన రిజర్వ్ దళాలు లేవు.{{sfn|Thompson|2008|p=240}}
ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్ ఆస్ట్రేలియన్ స్థానాలను సమీపిస్తున్నప్పుడు, రైఫిల్ కంపెనీలలో ఉన్న 2/4వ మెషిన్ గన్ బెటాలియన్ మెషిన్ గన్నర్లు కాల్పులు ప్రారంభించారు. నీటిపై దాడి చేసే దళాన్ని ప్రకాశవంతం చేయడానికి బ్రిటిష్ యూనిట్ బీచ్లలో స్పాట్లైట్లను ఉంచింది. కానీ బాంబు దాడి వల్ల చాలా వరకు పాడైపోయాయి, మిగిలిన వాటిని ఆన్ చేయాలని ఎలాంటి ఆదేశాలు ఇవ్వలేదు. బూలో నది చుట్టూ ఉన్న 2/18వ, 2/20వ బెటాలియన్లు ఆక్రమించిన స్థానాలపై, అలాగే 2/19వ బెటాలియన్ నుండి ఒక కంపెనీపై ప్రారంభ దాడి కేంద్రీకృతమైంది. ఒక గంట వ్యవధిలో 2/19వ బెటాలియన్ కుడి వైపున తీవ్రమైన పోరాటం జరిగింది. వారి స్థానాలను జపనీయులు అధిగమించే వరకు ఇది కొనసాగింది. ఆ తర్వాత జపనీయులు చీకటి, వృక్షసంపదను ఆసరాగా చేసుకుని ద్వీపం లోపలికి ముందుకు సాగారు. 2/19వ కంపెనీ చూపిన ప్రతిఘటన కారణంగా, జపనీయుల తదుపరి దళాలు మురై నదీ ముఖద్వారం చుట్టూ దిగవలసి వచ్చింది. దీని వల్ల 2/19వ, 2/18వ బెటాలియన్ల మధ్య అంతరం ఏర్పడింది. అక్కడి నుండి జపనీయులు 2/18వ బెటాలియన్పై రెండు సమిష్టి దాడులు ప్రారంభించారు. ఆస్ట్రేలియన్లు భారీ కాల్పులతో స్పందించినప్పటికీ, చివరికి జపనీయుల సంఖ్యాబలం ముందు తలవంచాల్సి వచ్చింది. అగ్నిమాపక మద్దతు కోసం అత్యవసర అభ్యర్థనలు చేశారు, 2/15వ ఫీల్డ్ రెజిమెంట్ 4,800 కంటే ఎక్కువ రౌండ్లతో ఈ అభ్యర్థనలకు ప్రతిస్పందించింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=292, 240, 293–295}}
సాయంత్రమంతా భీకర పోరాటం జరిగింది. కానీ ఆ ప్రాంత భౌగోళిక పరిస్థితులు, చీకటి కారణంగా జపనీయులు పొదల్లోకి చెదరిపోయి ఆస్ట్రేలియన్ దళాలను చుట్టుముట్టగలిగారు. నదులు, వాగుల వల్ల కామన్వెల్త్ రక్షణ రేఖ పలుచబడిన చోట వారు ఖాళీలను వాడుకుని సులభంగా చొచ్చుకుపోయారు. అర్ధరాత్రి నాటికి, రెండు జపనీస్ డివిజన్లు తాము ప్రాథమిక లక్ష్యాలను సాధించామని తమ కమాండర్కు తెలియజేయడానికి స్టార్ షెల్ కాల్చాయి. తెల్లవారుజామున 1:00 గంటకు వారు తమ స్థావరాలను పటిష్ఠం చేసుకున్నారు. రెండు గంటల్లోనే, పోరాడిన మూడు ఆస్ట్రేలియన్ బెటాలియన్లు తీరం నుండి ద్వీపం మధ్యభాగానికి తూర్పు వైపుగా వెనక్కి తగ్గి తిరిగి సంఘటితం కావడానికి ప్రయత్నించాయి. ఈ పనిని వారు చాలావరకు క్రమశిక్షణతో పూర్తి చేశారు. 2/20వ బెటాలియన్ నమాజీ ఎస్టేట్ చుట్టూ తన నాలుగు కంపెనీలలో మూడింటిని కేంద్రీకరించగలిగింది, ఒకటి మాత్రం వెనుకబడిపోయింది. 2/18వ బెటాలియన్ అమా కెంగ్ వద్ద సగం బలాన్ని మాత్రమే కేంద్రీకరించగలిగింది. అలాగే 2/19వ బెటాలియన్ కూడా మూడు కంపెనీలను వెనక్కి తీసుకువెళ్లింది. టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్ను రక్షించడానికి నాల్గవ దానిని విడిచిపెట్టింది. ఫిబ్రవరి 9 ఉదయం మరింత పోరాటం జరిగింది. ఆస్ట్రేలియన్లు మరింత వెనక్కి నెట్టబడ్డారు. 2/18వ బెటాలియన్ అమా కెంగ్ నుండి నెట్టివేయబడింది, 2/20వ బెటాలియన్ బుకిట్ పంజోంగ్కు పశ్చిమాన ఉన్న బులిమ్కు వెనక్కి తగ్గవలసి వచ్చింది. తప్పించుకున్న దళాలు తమ యూనిట్లలో చేరడానికి టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్కు వెనక్కి తగ్గడానికి ప్రయత్నించి భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశాయి. 2/29వ బెటాలియన్ను 27వ బ్రిగేడ్ ప్రాంతం నుండి టెంగాకు మార్చడం ద్వారా 22వ బ్రిగేడ్ను బలోపేతం చేయడానికి బెన్నెట్ ప్రయత్నించాడు. అయితే అమా కెంగ్ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి దానిని ఉపయోగించే ముందే, జపనీయులు ఎయిర్ఫీల్డ్ చుట్టూ మరో దాడి ప్రారంభించారు, 2/29వ బెటాలియన్ రక్షణాత్మక స్థితికి నెట్టబడింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=296–300}} ప్రారంభ పోరాటంలో ఆస్ట్రేలియన్లు భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశారు, కేవలం 2/20వ బెటాలియన్లోనే 334 మంది మరణించారు, 214 మంది గాయపడ్డారు.{{sfn|Legg|1965|p=235}}
=== వైమానిక కార్యకలాపాలు ===
[[File:BrewsterBuffalosMkIRAAFSingaporeOctober1941.jpg|thumb|left|సెంబవాంగ్ ఎయిర్ఫీల్డ్లో ఉన్న బ్రూస్టర్ బఫెలో ఫైటర్లు|alt=మైదానంలో విమానం, విమాన సిబ్బంది]]
మలయా దండయాత్ర సమయంలో సింగపూర్ కోసం వైమానిక పోరాటం ప్రారంభమైంది. 8 డిసెంబర్ 1941 ఉదయం సింగపూర్పై మొదటిసారిగా జపాన్ ఆక్రమిత ఇండోచైనా నుండి వచ్చిన మిత్సుబిషి జి3ఎమ్2 "నెల్", మిత్సుబిషి జి4ఎమ్1 "బెట్టీ" వంటి సుదూర జపాన్ విమానాలు బాంబు దాడులు చేశాయి. ఈ బాంబర్లు సిటీ సెంటర్తో పాటు సెంబవాంగ్ నావల్ బేస్, ఉత్తర ప్రాంత ఎయిర్ఫీల్డ్లపై దాడి చేశాయి. డిసెంబర్ నెలలో తప్పుడు అలారాలు మోగాయి, నావల్ బేస్ వంటి దూర ప్రాంత సైనిక స్థావరాలపై అప్పుడప్పుడు హిట్-అండ్-రన్ (దాడి చేసి పారిపోవడం) దాడులు జరిగాయి కానీ సింగపూర్ నగరంపై దాడులు జరగలేదు. పరిస్థితి ఎంత నిరాశాజనకంగా మారిందంటే, ఒక బ్రిటిష్ సైనికుడు నడిరోడ్డుపై నిలబడి వెళ్లే ఏ విమానంపైనైనా తన వికర్స్ మెషిన్ గన్తో కాల్పులు జరపడం ప్రారంభించాడు. "ఆ కిరాతకులు నన్ను బహిరంగ ప్రదేశంలో వెతుకుతారని కలలో కూడా ఊహించలేరు, నేనొక విమానాన్ని నేలకూల్చడం చూడాలనుకుంటున్నాను" అని మాత్రమే అతను చెప్పగలిగాడు.{{sfn|Regan|1992|p=189}} నగరంపై తదుపరి దాడి డిసెంబర్ 29/30 రాత్రి జరిగినట్లు నమోదైంది. వారం పాటు ప్రతిరాత్రి దాడులు కొనసాగాయి. జనవరి 12, 1942 నుండి పగటిపూట కూడా దాడులు ప్రారంభమయ్యాయి.{{sfn|Shores et al|1992|pp=276–288}} జపాన్ సైన్యం సింగపూర్ ద్వీపం వైపు ముందుకు సాగుతున్న కొద్దీ, పగలు రాత్రి జరిగే దాడుల తీవ్రత, పౌనఃపున్యం పెరిగాయి. దీనివల్ల బ్రిటిష్ వారు లొంగిపోయే సమయానికి వేలాది మంది పౌరులు మరణించారు.{{sfn|Perry|2012|p=105}}
డిసెంబర్లో 51 హాకర్ హరికేన్ Mk II ఫైటర్లు, 24 మంది పైలట్లను సింగపూర్కు పంపారు. వీరు ఐదు స్క్వాడ్రన్లకు కేంద్రంగా ఏర్పడ్డారు. వారు జనవరి 3, 1942 నాటికి వచ్చారు, అప్పటికే బఫెలో స్క్వాడ్రన్లు పూర్తిగా బలహీనపడిపోయాయి. నెం. 232 స్క్వాడ్రన్ RAF ఏర్పడింది, నెం. 488 స్క్వాడ్రన్ RNZAF అనే బఫెలో స్క్వాడ్రన్ హరికేన్స్గా మార్చబడింది; 232 స్క్వాడ్రన్ జనవరి 20న కార్యాచరణను ప్రారంభించింది. ఆ రోజు మూడు హరికేన్లను కోల్పోయి, మూడు నకాజిమా Ki-43 "ఆస్కార్స్"ను నాశనం చేసింది. బఫెలోస్ లాగానే హరికేన్స్ కూడా గాలిలో జరిగే పోరాటాల్లో తీవ్ర నష్టాలను చవిచూశాయి.{{sfn|Cull|Sortehaug|2004|pp=27–29}}{{efn|64 సెంటై మూడు Ki-43లను కోల్పోయింది, ఐదు హరికేన్లను కూల్చివేసినట్లు పేర్కొంది.{{sfn|Cull|Sortehaug|2004|pp=27–29}}}} జనవరి 27 నుండి 30 వరకు, విమాన వాహక నౌక ఇండోమిటబుల్పై మరో 48 హరికేన్లు చేరుకున్నాయి.{{sfn|Shores et al|1992|p=350}} నెం. 226 గ్రూప్ RAFకి చెందిన నాలుగు స్క్వాడ్రన్ల ద్వారా నడపబడుతున్న ఈ విమానాలు డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్లోని సుమత్రా ద్వీపంలో ఉన్న పాలెంబాంగ్ సమీపంలో P1 అనే కోడ్ పేరు గల ఎయిర్ఫీల్డ్ నుండి ఎగిరాయి, కాగా సింగపూర్లో ఒక విమానం నిర్వహించబడింది.{{sfn|Grehan|Mace|2015|p=442}} వైమానిక దాడుల కారణంగా అనేక హరికేన్లు నేలపైనే ధ్వంసమయ్యాయి.{{sfn|Gillison|1962|pp=387–388}} పోరాటమంతటా సమర్థవంతమైన వాయు ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థ లేకపోవడం వల్ల ఎయిర్ఫీల్డ్లపై జపాన్ దాడుల్లో చాలా కామన్వెల్త్ విమానాలు ఈ విధంగానే ధ్వంసమయ్యాయి.{{sfn|Boyne|2002|p=391}}
[[File:Hurricane singapore.jpg|thumb|ఈస్ట్ కోస్ట్ రోడ్ వెంబడి 8 ఫిబ్రవరిన నేలకూలిన నం. 232 స్క్వాడ్రన్ RAF హాకర్ హరికేన్|alt=ప్రేక్షకులతో కూలిపోయిన విమానం]]
దండయాత్ర సమయానికి, సింగపూర్లోని కామన్వెల్త్ దళాలకు వైమానిక రక్షణ కల్పించడానికి RAF కల్లాంగ్కు చెందిన 232 స్క్వాడ్రన్ లోని పది హరికేన్లు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి. టెంగా, సెలెటార్, సెంబవాంగ్లోని ఎయిర్ఫీల్డ్లు జోహోర్ బహ్రూ వద్ద ఉన్న జపనీస్ ఆర్టిలరీ పరిధిలో ఉన్నాయి. RAF కల్లాంగ్ మాత్రమే పనిచేసే ఏకైక ఎయిర్స్ట్రిప్; డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్ను బలోపేతం చేయడానికి జనవరి నాటికి బ్రతికి ఉన్న స్క్వాడ్రన్లు, విమానాలు ఉపసంహరించబడ్డాయి.{{sfn|Thompson|2005|p=273}} ఫిబ్రవరి 9 ఉదయం, సారింబున్ బీచ్, ఇతర పశ్చిమ ప్రాంతాలలో వైమానిక పోరాటాలు జరిగాయి. మొదటి ఎన్కౌంటర్లో తమ దండయాత్రకు వాయు రక్షణ కల్పించడానికి జోహోర్ నుండి ఎగురుతున్న దాదాపు 84 జపనీస్ విమానాలను అడ్డుకోవడానికి మిగిలి ఉన్న చివరి పది హరికేన్లు కల్లాంగ్ ఎయిర్ఫీల్డ్ నుండి పంపబడ్డాయి.{{sfn|Owen|2001|p=176}} ఈ పోరాటంలో ఒక హరికేన్ విమానాన్ని కోల్పోయి, ఆరు జపాన్ విమానాలను హరికేన్లు కూల్చివేశాయి, మరో 14 విమానాలను ధ్వంసం చేశాయి.{{sfn|Richards|Saunders|1954|p=40}}
వైమానిక పోరాటాలు ఆ రోజు మొత్తం కొనసాగాయి. సాయంత్రం కల్లా, తన వద్ద మిగిలివున్న కొద్ది విమానాలతో పెర్సివల్ కల్లాంగ్ను బేస్గా ఉపయోగించడం ఇకపై సాధ్యం కాదని స్పష్టమైంది. ఆయన ఆమోదంతో, మిగిలిన ఎగిరే పరిస్థితుల్లో ఉన్న హరికేన్లు సుమత్రాకు ఉపసంహరించబడ్డాయి.{{sfn|Thompson|2005|pp=302–303}} ఫిబ్రవరి 9న ఒక స్క్వాడ్రన్ హరికేన్ ఫైటర్లు గగనతలంలోకి వెళ్లాయి కానీ తరువాత నెదర్లాండ్స్ ఈస్ట్ ఇండీస్కు ఉపసంహరించబడ్డాయి. ఆ తర్వాత సింగపూర్ గగనతలంలో కామన్వెల్త్ విమానాలు కనిపించలేదు; జపనీయులు గాలిలో ఆధిపత్యాన్ని సాధించారు.{{sfn|Legg|1965|p=237}}<ref>Percival's dispatches published in {{London Gazette|issue=38215|date=20 February 1948|pages=1245–1346|supp=y}} [https://web.archive.org/web/20210815050300/https://www.thegazette.co.uk/London/issue/38215/supplement/1245 Archived] from the original on 15 August 2021.</ref> ఆ రోజు సాయంత్రం, మూడు ఫెయిర్మైల్ బి మోటార్ లాంచ్లు జోహోర్ జలసంధిలో పశ్చిమ ఛానల్ చుట్టూ దాడి చేసి పలు జపనీస్ ల్యాండింగ్ క్రాఫ్ట్లను ముంచేశాయి.{{sfn|Legg|1965|p=237}} ఫిబ్రవరి 10 సాయంత్రం, ABDA కమాండర్ జనరల్ ఆర్చీబాల్డ్ వావెల్, మిగిలిన కామన్వెల్త్ వాయుసేన సిబ్బందిని డచ్ ఈస్ట్ ఇండీస్కు తరలించాలని ఆదేశించాడు. ఈ సమయానికి, రచయిత ఫ్రాంక్ ఓవెన్ ప్రకారం కల్లాంగ్ ఎయిర్ఫీల్డ్ "బాంబు క్రేటర్లతో నిండిపోయింది, అది ఇక ఉపయోగపడదు".{{sfn|Owen|2001|p=183}}
=== రెండవ రోజు ===
[[File:Kranji War Memorial Inscription.jpg|thumb|upright=1.3|క్రాంజి వార్ మెమోరియల్ వద్ద శాసనం|alt=రాతి స్మారక చిహ్నం, "స్వేచ్ఛా పౌరులందరి కోసం వారు మరణించారు" అని రాసి ఉంది]]
మరిన్ని దాడులు ఈశాన్యంలో జరుగుతాయని విశ్వసించిన పెర్సివల్ ఫిబ్రవరి 9 ఉదయం వరకు 22వ బ్రిగేడ్ను పటిష్ఠం చేయలేదు. అప్పుడు 12వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ నుండి సగం బలం ఉన్న రెండు బెటాలియన్లను పంపాడు. ఈ భారతీయ దళాలు మధ్యాహ్నం సుమారు బెన్నెట్ వద్దకు చేరుకున్నాయి. ఆ కొద్దిసేపటికే సింగపూర్ రేస్కోర్స్ చుట్టూ ఉన్న ఆస్ట్రేలియన్ దళాలను బలోపేతం చేయడానికి పెర్సివల్ 6వ/15వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ను కేటాయించాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=325}} ఆ రోజు మొత్తం తీరంలో తన స్థానాన్ని నిలబెట్టుకున్న 44వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ తన బహిర్గతమైన పార్శ్వంపై ఒత్తిడిని అనుభవించడం ప్రారంభించింది. పెర్సివల్, బెన్నెట్ మధ్య చర్చల తర్వాత కామన్వెల్త్ రేఖ దక్షిణ భాగాన్ని నిర్వహించడానికి వారు తూర్పు వైపుకు వెళ్లాల్సి ఉంటుందని నిర్ణయించబడింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=324}} టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్కు తూర్పున—ఆ తర్వాత జపాన్ నియంత్రణలోకి వచ్చింది—జురాంగ్కు ఉత్తరాన బులిమ్ చుట్టూ కేంద్రీకృతమై రెండు నదుల మధ్య పశ్చిమాన "క్రాంజి-జురాంగ్ స్విచ్ లైన్" అని పిలువబడే ద్వితీయ రక్షణ రేఖను ఏర్పాటు చేయాలని బెన్నెట్ నిర్ణయించుకున్నాడు.{{sfn|Legg|1965|p=236}}{{sfn|Wigmore|1957|p=324}}
ఉత్తర ప్రాంతంలో 27వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ మొదటి రోజు జపనీస్ దాడులలో పాల్గొనలేదు. 2/29వ బెటాలియన్ను 22వ బ్రిగేడ్కు బదిలీ చేసిన తరువాత, 2/26వ, 2/30వ బెటాలియన్లు మాత్రమే మిగిలాయి. పశ్చిమ పార్శ్వం ఎదుర్కొంటున్న ముప్పును ఎదుర్కోవడానికి మ్యాక్స్వెల్ తన దళాన్ని పునర్వ్యవస్థీకరించాలని భావించాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=305}} ఫిబ్రవరి 9 చివరలో, ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ 27వ బ్రిగేడ్ ఆక్రమించిన స్థానాలపై దాడి ప్రారంభించారు, 2/26వ బెటాలియన్పై ప్రధానంగా దృష్టి సారించారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=331}} ప్రారంభ దాడిలో ఆస్ట్రేలియన్ మోర్టార్లు, మెషిన్ గన్ల దాడుల వల్ల, ఆస్ట్రేలియన్లు నాశనం చేసిన చమురు ట్యాంకుల నుండి నీటిలోకి వదిలిన మండుతున్న చమురు వల్ల జపనీయులు భారీ ప్రాణనష్టాన్ని చవిచూశారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=333}} కొంతమంది గార్డులు ఒడ్డుకు చేరుకుని బలహీనమైన బీచ్హెడ్ను నిర్వహించారు; దాడి తీవ్రస్థాయిలో ఉన్నప్పుడు, గార్డ్స్ కమాండర్ నిషిమురా తన దళాలు ఎదుర్కొంటున్న భారీ ప్రాణనష్టం కారణంగా దాడిని రద్దు చేయడానికి అనుమతి కోరినట్లు సమాచారం, కానీ యమశిత వారిని ముందుకు సాగాలని ఆదేశించాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=307–309}}
[[File:Burning oil fields.jpg|thumb|సింగపూర్ నావల్ బేస్ వద్ద మండుతున్న చమురు ట్యాంకుల నుండి పొగ స్తంభం|alt=నగరం మీదుగా పొగ స్తంభం ఉన్న దృశ్యం]]
కమ్యూనికేషన్ సమస్యలు కామన్వెల్త్ రక్షణలో మరింత పగుళ్లను సృష్టించాయి. 22వ బ్రిగేడ్ పెరుగుతున్న ఒత్తిడికి గురవుతుందని మ్యాక్స్వెల్కు తెలుసు, కానీ టేలర్ను సంప్రదించలేకపోయాడు, చుట్టుముట్టబడతామనే ఆందోళనలో ఉన్నాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=329}} జపనీస్ దళాల సమూహాలు క్రాంజీ నది ఏర్పరచిన ఖాళీని వాడుకుంటూ పశ్చిమం నుండి బ్రిగేడ్ స్థానాల్లోకి చొరబడటం ప్రారంభించడంతో, 2/26వ బెటాలియన్ బుకిట్ తిమా రోడ్డుకు తూర్పున ఉన్న స్థానానికి ఉపసంహరించుకోవలసి వచ్చింది. ఈ కదలిక 2/30వ బెటాలియన్ను కాజ్వేకి దూరంగా వెళ్లేలా ప్రేరేపించింది.{{sfn|Legg|1965|p=236}} ఈ ఉపసంహరణకు అధికారం ఆ తర్వాత చర్చనీయాంశమైంది. తాను అలా చేయడానికి మ్యాక్స్వెల్కు అధికారం ఇవ్వలేదని బెన్నెట్ పేర్కొన్నాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=329}} దీని ఫలితంగా మిత్రరాజ్యాలు కాజ్వేకు పశ్చిమాన ఆనుకుని ఉన్న బీచ్లు, కాజ్వేకు ఎగువన ఉన్న ఎత్తైన ప్రదేశాల నియంత్రణను కోల్పోయాయి, 11వ ఇండియన్ డివిజన్ ఎడమ పార్శ్వం ప్రమాదంలో పడింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=308–309}} జపనీయులకు "ఎలాంటి ప్రతిఘటన లేకుండా తమ దళాన్ని నిర్మించుకోవడానికి" గట్టి పట్టు లభించింది.{{sfn|Legg|1965|p=237}}
=== జపనీయుల పురోగతి ===
క్రాంజీలో ఏర్పడిన ఖాళీ కారణంగా ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ సాయుధ విభాగాలు ఎలాంటి ప్రతిఘటన లేకుండా ల్యాండ్ అవ్వడానికి అవకాశం ఏర్పడింది. ఆ తర్వాత వారు తమ ఫిరంగులు, ఆయుధాలను రవాణా చేయడం ప్రారంభించారు.{{sfn|Thompson|2005|p=309}}{{sfn|Costello|2009|p=199}} 27వ బ్రిగేడ్ ఉపసంహరణ కారణంగా తన ఎడమ పార్శ్వం రక్షణ లేకుండా పోయిందని గ్రహించిన 11వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ డివిజన్ కమాండర్ కీ, కాజ్వేకు దక్షిణాన ఉన్న ఎత్తైన ప్రదేశాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి రిజర్వ్ నుండి 8వ ఇండియన్ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ను పంపాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=310}} ఫిబ్రవరి 10 అంతా జురాంగ్ రేఖ వెంబడి మరింత పోరాటం జరిగింది. రిఫార్మేటరీ రోడ్డుకు పశ్చిమాన అప్పటికి జురాంగ్ రేఖలో నియమించబడని దళాలతో ద్వితీయ రక్షణ రేఖను ఏర్పాటు చేయడానికి ఆదేశాలు జారీ చేయబడ్డాయి. ఈ ఆదేశాలను తప్పుగా అర్థం చేసుకోవడం వల్ల 22వ బ్రిగేడ్ కమాండర్ టేలర్ అకాలంగా తన దళాలను తూర్పుకు ఉపసంహరించుకున్నాడు. అక్కడ వారు X బెటాలియన్ అని పిలువబడే 200 మంది ఆస్ట్రేలియన్ రీన్ఫోర్స్మెంట్స్ తాత్కాలిక బెటాలియన్తో చేరారు. తన కుడి వైపున ఉన్న 27వ బ్రిగేడ్తో కమ్యూనికేషన్ కోల్పోయిన తర్వాత 12వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ కమాండర్ బ్రిగేడియర్ ఆర్చీ పారిస్ దళాలను బుకిట్ పంజోంగ్ సమీపంలోని రోడ్ జంక్షన్కు ఉపసంహరించుకున్న తర్వాత జురాంగ్ రేఖ చివరికి కుప్పకూలింది. రేఖలో అత్యంత ఎడమవైపు ఉన్న 44వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ కమాండర్ బల్లాంటైన్ కూడా టేలర్ లాగానే ఆదేశాలను తప్పుగా అర్థం చేసుకుని వెనక్కి తగ్గాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=310–311}} ఫిబ్రవరి 10 సాయంత్రం, బ్రిటిష్ ప్రధాన మంత్రి విన్స్టన్ చర్చిల్ వావెల్కు కేబుల్ పంపారు:
{{blockquote|text=సింగపూర్లోని పరిస్థితిని మేము ఎలా చూస్తున్నామో మీరు గ్రహించాలి. చీఫ్ ఆఫ్ ద ఇంపీరియల్ జనరల్ స్టాఫ్ (CIGS), జనరల్ అలాన్ బ్రూక్ క్యాబినెట్కు నివేదించిన దాని ప్రకారం పెర్సివల్ దగ్గర 100,000 [sic] మందికి పైగా సైనికులు ఉన్నారు, వీరిలో 33,000 మంది బ్రిటీష్ వారు, 17,000 ఆస్ట్రేలియన్లు ఉన్నారు. జపాన్కి మొత్తం మలయ్ ద్వీపకల్పంలో అంతమంది ఉన్నారో లేదో కూడా సందేహమే. ఈ పరిస్థితుల్లో, జలసంధి దాటి వచ్చిన జపాన్ దళాల కంటే రక్షించే వారే చాలా ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉంటారు. గట్టిగా పోరాడి వారిని నాశనం చేయాలి. ఈ దశలో సైన్యాన్ని రక్షించడం లేదా జనాభాను కాపాడటం గురించి ఆలోచించకూడదు. ఈ యుద్ధం ఏ ఖర్చుకైనా చివరి వరకు పోరాడాల్సిందే. 18వ డివిజన్కు చరిత్రలో తన పేరు లిఖించుకునే అవకాశం ఉంది. కమాండర్లు, సీనియర్ అధికారులు తమ దళాలతో పాటు ప్రాణత్యాగం చేయాలి. బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం, బ్రిటీష్ ఆర్మీ గౌరవం ప్రమాదంలో ఉంది. బలహీనతను ఏ రూపంలోనూ ఉపేక్షించరని నేను మీపై నమ్మకం ఉంచుతున్నాను. రష్యన్లు తమ శక్తి మేరకు పోరాడుతుండగా, అమెరికన్లు లుజోన్లో మొండిగా పట్టుబడుతున్నప్పుడు, మన దేశం, మన జాతి ప్రతిష్ట మొత్తం ముడిపడి ఉంది. ప్రతి యూనిట్ శత్రువుతో దగ్గరగా పోరాడి విజయం సాధిస్తుందని ఆశిస్తున్నాను.{{sfn|Leasor|2001|p=246}}}}
ఫిబ్రవరి 10 మధ్యాహ్నం ప్రారంభంలో జురాంగ్ రేఖ పతనం గురించి తెలుసుకున్న వావెల్, దానిని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ప్రతిదాడిని ప్రారంభించాలని పెర్సివల్ను ఆదేశించాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=312}} ఈ ఆదేశం బెన్నెట్కు పంపబడింది, అతను X బెటాలియన్ను కేటాయించాడు. పెర్సివల్ ప్రతిదాడి కోసం తన సొంత ప్రణాళికలను రూపొందించాడు. మెజారిటీ 22వ బ్రిగేడ్ను భాగం చేస్తూ మూడు-దశల ఆపరేషన్ను వివరించి, దానిని బెన్నెట్కు అప్పగించాడు. అతను ప్రణాళికను అమలు చేయడం ప్రారంభించాడు, కానీ X బెటాలియన్ను తిరిగి పిలవడం మర్చిపోయాడు. సరిగ్గా శిక్షణ లేని, తగినన్ని ఆయుధాలు లేని రీప్లేస్మెంట్లతో కూడిన బెటాలియన్, ప్రతిదాడిని ప్రారంభించడానికి వేచి ఉంటూ బుకిట్ తిమా సమీపంలోని ఒక అసెంబ్లీ ప్రాంతానికి చేరుకుంది.{{sfn|Thompson|2005|pp=312–313}} ఫిబ్రవరి 11 తెల్లవారుజామున టెంగా ఎయిర్ఫీల్డ్, జురాంగ్ రోడ్డు చుట్టూ గణనీయమైన దళాలను కేంద్రీకరించిన జపనీయులు తదుపరి దాడి కార్యకలాపాలను ప్రారంభించారు: 5వ డివిజన్ బుకిట్ పంజోంగ్ వైపు తన పురోగతిని లక్ష్యంగా చేసుకోగా, 18వ డివిజన్ బుకిట్ తిమా వైపు దాడి చేసింది. వారు ప్రతిదాడిని ప్రారంభించడానికి వేచి ఉంటూ తమ అసెంబ్లీ ప్రాంతంలో క్యాంప్ చేసిన X బెటాలియన్పై విరుచుకుపడ్డారు. ఈ దాడిలో మూడింట రెండు వంతుల బెటాలియన్ చంపబడటం లేదా గాయపడటం జరిగింది.{{sfn|Thompson|2005|p=314}} 6/15వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ మూలకాలను పక్కన పెట్టిన తర్వాత, జపనీయులు రిఫార్మేటరీ రోడ్ చుట్టూ 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్పై మళ్లీ దాడి చేయడం ప్రారంభించారు.{{sfn|Wigmore|1957|pp=348–350}}
ఆ తర్వాత ఫిబ్రవరి 11న, జపనీస్ సరఫరాలు తగ్గిపోవడంతో యమశిత పెర్సివల్ను మోసగించే ప్రయత్నం చేశాడు. "అర్థరహితమైన, నిరాశాజనకమైన ఈ ప్రతిఘటనను వదిలివేయాలని" అతనికి సూచించాడు.{{sfn|Hall|1983|p=179}}{{sfn|Lloyd|2012|p=66}} జపనీస్ దాడుల భారాన్ని భరించిన 22వ బ్రిగేడ్ పోరాట బలం కొన్ని వందల మందికి తగ్గిపోయింది. జపనీయులు బుకిట్ తిమా ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు, ఇందులో గారిసన్ ప్రధాన ఆహార, ఇంధన డిపోలు ఉన్నాయి.{{sfn|Perry|2012|p=104}} వావెల్ పెర్సివల్తో మాట్లాడుతూ, గారిసన్ చివరి వరకు పోరాడాలని, సింగపూర్లో ఎవరూ లొంగిపోకూడదని చెప్పాడు.{{sfn|Smith|2006|p=509}}{{sfn|Thompson|2005|p=316}}{{sfn|Kirby|1954|p=410}} ద్వీపం మధ్యలో ఉన్న జలాశయాల నీటి సరఫరాకు ముప్పు ఏర్పడటంతో, బుకిట్ తిమాను తిరిగి తీసుకోవడంలో ప్రాథమిక చర్యగా బుకిట్ పంజోంగ్ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలని 27వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ ఆదేశించబడింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=354}} ఈ ప్రతిదాడిని ఇంపీరియల్ గార్డ్స్ తిప్పికొట్టారు. 27వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ బుకిట్ తిమా రోడ్డుకు ఇరువైపులా సగానికి చీలిపోయింది. కొన్ని విభాగాలు పియర్స్ రిజర్వాయర్ వరకు విస్తరించాయి.{{sfn|Hall|1983|p=180}}
{{Quote box|సింగపూర్పై నా దాడి ఒక బ్లఫ్ (మోసం చేయడం ద్వారా సాధించిన విజయం) — అది పనిచేసింది. నా వద్ద 30,000 మంది సైనికులు ఉన్నారు, కానీ ప్రత్యర్థులు మా కంటే మూడు రెట్లు ఎక్కువగా ఉన్నారు. నేను సింగపూర్ కోసం ఎక్కువసేపు పోరాడవలసి వస్తే నేను ఓడిపోతానని నాకు తెలుసు. అందుకే లొంగుబాటు వెంటనే జరగాల్సి వచ్చింది. బ్రిటిష్ వారు మా సంఖ్యాపరమైన బలహీనత, సరఫరాల కొరతను కనిపెడతారని, వినాశకరమైన వీధి పోరాటాల్లోకి నన్ను నెడతారని నేను ఎల్లప్పుడూ చాలా భయపడ్డాను.|source = — టోమోయుకి యమశిత{{sfn|Shores et al|1992|p=383}}|width =35%|align=right}}
మరుసటి రోజు, కామన్వెల్త్కు పరిస్థితి విషమించడంతో, వారు తమ రక్షణను సంఘటితం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించారు; 12/13 ఫిబ్రవరి రాత్రి ద్వీపం తూర్పు చివరన సింగపూర్ నగరం చుట్టూ 28 మైళ్ల (45 కి.మీ) చుట్టుకొలతతో ఒక రక్షణ వలయాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ఉత్తర్వులు జారీ చేయబడ్డాయి. ఉత్తర తీరం వెంబడి బీచ్ల నుండి, చాంగీ చుట్టుపక్కల నుండి రక్షణ దళాలను తరలించడం ద్వారా ఇది సాధించబడింది. 18వ పదాతిదళ విభాగానికి కీలకమైన జలాశయాలపై నియంత్రణను నిర్వహించడం, సిమన్స్ సదరన్ ఏరియా దళాలతో అనుసంధానాన్ని ఏర్పాటు చేయడం అప్పగించబడింది.{{sfn|Thompson|2005|pp=322–323}} వెనక్కి తగ్గుతున్న దళాలు మార్గమధ్యంలో దాడులను ఎదుర్కొన్నాయి.{{sfn|Hall|1983|p=183}} మరోచోట 22వ బ్రిగేడ్ సాయంత్రం వరకు హాలండ్ రోడ్కు పశ్చిమాన ఒక స్థానాన్ని కొనసాగించింది, ఆ తర్వాత దానిని హాలండ్ విలేజ్కు వెనక్కి లాగారు.{{sfn|Thompson|2005|p=323}}
ఫిబ్రవరి 13న, జపనీస్ ఇంజనీర్లు కాజ్వే మీదుగా రహదారిని మరమ్మతు చేశారు, మరిన్ని ట్యాంకులు ముందుకు నెట్టబడ్డాయి.{{sfn|Hall|1983|p=184}} కామన్వెల్త్ దళాలు భూభాగాన్ని కోల్పోతూనే ఉండటంతో పౌర ప్రాణనష్టాన్ని తగ్గించేందుకు లొంగిపోవాలని సీనియర్ అధికారులు పెర్సివల్కు సూచించారు. పెర్సివల్ నిరాకరించాడు కానీ ప్రతిఘటన ఎప్పుడు నిలిపివేయాలి అనే దానిపై మరింత విచక్షణ కోసం వావెల్ నుండి అధికారం పొందేందుకు ప్రయత్నించాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=329–330}}{{sfn|Keogh|1962|p=170}} నగరానికి సరఫరా చేసే నీటి రిజర్వాయర్లను జపనీయులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు కానీ సరఫరాను నిలిపివేయలేదు.{{sfn|Keogh|1962|p=171}} ఆ రోజు గూఢచర్యం చేశారన్న ఆరోపణలతో మిలిటరీ పోలీసులు కెప్టెన్ పాట్రిక్ స్టాన్లీ వాఘన్ హీనన్ను ఉరితీశారు.<ref>{{cite web |url=http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/viewpoints/elphick.htm |author=Elphick, Peter |year=2002 |title=Viewpoint: Cover-ups and the Singapore Traitor Affair |work=Four Corners Special: No Prisoners |publisher=Australian Broadcasting Commission |access-date=5 March 2007 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170606212842/http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/viewpoints/elphick.htm |archive-date=6 June 2017}}</ref> బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీకి చెందిన ఎయిర్ లైజన్ ఆఫీసర్ అయిన హీనన్ను జపనీస్ మిలిటరీ ఇంటెలిజెన్స్ నియమించుకుంది. ఉత్తర మలయాలో కామన్వెల్త్ ఎయిర్ఫీల్డ్లపై దాడి చేయడంలో వారికి సహాయం చేయడానికి అతను రేడియోను ఉపయోగించాడు. అతన్ని డిసెంబర్ 10న అరెస్టు చేసి, జనవరిలో కోర్ట్-మార్షల్ చేశారు. సింగపూర్ దక్షిణ భాగంలో ఉన్న కెప్పెల్ హార్బర్ వద్ద హీనన్ను కాల్చిచంపారు. అతని మృతదేహాన్ని సముద్రంలోకి విసిరారు.{{sfn|Smith|2006|pp=161–163}}{{sfn|Elphick|1995|p=353}}
ఆస్ట్రేలియన్లు టాంగ్లిన్ బ్యారక్స్ చుట్టూ వాయువ్యాన తమ స్వంత వలయాన్ని ఆక్రమించారు, దీనిలో వారు ముందుజాగ్రత్తగా అన్ని రౌండ్ల రక్షణను కొనసాగించారు. వారి కుడి వైపున, 18వ డివిజన్, 11వ ఇండియన్ డివిజన్, 2వ మలయా బ్రిగేడ్ ఫర్రర్ రోడ్ అంచు నుండి తూర్పున కల్లాంగ్ వరకు, వారి ఎడమ వైపున, 44వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్, 1వ మలయా బ్రిగేడ్ బుయోనా విస్టా నుండి పాసిర్ పంజాంగ్ వరకు వలయాన్ని పట్టుకున్నాయి.{{sfn|Wigmore|1957|p=369}} సింగపూర్ నౌకాశ్రయం నుండి 1 మైలు (1.6 కి.మీ) దూరంలో ఉన్న పాసిర్ పంజాంగ్ రిడ్జ్ చుట్టూ మినహా వలయం చుట్టూ చాలావరకు పరిమిత పోరాటమే జరిగింది, ఇక్కడ మలయన్ పదాతిదళ బెటాలియన్, రెండు బ్రిటిష్ పదాతిదళ బెటాలియన్లు, రాయల్ ఇంజనీర్స్ దళంతో కూడిన 1వ మలయా బ్రిగేడ్ పసిర్ పంజాంగ్ యుద్ధంలో మొండిగా రక్షణాత్మక చర్యలు చేపట్టింది.{{sfn|Wigmore|1957|p=369}}{{sfn|Thompson|2005|pp=331–333}} జపనీయులు ఆస్ట్రేలియన్ చుట్టుకొలతపై దాడి చేయకుండా చాలా వరకు తప్పించుకున్నారు కానీ ఉత్తర ప్రాంతంలో బ్రిటీష్ 53వ పదాతిదళ బ్రిగేడ్ను జపనీయులు థాంప్సన్ రోడ్లో దాడి చేయడం ద్వారా వెనక్కి నెట్టారు. సాయంత్రం బ్రాడెల్ రోడ్కు ఉత్తరాన వెనక్కి తగ్గవలసి వచ్చింది, రేఖలో 18వ పదాతిదళ విభాగంలోని మిగిలిన వారితో చేరింది. వారు రాత్రంతా త్రవ్వి ఉత్తర ఫ్రంట్లో భీకర పోరాటం సాగించారు.{{sfn|Thompson|2005|p=332}}
మరుసటి రోజు మిగిలిన కామన్వెల్త్ దళాలు పోరాటాన్ని కొనసాగించాయి. కామన్వెల్త్ ఆధీనంలో ఉన్న 3 చ.మైళ్లు (7.8 చ.కి.మీ) ప్రాంతంలో పది లక్షల మంది ప్రజలు గుమిగూడడంతో పౌర ప్రాణనష్టం పెరిగింది, బాంబు దాడులు, ఫిరంగుల కాల్పులు పెరిగాయి.{{sfn|Perry|2012|p=95}} నీటి సరఫరా నిలిచిపోతుందని పౌర అధికారులు భయపడటం ప్రారంభించారు; పాడైన పైపుల కారణంగా పెద్ద మొత్తంలో నీరు వృధా అవుతోందని, నీటి సరఫరా కుప్పకూలే దశలో ఉందని పెర్సివల్కు సమాచారం అందించారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=375}}{{efn|నీటి సరఫరా పరిస్థితిని అంచనా వేయడంలో సింగపూర్ మునిసిపల్ వాటర్ ఇంజనీర్గా అతని పాత్ర గురించి చర్చ కోసం డేవిడ్ ముర్నానే గురించిన కథనాన్ని చూడండి.}}
=== అలెగ్జాండ్రా హాస్పిటల్ మారణకాండ ===
[[File:Alexandra Hospital, Singapore. Wellcome L0026874.jpg|thumb|సింగపూర్లోని అలెగ్జాండ్రా హాస్పిటల్ ప్రధాన ద్వారం]]
14 ఫిబ్రవరి 1942న, జపనీయులు సదరన్ ఏరియా రక్షణల పశ్చిమ భాగంలో అలెగ్జాండ్రా బ్యారక్స్ ఆసుపత్రి సమీపంలో తమ దాడిని పునరుద్ధరించారు. అంతకుముందు రోజు 1వ మలయన్ బ్రిగేడ్ ఈ ప్రాంతాన్ని కాపాడుకోవడానికి తీవ్రంగా పోరాడింది.{{sfn|Thompson|2005|p=333}}{{sfn|Hall|1983|p=184}} దాదాపు 13:00 గంటలకు, జపనీయులు ఆ ప్రాంతాన్ని ఛేదించుకుని అలెగ్జాండ్రా బ్యారక్స్ ఆసుపత్రి వైపు ముందుకు సాగారు. తెల్ల జెండాతో రాయబారిగా వ్యవహరిస్తున్న ఒక బ్రిటిష్ లెఫ్టినెంట్ జపనీస్ దళాల వద్దకు వెళ్లగా, అతనిని బయోనెట్తో పొడిచి చంపారు.{{sfn|Thompson|2005|pp=333–334}} జపనీస్ దళాలు ఆసుపత్రిలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత, వారు శస్త్రచికిత్స చేయించుకుంటున్న కొందరితో సహా 50 మంది సైనికులను చంపారు. వైద్యులు, నర్సులను కూడా చంపారు.{{sfn|Thompson|2005|p=334}} మరుసటి రోజు, దాదాపు 200 మంది పురుష సిబ్బంది, రోగులను ఒకచోట చేర్చి కట్టేసి ఉంచారు.{{sfn|Thompson|2005|p=334}} వారిలో నడవగలిగే క్షతగాత్రులు కూడా ఉన్నారు. వీరిని ఒక పారిశ్రామిక ప్రాంతానికి దాదాపు 400 మీటర్లు (440 గజాలు) నడిచి వెళ్లాలని ఆదేశించారు. దారిలో పడిపోయిన వారిని బయోనెట్తో పొడిచారు. ఈ పురుషులను చిన్నగా, గాలి సరిగాలేని గదులలోకి బలవంతంగా తోసి, రాత్రంతా నీరు లేకుండా ఉంచారు. ఆ దారుణమైన పరిస్థితుల కారణంగా రాత్రి పూట కొందరు చనిపోయారు.{{sfn|Thompson|2005|p=334}} మరుసటి రోజు ఉదయం మిగిలిన వారిని బయోనెట్తో పొడిచి చంపారు.<ref>{{cite web |title=Alexandra Massacre |url=http://www.nesa.org.uk/html/alexandra_massacre.htm |author=Partridge, Jeff |publisher=National Ex-Services Association United Kingdom |access-date=7 December 2005 |archive-url = https://web.archive.org/web/20051018131718/http://www.nesa.org.uk/html/alexandra_massacre.htm |archive-date = 18 October 2005}}</ref>{{sfn|Perry|2012|p=107}} యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత ప్రాణాలతో బయటపడిన కొందరిని గుర్తించారు, వీరిలో కొందరు చనిపోయినట్లు నటించి ప్రాణాలు దక్కించుకున్నారు. ప్రాణాలతో బయటపడిన వారిలో విల్ట్షైర్ రెజిమెంట్కు చెందిన ప్రైవేట్ ఆర్థర్ హేన్స్, ఈ మారణకాండ గురించి నాలుగు పేజీల కథనాన్ని రాశాడు. దీనిని అతని కుమార్తె 2008లో ఒక ప్రైవేట్ వేలంలో విక్రయించింది.<ref>
{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2540152/Soldiers-account-of-Japanese-World-War-Two-massacre-to-be-auctioned.html |title=Soldier's account of Japanese World War Two massacre to be auctioned |newspaper=The Telegraph |date=11 August 2008 |access-date=6 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150518101215/http://www.telegraph.co.uk/news/2540152/Soldiers-account-of-Japanese-World-War-Two-massacre-to-be-auctioned.html |archive-date=18 May 2015 |url-status=live}}
</ref> వైలెట్ మౌడ్ ఎవెలిన్ జోన్స్, రాయల్ రెడ్ క్రాస్, SRN, SCM, 1940 - 1942 వరకు బ్రిటీష్ మిలిటరీ హాస్పిటల్ సింగపూర్లోని నర్సింగ్ సిబ్బందికి ఇన్ఛార్జ్గా ఉన్న క్వీన్ అలెగ్జాండ్రాస్ ఇంపీరియల్ మిలిటరీ నర్సింగ్ సర్వీస్ (QAIMNS) లో ప్రిన్సిపల్ మాట్రన్. మారణకాండకు ముందు రోజు ఆమె మూడు నౌకల్లో నర్సింగ్ సిబ్బందిని తరలించేలా ఏర్పాట్లు చేసింది. సుమారు 500 మంది పెద్దలు, పిల్లలతో పాటు జోన్స్ SS కౌలాలాంపూర్ నౌకలో బయలుదేరారు. 14 ఫిబ్రవరి 1942న జపాన్ వైమానిక దళం ఈ నౌకపై బాంబు దాడులు చేసింది. ఈ దాడిలో జోన్స్, సిస్టర్ మార్జోరీ ఐజిల్వుడ్ హోడ్గ్సన్, సిస్టర్ మార్గరెట్ రావెన్ ఫిన్లే, మాట్రన్ హెలెన్ మోంట్గోమరీలతో సహా అనేకమంది మరణించారు.<ref>{{Cite journal |date=1946 |title=In Memoriam |journal=The Nightingale Fellowship Journal |volume=4 |issue=35 |pages=48}}</ref><ref>{{Cite journal |date=2013 |title=Crown Hotel, Battersea |url=https://www.eastsurreyfhs.org.uk/images/Journal/2013/Journal-SEP-13-to-read.pdf |journal=Journal of the East Surrey Family History Society |volume=36|pages=13|issue=3}}</ref>
=== సింగపూర్ పతనం ===
[[File:BritishSurrender.jpg|thumb|left|తన షరతులను - బేషరతు లొంగుబాటును నొక్కి చెప్పడానికి యమశిత (కూర్చున్న వారిలో మధ్యలో ఉన్నవారు) పిడికిలితో టేబుల్ను గుద్దుతున్న దృశ్యం. పెర్సివల్ తన అధికారుల మధ్య కూర్చుని, ముడుచుకున్న చేతిని నోటి దగ్గర పెట్టుకుని ఉన్నాడు.|alt=ముగ్గురు బ్రిటీష్ అధికారులకు ఎదురుగా ఒక టేబుల్ వద్ద తొమ్మిది మంది జపనీస్ అధికారులు కూర్చున్నారు]]
ఫిబ్రవరి 14/15 రాత్రి పొడవునా కామన్వెల్త్ దళాల పరిధులపై జపనీయులు దాడులు చేస్తూనే ఉన్నారు. కామన్వెల్త్ దళాలు తమ రక్షణ శ్రేణులను చాలా వరకు నిలబెట్టుకున్నప్పటికీ, మిలిటరీ సామాగ్రి పరిస్థితి వేగంగా దిగజారుతోంది. నీటి సరఫరా వ్యవస్థ తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నది, సరఫరా అనిశ్చితంగా మారింది, రేషన్లు తగ్గిపోయాయి, సైనిక వాహనాలకు ఇంధనం దాదాపు అయిపోయింది. అలాగే ఫీల్డ్ ఫిరంగులు, విమాన విధ్వంసక తుపాకులకు మందుగుండు సామగ్రి చాలా తక్కువగా మిగిలిపోయింది, ఇవి సిటీ సెంటర్లో భారీ ప్రాణనష్టానికి కారణమవుతున్న జపనీస్ వైమానిక దాడులను అడ్డుకోలేకపోయాయి.{{sfn|Wigmore|1957|p=377}} వైమానిక దాడుల నుండి రక్షణ కల్పించే షెల్టర్ల నిర్మాణం కూడా చాలా తక్కువగా జరిగింది. దీనికి తోడు, కామన్వెల్త్ సైనికుల దోపిడీలు, పారిపోవడం ఆ ప్రాంతంలో మరింత గందరగోళానికి దారితీసింది.{{sfn|Costello|2009|p=198}}{{efn|ఈ సమయంలో ఆస్ట్రేలియన్ సైనికులు కొందరు పారిపోయి, విస్తృతమైన దోపిడీలకు పాల్పడ్డారని పలువురు సాక్షులు పేర్కొన్నారు. అంతేకాకుండా, పౌరులను తరలించడానికి బయలుదేరుతున్న నౌకల్లో ఎక్కడానికి వీరు మహిళలను కూడా నెట్టివేశారని ఆరోపణలు వచ్చాయి.<ref name="4C Special: No Prisoners"/> అయితే, థాంప్సన్ ఈ సైనికుల గుర్తింపుపై వాదనలు ఉన్నాయని పేర్కొన్నాడు. ఆ సమయంలో కొందరు బ్రిటిష్ సైనికులు ఆస్ట్రేలియన్ పరికరాల దుకాణాల్లోకి చొరబడి ఆస్ట్రేలియన్ టోపీలను దొంగిలించారని, ఆ తర్వాతి విచారణలో నేరాలకు పాల్పడిన సైనికులు ఆస్ట్రేలియన్లు ధరించే బ్రౌన్ బూట్లకు బదులుగా బ్రిటిష్ సైనికులకు ఇచ్చే నల్ల బూట్లను ధరించినట్లు తేలిందని ఆయన వివరించారు.{{sfn|Thompson|2008|p=241}}}} 09:30 గంటలకు, పెర్సివల్ ఫోర్ట్ క్యానింగ్ వద్ద తన సీనియర్ కమాండర్లతో ఒక సమావేశం నిర్వహించాడు. అతను రెండు ఎంపికలను ప్రతిపాదించాడు: జలాశయాలు, బుకిట్ తిమా చుట్టూ ఉన్న సైనిక ఆహార డిపోలను తిరిగి పొందడానికి తక్షణ ప్రతిదాడి చేయడం, లేదా లొంగిపోవడం. పూర్తి స్థాయి చర్చల తరువాత, ప్రతిదాడి సాధ్యం కాదని అందరూ అంగీకరించారు, పెర్సివల్ లొంగిపోవడానికి నిర్ణయించుకున్నాడు.{{sfn|Thompson|2005|pp=339–340}}{{sfn|Wigmore|1957|p=377}} యుద్ధానంతర విశ్లేషణలో ప్రతిదాడి విజయవంతమయ్యే అవకాశం ఉండేదని తేలింది. జపనీయులు వారి సరఫరా వ్యవస్థకు చివరన ఉన్నారు, వారి ఫిరంగి విభాగాల వద్ద మందుగుండు సామగ్రి కూడా అయిపోతోంది.{{sfn|Thompson|2005|p=356}}
జపనీస్ హెడ్ క్వార్టర్స్కు వెళ్లేందుకు ఒక బృందాన్ని ఎంపిక చేశారు. అందులో ఒక సీనియర్ స్టాఫ్ ఆఫీసర్, కలోనియల్ సెక్రటరీ, ఒక అనువాదకుడు ఉన్నారు. ముగ్గురు కలిసి యూనియన్ జాక్, కాల్పుల విరమణను చర్చించడానికి శత్రు శ్రేణుల వైపు తెల్లని జెండాను పట్టుకుని కారులో బయలుదేరారు.{{sfn|Smith|2006|p=}} వారు తిరిగి వచ్చి, పెర్సివల్ స్వయంగా తన అధికారులతో కలిసి ఫోర్డ్ మోటార్ ఫ్యాక్టరీకి వెళ్లాలని ఆదేశించారు. అక్కడ యమశిత లొంగుబాటు షరతులను విధిస్తారు. సింగపూర్లోని ఎత్తైన భవనమైన క్యాథే భవనంపై జపనీస్ రైజింగ్ సన్ జెండాను ఎగురవేయాలనేది మరో నిబంధన.{{sfn|Hall|1983|pp=190–191}} సాయంత్రం 5:15 గంటల తర్వాత పెర్సివల్ అధికారికంగా లొంగిపోయాడు.{{sfn|Keogh|1962|p=171}} ఆ రోజు తెల్లవారుజామున, పెర్సివల్ అన్ని రహస్య, సాంకేతిక పరికరాలు, సిఫర్లు, కోడ్లు, రహస్య పత్రాలు, భారీ తుపాకులను ధ్వంసం చేయాలని ఆదేశాలు జారీ చేశాడు.{{sfn|Wigmore|1957|p=378}}
[[File:Bosbritsurrendergroup.jpg|thumb|లొంగిపోతున్న సఫోల్క్ రెజిమెంట్ దళాలను జపనీస్ పదాతిదళం తుపాకీ గురిపెట్టి పట్టుకున్న దృశ్యం.|alt=జపనీస్, బ్రిటిష్ సైనికుల సమూహం]]
లొంగుబాటు నిబంధనల ప్రకారం, ఆ సాయంత్రం 20:30 గంటలకు ఘర్షణలు ఆగిపోవాలి, సింగపూర్లోని అన్ని సైనిక దళాలు బేషరతుగా లొంగిపోవాలి, అన్ని కామన్వెల్త్ దళాలు తమ స్థానాల్లోనే ఉండి గంటలోపు తమ ఆయుధాలను విడిచిపెట్టాలి, జపనీయులు వచ్చే వరకు దోపిడీలను నిరోధించడానికి 1,000 మంది సాయుధుల దళాన్ని నిర్వహించడానికి బ్రిటిష్ వారికి అనుమతి ఇవ్వబడింది. నగరంలోని పౌరుల ప్రాణాలకు యమశిత పూర్తి బాధ్యత తీసుకున్నాడు.{{sfn|Hall|1983|p=193}} లొంగుబాటు తరువాత, బెన్నెట్ తప్పించుకోవాలని నిర్ణయించుకోవడం వివాదానికి దారితీసింది. లొంగుబాటు వార్త అందుకున్న తరువాత బెన్నెట్ 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ కమాండ్ను డివిజనల్ ఆర్టిలరీ కమాండర్ బ్రిగేడియర్ సిసిల్ కల్లాఘన్కు అప్పగించి, తన స్టాఫ్ ఆఫీసర్లతో కలిసి ఒక చిన్న పడవను పట్టుకుని పారిపోయాడు.<ref>{{cite web |url=http://www.awm.gov.au/people/110.asp |title=Lieutenant General Henry Gordon Bennett, CB, CMG, DSO |publisher=[[Australian War Memorial]] |access-date=6 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403075229/https://www.awm.gov.au/people/P10676794/ |archive-date=3 April 2015}}</ref>
బెన్నెట్ బృందం చివరికి ఆస్ట్రేలియాకు తిరిగి చేరుకుంది, సుమారు 15,000 నుండి 20,000 మంది ఆస్ట్రేలియన్ సైనికులు పట్టుబడ్డారని నివేదించబడింది.{{sfn|Legg|1965|pp=255–263}}{{sfn|Hopkins|2008|p=96}}{{sfn|Morgan|2013|p=13}} ఓటమికి పెర్సివల్, భారతీయ దళాలను బెన్నెట్ నిందించాడు. అయితే యుద్ధం ముగింపు దశలో ఆస్ట్రేలియన్ యూనిట్లు కూడా పారిపోవడం వల్ల ప్రభావితమయ్యాయని కల్లాఘన్ అయిష్టంగానే అంగీకరించాడు.{{efn|"బెన్నెట్ భారతీయ దళాలను ప్రత్యేకంగా ఎత్తిచూపాడు కానీ అతని విమర్శలను వారికి మాత్రమే పరిమితం చేయలేదు. యుద్ధం ముగింపులో సైనికులను వారి యూనిట్లకు తిరిగి పంపడం దాదాపు అసాధ్యమని అతను అంగీకరించాడు... కల్లాఘన్ సిఫారసు చేస్తూ, ఏవైనా భేదాభిప్రాయాలు వస్తే పెర్సివల్ నివేదికనే మరింత నమ్మదగినదిగా అంగీకరించాలని సూచించాడు... ఆస్ట్రేలియన్లు పట్టణంలో దాక్కోవడం లేదా తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నించడం గురించి వస్తున్న అనేక నివేదికల గురించి కల్లాఘన్ సూటిగా అంగీకరిస్తూ, 'ఈ రెండు వాదనలలో కొంత నిజం ఉంది... ఈ ద్వీపంలో ఆస్ట్రేలియన్లు తాత్కాలికంగా పారిపోవడం, దానిపై వస్తున్న విమర్శలు నాకు ఎంతో అసౌకర్యాన్ని కలిగిస్తున్నాయి' అని అన్నాడు."{{sfn|Murfett et al|2011|p=360}}}}{{efn|ఉడ్బర్న్-కిర్బీ ప్రకారం, పారిపోయిన వారిలో ఎక్కువ మంది పరిపాలనా విభాగాలకు చెందినవారు లేదా ఇటీవల మలయాకు వచ్చి తగిన శిక్షణ లేని వారు.{{sfn|Kirby|1954|p=401}}}} కల్నల్ జె. హెచ్. థైర్, సి. హెచ్. కాప్పే రూపొందించిన కాప్పే రిపోర్ట్ ప్రకారం గరిష్టంగా మూడింట రెండు వంతుల ఆస్ట్రేలియన్ దళాలు మాత్రమే చివరి రక్షణ వలయంలో పాల్గొన్నాయని అంగీకరించింది.{{sfn|Murfett et al|2011|p=360}} అనేక బ్రిటిష్ యూనిట్లు కూడా ఇదే విధంగా ప్రభావితమైనట్లు నివేదించబడింది.{{sfn|Thompson|2008|p=241}}
ఈ పోరాటాన్ని విశ్లేషించడంలో, రాయల్ మిలిటరీ అకాడమీ శాండ్హర్స్ట్లో సీనియర్ లెక్చరర్ అయిన క్లిఫోర్డ్ కిన్విగ్ 27వ ఇన్ఫాంట్రీ బ్రిగేడ్ కమాండర్ బ్రిగేడియర్ డంకన్ మ్యాక్స్వెల్ ఓటమివాద ధోరణిని, కాజ్వే, క్రాంజీ నది మధ్య ఉన్న సెక్టార్ను సరిగ్గా రక్షించకపోవడాన్ని తప్పుబట్టారు.{{sfn|Murfett et al|2011|p=350}}<ref name="4C Special: No Prisoners">{{cite web |url=http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/transcript.htm |title=Transcript |work=Four Corners Special: No Prisoners |year=2002 |publisher=Australian Broadcasting Commission |access-date=4 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160226103543/http://www.abc.net.au/4corners/specials/noprisoners/transcript.htm |archive-date=26 February 2016}}</ref> ఎల్ఫిక్ కూడా తప్పిపోయిన వారిలో ఆస్ట్రేలియన్లు అత్యధికంగా ఉన్నారని పేర్కొన్నారు.{{sfn|Elphick|1995|p=352}} మరొక మూలం ప్రకారం, ఒత్తిడిని తట్టుకోలేక టేలర్ మానసికంగా కృంగిపోయాడు.{{efn|2002 లో వచ్చిన 'నో ప్రిజనర్స్' డాక్యుమెంటరీలో, 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ స్టాఫ్ ఆఫీసర్ మేజర్ జాన్ వ్యాట్, 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ కమాండర్ ఒత్తిడి వల్ల మానసికంగా దెబ్బతిన్నాడని పేర్కొన్నారు. "టేలర్ నిద్రలో నడిచే వ్యక్తిలా అటూ ఇటూ తిరుగుతూ ఉన్నాడు. అతను పూర్తిగా, పూర్తిగా, మీకు తెలుసా, షెల్-షాక్కు గురయ్యాడు. పెద్దగా ఏమీ చేయలేకపోయాడు" అని ఆయన అన్నారు.<ref name="4C Special: No Prisoners"/>}} 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ "చాలా తక్కువ సంఖ్యలో ఉండటం వల్ల ఓటమి అనివార్యం" అని థాంప్సన్ రాశాడు. నీటి అంచు వద్ద 22వ ఆస్ట్రేలియన్ బ్రిగేడ్ను కేంద్రీకరించాలని పెర్సివల్ పట్టుబట్టడం తీవ్రమైన తప్పిదమని కోస్టెల్లో పేర్కొన్నారు.{{sfn|Thompson|2005|pp=297–298}}{{sfn|Costello|2009|p=198}} జపనీస్ కమాండర్ యమశిత బ్రిటిష్ వారు "జపనీస్ సైనిక సామర్థ్యాలను తక్కువగా అంచనా వేయడం", ద్వీపం పశ్చిమ భాగంలో ఆస్ట్రేలియన్ దళాలను బలోపేతం చేయడంలో పెర్సివల్ వెనుకాడడం వంటి కారణాలను ఓటమికి తప్పుబట్టాడు.{{sfn|Thompson|2005|p=355}}
1992లో విడుదలైన వేవెల్ రహస్య యుద్ధ నివేదిక సింగపూర్ పతనానికి ఆస్ట్రేలియన్లే కారణమని ఆరోపించింది.{{sfn|Murdoch|2012}} జాన్ కోట్స్ అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ నివేదిక "సారాంశం లేనిది". ఎందుకంటే, పోరాటం చివరి దశలలో, ముఖ్యంగా సంక్షోభం తీవ్రమవుతున్న సమయంలో హడావుడిగా పంపబడిన సరైన శిక్షణ లేని బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్ దళాలలో క్రమశిక్షణా రాహిత్యం నిస్సందేహంగా ఉన్నప్పటికీ, 8వ ఆస్ట్రేలియన్ డివిజన్ బాగా పోరాడి జపనీయుల గౌరవాన్ని పొందింది.{{sfn|Dennis|2008|pp=344–345}} జెమాస్, బక్రీ, జెమలుయాంగ్లో, "మలయా పోరాటంలో వారు సాధించిన కొన్ని అద్భుతమైన వ్యూహాత్మక విజయాలు అవే." బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యపు భూదళాలలో ఆస్ట్రేలియన్లు 13 శాతం ఉన్నప్పటికీ, యుద్ధ మరణాలలో 73 శాతం వారు చవిచూశారు.{{sfn|Coulthard-Clark|2001|p=204}}{{sfn|Morgan|2013|p=13}} సింగపూర్ పతనానికి అసలు కారణం సింగపూర్ వ్యూహం విఫలమవడమేనని కోట్స్ వాదించారు. ఆస్ట్రేలియన్ విధాన రూపకర్తలు దానికి అంగీకరించడం, మలయాలో పోరాటానికి తగిన సైనిక వనరులను కేటాయించకపోవడం కూడా ఈ వైఫల్యానికి దోహదపడిందని ఆయన అన్నారు.{{sfn|Dennis|2008|pp=344–345}}
== పరిణామాలు ==
=== విశ్లేషణ ===
జపనీయులు థాయ్లాండ్లోని సింగోరా నుండి సింగపూర్ దక్షిణ తీరానికి 650 మైళ్లు (1,050 కి.మీ) రోజుకు సగటున 9 మైళ్ల (14 కి.మీ) వేగంతో ముందుకు సాగారు.{{sfn|Wigmore|1957|p=382}} జపాన్ సాధించిన వేగవంతమైన విజయాల పరంపర చూసి జర్మన్ నియంత అడాల్ఫ్ హిట్లర్ ఆకట్టుకున్నప్పటికీ, జపాన్తో పొత్తు ఉన్నప్పటికీ అభినందనలు తెలపడాన్ని తన విదేశాంగ మంత్రి జోచిమ్ వాన్ రిబ్బెంట్రాప్ను నిషేధించినట్లు సమాచారం. ఎందుకంటే ఆయన దీనిని శ్వేత జాతికి ఎదురుదెబ్బగా భావించారు.{{sfn|Hauner|2005|pp=173–179}} చర్చిల్ జపనీయుల చేతిలో సింగపూర్ పతనాన్ని "బ్రిటిష్ చరిత్రలోనే అత్యంత ఘోరమైన విపత్తు, అతిపెద్ద లొంగుబాటు" అని పేర్కొన్నారు.{{sfn|Churchill|2002|p=518}} చర్చిల్ వైద్యుడు లార్డ్ మోరన్ ఇలా వ్రాశాడు:
{{blockquote|ఫిబ్రవరి 15న సింగపూర్ పతనం ప్రధానిని దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది. మన జాతికి చెందిన సగం మందితో సహా లక్ష మంది పురుషులు, తక్కువ సంఖ్యలో ఉన్న జపనీయులకు ఎలా లొంగిపోయారు? సింగపూర్ పతనానికి ఆయన మనస్సు క్రమంగా సిద్ధమైనప్పటికీ, ఆ కోట లొంగిపోవడం ఆయనను నిశ్చేష్టుడిని చేసింది. అది ఒక అవమానంగా ఆయన భావించారు. అది ఆయన మనస్సుపై ఒక చెరగని ముద్ర వేసింది. కొన్ని నెలల తరువాత ఒక సాయంత్రం, ఆయన బాత్రూమ్లో టవల్ కప్పుకుని కూర్చున్నప్పుడు, తుడుచుకోవడం ఆపివేసి విచారంగా నేల వైపు చూస్తూ: 'నేను సింగపూర్ పతనాన్ని మర్చిపోలేకపోతున్నాను' అని విచారంగా అన్నారు.{{sfn|Moran|1966|p=29}}}}
సింగపూర్ కోల్పోవడం, 1942లో ఆగ్నేయాసియాలో జరిగిన ఇతర పరాజయాలతో కలిసి ఆ ప్రాంతంలో బ్రిటీష్ ప్రతిష్ఠను దెబ్బతీసింది. రచయిత అలాన్ వారెన్ ప్రకారం, సింగపూర్ పతనం "బ్రిటీష్ సామ్రాజ్యం శాశ్వతం, అజేయం అనే భ్రమను" ఛిద్రం చేసింది. అంతిమంగా "ఆసియాలో యూరోపియన్ సామ్రాజ్యాలు ఇకపై కొనసాగలేవు" అని స్పష్టం చేస్తూ, యుద్ధానంతర కాలంలో ఈ ప్రాంతంలో వలసవాదం అంతం కావడానికి నాంది పలికింది.{{sfn|Warren|2002|p=295}}
=== ప్రాణనష్టం ===
[[File:Japanese shooting blindfolded Sikh prisoners.jpg|thumb|left|కళ్లకు గంతలు కట్టిన సిక్కు ఖైదీలను జపనీస్ సైనికులు కాలుస్తున్న దృశ్యం|alt=ముందుభాగంలో ఉన్న జపనీస్ సైనికులు వారిని చంపుతుండగా డజను మంది ఖైదీలు దూరంగా బంధించబడి కూర్చున్నారు]]
మలయాలో జరిగిన ప్రారంభ పోరాటాల్లో ప్రాణనష్టంతో పాటు, దాదాపు 85,000 మంది బ్రిటిష్, భారతీయ, కామన్వెల్త్ దళాలు పట్టుబడ్డాయి.{{sfn|Wigmore|1957|p=382}} దాదాపు 5,000 మంది సైనికులు మరణించారు లేదా గాయపడ్డారు, వీరిలో ఎక్కువ మంది ఆస్ట్రేలియన్లు ఉన్నారు.<ref name=historynet>{{cite web |url=http://www.historynet.com/battle-of-singapore |title=Battle of Singapore |publisher=[[World History Group]] |access-date=8 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150512181020/http://www.historynet.com/battle-of-singapore |archive-date=12 May 2015 |url-status=live}}</ref>{{sfn|Legg|1965|p=248}} సింగపూర్ పోరాటంలో జపనీయుల వైపు 1,713 నుండి 1,714 మంది మరణించగా, 2,772 నుండి 3,378 మంది గాయపడ్డారు. మలయా, సింగపూర్లలో 70 రోజుల పాటు జరిగిన ఈ యుద్ధంలో కామన్వెల్త్ వైపు మొత్తం 8,708 మంది మరణించడం లేదా గాయపడటం జరిగింది. 130,000 మంది బందీలుగా చిక్కారు (వీరిలో 38,496 మంది యునైటెడ్ కింగ్డమ్ నుండి, 18,490 మంది ఆస్ట్రేలియా నుండి - వీరిలో 1,789 మంది మరణించగా, 1,306 మంది గాయపడ్డారు - 67,340 మంది భారతీయులు, 14,382 మంది స్థానిక వాలంటీర్లు ఉన్నారు). జపనీయుల వైపు ప్రాణనష్టం 9,824 గా నమోదైంది.<ref name=historynet/>{{sfn|Wigmore|1957|p=382}}
=== తదుపరి సంఘటనలు ===
[[File:JapaneseMarchSgpCity.jpg|thumb|విజయం సాధించిన జపనీస్ దళాలు ఫుల్లెర్టన్ స్క్వేర్ గుండా కవాతు చేస్తున్న దృశ్యం.|alt=నగరం గుండా ఆర్మీ స్తంభం కవాతు చేస్తోంది]]
బ్రిటిష్ వారు లొంగిపోయిన తరువాత సింగపూర్లో జపాన్ ఆక్రమణ ప్రారంభమైంది. జపనీస్ వార్తాపత్రికలు ఈ విజయాన్ని యుద్ధం సాధారణ పరిస్థితిని నిర్ణయించేదిగా సగర్వంగా ప్రకటించాయి.{{sfn|Toland|1970|p=277}} ఈ నగరానికి స్యోనాన్-టో (షోనాన్-టో; అక్షరాలా: 'షోవా యుగంలో పొందిన దక్షిణ ద్వీపం', లేదా 'దక్షిణపు వెలుగు') అని పేరు మార్చారు.{{sfn|Abshire|2011|p=104}}{{sfn|Blackburn|Hack|2004|p=132}} సింగపూర్ కోల్పోవడాన్ని ఆస్ట్రేలియన్ ప్రధాన మంత్రి కర్టిన్ డంకిర్క్ యుద్ధంతో పోల్చారు. డంకిర్క్ తరువాత బ్రిటన్ యుద్ధం జరిగినట్లుగా, సింగపూర్ పతనం కామన్వెల్త్, యునైటెడ్ స్టేట్స్, ఆంగ్లం మాట్లాడే ప్రపంచం మొత్తాన్ని ముప్పుకు గురిచేస్తూ ఆస్ట్రేలియా యుద్ధానికి నాంది పలుకుతుందని కర్టిన్ పేర్కొన్నారు.<ref name="hasluck1970">{{cite book |last=Hasluck |first=Paul|title=The Government and the People 1942–1945 |url=https://www.awm.gov.au/collection/RCDIG1070214/|series=Australia in the War of 1939–1945. Series 4 – Civil |year=1970 | pages=70–71 |publisher=Australian War Memorial |location=Canberra |id=6429367X}}</ref>
చైనీయులు, జపాన్ వ్యతిరేక భావాలున్న ఎవరి పైనైనా జపనీయులు ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని చూశారు. రెండవ సైనో-జపనీస్ యుద్ధం కారణంగా జపనీస్ అధికారులు చైనీయులపై అనుమానంగా ఉండేవారు. "అవాంఛనీయమైన పౌరులు" (ఎక్కువగా చైనీస్ జాతికి చెందినవారు) అని భావించిన వేలాది మంది పౌరులను సూక్ చింగ్ మారణకాండలో జపనీయులు ఊచకోత కోశారు.{{sfn|Hall|1983|pp=211–212}}<ref name="auto">[http://www.yale.edu/gsp/publications/WaiKeng.doc WaiKeng Essay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150201161449/http://www.yale.edu/gsp/publications/WaiKeng.doc |date=1 February 2015 }} 'Justice Done? Criminal and Moral Responsibility Issues in the Chinese Massacres Trial Singapore, 1947'
Genocide Studies Program. Working Paper No. 18, 2001. Wai Keng Kwok, Branford College/ Yale university</ref> మలయ్, భారతీయులు వంటి ఇతర జాతులను కూడా వారు వదిలిపెట్టలేదు. ఆ తర్వాత మూడున్నరేళ్ల జపాన్ పాలనలో ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడ్డారు.{{sfn|Church|2012|loc=Chapter 9: Singapore}} ఖైదీలుగా పట్టుబడిన అనేక మంది బ్రిటిష్, ఆస్ట్రేలియన్ సైనికులు సింగపూర్లోని చాంగీ జైలులోనే ఉండిపోయారు, వారిలో చాలామంది నిర్బంధంలోనే మరణించారు. సయాం-బర్మా డెత్ రైల్వే, నార్త్ బోర్నియోలోని సండకన్ ఎయిర్ఫీల్డ్ వంటి నిర్మాణ ప్రాజెక్టులలో బలవంతపు కూలీలుగా ఉపయోగించడానికి వేలాది మందిని జపాన్తో సహా ఆసియాలోని ఇతర ప్రాంతాలకు సముద్ర మార్గంలో తరలించారు. ఈ నౌకల్లో (నరక నౌకలు అని పిలిచేవారు) ఉన్న చాలా మంది సైనికులు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.{{sfn|Dennis|2008|pp=126, 431–434}}{{sfn|Kinvig|2005|p=39}}
[[File:Prisoners in Changi Jail, Singapore. Wellcome L0025435.jpg|thumb|సింగపూర్లోని చాంగీ జైలులో బ్రిటిష్, ఆస్ట్రేలియన్ యుద్ధ ఖైదీలు|alt=నలుగురు బక్కచిక్కిన పురుషులు]]
భారతీయ విప్లవకారుడు రాష్ బిహారీ బోస్ జపనీయుల సహాయంతో స్వాతంత్య్ర అనుకూల ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ (INA) ని ఏర్పాటు చేశారు. భారతీయ యుద్ధ ఖైదీలను ఇందులో చేర్చడంలో జపనీయులు అత్యంత విజయవంతమయ్యారు. ఫిబ్రవరి 1942లో, సింగపూర్లోని సుమారు 40,000 మంది భారతీయ సిబ్బందిలో సుమారు 30,000 మంది INAలో చేరారు. వీరిలో సుమారు 7,000 మంది బర్మా పోరాటంలో, ఈశాన్య భారత ప్రాంతాలైన కోహిమా, ఇంఫాల్లో కామన్వెల్త్ దళాలతో పోరాడారు; ఇతరులు చాంగీ వద్ద యుద్ధ ఖైదీల శిబిర గార్డులుగా మారారు.{{sfn|Warren|2007|p=276}} బలవంతపు కూలీలుగా ఎంతమందిని జపాన్ ఆక్రమిత దక్షిణ పసిఫిక్ ప్రాంతాలకు తీసుకెళ్లారో కచ్చితమైన లెక్కలేదు. యుద్ధ సమయంలో జపాన్ పట్టుకున్న ఇతర ఖైదీలు ఎదుర్కొన్నట్లే వీరు కూడా తీవ్రమైన కష్టాలను, క్రూరత్వాన్ని అనుభవించారు. పసిఫిక్లో యుద్ధం మిత్రరాజ్యాల వైపు మలుపు తిరుగుతుండగా 1943-1945లో ఆస్ట్రేలియన్, అమెరికన్ దళాల చేతిలో విముక్తి పొందే వరకు సుమారు 6,000 మంది ప్రాణాలతో బయటపడ్డారు.{{sfn|Brayley|2002|p=13}}
ఫిబ్రవరి 15, 1942న సింగపూర్ పతనమైన మరుసటి రోజు, 25వ ఆర్మీ సింగపూర్ జలసంధిని దాటి ఎలాంటి ప్రతిఘటన లేకుండా బటమ్ ద్వీపంలో దిగింది. బటమ్లో నియమించబడిన డచ్ KNIL (రాయల్ నెదర్లాండ్స్ ఈస్ట్ ఇండీస్ ఆర్మీ) దళాలు సింగపూర్ పూర్తిగా పతనమైందన్న నివేదికలు విని ఫిబ్రవరి 14న ఆ ద్వీపాన్ని విడిచిపెట్టాయి. సింగపూర్ పతనమైన ఆరు రోజుల తర్వాత, జపాన్ దళాలు తంజుంగ్పినాంగ్ను స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. దీంతో రియావు దీవులు పూర్తిగా జపాన్ నియంత్రణలోకి వెళ్లాయి.<ref>{{citation |title=The Defining Years of the Dutch East Indies, 1942-1949 |date=2010 |editor=Jan A. Krancher |url=https://books.google.com/books?id=lf-YyRfnYcYC |access-date=2021-02-22 |publisher=McFarland |language=en |isbn=978-0786481064}}<!-- auto-translated from German by Module:CS1 translator --></ref>
ఆపరేషన్ జేవిక్ (1943), ఆపరేషన్ రిమౌ (1944) లలో సింగపూర్ నౌకాశ్రయంలోని జపనీస్ షిప్పింగ్పై కమాండో దాడులు జరిగాయి, ఇవి విభిన్న స్థాయిల విజయాలను సాధించాయి.{{sfn|Horner|1989|p=26}} 1945లో ఆపరేషన్ మెయిల్ఫిస్ట్లో సింగపూర్ను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవాలని బ్రిటిష్ దళాలు ప్రణాళిక వేసుకున్నాయి, కానీ దానిని అమలు చేయడానికి ముందే యుద్ధం ముగిసింది. సెప్టెంబరులో జపాన్ లొంగిపోయిన తరువాత, బ్రిటిష్, భారతీయ, ఆస్ట్రేలియన్ దళాలు ఆపరేషన్ టైడ్రేస్లో ఈ ద్వీపాన్ని తిరిగి ఆక్రమించాయి.{{sfn|Bose|2010|pp=18–20}} యమశిత యుద్ధ నేరాలకు గాను అమెరికన్ సైనిక కమిషన్చే విచారించబడ్డాడు కానీ మలయా లేదా సింగపూర్లో అతని దళాలు చేసిన నేరాలకు కాదు. అతనికి మరణశిక్ష పడింది, 23 ఫిబ్రవరి 1946న ఫిలిప్పీన్స్లో ఉరితీయబడ్డాడు.{{sfn|Smith|2006|pp=556–557}}
== స్మరణ ==
[[File:East side of War Memorial Park.jpg|thumb|వార్ మెమోరియల్ పార్క్ వద్ద ప్రతి సంవత్సరం స్మారక సేవ నిర్వహించబడుతుంది.]]
1998 నుండి సింగపూర్ లొంగుబాటు వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని ప్రతి సంవత్సరం ఫిబ్రవరి 15న సింగపూర్ టోటల్ డిఫెన్స్ డేని పాటిస్తోంది.<ref>{{cite news |title=Sirens |work=[[The New Paper]] |date=14 February 1998 |quote=On Sunday at noon, the sirens of the Public Warning System will sound island-wide for one minute. This is in conjunction with total defence day, to mark the fall of Singapore to the Japanese during World War II.}}</ref> జాతీయ రక్షణ వ్యూహంగా టోటల్ డిఫెన్స్ భావన మొదటిసారిగా 1984లో ప్రవేశపెట్టబడింది. భవిష్యత్తులో పొంచివున్న ముప్పుల నుండి సింగపూర్ను సమర్థవంతంగా రక్షించుకోవడంలో ఆ దేశ పౌరులు మాత్రమే కీలక పాత్ర పోషించగలరనే విషయాన్ని ఇది గట్టిగా గుర్తుచేస్తుంది.<ref>{{cite news |last1=Jacob |first1=Paul |last2=Wai |first2=Ronnie |title=Your say in our defence Our defence must be total — Chok Tong |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19840106-1.2.6 |access-date=22 April 2021 |work=[[The Straits Times]]|date=6 January 1984}}</ref> ఆ రోజు జరిగే వార్షిక ఆచారాలు:
* 1967 నుండి జపాన్ ఆక్రమణ సమయంలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన పౌరులను స్మరించుకోవడానికి వార్ మెమోరియల్ పార్క్ వద్ద స్మారక కార్యక్రమాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.
* 1998 నుండి దేశవ్యాప్తంగా పబ్లిక్ వార్నింగ్ సిస్టమ్లోని సైరన్లు మోగిస్తారు (ప్రారంభంలో మధ్యాహ్నం 12.05 గంటలకు మోగించేవారు). సింగపూర్ సివిల్ డిఫెన్స్ ఫోర్స్ సైరన్ల ద్వారా, అలాగే స్థానిక రేడియో స్టేషన్ల ద్వారా ఒక ముఖ్యమైన సందేశాన్ని ప్రసారం చేస్తుంది. సింగపూర్ పాఠశాలలు ఆహారం, విద్యుత్ రేషనింగ్ వ్యాయామాలతో సహా అత్యవసర సంసిద్ధత డ్రిల్లను నిర్వహిస్తాయి.
* 2015 నుండి 1942లో సింగపూర్ లొంగిపోయిన వాస్తవ సమయానికి అనుగుణంగా సైరన్లు మోగే సమయాన్ని సాయంత్రం 6.20కి మార్చారు.<ref>{{cite news |last1=Cheong |first1=Danson |title=Public Warning System sirens to broadcast message on Sunday {{!}} The Straits Times |url=https://www.straitstimes.com/singapore/public-warning-system-sirens-to-broadcast-message-on-sunday |access-date=15 February 2022 |work=The Straits Times |date=11 February 2015 |language=en}}</ref>
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* బ్రిటీష్ ఫార్ ఈస్ట్ కమాండ్
* [[మొదటి భారత జాతీయ సైన్యం]]
* మలయన్ పోరాటం సమయంలో జపనీస్ దళాల వ్యూహరచన
== గమనికలు ==
{{notelist|30em}}
== మూలాలు ==
{{Reflist|20em}}
== బాహ్య లింకులు ==
{{Library resources box
|onlinebooks=no
|by=no
|lcheading=Singapore – History – Siege, 1942
}}
{{Commons category|Battle of Singapore}}
* [https://web.archive.org/web/20151028204234/http://www.militaryhistoryonline.com/wwii/articles/singapore.aspx బైసైకిల్ బ్లిట్జ్క్రిగ్ - జపనీస్ మలయా, సింగపూర్ ఆక్రమణ 1941–1942]
* [https://web.archive.org/web/20090503114041/http://www.remuseum.org.uk/corpshistory/rem_corps_part16.htm#far రాయల్ ఇంజనీర్స్ మ్యూజియం] రాయల్ ఇంజనీర్లు, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం – సుదూర తూర్పు
* [https://web.archive.org/web/20110723215637/http://www.david-pye.com/index.php?page=pow రాయల్ ఇంజనీర్లకు చెందిన బ్రిటీష్ POW ఫ్రెడరిక్ జార్జ్ పై డైరీ]
{{DEFAULTSORT:Singapore 1942}}
[[వర్గం:రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]]
[[వర్గం:సింగపూర్]]
98z5qpvezjyhttysu17dfg3awnykev4
తైమూర్ సముద్రం
0
505435
4989281
4925787
2026-10-26T19:35:39Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989281
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox body of water|name=తైమూర్ సముద్రం|native_name={{native name list
|tag1=id |name1=లాట్ తైమూర్
|tag2=pt |name2=మార్ డి తైమూర్
|tag3=tet |name3={{nowrap|తాసి మానే / తాసి తైమూర్}}}}|other_name=<!-- Images -->|image=Tasiibun.jpg|alt=తైమూర్-లెస్టెలోని వెస్సోరు వద్ద తైమూర్ సముద్రం|caption=తైమూర్-లెస్టెలోని వెస్సోరు వద్ద తైమూర్ సముద్రం|image_bathymetry=Locatie Timorzee.PNG|alt_bathymetry=తైమూర్ సముద్రం తూర్పు హిందూ మహాసముద్రంలో ఉంది|caption_bathymetry=తైమూర్ సముద్రం ఉనికి
<!-- Stats -->|location=తూర్పు [[హిందూ మహాసముద్రం]], [[ఆసియా]], [[ఓషియానియా]]|coordinates={{coord|10|S|127|E|region:AU_type:waterbody_dim:700km|display=it}}|type=[[సముద్రము|సముద్రం]]|etymology=తైమూర్ ద్వీపం|part_of=[[హిందూ మహాసముద్రం]]|inflow=|rivers=|outflow=|oceans=హిందూ మహాసముద్రం|countries={{ubl|[[ఇండోనేషియా]]|[[తైమూర్-లెస్టె]]|[[ఆస్ట్రేలియా]]}}|length=<!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->|width=<!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->|area={{cvt|610000|km2|sqmi}}|depth={{cvt|406|m|ft}}|max_depth={{cvt|3300|m|ft}}|volume=<!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->|salinity=|shore=<!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->|temperature_high=<!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->|temperature_low=<!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->|islands=అష్మోర్, కార్టియర్ దీవులు, బ్రౌజ్ ఐలాండ్, తివి దీవులు|islands_category=|sections=|trenches=తైమూర్ ట్రఫ్|benches=|settlements=[[డార్విన్]]
<!-- Map -->|pushpin_map=|pushpin_label_position=|pushpin_alt=|pushpin_caption=<!-- Below -->|reference=}}
'''తైమూర్ సముద్రం''' అనేది [[హిందూ మహాసముద్రం|హిందూ మహాసముద్రంలో]] సాపేక్షంగా లోతు తక్కువగా ఉన్న సముద్రం. దీనికి ఉత్తరాన తైమూర్-లెస్టెతో కూడిన తైమూర్ ద్వీపం, వాయువ్యంలో [[ఇండోనేషియా]], తూర్పున అరాఫురా సముద్రం, దక్షిణాన [[ఆస్ట్రేలియా]] సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. సుండా కందకం తైమూర్ సముద్రంలో 3300 మీటర్ల కంటే ఎక్కువ లోతుతో లోతైన ప్రదేశంగా ఉంది, ఇది ఆగ్నేయంలోని [[ఓషియానియా]] ఖండాలను, వాయువ్య, ఉత్తర ప్రాంతాలలోని ఆసియాను వేరు చేస్తుంది. తైమూర్ సముద్రం సుండా కందకానికి ఉత్తరాన భూకంపాలు, సునామీలకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది, ఎందుకంటే ఇది పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని అగ్ని పర్వతాల వలయం (రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్) లో ఉండటంతో పాటు అగ్నిపర్వత కార్యకలాపాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది, అలాగే భూమధ్యరేఖకు సమీపంలో ఉండటం వల్ల ప్రధాన తుఫానులను ఎదుర్కొంటుంది.
{{Short description|మలయ్ ఆర్కిపెలాగో, ఆస్ట్రేలియా మధ్య ఉన్న సముద్రం}}
{{EngvarB|date=April 2022}}
{{Use dmy dates|date=April 2022}}
{{Infobox body of water
| name = తైమూర్ సముద్రం
| native_name = {{native name list
|tag1=id |name1=లాట్ తైమూర్
|tag2=pt |name2=మార్ డి తైమూర్
|tag3=tet |name3={{nowrap|తాసి మానే / తాసి తైమూర్}}}}
| other_name = <!-- Images -->
| image = Tasiibun.jpg
| alt = తైమూర్-లెస్టెలోని వెస్సోరు వద్ద తైమూర్ సముద్రం
| caption = తైమూర్-లెస్టెలోని వెస్సోరు వద్ద తైమూర్ సముద్రం
| image_bathymetry = Locatie Timorzee.PNG
| alt_bathymetry = తైమూర్ సముద్రం తూర్పు హిందూ మహాసముద్రంలో ఉంది
| caption_bathymetry = తైమూర్ సముద్రం ఉనికి
<!-- Stats -->
| location = తూర్పు [[హిందూ మహాసముద్రం]], [[ఆసియా]], [[ఓషియానియా]]
| coordinates = {{coord|10|S|127|E|region:AU_type:waterbody_dim:700km|display=it}}
| type = [[సముద్రము|సముద్రం]]
| etymology = తైమూర్ ద్వీపం
| part_of = [[హిందూ మహాసముద్రం]]
| inflow =
| rivers =
| outflow =
| oceans = హిందూ మహాసముద్రం
| countries = {{ubl|[[ఇండోనేషియా]]|[[తైమూర్-లెస్టె]]|[[ఆస్ట్రేలియా]]}}
| length = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->
| width = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->
| area = {{cvt|610000|km2|sqmi}}
| depth = {{cvt|406|m|ft}}
| max_depth = {{cvt|3300|m|ft}}
| volume = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->
| salinity =
| shore = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->
| temperature_high = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->
| temperature_low = <!-- {{convert|VALUE|UNITS}} must be used -->
| islands = అష్మోర్, కార్టియర్ దీవులు, బ్రౌజ్ ఐలాండ్, తివి దీవులు
| islands_category =
| sections =
| trenches = తైమూర్ ట్రఫ్
| benches =
| settlements = [[డార్విన్]]
<!-- Map -->
| pushpin_map =
| pushpin_label_position =
| pushpin_alt =
| pushpin_caption = <!-- Below -->
| reference =
}}
'''తైమూర్ సముద్రం''' అనేది [[హిందూ మహాసముద్రం|హిందూ మహాసముద్రంలో]] సాపేక్షంగా లోతు తక్కువగా ఉన్న సముద్రం. దీనికి ఉత్తరాన తైమూర్-లెస్టెతో కూడిన తైమూర్ ద్వీపం, వాయువ్యంలో [[ఇండోనేషియా]], తూర్పున అరాఫురా సముద్రం, దక్షిణాన [[ఆస్ట్రేలియా]] సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. సుండా కందకం తైమూర్ సముద్రంలో 3300 మీటర్ల కంటే ఎక్కువ లోతుతో లోతైన ప్రదేశంగా ఉంది, ఇది ఆగ్నేయంలోని [[ఓషియానియా]] ఖండాలను, వాయువ్య, ఉత్తర ప్రాంతాలలోని ఆసియాను వేరు చేస్తుంది. తైమూర్ సముద్రం సుండా కందకానికి ఉత్తరాన భూకంపాలు, సునామీలకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది, ఎందుకంటే ఇది పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని అగ్ని పర్వతాల వలయం (రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్) లో ఉండటంతో పాటు అగ్నిపర్వత కార్యకలాపాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది, అలాగే భూమధ్యరేఖకు సమీపంలో ఉండటం వల్ల ప్రధాన తుఫానులను ఎదుర్కొంటుంది.
సముద్రంలో అనేక దిబ్బలు, జనావాసాలు లేని ద్వీపాలు, ముఖ్యమైన హైడ్రోకార్బన్ నిల్వలు ఉన్నాయి. హైడ్రోకార్బన్ నిల్వలను కనుగొన్న తర్వాత అంతర్జాతీయ వివాదాలు తలెత్తాయి, దీని ఫలితంగా తైమూర్ సముద్ర ఒప్పందం కుదిరింది.
తైమూర్ సముద్రం 2009లో గత 25 సంవత్సరాలలో జరిగిన అత్యంత దారుణమైన మొంటారా చమురు విస్పోటనానికి గురైంది.<ref name="mosfsp">{{Cite news |url=http://www.theaustralian.com.au/business/montara-oil-spill-firm-seeks-permission-for-more-drills/story-e6frg8zx-1226046540339 |title=Montara oil spill firm seeks permission for more drills |author=Andrew Burrell |access-date=22 May 2011 |date=29 April 2011 |newspaper=The Australian |publisher=News Limited }}</ref>
సముద్ర మట్టాలు తక్కువగా ఉన్న సమయంలో ఆస్ట్రేలియా మొదటి నివాసులు మలయ్ ఆర్కిపెలాగో నుండి తైమూర్ సముద్రాన్ని దాటి ఉండవచ్చు.{{citation needed|date=March 2011}}
== పేరు వెనుక చరిత్ర ==
సముద్రం ఉత్తర తీరంలో ఉన్న ద్వీపమైన తైమూర్ పేరు మీదుగా తైమూర్ సముద్రానికి ఆ పేరు వచ్చింది.<ref name="ormeling 2000">{{cite journal |last1=Ormeling |first1=Ferjan |title=Sea Names Categories and Their Implications |journal=Journal of Geography Education, 44 |date=2000 |volume=44 |pages=54–61 |url=https://unstats.un.org/unsd/geoinfo/ungegn/docs/_data_icacourses/_HtmlModules/_Documents/D03/Documents/D03-02_Ormeling.pdf |access-date=15 April 2022}}</ref> ఈ ద్వీపం పేరు మలయ్ భాషలో "తూర్పు" అని అర్థం వచ్చే 'తిమూర్' అనే పదం రూపాంతరం.
టెటమ్ భాషలో, సముద్రాన్ని తరచుగా తాసి మానే (మగ సముద్రం) అని పిలుస్తారు. దీనికి కౌంటర్ పార్ట్ అయిన ఓంబా-వేటార్ జలసంధి చిన్న అలలను కలిగి ఉంటుంది, తక్కువ అల్లకల్లోలంగా ఉంటుంది. ఇది తైమూర్ ద్వీపం ఉత్తర తీరాలను కడుగుతుంది, దీనిని టెటమ్ భాషలో సాధారణంగా తాసి ఫెటో (ఆడ సముద్రం) అని పిలుస్తారు.<ref name="hunnam 2021">{{cite journal |last1=Hunnam |first1=Kimberley |last2=Carlos |first2=Imelda |last3=Hammer |first3=Michael P. |last4=Dos Reis Lopes |first4=Joctan |last5=Mills |first5=David J. |last6=Stacey |first6=Natasha |title=Untangling Tales of Tropical Sardines: Local Knowledge From Fisheries in Timor-Leste |journal=Frontiers in Marine Science |date=2021 |volume=8 |doi=10.3389/fmars.2021.673173 |issn=2296-7745|doi-access=free |hdl=1885/277964 |hdl-access=free }}</ref>
== భౌగోళికం ==
[[File:Timor Sea.jpg|thumb|left|తైమూర్ సముద్రం, పొరుగు సముద్రాలు]]
దీనికి తూర్పున ఉన్న జలాలను అరాఫురా సముద్రం అని పిలుస్తారు. తైమూర్ సముద్రం ఉత్తర ఆస్ట్రేలియన్ తీరంలో జోసెఫ్ బోనపార్టే గల్ఫ్, బీగల్ గల్ఫ్, వాన్ డీమెన్ గల్ఫ్ అనే మూడు ముఖ్యమైన ఇన్లెట్లకు ఆనుకొని ఉంది. బీగల్ గల్ఫ్ తీరంలో కొంత భాగం ఆస్ట్రేలియా నగరం డార్విన్ సమీపంలో ఉంది.<ref name="Tiwi">{{cite web |title=Survey Plan CP/5090 – localities within the Tiwi sub-region |url=http://www.ntlis.nt.gov.au/hpa-services/surveyplans?planname=CP/5090 |website=Place Names Committee |publisher=Northern Territory Government of Australia |access-date=1 May 2019 |date=5 April 2007}}</ref> చిన్న పట్టణం వింధామ్ కేంబ్రిడ్జ్ గల్ఫ్ పశ్చిమ పాయపై ఉంది, ఇది జోసెఫ్ బోనపార్టే గల్ఫ్ ఒక ఇన్లెట్.
నార్తర్న్ టెరిటరీ నుండి తైమూర్ సముద్రంలోకి ప్రవేశించే నదులలో ఫిష్ రివర్, కింగ్ రివర్, డ్రై రివర్, విక్టోరియా రివర్, అలిగేటర్ రివర్స్ ఉన్నాయి. కింబర్లీ ప్రాంతంలో ఉద్భవించి తైమూర్ సముద్రంలోకి ప్రవహించే నదులలో ఆర్డ్ రివర్, ఫారెస్ట్ రివర్, పెంటికోస్ట్ రివర్, డురాక్ రివర్ ఉన్నాయి.
సముద్రం సుమారు {{cvt|480|km}} వెడల్పు ఉండి, సుమారు {{convert|610|e3km2|mi2|abbr=unit}} విస్తీర్ణంలో ఉంటుంది. దాని లోతైన ప్రదేశం తైమూర్ ట్రఫ్ (కొందరు భూగర్భ శాస్త్రవేత్తలు దీనిని జావా కందకం ఆగ్నేయ పొడిగింపుగా పరిగణిస్తారు, కానీ మరికొందరు దీనిని తైమూర్ ద్వీపం "పర్వత శ్రేణి"కి ఫోర్ల్యాండ్ ట్రఫ్గా చూస్తారు), ఇది సముద్రం ఉత్తర భాగంలో ఉంది, ఇది {{cvt|3,300|m}} లోతుకు చేరుకుంటుంది. సముద్రంలో మిగిలిన భాగం చాలా తక్కువ లోతులో ఉంటుంది, చాలా వరకు సగటున {{cvt|200|m}} కంటే తక్కువ లోతులో ఉంటుంది, ఎందుకంటే ఇది ఆస్ట్రేలియన్ ఖండాంతర అరలో భాగమైన సాహుల్ షెల్ఫ్పై ఉంది.
బిగ్ బ్యాంక్ షోల్స్ అనేది ఖండాంతర అర, తైమూర్ ట్రఫ్ మధ్య వాలుగా ఉన్న సముద్రగర్భంలో ఉన్న ప్రాంతం, ఇక్కడ అనేక మునిగిపోయిన బ్యాంకులు (మట్టిదిబ్బలు) ఉన్నాయి.<ref name="aims">{{cite web |url=http://www.aims.gov.au/c/document_library/get_file?uuid=703cba58-6526-44e4-91eb-7ef84e4ba25d&groupId=30301 |title=Big Bank Shoals of the Timor Sea |access-date=4 June 2010 |date=30 August 2001 |publisher=Australian Institute of Marine Science }}</ref> మట్టిదిబ్బల పర్యావరణ వ్యవస్థ వాటి చుట్టూ ఉన్న లోతైన జలాల కంటే చాలా భిన్నంగా ఉంటుంది. 2010 మే నెలలో, తైమూర్ సముద్ర గర్భంలో సుమారు {{cvt|50|km}} వెడల్పు గల క్రేటర్ (లోయ) కనుగొనబడినట్లు ప్రకటించారు.<ref name="ag">{{cite web |url=http://www.australiangeographic.com.au/journal/vast-asteroid-crater-found-in-timor-sea.htm |title=Vast asteroid crater found in Timor Sea |author=Jess Teideman |access-date=31 May 2010 |date=21 May 2010 |publisher=[[Australian Geographic]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100524213811/http://www.australiangeographic.com.au/journal/vast-asteroid-crater-found-in-timor-sea.htm |archive-date=24 May 2010 }}</ref>
=== పరిధి ===
[[File:TC Floyd 22 mar 2006 0235Z.jpg|thumb|right|తైమూర్ సముద్రంపై ఉష్ణమండల తుఫాను ఫ్లాయిడ్, 2006]]
ఇంటర్నేషనల్ హైడ్రోగ్రాఫిక్ ఆర్గనైజేషన్ (IHO) తైమూర్ సముద్రాన్ని ఈస్ట్ ఇండియన్ ఆర్కిపెలాగో జలాలలో ఒకటిగా నిర్వచించింది. IHO దాని పరిమితులను ఈ క్రింది విధంగా నిర్వచిస్తుంది:<ref>{{cite web|url=https://iho.int/uploads/user/pubs/standards/s-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |title=Limits of Oceans and Seas, 3rd edition |year=1953 |publisher=International Hydrographic Organization |access-date=28 December 2020|page=28 }}</ref>
<blockquote>
ఉత్తరాన సావు సముద్రం ఆగ్నేయ పరిమితి [తైమూర్ నైరుతి బిందువు నుండి రోటి ద్వీపం ఈశాన్య బిందువు వరకు, ఆ ద్వీపం గుండా దాని నైరుతి బిందువు వరకు ఉన్న రేఖ ద్వారా] తైమూర్ ఆగ్నేయ తీరం, బండా సముద్రం దక్షిణ పరిమితి [తంజోంగ్ అరో ఊసోయ్ నుండి, సెర్మాటా గుండా లాకోవ్ ఆగ్నేయ బిందువు తంజోంగ్ న్జడోరా వరకు ఉన్న రేఖ ({{coord|8|16|S|128|14|E|display=inline}}) లాకోవ్, మోవా, లెటి దీవుల దక్షిణ తీరాల గుండా లెటి పశ్చిమ బిందువు తంజోంగ్ టోట్ పటేహ్ వరకు, అక్కడి నుండి తైమూర్ తూర్పు కొసన ఉన్న తంజోంగ్ సెవిరవా వరకు ఒక రేఖ].
తూర్పున అరాఫురా సముద్రం పశ్చిమ [పరిమితి] [కేప్ డాన్ నుండి తంజోంగ్ అరో ఊసోయ్ వరకు ఉన్న రేఖ, సెలారో దక్షిణ బిందువు (తానింబర్ దీవులు)].
దక్షిణాన కేప్ డాన్ నుండి కేప్ లండన్డెర్రీ వరకు ఆస్ట్రేలియా ఉత్తర తీరం ({{coord|13|47|S|126|55|E|display=inline}}).
పశ్చిమాన కేప్ లండన్డెర్రీ నుండి రోటి ద్వీపం నైరుతి బిందువు వరకు ఒక రేఖ
({{coord|10|56|S|122|48|E|display=inline}}).
</blockquote>
=== వాతావరణ శాస్త్రం ===
అనేక ఉష్ణమండల తుఫానులు తైమూర్ సముద్రంలో ఉద్భవించాయి లేదా దాని గుండా ప్రయాణించాయి. 2005 ఫిబ్రవరిలో ఉష్ణమండల తుఫాను వివియన్నె ఈ ప్రాంతంలోని చమురు, గ్యాస్ ఉత్పత్తి సౌకర్యాలకు అంతరాయం కలిగించింది, మరుసటి నెలలో తీవ్రమైన ఉష్ణమండల తుఫాను విల్లీ ఉత్పత్తికి అంతరాయం కలిగించింది.{{Citation needed|date=January 2008}} పెట్రోలియం ఉత్పత్తి కేంద్రాలు తుఫానుల ప్రభావాలను తట్టుకునేలా రూపొందించబడ్డాయి, అయినప్పటికీ భద్రతా ముందస్తు జాగ్రత్తగా ఉత్పత్తి పనులు తరచుగా తగ్గించబడతాయి లేదా తాత్కాలికంగా నిలిపివేయబడతాయి, కార్మికులను హెలికాప్టర్ ద్వారా ప్రధాన భూభాగానికి - సాధారణంగా డార్విన్ లేదా డిలీకి తరలిస్తారు.
=== పగడపు దిబ్బలు, దీవులు ===
[[File:ESC large ISS005 ISS005-E-15298.JPG|thumb|right|రౌలీ షోల్స్ నాసా ఉపగ్రహ ఛాయాచిత్రం (ఆగస్టు 2005)]]
ఈ సముద్రంలో అనేక ముఖ్యమైన ద్వీపాలు ఉన్నాయి, ముఖ్యంగా మెల్విల్లే ద్వీపం, ఆస్ట్రేలియా తీరంలోని తివి దీవులలో ఒక భాగం, ఆస్ట్రేలియా పాలనలో ఉన్న ఆష్మోర్, కార్టియర్ దీవులు. సముద్ర మట్టాలు తక్కువగా ఉన్న సమయంలో ఆస్ట్రేలియా మొదటి నివాసులు తైమూర్ సముద్రం మీదుగా "ఐలాండ్-హాపింగ్" ద్వారా ఆస్ట్రేలియాకు చేరుకున్నారని భావిస్తున్నారు.
ఈ ప్రాంతంలో స్కాట్, సెరింగపటం దిబ్బలు ఏర్పడ్డాయి, పశ్చిమాన, అదే నీటి అడుగున ఉన్న ప్లాట్ఫారమ్పై రౌలీ షోల్స్ ఉన్నాయి.
== చరిత్ర ==
=== రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ===
1940ల కాలంలో జపాన్ నావికాదళం తైమూర్ సముద్రంలోని నౌకల నుండి ఆస్ట్రేలియాపై వైమానిక దాడులు నిర్వహించింది. 1942 ఫిబ్రవరి 19న జపనీస్ ఎయిర్క్రాఫ్ట్ క్యారియర్ కగా ఇతర నౌకలతో కలిసి డార్విన్పై వైమానిక దాడులు ప్రారంభించి, USS పియరీతో సహా తొమ్మిది నౌకలను ముంచేసింది. ఈ బాంబు దాడి రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం పసిఫిక్ థియేటర్లో తైమూర్ యుద్ధానికి నాంది పలికింది.
== జలవిజ్ఞాన శాస్త్రం ==
=== తైమూర్ కరెంట్ ===
తైమూర్ కరెంట్ అనేది మలయ్ ఆర్కిపెలాగో, ఆస్ట్రేలియా మధ్య తైమూర్ సముద్రంలో నైరుతి దిశలో ప్రవహించే ఒక సముద్ర ప్రవాహం. పసిఫిక్ మహాసముద్రం నుండి హిందూ మహాసముద్రానికి నీటిని రవాణా చేసే ఇండోనేషియన్ త్రూఫ్లోకు ఇది ఒక ప్రధాన సహకారి.
== హైడ్రోకార్బన్ నిల్వలు ==
[[File:Oil Slick in the Timor Sea September-2009.jpg|thumb|తైమూర్ సముద్రంలో మోంటారా చమురు విస్పోటనం నుండి చమురు చార (సెప్టెంబర్ 2009).]]
[[File:Big John.tif|thumb|upright|బిగ్ జాన్]]
తైమూర్ సముద్రం అడుగున గణనీయమైన చమురు, సహజవాయువు నిల్వలు ఉన్నాయి. 1974 జూన్లో వుడ్సైడ్-బర్మాలకు చెందిన బిగ్ జాన్ రిగ్ తైమూర్కు ఆగ్నేయంగా {{convert|200|km}} దూరంలో ఉన్న ట్రౌబడౌర్ షోల్స్పై ట్రౌబడౌర్ నం. 1 బావిని తవ్వి, {{convert|83|m}} హైడ్రోకార్బన్లను దాటినప్పుడు తైమూర్ సముద్రం ప్రాస్పెక్టివిటీ నిర్ధారణ అయింది. అనేక ఆఫ్షోర్ పెట్రోలియం ప్రాజెక్టులు కార్యకలాపాలు సాగిస్తున్నాయి, గణనీయమైన అన్వేషణ కార్యకలాపాలు పురోగతిలో ఉన్నాయి, అనేక ప్రతిపాదిత ప్రాజెక్టులు ఉన్నాయి. జాయింట్ పెట్రోలియం డెవలప్మెంట్ ఏరియా నుండి డార్విన్ సమీపంలోని విక్హామ్ పాయింట్ వరకు తైమూర్ సముద్రం గుండా గ్యాస్ పైప్లైన్ దాటుతుంది.<ref name="san">{{cite web |url=http://www.santos.com/exploration-acreage/timor-sea.aspx |title=Santos – Our Activities – Timor Sea |access-date=23 October 2010 |publisher=[[Santos Limited|Santos]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101013200302/http://www.santos.com/exploration-acreage/timor-sea.aspx |archive-date=13 October 2010 }}</ref>
2009 ఆగస్టు 21 నుండి నవంబరు 3 వరకు మోంటారా చమురు క్షేత్రం నుండి చమురు, సహజవాయువు, కండెన్సేట్ లీకైనప్పుడు తైమూర్ సముద్రం ఆస్ట్రేలియా అతిపెద్ద చమురు విస్పోటనానికి వేదికైంది.<ref name="aus">{{cite web |url=http://www.theaustralian.news.com.au/story/0,25197,26300862-26103,00.html |title=Huge oil spill plugged at last – rig owner |access-date=2009-11-03 |date=3 November 2009 |work=[[The Australian]] |publisher=[[News Limited]] }}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> లీక్ సమయంలో ప్రతిరోజూ {{convert|400|oilbbl}} చమురు లీక్ అయింది. మోంటారా కమిషన్ ఆఫ్ ఎంక్వయిరీ బావుల యజమాని అయిన థాయ్ కంపెనీ PTTEPని నిందించింది.<ref name="mosfsp"/> ఈ విపత్తుకు ప్రతిస్పందనగా, ఇండోనేషియా సముద్ర కలుపు రైతులు నష్టపరిహారం కోరుతూ క్లాస్ యాక్షన్ దావా వేశారు.<ref name=":0">{{Cite web |last=Commons Librarian |date=2023-12-22 |title=Campaigns that Changed the Northern Territory |url=https://commonslibrary.org/campaigns-that-changed-the-northern-territory/ |access-date=2024-04-05 |website=The Commons Social Change Library |language=en-AU}}</ref>
=== బయు-ఉండన్ ప్రాజెక్ట్ ===
తైమూర్ సముద్రంలో నడుస్తున్న అతిపెద్ద పెట్రోలియం ప్రాజెక్ట్ శాంటోస్ చేత నిర్వహించబడుతున్న బయు-ఉండన్ ప్రాజెక్ట్.<ref>{{cite web |title=Santos Completes Acquisition of ConocoPhillips' Australia Assets |date=28 May 2020 |url=https://www.oedigital.com/news/478868-santos-completes-acquisition-of-conocophillips-australia-assets |publisher=OE Digital |access-date=2020-05-28}}</ref> బయు-ఉండన్ క్షేత్రం బోనపార్టే బేసిన్లో డార్విన్కు వాయువ్యంగా సుమారు {{cvt|500|km}} దూరంలో ఉంది.<ref>{{cite web |url=https://www.santos.com/what-we-do/activities/northern-territory/bonaparte-basin/bayu-undan-darwin-lng/ |title=Bayu Undan / Darwin LNG |publisher=[[Santos Limited]] |access-date=21 December 2018 |archive-date=16 డిసెంబర్ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191216123412/https://www.santos.com/what-we-do/activities/northern-territory/bonaparte-basin/bayu-undan-darwin-lng/ |url-status=dead }}</ref> ముడి ఉత్పత్తి ప్రవాహం నుండి ద్రవాలను (కండెన్సేట్, ప్రొపేన్, బ్యూటేన్) తొలగించి, ఎగుమతి చేస్తూ, గ్యాస్ రీసైకిల్ ప్రాజెక్ట్గా ఉత్పత్తి 2004లో ప్రారంభమైంది. గ్యాస్ తిరిగి రిజర్వాయర్లోకి పంపబడింది. అదే సమయంలో, బయు-ఉండన్ ప్రాసెసింగ్ సదుపాయాన్ని డార్విన్ నౌకాశ్రయంలోని విక్హామ్ పాయింట్ వద్ద ఉన్న ద్రవీకృత సహజ వాయువు (LNG) ప్లాంట్తో కలుపుతూ {{cvt|500|km}} సబ్సీ సహజ వాయువు పైప్లైన్ నిర్మాణం ప్రారంభమైంది. 2005లో పైప్లైన్, డార్విన్ LNG ప్లాంట్ పూర్తయినప్పటి నుండి, బయు-ఉండన్ వద్ద ఆఫ్షోర్లో ఉత్పత్తి చేయబడిన గ్యాస్ ఇప్పుడు డార్విన్ ప్లాంట్కు రవాణా చేయబడుతోంది, అక్కడ అది ద్రవంగా మార్చబడి దీర్ఘకాలిక విక్రయ ఒప్పందాల కింద జపాన్కు రవాణా చేయబడుతుంది.<ref>{{Cite web |url=http://www.darwinlng.com/about/index.htm |title=Darwin LNG |access-date=2026-08-01 |archive-date=2008-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080323231931/http://www.darwinlng.com/about/index.htm |url-status=dead }}</ref> తైమూర్-లెస్టె 2017 నాటికి ఉత్పత్తి ప్రారంభమైనప్పటి నుండి బయు-ఉండన్ నుండి $18 బిలియన్లకు పైగా సంపాదించింది; అయినప్పటికీ, దాని నిల్వలు 2023 నాటికి అయిపోతాయని అంచనా వేయబడింది.<ref>{{cite news|title=Timor-Leste's big-spending leaders are squandering its savings|url=https://www.economist.com/news/asia/21721685-costly-projects-pile-up-petrodollars-dwindle-timor-lestes-big-spending-leaders-are-squandering|access-date=5 May 2017|newspaper=[[The Economist]]|date=4 May 2017}}</ref>
===ఇచ్థిస్ గ్యాస్ క్షేత్రం===
ఇచ్థిస్ గ్యాస్ క్షేత్రం ఆస్ట్రేలియా వాయువ్య తీరానికి ఆవల తైమూర్ సముద్రంలో ఉన్న సహజ వాయువు క్షేత్రం. ఈ క్షేత్రం పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియాకు ఆఫ్షోర్లో 220 కి.మీ దూరంలో, డార్విన్కు నైరుతి దిశలో 820 కి.మీ దూరంలో, సగటున సుమారు 250 మీటర్ల నీటి లోతుతో ఉంది.<ref>{{Cite web|url=http://www.inpex.com.au/our-projects/ichthys-lng-project/ichthys-in-detail/project-map/|title=Project map|website=INPEX|language=en|access-date=2018-10-01|archive-date=2019-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019140049/http://www.inpex.com.au/our-projects/ichthys-lng-project/ichthys-in-detail/project-map/|url-status=dead}}</ref> ఇది 2000లో కనుగొనబడింది. ఇచ్థిస్ క్షేత్రం నుండి మొదటి గ్యాస్ ఉత్పత్తి 2018 జూలై 30న ప్రారంభమైంది.<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/inpex-c-lng-ichthys/update-1-inpexs-ichthys-lng-produces-first-gas-off-australia-idUSL4N1UQ073|title=UPDATE 1-Inpex's Ichthys LNG produces first gas off Australia|date=2018-06-30|work=U.S.|agency=Reuters|access-date=2018-10-01|language=en-US}}</ref>
=== ఇతర ప్రాజెక్టులు ===
AED ఆయిల్ పఫిన్ చమురు క్షేత్రంలో పెద్ద చమురు ప్రాజెక్టును కలిగి ఉంది, వుడ్సైడ్ పెట్రోలియం గతంలో లామినేరియా చమురు క్షేత్రంలో చమురును ఉత్పత్తి చేసింది. 1974లో కనుగొనబడిన గ్రేటర్ సన్రైజ్ గ్యాస్ క్షేత్రం, ఈ ప్రాంతంలోని అతిపెద్ద వాటిలో ఒకటి, తూర్పు తైమూర్కు రాయల్టీ ఆదాయాల ద్వారా అనేక బిలియన్ డాలర్లను ఆర్జించిపెడుతుందని భావిస్తున్నారు. గ్రేటర్ సన్రైజ్ నుండి వచ్చే గ్యాస్ను ఫ్లోటింగ్ ప్లాట్ఫారమ్ ద్వారా ప్రాసెస్ చేయాలని వుడ్సైడ్ పెట్రోలియం యోచిస్తోంది, అయితే తూర్పు తైమూర్ ప్రధాన మంత్రి జనానా గుస్మావో ఈ ప్రణాళికను వ్యతిరేకిస్తున్నారు, దానికి బదులుగా ప్రాసెసింగ్ కోసం పైప్లైన్ ద్వారా [https://www.timorgap.com/databases/website.nsf/vwAll/Bea%C3%A7o%20LNG%20%E2%80%93%20Plant Beaço] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210814195656/https://www.timorgap.com/databases/website.nsf/vwAll/Bea%C3%A7o%20LNG%20%E2%80%93%20Plant |date=2021-08-14 }}కు గ్యాస్ను పంపాలని కోరుతున్నారు.<ref name="news">{{cite news |url=http://www.news.com.au/business/business-smarts/east-timors-prime-minister-xanana-gusmao-accuses-woodside-of-lying/story-e6frfm9r-1225871817113 |title=East Timor's Prime Minister Xanana Gusmão accuses Woodside of lying |access-date=31 May 2010 |date=27 May 2010 |work=[[news.com.au]] |publisher=[[News Limited]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20100530062829/http://www.news.com.au/business/business-smarts/east-timors-prime-minister-xanana-gusmao-accuses-woodside-of-lying/story-e6frfm9r-1225871817113 |archive-date=30 మే 2010 |url-status=dead }}</ref>
2018 నుండి, శాంటోస్ బయు-ఉండన్ గ్యాస్ నిల్వలు 2020లలో అయిపోయినప్పుడు డార్విన్ ద్రవీకృత సహజ వాయువు (LNG) ఆన్షోర్ టెర్మినల్కు సరఫరా చేయడానికి గ్యాస్ క్షేత్రాన్ని ఉపయోగించుకోవడానికి బరోస్సా ఆఫ్షోర్ గ్యాస్ ప్రాజెక్ట్ను స్థాపించడానికి ప్రయత్నించింది. డాంగలాబా, లారాకియా ప్రజలతో పాటు వాతావరణ న్యాయ సంస్థలు దీనిని వ్యతిరేకించాయి.<ref name=":0" />
== ప్రాదేశిక వివాదం ==
[[File:Oil demo Timor 2013.JPG|thumb|డిసెంబర్ 2013లో ఆస్ట్రేలియాకు వ్యతిరేకంగా ప్రదర్శన]]
1970లలో తైమూర్ సముద్రంలో పెట్రోలియం కనుగొనబడినప్పటి నుండి, తైమూర్ గ్యాప్ అని పిలువబడే తైమూర్ సముద్రంలోని ఒక భాగంలో ఉన్న వనరుల యాజమాన్యం, దోపిడీ హక్కుల చుట్టూ వివాదాలు ఉన్నాయి, ఇది తైమూర్ సముద్రానికి ఉత్తర, దక్షిణ దేశాల ప్రాదేశిక సరిహద్దుల వెలుపల ఉన్న తైమూర్ సముద్ర ప్రాంతం.<ref name="ta">{{cite web |url=http://www.theage.com.au/news/investigations/new-timor-treaty-a-failure/2007/04/20/1176697092049.html |title=New Timor treaty 'a failure' |author=Richard Baker |access-date=3 January 2010 |date=21 April 2007 |work=[[Theage.com.au]] |publisher=The Age Company Ltd }}</ref> ఈ విభేదాలు ప్రారంభంలో ఆస్ట్రేలియా, ఇండోనేషియాతో ముడిపడి ఉన్నాయి, అయితే చివరికి తైమూర్ గ్యాప్ ఒప్పందం రూపంలో ఒక తీర్మానం కుదిరింది. 1999లో తూర్పు తైమూర్ స్వతంత్ర దేశంగా ప్రకటించబడిన తరువాత, తైమూర్ గ్యాప్ ఒప్పందం నిబంధనలు రద్దు చేయబడ్డాయి, ఆస్ట్రేలియా, తైమూర్-లెస్టెల మధ్య చర్చలు ప్రారంభమయ్యాయి, ఇది తైమూర్ సముద్ర ఒప్పందానికి దారితీసింది.
1965 నుండి 2018 వరకు, ఆస్ట్రేలియా ప్రాదేశిక దావా తైమూర్ ట్రఫ్ వద్ద ఉన్న బాథిమెట్రిక్ యాక్సిస్ (సముద్రగర్భంలో అత్యంత లోతైన రేఖ) వరకు విస్తరించింది. ఇది తైమూర్-లెస్టె స్వంత ప్రాదేశిక వాదనను అతిక్రమించింది, ఇది రెండు దేశాల మధ్య విభజన రేఖ మధ్యలో ఉండాలని పేర్కొంటూ మాజీ వలస శక్తి పోర్చుగల్, సముద్ర చట్టంపై ఐక్యరాజ్యసమితి సమావేశాన్ని అనుసరించింది. 2018లో, ఆస్ట్రేలియా మధ్యస్థ రేఖ సరిహద్దుకు అంగీకరించింది.
గ్రేటర్ సన్రైజ్ చమురు, గ్యాస్ క్షేత్రాలపై చర్చల సమయంలో తైమూర్-లెస్టె మాటలను వినడానికి ఆస్ట్రేలియన్ సీక్రెట్ ఇంటెలిజెన్స్ సర్వీస్ (ASIS) లిజనింగ్ డివైజెస్ను ఏర్పాటు చేసినట్లు 2013లో వెల్లడైంది. దీనిని ఆస్ట్రేలియా-తూర్పు తైమూర్ గూఢచర్య కుంభకోణంగా పిలుస్తారు.
=== తైమూర్ సముద్ర ఒప్పందం ===
2002 మే 20న సంతకం చేయబడిన తైమూర్ సముద్ర ఒప్పందం, తైమూర్ సముద్ర నిర్దేశిత అథారిటీ (TSDA) స్థాపనకు దారితీసింది. జాయింట్ పెట్రోలియం డెవలప్మెంట్ ఏరియా (JPDA) గా పిలువబడే తైమూర్ సముద్రంలోని ఒక భాగంలో పెట్రోలియం సంబంధిత కార్యకలాపాలన్నింటి నిర్వహణకు ఈ సంస్థ బాధ్యత వహిస్తుంది. ఈ ఒప్పందం 2007 ఫిబ్రవరిలో ఆమోదించబడింది.<ref name="ta"/>
ఈ ఒప్పందం నిబంధనల ప్రకారం, JPDAలో పెట్రోలియం ఉత్పత్తిపై రాయల్టీలు తైమూర్-లెస్టె, ఆస్ట్రేలియా మధ్య 90:10 నిష్పత్తిలో విభజించబడ్డాయి.<ref>{{cite web |url=http://www.timorseada.org/pdf_files/080116%20Fact%20Sheet_final.pdf |title=Joint Petroleum Development Area Fact sheet |access-date=2008-01-29 |archive-date=2008-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409144212/http://www.timorseada.org/pdf_files/080116%20Fact%20Sheet_final.pdf |url-status=dead }}</ref> తూర్పు తైమూర్, ఆస్ట్రేలియా మధ్య సముద్ర సరిహద్దును ఖరారు చేయనందున ఈ ఒప్పందం విమర్శించబడింది.<ref name="ta"/>
=== 2018 సముద్ర సరిహద్దుల ఒప్పందం ===
ఐక్యరాజ్యసమితి సెక్రటరీ జనరల్ ఆంటోనియో గుటెర్రెస్ సమక్షంలో 2018 మార్చి 6న న్యూయార్క్లోని ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యాలయంలో ''ఆస్ట్రేలియా-తైమూర్ లెస్టె వారి సముద్ర సరిహద్దులను స్థాపించే ఒప్పందం'' సంతకం చేయబడింది.<ref>[https://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Committees/Senate/Economics/TimorSeaMaritime/Report Australian Senate Economics Legislation Committee, ''Report: Timor Sea Maritime Boundaries Treaty Consequential Amendments Bill 2018 [Provisions<nowiki>]</nowiki> and the Passenger Movement Charge Amendment (Timor Sea Maritime Boundaries Treaty) Bill 2018'' [Provisions<nowiki>]</nowiki>, 8 February 2019]; Hao Duy Phan, Tara Davenport and Robert Beckman (eds.), ''Timor-Leste/Australia Conciliation: A Victory for UNCLOS and Peaceful Settlement,'' Centre for International Law, National University of Singapore, 2019.</ref>
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* బండా సముద్రం
* గొప్ప జుకుంగ్ రేసు
== మూలాలు ==
{{Reflist}}
== బయటి లింకులు ==
{{Commons category}}
* ఖమ్సి, కాథ్రిన్ (2005). [https://web.archive.org/web/20060504232257/http://www.asiaquarterly.com/content/view/33/43/ "A Settlement to the Timor Sea Dispute?"]. ''హార్వర్డ్ ఆసియా క్వార్టర్లీ'' '''9''' (1) 6–23.
* [http://www.etan.org/et2006/august/05/02etprot.htm తూర్పు తైమూర్ చమురు, గ్యాస్ పరిశ్రమను రక్షిస్తోంది]
* [https://www.aph.gov.au/sitecore/content/Home/Parliamentary_Business/Committees/Senate/Economics/TimorSeaMaritime/Submissions రాబర్ట్ J. కింగ్, తైమూర్ సముద్ర సముద్ర సరిహద్దుల ఒప్పందం నిబంధనలపై సెనేట్ ఎకనామిక్స్ లెజిస్లేషన్ కమిటీకి సమర్పణ, జనవరి 2019]
{{List of seas}}
{{Authority control}}
[[వర్గం:హిందూ మహాసముద్రం]]
[[వర్గం:ఇండోనేషియా]]
mvnanydh2zh58nlm0nb90p8jgos67xi
న్యూష్వాన్స్టెయిన్ కోట
0
506456
4989623
4935965
2026-10-27T09:51:20Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989623
wikitext
text/x-wiki
'''న్యూష్వాన్స్టెయిన్ కోట''' అనేది జర్మనీకి దక్షిణాన, [[ఆస్ట్రియా]] సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉన్న [[ఆల్ప్స్ పర్వతాలు|ఆల్ప్స్]] పర్వత పాదాల వద్ద ఒక కఠినమైన కొండపై ఉన్న 19వ శతాబ్దపు చారిత్రక రాజభవనం. ఇది బవేరియాలోని స్వాబియా ప్రాంతంలో, ష్వాంగౌ మునిసిపాలిటీలో, హోహెన్స్చ్వాంగౌ విలీనం చేయబడిన గ్రామం పైన ఉంది, ఇది హోహెన్స్చ్వాంగౌ కోట స్థానం కూడా. అతి సమీపంలోని పెద్ద పట్టణం ఫ్యూసెన్ . ఆల్ప్సీ, శ్వాన్సీ సరస్సులకు తూర్పున, ఫోర్గెన్సీ సరస్సులోకి లెచ్ నది కలిసే ముఖద్వారానికి సమీపంలో, పోల్లాట్ వాగు ఇరుకైన లోయకు పైన ఈ కోట ఉంది. 2025 నుండి, ఈ కోట "బవేరియా రాజు లూడ్విగ్ II రాజభవనాలు: న్యూష్వాన్స్టైన్, లిండర్హాఫ్, షాచెన్, హెర్రెన్చీమ్సీ " అనే యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంలో భాగంగా ఉంది. ''గిన్నిస్ వరల్డ్ రికార్డ్స్'' ప్రకారం, 65 మీటర్ల (213 అడుగుల) ఎత్తుతో ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన కోట.
ఆ కాలంలో బవేరియా రాజుల ప్రధాన నివాసమైన మ్యూనిచ్ రెసిడెంజ్, ప్రపంచంలోనే అత్యంత విస్తృతమైన [[ప్యాలెస్|రాజభవన]] సముదాయాలలో ఒకటి అయినప్పటికీ, బవేరియా రాజు లూడ్విగ్ II, [[మ్యూనిక్|మ్యూనిచ్లో]] తాను ఎదుర్కొంటున్న పరిమితుల నుండి తప్పించుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని భావించి, ఆల్ప్స్ పర్వతాల సుదూర ఉత్తరపు అంచులలో ఉన్న న్యూష్వాన్స్టైన్ కోటను ఒక విడిదిగా నిర్మించాడు. అంతేకాకుండా, తాను ఎంతగానో ఆరాధించే స్వరకర్త రిచర్డ్ వాగ్నర్ గౌరవార్థం కూడా దీనిని నిర్మించాడు. మూడు రెక్కల ఈ సముదాయం 1869, 1892 మధ్య ఎడ్వర్డ్ రీడెల్ రూపొందించిన ప్రణాళికల ఆధారంగా నియో-రోమన్స్క్ శైలిలో నిర్మించబడింది. మధ్యయుగపు వీరుల కోటలు వారికి నిర్మాణ నమూనాగా నిలిచాయి. సింహాసన గది, పడకగది, గాయకుల మందిరం ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోదగినవి.
లుడ్విగ్ II బవేరియన్ ప్రభుత్వ నిధుల నుండి కాకుండా, తన వ్యక్తిగత సంపద, విస్తృతమైన అప్పుల ద్వారా రాజభవనానికి చెల్లించాలని ఎంచుకున్నాడు. ఈ కోటను రాజు ప్రైవేట్ నివాసంగా ఉపయోగించాలని ఉద్దేశించారు, కానీ అతను 1886 లో మరణించాడు, అతని మరణం తరువాత కొద్దికాలానికే దీనిని ప్రజల సందర్శనార్థం తెరిచారు. <ref name="50million">{{Harvnb|Bayerisches Staatsministerium der Finanzen|2005}}</ref> అప్పటి నుండి, 61 మిలియన్ల కంటే ఎక్కువ మంది న్యూష్వాన్స్టైన్ కోటను సందర్శించారు. <ref name="premiummarke">{{Harvnb|Bayerisches Staatsministerium der Finanzen|2009}}</ref> ఏటా 13 లక్షల మందికి పైగా సందర్శిస్తారు, వేసవిలో రోజుకు 6,000 మంది వరకు వస్తారు. <ref name="internet">{{Harvnb|Bayerisches Staatsministerium der Finanzen|2008}}</ref> గైడెడ్ టూర్ల ద్వారా ఈ కోట సాధారణ ప్రజల సందర్శనార్థం తెరిచి ఉంటుంది.
== చరిత్ర ==
=== ప్రేరణ, రూపకల్పన ===
[[దస్త్రం:Christian_Jank_-_Entwurf_von_Schloss_Neuschwanstein_1869_restored.jpg|ఎడమ|thumb| న్యూష్వాన్స్టెయిన్ ప్రాజెక్ట్ డ్రాయింగ్ (క్రిస్టియన్ జాంక్ 1869)]]
న్యూష్వాన్స్టీన్, కోట [[రొమాంటిసిజం]] ( German అని పిలువబడే సమకాలీన వాస్తుశిల్ప శైలికి ప్రతిరూపంగా నిలుస్తుంది., రిచర్డ్ వాగ్నర్ ఒపెరాల పట్ల కింగ్ లూడ్విగ్ II ఉత్సాహం. 19వ శతాబ్దంలో, అనేక కోటలను మరింత సుందరంగా తీర్చిదిద్దేందుకు, తరచుగా గణనీయమైన మార్పులతో నిర్మించారు లేదా పునర్నిర్మించారు. న్యూష్వాన్స్టైన్ వంటి రాజభవన నిర్మాణ ప్రాజెక్టులు అంతకుముందు అనేక జర్మన్ రాష్ట్రాలలో చేపట్టబడ్డాయి. వాటిలో హోహెన్శ్వాంగావ్ కోట, లిచ్టెన్స్టైన్ కోట, హోహెన్జోల్లెర్న్ కోట, రైన్ నదిపై ఉన్న స్టోల్జెన్ఫెల్స్ కోట వంటి అనేక భవనాలు ఉన్నాయి. <ref>{{Harvnb|Pevsner|Honour|Fleming|1992|p=168}}</ref> హనోవర్ రాజు కోసం 1858లో ప్రారంభించబడిన మారియన్బర్గ్ కోట, 1867లో పూర్తయింది. న్యూష్వాన్స్టెయిన్ నిర్మాణానికి మరింత వివరణాత్మక ప్రేరణ 1867లో లుడ్విగ్ చేసిన రెండు ప్రయాణాల నుండి వచ్చింది: ఒకటి మే నెలలో ఐసెనాక్ సమీపంలోని పునర్నిర్మించిన వార్ట్బర్గ్కు <ref name="MPB50">{{Harvnb|Petzet|Bunz|1995|p=50}}</ref>, ఇది పౌరాణిక సాంగర్క్రైగ్ జరిగిన ప్రదేశం, అందువల్ల వాగ్నర్ టాన్హౌజర్ ''ఒపెరా, వార్ట్బర్గ్లోని గాయకుల పోటీకి'' నేపథ్యంగా ఉంది, మరొకటి జూలైలో చాటో డి పియర్ఫాండ్స్కు, దీనిని యూజీన్ వియోలెట్-లె-డక్ శిథిలమైన కోట నుండి నెపోలియన్ III కోసం ఒక చారిత్రక రాజభవనంగా మారుస్తున్నాడు. <ref name="MPB51">{{Harvnb|Petzet|Bunz|1995|p=51}}</ref>
[[దస్త్రం:Kurt_von_Rozynski_-_Sie_beide_wohnen_auf_der_Menschheit_Höhen!.jpg|thumb| వాగ్నెర్, లుడ్విగ్ II (కర్ట్ వాన్ రోజిన్స్కి ద్వారా, 1890)]]
ఆ రెండు భవనాలు మధ్యయుగాల [[రొమాంటిసిజం|రొమాంటిసిస్ట్]] వ్యాఖ్యానానికి, అలాగే తన స్నేహితుడైన వాగ్నర్ సంగీత పురాణగాథకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాయని లుడ్విగ్ విశ్వసించాడు, వాగ్నర్ ఒపెరాలు ''టాన్హౌజర్'', ''లోహెన్గ్రిన్'' అతనిపై చెరగని ముద్ర వేశాయి. <ref name="AFSN197">{{Harvnb|Blunt|1970|p=197}}</ref> ఫిబ్రవరి 1868లో, లుడ్విగ్ తాత అయిన కింగ్ లుడ్విగ్ I మరణించారు, దీనితో పదవీత్యాగం చేసిన రాజు జాగీరుపై ఇంతకు ముందు ఖర్చు చేసిన గణనీయమైన మొత్తాలు విడుదలయ్యాయి. <ref name="AFSN110">{{Harvnb|Blunt|1970|p=110}}</ref> దీనివల్ల లుడ్విగ్ II, రాజధాని మ్యూనిచ్కు దూరంగా తనకు సుపరిచితమైన ప్రదేశంలో ఒక ప్రైవేట్ ఆశ్రయాన్ని నిర్మించే వాస్తు నిర్మాణ ప్రాజెక్టును ప్రారంభించడానికి వీలు కలిగింది, తద్వారా అతను మధ్యయుగాల గురించిన తన ఆలోచనను ఆచరణలో పెట్టగలిగాడు. 1868 మే నెలలో రిచర్డ్ వాగ్నర్కు రాసిన లేఖలో లుడ్విగ్ ఇలా రాశారు:
స్టేజ్ డిజైనర్ క్రిస్టియన్ జాంక్ భవన రూపకల్పనను రూపొందించగా, వాస్తుశిల్పి ఎడ్వర్డ్ రీడెల్ దానిని సాకారం చేశారు. <ref name="MPB53">{{Harvnb|Petzet|Bunz|1995|p=53}}</ref> సాంకేతిక కారణాల వల్ల, శిథిలమైన కోటలను ప్రణాళికలో చేర్చలేకపోయారు. రాజభవనం కోసం చేసిన ప్రాథమిక ఆలోచనలు శైలిపరంగా నూరెంబర్గ్ కోట నుండి ప్రేరణ పొందాయి, పాత వోర్డర్హోహెన్శ్వాంగావ్ కోట స్థానంలో ఒక సరళమైన భవనాన్ని నిర్మించాలని ఊహించాయి. అయినప్పటికీ, వాటిని తిరస్కరించి, వాటి స్థానంలో మరింత విస్తృతమైన ముసాయిదాలను ప్రవేశపెట్టారు, చివరికి వార్ట్బర్గ్ నమూనాలో ఒక పెద్ద రాజభవనాన్ని నిర్మించారు. <ref name="AFSN10">{{Harvnb|Petzet|Hojer|1991|p=10}}</ref> రాజు ఒక సవివరమైన ప్రణాళికను, ప్రతి ముసాయిదాకు వ్యక్తిగత ఆమోదం తెలపాలని పట్టుబట్టాడు. <ref name="AFSN12">{{Harvnb|Petzet|Hojer|1991|p=12}}</ref> లుడ్విగ్ నియంత్రణ ఎంతగా పెరిగిందంటే, ఆ రాజభవనం అందులో పాలుపంచుకున్న వాస్తుశిల్పుల సృష్టిగా కాకుండా అతని స్వంత సృష్టిగా పరిగణించబడింది. <ref name="AR12">{{Harvnb|Rauch|1991|p=12}}</ref> 19వ శతాబ్దపు చివరి పెద్ద రాజభవన నిర్మాణ ప్రాజెక్టులలో ఒకటైన న్యూష్వాన్స్టైన్ను సమకాలీన వాస్తు విమర్శకులు కిట్ష్ అని ఎగతాళి చేసినప్పటికీ, న్యూష్వాన్స్టైన్, లుడ్విగ్ II ఇతర భవనాలు ఇప్పుడు యూరోపియన్ చారిత్రకవాదం ప్రధాన రచనలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతున్నాయి. <ref name="AFSN16">{{Harvnb|Petzet|Hojer|1991|p=16}}</ref> <ref name="MPB7">{{Harvnb|Petzet|Bunz|1995|p=7}}</ref> ఆర్థిక కారణాల వల్ల, న్యూష్వాన్స్టెయిన్ వంటి ప్రాజెక్ట్ అయిన ఫాల్కెన్స్టెయిన్ కోట ప్రణాళిక దశలను దాటలేదు. <ref name="MPB82">{{Harvnb|Petzet|Bunz|1995|p=82}}</ref>
ఈ రాజభవనాన్ని 19వ శతాబ్దపు వాస్తుశిల్పానికి ఒక విలక్షణమైన ఉదాహరణగా పరిగణించవచ్చు. రోమనెస్క్ (ఘనాకారాలు, అర్ధ వృత్తాకార తోరణాల వంటి సరళమైన జ్యామితీయ ఆకారాలు), [[గోతిక్ వాస్తుశిల్పం|గోతిక్]] (పైకి చూపే రేఖలు, సన్నని గోపురాలు, సున్నితమైన అలంకరణలు), బైజాంటైన్ వాస్తుశిల్పం, కళ (సింహాసన మందిరం అలంకరణ) ఆకారాలు ఒక విలక్షణమైన రీతిలో కలగలిపి, 19వ శతాబ్దపు సాంకేతిక విజయాలతో అనుబంధించబడ్డాయి. {{Not a typo|Palas}} (ప్రధాన భవనం) ప్రాంగణ ముఖభాగంలో ఉన్న ''ప్యాట్రోనా బవేరియా'', సెయింట్ జార్జ్ చిత్రాలు, ఆల్గావ్ రైతుల ఇళ్లకు విలక్షణమైన ఫ్రెస్కో టెక్నిక్ అయిన స్థానిక ''లూఫ్ట్ల్మలేరీ'' శైలిలో చిత్రీకరించబడ్డాయి. అదే సమయంలో, నైట్స్ హౌస్ గ్యాలరీ కోసం అమలు చేయని ముసాయిదాలు ఆర్ట్ నౌవో అంశాలను ముందుగానే సూచిస్తాయి. <ref name="AFSN212">{{Harvnb|Blunt|1970|p=212}}</ref> న్యూష్వాన్స్టెయిన్ రూపకల్పన లక్షణం నాటక ఇతివృత్తాలు: క్రిస్టియన్ జాంక్ తాను రంగస్థల చిత్రకారుడిగా ఉన్న కాలం నాటి కౌలిస్ డ్రాఫ్ట్లను ఉపయోగించుకున్నాడు. <ref name="AFSN9">{{Harvnb|Petzet|Hojer|1991|p=9}}</ref> మొదట ప్రాథమిక శైలి నియో-గోతిక్గా ఉండాలని ప్రణాళిక వేసినప్పటికీ, చివరికి ఆ రాజభవనాన్ని ప్రధానంగా రోమనెస్క్ శైలిలో నిర్మించారు. ఒపెరాటిక్ థీమ్లు క్రమంగా ''టాన్హౌజర్'', ''లోహెన్గ్రిన్'' నుండి ''పార్సిఫాల్కు'' మారాయి. <ref name="Ammon107">{{Harvnb|Ammon|2007|p=107}}</ref>
== పర్యాటకం ==
న్యూష్వాన్స్టెయిన్ సంవత్సరానికి దాదాపు 1.5 మిలియన్ల సందర్శకులను స్వాగతిస్తుంది, ఇది ఐరోపాలోని అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన పర్యాటక గమ్యస్థానాలలో ఒకటిగా నిలిచింది. <ref name="internet">{{Harvnb|Bayerisches Staatsministerium der Finanzen|2008}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Neuschwanstein Castle remains the biggest tourist magnet in Bavaria|url=http://www.themayor.eu/en/neuschwanstein-castle-remains-the-biggest-tourist-magnet-in-bavaria|access-date=5 July 2019|website=www.themayor.eu}}</ref> భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా, 35 నిమిషాల గైడెడ్ టూర్ ద్వారా మాత్రమే రాజభవనాన్ని సందర్శించవచ్చు, కోట లోపల ఫోటోగ్రఫీకి అనుమతి లేదు. నిర్దిష్ట అంశాలపై దృష్టి సారించే ప్రత్యేక గైడెడ్ టూర్లు కూడా ఉన్నాయి. జూన్ నుండి ఆగస్టు వరకు ఉండే పర్యాటక రద్దీ సమయంలో, న్యూష్వాన్స్టైన్కు రోజుకు 6,000 మంది వరకు సందర్శకులు వస్తారు, రిజర్వేషన్లు లేని అతిథులు కొన్ని గంటలపాటు వేచి ఉండవలసి రావచ్చు. టిక్కెట్లు లేనివారు పర్వతం అడుగు భాగం నుండి పై భాగం వరకు ఉన్న పొడవైన దారిలో నడవవచ్చు, టిక్కెట్ లేకుండా ఆవరణను, ప్రాంగణాన్ని సందర్శించవచ్చు, కానీ వారిని కోట లోపలికి అనుమతించరు. టిక్కెట్ అమ్మకాలు ప్రత్యేకంగా హోహెన్శ్వాంగావులోని టిక్కెట్ కేంద్రం ద్వారా నిర్వహించబడతాయి. <ref>{{Cite web|title=Ticketcentre Hohenschwangau|url=http://www.hohenschwangau.de/543.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120920043735/http://www.hohenschwangau.de/543.html|archive-date=20 September 2012|access-date=30 September 2012}}</ref> {{As of|2008}} , మొత్తం సందర్శకుల సంఖ్య 60 మిలియన్లు దాటింది. <ref name="premiummarke">{{Harvnb|Bayerisches Staatsministerium der Finanzen|2009}}</ref> 2004లో, ఆదాయాలు €6.5 మిలియన్లుగా నమోదు చేయబడ్డాయి. <ref name="50million">{{Harvnb|Bayerisches Staatsministerium der Finanzen|2005}}</ref>
14 జూన్ 2023న, మారియన్బ్రూకే సమీపంలో 30 ఏళ్ల అమెరికన్ వ్యక్తి ఇద్దరు యువ అమెరికన్ పర్యాటకులపై దాడి చేయగా, వారిలో ఒకరు మరణించారు . <ref name="nyt">{{Cite web|date=16 June 2023|title=American Woman Dies at Neuschwanstein Castle After Push Down Cliff|url=https://www.nytimes.com/2023/06/16/world/europe/woman-dead-attack-neuschwanstein-castle.html#|access-date=26 October 2024|website=www.nytimes.com|language=en}}</ref>
== సంస్కృతి, కళ, విజ్ఞానం ==
న్యూష్వాన్స్టీన్ [[రొమాంటిసిజం]] యుగానికి ప్రపంచవ్యాప్త చిహ్నం. హెల్ముట్ కాట్నర్ ' ''లుడ్విగ్ II'' ' (1955), లుచినో విస్కాంటి ' ''లుడ్విగ్'<nowiki/>'' (1972) వంటి రాజు జీవిత చరిత్ర చిత్రాలు; ''<nowiki/>'చిట్టి చిట్టి బ్యాంగ్ బ్యాంగ్'<nowiki/>'' (1968) అనే సంగీత చిత్రం, ' ''స్పేస్బాల్స్'' ' అనే స్పూఫ్ కామెడీ, ''<nowiki/>'ది గ్రేట్ ఎస్కేప్''' (1963) అనే యుద్ధ నాటకం వంటి అనేక చిత్రాలలో ఈ రాజభవనం ప్రముఖంగా కనిపించింది. ఇది డిస్నీల్యాండ్లోని స్లీపింగ్ బ్యూటీ కాజిల్, సిండ్రెల్లా కాజిల్, యానిమేటెడ్ పోకీమాన్ చిత్రం ''లూకారియో అండ్ ది మిస్టరీ ఆఫ్ మ్యూ'' (2005)లోని కామెరాన్ ప్యాలెస్, తరువాత ఇలాంటి నిర్మాణాలకు ప్రేరణగా నిలిచింది. <ref>Imagineers (1998). Walt Disney Imagineering: A Behind the Dreams Look At Making the Magic Real. Disney Editions. {{ISBN|0-7868-8372-3}}.</ref> ''ది బీస్ట్ వితిన్: ఎ గాబ్రియల్ నైట్ మిస్టరీ'' (1996) అనే గేమ్లో హెర్రెన్చీమ్సీతో పాటు గ్రేస్ నకిమురా అనే పాత్ర కూడా దీనిని సందర్శిస్తుంది.
1977లో, న్యూష్వాన్స్టైన్ కోట పశ్చిమ జర్మన్ అధికారిక తపాలా బిళ్ళకు చిహ్నంగా మారింది, 2012లో జర్మన్ సిరీస్ కోసం విడుదల చేసిన €2 స్మారక నాణెంపై కూడా ఇది కనిపించింది. 2007లో, విస్తృతంగా ప్రచారం పొందిన [[ప్రపంచంలోని కొత్త ఏడు అద్భుతాలు|'ప్రపంచంలోని కొత్త ఏడు అద్భుతాలు']] ఆన్లైన్ ఎంపికలో ఇది ఫైనలిస్ట్గా నిలిచింది. <ref>{{Harvnb|Hatton|2007}}</ref> 2002 ఏప్రిల్ 6న హోహెన్శ్వాంగావ్ సమీపంలోని ఆస్ట్రియన్ సరిహద్దు వద్ద భూమిని అద్భుతంగా తాకిన ఉల్కకు, ఆ రాజభవనం పేరు మీదుగా ''న్యూష్వాన్స్టైన్'' అని నామకరణం చేశారు. మూడు శకలాలు కనుగొనబడ్డాయి: ''న్యూష్వాన్స్టెయిన్ I'' ( {{Convert|1.75|kg|abbr=on}}, జూలై 2002లో కనుగొనబడింది), ''న్యూష్వాన్స్టెయిన్ II'' ( {{Convert|1.63|kg|abbr=on}}జర్మన్ వైపున , మే 2003లో కనుగొనబడింది), ''న్యూష్వాన్స్టెయిన్ III'' ( {{Convert|2.84|kg|abbr=on}}, జూన్ 2003లో రాయిట్టే సమీపంలో ఆస్ట్రియన్ వైపున కనుగొనబడింది. <ref name="heinlein17">{{Harvnb|Heinlein|2004|p=17}}</ref> ఈ ఉల్కను ఎన్స్టాటైట్ కాండ్రైట్గా వర్గీకరించారు, ఇందులో అసాధారణంగా అధిక నిష్పత్తిలో స్వచ్ఛమైన [[ఇనుము]] (29%), ఎన్స్టాటైట్, అత్యంత అరుదైన ఖనిజమైన సైనోయిట్ ( <sub>Si₂N₂O</sub> ) <sub>ఉన్నాయి</sub> . <ref name="heinlein29">{{Harvnb|Heinlein|2004|p=29}}</ref>
12 జూలై 2025న, లిండర్హాఫ్, షాచెన్, హెర్రెన్చీమ్సీలతో పాటు న్యూష్వాన్స్టైన్ కోటను కూడా [[యునెస్కో]] [[ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశం|ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా]] ప్రకటించింది. <ref>{{Cite web|date=12 July 2025|title='Fairytale' Neuschwanstein castle becomes UNESCO heritage site|url=https://www.france24.com/en/live-news/20250712-fairytale-neuschwanstein-castle-becomes-unesco-heritage-site|website=France 24}}</ref>
== మూలాలు ==
{{Reflist}}
== బాహ్య లింకులు ==
{{Commons}}
* [https://www.neuschwanstein.de/englisch/tourist/index.htm అధికారిక వెబ్సైట్] .
* [https://web.archive.org/web/20230609134004/https://www.topworldimages.com/Neuschwanstein_Castle.htm న్యూష్వాన్స్టీన్ చిత్రాలు, వీడియోలు] : ఒక సందర్శకుడి దృక్కోణం నుండి.
* బవేరియన్ ప్యాలెస్ డిపార్ట్మెంట్ వెబ్సైట్లో [http://www.schloesser.bayern.de/englisch/palace/objects/neuschw.htm న్యూష్వాన్స్టైన్ కోట] .
* [http://www.randwulf.com/hogwarts/Bavaria.html ఫ్లోర్ ప్లాన్] అన్ని అంతస్తులు
* [http://www.allgaeu-cam.de/wetter/schloss-neuschwanstein.html వెబ్క్యామ్] .
* ZDF సైట్లో [http://www.zdf.de/ZDFmediathek/hauptnavigation/startseite/#/beitrag/interaktiv/997640/Schloss-Neuschwanstein:-360°-Rundgang మూడు ఫ్లోర్ ప్లాన్లలోని ప్రదేశాలతో కూడిన అనేక 360° పనోరమాలు] (దీనికి [[అడోబ్ ఫ్లాష్|ఫ్లాష్]] వెర్షన్ 9 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ అవసరం).
* కల్చరల్ ట్రావెల్ ఎక్స్ప్లోరర్ వెబ్సైట్లో [https://culturaltravelexplorer.com/neuschwanstein-castle/.htm న్యూష్వాన్స్టైన్ కోట]{{Dead link|date=ఆగస్టు 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} .
* [http://360pano.eu/germany/ అనేక 360° పనోరమాలు] ; {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100730112750/http://360pano.eu/germany|date=30 July 2010}} ( క్విక్టైమ్ VR అవసరం).
{{Authority control}}
[[వర్గం:జర్మనీ]]
[[వర్గం:జర్మనీ చరిత్ర]]
[[వర్గం:ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు]]
[[వర్గం:1886 స్థాపితాలు]]
rh731glndx1zat9rswaf4ggobze482v
హెన్రీ మాటిస్
0
508340
4989136
4972981
2026-10-26T12:14:13Z
యర్రా రామారావు
28161
సవరణ: Harv/Sfn no-target ఎర్రర్ సరిదిద్దాను (sfnHarvFixer.js)
4989136
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ఫ్రెంచ్ కళాకారుడు (1869–1954)}}
{{Use British English|date=December 2013}}
{{Use dmy dates|date=October 2022}}
{{Infobox artist
| image = Henri Matisse, 1913, photograph by Alvin Langdon Coburn.jpg
| caption = 1913లో మాటిస్
| birth_name = హెన్రీ ఎమిలే బెనాయిట్ మాటిస్
| birth_date = {{Birth date|df=yes|1869|12|31}}
| birth_place = లే కాటో-కాంబ్రేసిస్, [[ఫ్రాన్స్]]| death_date = {{Death date and age|df=yes|1954|11|3|1869|12|31}}
| death_place = నైస్, ఫ్రాన్స్
| spouse = {{marriage|అమేలీ నోయెల్లీ పరేర్|1898|1939|end=div}}
| children = 3, పియరీతో సహా
| movement = ఫావిజం, ఆధునికవాదం, పోస్ట్-ఇంప్రెషనిజం
| awards =
| patrons = సెర్గీ ష్చుకిన్, గెర్ట్రూడ్ స్టెయిన్, ఎట్టా కోన్, క్లారిబెల్ కోన్, సారా స్టెయిన్, ఆల్బర్ట్ సి. బార్న్స్
| field = {{hlist|చిత్రలేఖనం|ప్రింట్ మేకింగ్|శిల్పకళ|డ్రాయింగ్|కోల్లెజ్}}
| training = {{Lang|fr|అకాడెమీ జూలియన్|italic=no}}, విలియం-అడాల్ఫ్ బౌగురేయు, గుస్టావ్ మోరో
| works = ''ఉమన్ విత్ ఎ హ్యాట్'' (1905)<br />''ది జాయ్ ఆఫ్ లైఫ్'' (1906)<br />''బ్లూ న్యూడ్'' (1907)<br />''లా డాన్స్'' (1909)<br />''ది రెడ్ స్టూడియో'' (1911)<br />''ది స్నైల్'' (1953)
| module={{Infobox person|child=yes
| signature = Matisse autograph.svg}}
}}
'''హెన్రీ ఎమిలే బెనాయిట్ మాటిస్''' ({{IPA|fr|ɑ̃ʁi emil bənwa matis|lang}}; 31 డిసెంబర్ 1869 – 3 నవంబర్ 1954) ఒక ఫ్రెంచ్ దృశ్య కళాకారుడు, రంగుల వాడుక, తన ద్రవ, అసలైన డ్రాఫ్ట్స్మన్షిప్కు ప్రసిద్ధి చెందాడు. అతను డ్రాఫ్ట్స్మన్, ప్రింట్మేకర్, శిల్పి, ప్రధానంగా చిత్రకారుడిగా సుపరిచితుడు.<ref>{{cite journal |last=Myers |first=Terry R. |date=July–August 2010 |title=Matisse-on-the-Move |url=http://brooklynrail.org/2010/07/artseen/matisse-on-the-move |journal=The Brooklyn Rail}}</ref>
ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు ప్రారంభ దశాబ్దాలలో దృశ్య కళలలో విప్లవాత్మక పరిణామాలను నిర్వచించడంలో సహాయపడిన కళాకారులలో [[పాబ్లో పికాసో]]తో పాటు మాటిస్ సాధారణంగా పరిగణించబడతాడు. చిత్రలేఖనం, శిల్పకళలో ముఖ్యమైన పరిణామాలకు బాధ్యత వహించాడు.<ref>{{cite web|title=Tate Modern: Matisse Picasso|url=http://www.tate.org.uk/whats-on/tate-modern/exhibition/matisse-picasso|access-date=13 February 2010|publisher=Tate.org.uk}}</ref><ref>{{cite news|author=Adrian Searle|date=7 May 2002|title=Searle, Adrian, ''A momentous, tremendous exhibition'', The Guardian, Tuesday 7 May 2002|work=Guardian|location=UK|url=https://www.theguardian.com/culture/2002/may/07/artsfeatures|access-date=13 February 2010}}</ref><ref>{{cite web|title=Trachtman, Paul, ''Matisse & Picasso'', Smithsonian, February 2003|url=https://www.smithsonianmag.com/arts-culture/matisse-picasso-75440861|access-date=13 February 2010|publisher=Smithsonianmag.com}}</ref><ref>{{cite news|date=1 December 2004|title=Duchamp's urinal tops art survey|publisher=news.bbc.co.uk|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4059997.stm|access-date=10 December 2010}}</ref>
1900, 1905 మధ్య కాలంలో అతను వేసిన చిత్రాలలో రంగుల తీవ్రత అతనికి ఫావ్స్ (ఫ్రెంచ్లో "క్రూర మృగాలు")లో ఒకరిగా అపఖ్యాతిని తెచ్చిపెట్టింది. చదునైన రూపాలు, అలంకార నమూనాలను నొక్కిచెప్పే కఠినమైన శైలిని అభివృద్ధి చేసినప్పుడు, 1906 తర్వాత దశాబ్దంలో అతని అనేక అత్యుత్తమ కళాఖండాలు సృష్టించబడ్డాయి. 1917లో, ఫ్రెంచ్ రివేరాలోని నైస్ సబర్బ్కు మకాం మార్చాడు, 1920ల కాలంలో అతని పనిలో మరింత రిలాక్స్డ్ శైలి ఫ్రెంచ్ పెయింటింగ్లో శాస్త్రీయ సంప్రదాయాన్ని సమర్థించే వ్యక్తిగా విమర్శకుల ప్రశంసలను పొందింది.<ref>Wattenmaker, Richard J.; [[Distel, Anne]], et al. (1993). ''Great French Paintings from the Barnes Foundation''. New York: Alfred A. Knopf. {{ISBN|0-679-40963-7}}. p. 272</ref> 1930 తర్వాత, అతను రూపంలో ధైర్యమైన సరళీకరణను స్వీకరించాడు. చివరి సంవత్సరాల్లో అనారోగ్యం కారణంగా పెయింటింగ్ వేయలేకపోయినప్పుడు, కట్ పేపర్ కోల్లెజ్ మాధ్యమంలో ముఖ్యమైన పనిని సృష్టించాడు.
అర శతాబ్దానికి పైగా విస్తరించిన సాహసోపేతమైన రచనలలో ప్రదర్శితమైన రంగు, డ్రాయింగ్ భావవ్యక్తీకరణ భాషలో అతనికి ఉన్న పట్టు, ఆధునిక కళలో ప్రముఖ వ్యక్తిగా గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టింది.<ref>[http://www.metmuseum.org/toah/hd/mati/hd_mati.htm Magdalena Dabrowski Department of Nineteenth-Century, Modern, and Contemporary Art, The Metropolitan Museum of Art Source: Henri Matisse (1869–1954) {{!}} Thematic Essay {{!}} Heilbrunn Timeline of Art History {{!}} The Metropolitan Museum of Art] Retrieved 30 June 2010.</ref>
==తొలి జీవితం, విద్య==
[[File:Reading henri matisse.jpg|thumb|upright|''ఉమన్ రీడింగ్'' (''లా లిస్యూజ్''), 1895, ఆయిల్ ఆన్ బోర్డ్, 61.5 x 48 సెం.మీ, లే కాటో-కాంబ్రేసిస్, మాటిస్ మ్యూజియం]]
మాటిస్ 1869 నూతన సంవత్సర వేడుకల రోజున ఉత్తర ఫ్రాన్స్లోని నార్డ్ డిపార్ట్మెంట్లోని లే కాటో-కాంబ్రేసిస్లో ఒక సంపన్న ధాన్యపు వ్యాపారికి పెద్ద కుమారుడిగా జన్మించాడు.<ref>Spurling, Hilary (2000). ''The Unknown Matisse: A Life of Henri Matisse: The Early Years, 1869–1908''. University of California Press, 2001. {{ISBN|0-520-22203-2}}. pp. 4–6</ref> పికార్డీలోని బోహైన్-ఎన్-వెర్మాండోయిస్లో పెరిగాడు. 1887లో, న్యాయశాస్త్రం అభ్యసించడానికి [[పారిస్]] వెళ్ళాడు, తన అర్హత సాధించిన తర్వాత లే కాటో-కాంబ్రేసిస్లో కోర్టు అడ్మినిస్ట్రేటర్గా పనిచేశాడు. అపెండిసైటిస్ దాడి తర్వాత కోలుకుంటున్న సమయంలో అతని తల్లి కళా సామాగ్రిని తీసుకువచ్చిన తర్వాత అతను 1889లో మొదటిసారిగా పెయింటింగ్ ప్రారంభించాడు. ఆ సమయంలో అతను "ఒక రకమైన స్వర్గాన్ని" కనుగొన్నట్లు తర్వాత వివరించాడు,<ref>Leymarie, Jean; Read, Herbert; Lieberman, William S. (1966), ''Henri Matisse'', UCLA Art Council, p.9.</ref> కళాకారుడిగా మారాలని నిర్ణయించుకున్నాడు, తన తండ్రిని తీవ్రంగా నిరాశపరిచాడు.<ref name="kuester">Bärbel Küster. "Arbeiten und auf niemanden hören." ''[[Süddeutsche Zeitung]]'', 6 July 2007. {{in lang|de}}</ref><ref name="unknown" />
1891లో, విలియం-అడాల్ఫ్ బౌగురేయు ఆధ్వర్యంలో అకాడెమీ జూలియన్లో, గుస్టావ్ మోరో ఆధ్వర్యంలో ఎకోల్ నేషనల్ డెస్ బ్యూక్స్-ఆర్ట్స్లో కళను అభ్యసించడానికి పారిస్ తిరిగి వచ్చాడు. ప్రారంభంలో అతను సాంప్రదాయ శైలిలో స్టిల్ లైఫ్స్, ప్రకృతి దృశ్యాలను చిత్రించాడు, అందులో అతను సహేతుకమైన నైపుణ్యాన్ని సాధించాడు. మాటిస్ ఆధునిక కళాకారులైన ఎడ్వర్డ్ మానెట్, జపనీస్ కళలతో పాటు జీన్-బాప్టిస్ట్-సిమియోన్ చార్డిన్, నికోలస్ పౌస్సిన్, ఆంటోనీ వాటేయు వంటి పాత మాస్టర్స్ రచనల ద్వారా ప్రభావితమయ్యాడు. మాటిస్ అత్యంత ఆరాధించిన చిత్రకారులలో చార్డిన్ ఒకరు; కళా విద్యార్థిగా అతను లౌవ్రేలో చార్డిన్ పెయింటింగ్స్లో నాలుగింటిని కాపీ చేశాడు.<ref>Spurling, Hilary. ''The Unknown Matisse: A Life of Henri Matisse, the Early Years, 1869–1908'', p. 86. accessed online 15 July 2007</ref>
1896లో, ఆ సమయంలో అజ్ఞాత కళా విద్యార్థి అయిన మాటిస్, బ్రిటనీ తీరంలో ఉన్న బెల్లె ఇలే ద్వీపంలో ఆస్ట్రేలియన్ చిత్రకారుడు జాన్ రస్సెల్ను సందర్శించాడు.{{sfnp| Spurling|1998|loc= 119–138}}<ref name="abc">{{cite web|last=interview with [[Hilary Spurling]]|date=8 June 2005|title=The Unknown Matisse . – Book Talk|url=https://www.abc.net.au/listen/radionational/archived/booktalk/the-unknown-matisse/3627290|access-date=1 August 2016|work=[[ABC Online]]}}</ref> రస్సెల్ అతనికి ఇంప్రెషనిజాన్ని, విన్సెంట్ వాన్ గోగ్ (రస్సెల్కు స్నేహితుడు) పనిని పరిచయం చేశాడు, అతనికి వాన్ గోగ్ డ్రాయింగ్ ఇచ్చాడు. మాటిస్ శైలి పూర్తిగా మారిపోయింది: ప్రకాశవంతమైన రంగుల కోసం తన ఎర్త్-కలర్ ప్యాలెట్ను విడిచిపెట్టాడు. రస్సెల్ తన గురువు అని, రస్సెల్ తనకు రంగుల సిద్ధాంతాన్ని వివరించాడని తర్వాత చెప్పాడు.<ref name="unknown" /> అదే సంవత్సరం, సొసైటీ నేషనల్ డెస్ బ్యూక్స్-ఆర్ట్స్ సెలూన్లో మాటిస్ ఐదు పెయింటింగ్లను ప్రదర్శించాడు, వాటిలో రెండింటిని ప్రభుత్వం కొనుగోలు చేసింది.<ref>{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20120724064029/http://www.cosmopolis.ch/english/cosmo2/matisse.htm|title=Henri and Pierre Matisse}}, ''Cosmopolis'', No 2, January 1999</ref><ref name="abc" />{{sfnp|Spurling|1998|loc= 138}}[[File:Henri + Amélie Matisse Portrait 1898.jpg|thumb|left|alt=రెండు గ్రేస్కేల్ ఫోటోలు: హెన్రీ మాటిస్ (ఎడమ), అమేలీ మాటిస్ (కుడి)|హెన్రీ, అమేలీ మాటిస్, 1898]]మోడల్ కరోలిన్ జాబ్లాతో, అతనికి మార్గెరెట్ అనే కుమార్తె 1894లో పుట్టింది. 1898లో, అతను అమేలీ నోయెల్లీ పరేర్ను వివాహం చేసుకున్నాడు; వారిద్దరూ మార్గెరెట్ను కలిసి పెంచారు, వారికి ఇద్దరు కుమారులు, జీన్ (జననం 1899), పియరీ (జననం 1900) ఉన్నారు. మార్గెరెట్, అమేలీ తరచుగా మాటిస్కు మోడల్లుగా పనిచేశారు.<ref>[http://www.xs4all.nl/~androom/biography/p018905.htm Marguerite Matisse] Retrieved 13 December 2010</ref>
1898లో, కామిల్లె పిస్సారో సలహాపై, J. M. W. టర్నర్ చిత్రలేఖనాలను అధ్యయనం చేయడానికి లండన్ వెళ్లాడు, తర్వాత కోర్సికా పర్యటనకు వెళ్లాడు.<ref name="Oxford">Oxford Art Online, "Henri Matisse"</ref> ఫిబ్రవరి 1899లో పారిస్ తిరిగి వచ్చిన తరువాత, ఆల్బర్ట్ మార్క్వెట్ పక్కన పనిచేశాడు, ఆండ్రే డెరెయిన్, జీన్ ప్యూయ్,<ref name="UCLA10">Leymarie, Jean; Read, Herbert; Lieberman, William S. (1966), ''Henri Matisse'', UCLA Art Council, p. 10.</ref> జూల్స్ ఫ్లాండ్రిన్లను కలుసుకున్నాడు.{{Citation needed|date=April 2025}} మాటిస్ ఇతరుల పనిలో మునిగిపోయాడు, తాను ఆరాధించే చిత్రకారుల నుండి కళాఖండాలు కొనడం ద్వారా అప్పుల పాలయ్యాడు. అతను తన ఇంటిలో వేలాడదీసిన, ప్రదర్శించిన కళాఖండాలలో రోడిన్ చేసిన ప్లాస్టర్ బస్ట్, గౌగ్విన్ పెయింటింగ్, వాన్ గోగ్ డ్రాయింగ్, సెజాన్ 'త్రీ బాథర్స్' ఉన్నాయి. పిక్టోరియల్ స్ట్రక్చర్, కలర్ గురించిన సెజాన్ అవగాహనలో, మాటిస్ తన ప్రధాన ప్రేరణను కనుగొన్నాడు.<ref name="UCLA10" />
1898 నుండి 1901 వరకు మాటిస్ పెయింటింగ్స్ పాల్ సిగ్నాక్ వ్యాసం, "డి'యూజీన్ డెలాక్రోయిక్స్ ఔ నియో-ఇంప్రెషనిజం" చదివిన తర్వాత అతను స్వీకరించిన డివిజనిస్ట్ టెక్నిక్ను ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తాయి.<ref name="Oxford" />
మే 1902లో, అమేలీ తల్లిదండ్రులు ఒక పెద్ద ఆర్థిక కుంభకోణంలో చిక్కుకున్నారు, హంబర్ట్ వ్యవహారం. హంబర్ట్ కుటుంబం హౌస్కీపర్ అయిన ఆమె తల్లి, తండ్రి ఈ కుంభకోణంలో బలిపశువులు అయ్యారు, మోసపోయిన బాధితుల కోపంతో ఉన్న గుంపులచే ఆమె కుటుంబం బెదిరింపులకు గురైంది.<ref name="Spurling_NYRB">Spurling, Hilary, 2005, "Matisse's Pajamas", ''The New York Review of Books'', 11 August 2005, pp. 33–36.</ref> కళా చరిత్రకారురాలు హిల్లరీ స్పర్లింగ్ ప్రకారం, "వారి బహిరంగ బహిర్గతం, అతని మామ అరెస్టు తరువాత, ఏడుగురు సభ్యుల విస్తృత కుటుంబానికి మాటిస్ ఏకైక సంపాదకుడిగా మిగిలిపోయాడు".<ref name="Spurling_NYRB" /> 1902 నుండి 1903 వరకు, మాటిస్ సాపేక్షంగా విచారకరమైన, రూపంపై శ్రద్ధ వహించే చిత్రలేఖన శైలిని స్వీకరించాడు, ఈ భౌతిక కష్టాల సమయంలో అమ్ముడయ్యే రచనలను ఉత్పత్తి చేయడానికి ఈ మార్పు ఉద్దేశించబడి ఉండవచ్చు.<ref name="Spurling_NYRB" /> 1899లో ఆంటోయిన్-లూయిస్ బారీ తర్వాత ఒక కాపీని శిల్పకళలో తన మొదటి ప్రయత్నం చేసిన అతను, తన శక్తిని ఎక్కువ భాగం మట్టిలో పనిచేయడానికి అంకితం చేశాడు, 1903లో 'ది స్లేవ్'ను పూర్తి చేశాడు.<ref>Leymarie, Jean; Read, Herbert; Lieberman, William S. (1966), ''Henri Matisse'', UCLA Art Council, pp. 19–20.</ref><gallery class="center" widths="160" heights="160">
File:Matisse the study of moreau.jpg|''గుస్టావ్ మోరో స్టూడియో'', 1894– 1895
File:Matisse - Blue Pot and Lemon (1897).jpg|''బ్లూ పాట్ అండ్ లెమన్'' (1897), హెర్మిటేజ్ మ్యూజియం, సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్, రష్యా
File:Matisse Mur Rose.jpg|''లే ముర్ రోజ్'', 1898, జ్యూయిష్ మ్యూజియం ఫ్రాంక్ఫర్ట్
File:Matisse - Vase of Sunflowers (1898).jpg|''వాస్ ఆఫ్ సన్ఫ్లవర్స్'' (1898), హెర్మిటేజ్ మ్యూజియం, రష్యా
File:Study of a nude by Matisse.jpg|''స్టడీ ఆఫ్ ఎ న్యూడ్'', 1899, ఆర్టిజోన్ మ్యూజియం, టోక్యో
File:Henri Matisse, 1899, Still Life with Compote, Apples and Oranges, oil on canvas, 46.4 x 55.6 cm, The Cone Collection, Baltimore Museum of Art.jpg|''స్టిల్ లైఫ్ విత్ కాంపోట్, ఆపిల్స్ అండ్ ఆరెంజెస్,'' 1899, బాల్టిమోర్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్
</gallery>
==ఫావిజం==
[[File:Matisse-Woman-with-a-Hat.jpg|thumb|left|upright|''ఉమన్ విత్ ఎ హ్యాట్'', 1905. శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో మ్యూజియం ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్]]
ఒక శైలిగా ఫావిజం 1900 ప్రాంతంలో ప్రారంభమై 1910కి మించి కొనసాగింది. ఉద్యమంగా ఇది కొన్ని సంవత్సరాలు మాత్రమే కొనసాగింది, 1904-1908, మూడు ప్రదర్శనలను కలిగి ఉంది.<ref name="elderfield13">[[John Elderfield]], The ''"Wild Beasts" Fauvism and Its Affinities,'' 1976, [[Museum of Modern Art]], p.13, {{ISBN|0-87070-638-1}}</ref><ref>Freeman, Judi, et al., ''The Fauve Landscape'', 1990, Abbeville Press, p. 13, {{ISBN|1-55859-025-0}}.</ref> ఈ ఉద్యమ నాయకులు మాటిస్, ఆండ్రే డెరెయిన్.<ref name=elderfield13/> మాటిస్ మొదటి సోలో ఎగ్జిబిషన్ 1904లో అంబ్రోయిస్ వొల్లార్డ్ గ్యాలరీలో జరిగింది,<ref name="UCLA10" /> పెద్దగా విజయం సాధించలేదు. నియో-ఇంప్రెషనిస్టులు సిగ్నాక్, హెన్రీ-ఎడ్మండ్ క్రాస్లతో సెయింట్ ట్రోపెజ్లో 1904 వేసవిలో పెయింటింగ్ చేసిన తర్వాత ప్రకాశవంతమైన, వ్యక్తీకరణ రంగుల పట్ల అతని మక్కువ మరింత స్పష్టంగా కనిపించింది.<ref name="Oxford" /> ఆ సంవత్సరంలో, అతను నియో-ఇంప్రెషనిస్ట్ శైలిలో, ''లక్స్, కాల్మ్ ఎట్ వోలప్టే''లో తన అతి ముఖ్యమైన కళాఖండాలను చిత్రించాడు.<ref name="Oxford" /> 1905లో, అతను కోలియోర్లో ఆండ్రే డెరెయిన్తో కలిసి పనిచేయడానికి మళ్లీ దక్షిణం వైపు ప్రయాణించాడు. ఈ కాలం నాటి అతని పెయింటింగ్లు చదునైన ఆకారాలు, నియంత్రిత రేఖల ద్వారా వర్గీకరించబడతాయి, మునుపటి కంటే పాయింటిలిజాన్ని తక్కువ కఠినమైన రీతిలో ఉపయోగించారు.
మాటిస్, ప్రస్తుతం "ఫావ్స్" గా పిలువబడే కళాకారుల బృందం 1905లో సెలూన్ డి ఆటోమ్నేలోని ఒక గదిలో కలిసి ప్రదర్శన ఇచ్చారు. పెయింటింగ్లు సబ్జెక్ట్ సహజ రంగులతో సంబంధం లేకుండా క్రూరమైన, తరచుగా విరుద్ధమైన రంగులతో భావోద్వేగాన్ని వ్యక్తపరిచాయి. మాటిస్ సెలూన్లో ''ది ఓపెన్ విండో'', ''ఉమన్ విత్ ఎ హ్యాట్'' ప్రదర్శించాడు. విమర్శకుడు లూయిస్ వోక్సెల్లెస్ స్వచ్ఛమైన స్వరాల సమూహంతో చుట్టుముట్టబడిన ఒంటరి శిల్పంపై "డొనాటెల్లో చెజ్ లెస్ ఫౌవ్స్" (క్రూర మృగాల మధ్య డొనాటెల్లో) అని వ్యాఖ్యానించాడు,<ref name="bnf-gallica-vauxcelles">Vauxcelles, Louis. [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k7522165g/f5.image], Gil Blas, Supplément à Gil Blas du 17 octobre 1905, p.8, col.1, Salle VII (end). Retrieved from France Gallica, bibliothèque numérique (digital library), Bibliothèque nationale de France, 1 December 2013.</ref> వారితో గదిని పంచుకున్న పునరుజ్జీవనోద్యమ రకం శిల్పాన్ని సూచిస్తూ.<ref name="oup-fauvism">Chilver, Ian (Ed.). [http://www.enotes.com/oxford-art-encyclopedia/fauvism "Fauvism"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111109091224/http://www.enotes.com/oxford-art-encyclopedia/fauvism|date=9 November 2011}}, The Oxford Dictionary of Art, [[Oxford University Press]], 2004. Retrieved from enotes.com, 26 December 2007.</ref> అతని వ్యాఖ్య 17 అక్టోబర్ 1905న దినపత్రిక గిల్ బ్లాస్లో ముద్రించబడింది, జనాదరణ పొందిన వాడుకలోకి వచ్చింది.<ref name=elderfield13/><ref name="oup-fauvism"/> ఈ ప్రదర్శన కఠినమైన విమర్శలను మూటగట్టుకుంది - "ఒక కుండ పెయింట్ ప్రజల ముఖంపై విసిరివేయబడింది" అని విమర్శకుడు కామిల్లె మౌక్లైర్ అన్నాడు - కానీ కొంత అనుకూల దృష్టిని కూడా ఆకర్షించింది.<ref name="oup-fauvism"/> ప్రత్యేక ఖండన కోసం గుర్తించబడిన పెయింటింగ్, మాటిస్ 'ఉమన్ విత్ ది హ్యాట్'ను గెర్ట్రూడ్, లియో స్టెయిన్ కొనుగోలు చేసినప్పుడు, పోరాడుతున్న కళాకారుడి ధైర్యం గణనీయంగా మెరుగుపడింది.<ref name="oup-fauvism"/>
[[File:Matissetoits.gif|thumb|''లెస్ టోయిట్స్ డి కొలియోర్'', 1905, కాన్వాస్పై ఆయిల్, హెర్మిటేజ్ మ్యూజియం, సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్]]
మాటిస్ ఆండ్రే డెరెయిన్తో పాటు ఫావ్స్ నాయకుడిగా గుర్తించబడ్డాడు; వారిద్దరూ స్నేహపూర్వక ప్రత్యర్థులు, ప్రతి ఒక్కరికి వారి స్వంత అనుచరులు ఉన్నారు. ఇతర సభ్యులలో జార్జెస్ బ్రాక్, రౌల్ డుఫీ, మారిస్ డి వ్లామింక్ ఉన్నారు. సింబాలిస్ట్ చిత్రకారుడు గుస్టావ్ మోరో ఈ ఉద్యమ స్ఫూర్తిదాయక గురువు. పారిస్లోని ఎకోల్ డెస్ బ్యూక్స్-ఆర్ట్స్లో ప్రొఫెసర్గా, అతను తన విద్యార్థులను ఫార్మాలిటీకి వెలుపల ఆలోచించేలా, వారి దర్శనాలను అనుసరించేలా నెట్టాడు.
1907లో, 'లా ఫలాంగే'లో ప్రచురించబడిన ఒక వ్యాసంలో మాటిస్ గురించి వ్యాఖ్యానిస్తూ, గుయిలౌమ్ అపోలినైర్ ఇలా వ్రాశాడు, "మేము ఇక్కడ అదనపు లేదా తీవ్రవాద అండర్టేకింగ్ సమక్షంలో లేము: మాటిస్ కళ చాలా సహేతుకమైనది."<ref>''Picasso and Braque pioneering cubism'', [[William Rubin]], published by the [[Museum of Modern Art]], New York, copyright 1989, {{ISBN|0-87070-676-4}} p.348.</ref> కానీ ఆ కాలపు మాటిస్ పని కూడా తీవ్రమైన విమర్శలను ఎదుర్కొంది, తన కుటుంబాన్ని పోషించడం అతనికి కష్టంగా మారింది.<ref name=unknown/> అతని పెయింటింగ్ 'న్యూ బ్లూ (సౌవెనిర్ డి బిస్క్రా)' 1913లో చికాగోలోని ఆర్మరీ షోలో దహనం చేయబడింది.<ref name=Britannica>{{Britannica|369401}}</ref>
1906 తర్వాత ఫావిస్ట్ ఉద్యమం క్షీణత మాటిస్ కెరీర్ను ప్రభావితం చేయలేదు; 1906, 1917 మధ్య అతని అత్యుత్తమ రచనలు చాలా సృష్టించబడ్డాయి, మాంట్పర్నాస్సేలో కళాత్మక ప్రతిభావంతుల గొప్ప కలయికలో అతను చురుకైన భాగం అయినప్పుడు, అతను తన సంప్రదాయబద్ధమైన రూపం, కఠినమైన బూర్జువా పని అలవాట్లతో సరిగ్గా సరిపోకపోయినా. అతను కొత్త ప్రభావాలను గ్రహించడం కొనసాగించాడు. అతను ఆఫ్రికన్ కళ, ప్రిమిటివిజం గురించి అధ్యయనం చేస్తూ 1906లో అల్జీరియాకు వెళ్ళాడు. 1910లో మ్యూనిచ్లో ఇస్లామిక్ కళల భారీ ప్రదర్శనను వీక్షించిన తర్వాత, అతను మూరిష్ కళను అభ్యసిస్తూ స్పెయిన్లో రెండు నెలలు గడిపాడు. అతను 1912లో, మళ్ళీ 1913లో మొరాకోను సందర్శించాడు, టాంజియర్లో పెయింటింగ్ వేస్తున్నప్పుడు నలుపు రంగును ఉపయోగించడంతో సహా తన పనిలో అనేక మార్పులు చేశాడు.<ref name="The Moroccans">{{Cite web|url=https://www.moma.org/collection/works/79588|title=Henri Matisse. The Moroccans. Issy-les-Moulineaux, late 1915 and fall 1916 | MoMA|website=The Museum of Modern Art}}</ref> మాటిస్ కళపై ప్రభావం తీవ్రమైన, మాడ్యులేట్ చేయని రంగును ఉపయోగించడంలో కొత్త ధైర్యం, 'ఎల్'అటెలియర్ రూజ్' (1911)లో వలె.<ref name="Oxford" />
మాటిస్ రష్యన్ ఆర్ట్ కలెక్టర్ సెర్గీ ష్చుకిన్తో సుదీర్ఘ అనుబంధాన్ని కలిగి ఉన్నాడు. అతను రెండు పెయింటింగ్ కమీషన్లో భాగంగా ష్చుకిన్ కోసం తన ప్రధాన రచనలలో ఒకటైన 'లా డాన్స్'ని ప్రత్యేకంగా సృష్టించాడు, మరొక పెయింటింగ్ 'మ్యూజిక్' (1910). లా డాన్స్ మునుపటి వెర్షన్ (1909) [[న్యూయార్క్]] నగరంలోని మ్యూజియం ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్ సేకరణలో ఉంది.
=== ఎంపిక చేసిన రచనలు (1901–1910) ===
<gallery widths="160" heights="160" class="center">
File:Matisse - Luxembourg Gardens (1901).jpg|''లక్సెంబర్గ్ గార్డెన్స్'', 1901
File:Matisse - Dishes and Fruit (1901).jpg|''డిషెస్ అండ్ ఫ్రూట్'', 1901
File:Henri Matisse, 1902, Notre-Dame, une fin d'après-midi, oil on paper mounted on canvas, 72.4 x 54.6 cm, Albright-Knox Art Gallery.jpg|''నోట్రే-డామ్, ఉనే ఫిన్ డి అప్రెస్-మిడి'', 1902
File:Matisse-Luxe.jpg|''లక్స్, కాల్మ్ ఎట్ వోలప్టే'', 1904, ముసీ డి ఓర్సే, పారిస్
File:Matisse-Open-Window.jpg|''ఓపెన్ విండో, కొలియోర్'', 1905, నేషనల్ గ్యాలరీ ఆఫ్ ఆర్ట్, [[వాషింగ్టన్ డి.సి.]]
File:Matisse - Green Line.jpeg|''పోర్ట్రెయిట్ ఆఫ్ మేడమ్ మాటిస్ (గ్రీన్ లైన్)'', 1905
File:Bonheur Matisse.jpg|''లే బోన్హెర్ డి వివ్రే'', 1905–6
File:Henri Matisse Self-Portrait in a Striped T-shirt (1906).jpg|''సెల్ఫ్ పోర్ట్రెయిట్ ఇన్ ఎ స్ట్రిప్డ్ టీ-షర్ట్'', 1906
File:Young Sailor II.jpg|''ది యంగ్ సెయిలర్ 2,'' 1906
File:Matisse - Vase, Bottle and Fruit (1906).jpg|''వాస్, బాటిల్ అండ్ ఫ్రూట్'', 1906
File:Matisse Souvenir de Biskra.jpg|''బ్లూ న్యూడ్'', 1907
File:Matisse.mme-matisse-madras.jpg|''మద్రాస్ రూజ్'', ''ది రెడ్ టర్బన్'', 1907
File:Bathers with a turtle.jpg|''బాథర్స్ విత్ ఎ టర్టిల్'', 1908
File:Matisse - Game of Bowls.jpg|''గేమ్ ఆఫ్ బౌల్స్,'' 1908
File:Henri Matisse, 1909, La danse (I), Museum of Modern Art.jpg|''లా డాన్స్ (మొదటి వెర్షన్),'' 1909
File:Matissedance.jpg|''లా డాన్స్ (రెండవ వెర్షన్),'' 1910
</gallery>
=== శిల్పకళ ===
<gallery widths="160" heights="160" class="center">
File:Henri Matisse, 1900-1904, Le Serf (The Serf, Der Sklave), bronze.jpg|''లే సెర్ఫ్'', 1900–1904, కాంస్యం
File:Henri Matisse, 1905, Sleep, wood, exhibition Blue Rose (Голубая Роза), 1907, location unknown.jpg|''స్లీప్'', 1905, చెక్క
File:Henri Matisse, 1906-07, Nu couché, I (Reclining Nude, I), exhibited at Montross Gallery, New York, 1915.jpg|''న్యు కౌచే, I'', 1906–07, కాంస్యం
File:Henri Matisse, 1908, Figure décorative, bronze.jpg|''ఫిగర్ డెకోరేటివ్'', 1908, కాంస్యం
File:Matisse - left to right 'The Back I', 1908-09, 'The Back II', 1913, 'The Back III' 1916, 'The Back IV', c. 1931, bronze, Museum of Modern Art (New York City).jpg|''ది బ్యాక్ సిరీస్,'' కాంస్యం
</gallery>
==గెర్ట్రూడ్ స్టెయిన్, అకాడెమీ మాటిస్, కోన్ సోదరీమణులు==
[[File:Portrait of Henri Matisse 1933 May 20.jpg|thumb|left|upright|హెన్రీ మాటిస్, 1933, కార్ల్ వాన్ వెచ్టెన్ తీసిన చిత్రం]]
ఏప్రిల్ 1906 ప్రాంతంలో, మాటిస్ తన కంటే 11 సంవత్సరాలు చిన్నవాడైన పాబ్లో పికాసోను కలిశాడు.<ref name="unknown">[http://www.abc.net.au/rn/arts/booktalk/stories/s1430343.htm The Unknown Matisse, pp 352–553...], [[Radio National|ABC Radio National]], 8 June 2005</ref> వీరిద్దరూ జీవితకాల మిత్రులుగా, ప్రత్యర్థులుగా మారారు, తరచుగా పోల్చబడ్డారు. వారి మధ్య ఉన్న ఒక ముఖ్యమైన వ్యత్యాసం ఏమిటంటే, మాటిస్ ప్రకృతి నుండి గీయడం, చిత్రించడం చేశాడు, పికాసో ఊహాశక్తితో పనిచేయడానికి ఎక్కువ మొగ్గు చూపాడు. ఇద్దరు కళాకారులు తరచుగా చిత్రించిన విషయాలు మహిళలు, స్టిల్ లైఫ్లు, మాటిస్ తన బొమ్మలను పూర్తిగా గ్రహించిన ఇంటీరియర్స్లో ఉంచే అవకాశం ఉంది. మాటిస్, పికాసోలు మొదటిసారిగా గెర్ట్రూడ్ స్టెయిన్, ఆమె భాగస్వామి ఆలిస్ బి. టోక్లాస్లతో కలిసి పారిస్ సెలూన్లో కలుసుకున్నారు. ఇరవయ్యవ శతాబ్దపు మొదటి దశాబ్దంలో, పారిస్లోని అమెరికన్లు-గెర్ట్రూడ్ స్టెయిన్, ఆమె సోదరులు లియో స్టెయిన్, మైఖేల్ స్టెయిన్, మైఖేల్ భార్య సారా-మాటిస్ పెయింటింగ్లకు ముఖ్యమైన కలెక్టర్లు, మద్దతుదారులు. అదనంగా, బాల్టిమోర్కు చెందిన గెర్ట్రూడ్ స్టెయిన్ ఇద్దరు అమెరికన్ స్నేహితులు, కోన్ సోదరీమణులు క్లారిబెల్, ఎట్టా, వందలాది వారి పెయింటింగ్లు, డ్రాయింగ్లను సేకరిస్తూ మాటిస్, పికాసోల ప్రధాన పోషకులుగా మారారు. కోన్ సేకరణ ఇప్పుడు బాల్టిమోర్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్లో ప్రదర్శించబడింది.
[[File:Henri Matisse, 1915-16, The Moroccans, oil on canvas, 181.3 x 279.4 cm, Museum of Modern Art.jpg|thumb|250px|హెన్రీ మాటిస్, ''ది మొరాకన్స్'', 1915–16]]
అనేక మంది కళాకారులు స్టెయిన్ సెలూన్ని సందర్శించినప్పటికీ, ఈ కళాకారులలో చాలా మంది రూ డి ఫ్ల్యూరస్లోని 27 వద్ద గోడలపై ఉన్న పెయింటింగ్లలో ప్రాతినిధ్యం వహించలేదు. లియో, గెర్ట్రూడ్ స్టెయిన్ సేకరణలో రెనోయిర్, సెజాన్, మాటిస్, పికాసో రచనలు ఆధిపత్యం చెలాయించిన చోట, సారా స్టెయిన్ సేకరణ ముఖ్యంగా మాటిస్ను నొక్కి చెప్పింది.
లియో, గెర్ట్రూడ్ స్టెయిన్ల సమకాలీనులైన మాటిస్, పికాసో వారి సామాజిక సర్కిల్లో భాగమయ్యారు, శనివారం సాయంత్రం 27 రూ డి ఫ్ల్యూరస్లో జరిగే సమావేశాలలో క్రమం తప్పకుండా చేరారు. గెర్ట్రూడ్ శనివారం సాయంత్రం సెలూన్ల ప్రారంభాన్ని మాటిస్కి ఆపాదించింది, "మాటిస్ పెయింటింగ్లను చూడటానికి ప్రజలు తరచుగా సందర్శించడం ప్రారంభించారు [...] మాటిస్ ప్రజలను తీసుకువచ్చాడు, అందరూ ఒకరిని తీసుకువచ్చారు, వారు ఏ సమయంలోనైనా వచ్చారు, అది ఇబ్బందిగా మారింది" అని వ్యాఖ్యానించారు.
అతని స్నేహితులు పారిస్లోని అకాడెమీ మాటిస్ను నిర్వహించారు, ఆర్థిక సహాయం చేశారు, ఇది ప్రైవేట్, వ్యాపారేతర పాఠశాల, ఇందులో మాటిస్ యువ కళాకారులకు బోధించాడు. ఇది 1907 నుండి 1911 వరకు పనిచేసింది.
మాటిస్ 1912 నుండి 1913 వరకు మొరాకోలో ఏడు నెలలు గడిపాడు, సుమారు 24 పెయింటింగ్లు, అనేక డ్రాయింగ్లను రూపొందించాడు. ఒడాలిస్క్ల వంటి అతని తరువాతి పెయింటింగ్ల తరచుగా ఓరియంటలిస్ట్ విషయాలు ఈ కాలానికి చెందినవి. అక్వేరియంలలోని గోల్డ్ ఫిష్లు కూడా మొరాకో పర్యటన తర్వాత మాటిస్ కళలో తరచుగా పునరావృతమయ్యే ఇతివృత్తంగా మారాయి.
===ఎంపిక చేసిన రచనలు (1910–1917)===
<gallery class="center" widths="160" heights="160">
File:Matisse518.jpg|''స్టిల్ లైఫ్ విత్ జెరేనియమ్స్,'' 1910
File:L'Atelier rouge, par Henri Matisse.jpg|''ఎల్'అటెలియర్ రూజ్'', 1911, మ్యూజియం ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్, న్యూయార్క్
File:Matisse Conversation.jpg|''ది కన్వర్సేషన్,'' 1911
File:Henri Matisse, 1911-12, La Fenêtre à Tanger (Paysage vu d'une fenêtre Landscape viewed from a window, Tangiers), oil on canvas, 115 x 80 cm, Pushkin Museum.jpg|''విండో ఎట్ టాంజియర్,'' 1911–12
File:Goldfish Matisse.jpg|''గోల్డ్ ఫిష్'', 1912
File:Matisse Riffian.jpg|''లే రిఫైన్ అస్సిస్'', 1912–13
File:Henri Matisse, 1913, Portrait of the Artist's Wife, oil on canvas, 146 x 97.7 cm, Hermitage, Saint Petersburg.jpg|''పోర్ట్రెయిట్ ఆఫ్ ది ఆర్టిస్ట్స్ వైఫ్'', 1913
File:Henri Matisse, 1913, La glace sans tain (The Blue Window), oil on canvas, 130.8 x 90.5 cm, Museum of Modern Art.jpg|''ది బ్లూ విండో'', 1913
File:Matisse Woman on a high stool.jpg|''ఉమన్ ఆన్ ఎ హై స్టూల్,'' 1914
File:Henri Matisse - View of Notre Dame. Paris, quai Saint-Michel, spring 1914.jpg|''వ్యూ ఆఫ్ నోట్రే-డామ్,'' 1914
File:Porte-Fenetre a Collioure 1914.jpg|''ఫ్రెంచ్ విండో ఎట్ కొలియోర్'', 1914
File:Yellow Curtain.jpg|''ది ఎల్లో కర్టెన్,'' 1915
File:Studio, Quad Saint Michel.jpeg|''స్టూడియో, క్వాడ్ సెయింట్ మిచెల్'', 1916
File:Henri Matisse, 1916-17, Auguste Pellerin II, oil on canvas, 150.2 x 96.2 cm, Centre Georges Pompidou, Paris.jpg|''అగస్టే పెల్లెరిన్ II'', 1916–17
File:Henri Matisse, 1916-17, Le Peintre dans son atelier (The Painter and His Model), oil on canvas, 146.5 x 97 cm, Musée National d'Art Moderne, Centre Georges Pompidou, Paris.jpg|''ది పెయింటర్ అండ్ హిజ్ మోడల్'', 1916–17
File:La Leçon de musique, par Henri Matisse.jpg|''పోర్ట్రెయిట్ డి ఫ్యామిలీ (ది మ్యూజిక్ లెసన్)'', 1917
</gallery>
==పారిస్ తర్వాత==
[[File:Matisse - White Plumes (Les plumes blanches) 1919 MIA.jpg|thumb|left|upright|''వైట్ ప్లూమ్స్'', 1919]]
[[File:Henri Matisse, 1918, Portrait du peintre (Autoportrait, Self-portrait), oil on canvas, 65 x 54 cm, Matisse Museum (Le Cateau).jpg|thumb|''సెల్ఫ్ పోర్ట్రెయిట్'', 1918]]
[[File:Henri Matisse et Léonide Massine (Ballets russes, Opéra) (4565877526).jpg|thumb|మాటిస్, లియోనైడ్ మాసిన్, 1920]]
[[File:Le chant du Rossignol, Tamara Karsavina with dancers. Costume designs by Henri Matisse, 1920.jpg|thumb|తమరా కర్సావినా, నృత్యకారులతో. వస్త్రధారణ డిజైన్లు మాటిస్, 1920]]
[[File:Henri Matisse, 1920-21, Odalisque, oil on canvas, 61.4 x 74.4 cm, Stedelijk Museum.jpg|thumb|''ఒడాలిస్క్'', 1920–21, స్టెడెలిజ్క్ మ్యూజియం]]
1917లో, మాటిస్ నైస్ నగర శివారులోని ఫ్రెంచ్ రివేరాలోని సిమీజ్కు మకాం మార్చాడు. ఈ పునరావాసం తర్వాత దాదాపు దశాబ్దం పాటు అతని పని అతని విధానంలో సడలింపు, మృదుత్వాన్ని చూపుతుంది. ఈ "రిటర్న్ టు ఆర్డర్" అనేది ప్రపంచ యుద్ధం I అనంతర కళకు లక్షణం, పికాసో నియోక్లాసిసిజంతో పోల్చవచ్చు.
మాటిస్ ఓరియంటలిస్ట్ ఒడాలిస్క్ పెయింటింగ్స్ ఆ కాలపు లక్షణాలు; ఈ రచనలు జనాదరణ పొందినప్పటికీ, కొంతమంది సమకాలీన విమర్శకులు దీనిని లోతులేనిదిగా భావించారు.
1920ల చివరలో, మాటిస్ మరోసారి ఇతర కళాకారులతో చురుకైన సహకారాలలో నిమగ్నమయ్యాడు. అతను ఫ్రెంచ్మెన్, డచ్, జర్మన్లు, స్పెయిన్ దేశస్థులతో మాత్రమే కాకుండా కొంతమంది అమెరికన్లు, ఇటీవలి అమెరికన్ వలసదారులతో కూడా పనిచేశాడు.
1930 తర్వాత, అతని పనిలో కొత్త శక్తి, ధైర్యమైన సరళీకరణ కనిపించింది. అమెరికన్ ఆర్ట్ కలెక్టర్ ఆల్బర్ట్ సి. బార్న్స్ బార్న్స్ ఫౌండేషన్ కోసం ఒక పెద్ద కుడ్యచిత్రాన్ని రూపొందించడానికి మాటిస్ను ఒప్పించాడు, 'ది డాన్స్ 2', ఇది 1932లో పూర్తయింది; ఫౌండేషన్ డజన్ల కొద్దీ ఇతర మాటిస్ పెయింటింగ్లను కలిగి ఉంది. సరళీకరణ వైపు ఈ అడుగు, కట్-అవుట్ సాంకేతికతకు నాంది అతని పెయింటింగ్ 'లార్జ్ రిక్లైనింగ్ న్యూడ్' (1935) లో కూడా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. మాటిస్ ఈ పెయింటింగ్పై చాలా నెలల పాటు పనిచేశాడు, 22 ఛాయాచిత్రాల శ్రేణితో పురోగతిని డాక్యుమెంట్ చేశాడు, వీటిని అతను ఎట్టా కోన్కు పంపాడు.
==రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సంవత్సరాలు==
[[File:Grande odalisque à la culotte bayadère - Henri Matisse.jpg|thumb|బయాడేరే బ్రీచెస్తో లార్జ్ ఒడాలిస్క్ (లితోగ్రఫీ 1925)]]
తన యువ రష్యన్ ఎమిగ్రీ సహచరురాలు లిడియా డెలెక్టర్స్కాయాతో ఎఫైర్ పెట్టుకున్నాడని అనుమానించిన మాటిస్ భార్య అమేలీ జూలై 1939లో వారి 41 సంవత్సరాల వివాహాన్ని ముగించింది, వారి ఆస్తులను వారి మధ్య సమానంగా విభజించింది. డెలెక్టర్స్కాయా తన ఛాతీలో కాల్చుకుని ఆత్మహత్యకు యత్నించింది; అద్భుతమైన రీతిలో, ఆమె ఎలాంటి తీవ్రమైన దుష్ప్రభావాలు లేకుండా బయటపడింది, తిరిగి మాటిస్ వద్దకు వచ్చి జీవితాంతం అతనితో కలిసి పనిచేసింది.
జూన్ 1940లో నాజీలు ఫ్రాన్స్పై దాడి చేసినప్పుడు మాటిస్ పారిస్ని సందర్శిస్తున్నాడు, కానీ నైస్కు తిరిగి వెళ్ళగలిగాడు. న్యూయార్క్లో గ్యాలరీ యజమాని అయిన అతని కుమారుడు పియరీ, వీలైనంత త్వరగా పారిపోమని వేడుకున్నాడు. ఫ్రాన్స్ ఆక్రమణ నుండి తప్పించుకోవడానికి మాటిస్ బ్రెజిల్ వెళ్లబోతున్నాడు, కానీ మనసు మార్చుకుని నైస్లోనే ఉండిపోయాడు. అతను ఎప్పుడూ ప్రతిఘటనలో సభ్యుడు కానప్పటికీ, వారి అత్యంత ప్రశంసలు పొందిన కళాకారులలో ఒకరు అక్కడే ఉండటానికి ఎంచుకోవడం ఆక్రమిత ఫ్రెంచ్కు గర్వకారణంగా మారింది.
1940 నుండి 1944 వరకు నాజీలు ఫ్రాన్స్ను ఆక్రమించినప్పటికీ, వారు పారిస్లో "క్షీణించిన కళ"పై దాడుల్లో తమ సైనిక నియంతృత్వం క్రింద జర్మన్-మాట్లాడే దేశాలలో ఉన్నదానికంటే మృదువుగా వ్యవహరించారు. మాటిస్ను ప్రదర్శించడానికి అనుమతించారు.
1941లో, మాటిస్కు డ్యూడెనల్ క్యాన్సర్ ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అయింది. శస్త్రచికిత్స విజయవంతమైనప్పటికీ, తీవ్రమైన సమస్యలు ఎదురయ్యాయి, దీని వల్ల అతను దాదాపు మరణించాడు. మూడు నెలల పాటు మంచానికే పరిమితం కావడం వల్ల అతను కాగితం, కత్తెరలను ఉపయోగించి కొత్త కళా రూపాన్ని అభివృద్ధి చేశాడు.
యుద్ధం అంతటా మాటిస్ దక్షిణ ఫ్రాన్స్లో ఒంటరిగా ఉన్నాడు, కానీ అతని కుటుంబం ఫ్రెంచ్ ప్రతిఘటనలో సన్నిహితంగా పాలుపంచుకుంది. న్యూయార్క్లోని ఆర్ట్ డీలర్ అయిన అతని కుమారుడు పియరీ, యూదు, నాజీ వ్యతిరేక ఫ్రెంచ్ కళాకారులు ఆక్రమిత ఫ్రాన్స్ నుండి తప్పించుకుని యునైటెడ్ స్టేట్స్లోకి ప్రవేశించడానికి సహాయం చేశాడు. మాటిస్ విడిపోయిన భార్య, అమేలీ ఫ్రెంచ్ అండర్గ్రౌండ్కు టైపిస్ట్గా పనిచేసింది, ఆరు నెలల పాటు జైలు శిక్ష అనుభవించింది. యుద్ధ సమయంలో ప్రతిఘటనలో చురుగ్గా పాల్గొన్న తన కుమార్తె మార్గెరెట్ను గెస్టాపో హింసించిందని, జర్మనీలోని రావెన్స్బ్రూక్ కాన్సంట్రేషన్ క్యాంపుకు శిక్ష విధించిందని విన్నప్పుడు మాటిస్ షాక్కు గురయ్యాడు.
==చివరి సంవత్సరాలు==
===కట్-అవుట్స్===
[[File:Utställningsaffisch Henri Matisse "Papiers decoupés", 1953 - SLM27767.tif|thumb|పారిస్ 1953లో మాటిస్ ఎగ్జిబిషన్ పోస్టర్, 1952లో సంతకం చేసిన కట్-అవుట్ చూపుతుంది]]
1941లో ఉదర క్యాన్సర్తో బాధపడుతున్న మాటిస్, సర్జరీ చేయించుకున్నాడు, అది అతన్ని వీల్చైర్పై ఆధారపడేలా చేసింది, తరచుగా మంచానికే పరిమితం చేసింది. పెయింటింగ్, శిల్పం శారీరక సవాళ్లుగా మారాయి, కాబట్టి అతను కట్ పేపర్ కోల్లెజ్లు లేదా డెకూపేజ్ చేయడం ప్రారంభించాడు. అతను కాగితపు షీట్లను, అతని సహాయకులచే ముందుగా పెయింట్ చేయబడిన రంగులను వివిధ ఆకారాలలో కత్తిరించాడు. ఫలితం ఒక ప్రత్యేకమైన, పరిమాణ సంక్లిష్టత-పెయింటింగ్ కాదు, కానీ శిల్పం కూడా కాదు.
కట్-అవుట్ సాంకేతికతను స్వతంత్రంగా భావించిన కట్-అవుట్ల సంఖ్య క్రమంగా పెరిగింది, చివరికి కుడ్యచిత్రాల-పరిమాణ రచనలకు దారితీసింది, 1946 నాటి 'ఓషియానియా ది స్కై', 'ఓషియానియా ది సీ' వంటివి.
===చాపెల్, మ్యూజియం===
1948లో, మాటిస్ చాపెల్లె డు రోసైర్ డి వెన్స్ కోసం డిజైన్లను సిద్ధం చేయడం ప్రారంభించాడు. 1951లో తన చివరి పెయింటింగ్ను (గత సంవత్సరం ఫైనల్ శిల్పం) పూర్తి చేసిన మాటిస్, మరణించే వరకు వ్యక్తీకరణ కోసం పేపర్ కట్-అవుట్ను తన ఏకైక మాధ్యమంగా ఉపయోగించాడు.
1952లో, మాటిస్ తన పని కోసం అంకితం చేయబడిన మ్యూజియాన్ని స్థాపించాడు, లే కాటోలోని మాటిస్ మ్యూజియం, ఈ మ్యూజియం ఇప్పుడు ఫ్రాన్స్లో మాటిస్ రచనల మూడవ-అతిపెద్ద సేకరణ.
డేవిడ్ రాక్ఫెల్లర్ ప్రకారం, మాటిస్ తుది పని న్యూయార్క్ నగరానికి ఉత్తరాన ఉన్న రాక్ఫెల్లర్ ఎస్టేట్ సమీపంలోని యూనియన్ చర్చ్ ఆఫ్ పోకాంటికో హిల్స్ వద్ద ఏర్పాటు చేయబడిన స్టెయిన్-గ్లాస్ విండో రూపకల్పన. సంస్థాపన 1956లో పూర్తయింది.
=== మరణం ===
మాటిస్ 3 నవంబర్ 1954న 84 ఏళ్ల వయసులో గుండెపోటుతో మరణించాడు. నైస్లోని సిమీజ్ పరిసరాల్లోని మొనాస్టెరే నోట్రే డామ్ డి సిమీజ్ స్మశానవాటికలో అతన్ని ఖననం చేశారు.
==వారసత్వం==
[[File:Tombe Henri Matisse Nice.jpg|thumb|left|హెన్రీ మాటిస్, అతని భార్య సమాధి రాయి]]
మాటిస్ కుమారుడు పియరీ మాటిస్ (1900-1989) 1930లలో [[న్యూయార్క్]] నగరంలో మోడ్రన్ ఆర్ట్ గ్యాలరీని ప్రారంభించాడు.
నైస్లోని ముసీ మాటిస్, మునిసిపల్ మ్యూజియం, మాటిస్ రచనల ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద సేకరణలలో ఒకదాన్ని కలిగి ఉంది. 1963లో ప్రారంభమైన ఈ మ్యూజియం సిమీజ్ పరిసర ప్రాంతంలో ఉంది.
అతని 'ది ప్లమ్ బ్లోసమ్స్' (1948) మ్యూజియం ఆఫ్ మోడరన్ ఆర్ట్ కోసం 8 సెప్టెంబర్ 2005న హెన్రీ క్రావిస్ కొనుగోలు చేశారు. దీని అంచనా ధర $25 మిలియన్లు. గతంలో ఇది 1970 నుంచి ప్రజలకు కనిపించలేదు.
బుధ గ్రహంపై ఉన్న బిలానికి అతని గౌరవార్థం 1976లో మాటిస్ అని పేరు పెట్టారు.
== నాజీలు దోచుకున్న కళ ==
నాజీ సంవత్సరాల్లో నాజీలు స్వాధీనం చేసుకున్న లేదా యూదు కలెక్టర్ల నుండి లూటీ చేయబడిన లేదా బలవంతపు విక్రయాలలో చేతులు మారిన అనేక మాటిస్ కళాఖండాలు ఉన్నాయి. గత ఇరవై సంవత్సరాలలో, హెన్రీ ఫుల్డ్ వారసులకు సెంటర్ జార్జెస్ పాంపిడౌ నుండి 'లే ముర్ రోజ్'తో సహా అనేక మాటిస్ కళాఖండాలు వారి మూడవ రీచ్-పూర్వపు యజమానుల వారసులకు పునరుద్ధరించబడ్డాయి. జర్మన్ లాస్ట్ ఆర్ట్ ఫౌండేషన్ లాస్ట్ ఆర్ట్ ఇంటర్నెట్ డేటాబేస్లో మాటిస్ చేసిన 38 కళాఖండాలను జాబితా చేసింది.
==ఇటీవలి ప్రదర్శనలు==
5 అక్టోబర్ 2001 నుండి 20 జనవరి 2002 వరకు, ఫండసియన్ జువాన్ మార్చ్, మాడ్రిడ్ 'మాటిస్. స్పిరిట్ అండ్ ఎమోషన్. వర్క్స్ ఆన్ పేపర్'ను ప్రదర్శించింది.
2004లో, మెట్రోపాలిటన్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్, రాయల్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్, లండన్, లే ముసీ మాటిస్ 'మాటిస్: ది ఫాబ్రిక్ ఆఫ్ డ్రీమ్స్: హిజ్ ఆర్ట్ అండ్ హిజ్ టెక్స్టైల్స్'ను నిర్వహించాయి.
2012లో, 'మాటిస్: ఇన్ సెర్చ్ ఆఫ్ ట్రూ పెయింటింగ్' అనేది మెట్రోపాలిటన్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ ద్వారా నిర్వహించబడింది.
హెన్రీ మాటిస్: ఏప్రిల్ నుండి సెప్టెంబర్ 2014 వరకు లండన్లోని టేట్ మోడ్రన్లో 'ది కట్-అవుట్స్' ప్రదర్శించబడింది.
==రచనల పాక్షిక జాబితా==
=== చిత్రలేఖనాలు ===
{{Div col|colwidth=22em}}
* ''ఉమన్ రీడింగ్'' (1894), ముసీ నేషనల్ డి ఆర్ట్ మోడర్న్ పారిస్
* ''లే ముర్ రోజ్'' (1898), ముసీ నేషనల్ డి ఆర్ట్ మోడర్న్
* ''కెనాల్ డు మిడి'' (1898), థైస్సెన్-బోర్నెమిస్జా మ్యూజియం
* ''నోట్రే-డామ్, ఉనే ఫిన్ డి అప్రెస్-మిడి'' (1902)
* ''లక్స్, కాల్మ్, ఎట్ వోలప్టే'' (1904)
* ''గ్రీన్ స్ట్రైప్'' (1905)
* ''ది ఓపెన్ విండో'' (1905)
* ''ఉమన్ విత్ ఎ హ్యాట్'' (1905)
* ''లెస్ టోయిట్స్ డి కొలియోర్'' (1905)
* ''ల్యాండ్స్కేప్ ఎట్ కొలియోర్'' (1905)
* ''లే బోన్హెర్ డి వివ్రే'' (1906)
* ''ది యంగ్ సెయిలర్ 2'' (1906)
* ''సెల్ఫ్ పోర్ట్రెయిట్ ఇన్ ఎ స్ట్రిప్డ్ టీ-షర్ట్'' (1906)
* ''మద్రాస్ రూజ్'' (1907)
* ''బ్లూ న్యూడ్'' (1907)
* ''ది డెజర్ట్: హార్మొనీ ఇన్ రెడ్'' (1908)
* ''బాథర్స్ విత్ ఎ టర్టిల్'' (1908)
* ''లా డాన్స్'' (1909)
* ''స్టిల్ లైఫ్ విత్ జెరేనియమ్స్'' (1910)
* ''ఎల్'అటెలియర్ రూజ్'' (1911)
* ''ది కన్వర్సేషన్'' (1908–1912)
* ''జోరా ఆన్ ది టెర్రేస్'' (1912)
* ''గోల్డ్ ఫిష్'' (1912)
* ''లే రిఫైన్ అస్సిస్'' (1912)
* ''విండో ఎట్ టాంజియర్'' (1912)
* ''లే రిడ్యూ జౌన్'' (1915)
* ''ది విండో'' (1916)
* ''ది పెయింటర్ అండ్ హిజ్ మోడల్'' (1916–17)
* ''లా లెకాన్ డి మ్యూజిక్'' (1917)
* ''ఇంటీరియర్ ఎ నైస్'' (1920)
* ''ది డాన్స్ 2'' (1932)
* ''రోబ్ వైలెట్ ఎట్ ఎనిమోన్స్'' (1937)
* ''ఉమన్ ఇన్ ఎ పర్పుల్ కోట్'' (1937)
* ''లా బ్లౌజ్ రౌమైన్'' (1940)
* ''లే లాన్సర్ డి కౌటోక్స్'' (1943)
* ''అన్నెలీస్, వైట్ తులిప్స్ అండ్ ఎనిమోన్స్'' (1944)
* ''ఎల్'ఆసి'' (1946)
* ''జాజ్'' (1947)
* ''ది ప్లమ్ బ్లోసమ్స్'' (1948)
* ''చాపెల్లే డు సెయింట్-మేరీ డు రోసైర్'' (1948–1951)
* ''బీస్ట్స్ ఆఫ్ ది సీ'' (1950)
* ''ది స్నారోస్ ఆఫ్ ది కింగ్'' (1952)
* ''బ్లాక్ లీఫ్ ఆన్ గ్రీన్ బ్యాక్గ్రౌండ్'' (1952)
* ''లా నెగ్రెస్సే'' (1952)
* ''బ్లూ న్యూడ్ 2'' (1952)
* ''ది స్నైల్'' (1953)
* ''లే బాటేయు'' (1954)
{{div col end}}
==మూలాలు==
===గమనికలు===
{{Reflist}}
=== గ్రంథసూచి ===
* {{cite book |last=Spurling |first=Hilary |author-link=Hilary Spurling |title=The Unknown Matisse: A Life of Henri Matisse, Vol. 1, 1869–1908 |location=London |publisher=Hamish Hamilton Ltd |year=1998 |isbn=0-679-43428-3}}
===గ్రంథపట్టిక===
* {{cite book |last=Barr |first=Alfred H. Jr |author-link=Alfred H. Barr Jr. |title=Matisse: His Art and His Public |url=https://archive.org/details/matissehisarthis0000barr_s5s6 |location=New York |publisher=The Museum of Modern Art |year=1974 |orig-year=1951 |isbn=978-0-87070-469-7}} {{Internet Archive|matissehisarthis0000barr|name=''Matisse, his art and his public''}}.
* {{cite book |editor-last1=Berggruen |editor-first1=Olivier |editor-last2=Hollein |editor-first2=Max |title=Henri Matisse: Drawing with Scissors: Masterpieces from the Late Years |publisher=Prestel Publishing |year=2006 |isbn=978-3-7913-3473-8}}
==మరింత చదవడానికి==
*Amory, Dita, Ann Dumas. ''Vertigo of Color: Matisse, Derain, and the Origins of Fauvism''. New York: Metropolitan Museum of Art, 2023. {{ISBN|978-1-588-39765-2}}.
*[[Olivier Berggruen|Berggruen, Olivier]], Max Hollein, eds., ''Henri Matisse: Drawing with Scissors: Masterpieces from the Late Years'', Prestel, 2006. {{ISBN|3791334735}}.
==బాహ్య లింకులు==
{{Wikiquote}}
{{commons category}}
* {{MoMA artist|3832}}
* [http://www.musee-matisse-nice.org/ Musée Matisse Nice]
* {{FrenchSculptureCensus}}
* [https://web.archive.org/web/20170615040949/http://www.barnesfoundation.org/collections Barnes Foundation, Philadelphia]
{{Matisse}}
{{Fauvism}}
{{Modernism}}
{{Authority control (arts)}}
{{DEFAULTSORT:Matisse, Henri}}
[[వర్గం:1869 జననాలు]]
[[వర్గం:1954 మరణాలు]]
[[వర్గం:19వ శతాబ్దపు కళాకారులు]]
[[వర్గం:20వ శతాబ్దపు కళాకారులు]]
[[వర్గం:ఫ్రెంచ్ పోస్ట్-ఇంప్రెషనిస్ట్ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:స్కూల్ ఆఫ్ పారిస్]]
[[వర్గం:ఫ్రాన్స్ వ్యక్తులు]]
7f0r7treds22yhziu6otrm60bp0tu2u
వాషింగ్టన్ ఆల్స్టన్
0
508819
4989188
4969250
2026-10-26T15:24:09Z
యర్రా రామారావు
28161
CS1 లోపం: ISBN/తేదీ పొందిక సరిచేత ([[వాడుకరి:యర్రా రామారావు/isbnDateFixer.js|isbnDateFixer]]) (4)
4989188
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox artist
| bgcolour =
| name = వాషింగ్టన్ ఆల్స్టన్
| image = Washington_Allston.jpeg
| caption = స్వీయ-చిత్రం, 1805
ఫైన్ ఆర్ట్స్ మ్యూజియం, బోస్టన్
| birth_date = {{birth date|mf=yes|1779|11|5}}
| birth_place = జార్జ్టౌన్ సమీపంలో, దక్షిణ కరోలినా, యు.ఎస్.
| death_date = {{death date and age|mf=yes|1843|7|9|1779|11|5}}
| death_place = కేంబ్రిడ్జ్, మసాచుసెట్స్, యు.ఎస్.
| field = పెయింటింగ్<br>కవిత్వం
| training =
| movement =
| notable_works =
| patrons =
| influenced by =
| influenced =
| awards =
| elected =
| spouse = {{ubl|ఆన్ చానింగ్ (1809–15)|మార్గరెట్ రెమింగ్టన్ డానా (1830-43)}}
| website =
}}
'''వాషింగ్టన్ ఆల్స్టన్''' {{Post-nominals|country=GBR|ARA}} (1779 నవంబర్ 5 – 1843 జూలై 9) ఒక అమెరికన్ [[చిత్రకారుడు]], కవి. ఇతను దక్షిణ కరోలినాలోని వక్కామా పారిష్లో జన్మించాడు. ఆల్స్టన్ అమెరికా రొమాంటిక్ ల్యాండ్స్కేప్ పెయింటింగ్ ఉద్యమానికి ఆద్యుడు. నాటకీయ విషయాలతో చేసిన ప్రయోగాలు, కాంతి, వాతావరణ రంగుల సాహసోపేత వినియోగానికి అతను తన జీవితకాలంలో బాగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. అతని ప్రారంభ కళాఖండాలు ప్రకృతి గంభీరమైన, అద్భుతమైన అంశాలపై దృష్టి సారించాయి, అతని తరువాతి కళాఖండాలు మరింత ఆత్మాశ్రయ, దూరదృష్టి గల విధానాన్ని సూచిస్తాయి.<ref>{{Cite book|last=Norwich|first=John Julius|title=Oxford Illustrated Encyclopedia Of The Arts|url=https://archive.org/details/oxfordillustrate00norw|url-access=limited|publisher=Oxford University Press|year=1990|isbn=978-0198691372|location=USA|pages=[https://archive.org/details/oxfordillustrate00norw/page/13 13]}}</ref>
== జీవిత చరిత్ర ==
[[File:Washington Allston by Gilbert Stuart.jpeg|thumb|left|180px|గిల్బర్ట్ స్టువర్ట్ గీసిన ఆల్స్టన్ చిత్రం, c. 1818. న్యూయార్క్లోని మెట్రోపాలిటన్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్]]
ఆల్స్టన్ దక్షిణ కరోలినాలోని జార్జ్టౌన్ సమీపంలో ఉన్న వక్కామా నదిపై ఒక బియ్యం తోటలో జన్మించాడు. అతని తల్లి రాచెల్ మూర్ 1775లో కెప్టెన్ విలియం ఆల్స్టన్ను వివాహం చేసుకుంది, అయితే ఆమె భర్త 1781లో కౌపెన్స్ యుద్ధం జరిగిన కొద్దికాలానికే మరణించాడు.<ref>{{cite book |author=Hubbell, Jay B. |title=The South in American Literature: 1607–1900|publisher=Durham, North Carolina: Duke University Press| year= |page=[https://archive.org/details/southinamericanl0000unse/page/274 274] |isbn=9780822300915 |url=https://archive.org/details/southinamericanl0000unse/page/274}}</ref> మూర్ రోడ్ ఐలాండ్లోని న్యూపోర్ట్కు చెందిన ఒక సంపన్న షిప్పింగ్ వ్యాపారి కుమారుడు డాక్టర్ హెన్రీ సి. ఫ్లాగ్ను తిరిగి వివాహం చేసుకుంది.<ref name="Hubbell275">{{cite book |author=Hubbell, Jay B. |title=The South in American Literature: 1607–1900|publisher=Durham, North Carolina: Duke University Press| year= |page=[https://archive.org/details/southinamericanl0000unse/page/275 275] |isbn=9780822300915 |url=https://archive.org/details/southinamericanl0000unse/page/275}}</ref>
విప్లవంలో ప్రముఖ [[అమెరికన్లు|అమెరికన్]] జనరల్ గౌరవార్థం పేరు పెట్టబడిన,<ref>[https://books.google.com/books?id=PfkjJ-TYQ-kC&dq=%22washington+allston%22+waccamaw+south+carolina&pg=PA101 Planters, Pirates & Patriots: Historical Tales from the South Carolina Grand Strand, Rod Graff, Pelican Publishing, 2006]</ref> వాషింగ్టన్ ఆల్స్టన్ 1800లో హార్వర్డ్ కళాశాల నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. 1801 మే లో ఇంగ్లాండ్కు వెళ్లడానికి ముందు కొద్దికాలం దక్షిణ కరోలినాలోని చార్లెస్టన్కు వెళ్ళాడు.<ref name="Hubbell275"/> అతను సెప్టెంబర్లో [[లండన్|లండన్]]<nowiki/>లోని రాయల్ అకాడమీ స్కూల్స్లో ప్రవేశం పొందాడు, ఆ సమయంలో చిత్రకారుడు బెంజమిన్ వెస్ట్ అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు.<ref>{{Cite ODNB|id=75361|title=Allston, Washington}}</ref>
[[File:Washington Allston - Landscape with Lake (1804).jpg|thumb|250px|''ల్యాండ్స్కేప్ విత్ లేక్'' (1804)]]
[[File:Washington Allston - Italian Landscape - Google Art Project.jpg|thumb|250px|''ఇటాలియన్ ల్యాండ్స్కేప్'']]
[[File:Washington Allston - Elijah in the Desert - Google Art Project.jpg|thumb|250px|''ఎలిజా ఇన్ ది డెసర్ట్'', 1818, ఫైన్ ఆర్ట్స్ మ్యూజియం, బోస్టన్]]
1803 నుండి 1808 వరకు, అతను పారిస్ గొప్ప [[మ్యూజియం]]<nowiki/>లను సందర్శించాడు, ఆ తరువాత కొన్ని సంవత్సరాలు [[ఇటలీ]]<nowiki/>లోని మ్యూజియంలను సందర్శించాడు, అక్కడ అతను రోమ్లో వాషింగ్టన్ ఇర్వింగ్ను,<ref>{{cite book |author=Burstein, Andrew |title=The Original Knickerbocker: The Life of Washington Irving|publisher=Basic Books| year=2007 |page=[https://archive.org/details/originalknickerb00burs/page/43 43] |url=https://archive.org/details/originalknickerb00burs/page/43 |isbn=978-0-465-00853-7}}</ref> తన జీవితకాల స్నేహితుడు కోల్రిడ్జ్ను కలుసుకున్నాడు. 1809లో ఆల్స్టన్ విలియం ఎల్లెరీ చానింగ్ సోదరి అయిన ఆన్ చానింగ్ను వివాహం చేసుకున్నాడు.<ref name="Hubbell275"/> శామ్యూల్ ఎఫ్. బి. మోర్స్ ఆల్స్టన్ కళా విద్యార్థులలో ఒకడు, 1811లో ఆల్స్టన్ తో కలిసి ఐరోపాకు వెళ్ళాడు. పశ్చిమ ఐరోపా అంతటా ప్రయాణించిన తరువాత, ఆల్స్టన్ చివరకు లండన్లో స్థిరపడ్డాడు, అక్కడ అతను తన చిత్రాలకు కీర్తి, బహుమతులను గెలుచుకున్నాడు.
ఆల్స్టన్ ఒక ప్రచురణ పొందిన రచయిత కూడా. 1813లో లండన్లో, అతను ''ది సిల్ఫ్స్ ఆఫ్ ది సీజన్స్, విత్ అదర్ పోయెమ్స్'' ప్రచురించాడు, ఆ సంవత్సరం తరువాత మసాచుసెట్స్లోని బోస్టన్లో ఇది తిరిగి ప్రచురించబడింది.<ref>{{cite book |author=Hubbell, Jay B. |title=The South in American Literature: 1607–1900|publisher=Durham, North Carolina: Duke University Press| year= |page=[https://archive.org/details/southinamericanl0000unse/page/277 277] |isbn=9780822300915 |url=https://archive.org/details/southinamericanl0000unse/page/277}}</ref> అతని భార్య 1815 ఫిబ్రవరిలో మరణించింది, దీంతో అతను బాధపడ్డాడు, ఒంటరిగా మిగిలిపోయాడు, [[అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు|అమెరికా]]<nowiki/>పై బెంగ పెట్టుకున్నాడు.<ref>{{cite book |author=Hubbell, Jay B. |title=The South in American Literature: 1607–1900|publisher=Durham, North Carolina: Duke University Press| year= |page=[https://archive.org/details/southinamericanl0000unse/page/278 278] |isbn=9780822300915 |url=https://archive.org/details/southinamericanl0000unse/page/278}}</ref>
1818లో అతను యునైటెడ్ స్టేట్స్కు తిరిగి వచ్చి మసాచుసెట్స్లోని కేంబ్రిడ్జ్లో ఇరవై ఐదు సంవత్సరాలు నివసించాడు. అతను 1826లో అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్సెస్ ఫెలోగా ఎన్నికయ్యాడు.<ref name="AAAS">{{cite web|title=Book of Members, 1780–2010: Chapter A|url=http://www.amacad.org/publications/BookofMembers/ChapterA.pdf|publisher=American Academy of Arts and Sciences|access-date=15 April 2011}}</ref> అతను కళాకారులు జార్జ్ వైటింగ్ ఫ్లాగ్, జారెడ్ బ్రాడ్లీ ఫ్లాగ్లకు మేనమామ, వీరిద్దరూ అతని వద్ద చిత్రలేఖనం అభ్యసించారు.
ఆల్స్టన్ రచనల మొదటి అమెరికన్ ప్రదర్శన 1827లో జరిగింది, బోస్టన్ ఎథీనియంలో అతని పన్నెండు చిత్రాలు ప్రదర్శించబడ్డాయి.<ref>Swan, Mabel Munson. ''The Athenæum Gallery 1827–1873: The Boston Athenæum as an Early Patron of Art'' (Boston: The Boston Athenæum, 1940)</ref> ఆల్స్టన్ నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ డిజైన్లో ఐదు పెయింటింగ్లను కూడా ప్రదర్శించాడు, అయితే ఆనాటి కళా సంఘంలో అతని స్థానాన్ని బట్టి చూస్తే ఈ సంఖ్య తక్కువే. అతని చిత్రాలలో నాలుగు చెక్కబడ్డాయి, 1820లు, 30లలో ''ది అట్లాంటిక్ సావనీర్'', ''ది టోకెన్'' వార్షిక బహుమతి పుస్తకాలలో ప్రచురించబడ్డాయి. వాటిలో ''మూన్లైట్'', ''ది మదర్ అండ్ చైల్డ్'' ఉన్నాయి, రెండవది ఆల్స్టన్ తన ఉత్తమ రచనలలో ఒకటిగా పరిగణించాడు.<ref name="Lovejoy">{{cite journal | title = American Painting in Early Nineteenth-Century Gift Books | first = David S. | last = Lovejoy | journal = American Quarterly | volume = 7 | number = 4 | date = Winter 1955 | doi = 10.2307/2710429 | url = https://www.jstor.org/stable/2710429 | pages = 355–356| url-access = subscription }}</ref>
1830లో ఆల్స్టన్ నవలా రచయిత రిచర్డ్ హెన్రీ డానా సీనియర్ సోదరి (ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఫ్రాన్సిస్ డానా కుమార్తె) మార్తా రెమింగ్టన్ డానాను వివాహం చేసుకున్నాడు; డానా ఆల్స్టన్ మొదటి భార్యకు కజిన్.<ref>{{cite book |author=Flagg, Jared Bradley |title=The Life and Letters of Washington Allston|publisher=New York: Charles Scribner| year=1892 |url=https://archive.org/details/lifelwas00flag}}</ref>
1841లో అతను ఇటాలియన్ జీవితాన్ని వివరించే రొమాన్స్ ''మొనాల్డి''ని, 1850లో తన ''లెక్చర్స్ ఆన్ ఆర్ట్ అండ్ పోయెమ్స్'' సంపుటాన్ని ప్రచురించాడు.<ref>Ware's ''Lectures on the Works and Genius of Washington Allston'' (Boston, 1852) and ''Artist Biographies, Allston'' (1879).</ref> అతను తన మాస్టర్ పీస్గా భావించిన ''బెల్షాజార్స్ ఫీస్ట్'' అనే పెయింటింగ్పై సంవత్సరాల తరబడి పనిచేశాడు; దానిని పూర్తి చేయకముందే అతను మరణించాడు.<ref name="Lovejoy" />
ఆల్స్టన్ 1843 జూలై 9న 63 సంవత్సరాల వయస్సులో మరణించాడు. ఫస్ట్ పారిష్ చర్చి, క్రైస్ట్ చర్చిల మధ్య ఉన్న ఓల్డ్ బరీయింగ్ గ్రౌండ్లో హార్వర్డ్ స్క్వేర్లో ఆల్స్టన్ను ఖననం చేశారు.
== గుర్తింపు ==
ఆల్స్టన్ ను కొన్నిసార్లు "అమెరికన్ టిటియన్" అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే అతని శైలి నాటకీయ రంగుల వ్యత్యాసాలను ప్రదర్శించడంలో గొప్ప వెనీషియన్ పునరుజ్జీవనోద్యమ కళాకారులను పోలి ఉంటుంది. అతని కృషి అమెరికా ల్యాండ్స్కేప్ పెయింటింగ్ అభివృద్ధిని ఎంతగానో ప్రభావితం చేసింది. అతని పెయింటింగ్స్ ఇతివృత్తాలు సాహిత్యం నుండి, ముఖ్యంగా బైబిల్ కథల నుండి తీసుకోబడ్డాయి.<ref name="Poets of Cambridge, USA">{{cite web | author=Vetter, H.F | title=Poets of Cambridge, USA | work=Harvard Square Library (2006) | url=http://www.harvardsquarelibrary.org/poets/allston.php | access-date=2007-06-12}}</ref>
అతని కళాత్మక మేధస్సును శామ్యూల్ టేలర్ కోల్రిడ్జ్ ఎంతో మెచ్చుకున్నాడు, రాల్ఫ్ వాల్డో ఎమర్సన్ అతని చిత్రాలు, కవితలచే బలంగా ప్రభావితమయ్యాడు, అదే విధంగా మార్గరెట్ ఫుల్లర్, నథానియల్ హౌథోర్న్ భార్య సోఫియా పీబాడీ కూడా ప్రభావితమయ్యారు.<ref name="Poets of Cambridge, USA"/> ప్రభావవంతమైన విమర్శకుడు, సంపాదకుడు రూఫస్ విల్మోట్ గ్రిస్వోల్డ్ తన ప్రసిద్ధ సంకలనం ''ది పోయెట్స్ అండ్ పొయెట్రీ ఆఫ్ అమెరికా''ను 1842లో ఆల్స్టన్కు అంకితం చేశాడు.<ref>*{{cite book | title=The First Century of American Literature: 1770–1870 | last=Pattee | first=Fred Lewis | publisher=Cooper Square Publishers | location=New York | year=1966 | pages=279}}</ref> కవి హెన్రీ వాడ్స్వర్త్ లాంగ్ఫెలో, ఆల్స్టన్ మరణించిన 17 సంవత్సరాల తరువాత ఇలా రాశాడు: "ఒక మనిషి ఒక సమయం మొత్తాన్ని మధురంగా మార్చగలడు. ఆల్స్టన్ గురించి ఆలోచించకుండా నేను ఎప్పుడూ కేంబ్రిడ్జ్ పోర్ట్ గుండా వెళ్ళను. అతని జ్ఞాపకం డ్రాయర్లోని క్విన్స్ లాంటిది, వాతావరణాన్ని సుగంధభరితం చేస్తుంది."<ref name="Hubbell275"/>
బోస్టన్ చిత్రకారుడు విలియం మోరిస్ హంట్ ఆల్స్టన్ రచనల అభిమాని. 1866లో బోస్టన్లో ఆల్స్టన్ క్లబ్ను స్థాపించాడు, తన కళా తరగతులలో ఆల్స్టన్ పద్ధతులపై తన జ్ఞానాన్ని తన విద్యార్థులకు అందించాడు.<ref>Wright, Nathalia. [https://books.google.com/books?id=Ym3Gs2jBocgC&dq=%22william+morris+hunt%22+%22boston+athenaeum%22&pg=PA637 ''The Correspondence of Washington Allston''], Published by University Press of Kentucky, 1993, {{ISBN|0-8131-1708-9}}</ref> అదే నగరానికి చెందిన సమకాలీన విమర్శకుడు జేమ్స్ మిల్లర్ అతనిని ఎంతో గౌరవించాడు, "అతను కళ ఉన్నత మార్గాలలో శ్రమిస్తున్నాడు" అని అన్నాడు. ''ది యాంకీ''కి చెందిన మరో సమకాలీన విమర్శకుడు జాన్ నీల్, ఆల్స్టన్కు గుర్తించబడని ప్రతిభ ఉందని భావించాడు: "మిస్టర్ ఆల్స్టన్ సామర్థ్యాలు బోల్డ్, అందమైన వాటి చాలా అసాధారణమైన కలయిక", అయినా అతనికి "ఉత్తేజితమైనప్పుడు లేదా కోపం వచ్చినప్పుడు ఆకస్మిక దహనంగా వెలిగే ఆ రకమైన అంతర్గత ఉత్సాహం" లేదు. చరిత్రకారుడు డేవిడ్ ఎస్. లవ్జోయ్ ఆల్స్టన్ను "నిస్సందేహంగా అత్యుత్తమ అమెరికన్ రొమాంటిక్ చిత్రకారుడు" అని నిర్ణయించాడు.<ref name="Lovejoy" />
''ఆక్స్ఫర్డ్ ఇంగ్లీష్ డిక్షనరీ'' 1850లో ''ఆబ్జెక్టివ్ కొరిలేటివ్'' అనే పదాన్ని మొదటగా ఉపయోగించిన వ్యక్తిగా ఆల్స్టన్ ను పేర్కొంది.<ref>"objective correlative, n." OED Online. Oxford University Press, December 2021.</ref> ఈ పదం తరువాత ''హామ్లెట్'' (1919) పై వ్యాసంలో టి.ఎస్. ఎలియట్ ద్వారా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది వస్తువుల సమితిని, ఒక పరిస్థితిని, ఒక నిర్దిష్ట భావోద్వేగానికి సూత్రంగా ఉండే సంఘటనల గొలుసును సూచిస్తుంది; తద్వారా ఇంద్రియ అనుభవంతో ముగిసే బాహ్య వాస్తవాలు ఇచ్చినప్పుడు, భావోద్వేగం వెంటనే ఉద్భవిస్తుంది.
పశ్చిమ బోస్టన్ పొరుగు ప్రాంతమైన ఆల్స్టన్కు అతని పేరు పెట్టారు, అలాగే కాలిఫోర్నియాలోని బర్కిలీలోని "పోయెట్స్ కార్నర్" పరిసరాల్లోని ఆల్స్టన్ వేకు కూడా ఆయన పేరు పెట్టారు.
{{Clear}}
[[Image:Washington Allston 002.jpg|thumb|''ది ఫ్లైట్ ఆఫ్ ఫ్లోరిమెల్'', 1819]]
[[File:Washington Allston - Belshazzar's Feast - 55.515 - Detroit Institute of Arts.jpg|thumb|''బెల్షాజార్స్ ఫీస్ట్'', 1817–1843, డెట్రాయిట్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్]]
[[File:Dana-Allston grave.jpg|thumb|ఓల్డ్ బరీయింగ్ గ్రౌండ్లోని డానా కుటుంబ ప్లాట్లో ఆల్స్టన్ను ఖననం చేశారు.]]
== గ్యాలరీ ==
<gallery widths="140px" heights="140px" perrow="4">
Image:Storm Rising at Sea.jpg|''స్టార్మ్ రైజింగ్ ఎట్ సీ'', 1804, ఫైన్ ఆర్ట్స్ మ్యూజియం, బోస్టన్, మసాచుసెట్స్
Image:Moonlit Landscape.jpg|''మూన్లిట్ ల్యాండ్స్కేప్'', 1809, ఫైన్ ఆర్ట్స్ మ్యూజియం, బోస్టన్, మసాచుసెట్స్
Image:Allston, Washington - Coast Scene on the Mediterranean, oil on canvas, 1811.jpg|''కోస్ట్ సీన్ ఆన్ ది మెడిటరేనియన్'', 1811, కొలంబియా మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్, కొలంబియా, దక్షిణ కరోలినా
Image:1811 PoorAuthor RichBookseller byWashingtonAllston MFABoston.jpeg|''ది పూర్ ఆథర్ అండ్ ది రిచ్ బుక్ సెల్లర్'', 1811
Image:Samuel Taylor Coleridge by Washington Allston retouched.jpg|''శామ్యూల్ టేలర్ కోల్రిడ్జ్'', 1814, డోవ్ కాటేజ్, వర్డ్స్వర్త్ మ్యూజియం, గ్రాస్మెర్, ఇంగ్లాండ్
Image:1815 DonnaMencia byWashingtonAllston MFABoston.jpeg|''డోనా మెన్సియా ఇన్ ది రాబర్స్ కావెర్న్'', 1815
File:Washington Allston - Hermia and Helena - Google Art Project.jpg|''హెర్మియా అండ్ హెలెనా'', (''ఎ మిడ్సమ్మర్ నైట్స్ డ్రీమ్'' నుండి) c. 1818 నుండి
Image:1819 Beatrice byWashingtonAllston MFABoston.jpeg|''బీట్రైస్'', 1819, ఫైన్ ఆర్ట్స్ మ్యూజియం, బోస్టన్
Image:1831 SpanishGirl byWashingtonAllston MMA.jpg|''ది స్పానిష్ గర్ల్ ఇన్ రెవరీ'', 1831
File:Two Artists in the Old Library, Washington Allston's Picture, 'Jacob's Dream', Hanging over the Fireplace ('The Artist and the Amateur').jpeg|''టూ ఆర్టిస్ట్స్ ఇన్ ది ఓల్డ్ లైబ్రరీ, వాషింగ్టన్ ఆల్స్టన్స్ పిక్చర్, 'జాకబ్స్ డ్రీమ్', హ్యాంగింగ్ ఓవర్ ది ఫైర్ప్లేస్ ('ది ఆర్టిస్ట్ అండ్ ది ఔత్సాహిక')'', జె. ఎమ్. డబ్ల్యూ. టర్నర్, 1827
File:William Ellery Channing by Allston.jpg|''పోర్ట్రెయిట్ ఆఫ్ విలియం ఎల్లెరీ చానింగ్''
File:Washington Allston, American - Scene from Shakespeare's "The Taming of the Shrew" (Katharina and Petruchio) - Google Art Project.jpg|''సీన్ ఫ్రమ్ షేక్స్పియర్స్ "ది టేమింగ్ ఆఫ్ ది ష్రూ"'' (కాథరీనా అండ్ పెట్రుచియో)
</gallery>
== అదనపు రచనలు ==
{{external media | width = 210px | float = right | headerimage=[[File:Washington Allston - Elijah in the Desert - Google Art Project.jpg|210px]]
| video1 = [http://smarthistory.khanacademy.org/allston-elijah-in-the-desert.html ఆల్స్టన్స్ ఎలిజా ఇన్ ది డెసర్ట్], స్మార్ట్ హిస్టరీ<ref name="smarth">{{cite web
| title =Allston's Elijah in the Desert | publisher =Smarthistory at Khan Academy | url =http://smarthistory.khanacademy.org/allston-elijah-in-the-desert.html | access-date =January 4, 2013 }}</ref> }}
* ''ఎ ల్యాండ్స్కేప్ ఆఫ్టర్ సన్సెట్'', c. 1819, కోర్కోరన్ గ్యాలరీ ఆఫ్ ఆర్ట్, వాషింగ్టన్, D.C.
== మూలాలు ==
{{Reflist}}
== ఆధారాలు ==
* కోర్కోరన్ గ్యాలరీ ఆఫ్ ఆర్ట్, వాషింగ్టన్, DC [http://collection.corcoran.org/collection/work/landscape-after-sunset?apcat=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130510065455/http://collection.corcoran.org/collection/work/landscape-after-sunset?apcat=1 |date=2013-05-10 }}
== మరింత చదవడానికి ==
* ఆల్స్టన్, వాషింగ్టన్, ''లెక్చర్స్ ఆన్ ఆర్ట్ అండ్ పోయెమ్స్'', 1850 (facsimile ed., with ''Monaldi'', 1841, 1967, Scholars' Facsimiles & Reprints, {{ISBN|978-0-8201-1001-1}}).
== బాహ్య లింకులు ==
{{Wikiquote}}
{{wikisource|works=or}}
{{commons category|Washington Allston}}
* {{Art UK bio}}
* న్యూ స్టూడెంట్స్ రిఫరెన్స్ వర్క్లో వాషింగ్టన్ ఆల్స్టన్.
* [http://www.googleartproject.com/artist/washington-allston/4127268/ గూగుల్ ఆర్ట్ ప్రాజెక్ట్], వాషింగ్టన్ ఆల్స్టన్
* హార్వర్డ్ యూనివర్సిటీ, హౌటన్ లైబ్రరీలో [http://nrs.harvard.edu/urn-3:FHCL.Hough:hou01184 వాషింగ్టన్ ఆల్స్టన్ పత్రాలకు మార్గదర్శి]
* [http://americanartgallery.org/artist/home/id/108 అమెరికన్ ఆర్ట్ గ్యాలరీలో వాషింగ్టన్ ఆల్స్టన్]
* {{Gutenberg author | id=3817}}
* {{Internet Archive author |sname=Washington Allston}}
* {{Librivox author |id=12690}}
* {{Cite EB1911|wstitle=Allston, Washington}}
* {{cite BDA1906 |wstitle= Allston, Washington |volume= 1 |pages= 96 }}
* స్మిత్సోనియన్ ఆర్కైవ్స్ ఆఫ్ అమెరికన్ ఆర్ట్ నుండి [http://www.aaa.si.edu/collections/washington-allston-letter-fragment-5954 వాషింగ్టన్ ఆల్స్టన్ లేఖ భాగం, 1818 మార్చి 2]
* [http://www.racollection.org.uk/ixbin/indexplus?_IXACTION_=file&_IXFILE_=templates/full/person.html&_IXTRAIL_=Academicians&person=5492 ప్రొఫైల్ ఆన్ రాయల్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ కలెక్షన్స్] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013081409/http://www.racollection.org.uk/ixbin/indexplus?_IXACTION_=file&_IXFILE_=templates/full/person.html&_IXTRAIL_=Academicians&person=5492 |date=2016-10-13 }}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Allston, Washington}}
[[వర్గం:1779 జననాలు]]
[[వర్గం:1843 మరణాలు]]
[[వర్గం:18వ శతాబ్దపు కళాకారులు]]
[[వర్గం:ప్రపంచ చిత్రకారులు]]
[[వర్గం:19వ శతాబ్దపు కళాకారులు]]
[[వర్గం:అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్సెస్ ఫెలోలు]]
3ahrz3v78v2j1t0qis6uccl6oyzkdyn
మూస:Not verified in body
10
509843
4989653
4960189
2026-10-27T11:10:39Z
Chaduvari
97
4989653
wikitext
text/x-wiki
{{ {{{|safesubst:}}}#invoke:Unsubst||date=__DATE__ |$B=
<!--{{Not verified in body}} begin-->{{Fix
| subst = <includeonly>{{subst:substcheck}}</includeonly>
| link = Wikipedia:Citation needed
| text = not verified in body
| title = This claim needs references to reliable sources in the body of the article.
| date = {{{date|}}}
| cat = [[Category:All articles with unsourced statements]]<!--
| cat-date = Category:Articles with unsourced statements
-->}}<!--{{Not verified in body}} end-->
}}<noinclude>
{{Documentation}}
<!-- Add categories to the /doc subpage and interwikis in Wikidata, not here! -->
</noinclude>
1akpvn8tiru1k6pgskqkqutuptku705
వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ
4
510890
4989293
4989006
2026-10-27T01:21:20Z
యర్రా రామారావు
28161
/* ప్రతిపాదిత విధాన నిర్ణయం-3 */
4989293
wikitext
text/x-wiki
{{Discussion top|reason='''ఫలితం''':ఈ చర్చను 2026 సెప్టెంబరు 24న [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|వర్గాల సంస్కరణ]] భాగంగా [[రచ్చబండ#తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ|ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ కొరకు]] ప్రవేశపెట్టబడినది. దీని మీద 8 మంది వారి అమూల్యమైన అభిప్రాయాలు, సూచనలు వెలిబుచ్చారు. ఇప్పటికే 20 రోజులకుపైగా సమయం గడిచింది. ఇందులో వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయాలు , సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకుని ఫైనలుగా ప్రతిపాధన విధా నిర్ణయాలు తీసుకొనటానికి అనువుగా దీనిని మూసివేయడమైనది}}.[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:42, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
<div style="text-align:center; font-size:150%; font-weight:bold; margin:1em 0;">
ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ (సెప్టెంబరు 2026)
</div>
తెవికీలో వర్గాల వ్యవస్థపై గత కొన్ని రోజులునుండి నిశితంగా కొన్ని వర్గాల వంశవృక్షాలు పరిశీలించాను. ఆ పరిశోధనలో చాలా ఆశ్చర్యకర విషయాలు నేను గమనించాను. '''60కు పైగా వర్గాల జతలు''' ఒకే విషయానికి వేర్వేరు పేర్లతో రెండు, మూడుకు పైగా చీలిపోయి ఉన్నాయి. ఏది అసలైన వర్గమో, నకిలీవర్గమో గుర్తించిలేని పరిస్థితి ఉంది. కేవలం " హిందూ దేవాలయాలు వర్సస్ హిందూ ఆలయాలు, ఈలయాలు" అనే పదాలతో కూడిన జంట వర్గాలు దాదాపు 20 సార్లుకు పైగా పునరావృతమయ్యాయి."అమెరికా వర్సస్ అమెరికన్" అనే పదాలతో కూడిన వర్గాలు ఒక్క మాతృ వర్గం కిందే 37 ఉప-వర్గాల్లో కనిపిస్తున్నాయి.
తెవికీలో కొన్ని వర్గాల పేర్లు సరిగ్గా లేవు. ఒకే వర్గంగా ఉండాల్సినవి కొద్ది అక్షర భేదాలతో రెండు లేదా రెండుకన్నా ఎక్కువ వేరువేరు వర్గాలుగా ఉంటున్నాయి. వ్యాకరణ విరుద్ధంగా ఉండే పేర్లుంటున్నై. ఇలాంటి పేర్లున్న వర్గాల గురించి చర్చించి తగు మార్పులు చెయ్యాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇలా రకరకాలుగా ఎవరికి వారు వారి అభిప్రాయం ప్రకారం సృష్టించటాన వర్గాల వ్యవస్థ అంతాసరిగాలేదు. దీనికి కారణం తెవికీలో వర్గాల నామకరణ వ్యవస్థకు ఇంకా కొన్ని సమస్యలకు స్థిరమైన విస్తృత విధాన నిర్ణయాలు లేనందున అస్తవ్యస్థంగా ఉంది.దీనిని ఇలానే నిర్లక్యంగా వదిలేస్తే మరిన్ని సమస్యలుతో సమస్య ఇంకా కష్టతరంగా మారింది
నేను గమనించిన విషయాలు చిన్న సమస్యలు కాదు. వీటిని సరిచేయటానికి ఒక్కో వర్గాన్ని విడిగా కాకుండా, '''ఒకేసారి, స్పష్టమైన నియమాలతో''' విధాన నిర్ణయాలకొరకు చర్చించటానికి అభిప్రాయాలు, సూచనలు కొరకు సముదాయం దృష్టికి చర్చను ప్రవేశపెట్టాలనుకుంటున్నాను. దీనికి ముందు, ఫార్మాట్/ప్రక్రియ సరిగ్గా ఉందో లేదో మీ ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకోవలిసిన అవసరముంది.
== సమస్య రకాలు (సంక్షిప్తంగా) ==
=== '''లోని/లో స్పేసింగ్ అస్థిరత, లో వాడకుండా ఉనికిలో ఉన్న వర్గాలు.''' ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్లోని హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ లోని హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారత ఉపఖండంలోని ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారత ఉపఖండంలో ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
"లోని" స్పేస్ ఇచ్చి, ఇవ్వకుండా, అసలు "లోని" వాడకుండా ఇలా మూడురకాలుగా ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి జంట వర్గాలు దాదాపు 15 పైగా ఉన్నవి
=== '''సంధి/సమాస పద స్పేసింగ్''' ===
* [[:వర్గం:నృత్యకళాకారులు|వర్గం:నృత్య కళాకారులు]]
* [[:వర్గం:నృత్యకళాకారులు]]
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలో జైన మతం]]
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలో జైనమతం]]
* [[:వర్గం:మాతృ దేవతలు]]
* [[:వర్గం:మాతృదేవతలు]]
* [[:వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసన సభ్యులు]]
* [[:వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ సభ్యులు]]
ఈ వర్గాలలో రెండు పదాలకు స్పేస్ ఇచ్చి, ఇవ్వకుండా ఉన్నవి. పై సమస్యకు పోలిన వర్గాలు
=== '''పర్యాయపదాలు''' ===
* [[:వర్గం:6వ శతాబ్దపు హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:6వ శతాబ్దపు హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలో ప్రకృతి పరిరక్షణ]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలో ప్రకృతి సంరక్షణ]]
ఈ వర్గాలు ఇలా 10 పైగా ఉన్నవి
ఇక్కడ ఒక వర్గంలో దేవాలయాలు, ఒక వర్గంలో ఆలయాలు అని ఉంది. ఇదే రకానికి చెందిన ఇలాంటి వర్గాలు 15 సార్లుకు పైగా పునరావృతం అయినవి. ఇక్కడ గమనించాలిసింది హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ ఆలయాలు, దేవాలయాలు, ఆలయాలు, ఇంకా పుణ్యక్షేత్రాలు ఇలా పలు పర్యాయపదాల వాడకంతో పలు వర్గాలు ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి వర్గాలపై 2026 జూన్ లో [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ|హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ]] పై [[వాడుకరి:Chaduvari |చదువరి]] గారు, "హిందూమతానికి సంబంధించిన పేజీల వర్గాలను క్రమబద్ధీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది. దానిపై నా ఆలోచనలను ఇక్కడ రాసాను. ఇవి కేవలం నా అభిప్రాయాలే. అందరూ అభిప్రాయాలు సూచనలు చెబితే తదనుగుణంగా నిర్ణయాలు తీసుకుని అమలు చేద్దాం. ఆ నిర్ణయాల వలన దాదాపు 4 వేల పేజీలు ప్రభావితమౌతాయి" అని చాలా విపులంగా రాసి రచ్చబండలో చర్చను ప్రవేశపెట్టారు, రెండువారాలైనా నాతో సహా ఎవ్వరూ స్పందించనందున దానిని మూసివేయుట జరిగింది. ఆ చర్చను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుని ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు వెల్లడించాలిసిన అవసరముంది.
=== '''లిప్యంతరీకరణ తేడాలు''' ===
* [[:వర్గం:ముంబాయి]]
* [[:వర్గం:ముంబై]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లాండ్]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లాండు]]
తెవికీలో మొదటిపేరుబరితో [[ముంబై]], [[ఇంగ్లాండు]] అనే శీర్షికలతో వ్యాసాలు ఉన్నవి. ఇలాంటివి మరికొన్ని ఉండవచ్చు
=== అక్షరభేదాలుతో ===
* [[:వర్గం:మలయాళం సినిమా నటీమణులు]]
* [[:వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు]]
* [[:వర్గం:ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు]],
* [[:వర్గం:కీరవాణి సంగీతం కూర్చిన సినిమాలు]],
* [[:వర్గం:ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ మతం తాత్విక భావనలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ తాత్విక భావనలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ తత్త్వశాస్త్ర విధానములు]]
* [[:వర్గం: భారతదేశంలోని ఇసుకరాయి నిర్మాణాలు]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలోని ఇసుకరాయి భవనాలు]]
* [[:వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు]]
* [[:వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు]]
* [[:వర్గం:సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్ చిత్రకారులు]]
* [[:వర్గం:సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్ చిత్రకారులు]]
* [[:వర్గం:ఆలప్పుఝ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:అలప్పుజ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:మండ్య జిల్లాలోని హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:మాండ్య జిల్లాలోని హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:మొఘల్ సామ్రాజ్యం చేసిన యుద్ధాలు]]
* [[:వర్గం:మొఘల్ సామ్రాజ్య యుద్ధాలు]]
=== '''దేశం పేరు రూపం''' ===
* [[:వర్గం:అమెరికా మహిళలు]]
* [[:వర్గం:అమెరికన్ మహిళలు]]
* [[:వర్గం:అ.సం.రా. రాష్ట్రాలు]]
* [[:వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు]]
ప్రధాన [[:వర్గం:అమెరికా]], అందులో అమెరికన్ పదంతో 16 ఉపవర్గాలు, అమెరికా పదంతో 18 ఉపవర్గాలు, అమెరికా సంయుక్తరాష్ట్రాలు అనే పదంతో రెండు ఉప వర్గాలు, మొత్తం 36 ఉప-వర్గాలు ఉన్నవి
=== '''వ్యాకరణం/పద క్రమం (మిశ్రమం)''' ===
* [[:వర్గం:ఉడుపి జిల్లాలో హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:ఉడిపి జిల్లా హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు]]
* [[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి ఉపగ్రహ వాహక నౌకలు]]
పై వర్గంలోని మొదటిదానిలో ఉడుపి, జిల్లాలో, హిందూ ఆలయాలు అని ,రెండవ దానిలో ఉడిపి, జిల్లా, హిందూ దేవాలయాలు ఇలా మూడు సమస్యలూ ఒకే రకం వర్గంలో ఫన్నవి
=== పదాల తారుమారు ===
* [[:వర్గం:భారతీయ సినిమా మహిళా దర్శకులు]]
* [[:వర్గం:భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు]]
ఈ వర్గంలో మహిళా, సినిమా పదాలు తారుమారు
=== '''ఏకవచన/బహువచనం''' ===
* [[:వర్గం:మతము]]
* [[:వర్గం:మతము|వర్గం:మతాలు]]
ఇలా రెండురకాలు వర్గాలు ఉన్నవి
=== ఒకే అర్థాన్ని సూచించే పర్యాయపదాల వర్గాలు ===
* [[:వర్గం:మానసిక రుగ్మతలు]]
* [[:వర్గం:మానసిక వ్యాధులు]]
*[[:వర్గం:అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం]]
*[[:వర్గం:అంతర్జాతీయ వర్తకం]]
*[[:వర్గం:అసోం భూగోళశాస్త్రం]]
*[[:వర్గం:అసోం భౌగోళికం]]
*[[:వర్గం:అశోకుని స్మారకాలు]]
*[[:వర్గం:అశోకుడి స్మారక చిహ్నాలు]]
*[[:వర్గం:విద్యుచ్ఛక్తి]]
*[[:వర్గం:విద్యుత్తు]]
=== కామా వాడకం తేడాలు ===
* [[:వర్గం:తమిళనాడు నగరాలు, పట్టణాలు]]
* [[:వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు నగరాలు పట్టణాలు]]
మొదటి వర్గంలో కామా వాడారు, రెండవ వర్గంలో కామా వాడలేదు. ఇలా రెండురకాలు వర్గాలు చాలా ఉన్నవి
=== '''లిప్యంతరీకరణ/భాషల పదజాల భేదం''' ===
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల భాష]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు భాష]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు పత్రికలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు దినపత్రికలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు పుస్తకాలు]]
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల పుస్తకాలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల భాషా సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:అస్సాం భాషలు]]
* [[:వర్గం:అసోం భాషలు]]
=== క్రీ.పూ. వాడకం ===
* [[:వర్గం:క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్ద హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దానికి చెందిన హిందూ ఆలయాలు]]
=== కాలంతో "వ" వాడుకం ===
* [[:వర్గం:16వ శతాబ్దం]]
* [[:వర్గం:16 వ శతాబ్దం]]
వీటిలో మొదటివర్గంలో వ స్పేస్ ఇవ్వకుండా, రెండవదానిలే స్పేస్ ఇవ్వబడింది
=== దారిమార్పు వర్గాలు ===
* [[:వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంకు గవర్నర్లు]]
* [[:వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంకు గవర్నర్లు|వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నర్లు]] (దారిమార్పు)
వర్గాలకు దారిమార్పు అంత మంచిదికాదు
=== విద్యాలయాలు/విద్యాసంస్థలు, ===
* [[:వర్గం:విజయవాడ విద్యాలయాలు]]
* [[:వర్గం:విజయవాడ విద్యా సంస్థలు]]
వీటిమీద సరియైన క్లారిటీ ఉండాలి
=== పర్యాటకం/పర్యాటకరంగం ===
* [[:వర్గం:పర్యాటక ఆకర్షణలు]]
* [[:వర్గం:పర్యాటక ప్రదేశాలు]]
* [[:వర్గం:ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం]]
* [[:వర్గం:ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం]]
=== "ము" అనుస్వారం సమస్యవర్గాలు ===
* [[:వర్గం:జంతు శాస్త్రము]]
* [[భూవిజ్ఞాన శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:గణిత శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:వైద్య శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:జీవ శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:తమిళ సాహిత్యం]]
* [[:వర్గం:తమిళ సాహిత్యము]]
* [[దువ్వాడ-విజయవాడ రైలు మార్గము]]
== '''ప్రతిపాదిత నిర్మాణం:''' ==
* సముదాయ సభ్యులనుండి అభిప్రాయాలు సేకరించిన తరువాత వాటిని క్రోడీకరించి ఫైనలుగా విధాన విర్ణయాలకొరకు నుండి అభిప్రాయాల విధాన విర్ణయాల చర్చ ను వికీపీడియా: '''చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు''' పేజీలో, ప్రతి సమస్య రకానికీ ప్రత్యేక ఉప-విభాగంతో చర్చ జరుగుతుంది.
* ఆధార ఉదాహరణలు '''[[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]]''' పేజీలో ఉంటాయి.
* ఏకాభిప్రాయం కుదిరాక, విధాన నిర్ణయ నియమాలను '''వికీపీడియా:వర్గం నామకరణం''' పేజీలో నమోదు చేస్తాం.
* విధాన నిర్ణయాల నియమాల ప్రకారం ఇప్పటికే ఉన్న వర్గాలను సరిచేసే పని వర్గాల సంస్కరణ ప్రాజెక్టు ద్వారా సవరించాలి.
గమనిక: మీలో చాలామందికి ఇలాంటి మరిన్ని ఉదాహరణలు మీ దృష్టికి వచ్చే ఉండవచ్చు. వాటిని కూడా ఇక్కడ ఇప్పుడే చెప్తే, పూర్తి చర్చలో మరిన్ని వివరాలతో చర్చను ప్రవేశపెట్టవచ్చు.
== ''' సముదాయసభ్యుల అభిప్రాయాలు వీటిమీద కావాలి''' ==
* విధాన నిర్ణయం చర్చ ప్రవేశపెట్టటానికి ఫార్మెటు ఎలా ఉండాలి?
* ఆ చర్చకు చర్చా వ్యవధి ఎన్ని రోజులు ఉండాలి?
* అసలు వర్గాల వ్యవస్థలో ఈ లోపాలు జరగటానికి మీరు గుర్తించిన అంశాలు లేదా పాయింట్లు
* ఇంకా వర్గాల వయవస్థ మెరుగుగా ఉండటానికి కొత్తవిషయాలు
* ఈ చర్చలో వర్గాల వ్యవస్థకు సంబంధించిన ఉదహరించిన మంచి కొంగ్రొత్త విషయాలు
==అభిప్రాయాలు, సూచనలు==
@యర్రా రామారావు గారూ, ఒక సూచన.. సమస్య మాత్రం రాసేసి ఊరుకోకుండా, మీ అభిప్రాయంలో ఎలా ఉండాలో కూడా రాయండి.__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:03, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:* [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల పేర్ల, లింకుల క్రమబద్ధీకరణ]] అనే ప్రాజెక్టు పేజీ చూడండి. వర్గాల్లో ఉన్న వివిధ సమస్యల గురించి ఇక్కడ రాసాను. పేర్లు కూడా వాటిలో ఒకటి. అది కూడా చూడండి.
:* ఇక్కడ చర్చ ఇండివిడ్యువల్ వర్గాల పేర్లతో కాకుండా, వర్గం పేరు ఎలా ఉండాలి అనేదానిపై వీలైనంత స్థూలంగా ఉంటే, పేరు ఎలా ఉండాలి అనేదానిపై కొన్ని ప్రమాణాలు తయాఅరుచేసుకుంటే మంచిది.
:* గతంలో చర్చించిన వాటిని (ఉదాహరణకు, "లో", "లోని" వంటి వాటిని చర్చించినట్టు గుర్తు) మళ్ళీ చర్చించకుండా ఉంటే ఫోకస్ కుదురుతుంది.
:__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:19, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::మీ సూచనలకు ధన్యవాదాలు. నా అభిప్రాయం ఫైనలుగా మరలా ప్రవేశపెట్టే విధాన నిర్ణయ పేజీ చర్చలో అసలు అవి అలా ఎందుకు ఉండాలి లేదాఎందుకు ఉండకూడదు, అసలు ఇలా ఎందుకు జరుగుతుంది? ఇలాంటివి అన్నీ తగినకారణలతో ప్రవేశపెట్టే సమగ్ర చర్చలో రాస్తానండీ.ముందుగానే నా అభిప్రాయం చెపితే మిగతా వారి అభిప్రాయాలకు అంత విలువ ఇచ్చినట్లు ఉండదని అలా రాయలేదు. మీ సూచననుసరించి మనసు మార్చుకున్నాను. ఈ దిగువ నా అభిప్రాయాలు రాస్తున్నాను. మీ సూచనకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:35, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
@యర్రారామారావు గారు గొప్ప ప్రక్షాళన కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టారు. వికీపీడియాలో వ్రాయటానికి అవధులులేని స్వాతంత్య్రం ఉండటం చేత ఎవరికి తోచిన శీర్షిక వారు ఎంపిక చేసుకొని వ్రాయటం జరుగుతున్నది. ఉదాహరణకు వర్గం : హిందూమతం తాత్విక భావనలు ,వర్గం : హిందూ తాత్విక భావనలు , వర్గం: హిందూ తత్త్వ శాస్త్ర విధానములు అని మూడు వర్గాలు ఉన్నట్లు చూపారు. ఇందులో ఏది ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి అని నిర్ణయించటం కన్నా భారతీయ తాత్త్వికత అనే వర్గంలోకి ఇవన్నీ వచ్చేట్లు చేయగలమా ఆలోచించాలి. ఇదే విధముగా తెలుగు సినిమా సంగీతం అనే వర్గం క్రింద ఉపవర్గాలుగా సంగీత దర్శకులు, సినిమా పాటలు సినిమా పాటల రచయితలు , గాయకులు ఉపవర్గాలుగా స్వీకరించవచ్చు. ఈ విధమైన స్థూల వర్గీకరణను ప్రామాణికముగా ఏర్పాటు చేసి దాని క్రిందకు వీటినితీసుకొని వస్తే బాగుంటుందేమో అని నా ఆలోచన. కావున సమర్థులైన పదిమంది ఈ వర్గీకరణలో పాలుపంచుకొని పరిష్కరించబడిన వర్గాల క్రిందకు వీటన్నిటిని తీసుకొని రావచ్చునేమో నిర్వాహక వర్గం పరిశీలించాలి .--[[వాడుకరి:Ramesam54|Ramesam54]] ([[వాడుకరి చర్చ:Ramesam54|చర్చ]]) 10:03, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==యర్రా రామారావు అభిప్రాయాలు==
1. '''లో, లోని వాడకం'''
* తెవికీలో లో, లోని వాడకుండా చాలా వర్గాలు అర్థవంతంగా ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి వర్గాలలో కాస్త విచక్షణ పాటించాలి. లో, లోని వాడకపోతే వర్గం అర్థవంతంగా లేదనిపిస్తే అప్పుడు మాత్రమే వాడాలి, ఒక వేళ వాడాలిసి వస్తే లో, లోని స్పేస్ ఇవ్వకుండా వాడాలి. సాధ్యమైనంతవరకు అన్ని వర్గాలలో లో,లోని వాడకుండా ఈ ఏకరూపత సిష్టం మెయింటైన్ చేయాలి. ఇప్పటికే ఈ సిష్టం గ్రామ వ్యాసాలలో వర్గం: పలానా మండల గ్రామాలు అని వాడబడుతంది.
2. '''హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ ఆలయాలు, ఆలయాలు'''
* దేవాలయాలు అంటేనే హిందూత్వ దేవాలయాలు అనే అర్థం గోచరిస్తుంది. ప్రస్తుతం వ్యక్తులకు కూడా ఆలయాలు కడుతున్నారు. కావున దేవాలయాలు అనే పదం మాత్రమే వాడాలి. (ముఖ్యంగా హిందూ గ్రంధాలు/ పురాణాలు/ఇతిహాసాలలో దేవతలుగా ఉదహరించినవార్కి)
3. '''పుణ్యక్షేత్రాలు వాడకం'''
* ఈ పదం దేవాలయాలు కంటే భిన్నమైనది. దీనిని బాగా ప్రసిద్ధి లేదా జనాదరణ పొందిన దేవాలయాలు, దేవాలయ సమూహాలు, నదులు, నదుల సంగమం, కొండలు, కోనేర్లు ఉన్న ఏదేని గ్రామాలు, పట్టణాలు, ప్రాంతాలు లేదా ప్రదేశాలకు ఈ వర్గం వాడాలి. ఉదాహరణ:తిరుపతి, అంతర్వేది, యాదగిరిగుట్ట, భద్రాచలం ఇలాంటి వాటిని ఈ వర్గంలో చేర్చాలి.
4. '''పర్యాటక ప్రదేశాలు లేదా పర్యాటక ప్రాంతాలు'''
* ఈ వర్గంలో జలపాతాలు, పురాతన కట్టడాలు, స్మారక కట్టడాలు, ప్రసిద్ధిచెందిన జలాశయాలు, ఉద్యావనాలు, జంతు ప్రదర్శనశాలలు, మ్యూజియాలు, తీగల వంతెనలు, కళాక్షేత్రాలు, ప్రసిద్ధిచెందిన ఎగ్జిబిషన్లు, జాతరకు ప్రసిద్ధిచెందిన ప్రదేశాలు ఇలాంటివి ఈ వర్గంలో చేర్చాలి. అంతేగానీ దీనితో కలుపుకుని దేవాలయాలు, పుణ్యశ్రేత్రాలు, పర్యాటక ప్రదేశాలకు చెందిన వ్యాసాలు కలగాపులగం చేయరాదు, ఇప్పుడు అలానే ఉన్నవి.
5. '''సంధి పదాల స్పేస్'''
* ఈ సమస్య కాస్త విచక్షణతో పాటించాలి. సంధి జరిగినప్పుడు రెండు వేర్వేరు పదాలు కలిసి ఒకే పదంగా రూపాంతరం చెందుతాయి. కాబట్టి, సంధి కార్యం జరిగిన పదాల మధ్య ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ స్పేస్ (ఖాళీ) ఇవ్వకూడదు. ఉదాహరణలు:మనకు నిత్యం వాడే పదం దేవ + ఆలయం = దేవాలయం, రాజభవనం. ఏ సందర్బంలో కలపాలి అనే దానికి వస్తే సంధి లేని రెండు వేర్వేరు పదాలు తప్పనిసరిగా స్పేస్ ఇవ్వాలి. దీనికి సాధారణ సూత్రం వాడుక భాషలో మనం పలికేటప్పుడు కలిపి మాట్లాడితే అలానే రాయాలి. స్పేస్ ఇచ్చి పలికితే వాటిని స్పేస్ ఇవ్వాలి. పక్కపక్కన వచ్చే నామవాచకాలు, క్రియలు లేదా ఇతర పదాలు. దీనికి ఉదాహరణలు: పెద్ద ఇల్లు, ఇది పుస్తకం (వీటిని కలిపిరాయకూడదు)
6. '''అక్షరభేదాలతో వర్గాలు'''
* ముఖ్యంగా ఇది ఒక పెద్ద సమస్య. దీనివలన ఒకటికన్నా ఎక్కువ వర్గాల ఒక్కోసారి 3, 4, వర్గాలు సృష్టించిన సందర్బాలు ఉన్నవి. దీనికి కారణాలు వర్గం సృష్టించిన వెంటనే ఆ వర్గం వికీడేటాకు లింకు కలపకపోవటం, కొత్తగా సృష్టించే వర్గం అంతకు ముందు ఎవరైనా సృష్టించారా అనేది పరిశీలించకుండా సృష్టించటం, వికీడేటాలో ఆ వ్యాసానికి చెందిన వర్గం భాషా లింకు కలిపి ఉందోమోనని చూడకపోవటం ఇలాంటి పొరపాట్లు ముఖ్యకారణం. అనువాద యంత్రం ద్వారా వ్యాసాలు సృష్టించినప్పుడు ఈ సమస్యలు రావనేది యూజర్లు గమనించాలి.
7. '''లిప్యంతరీకరణ తేడాలు'''
* దేశాలు, రాష్ట్రాలు ఇంకా ఇతర భౌగోళిక ప్రాంతాల విషయంలో (ఇంగ్లాండు, ఇంగ్లాండ్, ముంబాయి, ముంబై అమెరికా, అమెరికన్) ఇలాంటి వాటిలో ప్రస్తుతానికి వర్గంలోని ఉప వర్గాలలో ఆ దేశం పేరు ఎలా ఉంటే అలా వర్గం సృష్టించాలి. ఉత్తరోత్తరా ఆ దేశం పేరు మార్చబడితే దానికి అనుగుణంగా వర్గం మార్చాలి. దాని సంబందిత వ్యాసం ప్రామాణికంగా తీసుకుని వర్గం సృష్టించాలి. అవసరమైతే వర్గీకరణ నాణ్యత కోసం సంబందిత వ్యాసాలను కుదిరిన వాటిని అజంతరూపంలోకి మార్చాలి. అయితే కొన్ని జిల్లాల వర్గాలలో స్థానికతను బట్టి, వర్గం సంక్షిప్తంగా ఉండటానికి పూర్వపేరు లేదా బాగా వాడుకలో ఉన్నపేరును వాడాలి. దానివలన వర్గం చూడటానికి క్ష్లుప్తగా ఉంటుంది. ఉదా [[:వర్గం:కడప జిల్లా కథా రచయితలు]], [[:నెల్లూరు జిల్లా కథా రచయితలు]]
8. '''విరామ చిహ్నాలు, బ్రాకెట్లు, హైపన్, కామా వాడరాదు'''. వాడాలనుకుంటే ఏకరూపత పాటించాలి. కొన్ని వర్గాలు ఇలా ఉన్నవి.[[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు]] , , , , అని ఉండాలి. ఏకరూపత పాటించాలి. అయితే ఈ నియమం మండలాలు, గ్రామాలకు వర్తించకూడదు. ఎందుకంటే ఒకే పేరుతో ఉన్న మండలాలు, గ్రామాలు వేరే జిల్లాలలో, మండలాలలో ఉంటాయి. వాటికి వేరే విధాన నిర్ణయాలు రూపుదిద్దుకున్నవి. అర్థం రానప్పుడు తప్పనిసరిగా అవసరమైతేనే వాడాలి.
9. '''క్రీ. పూ. వాడకం'''
* ఈ వర్గాలన్నీ సా.శ., సా. శ. పూ. వీటికి మార్చాలి. వాటికి స్పేస్ ఉండాలనా వద్దా అనేది సభ్యులు నిర్ణయానికి లోబడి ఉంది.
10. '''కాలంతో "వ" వాడకం'''
* అంకెతో "వ" కలిపి రాయాలి. శతాబ్థపు అని ఉండాలి, అని ఉండాలి.
12. ''పొట్టి అక్షరాల, దారిమార్పుల వర్గాలు'''
* పొట్టి అక్షరాలతో వర్గాలు సృష్టించరాదు. వర్గాలు దారిమార్పు ఇవ్వటం వికీనియమాలకు విరుధ్దం. దారి మార్పు ఇవ్వరాదు
[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:31, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
===ఇంకా మరికొన్ని===
1. '''మందిరాలు, మఠాలు, పీఠాలు వాడుక వర్గాలు'''
ఈ మూడు వేర్వేరు వర్గాలుగా వాడాలి. వీటిని కలగాపులగం చేయరాదు.
* '''మందిరాలు''':ప్రస్తుతం వ్యక్తులకు అభిమానంతో లేదా దైవాశ సంభూతుడని ఆలయ మాదిరిగా కట్టడాలు నిర్మిత మవుతున్నాయి. ఉదాహరణలు: పుట్టపర్తి సాయిబాబా మందిం, షిరిడీ సాయిబాబా మందిరం, అవధూత వెంకయ్యస్వామి ఆలయం (గొలగమూడి) ఇలా ఉన్న వాటిని మందిరాల వర్గంలో చేర్చాలి,
* '''మఠాలు , ఆశ్రమాలు వాడకం''': "ఆధ్యాత్మిక సాధన కోసం ప్రాపంచిక సుఖాలను, సంసారాన్ని వదిలిపెట్టిన సన్యాసులు, బ్రహ్మచారులు ఒక గురువు ఆధ్వర్యంలో నివసిస్తూ, వేద శాస్త్రాలను అభ్యసించి. ప్రచారం చేసే విద్యా-సాధనా కేంద్రాన్ని మఠం అంటారు." బ్రహ్మంగారి మఠం, ద్వారక మఠం, రామకృష్ణ మఠం
* '''పీఠాలు వాడకం''' ధర్మ సంరక్షణ కోసం, శాస్త్ర విరుద్ధమైన ఆచారాలను అరికట్టడానికి, సమాజానికి మంచి చేకూరే ఆధ్యాత్మిక, నైతిక మార్గదర్శకాలు సూచించే సంస్థలు. ఉదాహరణలు: శక్తిపీఠాలు, శారదా పీఠం
2 '''భాషలు వర్గాలు'''
* ఈ వర్గాలలో రెండు మూడు రకాలు ఉంటున్నవి. కొన్నిటికి భాష అని , భాష అనే పదం లేకుండా ఉపయోగిస్తున్నారు. సాధ్యమైనంతవరకు భాష అనివాడాలి, ఏకరూపత ఉండాలి. వర్గం:ఉర్దూ భాష, వర్గం:తమిళ భాష, లేకుండా వర్గం:మరాఠీ, వర్గం:ఒరియా, వర్గం:తెలుగు ఇలా ఉన్నవి.
3. '''పర్యాటక ప్రదేశాలు/పర్యాటకరంగం'''
* ఈ రెండిటికి కొద్ది తేడా ఉంది. పర్యాటకం అనే పేరును సాధారణ అంశ వర్గంగా పర్యాటక ప్రదేశాలను ప్రమాణికంగా వాడాలి .
పర్యాటకరంగంను ఆర్థిక/పరిశ్రమ కోణం ఉన్న వర్గాలకు సంస్థలు మాత్రమే పరిమితం చేయడం. లేదా రెండింటినీ విలీనం చేసి ఒకే పేరు ఉంచడం.
[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:47, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== :రవిచంద్ర గారి అభిప్రాయాల: ===
* వర్గం పేరులో వీలైనంత వరకు సంక్షిప్తత పాటించాలి.
* ము బదులు అనుస్వారం (ం) వాడాలి. ఉదాహరణకు '''గణితశాస్త్రము''' కాకుండా '''గణితశాస్త్రం''' అని వాడాలి.
* పదాల మధ్య ఖాళీ ఉంచాలా వద్దా అనేది పదాన్ని బట్టి ఉంటుంది. పైన పేర్కొన్న ఉదాహణ తీసుకుంటే '''గణితశాస్త్రం''' సరైనది. '''గణిత శాస్త్రం''' సరైనది కాదు. '''మలయాళ సంస్కృతి''' సరైనది. '''మలయాళసంస్కృతి''' అని రాస్తే మరీ కలిపేసినట్లు ఉంటుంది.
* రెండు వర్గాల పేర్లు ఒకే రకమైన అర్థాన్ని స్ఫురింపజేసినపుడు, వాటిలో సంక్షిప్తంగా ఉన్న దాన్ని ఎంపిక చేస్తే మంచిది. వర్గాల పేర్లు మరీ పొడుగ్గా ఉంటే వ్యాసం చివర్లో అవి ఎక్కువ స్థలాన్ని ఆక్రమిస్తాయి. ఉదాహరణకు '''ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం''', కన్నా '''ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం''' అంటే సరిపోతుంది.
* తెలుగు పదమా, ఆంగ్ల పదమా అంటే తెలుగు పదం వైపే మొగ్గు జూపాలి, తెలుగు పదం మరీ పాతదై ఎవరికీ అర్థం అవకపోతే తప్ప. ఉదాహరణకు '''ఆంగ్లభాష''', '''ఇంగ్లీషు భాష''' అనే వర్గాల్లో నా ఓటు మొదటి పేరుకే.
* వర్గాల పేర్లలో ఎటువంటి విరామ చిహ్నాలు లేకపోతే మంచిది (కామాలు లాంటివి)
-- [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 11:24, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:వెంకటరమణ గారి అభిప్రాయాలు:
::యర్రా రామారావు గారు తెలిపిన అక్షర భేదాలతో ఉన్న ఒకే అంశానికి చెందిన వర్గాలను పరిశీలించి అందులో సరైన ఒక వర్గాన్ని ఉంచి రెండవదాన్ని తొలగించాలి. హిందూమతానికి సంబంధించిన పేజీల వర్గాలను క్రమబద్ధీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది. అదే విధంగా లిప్యంతరీకరణ తేడాలు గల వర్గాలను కూడా క్రమబద్దీకరించవలసిన అవసరం ఉంది.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 13:06, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== :రాజశేఖర్ గారి అభిప్రాయాలు: ===
* శతాబ్దం గురించిన వర్గాల లో 11 వ అనికాక 11వ అని ఉండాలి (english 11th but not 11 th). ఈ శతాబ్దానికి చెందిన వర్గాలకు 11వ శతాబ్దపు అనేది సరైనది. కానీ శతాబ్ద లేదా శతాబ్దం అని ఉండరాదు. ఇదే మాదిరిగా 1930లు అని కాకుండా 1930వ దశాబ్దపు అంటే బాగుంటుంది.
* ఆలయాలకు మారుగా దేవాలయాలు అంటేనే దేవునికి చెందిన నిర్మాణాలుగా స్పష్టత ఉంటుంది.
* భాషకు చెందిన వర్గాల వరకు ఆంగ్లం అనేది తెలుగు పదం ఇంగ్లీషు కాదు. కాబట్టి ఆంగ్లేయులు అనేది ఎలా స్వచ్చమైనదిగా ఉందే వారికి చెందిన ఇతర వర్గాలను కూడా అదేవిధంగా మారిస్తే బాగుంటుంది.
* ఇక దేశాలకు చెందిన పేర్లను వీలైనంతవరకు అజంతంగా మార్చగలిగితే మంచిది.
* మాతృ దేవతలు - మాతృదేవతలు గాను; నృత్య కళాకారులు - నృత్యకళాకారులు గాను; వృక్ష శాస్త్రం - వృక్షశాస్త్రం గాను ఇదేవిధంగా ఇతర శాస్త్రాలను మార్చాలి.
* ముంబాయి ని ముంబై; చెన్నయి/చెన్నపురి/మద్రాసు లను - చెన్నై గా మార్చాలి.
* భౌతిక విషయాల గురించి అయితే అమెరికాలో బదులు అమెరికాలోని; భారతదేశంలో బదులు బారతదేశంలోని అంటేనే బాగుంటుంది.
* మహిళా నటులను నటీమణులు గా పేర్కొనడంలో తెలుగు దనం బాగున్నది. వారు ఏవర్గానికి చెందిన వారైనా కూడా.
* శాసన సభ్యులు కాకుండా శాసనసభ సభ్యులు అనేది సరైనది. రాజ్యసభ లేదా లోకసభ సభ్యులు అదేవిధంగా బాగుంటుంది.
* అమెరికా/అమెరికన్ అనికాకుండా అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అని చేరిస్తే సంపూర్ణంగా అర్ధం అవుతుంది. అమెరికా అంటే పూర్తి అర్ధం రాదు.
--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 13:52, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== V.J.సుశీల పరిశీలన ===
* ఆలయాలు, దేవాలయాలు, పుణ్య క్షేత్రాలు
:* దేవాలయాలు
* వర్తకం, వాణిజ్యం
:* వాణిజ్యం
* పర్యాటక ప్రదేశాలు, రంగాలు, పరిసరాలు, ప్రాంతాలు, ఆకర్షణలు
:* పర్యాటక ప్రదేశాలు
* గురువులు, వ్యక్తులు వేరు. వ్యక్తులందరూ గురువులు కాదు
* స్మారక చిహ్నాలు
* నిర్మాణాలు/భవనాలు వేరు
* భూగోళశాస్త్రం/భౌగోళికం
:* వేరు పదాలు. కానీ ఉదా. అసోం భౌగొళికం, శాస్త్రం కాదు
* మహిళా రచయితలు కాదు రచయిత్రులు
* పరిరక్షణ/సంరక్షణ చిన్న తేడా ఉంది. పాటించగలమా వర్గాలలో?
* విద్యాలయాలు/విద్యా సంస్థలు స్కూళ్ళు, కాలేజెస్, institutions
* లోని / లో - ఈ రెండిటిలో లో చాలు. ఖాళీ వద్దు.
:* కొన్ని పదాలలో లోని / లో లేకపోయినా సరిపోతుంది. ఉదా. తంజావూరు హిందూ ఆలయాలు
:* అయితే కొన్నింటికి లో ఉండాలి, ఉదా. తంజావూరు జిల్లాలోని హిందూ ఆలయాలు
* ఆంగ్ల/ఇంగ్లీషు - ఆంగ్లం
* వర్గం:ఆంగ్ల భాషా సినిమాలు - అన్ని భాషలకు ఇదేవిధంగా ఉందా పరిశీలించాలి. మూడు విషయాలు నిర్ణయించాలి. 1. ఇంగ్లిష్ / ఆంగ్ల ; బాలీ వుడ్ / హిందీ వంటివి 2. భాషా వాడాలా వద్దా? 3. సినిమాలు , చిత్రాలు, చలన చిత్రాలు మూవీస్ వంటివి
* రుగ్మతలు, వ్యాధులు చిన్న తేడా ఉంది. అయితే ఇది పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా అన్నింటిని రెంటిలో చేరుస్తాము.
:* వ్యాధులు ఉంటే సరిపోతుంది.
* మహిళలు, స్త్రీలు, వనితలుగా వర్గాలున్నాయి.
:* మహిళలు ఉపయోగించదగిన పదం
:* ఎక్కడైతే మహిళలను సూచిస్తూ పదాలుంటే అది ఉపయోగించవచ్చు ఉదా. రచయిత్రులు, కవయిత్రులు, గాయనీమణులు, క్రీడాకారిణులు
:* లేనిచోట మహిళా ------ అని వాడవచ్చు
* హిందూ పండగలు / హిందువుల పండగలు = రెండిటికి ఒకే వినియోగం ఉంది. ఒక పదం ఎంపిక చేస్తే బావుంటుంది.
* తెగుళ్లు వంటివి కూడా వ్యాధులలో చేర్చిన వ్యాసాలున్నాయి. కొన్ని సరి చేసినట్లు గుర్తు.
ఇంకా గుర్తువచ్చాక రాస్తాను --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 08:29, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== చదువరి అభిప్రాయాలు ==
==== హిందూమతం, తత్సంబంధ వర్గాలు ====
2026 జూన్లో నేను ఈ అంశంపై [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ]] పేజీలో ఒక చర్చ మొదలుపెట్టాను. ఆ చర్చలో నిర్వాహకులతో సహా, ఒక్కరు కూడా పాల్గొనలేదు. మళ్ళీ ఆ అంశాలే ఇక్కడ కూడా కొన్ని ఉన్నాయి కాబట్టి, ఆ చర్చలో నేను రాసిన అభిప్రాయాలనే మళ్ళీ ఇక్కడ రాస్తున్నాను. చర్విత చర్వణాన్నే మళ్ళీ నములుదాం. :-)
# [[:వర్గం:హిందూమతం]] [[:వర్గం:హిందూ మతము]], [[:వర్గం:హిందూ మతం]], [[:వర్గం:హిందూమతము]] అనే వర్గాలున్నాయి. మొదటి రెండిటికీ పేజీలున్నాయి, చివరి రెండూ ఎర్రవర్గాలు. వీటిలో వర్గం:హిందూమతం ను ఉంచి, మిగతావాటిని తొలగించాలి. ఆ తొలగించినవాటిని మళ్ళీ సృష్టించకుండా సంరక్షించాలి.
# వర్గం:హిందూమతం వర్గంలో ఉన్న ఉపవర్గాలను పరిశీలించి, పునర్వ్యవస్థీకరించాలి
# "దేవాలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" అనే రెండూ వర్గాలున్నాయి. దేవాలయం అంటేనే హిందూమతానికి చెందినది అని. క్రైస్తవ ప్రార్థనా స్థలాలను చర్చిలని, ముస్లిము ప్రార్థనా స్థలాలను మసీదులనీ అంటారు. కాబట్టి "హిందూ దేవాలయాలు" లోని పేజీలను "దేవాలయాలు" లోకి చేర్చి, "హిందూ దేవాలయాలు"ను తొలగించాలి. వేరే ఏ మతానికైనా దేవాలయాలుంటే ''ఫలానా మత దేవాలయాలు'' అనాలి.
# పుణ్యక్షేత్రాలు, దేవాలయాలు అనే రెండు వర్గాలున్నాయి. దేవాలయం అంటే కేవల దేవాలయం. పుణ్యక్షేత్రం అంటే దేవాలయం ఉండే ఊరు. ఆ ఊరికి ఆధ్యాత్మికంగా విశిష్టత ఉంటుంది. తిరుమల, శ్రీశైలం, సింహాచలం,.. ఇవి పుణ్యక్షేత్రాలు. పుణ్యక్షేత్రంలో అనేక దేవాలయాలు ఉండవచ్చు తిరుపతిలో లాగా. అయితే దేవాలయాలున్న ప్రతీ ఊరూ క్షేత్రం కాదు. [[సౌమ్యనాథస్వామి ఆలయం]], [[రాచవేటి వీరభద్ర స్వామి దేవాలయము]], [[శివాలయం (పుంగనూరు)]] - ఇవి పుణ్యక్షేత్రాలు కావు, కేవలం దేవాలయాలు. ఇందుకు తగ్గట్టుగా పేజీలనూ ఉపవర్గాలనూ హేతుబద్ధం చెయ్యాలి.
# "పుణ్యక్షేత్రాలు", "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" అనే రెండు వర్గాలున్నాయి. "పుణ్యక్షేత్రాలు" లోకి ఇతర మతాల పవిత్ర స్థలాలు కూడా వస్తాయి అనుకుంటే, ఈ రెండు వర్గాలూ ఉండవచ్చు. కానీ హిందూ పుణ్యక్షేత్రాల పేజీలు "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" లో మాత్రమే ఉండాలి. "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" వర్గం, "పుణ్యక్షేత్రాలు" వర్గంలో ఉపవర్గంగా ఉండాలి.
# దేవాలయాలు అనే వర్గం లోకి పేజీలను నేరుగా వెయ్యకుండా, దాని ఉపవర్గాల్లోకి వెయ్యాలి. ఆంధ్ర తెలంగాణాల్లోని దేవాలయాలు, ఆయా జిల్లాలు, పట్టణాల దేవాలయాలు వర్గం లోకి చేరతాయి (అంటే, గుంటూరు జిల్లా దేవాలయాలు, కాకినాడ దేవాలయాలు.. ఇలా). అవి రాష్ట్ర దేవాలయాలు వర్గం లోకి చేరతాయి. ఇతర రాష్ట్రాల్లోని దేవాలయాలు, రాష్ట్రం లోని దేవాలయాలు, పట్టణం లోని దేవాలయాలు అనే వర్గాల్లోకీ, అవి రాష్ట్ర దేవాలయాలు అనే వర్గం లోకీ చేరతాయి. అన్ని రాష్ట్రాలూ భారతదేశ దేవాలయాలు బృహద్వర్గం లోకి చేరతాయి. అలాగే అమెరికా దేవాలయాలు, జర్మనీ దేవాలయాలు వంటి వివిధ దేశాల దేవాలయాల వర్గాలు ఉంటాయి. అన్నీ కలిసి "దేవాలయాలు" వర్గం లోకి చేరతాయి.
# అలాగే శివాలయాలు, విష్ణ్వాలయాలు, ఇతర దేవుళ్ళ ఆలయాలు అనే వర్గాల్లోకి ఆయా పేజీలు చేరతాయి. ఆ వర్గాలన్నీ "దేవాలయాలు" కు ఉపవర్గాలౌతాయి.
# దేవాలయాలు వర్గంలో వివిధ రాజవంశాలు, వివిధ పాలకులు, వివిధ కాలాల్లో నిర్మించిన దేవాలయాల ఉపవర్గాలుంటాయి. ఉదాహరణకు "కాకతీయులు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "చోళులు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "కృష్ణదేవరాయలు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "12 వ శతాబ్దపు దేవాలయాలు", "చరిత్ర పూర్వ దేవాలయాలు"
# "దేవాలయాలు" అనే వాడాలి గానీ, ఉత్త "ఆలయాలు" అని వాడరాదు.
# గ్రామదేవతల పేజీలను "గ్రామదేవతల దేవాలయాలు" అనే వర్గంలో వెయ్యాలి. వీటికి మళ్ళీ ఫలానా జిల్లా లోని గ్రామదేవతల దేవాలయాలు, ఫలానా రాష్ట్రం లోని గ్రామదేవతల దేవాలయాలు అనే వర్గాలు '''ఉండవు'''.
# "శిథిల దేవాలయాలు" అనాలి. జీర్ణ దేవాలయాలు అని పేరు పెట్టరాదు. "పునరుద్ధరించిన దేవాలయాలు" అనే మరో వర్గం మిగతా అన్ని వర్గాలకూ సమాంతరంగా, "దేవాలయాలు" వర్గం కింద ఉంటుంది.
# ఆధ్యాత్మికంగా ప్రత్యేకత ఉన్న దేవాలయాలుంటాయి. వాటికి ప్రత్యేకంగా వర్గాలుంటాయి. ఉదా: శక్తిపీఠాలు, జ్యోతిర్లింగాలు, వైష్ణవ దివ్యదేశాలు, పాడల్పేట్ర క్షేత్రాలు వంటివి. ఈ వర్గాలు నేరుగా దేవాలయాలు వర్గం కింద ఉంటాయి. ఈ దేవాలయాలకు, వర్గాలకూ పేర్లలో ప్రత్యేకించి దేవాలయాలు అని చేర్చరాదు. అంటే శక్తిపీఠ క్షేత్రాలు, శక్తిపీఠ దేవాలయాలు, జ్యోతిర్లింగాలయాలు, వగైరా పేర్లు పెట్టరాదు.
# కులాలు హిందూమతానికే ప్రత్యేకించినవి. కాబట్టి వివిధ కులాల పేజీలు కులాలు అనే వర్గంలో, అది హిందూమతం వర్గంలో ఉంటుంది.
# ఋషులు, యోగులు, ఆధ్యాత్మిక గురువులు, ధర్మకర్తలు, అధికారులు వగైరా వర్గాలు వ్యక్తుల వర్గాలు పేజీలో చేరతాయి. దేవుళ్ళ పేజీలు/వర్గాలు వ్యక్తుల వర్గాల్లో చేరవు
# "హిందూ మత" అని మొదలయ్యే వర్గాల్లో ఈ రెండు పదాలనూ కలిపేసి "హిందూమత" అని రాయాలి. కొన్ని వర్గాల పేర్లలో అసలు మత అనేది ఉండనక్ల్కరలేదు. అలాగే ఇతర మతాలు కూడా.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:58, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==== మరి కొన్ని పేర్ల ప్రామాణీకరణ ====
వర్గం పేర్లు ఎలా ఉండాలనే విషయమై వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల పేర్ల, లింకుల క్రమబద్ధీకరణ పేజీలో నేను గతంలో రాసిన కొన్ని సూచనలు.
* అమెరికన్లు, బ్రెజిలియన్లు, ఇటాలియన్లు.. ఇలాంటివి ప్రాచుర్యంలో ఉన్నమాట నిజమే గానీ తెలుగుకు స్వాభావికమైనవి కావు ("తమిళులు" అనేది మనకు స్వాభావికం గానీ తమిళియన్లు స్వాభావికం కాదు) అది ఇంగ్లీషు నుండి వచ్చిన వాడుక. వీటిని అమెరికా వ్యక్తులు, బ్రెజిల్ వ్యక్తులు, ఇటలీ ప్రజలు అని రాయాలి
* అలాగే యునైటెడ్ కింగ్డం వాసులను ఏమనాలి - యుకె వ్యక్తులు అనాలి. సందర్భాన్ని బట్టి ఇంగ్లాండు వ్యక్తులు/బ్రిటను వ్యక్తులు అనవచ్చు
* "ఇంగ్లీషు రచయితలు" అంటే ఇంగ్లీషులో రాసే రచయితలు అనా లేక ఇంగ్లాండుకు చెందిన రచయితలు అనా? అనే సందేహం వస్తుంది కాబట్టి, ఇంగ్లీషులో రాసే రచయితలను ఇంగ్లీషు భాషా రచయితలు అనాలి.
* అలాగే, "ఇంగ్లీషు పుస్తకాలు" అంటే ఇంగ్లీషులో రాసిన పుస్తకాలా లేక ఇంగ్లాండుకు చెందిన పుస్తకాలు అనా? ఇది మరింత స్పష్టంగా ఉండాలి
* నృత్య కళాకారులు/నృత్యకళాకారులు/నాట్య కళాకారులు - ఇలా వివిధ పేర్లతో వర్గాలున్నాయి. స్పేసు ఉండాలా లేదా అనే విచికిత్సతో పాటు "నృత్య", "నాట్య" అనే రెండు పేర్ల వాడుక కూడా తికమక కలిగిస్తోంది. నృత్య అనేవాడుకను తీసేసి, "నాట్య" అని మాత్రమే వాడాలి. నాట్య తరువాత ఖాళీ ఉండాలి.
* మహిళా క్రీడాకారులు/క్రీడాకారిణులు రెండు పేర్ల తోటీ వర్గాలున్నాయి. ఏది ఉంచాలి? ఇలాంటి "మహిళా" వర్గాలు ఇంకా ఉండొచ్చు.. ఉదాహరణకు మహిళా రచయితలు/రచయిత్రులు. గాయనీమణులు, నర్తకీమణులు, గాయనీమణులు, నటీమణులు అనే విశేషణాలను వాడకూడదు. గాయనులు అనవచ్చు. లేదా మహిళా గాయకులు అనాలి. క్రీడాకారిణులు అనొచ్చు. "నటిలు" బాగోదు కాబట్టి, మహిళా నటులు అనాలి.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:33, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ఇతరత్రా ==
* విద్యాలయాలు, విద్యా సంస్థలు వేరువేరు. ఈ రెండూ ఉండాలి. ఒకటి పాఠశాలలు, కళాశాలలు కాగా, రెండోది వాటిని నడిపే సంస్థలది. అసలు సమస్య ఈ రెంటి మధ్యది కాదు, విద్యా సంస్థలు, విద్యాసంస్థలు - వీటిలో ఏది ఉండాలి అనేది. ఈ రెంటిలో "విద్యాసంస్థలు" ఉండాలనేది నా అభిప్రాయం.
* అనుస్వారం సమస్య ఎప్పుడో పరిష్కారమైంది. మళ్ళీమళ్ళీ చర్చ అనవసరం.
* పర్యాటక ఆకర్షణలు, పర్యాటక ప్రదేశాలు - పర్యాటక ప్రదేశాలు ఉండాలి. <s>ఆకర్షణలు</s>
* పర్యాటకంతో ఇంకా సమస్యలున్నాయి - <s>దర్శనీయ స్థలాలు</s> , పర్యాటక ప్రదేశాలు, పర్యాటక <s>ప్రాంతాలు</s>
* ఇంగ్లీషు- <s>ఆంగ్ల</s>
* ఏకవచన, బహువచనాలు - కొన్ని సందర్భాల్లో రెండూ ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకు, సినిమా, సినిమాలు. సందర్భాన్ని బట్టి నిర్ణయించాలి.
* సంగీతం అందించిన, <s>సంగీతం కూర్చిన</s> కూర్చిన అంటే కంపోస్డ్ అని వస్తది. అందించిన అంటే అన్నీ వస్తై - కంపోస్డ్, కండక్టెడ్, ఇంకేమైనా ఉంటే అవి కూడా
*
* నిర్మాణాలు, భవనాలు - రెండూ ఉండేవే. భవనాలు, వంతెనలు, సొరంగాలు, టవర్లు, ఇళ్ళు, వగైరాలన్నీ నిర్మాణాలు లోకి వస్తాయి.
* రాయి భవనాలు కాదు, రాతి భవనాలు. అలాగే, హిందూ మతం తాత్విక భావనలు - తప్పు. "హిందూమత తాత్విక భావనలు" అనేది సరైనది. "భారతీయ రైల్వేలు ప్యాసెంజరు రైళ్ళు" తప్పు. అలాగే <s>మలయాళం సినిమా నటీమణులు</s>, మలయాళ సినిమా నటీమణులు.
<big>గమనిక:</big> ఇలా విభక్తులు లాంటివి లేకుండా నామవాచకాలను కలిపేసి పెట్టే పేర్లను తీసెయ్యాలి. ఇలాంటివన్నీ ఎప్పటికప్పుడు ఆలోచించుకుని తప్పు పేరున్న వర్గాన్నీ తీసేస్తూ పోతుండాలి. తప్పుపేరుతో సృష్టించిన వారికి తెలియచెబుతూ ఉండాలి. ప్రతీదాన్నీ పట్టుకుని చర్చిస్తూ కూచుంటే, ముందుకు కదల్లేం. చర్చిస్తూనే ఉంటాం.
* సినిమాలు - <s>చిత్రాలు</s>
* దాసరి నటించిన, దాసరి దర్శకత్వం వహించిన, దాసరి సినిమాలు - మూడూ సరైనవే. మొదటి రెండూ మూడోదానికు ఉపవర్గాలుగా ఉంచాలి.
* సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్ చిత్రకారులు, సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్ చిత్రకారులు - పేరు ఏది సరైనదో చూసి అది ఉంచాలి. ఈ సందర్భంలో మొదటిది సరైనది. (అసలు తెవికీలో ఈ వర్గం అక్కరలేదు. రష్యా చిత్రకారులు సరిపోతుంది.) అలాగే ఆలప్పుఝ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు వర్గం:అలప్పుజ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు. ఇలాంటివాటికి కూడా.. ప్రతీదానికీ చర్చ వద్దు. సందర్భాన్ని బట్టి సరైనదేదో నిర్ణయించుకోవడమే.
* <s>ఉడుపి జిల్లాలో హిందూ ఆలయాలు</s>, <s>ఉడిపి జిల్లా హిందూ దేవాలయాలు</s> - రెండూ తప్పే. "ఉడిపి జిల్లా దేవాలయాలు" సరైనది. నా అభిప్రాయం వివరంగా పైనున్న విభాగాల్లో రాసాను.
* <s>పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు</s>, పిఎస్ఎల్వి ఉపగ్రహ వాహక నౌకలు
* భారతీయ సినిమా మహిళా దర్శకులు, భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు _ ఈ రెంటికీ సృష్టికర్తను నేనే. ఇప్పుడు కూడా ఏది సరైనదో తేల్చుకోలేకపోయాను. అయితే, దీని పైవర్గం వర్గం:మహిళా సినిమా దర్శకులు కాబట్టి, ఈ వర్గాన్ని వర్గం:భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు అనేది సరైనది.
* వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు, వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు - ఇక్కడ రాసిన ఈ రెండూ ఒకటే. వేరే రూపాలేమైనా ఉన్నాయేమో చూడండి.
* కీరవాణి సంగీతం కూర్చిన సినిమాలు, ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు - ఎక్కువగా పలికే పేరు ఏదైతే అది సరైనది. ఎమ్.ఎమ్. అక్కరలేదు. కీరవాణి రాగం పేరుతో ఏదైనా వర్గం ఉంటే తప్ప.
* ఇవి కకుండా హలంత అజంత రూపాలపై ఒక నిర్ణయం తీసుకోవాలి. జనరిక్గా ఒక నిర్ణయం తీసుకుంటే మంచిది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారూ, గతంలో దీనిపై చర్చ ఒకటి జరిగినట్టు గుర్తు, చూడండి. దొరక్కపోతే, దీన్ని జనరిక్ చర్చగా ఈ పేజీలో చేర్చండి. దీనిపై ఒక నిర్ణయం తీసుకుంటే కొన్ని సమస్యలు పోతాయి.
* రుగ్మతలు, వ్యాధులు - రెండూ సరైనవే. కాకపోతే చిన్నపాటి తేడా ఉన్నట్టుంది - పళ్ళు నూరడం, గోళ్ళు కొరకడం వ్యాధి కాదు, రుగ్మత అనుకుంటాను. సందర్భాన్ని బట్టి వాడాలి.
* అసోం భూగోళశాస్త్రం, వర్గం:అసోం భౌగోళికం - భౌగోళిక అంశాల రీత్యా భౌగోళికం సరైనది. శాస్త్ర రీత్యా భూగోళశాస్త్రం సరైనది. వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ భౌగోళికం సరైనది, వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ భూగోళశాస్త్రం సరైనది కాదు. అక్షాంశ, రేఖాంశాలు భూగోళశాస్త్రంలో ఉంటాయి.
* సముదాయసభ్యుల అభిప్రాయాలు వీటిమీద కావాలి - ఇవి మరింత మౌలికమైన (మెటా) అంశాలు కదా, వీటిని ఇక్కడ చర్చించడం సరైనది కాదు. విడిగా వేరే పేజీలో ప్రత్యేకంగా చర్చ పెట్టండి.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:36, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, ఇది కేవలం విధాన విర్ణయాల చర్చకు ముందు ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు, సేకరించుటకొరకు మాత్రమే. వీటిన్నటినీ క్రోడీకరించి విధాన నిర్ణయ చర్చాపేజీని తయారుచేసి మరలా చర్చకు తీసుకురావటం జరుగుతుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:46, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఎందుకలాగ? వర్గాలపై చర్చ సాగాల్సింది ఇక్కడే గదా? ఈ చర్చను బట్టే నిర్ణయం తీసుకుందాం. మళ్ళీ మరొక చర్చ ఎందుకూ? __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:53, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::[[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]] ఈ లింకు కూడా పరిశీలించారనుకుంటాను. ఎవరు ఏ వర్గానికి మద్దతు ఇస్తారో ఎలా నిర్ణయించగలం, అందరి అభిప్రాయాలతో మొదటి ప్రాధాన్యత , రెండవ ప్రాధాన్యత వర్గం అలా తయారుచేసి అలా చర్చకు తీసుకువద్దామని నా అభిప్రాయం, మొదటి నుండి నేను అలా అనుకుంటూ వచ్చాను. ఇది పెద్ద చర్చకాబట్టి విధాన నిర్ణయాలు జరిగిన తరువాత వాటిని వికీపీడియా:వర్గీకరణ/విధాన నిర్ణయాలు అనే పేజీలో నమోదు చేద్దామని అనుకుంటున్నాను. మరో విధానంలో చేద్దామంటే అలాగే చేద్దాం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 12:09, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, నాకు తోచినది నేను చెప్పాను. ఇక మీకు తోచినది మీరు చెయ్యండి. :-)
::::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:17, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మీరు చెప్పింది, నేను సరిగా అర్థం చేసుకోవటంలో పొరపాటు జరిగి ఉండవచ్చు. రెండు మూడు రోజలు చూసి దీనికి ముగింపు పలుకుదాం. ఫైనలుగా తరువాత ఎలా ముందుకు వెళ్లాలో విశీదకరించగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:00, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, నేను అనవసరంగా అడ్డం పడి, అర్థం కాకుండా ఏదో రాసి, మిమ్మల్ని తికమక పెట్టినట్టున్నాను. నేను చెప్పేది వదిలెయ్యండి. మీరు అనుకున్నట్టుగానే కానివ్వండి సార్. అడంగు చేరడం ముఖ్యం, ఎలా వెళ్ళామన్నది కాదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:46, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ వర్గాలపై పూర్తి చర్చ ఒకే చోట జరిగితే క్రొత్త వాడుకరులకు ఒక '''సూచిక''' లాగ ఉంటుంది. ఒక్క పేజిలో అన్ని విషయాలు చదివి సూచనలు ''పాటించడానికి'' వీలుగా ఉంటుంది. సూచనలు, నిర్ణయాలు ఇక్కడే చేస్తే మంచిదని నా అభిప్రాయం. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 12:44, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== ప్రణయ్రాజ్ అభిప్రాయాలు ==
తెలుగు వికీపీడియాలో వర్గాల వ్యవస్థను పరిశీలించినప్పుడు పేరులో స్పష్టత లేకపోవడం, ఒకే రకమైన వర్గాలు వేర్వేరు పేర్లతో పునరావృతం కావడం, వ్యాకరణ అస్థిరతలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఈ సమస్యలను పరిష్కరించి, వర్గాల వ్యవస్థను ప్రామాణీకరించడానికి నా సూచనలు:
'''1. పేరులో స్పష్టత, సంక్షిప్తత'''
*సంక్షిప్తత: వర్గం పేరు వీలైనంత సంక్షిప్తంగా, అర్థవంతంగా ఉండాలి. ఉదాహరణకు "ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం" కంటే "ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం" అనడం సమంజసంగా ఉంటుంది.
* ము వర్ణ లోపం (అనుస్వారం వాడకం): వర్గం చివర 'ము' కు బదులుగా అనుస్వారం (ం) వాడాలి (ఉదా: గణితశాస్త్రము కాకుండా గణితశాస్త్రం).
*ఆంగ్ల పదాల అనుకరణను నివారించడం:కామాలు (,) వాడే ఆంగ్ల పేర్ల శైలిని (ఉదా: హిందూ దేవాలయాలు, అమెరికా) స్వస్తి చెప్పి, తెలుగు శైలిలో నేరుగా ప్రామాణికంగా రాయాలి.
'''2. ప్రాంతాలు, మతాలు & దేవాలయాల వర్గీకరణ'''
* దేవాలయాలు vs ఆలయాలు: "ఆలయం" కంటే "దేవాలయం" అని వాడటమే స్పష్టంగా ఉంటుంది. 'దేవాలయం' అనగానే అది సాధారణంగా హిందూ ప్రార్థనా స్థలాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, ప్రత్యేకంగా "హిందూ దేవాలయాలు" అననవసరం లేదు (*దేవాలయాలు* అని ఉపయోగిస్తే సరిపోతుంది). ఇతర మతాలకు చెందినవైతే చర్చిలు, మసీదులు, జైన దేవాలయాలు అని పేర్కొనవచ్చు.
* దేవాలయాలు vs పుణ్యక్షేత్రాలు: దేవాలయం (గుడి) వేరు, పుణ్యక్షేత్రం (ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత ఉన్న ఊరు/ప్రదేశం) వేరు. రెండిటికీ మధ్య స్పష్టమైన వ్యత్యాసం పాటిస్తూ ఉపవర్గాలను సవరించాలి.
* ప్రాంతాల పేర్లు: భౌతిక/ప్రాంతీయ వర్గాలకు "లో" కంటే "లోని" అనడం వ్యాకరణబద్ధంగా బాగుంటుంది (ఉదా: అమెరికాలోని దేవాలయాలు, భారతదేశంలోని నదులు).
* అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు: కేవలం 'అమెరికా' అని కాకుండా స్పష్టత కోసం 'అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల' అని వాడటం మంచిది.
'''3. కాలక్రమ వర్గాలు'''
*శతాబ్దాలు & దశాబ్దాలు:
* "11 వ" అని స్పేస్ ఇవ్వకుండా "11వ" అని కలపి రాయాలి.
* "11వ శతాబ్దం" కాకుండా "11వ శతాబ్దపు" అని ఉపయోగిస్తే వ్యాకరణానికి సరైన రూపం వస్తుంది.
* దశాబ్దాలకు "1930లు" అనడం కంటే "1930వ దశాబ్దపు" అని ఉపయోగిస్తే ప్రామాణికంగా ఉంటుంది.
'''4. శబ్దకోశం & సమాసాలు'''
*పదాల కలయిక: మాత్ర్ దేవతలు-> మాతృదేవతలు, వృక్ష శాస్త్రం -> వృక్షశాస్త్రం, నృత్య కళాకారులు -> నృత్యకళాకారులు అని సమాసపదాలను కలిపి రాయాలి.
* భాషా పదాలు: ఇంగ్లీషు కంటే తెలుగు పదం "ఆంగ్లం" వాడటానికే ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి (ఉదా: *ఆంగ్ల రచయితలు).
* స్త్రీల వర్గాలు: మహిళా కళాకారులకు రచయిత్రులు, కవయిత్రులు, నటీమణులు వంటి పదాలు తెలుగుదనంతో శోభిస్తాయి. వీలుకాని చోట 'మహిళా ----' అని వాడవచ్చు.
* పట్టణాల పేర్లు: ప్రామాణికమైన ఆధునిక పేర్లనే వాడాలి (ఉదా: ముంబై, చెన్నై).
* పదవుల పేర్లు: "శాసన సభ్యులు" కంటే "శాసనసభ సభ్యులు" లేదా "శాసనసభ్యులు" అనడం వ్యాకరణ రీత్యా సరైనది.
'''5. నకిలీ/పునరావృత వర్గాల తొలగింపు & విలీనం'''
*ఎర్ర లింకులు & ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు: ఒకే విషయాకి ఉన్న వేర్వేరు వర్గాలను (ఉదా: హిందూమతం, హిందూ మతము, హిందూమతము) ఒకే ప్రామాణిక వర్గంలోకి విలీనం చేసి, మిగిలిన అనవసర/ఎర్ర వర్గాలను తొలగించి పునఃసృష్టి కాకుండా రక్షించాలి.
*బాట్/స్పామ్ నివారణ: విధాన నిర్ణయం జరిగాక పాత వర్గాల స్థానంలో కొత్త వర్గాలను సృష్టించి వ్యాసాలను తరలించే ప్రక్రియను నియమానుసారంగా ఒకేసారి (ప్రాజెక్టు ద్వారా) చేయాలి తప్ప విడివిడిగా అసంపూర్తిగా చేయకూడదు.
'''6. బహువచన ప్రక్రియ, ప్రత్యయాలు'''
* బహువచనాలు: ప్రతీ వర్గం పేరులో స్పష్టత కోసం బహువచనాన్నే వాడాలి (ఉదా: "తెలంగాణ రచయిత" కాకుండా "తెలంగాణ రచయితలు" అని ఉండాలి).
* ప్రత్యయం వాడకం: విభక్తి ప్రత్యయం లేకుండా నేరుగా నామవాచకాన్ని వాడటం కంటే, వ్యాకరణ బంధం కోసం "కి చెందిన" లేదా "సంబంధించిన" లేదా సందర్భాన్ని బట్టి "లోని" అనడం స్పష్టత ఇస్తుంది.
* ఉదాహరణకు: "హైదరాబాద్ వ్యక్తులు" అనడం కంటే "హైదరాబాద్కు చెందిన వ్యక్తులు" లేదా "హైదరాబాద్లోని వ్యక్తులు" అనడం సముచితం.
'''7. వ్యక్తుల వర్గీకరణ & వృత్తులు'''
* లింగభేద వర్గీకరణ: పురుషులకు సంబంధించి ప్రత్యేకంగా "పురుష నటులు" అని కాకుండా సాధారణంగా "నటులు" అనవచ్చు. మహిళలకు మాత్రం ప్రసిద్ధ వాడుకను బట్టి "నటీమణులు / మహిళా నటులు" అని వర్గీకరించడం సులభంగా ఉంటుంది.
* జాతీయత vs ప్రాంతం: వ్యక్తుల వర్గీకరణలో దేశం/రాష్ట్రం ప్రాతిపదికగా మార్చాలి.
* ఉదా: "భారతీయ శాస్త్రవేత్తలు", "ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు", "తెలంగాణ కవులు".
'''8. మూసలు & వర్గాల క్రమానుగత నిర్మాణం'''
* ప్రధాన వర్గం: ప్రతీ చిన్న వర్గం తప్పనిసరిగా ఒక ప్రధాన వర్గంలో భాగామై ఉండాలి. ఉదాహరణకు "హైదరాబాద్లోని దేవాలయాలు" అనేది "తెలంగాణలోని దేవాలయాలు", "హైదరాబాద్ నిర్మాణాలు" రెండింటి కిందకూ రావాలి.
* మధ్యంతర వర్గాల నిర్వహణ: వికీపీడియా నిర్వహణకు వాడే వర్గాలు (ఉదా: వికీపీడియా మొలక వ్యాసాలు, సవరణలు కోరిన వ్యాసాలు) సాధారణ పాఠకులకు కనిపించకుండా "దాచిన వర్గాలు" గా మార్చాలి.
'''9. అనువాదాలు & వికీడేటా అనుసంధానం'''
* వికీడేటా లంకెలు: ప్రతీ వర్గాన్ని వికీడేటా ఐటమ్ తో తప్పనిసరిగా అనుసంధానించాలి. దీనివల్ల ఇతర భాషల వికీపీడియాల్లో ఉన్న వర్గాలతో అనుసంధానమై, భవిష్యత్తులో గ్లోబల్ వికీ ప్రాజెక్టులతో అనువదించడం/డేటా మార్పిడి సులభమవుతుంది.
* ఆంగ్ల వర్గాల యథాతథ అనువాదం వద్దు: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని Category Structure ని నేరుగా అనువాదం చేయకుండా, తెలుగు భాషా సౌందర్యం, నేటివిటీ, వ్యాకరణ నిబంధనలకు తగినట్లుగా వర్గాలను సృష్టించాలి.
'''10. ఖాళీ వర్గాలు & మొలక వర్గాలు'''
* కనీస వ్యాసాలు: కనీసం 3 నుండి 5 వ్యాసాలు లేనిదే క్రొత్త వర్గాన్ని సృష్టించకుండా నియంత్రించాలి. కేవలం ఒకే ఒక్క వ్యాసం కోసం ప్రత్యేకంగా కొత్త వర్గాన్ని తయారు చేస్తే వర్గాల సంఖ్య పెరిగిపోయి గందరగోళం ఏర్పడుతుంది.
* ఖాళీ వర్గాల తొలగింపు: ఎటువంటి వ్యాసాలు లేదా ఉపవర్గాలు లేని వర్గాలను గుర్తించి త్వరితగతిన తొలగించాలి.
'''11. నావిగేషన్ & వర్గాల పరిమితి'''
* అతి-వర్గీకరణ నివారణ: ఒక వ్యాసానికి పరిమితికి మించి వర్గాలు చేర్చకుండా చూడాలి. ఉదాహరణకు, ఒక వ్యాసం ఇప్పటికే "హైదరాబాద్లోని దేవాలయాలు" అనే వర్గంలో ఉంటే, దానికి మళ్ళీ ప్రధాన వర్గం "తెలంగాణలోని దేవాలయాలు" లేదా "భారతదేశంలోని దేవాలయాలు" అని విడివిడిగా ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు.
* సునిశిత వర్గీకరణ: వ్యాసం వీలైనంత నిర్దిష్టమైన లోతైన ఉపవర్గానికి చెంది ఉండాలి.
'''12. వర్గాల వివరణ పేజీలు'''
* వర్గం పేజీలో వివరణ: ప్రతి ప్రధాన వర్గం పేజీ పైన ఆ వర్గం దేనిని ఉద్దేశించినది, అందులో ఎలాంటి వ్యాసాలు చేర్చాలో 1-2 వాక్యాల చిన్న వివరణ ఉంచాలి.
'''13. స్వయంకృత/యంత్ర అనువాదాల వర్గాలు'''
* గూగుల్/యంత్ర అనువాదాల గుర్తింపు: గతంలో గూగుల్ ట్రాన్స్లేట్ లేదా బాట్ల ద్వారా వచ్చి పడిన అస్పష్టమైన, వ్యాకరణ దోషాలున్న వర్గాల పేర్లను (ఉదా: "అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు నుండి ప్రజలు") గుర్తించి, వాటిని సరైన వ్యాకరణ రూపంలోకి మార్చాలి.
* ఆటోమేటిక్ వర్గీకరణ నియంత్రణ: వికీపీడియాలో వ్యాసాలు సృష్టించేటప్పుడు స్వయంచాలకంగా వచ్చే ఆంగ్ల వర్గాల దిగుమతిని అరికట్టేలా ట్రాన్స్లేషన్ టూల్ సెట్టింగ్స్ను సవరించాలి.
'''14. సముదాయ భాగస్వామ్యం & బాట్ ప్రాజెక్ట్'''
* చర్చల ద్వారా స్పష్టమైన నిర్ణయం: ఏదైనా కీలకమైన వర్గాన్ని మార్చడానికి లేదా తొలగించడానికి ముందే సముదాయంలో సహమతి కు రావడానికి నిర్ణీత గడువు (ఉదా: 14 రోజులు) కేటాయించాలి.
* విధాన నిర్ణయ పేజీ: చర్చ ముగిశాక, కుదిరిన అంగీకారాలను ఒక స్పష్టమైన "వర్గాల నామకరణ విధానం" గా మార్చి వికీపీడియా నేమ్స్పేస్లో ఉంచాలి.
* బాట్ సహాయంతో మార్పులు: వర్గాల పేర్లను మార్చడం మానవీయంగా చేయడం చాలా శ్రమతో కూడుకున్నది కాబట్టి, సముదాయం ఆమోదం పొందిన తర్వాత 'వికీపీడియా బాట్' ద్వారా ఒకేసారి వ్యాసాలను పాత వర్గం నుండి క్రొత్త వర్గానికి తరలించాలి.
--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:02, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==కళాసాగర్ అభిప్రాయాలు==
తెలుగు వికీపీడియాలో (తెవికీ) వర్గాల పేర్లు ఏకరీతిలో లేకపోవడం వల్ల, ముఖ్యంగా వ్యాసాలను అనువదించేటప్పుడు ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి తగిన మార్గదర్శకాలను రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనిపై చర్చించిన అనంతరం, కొత్త వర్గాలను సృష్టించే వాడుకరులకు స్పష్టమైన మార్గనిర్దేశం చేయాలి.
* వర్గాల గురించి సరిఅయిన అవగాహన లేకపోవడం వలన నేను కూడా కొన్ని తప్పిదాలు చేశాను. ఆ విషయం చదువరి గారు, రాజశేఖర్ గారు నా దృష్టికి తెచ్చారు. అప్పటినుండి వర్గాలు సృష్టించేప్పుడు జాగ్రత్త పడుతున్నాను.
--[[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kalasagary|చర్చ]]) 05:03, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
{{Discussion bottom}}
==వర్గాల నామకరణ విధాన ప్రతిపాదనలు==
<div style="text-align:center; font-size:120%; font-weight:bold; margin:1em 0;">
"ఈ చర్చ ఈ రోజు 22026 అక్టోబరు 17 నుండి 2026 అక్టోబరు 31 వరకు (రెండు వారాల పాటు) తెరిచి ఉంటుంది. ఆలోపు వచ్చిన అభిప్రాయాల ఆధారంగా ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడిన నిర్ణయాలను అధికారిక విధానాలుగా అమలులోకి వస్తాయి."
</div>
ముందుగా వర్గాల నామకరణ సమస్యలపై స్పందించి అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియజేసినవారందరికీ ధన్యవాదాలు. ఆ అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకుని ఇక ముందు తెవికీలో ఏ వర్గాలు ఎలా ఉండాలో ఫైనలుగా విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు ప్రవేశపెట్టటమైనది.
తెలుగు వికీపీడియాలో వర్గాల నామకరణంలో స్థిరత్వం లోపించడం వల్ల, ఒకే విషయానికి సంబంధించిన వర్గాలు రెండు మూడు వేర్వేరు పేర్లతో విడిపోతున్నాయి. దీనివల్ల వర్గ వ్యవస్థ చిన్నాభిన్నమై పాఠకులకూ, సవరణదారులకూ నావిగేషన్ కష్టమవుతోంది. దాదాపు 80కి పైగా ఇలాంటి ఉదాహరణలు గుర్తించబడిన సంగతి మీ అందరికి తెలుసు. వాటి వివరాలు మరలా పరిశీలించాలంటే ఈ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు|ఆధారాల పేజీ]] చూడగలరు.
ఈ వర్గాల నామకరణ సమస్యలపై విధాన నిర్ణయాలు ప్రవేశపెట్టేముందు లోపాలు గురించి ఒకసారి మననం చేసుకుందాం.
'''ఎ. సమస్యలకు అసలు కారణాలు (ఎందుకు జరుగుతున్నాయి)'''
* స్వతంత్రంగా, సమన్వయం లేకుండా వేర్వేరు సవరణదారులు వేర్వేరు సమయాల్లో వర్గాలు సృష్టించడం.
* ఏదైనా కొత్త వర్గం సృష్టించే ముందు అదే/పోలిన వర్గం ఉందేమో శోధించే అలవాటు లేకపోవడం.
* వర్గం సృష్టించాక వికీడేటాకు లింకు చేయకపోవడం, ఇలా చేయనందున అనువాద వ్యాసాలకు ఇప్పటికే ఉన్న వర్గం స్వయంచాలకంగా చేరదు.
* పర్యాయపదాల్లో (ఆలయాలు/దేవాలయాలు, హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ అలయాలు వంటివి) ఏది వాడాలో ఒక విధాన నిర్ణయం అంటూ లేకపోవడం
* నామ-విశేషణ రూపాల్లో అమెరికా/అమెరికన్, ఇంగ్లాండ్, ఇంగ్లాండు, ముంబాయి, ముంబై) ఇలాంటి వాటిమీద ఏకాభిప్రాయం లేకపోవడం
* భౌగోళిక/భావనాపరమైన అవగాహన లోపం (నదులు, గవర్నర్ల వర్గాల్లో)
* వర్గం పేరును సంక్షిప్తీకరణలో ఉంచాలనే సాధారణ ఉద్దేశంతో, ఏ పదం తీసేస్తే అర్థం చెడిపోతుందో, ఏది తీసేసినా పర్వాలేదో అనే విచక్షణ లేకుండా, అర్థాన్ని నిలబెట్టే కీలక పదాలను (ప్రత్యయాలు, క్రియాపదాలు, సంబంధ సూచికలు) లేకుండా వర్గాలు సృష్టించటం. దానివలన అర్థం కోల్పోవడం జరుగుతుంది
* లిప్యంతరీకరణ/ZWNJ లో సాంకేతిక అస్థిరత (కంటికి కనిపించని అక్షరం) వల్ల ఒకే వర్గం రెండు వర్గాలుగా సృష్టింపు జరగటం
* విరామచిహ్నాల వాడకంలో వ్యక్తిగత శైలీ భేదాలు (కొన్నివర్గాలు విరామచిహ్నాలు లేకుండా, మరికొన్నిటికి విరామ చిహ్నాలు వాడటం)
* వికీడేటాకు లింకుకలవని వర్గాలు గూగుల్ అనువాద యంత్రంపై ఆధారపడటం వల్ల వ్యాకరణ దోషాలు
* 20+ ఏళ్ల కాలంలో భాషవాడుకలో చాలా మార్పులు రావటం, పాత వర్గాలు కొత్తవారికి తెలియకపోవడం
* తొందరపాటులో విభక్తి ప్రత్యయాలు వ్యాకరణ పరంగా కొందరు సరిగ్గా వాడకపోవడం
* ఆంగ్ల వ్యాసాల అనువాదంలో వర్గం పేరును ఎవరికివారే సొంతంగా అనువదించుకోవడం
* ఎర్ర వర్గాలు (సృష్టించని వర్గాలు) ఉన్నా, అవి వ్యాసాల్లో లింకు అయ్యి ఉండటం వల్ల ఇతరులకు కనిపించకపోవడం
* "కొన్ని సందర్భాల్లో ఒకే సవరణదారుడు ఒకే తరహా వర్గాలను వేర్వేరు సమయాలలో మూడు వేర్వేరు అస్థిర రూపాల్లో (లోని-కలిపి, లోని-లేకుండా, అసలు లోని వాడకుండా) సృష్టించటం.
* '''ప్రధాన మౌలిక కారణం:''' వర్గాల నామకరణానికి స్పష్టమైన, లిఖితపూర్వక మార్గదర్శకాలు లేదా విధాన నిర్ణయాలు లేకపోవడం
----"వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ చెయ్యాలి. అన్నీ ఒక్కసారే చేద్దాం అని పెట్టుకోవద్దు, ఏదీ అవదు. కొన్ని ఎంచుకో, పని కానిచ్చేయ్! మొదలెట్టు" వాడుకరి చర్చ:Chaduvari గారి కొటేషను ప్రభావం నామీద త్రీవంగా పనిచేసింది. దానిని దృష్టిలో పెట్టుకుని అన్ని నామకరణ సమస్యలనూ ఒకేసారి చర్చకు పెడితే గందరగోళ పరిస్థితి ఏర్పడే అవకాశం ఉన్నందున, వీటిని దశలవారీగా చర్చకు ప్రవేశపెడదామని నిర్ణయించుకున్నాను.
ఈ పేజీ తెవికీలో వర్గాల పేర్ల స్థిరత్వం కోసం ప్రతిపాదిత నియమాలను ఒకే ఫార్మాట్లో చూపుతుంది. ఏకాభిప్రాయం కుదిరిన "విధాన నిర్ణయాలు" వరుసలో నమోదు చేయబడతాయి. వీటి ప్రకారం అమలు [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల సంస్కరణ]] ద్వారా జరుగుతుంది.
ప్రస్తుత '''దశ 1''' (కింద 1, 2, 3 విభాగాలు) చర్చకు సిద్ధంగా ఉన్నాయి. తర్వాతి దశలు క్రమంగా ఇదే పేజీలో చేర్చబడతాయి.
== 1. "లోని" వాడకం ==
===సమస్య===
"లోని"ని కొందరు ముందు పదంతో కలిపి, మరికొందరు వేరుగా (స్పేస్తో) రాస్తున్నారు. దీనివల్ల ఒకే అంశానికి రెండు వేర్వేరు వర్గాలు ఏర్పడుతున్నాయి.
===విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన-1===
వర్గం పేర్లు వీలైనంత సంక్షిప్తంగా ఉండాలి. "లోని" వాడకుండా అర్థం స్పష్టంగా వచ్చేలా ఉంటే వాడకూడదు. భౌగోళిక వర్గీకరణ వర్గాల్లో (రాష్ట్రాలు, జిల్లాలు, నదులు, పీఠభూములు, ప్రాంతాలు వంటివి) సాధారణంగా ఇది సాధ్యమే. "లోని" ను అరుదైన సందర్భాల్లో మాత్రమే వాడాలి. ఏ సందర్బంలో వాడాలి అనే విషయానికి వస్తే స్థల నామాన్ని నేరుగా నామవాచకంతో జతచేస్తే అది ఒక నిర్దిష్ట సంస్థ పేరులా తప్పుగా అన్వయమయ్యే ప్రమాదం ఉన్నప్పుడు. ఉదాహరణకు, కర్ణాటక బ్యాంక్ అనే నిర్దిష్ట బ్యాంకు ఉన్నందున, "కర్ణాటక బ్యాంకు శాఖలు" అంటే కర్ణాటక రాష్ట్రంలో ఉన్న ఏ బ్యాంకు శాఖనైనా సూచిస్తుందా, లేక "కర్ణాటక బ్యాంక్" అనే నిర్దిష్ట సంస్థ శాఖలనా అనే గందరగోళం వస్తుంది. ఇలాంటి చోట్ల "లోని" తప్పనిసరిగా వాడాల్సిఉంది. అలాంటి సందర్భాలలో ఎల్లప్పుడూ ముందు పదంతో మాత్రమే కలిపే రాయాలి (ఇది విభక్తి ప్రత్యయం), ఎప్పుడూ వేరుగా (స్పేస్తో) ఉండకూడదు. ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే అన్ని వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. అర్థం చెడనంతవరకు "లోని" వాడకుండా రాయాలి
===పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు)===
* [[:వర్గం:భారతదేశం లోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Cross}} (స్పేస్తో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:భారతదేశంలోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Cross}}(కలిపి ఉనికిలో ఉంది)
===కొత్త వర్గాలు (ప్రతిపాదన)===
* [[:వర్గం:భారత వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Tick}} ("లోని" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలోని బ్యాంకు శాఖలు]] {{Tick}} (వర్గం ఉనికిలో లేదు, తప్పనిసరిగా ఇలాంటి అరుదైన సందర్భాలలో "లోని" ఉపయోగించాల్సి ఉంటుదనే ఉదాహరణ కోసం. [[కర్ణాటక బ్యాంక్]] అనే సంస్థ పేరుతో గందరగోళం రాకుండా)
===మద్దతు/చర్చ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:12, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
===వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన===
#
== 2. దేవాలయాలు/హిందూ దేవాలయాలు/ ఆలయాలు/హిందూ ఆలయాలు (పర్యాయపదాలు) వాడుక ==
'''సమస్య '''
"ఆలయాలు", "దేవాలయాలు" ఒకే అర్థాన్నిచ్చే పదాలు కావడంతో, "హిందూ దేవాలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు" వంటి వేర్వేరు రూపాల్లో వర్గాలు చీలిపోయాయి (9 సార్లు పునరావృతం).
=== విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన-2 ===
"దేవాలయాలు" అనే పదాన్ని మాత్రమే ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" అనే పదాలను వర్గాల్లో వాడరాదు — "దేవాలయం" అనే పదమే సాధారణంగా హిందూ ఆలయాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, "హిందూ" అనే పదాన్ని మళ్ళీ చేర్చాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" వర్గాల్లోని వ్యాసాలను "దేవాలయాలు" వర్గంలో చేర్చాలి.
=== పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు) ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్లోని హిందూ ఆలయాలు]] {{Cross}} (లోని కలిపి హిందూ ఆలయాలనే అనే పదంతో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ లోని హిందూ దేవాలయాలు]] {{Cross}} (లోని స్పేస్తో హిందూ దేవాలయాలనే అనే పదంతో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు]] {{Cross}} (హిందూ పదంతో దేవాలయాలు అని ఉనికిలో ఉంది)
=== కొత్త వర్గాలు (ప్రతిపాదన) ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ దేవాలయాలు]] (ప్రామాణికం) {{Tick}} ("హిందూ" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ, ఇది ఇప్పటికే ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:దేవాలయాలు]] (ప్రామాణికం) {{Tick}} ("హిందూ" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ, ఇది ఇది ఇప్పటికే ఉనికిలో ఉంది)
=== గమనిక ===
పై రెండు నియమాలూ కలిసి ఎలా పనిచేస్తాయో చూపించడానికి ఉమ్మడి ఉదాహరణ: "X లోని ఆలయాలు"/ లోని హిందూ ఆలయాలు/లోని హిందూ దేవాలయాలు ఈ మూడు తరహా వర్గాలు తుదిగా "Xలోని దేవాలయాలు" గా మారతాయి.
=== మద్దతు/చర్చ ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:13, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
=== వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన ===
#
== 3. "లో" / "లోకి" వాడకం ==
===సమస్య===
"లో" / "లోకి" స్వతంత్ర పదాలుకావు. వీటి వాడుక విషయంలో కొందరు ముందు పదంతో కలిపి, మరికొందరు వేరుగా స్పేస్ ఇచ్చి వాడిన సందర్బాలు ఉన్నవి. దీనివల్ల ఒకే అంశానికి రెండు వేర్వేరు వర్గాలు ఏర్పడుతున్నాయి. అయితే డూప్లికేట్ వర్గాలు గుర్తించలేదు, కానీ వ్యాకరణ పరంగా స్పేస్ ఇవ్వటం తప్పు. ''ఇంటి లోకి'' అని ఎవరూ రాయరు. "ఇంట్లోకి" అని రాస్తారు.
=== పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు) ===
* [[:వర్గం:1930 లో భారతదేశంలో స్థాపించబడినవి]] {{Cross}} (అనవసరమైన స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:1972 లో మణిపూర్లో స్థాపించబడినవి]] {{Cross}} (అనవసరమైన స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] {{Cross}} ("లో" లేకుండా, కేవలం ఒక అంకెను సూచించినట్లుగా ఉనికిలో ఇలాంటివి చాలా ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:నేపాల్ చిత్రీకరించిన సినిమాలు]] {{Cross}} (ఇలా ఉంటే అర్థవంతంగా ఉండదు, ఉనికిలో లేదు ఉదాహరణగా చూపాం).
* [[:వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగు లోకి అనువాదాలు చేసినవారు]] {{Cross}} ("అనువాదాలు చేసినవారు" అనవసర పొడవు+స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:ఇతర భాషల నుండి తెలుగులోకి అనువాదాలు చేసిన రచయితలు]] {{Cross}} (ఇది కూడా పైదానిలాగానే ఉంది, ఇంకా దీనిలో రచయితలు అని ఉంది, అనువాదాలు చేయటానికి రచయితలే కానక్కర్లలేదు, శాస్త్రవేత్తలు, చరిత్రకారులు ఇలాంటి వారు చేయొచ్చు)
=== కొత్త వర్గాలు (ప్రతిపాదన) ===
* [[:వర్గం:1930లో భారతదేశంలో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:1972లో మణిపూర్లో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:1962లో ఒరిస్సాలో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఇంతకుముందే ఉనికిలో ఉన్నవర్గం)
* [[:వర్గం:1846లో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:నేపాల్లో చిత్రీకరించిన సినిమాలు]] {{Tick}} ("లో" తప్పనిసరైన సందర్భానికి ఉదాహరణ)
* [[:వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగులోకి అనువదించినవారు|వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగులోకి అనువదించిన'''వారు''']] {{Tick}} (సంక్షిప్తీకరణ వర్గం)
* [[:వర్గం:ఇతర భాషల నుండి తెలుగులోకి అనువదించినవారు]] {{Tick}} (సంక్షిప్తీకరణ వర్గం)
=== ప్రతిపాదిత విధాన నిర్ణయం-3 ===
"లో"/"లోకి" ప్రత్యయాలు, స్వతంత్ర పదాలు కాదు. ఖాళీ ఇస్తే ఒకే వర్గానికి ముందు ముందు రెండు వర్గాలు సృష్టించటానికి అవకాశాం ఉంది. "లో"/"లోకి" ఎప్పుడూ ముందు పదానికి కలిపి రాయాలి. "లో"/"లోకి" లేకపోయినా వర్గం అర్థవంతంగా ఉంటే వాడాకుండా ఉండాలి. వాడాలిసిన అవసరమొస్తే ముందుపదంతో తప్పనిసరిగా కలిపిరాయాలి.ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. పూర్వపదం హలంతమైతే మధ్యలో ZWNJ వాడాలి (ఉదా: ఆంధ్రప్రదేశ్లో).
=== మద్దతు/చర్చ ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:17, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
=== వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన ===
# లో/లోకి ప్రత్యయాలు అవసరమైన చోట్ల చేర్చితే సరిపోతుంది. అన్ని సందర్భాలలోనూ అవసరం లేదని నా అభిప్రాయం. ఉదాహరణకు [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]], [[:వర్గం:1949 తెలుగు సినిమాలు]] ఇక్కడ "లో" లేక పోయినా ఫరవాలేదు. ఇంగ్లీషు వికీపీడియాలో కూడా [[:en:Category:1846 establishments]] అనే వర్గం ఉందే కాని [[:en:Category:Establishments in 1846]] లేదు. కాక పోతే ఇక్కడ స్థాపనలు బదులుగా స్థాపితాలు ఉపయోగిస్తే బాగుంటుంది. [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 17:42, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#:@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారూ మీ సూచనకు ధన్యవాాదాలు. "లో/లోకి ప్రత్యయాలు అవసరమైన చోట్ల చేర్చితే సరిపోతుంది. అన్ని సందర్భాలలోనూ అవసరం లేదని నా అభిప్రాయం." అనే మీ అభిప్రాయంతో నేనూ ఏకీభవిస్తున్నాను. [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] ఇది మాతృవర్గం. మీరన్నట్లు "లో" అవసరంలేదు. క్షమించాాలి. నేను దానిస్థానంలో ఉపవర్గాన్ని [[:వర్గం:1846లో స్థాపించిన సంస్థలు]] ఉదాహరణగా చూపటానికి బదులు [[:వర్గం:1846లో స్థాపనలు]] అని చూపాను. అంటే ఇక్కడ మాతృవర్గంలో "లో" అవసరంలేదు, కానీ ఉపవర్గాలలో "లో" వాడాల్సిన అవసరం ఉంది. అలాగే [[:వర్గం:1949 తెలుగు సినిమాలు]] ఇలాంటివి 97 మాతృవర్గాలు ఉన్నవి.వీటిలో "లో" చేర్చే అవసరంలేదు. అలాగే [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] ఇలాంటి మాతృ వర్గాలలో కూడా "లో" చేర్చాల్సిన అవసరంలేదనే మీ అభిప్రాయానికి నేనూ ఏకీభవిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:11, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
[[వర్గం:రచ్చబండ చర్చలు]]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వహణ]]
g6ba2d8jp4pvmwqt6m4bvs9izb9bgnc
4989296
4989293
2026-10-27T01:28:24Z
యర్రా రామారావు
28161
/* విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన-2 */
4989296
wikitext
text/x-wiki
{{Discussion top|reason='''ఫలితం''':ఈ చర్చను 2026 సెప్టెంబరు 24న [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|వర్గాల సంస్కరణ]] భాగంగా [[రచ్చబండ#తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ|ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ కొరకు]] ప్రవేశపెట్టబడినది. దీని మీద 8 మంది వారి అమూల్యమైన అభిప్రాయాలు, సూచనలు వెలిబుచ్చారు. ఇప్పటికే 20 రోజులకుపైగా సమయం గడిచింది. ఇందులో వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయాలు , సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకుని ఫైనలుగా ప్రతిపాధన విధా నిర్ణయాలు తీసుకొనటానికి అనువుగా దీనిని మూసివేయడమైనది}}.[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:42, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
<div style="text-align:center; font-size:150%; font-weight:bold; margin:1em 0;">
ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ (సెప్టెంబరు 2026)
</div>
తెవికీలో వర్గాల వ్యవస్థపై గత కొన్ని రోజులునుండి నిశితంగా కొన్ని వర్గాల వంశవృక్షాలు పరిశీలించాను. ఆ పరిశోధనలో చాలా ఆశ్చర్యకర విషయాలు నేను గమనించాను. '''60కు పైగా వర్గాల జతలు''' ఒకే విషయానికి వేర్వేరు పేర్లతో రెండు, మూడుకు పైగా చీలిపోయి ఉన్నాయి. ఏది అసలైన వర్గమో, నకిలీవర్గమో గుర్తించిలేని పరిస్థితి ఉంది. కేవలం " హిందూ దేవాలయాలు వర్సస్ హిందూ ఆలయాలు, ఈలయాలు" అనే పదాలతో కూడిన జంట వర్గాలు దాదాపు 20 సార్లుకు పైగా పునరావృతమయ్యాయి."అమెరికా వర్సస్ అమెరికన్" అనే పదాలతో కూడిన వర్గాలు ఒక్క మాతృ వర్గం కిందే 37 ఉప-వర్గాల్లో కనిపిస్తున్నాయి.
తెవికీలో కొన్ని వర్గాల పేర్లు సరిగ్గా లేవు. ఒకే వర్గంగా ఉండాల్సినవి కొద్ది అక్షర భేదాలతో రెండు లేదా రెండుకన్నా ఎక్కువ వేరువేరు వర్గాలుగా ఉంటున్నాయి. వ్యాకరణ విరుద్ధంగా ఉండే పేర్లుంటున్నై. ఇలాంటి పేర్లున్న వర్గాల గురించి చర్చించి తగు మార్పులు చెయ్యాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇలా రకరకాలుగా ఎవరికి వారు వారి అభిప్రాయం ప్రకారం సృష్టించటాన వర్గాల వ్యవస్థ అంతాసరిగాలేదు. దీనికి కారణం తెవికీలో వర్గాల నామకరణ వ్యవస్థకు ఇంకా కొన్ని సమస్యలకు స్థిరమైన విస్తృత విధాన నిర్ణయాలు లేనందున అస్తవ్యస్థంగా ఉంది.దీనిని ఇలానే నిర్లక్యంగా వదిలేస్తే మరిన్ని సమస్యలుతో సమస్య ఇంకా కష్టతరంగా మారింది
నేను గమనించిన విషయాలు చిన్న సమస్యలు కాదు. వీటిని సరిచేయటానికి ఒక్కో వర్గాన్ని విడిగా కాకుండా, '''ఒకేసారి, స్పష్టమైన నియమాలతో''' విధాన నిర్ణయాలకొరకు చర్చించటానికి అభిప్రాయాలు, సూచనలు కొరకు సముదాయం దృష్టికి చర్చను ప్రవేశపెట్టాలనుకుంటున్నాను. దీనికి ముందు, ఫార్మాట్/ప్రక్రియ సరిగ్గా ఉందో లేదో మీ ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకోవలిసిన అవసరముంది.
== సమస్య రకాలు (సంక్షిప్తంగా) ==
=== '''లోని/లో స్పేసింగ్ అస్థిరత, లో వాడకుండా ఉనికిలో ఉన్న వర్గాలు.''' ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్లోని హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ లోని హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారత ఉపఖండంలోని ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారత ఉపఖండంలో ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
"లోని" స్పేస్ ఇచ్చి, ఇవ్వకుండా, అసలు "లోని" వాడకుండా ఇలా మూడురకాలుగా ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి జంట వర్గాలు దాదాపు 15 పైగా ఉన్నవి
=== '''సంధి/సమాస పద స్పేసింగ్''' ===
* [[:వర్గం:నృత్యకళాకారులు|వర్గం:నృత్య కళాకారులు]]
* [[:వర్గం:నృత్యకళాకారులు]]
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలో జైన మతం]]
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలో జైనమతం]]
* [[:వర్గం:మాతృ దేవతలు]]
* [[:వర్గం:మాతృదేవతలు]]
* [[:వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసన సభ్యులు]]
* [[:వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ సభ్యులు]]
ఈ వర్గాలలో రెండు పదాలకు స్పేస్ ఇచ్చి, ఇవ్వకుండా ఉన్నవి. పై సమస్యకు పోలిన వర్గాలు
=== '''పర్యాయపదాలు''' ===
* [[:వర్గం:6వ శతాబ్దపు హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:6వ శతాబ్దపు హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలో ప్రకృతి పరిరక్షణ]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలో ప్రకృతి సంరక్షణ]]
ఈ వర్గాలు ఇలా 10 పైగా ఉన్నవి
ఇక్కడ ఒక వర్గంలో దేవాలయాలు, ఒక వర్గంలో ఆలయాలు అని ఉంది. ఇదే రకానికి చెందిన ఇలాంటి వర్గాలు 15 సార్లుకు పైగా పునరావృతం అయినవి. ఇక్కడ గమనించాలిసింది హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ ఆలయాలు, దేవాలయాలు, ఆలయాలు, ఇంకా పుణ్యక్షేత్రాలు ఇలా పలు పర్యాయపదాల వాడకంతో పలు వర్గాలు ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి వర్గాలపై 2026 జూన్ లో [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ|హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ]] పై [[వాడుకరి:Chaduvari |చదువరి]] గారు, "హిందూమతానికి సంబంధించిన పేజీల వర్గాలను క్రమబద్ధీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది. దానిపై నా ఆలోచనలను ఇక్కడ రాసాను. ఇవి కేవలం నా అభిప్రాయాలే. అందరూ అభిప్రాయాలు సూచనలు చెబితే తదనుగుణంగా నిర్ణయాలు తీసుకుని అమలు చేద్దాం. ఆ నిర్ణయాల వలన దాదాపు 4 వేల పేజీలు ప్రభావితమౌతాయి" అని చాలా విపులంగా రాసి రచ్చబండలో చర్చను ప్రవేశపెట్టారు, రెండువారాలైనా నాతో సహా ఎవ్వరూ స్పందించనందున దానిని మూసివేయుట జరిగింది. ఆ చర్చను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుని ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు వెల్లడించాలిసిన అవసరముంది.
=== '''లిప్యంతరీకరణ తేడాలు''' ===
* [[:వర్గం:ముంబాయి]]
* [[:వర్గం:ముంబై]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లాండ్]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లాండు]]
తెవికీలో మొదటిపేరుబరితో [[ముంబై]], [[ఇంగ్లాండు]] అనే శీర్షికలతో వ్యాసాలు ఉన్నవి. ఇలాంటివి మరికొన్ని ఉండవచ్చు
=== అక్షరభేదాలుతో ===
* [[:వర్గం:మలయాళం సినిమా నటీమణులు]]
* [[:వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు]]
* [[:వర్గం:ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు]],
* [[:వర్గం:కీరవాణి సంగీతం కూర్చిన సినిమాలు]],
* [[:వర్గం:ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ మతం తాత్విక భావనలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ తాత్విక భావనలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ తత్త్వశాస్త్ర విధానములు]]
* [[:వర్గం: భారతదేశంలోని ఇసుకరాయి నిర్మాణాలు]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలోని ఇసుకరాయి భవనాలు]]
* [[:వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు]]
* [[:వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు]]
* [[:వర్గం:సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్ చిత్రకారులు]]
* [[:వర్గం:సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్ చిత్రకారులు]]
* [[:వర్గం:ఆలప్పుఝ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:అలప్పుజ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:మండ్య జిల్లాలోని హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:మాండ్య జిల్లాలోని హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:మొఘల్ సామ్రాజ్యం చేసిన యుద్ధాలు]]
* [[:వర్గం:మొఘల్ సామ్రాజ్య యుద్ధాలు]]
=== '''దేశం పేరు రూపం''' ===
* [[:వర్గం:అమెరికా మహిళలు]]
* [[:వర్గం:అమెరికన్ మహిళలు]]
* [[:వర్గం:అ.సం.రా. రాష్ట్రాలు]]
* [[:వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు]]
ప్రధాన [[:వర్గం:అమెరికా]], అందులో అమెరికన్ పదంతో 16 ఉపవర్గాలు, అమెరికా పదంతో 18 ఉపవర్గాలు, అమెరికా సంయుక్తరాష్ట్రాలు అనే పదంతో రెండు ఉప వర్గాలు, మొత్తం 36 ఉప-వర్గాలు ఉన్నవి
=== '''వ్యాకరణం/పద క్రమం (మిశ్రమం)''' ===
* [[:వర్గం:ఉడుపి జిల్లాలో హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:ఉడిపి జిల్లా హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు]]
* [[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి ఉపగ్రహ వాహక నౌకలు]]
పై వర్గంలోని మొదటిదానిలో ఉడుపి, జిల్లాలో, హిందూ ఆలయాలు అని ,రెండవ దానిలో ఉడిపి, జిల్లా, హిందూ దేవాలయాలు ఇలా మూడు సమస్యలూ ఒకే రకం వర్గంలో ఫన్నవి
=== పదాల తారుమారు ===
* [[:వర్గం:భారతీయ సినిమా మహిళా దర్శకులు]]
* [[:వర్గం:భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు]]
ఈ వర్గంలో మహిళా, సినిమా పదాలు తారుమారు
=== '''ఏకవచన/బహువచనం''' ===
* [[:వర్గం:మతము]]
* [[:వర్గం:మతము|వర్గం:మతాలు]]
ఇలా రెండురకాలు వర్గాలు ఉన్నవి
=== ఒకే అర్థాన్ని సూచించే పర్యాయపదాల వర్గాలు ===
* [[:వర్గం:మానసిక రుగ్మతలు]]
* [[:వర్గం:మానసిక వ్యాధులు]]
*[[:వర్గం:అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం]]
*[[:వర్గం:అంతర్జాతీయ వర్తకం]]
*[[:వర్గం:అసోం భూగోళశాస్త్రం]]
*[[:వర్గం:అసోం భౌగోళికం]]
*[[:వర్గం:అశోకుని స్మారకాలు]]
*[[:వర్గం:అశోకుడి స్మారక చిహ్నాలు]]
*[[:వర్గం:విద్యుచ్ఛక్తి]]
*[[:వర్గం:విద్యుత్తు]]
=== కామా వాడకం తేడాలు ===
* [[:వర్గం:తమిళనాడు నగరాలు, పట్టణాలు]]
* [[:వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు నగరాలు పట్టణాలు]]
మొదటి వర్గంలో కామా వాడారు, రెండవ వర్గంలో కామా వాడలేదు. ఇలా రెండురకాలు వర్గాలు చాలా ఉన్నవి
=== '''లిప్యంతరీకరణ/భాషల పదజాల భేదం''' ===
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల భాష]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు భాష]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు పత్రికలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు దినపత్రికలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు పుస్తకాలు]]
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల పుస్తకాలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల భాషా సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:అస్సాం భాషలు]]
* [[:వర్గం:అసోం భాషలు]]
=== క్రీ.పూ. వాడకం ===
* [[:వర్గం:క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్ద హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దానికి చెందిన హిందూ ఆలయాలు]]
=== కాలంతో "వ" వాడుకం ===
* [[:వర్గం:16వ శతాబ్దం]]
* [[:వర్గం:16 వ శతాబ్దం]]
వీటిలో మొదటివర్గంలో వ స్పేస్ ఇవ్వకుండా, రెండవదానిలే స్పేస్ ఇవ్వబడింది
=== దారిమార్పు వర్గాలు ===
* [[:వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంకు గవర్నర్లు]]
* [[:వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంకు గవర్నర్లు|వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నర్లు]] (దారిమార్పు)
వర్గాలకు దారిమార్పు అంత మంచిదికాదు
=== విద్యాలయాలు/విద్యాసంస్థలు, ===
* [[:వర్గం:విజయవాడ విద్యాలయాలు]]
* [[:వర్గం:విజయవాడ విద్యా సంస్థలు]]
వీటిమీద సరియైన క్లారిటీ ఉండాలి
=== పర్యాటకం/పర్యాటకరంగం ===
* [[:వర్గం:పర్యాటక ఆకర్షణలు]]
* [[:వర్గం:పర్యాటక ప్రదేశాలు]]
* [[:వర్గం:ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం]]
* [[:వర్గం:ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం]]
=== "ము" అనుస్వారం సమస్యవర్గాలు ===
* [[:వర్గం:జంతు శాస్త్రము]]
* [[భూవిజ్ఞాన శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:గణిత శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:వైద్య శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:జీవ శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:తమిళ సాహిత్యం]]
* [[:వర్గం:తమిళ సాహిత్యము]]
* [[దువ్వాడ-విజయవాడ రైలు మార్గము]]
== '''ప్రతిపాదిత నిర్మాణం:''' ==
* సముదాయ సభ్యులనుండి అభిప్రాయాలు సేకరించిన తరువాత వాటిని క్రోడీకరించి ఫైనలుగా విధాన విర్ణయాలకొరకు నుండి అభిప్రాయాల విధాన విర్ణయాల చర్చ ను వికీపీడియా: '''చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు''' పేజీలో, ప్రతి సమస్య రకానికీ ప్రత్యేక ఉప-విభాగంతో చర్చ జరుగుతుంది.
* ఆధార ఉదాహరణలు '''[[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]]''' పేజీలో ఉంటాయి.
* ఏకాభిప్రాయం కుదిరాక, విధాన నిర్ణయ నియమాలను '''వికీపీడియా:వర్గం నామకరణం''' పేజీలో నమోదు చేస్తాం.
* విధాన నిర్ణయాల నియమాల ప్రకారం ఇప్పటికే ఉన్న వర్గాలను సరిచేసే పని వర్గాల సంస్కరణ ప్రాజెక్టు ద్వారా సవరించాలి.
గమనిక: మీలో చాలామందికి ఇలాంటి మరిన్ని ఉదాహరణలు మీ దృష్టికి వచ్చే ఉండవచ్చు. వాటిని కూడా ఇక్కడ ఇప్పుడే చెప్తే, పూర్తి చర్చలో మరిన్ని వివరాలతో చర్చను ప్రవేశపెట్టవచ్చు.
== ''' సముదాయసభ్యుల అభిప్రాయాలు వీటిమీద కావాలి''' ==
* విధాన నిర్ణయం చర్చ ప్రవేశపెట్టటానికి ఫార్మెటు ఎలా ఉండాలి?
* ఆ చర్చకు చర్చా వ్యవధి ఎన్ని రోజులు ఉండాలి?
* అసలు వర్గాల వ్యవస్థలో ఈ లోపాలు జరగటానికి మీరు గుర్తించిన అంశాలు లేదా పాయింట్లు
* ఇంకా వర్గాల వయవస్థ మెరుగుగా ఉండటానికి కొత్తవిషయాలు
* ఈ చర్చలో వర్గాల వ్యవస్థకు సంబంధించిన ఉదహరించిన మంచి కొంగ్రొత్త విషయాలు
==అభిప్రాయాలు, సూచనలు==
@యర్రా రామారావు గారూ, ఒక సూచన.. సమస్య మాత్రం రాసేసి ఊరుకోకుండా, మీ అభిప్రాయంలో ఎలా ఉండాలో కూడా రాయండి.__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:03, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:* [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల పేర్ల, లింకుల క్రమబద్ధీకరణ]] అనే ప్రాజెక్టు పేజీ చూడండి. వర్గాల్లో ఉన్న వివిధ సమస్యల గురించి ఇక్కడ రాసాను. పేర్లు కూడా వాటిలో ఒకటి. అది కూడా చూడండి.
:* ఇక్కడ చర్చ ఇండివిడ్యువల్ వర్గాల పేర్లతో కాకుండా, వర్గం పేరు ఎలా ఉండాలి అనేదానిపై వీలైనంత స్థూలంగా ఉంటే, పేరు ఎలా ఉండాలి అనేదానిపై కొన్ని ప్రమాణాలు తయాఅరుచేసుకుంటే మంచిది.
:* గతంలో చర్చించిన వాటిని (ఉదాహరణకు, "లో", "లోని" వంటి వాటిని చర్చించినట్టు గుర్తు) మళ్ళీ చర్చించకుండా ఉంటే ఫోకస్ కుదురుతుంది.
:__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:19, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::మీ సూచనలకు ధన్యవాదాలు. నా అభిప్రాయం ఫైనలుగా మరలా ప్రవేశపెట్టే విధాన నిర్ణయ పేజీ చర్చలో అసలు అవి అలా ఎందుకు ఉండాలి లేదాఎందుకు ఉండకూడదు, అసలు ఇలా ఎందుకు జరుగుతుంది? ఇలాంటివి అన్నీ తగినకారణలతో ప్రవేశపెట్టే సమగ్ర చర్చలో రాస్తానండీ.ముందుగానే నా అభిప్రాయం చెపితే మిగతా వారి అభిప్రాయాలకు అంత విలువ ఇచ్చినట్లు ఉండదని అలా రాయలేదు. మీ సూచననుసరించి మనసు మార్చుకున్నాను. ఈ దిగువ నా అభిప్రాయాలు రాస్తున్నాను. మీ సూచనకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:35, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
@యర్రారామారావు గారు గొప్ప ప్రక్షాళన కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టారు. వికీపీడియాలో వ్రాయటానికి అవధులులేని స్వాతంత్య్రం ఉండటం చేత ఎవరికి తోచిన శీర్షిక వారు ఎంపిక చేసుకొని వ్రాయటం జరుగుతున్నది. ఉదాహరణకు వర్గం : హిందూమతం తాత్విక భావనలు ,వర్గం : హిందూ తాత్విక భావనలు , వర్గం: హిందూ తత్త్వ శాస్త్ర విధానములు అని మూడు వర్గాలు ఉన్నట్లు చూపారు. ఇందులో ఏది ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి అని నిర్ణయించటం కన్నా భారతీయ తాత్త్వికత అనే వర్గంలోకి ఇవన్నీ వచ్చేట్లు చేయగలమా ఆలోచించాలి. ఇదే విధముగా తెలుగు సినిమా సంగీతం అనే వర్గం క్రింద ఉపవర్గాలుగా సంగీత దర్శకులు, సినిమా పాటలు సినిమా పాటల రచయితలు , గాయకులు ఉపవర్గాలుగా స్వీకరించవచ్చు. ఈ విధమైన స్థూల వర్గీకరణను ప్రామాణికముగా ఏర్పాటు చేసి దాని క్రిందకు వీటినితీసుకొని వస్తే బాగుంటుందేమో అని నా ఆలోచన. కావున సమర్థులైన పదిమంది ఈ వర్గీకరణలో పాలుపంచుకొని పరిష్కరించబడిన వర్గాల క్రిందకు వీటన్నిటిని తీసుకొని రావచ్చునేమో నిర్వాహక వర్గం పరిశీలించాలి .--[[వాడుకరి:Ramesam54|Ramesam54]] ([[వాడుకరి చర్చ:Ramesam54|చర్చ]]) 10:03, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==యర్రా రామారావు అభిప్రాయాలు==
1. '''లో, లోని వాడకం'''
* తెవికీలో లో, లోని వాడకుండా చాలా వర్గాలు అర్థవంతంగా ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి వర్గాలలో కాస్త విచక్షణ పాటించాలి. లో, లోని వాడకపోతే వర్గం అర్థవంతంగా లేదనిపిస్తే అప్పుడు మాత్రమే వాడాలి, ఒక వేళ వాడాలిసి వస్తే లో, లోని స్పేస్ ఇవ్వకుండా వాడాలి. సాధ్యమైనంతవరకు అన్ని వర్గాలలో లో,లోని వాడకుండా ఈ ఏకరూపత సిష్టం మెయింటైన్ చేయాలి. ఇప్పటికే ఈ సిష్టం గ్రామ వ్యాసాలలో వర్గం: పలానా మండల గ్రామాలు అని వాడబడుతంది.
2. '''హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ ఆలయాలు, ఆలయాలు'''
* దేవాలయాలు అంటేనే హిందూత్వ దేవాలయాలు అనే అర్థం గోచరిస్తుంది. ప్రస్తుతం వ్యక్తులకు కూడా ఆలయాలు కడుతున్నారు. కావున దేవాలయాలు అనే పదం మాత్రమే వాడాలి. (ముఖ్యంగా హిందూ గ్రంధాలు/ పురాణాలు/ఇతిహాసాలలో దేవతలుగా ఉదహరించినవార్కి)
3. '''పుణ్యక్షేత్రాలు వాడకం'''
* ఈ పదం దేవాలయాలు కంటే భిన్నమైనది. దీనిని బాగా ప్రసిద్ధి లేదా జనాదరణ పొందిన దేవాలయాలు, దేవాలయ సమూహాలు, నదులు, నదుల సంగమం, కొండలు, కోనేర్లు ఉన్న ఏదేని గ్రామాలు, పట్టణాలు, ప్రాంతాలు లేదా ప్రదేశాలకు ఈ వర్గం వాడాలి. ఉదాహరణ:తిరుపతి, అంతర్వేది, యాదగిరిగుట్ట, భద్రాచలం ఇలాంటి వాటిని ఈ వర్గంలో చేర్చాలి.
4. '''పర్యాటక ప్రదేశాలు లేదా పర్యాటక ప్రాంతాలు'''
* ఈ వర్గంలో జలపాతాలు, పురాతన కట్టడాలు, స్మారక కట్టడాలు, ప్రసిద్ధిచెందిన జలాశయాలు, ఉద్యావనాలు, జంతు ప్రదర్శనశాలలు, మ్యూజియాలు, తీగల వంతెనలు, కళాక్షేత్రాలు, ప్రసిద్ధిచెందిన ఎగ్జిబిషన్లు, జాతరకు ప్రసిద్ధిచెందిన ప్రదేశాలు ఇలాంటివి ఈ వర్గంలో చేర్చాలి. అంతేగానీ దీనితో కలుపుకుని దేవాలయాలు, పుణ్యశ్రేత్రాలు, పర్యాటక ప్రదేశాలకు చెందిన వ్యాసాలు కలగాపులగం చేయరాదు, ఇప్పుడు అలానే ఉన్నవి.
5. '''సంధి పదాల స్పేస్'''
* ఈ సమస్య కాస్త విచక్షణతో పాటించాలి. సంధి జరిగినప్పుడు రెండు వేర్వేరు పదాలు కలిసి ఒకే పదంగా రూపాంతరం చెందుతాయి. కాబట్టి, సంధి కార్యం జరిగిన పదాల మధ్య ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ స్పేస్ (ఖాళీ) ఇవ్వకూడదు. ఉదాహరణలు:మనకు నిత్యం వాడే పదం దేవ + ఆలయం = దేవాలయం, రాజభవనం. ఏ సందర్బంలో కలపాలి అనే దానికి వస్తే సంధి లేని రెండు వేర్వేరు పదాలు తప్పనిసరిగా స్పేస్ ఇవ్వాలి. దీనికి సాధారణ సూత్రం వాడుక భాషలో మనం పలికేటప్పుడు కలిపి మాట్లాడితే అలానే రాయాలి. స్పేస్ ఇచ్చి పలికితే వాటిని స్పేస్ ఇవ్వాలి. పక్కపక్కన వచ్చే నామవాచకాలు, క్రియలు లేదా ఇతర పదాలు. దీనికి ఉదాహరణలు: పెద్ద ఇల్లు, ఇది పుస్తకం (వీటిని కలిపిరాయకూడదు)
6. '''అక్షరభేదాలతో వర్గాలు'''
* ముఖ్యంగా ఇది ఒక పెద్ద సమస్య. దీనివలన ఒకటికన్నా ఎక్కువ వర్గాల ఒక్కోసారి 3, 4, వర్గాలు సృష్టించిన సందర్బాలు ఉన్నవి. దీనికి కారణాలు వర్గం సృష్టించిన వెంటనే ఆ వర్గం వికీడేటాకు లింకు కలపకపోవటం, కొత్తగా సృష్టించే వర్గం అంతకు ముందు ఎవరైనా సృష్టించారా అనేది పరిశీలించకుండా సృష్టించటం, వికీడేటాలో ఆ వ్యాసానికి చెందిన వర్గం భాషా లింకు కలిపి ఉందోమోనని చూడకపోవటం ఇలాంటి పొరపాట్లు ముఖ్యకారణం. అనువాద యంత్రం ద్వారా వ్యాసాలు సృష్టించినప్పుడు ఈ సమస్యలు రావనేది యూజర్లు గమనించాలి.
7. '''లిప్యంతరీకరణ తేడాలు'''
* దేశాలు, రాష్ట్రాలు ఇంకా ఇతర భౌగోళిక ప్రాంతాల విషయంలో (ఇంగ్లాండు, ఇంగ్లాండ్, ముంబాయి, ముంబై అమెరికా, అమెరికన్) ఇలాంటి వాటిలో ప్రస్తుతానికి వర్గంలోని ఉప వర్గాలలో ఆ దేశం పేరు ఎలా ఉంటే అలా వర్గం సృష్టించాలి. ఉత్తరోత్తరా ఆ దేశం పేరు మార్చబడితే దానికి అనుగుణంగా వర్గం మార్చాలి. దాని సంబందిత వ్యాసం ప్రామాణికంగా తీసుకుని వర్గం సృష్టించాలి. అవసరమైతే వర్గీకరణ నాణ్యత కోసం సంబందిత వ్యాసాలను కుదిరిన వాటిని అజంతరూపంలోకి మార్చాలి. అయితే కొన్ని జిల్లాల వర్గాలలో స్థానికతను బట్టి, వర్గం సంక్షిప్తంగా ఉండటానికి పూర్వపేరు లేదా బాగా వాడుకలో ఉన్నపేరును వాడాలి. దానివలన వర్గం చూడటానికి క్ష్లుప్తగా ఉంటుంది. ఉదా [[:వర్గం:కడప జిల్లా కథా రచయితలు]], [[:నెల్లూరు జిల్లా కథా రచయితలు]]
8. '''విరామ చిహ్నాలు, బ్రాకెట్లు, హైపన్, కామా వాడరాదు'''. వాడాలనుకుంటే ఏకరూపత పాటించాలి. కొన్ని వర్గాలు ఇలా ఉన్నవి.[[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు]] , , , , అని ఉండాలి. ఏకరూపత పాటించాలి. అయితే ఈ నియమం మండలాలు, గ్రామాలకు వర్తించకూడదు. ఎందుకంటే ఒకే పేరుతో ఉన్న మండలాలు, గ్రామాలు వేరే జిల్లాలలో, మండలాలలో ఉంటాయి. వాటికి వేరే విధాన నిర్ణయాలు రూపుదిద్దుకున్నవి. అర్థం రానప్పుడు తప్పనిసరిగా అవసరమైతేనే వాడాలి.
9. '''క్రీ. పూ. వాడకం'''
* ఈ వర్గాలన్నీ సా.శ., సా. శ. పూ. వీటికి మార్చాలి. వాటికి స్పేస్ ఉండాలనా వద్దా అనేది సభ్యులు నిర్ణయానికి లోబడి ఉంది.
10. '''కాలంతో "వ" వాడకం'''
* అంకెతో "వ" కలిపి రాయాలి. శతాబ్థపు అని ఉండాలి, అని ఉండాలి.
12. ''పొట్టి అక్షరాల, దారిమార్పుల వర్గాలు'''
* పొట్టి అక్షరాలతో వర్గాలు సృష్టించరాదు. వర్గాలు దారిమార్పు ఇవ్వటం వికీనియమాలకు విరుధ్దం. దారి మార్పు ఇవ్వరాదు
[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:31, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
===ఇంకా మరికొన్ని===
1. '''మందిరాలు, మఠాలు, పీఠాలు వాడుక వర్గాలు'''
ఈ మూడు వేర్వేరు వర్గాలుగా వాడాలి. వీటిని కలగాపులగం చేయరాదు.
* '''మందిరాలు''':ప్రస్తుతం వ్యక్తులకు అభిమానంతో లేదా దైవాశ సంభూతుడని ఆలయ మాదిరిగా కట్టడాలు నిర్మిత మవుతున్నాయి. ఉదాహరణలు: పుట్టపర్తి సాయిబాబా మందిం, షిరిడీ సాయిబాబా మందిరం, అవధూత వెంకయ్యస్వామి ఆలయం (గొలగమూడి) ఇలా ఉన్న వాటిని మందిరాల వర్గంలో చేర్చాలి,
* '''మఠాలు , ఆశ్రమాలు వాడకం''': "ఆధ్యాత్మిక సాధన కోసం ప్రాపంచిక సుఖాలను, సంసారాన్ని వదిలిపెట్టిన సన్యాసులు, బ్రహ్మచారులు ఒక గురువు ఆధ్వర్యంలో నివసిస్తూ, వేద శాస్త్రాలను అభ్యసించి. ప్రచారం చేసే విద్యా-సాధనా కేంద్రాన్ని మఠం అంటారు." బ్రహ్మంగారి మఠం, ద్వారక మఠం, రామకృష్ణ మఠం
* '''పీఠాలు వాడకం''' ధర్మ సంరక్షణ కోసం, శాస్త్ర విరుద్ధమైన ఆచారాలను అరికట్టడానికి, సమాజానికి మంచి చేకూరే ఆధ్యాత్మిక, నైతిక మార్గదర్శకాలు సూచించే సంస్థలు. ఉదాహరణలు: శక్తిపీఠాలు, శారదా పీఠం
2 '''భాషలు వర్గాలు'''
* ఈ వర్గాలలో రెండు మూడు రకాలు ఉంటున్నవి. కొన్నిటికి భాష అని , భాష అనే పదం లేకుండా ఉపయోగిస్తున్నారు. సాధ్యమైనంతవరకు భాష అనివాడాలి, ఏకరూపత ఉండాలి. వర్గం:ఉర్దూ భాష, వర్గం:తమిళ భాష, లేకుండా వర్గం:మరాఠీ, వర్గం:ఒరియా, వర్గం:తెలుగు ఇలా ఉన్నవి.
3. '''పర్యాటక ప్రదేశాలు/పర్యాటకరంగం'''
* ఈ రెండిటికి కొద్ది తేడా ఉంది. పర్యాటకం అనే పేరును సాధారణ అంశ వర్గంగా పర్యాటక ప్రదేశాలను ప్రమాణికంగా వాడాలి .
పర్యాటకరంగంను ఆర్థిక/పరిశ్రమ కోణం ఉన్న వర్గాలకు సంస్థలు మాత్రమే పరిమితం చేయడం. లేదా రెండింటినీ విలీనం చేసి ఒకే పేరు ఉంచడం.
[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:47, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== :రవిచంద్ర గారి అభిప్రాయాల: ===
* వర్గం పేరులో వీలైనంత వరకు సంక్షిప్తత పాటించాలి.
* ము బదులు అనుస్వారం (ం) వాడాలి. ఉదాహరణకు '''గణితశాస్త్రము''' కాకుండా '''గణితశాస్త్రం''' అని వాడాలి.
* పదాల మధ్య ఖాళీ ఉంచాలా వద్దా అనేది పదాన్ని బట్టి ఉంటుంది. పైన పేర్కొన్న ఉదాహణ తీసుకుంటే '''గణితశాస్త్రం''' సరైనది. '''గణిత శాస్త్రం''' సరైనది కాదు. '''మలయాళ సంస్కృతి''' సరైనది. '''మలయాళసంస్కృతి''' అని రాస్తే మరీ కలిపేసినట్లు ఉంటుంది.
* రెండు వర్గాల పేర్లు ఒకే రకమైన అర్థాన్ని స్ఫురింపజేసినపుడు, వాటిలో సంక్షిప్తంగా ఉన్న దాన్ని ఎంపిక చేస్తే మంచిది. వర్గాల పేర్లు మరీ పొడుగ్గా ఉంటే వ్యాసం చివర్లో అవి ఎక్కువ స్థలాన్ని ఆక్రమిస్తాయి. ఉదాహరణకు '''ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం''', కన్నా '''ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం''' అంటే సరిపోతుంది.
* తెలుగు పదమా, ఆంగ్ల పదమా అంటే తెలుగు పదం వైపే మొగ్గు జూపాలి, తెలుగు పదం మరీ పాతదై ఎవరికీ అర్థం అవకపోతే తప్ప. ఉదాహరణకు '''ఆంగ్లభాష''', '''ఇంగ్లీషు భాష''' అనే వర్గాల్లో నా ఓటు మొదటి పేరుకే.
* వర్గాల పేర్లలో ఎటువంటి విరామ చిహ్నాలు లేకపోతే మంచిది (కామాలు లాంటివి)
-- [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 11:24, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:వెంకటరమణ గారి అభిప్రాయాలు:
::యర్రా రామారావు గారు తెలిపిన అక్షర భేదాలతో ఉన్న ఒకే అంశానికి చెందిన వర్గాలను పరిశీలించి అందులో సరైన ఒక వర్గాన్ని ఉంచి రెండవదాన్ని తొలగించాలి. హిందూమతానికి సంబంధించిన పేజీల వర్గాలను క్రమబద్ధీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది. అదే విధంగా లిప్యంతరీకరణ తేడాలు గల వర్గాలను కూడా క్రమబద్దీకరించవలసిన అవసరం ఉంది.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 13:06, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== :రాజశేఖర్ గారి అభిప్రాయాలు: ===
* శతాబ్దం గురించిన వర్గాల లో 11 వ అనికాక 11వ అని ఉండాలి (english 11th but not 11 th). ఈ శతాబ్దానికి చెందిన వర్గాలకు 11వ శతాబ్దపు అనేది సరైనది. కానీ శతాబ్ద లేదా శతాబ్దం అని ఉండరాదు. ఇదే మాదిరిగా 1930లు అని కాకుండా 1930వ దశాబ్దపు అంటే బాగుంటుంది.
* ఆలయాలకు మారుగా దేవాలయాలు అంటేనే దేవునికి చెందిన నిర్మాణాలుగా స్పష్టత ఉంటుంది.
* భాషకు చెందిన వర్గాల వరకు ఆంగ్లం అనేది తెలుగు పదం ఇంగ్లీషు కాదు. కాబట్టి ఆంగ్లేయులు అనేది ఎలా స్వచ్చమైనదిగా ఉందే వారికి చెందిన ఇతర వర్గాలను కూడా అదేవిధంగా మారిస్తే బాగుంటుంది.
* ఇక దేశాలకు చెందిన పేర్లను వీలైనంతవరకు అజంతంగా మార్చగలిగితే మంచిది.
* మాతృ దేవతలు - మాతృదేవతలు గాను; నృత్య కళాకారులు - నృత్యకళాకారులు గాను; వృక్ష శాస్త్రం - వృక్షశాస్త్రం గాను ఇదేవిధంగా ఇతర శాస్త్రాలను మార్చాలి.
* ముంబాయి ని ముంబై; చెన్నయి/చెన్నపురి/మద్రాసు లను - చెన్నై గా మార్చాలి.
* భౌతిక విషయాల గురించి అయితే అమెరికాలో బదులు అమెరికాలోని; భారతదేశంలో బదులు బారతదేశంలోని అంటేనే బాగుంటుంది.
* మహిళా నటులను నటీమణులు గా పేర్కొనడంలో తెలుగు దనం బాగున్నది. వారు ఏవర్గానికి చెందిన వారైనా కూడా.
* శాసన సభ్యులు కాకుండా శాసనసభ సభ్యులు అనేది సరైనది. రాజ్యసభ లేదా లోకసభ సభ్యులు అదేవిధంగా బాగుంటుంది.
* అమెరికా/అమెరికన్ అనికాకుండా అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అని చేరిస్తే సంపూర్ణంగా అర్ధం అవుతుంది. అమెరికా అంటే పూర్తి అర్ధం రాదు.
--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 13:52, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== V.J.సుశీల పరిశీలన ===
* ఆలయాలు, దేవాలయాలు, పుణ్య క్షేత్రాలు
:* దేవాలయాలు
* వర్తకం, వాణిజ్యం
:* వాణిజ్యం
* పర్యాటక ప్రదేశాలు, రంగాలు, పరిసరాలు, ప్రాంతాలు, ఆకర్షణలు
:* పర్యాటక ప్రదేశాలు
* గురువులు, వ్యక్తులు వేరు. వ్యక్తులందరూ గురువులు కాదు
* స్మారక చిహ్నాలు
* నిర్మాణాలు/భవనాలు వేరు
* భూగోళశాస్త్రం/భౌగోళికం
:* వేరు పదాలు. కానీ ఉదా. అసోం భౌగొళికం, శాస్త్రం కాదు
* మహిళా రచయితలు కాదు రచయిత్రులు
* పరిరక్షణ/సంరక్షణ చిన్న తేడా ఉంది. పాటించగలమా వర్గాలలో?
* విద్యాలయాలు/విద్యా సంస్థలు స్కూళ్ళు, కాలేజెస్, institutions
* లోని / లో - ఈ రెండిటిలో లో చాలు. ఖాళీ వద్దు.
:* కొన్ని పదాలలో లోని / లో లేకపోయినా సరిపోతుంది. ఉదా. తంజావూరు హిందూ ఆలయాలు
:* అయితే కొన్నింటికి లో ఉండాలి, ఉదా. తంజావూరు జిల్లాలోని హిందూ ఆలయాలు
* ఆంగ్ల/ఇంగ్లీషు - ఆంగ్లం
* వర్గం:ఆంగ్ల భాషా సినిమాలు - అన్ని భాషలకు ఇదేవిధంగా ఉందా పరిశీలించాలి. మూడు విషయాలు నిర్ణయించాలి. 1. ఇంగ్లిష్ / ఆంగ్ల ; బాలీ వుడ్ / హిందీ వంటివి 2. భాషా వాడాలా వద్దా? 3. సినిమాలు , చిత్రాలు, చలన చిత్రాలు మూవీస్ వంటివి
* రుగ్మతలు, వ్యాధులు చిన్న తేడా ఉంది. అయితే ఇది పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా అన్నింటిని రెంటిలో చేరుస్తాము.
:* వ్యాధులు ఉంటే సరిపోతుంది.
* మహిళలు, స్త్రీలు, వనితలుగా వర్గాలున్నాయి.
:* మహిళలు ఉపయోగించదగిన పదం
:* ఎక్కడైతే మహిళలను సూచిస్తూ పదాలుంటే అది ఉపయోగించవచ్చు ఉదా. రచయిత్రులు, కవయిత్రులు, గాయనీమణులు, క్రీడాకారిణులు
:* లేనిచోట మహిళా ------ అని వాడవచ్చు
* హిందూ పండగలు / హిందువుల పండగలు = రెండిటికి ఒకే వినియోగం ఉంది. ఒక పదం ఎంపిక చేస్తే బావుంటుంది.
* తెగుళ్లు వంటివి కూడా వ్యాధులలో చేర్చిన వ్యాసాలున్నాయి. కొన్ని సరి చేసినట్లు గుర్తు.
ఇంకా గుర్తువచ్చాక రాస్తాను --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 08:29, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== చదువరి అభిప్రాయాలు ==
==== హిందూమతం, తత్సంబంధ వర్గాలు ====
2026 జూన్లో నేను ఈ అంశంపై [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ]] పేజీలో ఒక చర్చ మొదలుపెట్టాను. ఆ చర్చలో నిర్వాహకులతో సహా, ఒక్కరు కూడా పాల్గొనలేదు. మళ్ళీ ఆ అంశాలే ఇక్కడ కూడా కొన్ని ఉన్నాయి కాబట్టి, ఆ చర్చలో నేను రాసిన అభిప్రాయాలనే మళ్ళీ ఇక్కడ రాస్తున్నాను. చర్విత చర్వణాన్నే మళ్ళీ నములుదాం. :-)
# [[:వర్గం:హిందూమతం]] [[:వర్గం:హిందూ మతము]], [[:వర్గం:హిందూ మతం]], [[:వర్గం:హిందూమతము]] అనే వర్గాలున్నాయి. మొదటి రెండిటికీ పేజీలున్నాయి, చివరి రెండూ ఎర్రవర్గాలు. వీటిలో వర్గం:హిందూమతం ను ఉంచి, మిగతావాటిని తొలగించాలి. ఆ తొలగించినవాటిని మళ్ళీ సృష్టించకుండా సంరక్షించాలి.
# వర్గం:హిందూమతం వర్గంలో ఉన్న ఉపవర్గాలను పరిశీలించి, పునర్వ్యవస్థీకరించాలి
# "దేవాలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" అనే రెండూ వర్గాలున్నాయి. దేవాలయం అంటేనే హిందూమతానికి చెందినది అని. క్రైస్తవ ప్రార్థనా స్థలాలను చర్చిలని, ముస్లిము ప్రార్థనా స్థలాలను మసీదులనీ అంటారు. కాబట్టి "హిందూ దేవాలయాలు" లోని పేజీలను "దేవాలయాలు" లోకి చేర్చి, "హిందూ దేవాలయాలు"ను తొలగించాలి. వేరే ఏ మతానికైనా దేవాలయాలుంటే ''ఫలానా మత దేవాలయాలు'' అనాలి.
# పుణ్యక్షేత్రాలు, దేవాలయాలు అనే రెండు వర్గాలున్నాయి. దేవాలయం అంటే కేవల దేవాలయం. పుణ్యక్షేత్రం అంటే దేవాలయం ఉండే ఊరు. ఆ ఊరికి ఆధ్యాత్మికంగా విశిష్టత ఉంటుంది. తిరుమల, శ్రీశైలం, సింహాచలం,.. ఇవి పుణ్యక్షేత్రాలు. పుణ్యక్షేత్రంలో అనేక దేవాలయాలు ఉండవచ్చు తిరుపతిలో లాగా. అయితే దేవాలయాలున్న ప్రతీ ఊరూ క్షేత్రం కాదు. [[సౌమ్యనాథస్వామి ఆలయం]], [[రాచవేటి వీరభద్ర స్వామి దేవాలయము]], [[శివాలయం (పుంగనూరు)]] - ఇవి పుణ్యక్షేత్రాలు కావు, కేవలం దేవాలయాలు. ఇందుకు తగ్గట్టుగా పేజీలనూ ఉపవర్గాలనూ హేతుబద్ధం చెయ్యాలి.
# "పుణ్యక్షేత్రాలు", "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" అనే రెండు వర్గాలున్నాయి. "పుణ్యక్షేత్రాలు" లోకి ఇతర మతాల పవిత్ర స్థలాలు కూడా వస్తాయి అనుకుంటే, ఈ రెండు వర్గాలూ ఉండవచ్చు. కానీ హిందూ పుణ్యక్షేత్రాల పేజీలు "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" లో మాత్రమే ఉండాలి. "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" వర్గం, "పుణ్యక్షేత్రాలు" వర్గంలో ఉపవర్గంగా ఉండాలి.
# దేవాలయాలు అనే వర్గం లోకి పేజీలను నేరుగా వెయ్యకుండా, దాని ఉపవర్గాల్లోకి వెయ్యాలి. ఆంధ్ర తెలంగాణాల్లోని దేవాలయాలు, ఆయా జిల్లాలు, పట్టణాల దేవాలయాలు వర్గం లోకి చేరతాయి (అంటే, గుంటూరు జిల్లా దేవాలయాలు, కాకినాడ దేవాలయాలు.. ఇలా). అవి రాష్ట్ర దేవాలయాలు వర్గం లోకి చేరతాయి. ఇతర రాష్ట్రాల్లోని దేవాలయాలు, రాష్ట్రం లోని దేవాలయాలు, పట్టణం లోని దేవాలయాలు అనే వర్గాల్లోకీ, అవి రాష్ట్ర దేవాలయాలు అనే వర్గం లోకీ చేరతాయి. అన్ని రాష్ట్రాలూ భారతదేశ దేవాలయాలు బృహద్వర్గం లోకి చేరతాయి. అలాగే అమెరికా దేవాలయాలు, జర్మనీ దేవాలయాలు వంటి వివిధ దేశాల దేవాలయాల వర్గాలు ఉంటాయి. అన్నీ కలిసి "దేవాలయాలు" వర్గం లోకి చేరతాయి.
# అలాగే శివాలయాలు, విష్ణ్వాలయాలు, ఇతర దేవుళ్ళ ఆలయాలు అనే వర్గాల్లోకి ఆయా పేజీలు చేరతాయి. ఆ వర్గాలన్నీ "దేవాలయాలు" కు ఉపవర్గాలౌతాయి.
# దేవాలయాలు వర్గంలో వివిధ రాజవంశాలు, వివిధ పాలకులు, వివిధ కాలాల్లో నిర్మించిన దేవాలయాల ఉపవర్గాలుంటాయి. ఉదాహరణకు "కాకతీయులు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "చోళులు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "కృష్ణదేవరాయలు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "12 వ శతాబ్దపు దేవాలయాలు", "చరిత్ర పూర్వ దేవాలయాలు"
# "దేవాలయాలు" అనే వాడాలి గానీ, ఉత్త "ఆలయాలు" అని వాడరాదు.
# గ్రామదేవతల పేజీలను "గ్రామదేవతల దేవాలయాలు" అనే వర్గంలో వెయ్యాలి. వీటికి మళ్ళీ ఫలానా జిల్లా లోని గ్రామదేవతల దేవాలయాలు, ఫలానా రాష్ట్రం లోని గ్రామదేవతల దేవాలయాలు అనే వర్గాలు '''ఉండవు'''.
# "శిథిల దేవాలయాలు" అనాలి. జీర్ణ దేవాలయాలు అని పేరు పెట్టరాదు. "పునరుద్ధరించిన దేవాలయాలు" అనే మరో వర్గం మిగతా అన్ని వర్గాలకూ సమాంతరంగా, "దేవాలయాలు" వర్గం కింద ఉంటుంది.
# ఆధ్యాత్మికంగా ప్రత్యేకత ఉన్న దేవాలయాలుంటాయి. వాటికి ప్రత్యేకంగా వర్గాలుంటాయి. ఉదా: శక్తిపీఠాలు, జ్యోతిర్లింగాలు, వైష్ణవ దివ్యదేశాలు, పాడల్పేట్ర క్షేత్రాలు వంటివి. ఈ వర్గాలు నేరుగా దేవాలయాలు వర్గం కింద ఉంటాయి. ఈ దేవాలయాలకు, వర్గాలకూ పేర్లలో ప్రత్యేకించి దేవాలయాలు అని చేర్చరాదు. అంటే శక్తిపీఠ క్షేత్రాలు, శక్తిపీఠ దేవాలయాలు, జ్యోతిర్లింగాలయాలు, వగైరా పేర్లు పెట్టరాదు.
# కులాలు హిందూమతానికే ప్రత్యేకించినవి. కాబట్టి వివిధ కులాల పేజీలు కులాలు అనే వర్గంలో, అది హిందూమతం వర్గంలో ఉంటుంది.
# ఋషులు, యోగులు, ఆధ్యాత్మిక గురువులు, ధర్మకర్తలు, అధికారులు వగైరా వర్గాలు వ్యక్తుల వర్గాలు పేజీలో చేరతాయి. దేవుళ్ళ పేజీలు/వర్గాలు వ్యక్తుల వర్గాల్లో చేరవు
# "హిందూ మత" అని మొదలయ్యే వర్గాల్లో ఈ రెండు పదాలనూ కలిపేసి "హిందూమత" అని రాయాలి. కొన్ని వర్గాల పేర్లలో అసలు మత అనేది ఉండనక్ల్కరలేదు. అలాగే ఇతర మతాలు కూడా.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:58, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==== మరి కొన్ని పేర్ల ప్రామాణీకరణ ====
వర్గం పేర్లు ఎలా ఉండాలనే విషయమై వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల పేర్ల, లింకుల క్రమబద్ధీకరణ పేజీలో నేను గతంలో రాసిన కొన్ని సూచనలు.
* అమెరికన్లు, బ్రెజిలియన్లు, ఇటాలియన్లు.. ఇలాంటివి ప్రాచుర్యంలో ఉన్నమాట నిజమే గానీ తెలుగుకు స్వాభావికమైనవి కావు ("తమిళులు" అనేది మనకు స్వాభావికం గానీ తమిళియన్లు స్వాభావికం కాదు) అది ఇంగ్లీషు నుండి వచ్చిన వాడుక. వీటిని అమెరికా వ్యక్తులు, బ్రెజిల్ వ్యక్తులు, ఇటలీ ప్రజలు అని రాయాలి
* అలాగే యునైటెడ్ కింగ్డం వాసులను ఏమనాలి - యుకె వ్యక్తులు అనాలి. సందర్భాన్ని బట్టి ఇంగ్లాండు వ్యక్తులు/బ్రిటను వ్యక్తులు అనవచ్చు
* "ఇంగ్లీషు రచయితలు" అంటే ఇంగ్లీషులో రాసే రచయితలు అనా లేక ఇంగ్లాండుకు చెందిన రచయితలు అనా? అనే సందేహం వస్తుంది కాబట్టి, ఇంగ్లీషులో రాసే రచయితలను ఇంగ్లీషు భాషా రచయితలు అనాలి.
* అలాగే, "ఇంగ్లీషు పుస్తకాలు" అంటే ఇంగ్లీషులో రాసిన పుస్తకాలా లేక ఇంగ్లాండుకు చెందిన పుస్తకాలు అనా? ఇది మరింత స్పష్టంగా ఉండాలి
* నృత్య కళాకారులు/నృత్యకళాకారులు/నాట్య కళాకారులు - ఇలా వివిధ పేర్లతో వర్గాలున్నాయి. స్పేసు ఉండాలా లేదా అనే విచికిత్సతో పాటు "నృత్య", "నాట్య" అనే రెండు పేర్ల వాడుక కూడా తికమక కలిగిస్తోంది. నృత్య అనేవాడుకను తీసేసి, "నాట్య" అని మాత్రమే వాడాలి. నాట్య తరువాత ఖాళీ ఉండాలి.
* మహిళా క్రీడాకారులు/క్రీడాకారిణులు రెండు పేర్ల తోటీ వర్గాలున్నాయి. ఏది ఉంచాలి? ఇలాంటి "మహిళా" వర్గాలు ఇంకా ఉండొచ్చు.. ఉదాహరణకు మహిళా రచయితలు/రచయిత్రులు. గాయనీమణులు, నర్తకీమణులు, గాయనీమణులు, నటీమణులు అనే విశేషణాలను వాడకూడదు. గాయనులు అనవచ్చు. లేదా మహిళా గాయకులు అనాలి. క్రీడాకారిణులు అనొచ్చు. "నటిలు" బాగోదు కాబట్టి, మహిళా నటులు అనాలి.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:33, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ఇతరత్రా ==
* విద్యాలయాలు, విద్యా సంస్థలు వేరువేరు. ఈ రెండూ ఉండాలి. ఒకటి పాఠశాలలు, కళాశాలలు కాగా, రెండోది వాటిని నడిపే సంస్థలది. అసలు సమస్య ఈ రెంటి మధ్యది కాదు, విద్యా సంస్థలు, విద్యాసంస్థలు - వీటిలో ఏది ఉండాలి అనేది. ఈ రెంటిలో "విద్యాసంస్థలు" ఉండాలనేది నా అభిప్రాయం.
* అనుస్వారం సమస్య ఎప్పుడో పరిష్కారమైంది. మళ్ళీమళ్ళీ చర్చ అనవసరం.
* పర్యాటక ఆకర్షణలు, పర్యాటక ప్రదేశాలు - పర్యాటక ప్రదేశాలు ఉండాలి. <s>ఆకర్షణలు</s>
* పర్యాటకంతో ఇంకా సమస్యలున్నాయి - <s>దర్శనీయ స్థలాలు</s> , పర్యాటక ప్రదేశాలు, పర్యాటక <s>ప్రాంతాలు</s>
* ఇంగ్లీషు- <s>ఆంగ్ల</s>
* ఏకవచన, బహువచనాలు - కొన్ని సందర్భాల్లో రెండూ ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకు, సినిమా, సినిమాలు. సందర్భాన్ని బట్టి నిర్ణయించాలి.
* సంగీతం అందించిన, <s>సంగీతం కూర్చిన</s> కూర్చిన అంటే కంపోస్డ్ అని వస్తది. అందించిన అంటే అన్నీ వస్తై - కంపోస్డ్, కండక్టెడ్, ఇంకేమైనా ఉంటే అవి కూడా
*
* నిర్మాణాలు, భవనాలు - రెండూ ఉండేవే. భవనాలు, వంతెనలు, సొరంగాలు, టవర్లు, ఇళ్ళు, వగైరాలన్నీ నిర్మాణాలు లోకి వస్తాయి.
* రాయి భవనాలు కాదు, రాతి భవనాలు. అలాగే, హిందూ మతం తాత్విక భావనలు - తప్పు. "హిందూమత తాత్విక భావనలు" అనేది సరైనది. "భారతీయ రైల్వేలు ప్యాసెంజరు రైళ్ళు" తప్పు. అలాగే <s>మలయాళం సినిమా నటీమణులు</s>, మలయాళ సినిమా నటీమణులు.
<big>గమనిక:</big> ఇలా విభక్తులు లాంటివి లేకుండా నామవాచకాలను కలిపేసి పెట్టే పేర్లను తీసెయ్యాలి. ఇలాంటివన్నీ ఎప్పటికప్పుడు ఆలోచించుకుని తప్పు పేరున్న వర్గాన్నీ తీసేస్తూ పోతుండాలి. తప్పుపేరుతో సృష్టించిన వారికి తెలియచెబుతూ ఉండాలి. ప్రతీదాన్నీ పట్టుకుని చర్చిస్తూ కూచుంటే, ముందుకు కదల్లేం. చర్చిస్తూనే ఉంటాం.
* సినిమాలు - <s>చిత్రాలు</s>
* దాసరి నటించిన, దాసరి దర్శకత్వం వహించిన, దాసరి సినిమాలు - మూడూ సరైనవే. మొదటి రెండూ మూడోదానికు ఉపవర్గాలుగా ఉంచాలి.
* సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్ చిత్రకారులు, సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్ చిత్రకారులు - పేరు ఏది సరైనదో చూసి అది ఉంచాలి. ఈ సందర్భంలో మొదటిది సరైనది. (అసలు తెవికీలో ఈ వర్గం అక్కరలేదు. రష్యా చిత్రకారులు సరిపోతుంది.) అలాగే ఆలప్పుఝ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు వర్గం:అలప్పుజ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు. ఇలాంటివాటికి కూడా.. ప్రతీదానికీ చర్చ వద్దు. సందర్భాన్ని బట్టి సరైనదేదో నిర్ణయించుకోవడమే.
* <s>ఉడుపి జిల్లాలో హిందూ ఆలయాలు</s>, <s>ఉడిపి జిల్లా హిందూ దేవాలయాలు</s> - రెండూ తప్పే. "ఉడిపి జిల్లా దేవాలయాలు" సరైనది. నా అభిప్రాయం వివరంగా పైనున్న విభాగాల్లో రాసాను.
* <s>పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు</s>, పిఎస్ఎల్వి ఉపగ్రహ వాహక నౌకలు
* భారతీయ సినిమా మహిళా దర్శకులు, భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు _ ఈ రెంటికీ సృష్టికర్తను నేనే. ఇప్పుడు కూడా ఏది సరైనదో తేల్చుకోలేకపోయాను. అయితే, దీని పైవర్గం వర్గం:మహిళా సినిమా దర్శకులు కాబట్టి, ఈ వర్గాన్ని వర్గం:భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు అనేది సరైనది.
* వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు, వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు - ఇక్కడ రాసిన ఈ రెండూ ఒకటే. వేరే రూపాలేమైనా ఉన్నాయేమో చూడండి.
* కీరవాణి సంగీతం కూర్చిన సినిమాలు, ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు - ఎక్కువగా పలికే పేరు ఏదైతే అది సరైనది. ఎమ్.ఎమ్. అక్కరలేదు. కీరవాణి రాగం పేరుతో ఏదైనా వర్గం ఉంటే తప్ప.
* ఇవి కకుండా హలంత అజంత రూపాలపై ఒక నిర్ణయం తీసుకోవాలి. జనరిక్గా ఒక నిర్ణయం తీసుకుంటే మంచిది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారూ, గతంలో దీనిపై చర్చ ఒకటి జరిగినట్టు గుర్తు, చూడండి. దొరక్కపోతే, దీన్ని జనరిక్ చర్చగా ఈ పేజీలో చేర్చండి. దీనిపై ఒక నిర్ణయం తీసుకుంటే కొన్ని సమస్యలు పోతాయి.
* రుగ్మతలు, వ్యాధులు - రెండూ సరైనవే. కాకపోతే చిన్నపాటి తేడా ఉన్నట్టుంది - పళ్ళు నూరడం, గోళ్ళు కొరకడం వ్యాధి కాదు, రుగ్మత అనుకుంటాను. సందర్భాన్ని బట్టి వాడాలి.
* అసోం భూగోళశాస్త్రం, వర్గం:అసోం భౌగోళికం - భౌగోళిక అంశాల రీత్యా భౌగోళికం సరైనది. శాస్త్ర రీత్యా భూగోళశాస్త్రం సరైనది. వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ భౌగోళికం సరైనది, వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ భూగోళశాస్త్రం సరైనది కాదు. అక్షాంశ, రేఖాంశాలు భూగోళశాస్త్రంలో ఉంటాయి.
* సముదాయసభ్యుల అభిప్రాయాలు వీటిమీద కావాలి - ఇవి మరింత మౌలికమైన (మెటా) అంశాలు కదా, వీటిని ఇక్కడ చర్చించడం సరైనది కాదు. విడిగా వేరే పేజీలో ప్రత్యేకంగా చర్చ పెట్టండి.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:36, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, ఇది కేవలం విధాన విర్ణయాల చర్చకు ముందు ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు, సేకరించుటకొరకు మాత్రమే. వీటిన్నటినీ క్రోడీకరించి విధాన నిర్ణయ చర్చాపేజీని తయారుచేసి మరలా చర్చకు తీసుకురావటం జరుగుతుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:46, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఎందుకలాగ? వర్గాలపై చర్చ సాగాల్సింది ఇక్కడే గదా? ఈ చర్చను బట్టే నిర్ణయం తీసుకుందాం. మళ్ళీ మరొక చర్చ ఎందుకూ? __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:53, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::[[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]] ఈ లింకు కూడా పరిశీలించారనుకుంటాను. ఎవరు ఏ వర్గానికి మద్దతు ఇస్తారో ఎలా నిర్ణయించగలం, అందరి అభిప్రాయాలతో మొదటి ప్రాధాన్యత , రెండవ ప్రాధాన్యత వర్గం అలా తయారుచేసి అలా చర్చకు తీసుకువద్దామని నా అభిప్రాయం, మొదటి నుండి నేను అలా అనుకుంటూ వచ్చాను. ఇది పెద్ద చర్చకాబట్టి విధాన నిర్ణయాలు జరిగిన తరువాత వాటిని వికీపీడియా:వర్గీకరణ/విధాన నిర్ణయాలు అనే పేజీలో నమోదు చేద్దామని అనుకుంటున్నాను. మరో విధానంలో చేద్దామంటే అలాగే చేద్దాం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 12:09, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, నాకు తోచినది నేను చెప్పాను. ఇక మీకు తోచినది మీరు చెయ్యండి. :-)
::::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:17, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మీరు చెప్పింది, నేను సరిగా అర్థం చేసుకోవటంలో పొరపాటు జరిగి ఉండవచ్చు. రెండు మూడు రోజలు చూసి దీనికి ముగింపు పలుకుదాం. ఫైనలుగా తరువాత ఎలా ముందుకు వెళ్లాలో విశీదకరించగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:00, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, నేను అనవసరంగా అడ్డం పడి, అర్థం కాకుండా ఏదో రాసి, మిమ్మల్ని తికమక పెట్టినట్టున్నాను. నేను చెప్పేది వదిలెయ్యండి. మీరు అనుకున్నట్టుగానే కానివ్వండి సార్. అడంగు చేరడం ముఖ్యం, ఎలా వెళ్ళామన్నది కాదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:46, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ వర్గాలపై పూర్తి చర్చ ఒకే చోట జరిగితే క్రొత్త వాడుకరులకు ఒక '''సూచిక''' లాగ ఉంటుంది. ఒక్క పేజిలో అన్ని విషయాలు చదివి సూచనలు ''పాటించడానికి'' వీలుగా ఉంటుంది. సూచనలు, నిర్ణయాలు ఇక్కడే చేస్తే మంచిదని నా అభిప్రాయం. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 12:44, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== ప్రణయ్రాజ్ అభిప్రాయాలు ==
తెలుగు వికీపీడియాలో వర్గాల వ్యవస్థను పరిశీలించినప్పుడు పేరులో స్పష్టత లేకపోవడం, ఒకే రకమైన వర్గాలు వేర్వేరు పేర్లతో పునరావృతం కావడం, వ్యాకరణ అస్థిరతలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఈ సమస్యలను పరిష్కరించి, వర్గాల వ్యవస్థను ప్రామాణీకరించడానికి నా సూచనలు:
'''1. పేరులో స్పష్టత, సంక్షిప్తత'''
*సంక్షిప్తత: వర్గం పేరు వీలైనంత సంక్షిప్తంగా, అర్థవంతంగా ఉండాలి. ఉదాహరణకు "ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం" కంటే "ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం" అనడం సమంజసంగా ఉంటుంది.
* ము వర్ణ లోపం (అనుస్వారం వాడకం): వర్గం చివర 'ము' కు బదులుగా అనుస్వారం (ం) వాడాలి (ఉదా: గణితశాస్త్రము కాకుండా గణితశాస్త్రం).
*ఆంగ్ల పదాల అనుకరణను నివారించడం:కామాలు (,) వాడే ఆంగ్ల పేర్ల శైలిని (ఉదా: హిందూ దేవాలయాలు, అమెరికా) స్వస్తి చెప్పి, తెలుగు శైలిలో నేరుగా ప్రామాణికంగా రాయాలి.
'''2. ప్రాంతాలు, మతాలు & దేవాలయాల వర్గీకరణ'''
* దేవాలయాలు vs ఆలయాలు: "ఆలయం" కంటే "దేవాలయం" అని వాడటమే స్పష్టంగా ఉంటుంది. 'దేవాలయం' అనగానే అది సాధారణంగా హిందూ ప్రార్థనా స్థలాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, ప్రత్యేకంగా "హిందూ దేవాలయాలు" అననవసరం లేదు (*దేవాలయాలు* అని ఉపయోగిస్తే సరిపోతుంది). ఇతర మతాలకు చెందినవైతే చర్చిలు, మసీదులు, జైన దేవాలయాలు అని పేర్కొనవచ్చు.
* దేవాలయాలు vs పుణ్యక్షేత్రాలు: దేవాలయం (గుడి) వేరు, పుణ్యక్షేత్రం (ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత ఉన్న ఊరు/ప్రదేశం) వేరు. రెండిటికీ మధ్య స్పష్టమైన వ్యత్యాసం పాటిస్తూ ఉపవర్గాలను సవరించాలి.
* ప్రాంతాల పేర్లు: భౌతిక/ప్రాంతీయ వర్గాలకు "లో" కంటే "లోని" అనడం వ్యాకరణబద్ధంగా బాగుంటుంది (ఉదా: అమెరికాలోని దేవాలయాలు, భారతదేశంలోని నదులు).
* అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు: కేవలం 'అమెరికా' అని కాకుండా స్పష్టత కోసం 'అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల' అని వాడటం మంచిది.
'''3. కాలక్రమ వర్గాలు'''
*శతాబ్దాలు & దశాబ్దాలు:
* "11 వ" అని స్పేస్ ఇవ్వకుండా "11వ" అని కలపి రాయాలి.
* "11వ శతాబ్దం" కాకుండా "11వ శతాబ్దపు" అని ఉపయోగిస్తే వ్యాకరణానికి సరైన రూపం వస్తుంది.
* దశాబ్దాలకు "1930లు" అనడం కంటే "1930వ దశాబ్దపు" అని ఉపయోగిస్తే ప్రామాణికంగా ఉంటుంది.
'''4. శబ్దకోశం & సమాసాలు'''
*పదాల కలయిక: మాత్ర్ దేవతలు-> మాతృదేవతలు, వృక్ష శాస్త్రం -> వృక్షశాస్త్రం, నృత్య కళాకారులు -> నృత్యకళాకారులు అని సమాసపదాలను కలిపి రాయాలి.
* భాషా పదాలు: ఇంగ్లీషు కంటే తెలుగు పదం "ఆంగ్లం" వాడటానికే ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి (ఉదా: *ఆంగ్ల రచయితలు).
* స్త్రీల వర్గాలు: మహిళా కళాకారులకు రచయిత్రులు, కవయిత్రులు, నటీమణులు వంటి పదాలు తెలుగుదనంతో శోభిస్తాయి. వీలుకాని చోట 'మహిళా ----' అని వాడవచ్చు.
* పట్టణాల పేర్లు: ప్రామాణికమైన ఆధునిక పేర్లనే వాడాలి (ఉదా: ముంబై, చెన్నై).
* పదవుల పేర్లు: "శాసన సభ్యులు" కంటే "శాసనసభ సభ్యులు" లేదా "శాసనసభ్యులు" అనడం వ్యాకరణ రీత్యా సరైనది.
'''5. నకిలీ/పునరావృత వర్గాల తొలగింపు & విలీనం'''
*ఎర్ర లింకులు & ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు: ఒకే విషయాకి ఉన్న వేర్వేరు వర్గాలను (ఉదా: హిందూమతం, హిందూ మతము, హిందూమతము) ఒకే ప్రామాణిక వర్గంలోకి విలీనం చేసి, మిగిలిన అనవసర/ఎర్ర వర్గాలను తొలగించి పునఃసృష్టి కాకుండా రక్షించాలి.
*బాట్/స్పామ్ నివారణ: విధాన నిర్ణయం జరిగాక పాత వర్గాల స్థానంలో కొత్త వర్గాలను సృష్టించి వ్యాసాలను తరలించే ప్రక్రియను నియమానుసారంగా ఒకేసారి (ప్రాజెక్టు ద్వారా) చేయాలి తప్ప విడివిడిగా అసంపూర్తిగా చేయకూడదు.
'''6. బహువచన ప్రక్రియ, ప్రత్యయాలు'''
* బహువచనాలు: ప్రతీ వర్గం పేరులో స్పష్టత కోసం బహువచనాన్నే వాడాలి (ఉదా: "తెలంగాణ రచయిత" కాకుండా "తెలంగాణ రచయితలు" అని ఉండాలి).
* ప్రత్యయం వాడకం: విభక్తి ప్రత్యయం లేకుండా నేరుగా నామవాచకాన్ని వాడటం కంటే, వ్యాకరణ బంధం కోసం "కి చెందిన" లేదా "సంబంధించిన" లేదా సందర్భాన్ని బట్టి "లోని" అనడం స్పష్టత ఇస్తుంది.
* ఉదాహరణకు: "హైదరాబాద్ వ్యక్తులు" అనడం కంటే "హైదరాబాద్కు చెందిన వ్యక్తులు" లేదా "హైదరాబాద్లోని వ్యక్తులు" అనడం సముచితం.
'''7. వ్యక్తుల వర్గీకరణ & వృత్తులు'''
* లింగభేద వర్గీకరణ: పురుషులకు సంబంధించి ప్రత్యేకంగా "పురుష నటులు" అని కాకుండా సాధారణంగా "నటులు" అనవచ్చు. మహిళలకు మాత్రం ప్రసిద్ధ వాడుకను బట్టి "నటీమణులు / మహిళా నటులు" అని వర్గీకరించడం సులభంగా ఉంటుంది.
* జాతీయత vs ప్రాంతం: వ్యక్తుల వర్గీకరణలో దేశం/రాష్ట్రం ప్రాతిపదికగా మార్చాలి.
* ఉదా: "భారతీయ శాస్త్రవేత్తలు", "ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు", "తెలంగాణ కవులు".
'''8. మూసలు & వర్గాల క్రమానుగత నిర్మాణం'''
* ప్రధాన వర్గం: ప్రతీ చిన్న వర్గం తప్పనిసరిగా ఒక ప్రధాన వర్గంలో భాగామై ఉండాలి. ఉదాహరణకు "హైదరాబాద్లోని దేవాలయాలు" అనేది "తెలంగాణలోని దేవాలయాలు", "హైదరాబాద్ నిర్మాణాలు" రెండింటి కిందకూ రావాలి.
* మధ్యంతర వర్గాల నిర్వహణ: వికీపీడియా నిర్వహణకు వాడే వర్గాలు (ఉదా: వికీపీడియా మొలక వ్యాసాలు, సవరణలు కోరిన వ్యాసాలు) సాధారణ పాఠకులకు కనిపించకుండా "దాచిన వర్గాలు" గా మార్చాలి.
'''9. అనువాదాలు & వికీడేటా అనుసంధానం'''
* వికీడేటా లంకెలు: ప్రతీ వర్గాన్ని వికీడేటా ఐటమ్ తో తప్పనిసరిగా అనుసంధానించాలి. దీనివల్ల ఇతర భాషల వికీపీడియాల్లో ఉన్న వర్గాలతో అనుసంధానమై, భవిష్యత్తులో గ్లోబల్ వికీ ప్రాజెక్టులతో అనువదించడం/డేటా మార్పిడి సులభమవుతుంది.
* ఆంగ్ల వర్గాల యథాతథ అనువాదం వద్దు: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని Category Structure ని నేరుగా అనువాదం చేయకుండా, తెలుగు భాషా సౌందర్యం, నేటివిటీ, వ్యాకరణ నిబంధనలకు తగినట్లుగా వర్గాలను సృష్టించాలి.
'''10. ఖాళీ వర్గాలు & మొలక వర్గాలు'''
* కనీస వ్యాసాలు: కనీసం 3 నుండి 5 వ్యాసాలు లేనిదే క్రొత్త వర్గాన్ని సృష్టించకుండా నియంత్రించాలి. కేవలం ఒకే ఒక్క వ్యాసం కోసం ప్రత్యేకంగా కొత్త వర్గాన్ని తయారు చేస్తే వర్గాల సంఖ్య పెరిగిపోయి గందరగోళం ఏర్పడుతుంది.
* ఖాళీ వర్గాల తొలగింపు: ఎటువంటి వ్యాసాలు లేదా ఉపవర్గాలు లేని వర్గాలను గుర్తించి త్వరితగతిన తొలగించాలి.
'''11. నావిగేషన్ & వర్గాల పరిమితి'''
* అతి-వర్గీకరణ నివారణ: ఒక వ్యాసానికి పరిమితికి మించి వర్గాలు చేర్చకుండా చూడాలి. ఉదాహరణకు, ఒక వ్యాసం ఇప్పటికే "హైదరాబాద్లోని దేవాలయాలు" అనే వర్గంలో ఉంటే, దానికి మళ్ళీ ప్రధాన వర్గం "తెలంగాణలోని దేవాలయాలు" లేదా "భారతదేశంలోని దేవాలయాలు" అని విడివిడిగా ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు.
* సునిశిత వర్గీకరణ: వ్యాసం వీలైనంత నిర్దిష్టమైన లోతైన ఉపవర్గానికి చెంది ఉండాలి.
'''12. వర్గాల వివరణ పేజీలు'''
* వర్గం పేజీలో వివరణ: ప్రతి ప్రధాన వర్గం పేజీ పైన ఆ వర్గం దేనిని ఉద్దేశించినది, అందులో ఎలాంటి వ్యాసాలు చేర్చాలో 1-2 వాక్యాల చిన్న వివరణ ఉంచాలి.
'''13. స్వయంకృత/యంత్ర అనువాదాల వర్గాలు'''
* గూగుల్/యంత్ర అనువాదాల గుర్తింపు: గతంలో గూగుల్ ట్రాన్స్లేట్ లేదా బాట్ల ద్వారా వచ్చి పడిన అస్పష్టమైన, వ్యాకరణ దోషాలున్న వర్గాల పేర్లను (ఉదా: "అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు నుండి ప్రజలు") గుర్తించి, వాటిని సరైన వ్యాకరణ రూపంలోకి మార్చాలి.
* ఆటోమేటిక్ వర్గీకరణ నియంత్రణ: వికీపీడియాలో వ్యాసాలు సృష్టించేటప్పుడు స్వయంచాలకంగా వచ్చే ఆంగ్ల వర్గాల దిగుమతిని అరికట్టేలా ట్రాన్స్లేషన్ టూల్ సెట్టింగ్స్ను సవరించాలి.
'''14. సముదాయ భాగస్వామ్యం & బాట్ ప్రాజెక్ట్'''
* చర్చల ద్వారా స్పష్టమైన నిర్ణయం: ఏదైనా కీలకమైన వర్గాన్ని మార్చడానికి లేదా తొలగించడానికి ముందే సముదాయంలో సహమతి కు రావడానికి నిర్ణీత గడువు (ఉదా: 14 రోజులు) కేటాయించాలి.
* విధాన నిర్ణయ పేజీ: చర్చ ముగిశాక, కుదిరిన అంగీకారాలను ఒక స్పష్టమైన "వర్గాల నామకరణ విధానం" గా మార్చి వికీపీడియా నేమ్స్పేస్లో ఉంచాలి.
* బాట్ సహాయంతో మార్పులు: వర్గాల పేర్లను మార్చడం మానవీయంగా చేయడం చాలా శ్రమతో కూడుకున్నది కాబట్టి, సముదాయం ఆమోదం పొందిన తర్వాత 'వికీపీడియా బాట్' ద్వారా ఒకేసారి వ్యాసాలను పాత వర్గం నుండి క్రొత్త వర్గానికి తరలించాలి.
--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:02, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==కళాసాగర్ అభిప్రాయాలు==
తెలుగు వికీపీడియాలో (తెవికీ) వర్గాల పేర్లు ఏకరీతిలో లేకపోవడం వల్ల, ముఖ్యంగా వ్యాసాలను అనువదించేటప్పుడు ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి తగిన మార్గదర్శకాలను రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనిపై చర్చించిన అనంతరం, కొత్త వర్గాలను సృష్టించే వాడుకరులకు స్పష్టమైన మార్గనిర్దేశం చేయాలి.
* వర్గాల గురించి సరిఅయిన అవగాహన లేకపోవడం వలన నేను కూడా కొన్ని తప్పిదాలు చేశాను. ఆ విషయం చదువరి గారు, రాజశేఖర్ గారు నా దృష్టికి తెచ్చారు. అప్పటినుండి వర్గాలు సృష్టించేప్పుడు జాగ్రత్త పడుతున్నాను.
--[[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kalasagary|చర్చ]]) 05:03, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
{{Discussion bottom}}
==వర్గాల నామకరణ విధాన ప్రతిపాదనలు==
<div style="text-align:center; font-size:120%; font-weight:bold; margin:1em 0;">
"ఈ చర్చ ఈ రోజు 22026 అక్టోబరు 17 నుండి 2026 అక్టోబరు 31 వరకు (రెండు వారాల పాటు) తెరిచి ఉంటుంది. ఆలోపు వచ్చిన అభిప్రాయాల ఆధారంగా ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడిన నిర్ణయాలను అధికారిక విధానాలుగా అమలులోకి వస్తాయి."
</div>
ముందుగా వర్గాల నామకరణ సమస్యలపై స్పందించి అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియజేసినవారందరికీ ధన్యవాదాలు. ఆ అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకుని ఇక ముందు తెవికీలో ఏ వర్గాలు ఎలా ఉండాలో ఫైనలుగా విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు ప్రవేశపెట్టటమైనది.
తెలుగు వికీపీడియాలో వర్గాల నామకరణంలో స్థిరత్వం లోపించడం వల్ల, ఒకే విషయానికి సంబంధించిన వర్గాలు రెండు మూడు వేర్వేరు పేర్లతో విడిపోతున్నాయి. దీనివల్ల వర్గ వ్యవస్థ చిన్నాభిన్నమై పాఠకులకూ, సవరణదారులకూ నావిగేషన్ కష్టమవుతోంది. దాదాపు 80కి పైగా ఇలాంటి ఉదాహరణలు గుర్తించబడిన సంగతి మీ అందరికి తెలుసు. వాటి వివరాలు మరలా పరిశీలించాలంటే ఈ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు|ఆధారాల పేజీ]] చూడగలరు.
ఈ వర్గాల నామకరణ సమస్యలపై విధాన నిర్ణయాలు ప్రవేశపెట్టేముందు లోపాలు గురించి ఒకసారి మననం చేసుకుందాం.
'''ఎ. సమస్యలకు అసలు కారణాలు (ఎందుకు జరుగుతున్నాయి)'''
* స్వతంత్రంగా, సమన్వయం లేకుండా వేర్వేరు సవరణదారులు వేర్వేరు సమయాల్లో వర్గాలు సృష్టించడం.
* ఏదైనా కొత్త వర్గం సృష్టించే ముందు అదే/పోలిన వర్గం ఉందేమో శోధించే అలవాటు లేకపోవడం.
* వర్గం సృష్టించాక వికీడేటాకు లింకు చేయకపోవడం, ఇలా చేయనందున అనువాద వ్యాసాలకు ఇప్పటికే ఉన్న వర్గం స్వయంచాలకంగా చేరదు.
* పర్యాయపదాల్లో (ఆలయాలు/దేవాలయాలు, హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ అలయాలు వంటివి) ఏది వాడాలో ఒక విధాన నిర్ణయం అంటూ లేకపోవడం
* నామ-విశేషణ రూపాల్లో అమెరికా/అమెరికన్, ఇంగ్లాండ్, ఇంగ్లాండు, ముంబాయి, ముంబై) ఇలాంటి వాటిమీద ఏకాభిప్రాయం లేకపోవడం
* భౌగోళిక/భావనాపరమైన అవగాహన లోపం (నదులు, గవర్నర్ల వర్గాల్లో)
* వర్గం పేరును సంక్షిప్తీకరణలో ఉంచాలనే సాధారణ ఉద్దేశంతో, ఏ పదం తీసేస్తే అర్థం చెడిపోతుందో, ఏది తీసేసినా పర్వాలేదో అనే విచక్షణ లేకుండా, అర్థాన్ని నిలబెట్టే కీలక పదాలను (ప్రత్యయాలు, క్రియాపదాలు, సంబంధ సూచికలు) లేకుండా వర్గాలు సృష్టించటం. దానివలన అర్థం కోల్పోవడం జరుగుతుంది
* లిప్యంతరీకరణ/ZWNJ లో సాంకేతిక అస్థిరత (కంటికి కనిపించని అక్షరం) వల్ల ఒకే వర్గం రెండు వర్గాలుగా సృష్టింపు జరగటం
* విరామచిహ్నాల వాడకంలో వ్యక్తిగత శైలీ భేదాలు (కొన్నివర్గాలు విరామచిహ్నాలు లేకుండా, మరికొన్నిటికి విరామ చిహ్నాలు వాడటం)
* వికీడేటాకు లింకుకలవని వర్గాలు గూగుల్ అనువాద యంత్రంపై ఆధారపడటం వల్ల వ్యాకరణ దోషాలు
* 20+ ఏళ్ల కాలంలో భాషవాడుకలో చాలా మార్పులు రావటం, పాత వర్గాలు కొత్తవారికి తెలియకపోవడం
* తొందరపాటులో విభక్తి ప్రత్యయాలు వ్యాకరణ పరంగా కొందరు సరిగ్గా వాడకపోవడం
* ఆంగ్ల వ్యాసాల అనువాదంలో వర్గం పేరును ఎవరికివారే సొంతంగా అనువదించుకోవడం
* ఎర్ర వర్గాలు (సృష్టించని వర్గాలు) ఉన్నా, అవి వ్యాసాల్లో లింకు అయ్యి ఉండటం వల్ల ఇతరులకు కనిపించకపోవడం
* "కొన్ని సందర్భాల్లో ఒకే సవరణదారుడు ఒకే తరహా వర్గాలను వేర్వేరు సమయాలలో మూడు వేర్వేరు అస్థిర రూపాల్లో (లోని-కలిపి, లోని-లేకుండా, అసలు లోని వాడకుండా) సృష్టించటం.
* '''ప్రధాన మౌలిక కారణం:''' వర్గాల నామకరణానికి స్పష్టమైన, లిఖితపూర్వక మార్గదర్శకాలు లేదా విధాన నిర్ణయాలు లేకపోవడం
----"వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ చెయ్యాలి. అన్నీ ఒక్కసారే చేద్దాం అని పెట్టుకోవద్దు, ఏదీ అవదు. కొన్ని ఎంచుకో, పని కానిచ్చేయ్! మొదలెట్టు" వాడుకరి చర్చ:Chaduvari గారి కొటేషను ప్రభావం నామీద త్రీవంగా పనిచేసింది. దానిని దృష్టిలో పెట్టుకుని అన్ని నామకరణ సమస్యలనూ ఒకేసారి చర్చకు పెడితే గందరగోళ పరిస్థితి ఏర్పడే అవకాశం ఉన్నందున, వీటిని దశలవారీగా చర్చకు ప్రవేశపెడదామని నిర్ణయించుకున్నాను.
ఈ పేజీ తెవికీలో వర్గాల పేర్ల స్థిరత్వం కోసం ప్రతిపాదిత నియమాలను ఒకే ఫార్మాట్లో చూపుతుంది. ఏకాభిప్రాయం కుదిరిన "విధాన నిర్ణయాలు" వరుసలో నమోదు చేయబడతాయి. వీటి ప్రకారం అమలు [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల సంస్కరణ]] ద్వారా జరుగుతుంది.
ప్రస్తుత '''దశ 1''' (కింద 1, 2, 3 విభాగాలు) చర్చకు సిద్ధంగా ఉన్నాయి. తర్వాతి దశలు క్రమంగా ఇదే పేజీలో చేర్చబడతాయి.
== 1. "లోని" వాడకం ==
===సమస్య===
"లోని"ని కొందరు ముందు పదంతో కలిపి, మరికొందరు వేరుగా (స్పేస్తో) రాస్తున్నారు. దీనివల్ల ఒకే అంశానికి రెండు వేర్వేరు వర్గాలు ఏర్పడుతున్నాయి.
===విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన-1===
వర్గం పేర్లు వీలైనంత సంక్షిప్తంగా ఉండాలి. "లోని" వాడకుండా అర్థం స్పష్టంగా వచ్చేలా ఉంటే వాడకూడదు. భౌగోళిక వర్గీకరణ వర్గాల్లో (రాష్ట్రాలు, జిల్లాలు, నదులు, పీఠభూములు, ప్రాంతాలు వంటివి) సాధారణంగా ఇది సాధ్యమే. "లోని" ను అరుదైన సందర్భాల్లో మాత్రమే వాడాలి. ఏ సందర్బంలో వాడాలి అనే విషయానికి వస్తే స్థల నామాన్ని నేరుగా నామవాచకంతో జతచేస్తే అది ఒక నిర్దిష్ట సంస్థ పేరులా తప్పుగా అన్వయమయ్యే ప్రమాదం ఉన్నప్పుడు. ఉదాహరణకు, కర్ణాటక బ్యాంక్ అనే నిర్దిష్ట బ్యాంకు ఉన్నందున, "కర్ణాటక బ్యాంకు శాఖలు" అంటే కర్ణాటక రాష్ట్రంలో ఉన్న ఏ బ్యాంకు శాఖనైనా సూచిస్తుందా, లేక "కర్ణాటక బ్యాంక్" అనే నిర్దిష్ట సంస్థ శాఖలనా అనే గందరగోళం వస్తుంది. ఇలాంటి చోట్ల "లోని" తప్పనిసరిగా వాడాల్సిఉంది. అలాంటి సందర్భాలలో ఎల్లప్పుడూ ముందు పదంతో మాత్రమే కలిపే రాయాలి (ఇది విభక్తి ప్రత్యయం), ఎప్పుడూ వేరుగా (స్పేస్తో) ఉండకూడదు. ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే అన్ని వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. అర్థం చెడనంతవరకు "లోని" వాడకుండా రాయాలి
===పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు)===
* [[:వర్గం:భారతదేశం లోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Cross}} (స్పేస్తో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:భారతదేశంలోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Cross}}(కలిపి ఉనికిలో ఉంది)
===కొత్త వర్గాలు (ప్రతిపాదన)===
* [[:వర్గం:భారత వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Tick}} ("లోని" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలోని బ్యాంకు శాఖలు]] {{Tick}} (వర్గం ఉనికిలో లేదు, తప్పనిసరిగా ఇలాంటి అరుదైన సందర్భాలలో "లోని" ఉపయోగించాల్సి ఉంటుదనే ఉదాహరణ కోసం. [[కర్ణాటక బ్యాంక్]] అనే సంస్థ పేరుతో గందరగోళం రాకుండా)
===మద్దతు/చర్చ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:12, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
===వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన===
#
== 2. దేవాలయాలు/హిందూ దేవాలయాలు/ ఆలయాలు/హిందూ ఆలయాలు (పర్యాయపదాలు) వాడుక ==
'''సమస్య '''
"ఆలయాలు", "దేవాలయాలు" ఒకే అర్థాన్నిచ్చే పదాలు కావడంతో, "హిందూ దేవాలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు" వంటి వేర్వేరు రూపాల్లో వర్గాలు చీలిపోయాయి (9 సార్లు పునరావృతం).
=== విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన-2 ===
"దేవాలయాలు" అనే పదాన్ని మాత్రమే ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" అనే పదాలను వర్గాల్లో వాడరాదు — "దేవాలయం" అనే పదమే సాధారణంగా హిందూ ఆలయాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, "హిందూ" అనే పదాన్ని మళ్ళీ చేర్చాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" వర్గాల్లోని వ్యాసాలను "దేవాలయాలు" వర్గంలో చేర్చాలి.
=== విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన (సవరించినది) ===
"దేవాలయాలు" అనే పదాన్ని మాత్రమే ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" అనే పదాలను వర్గాల్లో వాడరాదు."దేవాలయం" అనే పదమే సాధారణంగా హిందూ ఆలయాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, "హిందూ" అనే పదాన్ని మళ్ళీ చేర్చాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" వర్గాల్లోని వ్యాసాలను "దేవాలయాలు" వర్గంలో చేర్చాలి.
'''మినహాయింపు:''' దేవతా పేరుతో ఇప్పటికే సంధి చెంది ఒకే పదంగా స్థిరపడిన వర్గాలు (ఉదా: వర్గం:శివాలయాలు, వర్గం:రామాలయాలు) ఈ నియమం నుండి మినహాయించాలి. వీటిని యథాతథంగా ఉంచాలి. వీటిని "దేవాలయాలు"గా మార్చితే "శివదేవాలయాలు", "రామదేవాలయాలు" వంటి ఇబ్బందికరమైన పరిస్థితి ఉంది. పునరుక్తి (దేవుడు అర్థం రెండుసార్లు వచ్చినట్లు ఉంటుంది) ఉన్న రూపం వస్తుంది. అయితే దేవతా పేరు, "ఆలయాలు" విడి పదాలుగా (సంధి చెందకుండా) ఉన్న వర్గాలకు (ఉదా: వర్గం:వేంకటేశ్వర ఆలయాలు) ఈ మినహాయింపు వర్తించదు.సాధారణ నియమం ప్రకారమే "దేవాలయాలు"గా మార్చాలి (ఉదా: వర్గం:వేంకటేశ్వర దేవాలయాలు).
=== పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు) ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్లోని హిందూ ఆలయాలు]] {{Cross}} (లోని కలిపి హిందూ ఆలయాలనే అనే పదంతో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ లోని హిందూ దేవాలయాలు]] {{Cross}} (లోని స్పేస్తో హిందూ దేవాలయాలనే అనే పదంతో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు]] {{Cross}} (హిందూ పదంతో దేవాలయాలు అని ఉనికిలో ఉంది)
=== కొత్త వర్గాలు (ప్రతిపాదన) ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ దేవాలయాలు]] (ప్రామాణికం) {{Tick}} ("హిందూ" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ, ఇది ఇప్పటికే ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:దేవాలయాలు]] (ప్రామాణికం) {{Tick}} ("హిందూ" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ, ఇది ఇది ఇప్పటికే ఉనికిలో ఉంది)
=== గమనిక ===
పై రెండు నియమాలూ కలిసి ఎలా పనిచేస్తాయో చూపించడానికి ఉమ్మడి ఉదాహరణ: "X లోని ఆలయాలు"/ లోని హిందూ ఆలయాలు/లోని హిందూ దేవాలయాలు ఈ మూడు తరహా వర్గాలు తుదిగా "Xలోని దేవాలయాలు" గా మారతాయి.
=== మద్దతు/చర్చ ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:13, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
=== వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన ===
#
== 3. "లో" / "లోకి" వాడకం ==
===సమస్య===
"లో" / "లోకి" స్వతంత్ర పదాలుకావు. వీటి వాడుక విషయంలో కొందరు ముందు పదంతో కలిపి, మరికొందరు వేరుగా స్పేస్ ఇచ్చి వాడిన సందర్బాలు ఉన్నవి. దీనివల్ల ఒకే అంశానికి రెండు వేర్వేరు వర్గాలు ఏర్పడుతున్నాయి. అయితే డూప్లికేట్ వర్గాలు గుర్తించలేదు, కానీ వ్యాకరణ పరంగా స్పేస్ ఇవ్వటం తప్పు. ''ఇంటి లోకి'' అని ఎవరూ రాయరు. "ఇంట్లోకి" అని రాస్తారు.
=== పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు) ===
* [[:వర్గం:1930 లో భారతదేశంలో స్థాపించబడినవి]] {{Cross}} (అనవసరమైన స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:1972 లో మణిపూర్లో స్థాపించబడినవి]] {{Cross}} (అనవసరమైన స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] {{Cross}} ("లో" లేకుండా, కేవలం ఒక అంకెను సూచించినట్లుగా ఉనికిలో ఇలాంటివి చాలా ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:నేపాల్ చిత్రీకరించిన సినిమాలు]] {{Cross}} (ఇలా ఉంటే అర్థవంతంగా ఉండదు, ఉనికిలో లేదు ఉదాహరణగా చూపాం).
* [[:వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగు లోకి అనువాదాలు చేసినవారు]] {{Cross}} ("అనువాదాలు చేసినవారు" అనవసర పొడవు+స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:ఇతర భాషల నుండి తెలుగులోకి అనువాదాలు చేసిన రచయితలు]] {{Cross}} (ఇది కూడా పైదానిలాగానే ఉంది, ఇంకా దీనిలో రచయితలు అని ఉంది, అనువాదాలు చేయటానికి రచయితలే కానక్కర్లలేదు, శాస్త్రవేత్తలు, చరిత్రకారులు ఇలాంటి వారు చేయొచ్చు)
=== కొత్త వర్గాలు (ప్రతిపాదన) ===
* [[:వర్గం:1930లో భారతదేశంలో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:1972లో మణిపూర్లో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:1962లో ఒరిస్సాలో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఇంతకుముందే ఉనికిలో ఉన్నవర్గం)
* [[:వర్గం:1846లో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:నేపాల్లో చిత్రీకరించిన సినిమాలు]] {{Tick}} ("లో" తప్పనిసరైన సందర్భానికి ఉదాహరణ)
* [[:వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగులోకి అనువదించినవారు|వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగులోకి అనువదించిన'''వారు''']] {{Tick}} (సంక్షిప్తీకరణ వర్గం)
* [[:వర్గం:ఇతర భాషల నుండి తెలుగులోకి అనువదించినవారు]] {{Tick}} (సంక్షిప్తీకరణ వర్గం)
=== ప్రతిపాదిత విధాన నిర్ణయం-3 ===
"లో"/"లోకి" ప్రత్యయాలు, స్వతంత్ర పదాలు కాదు. ఖాళీ ఇస్తే ఒకే వర్గానికి ముందు ముందు రెండు వర్గాలు సృష్టించటానికి అవకాశాం ఉంది. "లో"/"లోకి" ఎప్పుడూ ముందు పదానికి కలిపి రాయాలి. "లో"/"లోకి" లేకపోయినా వర్గం అర్థవంతంగా ఉంటే వాడాకుండా ఉండాలి. వాడాలిసిన అవసరమొస్తే ముందుపదంతో తప్పనిసరిగా కలిపిరాయాలి.ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. పూర్వపదం హలంతమైతే మధ్యలో ZWNJ వాడాలి (ఉదా: ఆంధ్రప్రదేశ్లో).
=== మద్దతు/చర్చ ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:17, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
=== వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన ===
# లో/లోకి ప్రత్యయాలు అవసరమైన చోట్ల చేర్చితే సరిపోతుంది. అన్ని సందర్భాలలోనూ అవసరం లేదని నా అభిప్రాయం. ఉదాహరణకు [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]], [[:వర్గం:1949 తెలుగు సినిమాలు]] ఇక్కడ "లో" లేక పోయినా ఫరవాలేదు. ఇంగ్లీషు వికీపీడియాలో కూడా [[:en:Category:1846 establishments]] అనే వర్గం ఉందే కాని [[:en:Category:Establishments in 1846]] లేదు. కాక పోతే ఇక్కడ స్థాపనలు బదులుగా స్థాపితాలు ఉపయోగిస్తే బాగుంటుంది. [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 17:42, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#:@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారూ మీ సూచనకు ధన్యవాాదాలు. "లో/లోకి ప్రత్యయాలు అవసరమైన చోట్ల చేర్చితే సరిపోతుంది. అన్ని సందర్భాలలోనూ అవసరం లేదని నా అభిప్రాయం." అనే మీ అభిప్రాయంతో నేనూ ఏకీభవిస్తున్నాను. [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] ఇది మాతృవర్గం. మీరన్నట్లు "లో" అవసరంలేదు. క్షమించాాలి. నేను దానిస్థానంలో ఉపవర్గాన్ని [[:వర్గం:1846లో స్థాపించిన సంస్థలు]] ఉదాహరణగా చూపటానికి బదులు [[:వర్గం:1846లో స్థాపనలు]] అని చూపాను. అంటే ఇక్కడ మాతృవర్గంలో "లో" అవసరంలేదు, కానీ ఉపవర్గాలలో "లో" వాడాల్సిన అవసరం ఉంది. అలాగే [[:వర్గం:1949 తెలుగు సినిమాలు]] ఇలాంటివి 97 మాతృవర్గాలు ఉన్నవి.వీటిలో "లో" చేర్చే అవసరంలేదు. అలాగే [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] ఇలాంటి మాతృ వర్గాలలో కూడా "లో" చేర్చాల్సిన అవసరంలేదనే మీ అభిప్రాయానికి నేనూ ఏకీభవిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:11, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
[[వర్గం:రచ్చబండ చర్చలు]]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వహణ]]
o1hvj0jfzmt6l2d7q8t9gizkwvst5js
4989297
4989296
2026-10-27T01:29:41Z
యర్రా రామారావు
28161
/* గమనిక */
4989297
wikitext
text/x-wiki
{{Discussion top|reason='''ఫలితం''':ఈ చర్చను 2026 సెప్టెంబరు 24న [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|వర్గాల సంస్కరణ]] భాగంగా [[రచ్చబండ#తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ|ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ కొరకు]] ప్రవేశపెట్టబడినది. దీని మీద 8 మంది వారి అమూల్యమైన అభిప్రాయాలు, సూచనలు వెలిబుచ్చారు. ఇప్పటికే 20 రోజులకుపైగా సమయం గడిచింది. ఇందులో వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయాలు , సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకుని ఫైనలుగా ప్రతిపాధన విధా నిర్ణయాలు తీసుకొనటానికి అనువుగా దీనిని మూసివేయడమైనది}}.[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:42, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
<div style="text-align:center; font-size:150%; font-weight:bold; margin:1em 0;">
ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ (సెప్టెంబరు 2026)
</div>
తెవికీలో వర్గాల వ్యవస్థపై గత కొన్ని రోజులునుండి నిశితంగా కొన్ని వర్గాల వంశవృక్షాలు పరిశీలించాను. ఆ పరిశోధనలో చాలా ఆశ్చర్యకర విషయాలు నేను గమనించాను. '''60కు పైగా వర్గాల జతలు''' ఒకే విషయానికి వేర్వేరు పేర్లతో రెండు, మూడుకు పైగా చీలిపోయి ఉన్నాయి. ఏది అసలైన వర్గమో, నకిలీవర్గమో గుర్తించిలేని పరిస్థితి ఉంది. కేవలం " హిందూ దేవాలయాలు వర్సస్ హిందూ ఆలయాలు, ఈలయాలు" అనే పదాలతో కూడిన జంట వర్గాలు దాదాపు 20 సార్లుకు పైగా పునరావృతమయ్యాయి."అమెరికా వర్సస్ అమెరికన్" అనే పదాలతో కూడిన వర్గాలు ఒక్క మాతృ వర్గం కిందే 37 ఉప-వర్గాల్లో కనిపిస్తున్నాయి.
తెవికీలో కొన్ని వర్గాల పేర్లు సరిగ్గా లేవు. ఒకే వర్గంగా ఉండాల్సినవి కొద్ది అక్షర భేదాలతో రెండు లేదా రెండుకన్నా ఎక్కువ వేరువేరు వర్గాలుగా ఉంటున్నాయి. వ్యాకరణ విరుద్ధంగా ఉండే పేర్లుంటున్నై. ఇలాంటి పేర్లున్న వర్గాల గురించి చర్చించి తగు మార్పులు చెయ్యాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇలా రకరకాలుగా ఎవరికి వారు వారి అభిప్రాయం ప్రకారం సృష్టించటాన వర్గాల వ్యవస్థ అంతాసరిగాలేదు. దీనికి కారణం తెవికీలో వర్గాల నామకరణ వ్యవస్థకు ఇంకా కొన్ని సమస్యలకు స్థిరమైన విస్తృత విధాన నిర్ణయాలు లేనందున అస్తవ్యస్థంగా ఉంది.దీనిని ఇలానే నిర్లక్యంగా వదిలేస్తే మరిన్ని సమస్యలుతో సమస్య ఇంకా కష్టతరంగా మారింది
నేను గమనించిన విషయాలు చిన్న సమస్యలు కాదు. వీటిని సరిచేయటానికి ఒక్కో వర్గాన్ని విడిగా కాకుండా, '''ఒకేసారి, స్పష్టమైన నియమాలతో''' విధాన నిర్ణయాలకొరకు చర్చించటానికి అభిప్రాయాలు, సూచనలు కొరకు సముదాయం దృష్టికి చర్చను ప్రవేశపెట్టాలనుకుంటున్నాను. దీనికి ముందు, ఫార్మాట్/ప్రక్రియ సరిగ్గా ఉందో లేదో మీ ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకోవలిసిన అవసరముంది.
== సమస్య రకాలు (సంక్షిప్తంగా) ==
=== '''లోని/లో స్పేసింగ్ అస్థిరత, లో వాడకుండా ఉనికిలో ఉన్న వర్గాలు.''' ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్లోని హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ లోని హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారత ఉపఖండంలోని ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారత ఉపఖండంలో ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
"లోని" స్పేస్ ఇచ్చి, ఇవ్వకుండా, అసలు "లోని" వాడకుండా ఇలా మూడురకాలుగా ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి జంట వర్గాలు దాదాపు 15 పైగా ఉన్నవి
=== '''సంధి/సమాస పద స్పేసింగ్''' ===
* [[:వర్గం:నృత్యకళాకారులు|వర్గం:నృత్య కళాకారులు]]
* [[:వర్గం:నృత్యకళాకారులు]]
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలో జైన మతం]]
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలో జైనమతం]]
* [[:వర్గం:మాతృ దేవతలు]]
* [[:వర్గం:మాతృదేవతలు]]
* [[:వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసన సభ్యులు]]
* [[:వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ సభ్యులు]]
ఈ వర్గాలలో రెండు పదాలకు స్పేస్ ఇచ్చి, ఇవ్వకుండా ఉన్నవి. పై సమస్యకు పోలిన వర్గాలు
=== '''పర్యాయపదాలు''' ===
* [[:వర్గం:6వ శతాబ్దపు హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:6వ శతాబ్దపు హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలో ప్రకృతి పరిరక్షణ]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలో ప్రకృతి సంరక్షణ]]
ఈ వర్గాలు ఇలా 10 పైగా ఉన్నవి
ఇక్కడ ఒక వర్గంలో దేవాలయాలు, ఒక వర్గంలో ఆలయాలు అని ఉంది. ఇదే రకానికి చెందిన ఇలాంటి వర్గాలు 15 సార్లుకు పైగా పునరావృతం అయినవి. ఇక్కడ గమనించాలిసింది హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ ఆలయాలు, దేవాలయాలు, ఆలయాలు, ఇంకా పుణ్యక్షేత్రాలు ఇలా పలు పర్యాయపదాల వాడకంతో పలు వర్గాలు ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి వర్గాలపై 2026 జూన్ లో [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ|హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ]] పై [[వాడుకరి:Chaduvari |చదువరి]] గారు, "హిందూమతానికి సంబంధించిన పేజీల వర్గాలను క్రమబద్ధీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది. దానిపై నా ఆలోచనలను ఇక్కడ రాసాను. ఇవి కేవలం నా అభిప్రాయాలే. అందరూ అభిప్రాయాలు సూచనలు చెబితే తదనుగుణంగా నిర్ణయాలు తీసుకుని అమలు చేద్దాం. ఆ నిర్ణయాల వలన దాదాపు 4 వేల పేజీలు ప్రభావితమౌతాయి" అని చాలా విపులంగా రాసి రచ్చబండలో చర్చను ప్రవేశపెట్టారు, రెండువారాలైనా నాతో సహా ఎవ్వరూ స్పందించనందున దానిని మూసివేయుట జరిగింది. ఆ చర్చను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుని ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు వెల్లడించాలిసిన అవసరముంది.
=== '''లిప్యంతరీకరణ తేడాలు''' ===
* [[:వర్గం:ముంబాయి]]
* [[:వర్గం:ముంబై]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లాండ్]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లాండు]]
తెవికీలో మొదటిపేరుబరితో [[ముంబై]], [[ఇంగ్లాండు]] అనే శీర్షికలతో వ్యాసాలు ఉన్నవి. ఇలాంటివి మరికొన్ని ఉండవచ్చు
=== అక్షరభేదాలుతో ===
* [[:వర్గం:మలయాళం సినిమా నటీమణులు]]
* [[:వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు]]
* [[:వర్గం:ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు]],
* [[:వర్గం:కీరవాణి సంగీతం కూర్చిన సినిమాలు]],
* [[:వర్గం:ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ మతం తాత్విక భావనలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ తాత్విక భావనలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ తత్త్వశాస్త్ర విధానములు]]
* [[:వర్గం: భారతదేశంలోని ఇసుకరాయి నిర్మాణాలు]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలోని ఇసుకరాయి భవనాలు]]
* [[:వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు]]
* [[:వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు]]
* [[:వర్గం:సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్ చిత్రకారులు]]
* [[:వర్గం:సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్ చిత్రకారులు]]
* [[:వర్గం:ఆలప్పుఝ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:అలప్పుజ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:మండ్య జిల్లాలోని హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:మాండ్య జిల్లాలోని హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:మొఘల్ సామ్రాజ్యం చేసిన యుద్ధాలు]]
* [[:వర్గం:మొఘల్ సామ్రాజ్య యుద్ధాలు]]
=== '''దేశం పేరు రూపం''' ===
* [[:వర్గం:అమెరికా మహిళలు]]
* [[:వర్గం:అమెరికన్ మహిళలు]]
* [[:వర్గం:అ.సం.రా. రాష్ట్రాలు]]
* [[:వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు]]
ప్రధాన [[:వర్గం:అమెరికా]], అందులో అమెరికన్ పదంతో 16 ఉపవర్గాలు, అమెరికా పదంతో 18 ఉపవర్గాలు, అమెరికా సంయుక్తరాష్ట్రాలు అనే పదంతో రెండు ఉప వర్గాలు, మొత్తం 36 ఉప-వర్గాలు ఉన్నవి
=== '''వ్యాకరణం/పద క్రమం (మిశ్రమం)''' ===
* [[:వర్గం:ఉడుపి జిల్లాలో హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:ఉడిపి జిల్లా హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు]]
* [[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి ఉపగ్రహ వాహక నౌకలు]]
పై వర్గంలోని మొదటిదానిలో ఉడుపి, జిల్లాలో, హిందూ ఆలయాలు అని ,రెండవ దానిలో ఉడిపి, జిల్లా, హిందూ దేవాలయాలు ఇలా మూడు సమస్యలూ ఒకే రకం వర్గంలో ఫన్నవి
=== పదాల తారుమారు ===
* [[:వర్గం:భారతీయ సినిమా మహిళా దర్శకులు]]
* [[:వర్గం:భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు]]
ఈ వర్గంలో మహిళా, సినిమా పదాలు తారుమారు
=== '''ఏకవచన/బహువచనం''' ===
* [[:వర్గం:మతము]]
* [[:వర్గం:మతము|వర్గం:మతాలు]]
ఇలా రెండురకాలు వర్గాలు ఉన్నవి
=== ఒకే అర్థాన్ని సూచించే పర్యాయపదాల వర్గాలు ===
* [[:వర్గం:మానసిక రుగ్మతలు]]
* [[:వర్గం:మానసిక వ్యాధులు]]
*[[:వర్గం:అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం]]
*[[:వర్గం:అంతర్జాతీయ వర్తకం]]
*[[:వర్గం:అసోం భూగోళశాస్త్రం]]
*[[:వర్గం:అసోం భౌగోళికం]]
*[[:వర్గం:అశోకుని స్మారకాలు]]
*[[:వర్గం:అశోకుడి స్మారక చిహ్నాలు]]
*[[:వర్గం:విద్యుచ్ఛక్తి]]
*[[:వర్గం:విద్యుత్తు]]
=== కామా వాడకం తేడాలు ===
* [[:వర్గం:తమిళనాడు నగరాలు, పట్టణాలు]]
* [[:వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు నగరాలు పట్టణాలు]]
మొదటి వర్గంలో కామా వాడారు, రెండవ వర్గంలో కామా వాడలేదు. ఇలా రెండురకాలు వర్గాలు చాలా ఉన్నవి
=== '''లిప్యంతరీకరణ/భాషల పదజాల భేదం''' ===
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల భాష]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు భాష]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు పత్రికలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు దినపత్రికలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు పుస్తకాలు]]
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల పుస్తకాలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల భాషా సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:అస్సాం భాషలు]]
* [[:వర్గం:అసోం భాషలు]]
=== క్రీ.పూ. వాడకం ===
* [[:వర్గం:క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్ద హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దానికి చెందిన హిందూ ఆలయాలు]]
=== కాలంతో "వ" వాడుకం ===
* [[:వర్గం:16వ శతాబ్దం]]
* [[:వర్గం:16 వ శతాబ్దం]]
వీటిలో మొదటివర్గంలో వ స్పేస్ ఇవ్వకుండా, రెండవదానిలే స్పేస్ ఇవ్వబడింది
=== దారిమార్పు వర్గాలు ===
* [[:వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంకు గవర్నర్లు]]
* [[:వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంకు గవర్నర్లు|వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నర్లు]] (దారిమార్పు)
వర్గాలకు దారిమార్పు అంత మంచిదికాదు
=== విద్యాలయాలు/విద్యాసంస్థలు, ===
* [[:వర్గం:విజయవాడ విద్యాలయాలు]]
* [[:వర్గం:విజయవాడ విద్యా సంస్థలు]]
వీటిమీద సరియైన క్లారిటీ ఉండాలి
=== పర్యాటకం/పర్యాటకరంగం ===
* [[:వర్గం:పర్యాటక ఆకర్షణలు]]
* [[:వర్గం:పర్యాటక ప్రదేశాలు]]
* [[:వర్గం:ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం]]
* [[:వర్గం:ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం]]
=== "ము" అనుస్వారం సమస్యవర్గాలు ===
* [[:వర్గం:జంతు శాస్త్రము]]
* [[భూవిజ్ఞాన శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:గణిత శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:వైద్య శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:జీవ శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:తమిళ సాహిత్యం]]
* [[:వర్గం:తమిళ సాహిత్యము]]
* [[దువ్వాడ-విజయవాడ రైలు మార్గము]]
== '''ప్రతిపాదిత నిర్మాణం:''' ==
* సముదాయ సభ్యులనుండి అభిప్రాయాలు సేకరించిన తరువాత వాటిని క్రోడీకరించి ఫైనలుగా విధాన విర్ణయాలకొరకు నుండి అభిప్రాయాల విధాన విర్ణయాల చర్చ ను వికీపీడియా: '''చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు''' పేజీలో, ప్రతి సమస్య రకానికీ ప్రత్యేక ఉప-విభాగంతో చర్చ జరుగుతుంది.
* ఆధార ఉదాహరణలు '''[[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]]''' పేజీలో ఉంటాయి.
* ఏకాభిప్రాయం కుదిరాక, విధాన నిర్ణయ నియమాలను '''వికీపీడియా:వర్గం నామకరణం''' పేజీలో నమోదు చేస్తాం.
* విధాన నిర్ణయాల నియమాల ప్రకారం ఇప్పటికే ఉన్న వర్గాలను సరిచేసే పని వర్గాల సంస్కరణ ప్రాజెక్టు ద్వారా సవరించాలి.
గమనిక: మీలో చాలామందికి ఇలాంటి మరిన్ని ఉదాహరణలు మీ దృష్టికి వచ్చే ఉండవచ్చు. వాటిని కూడా ఇక్కడ ఇప్పుడే చెప్తే, పూర్తి చర్చలో మరిన్ని వివరాలతో చర్చను ప్రవేశపెట్టవచ్చు.
== ''' సముదాయసభ్యుల అభిప్రాయాలు వీటిమీద కావాలి''' ==
* విధాన నిర్ణయం చర్చ ప్రవేశపెట్టటానికి ఫార్మెటు ఎలా ఉండాలి?
* ఆ చర్చకు చర్చా వ్యవధి ఎన్ని రోజులు ఉండాలి?
* అసలు వర్గాల వ్యవస్థలో ఈ లోపాలు జరగటానికి మీరు గుర్తించిన అంశాలు లేదా పాయింట్లు
* ఇంకా వర్గాల వయవస్థ మెరుగుగా ఉండటానికి కొత్తవిషయాలు
* ఈ చర్చలో వర్గాల వ్యవస్థకు సంబంధించిన ఉదహరించిన మంచి కొంగ్రొత్త విషయాలు
==అభిప్రాయాలు, సూచనలు==
@యర్రా రామారావు గారూ, ఒక సూచన.. సమస్య మాత్రం రాసేసి ఊరుకోకుండా, మీ అభిప్రాయంలో ఎలా ఉండాలో కూడా రాయండి.__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:03, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:* [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల పేర్ల, లింకుల క్రమబద్ధీకరణ]] అనే ప్రాజెక్టు పేజీ చూడండి. వర్గాల్లో ఉన్న వివిధ సమస్యల గురించి ఇక్కడ రాసాను. పేర్లు కూడా వాటిలో ఒకటి. అది కూడా చూడండి.
:* ఇక్కడ చర్చ ఇండివిడ్యువల్ వర్గాల పేర్లతో కాకుండా, వర్గం పేరు ఎలా ఉండాలి అనేదానిపై వీలైనంత స్థూలంగా ఉంటే, పేరు ఎలా ఉండాలి అనేదానిపై కొన్ని ప్రమాణాలు తయాఅరుచేసుకుంటే మంచిది.
:* గతంలో చర్చించిన వాటిని (ఉదాహరణకు, "లో", "లోని" వంటి వాటిని చర్చించినట్టు గుర్తు) మళ్ళీ చర్చించకుండా ఉంటే ఫోకస్ కుదురుతుంది.
:__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:19, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::మీ సూచనలకు ధన్యవాదాలు. నా అభిప్రాయం ఫైనలుగా మరలా ప్రవేశపెట్టే విధాన నిర్ణయ పేజీ చర్చలో అసలు అవి అలా ఎందుకు ఉండాలి లేదాఎందుకు ఉండకూడదు, అసలు ఇలా ఎందుకు జరుగుతుంది? ఇలాంటివి అన్నీ తగినకారణలతో ప్రవేశపెట్టే సమగ్ర చర్చలో రాస్తానండీ.ముందుగానే నా అభిప్రాయం చెపితే మిగతా వారి అభిప్రాయాలకు అంత విలువ ఇచ్చినట్లు ఉండదని అలా రాయలేదు. మీ సూచననుసరించి మనసు మార్చుకున్నాను. ఈ దిగువ నా అభిప్రాయాలు రాస్తున్నాను. మీ సూచనకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:35, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
@యర్రారామారావు గారు గొప్ప ప్రక్షాళన కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టారు. వికీపీడియాలో వ్రాయటానికి అవధులులేని స్వాతంత్య్రం ఉండటం చేత ఎవరికి తోచిన శీర్షిక వారు ఎంపిక చేసుకొని వ్రాయటం జరుగుతున్నది. ఉదాహరణకు వర్గం : హిందూమతం తాత్విక భావనలు ,వర్గం : హిందూ తాత్విక భావనలు , వర్గం: హిందూ తత్త్వ శాస్త్ర విధానములు అని మూడు వర్గాలు ఉన్నట్లు చూపారు. ఇందులో ఏది ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి అని నిర్ణయించటం కన్నా భారతీయ తాత్త్వికత అనే వర్గంలోకి ఇవన్నీ వచ్చేట్లు చేయగలమా ఆలోచించాలి. ఇదే విధముగా తెలుగు సినిమా సంగీతం అనే వర్గం క్రింద ఉపవర్గాలుగా సంగీత దర్శకులు, సినిమా పాటలు సినిమా పాటల రచయితలు , గాయకులు ఉపవర్గాలుగా స్వీకరించవచ్చు. ఈ విధమైన స్థూల వర్గీకరణను ప్రామాణికముగా ఏర్పాటు చేసి దాని క్రిందకు వీటినితీసుకొని వస్తే బాగుంటుందేమో అని నా ఆలోచన. కావున సమర్థులైన పదిమంది ఈ వర్గీకరణలో పాలుపంచుకొని పరిష్కరించబడిన వర్గాల క్రిందకు వీటన్నిటిని తీసుకొని రావచ్చునేమో నిర్వాహక వర్గం పరిశీలించాలి .--[[వాడుకరి:Ramesam54|Ramesam54]] ([[వాడుకరి చర్చ:Ramesam54|చర్చ]]) 10:03, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==యర్రా రామారావు అభిప్రాయాలు==
1. '''లో, లోని వాడకం'''
* తెవికీలో లో, లోని వాడకుండా చాలా వర్గాలు అర్థవంతంగా ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి వర్గాలలో కాస్త విచక్షణ పాటించాలి. లో, లోని వాడకపోతే వర్గం అర్థవంతంగా లేదనిపిస్తే అప్పుడు మాత్రమే వాడాలి, ఒక వేళ వాడాలిసి వస్తే లో, లోని స్పేస్ ఇవ్వకుండా వాడాలి. సాధ్యమైనంతవరకు అన్ని వర్గాలలో లో,లోని వాడకుండా ఈ ఏకరూపత సిష్టం మెయింటైన్ చేయాలి. ఇప్పటికే ఈ సిష్టం గ్రామ వ్యాసాలలో వర్గం: పలానా మండల గ్రామాలు అని వాడబడుతంది.
2. '''హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ ఆలయాలు, ఆలయాలు'''
* దేవాలయాలు అంటేనే హిందూత్వ దేవాలయాలు అనే అర్థం గోచరిస్తుంది. ప్రస్తుతం వ్యక్తులకు కూడా ఆలయాలు కడుతున్నారు. కావున దేవాలయాలు అనే పదం మాత్రమే వాడాలి. (ముఖ్యంగా హిందూ గ్రంధాలు/ పురాణాలు/ఇతిహాసాలలో దేవతలుగా ఉదహరించినవార్కి)
3. '''పుణ్యక్షేత్రాలు వాడకం'''
* ఈ పదం దేవాలయాలు కంటే భిన్నమైనది. దీనిని బాగా ప్రసిద్ధి లేదా జనాదరణ పొందిన దేవాలయాలు, దేవాలయ సమూహాలు, నదులు, నదుల సంగమం, కొండలు, కోనేర్లు ఉన్న ఏదేని గ్రామాలు, పట్టణాలు, ప్రాంతాలు లేదా ప్రదేశాలకు ఈ వర్గం వాడాలి. ఉదాహరణ:తిరుపతి, అంతర్వేది, యాదగిరిగుట్ట, భద్రాచలం ఇలాంటి వాటిని ఈ వర్గంలో చేర్చాలి.
4. '''పర్యాటక ప్రదేశాలు లేదా పర్యాటక ప్రాంతాలు'''
* ఈ వర్గంలో జలపాతాలు, పురాతన కట్టడాలు, స్మారక కట్టడాలు, ప్రసిద్ధిచెందిన జలాశయాలు, ఉద్యావనాలు, జంతు ప్రదర్శనశాలలు, మ్యూజియాలు, తీగల వంతెనలు, కళాక్షేత్రాలు, ప్రసిద్ధిచెందిన ఎగ్జిబిషన్లు, జాతరకు ప్రసిద్ధిచెందిన ప్రదేశాలు ఇలాంటివి ఈ వర్గంలో చేర్చాలి. అంతేగానీ దీనితో కలుపుకుని దేవాలయాలు, పుణ్యశ్రేత్రాలు, పర్యాటక ప్రదేశాలకు చెందిన వ్యాసాలు కలగాపులగం చేయరాదు, ఇప్పుడు అలానే ఉన్నవి.
5. '''సంధి పదాల స్పేస్'''
* ఈ సమస్య కాస్త విచక్షణతో పాటించాలి. సంధి జరిగినప్పుడు రెండు వేర్వేరు పదాలు కలిసి ఒకే పదంగా రూపాంతరం చెందుతాయి. కాబట్టి, సంధి కార్యం జరిగిన పదాల మధ్య ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ స్పేస్ (ఖాళీ) ఇవ్వకూడదు. ఉదాహరణలు:మనకు నిత్యం వాడే పదం దేవ + ఆలయం = దేవాలయం, రాజభవనం. ఏ సందర్బంలో కలపాలి అనే దానికి వస్తే సంధి లేని రెండు వేర్వేరు పదాలు తప్పనిసరిగా స్పేస్ ఇవ్వాలి. దీనికి సాధారణ సూత్రం వాడుక భాషలో మనం పలికేటప్పుడు కలిపి మాట్లాడితే అలానే రాయాలి. స్పేస్ ఇచ్చి పలికితే వాటిని స్పేస్ ఇవ్వాలి. పక్కపక్కన వచ్చే నామవాచకాలు, క్రియలు లేదా ఇతర పదాలు. దీనికి ఉదాహరణలు: పెద్ద ఇల్లు, ఇది పుస్తకం (వీటిని కలిపిరాయకూడదు)
6. '''అక్షరభేదాలతో వర్గాలు'''
* ముఖ్యంగా ఇది ఒక పెద్ద సమస్య. దీనివలన ఒకటికన్నా ఎక్కువ వర్గాల ఒక్కోసారి 3, 4, వర్గాలు సృష్టించిన సందర్బాలు ఉన్నవి. దీనికి కారణాలు వర్గం సృష్టించిన వెంటనే ఆ వర్గం వికీడేటాకు లింకు కలపకపోవటం, కొత్తగా సృష్టించే వర్గం అంతకు ముందు ఎవరైనా సృష్టించారా అనేది పరిశీలించకుండా సృష్టించటం, వికీడేటాలో ఆ వ్యాసానికి చెందిన వర్గం భాషా లింకు కలిపి ఉందోమోనని చూడకపోవటం ఇలాంటి పొరపాట్లు ముఖ్యకారణం. అనువాద యంత్రం ద్వారా వ్యాసాలు సృష్టించినప్పుడు ఈ సమస్యలు రావనేది యూజర్లు గమనించాలి.
7. '''లిప్యంతరీకరణ తేడాలు'''
* దేశాలు, రాష్ట్రాలు ఇంకా ఇతర భౌగోళిక ప్రాంతాల విషయంలో (ఇంగ్లాండు, ఇంగ్లాండ్, ముంబాయి, ముంబై అమెరికా, అమెరికన్) ఇలాంటి వాటిలో ప్రస్తుతానికి వర్గంలోని ఉప వర్గాలలో ఆ దేశం పేరు ఎలా ఉంటే అలా వర్గం సృష్టించాలి. ఉత్తరోత్తరా ఆ దేశం పేరు మార్చబడితే దానికి అనుగుణంగా వర్గం మార్చాలి. దాని సంబందిత వ్యాసం ప్రామాణికంగా తీసుకుని వర్గం సృష్టించాలి. అవసరమైతే వర్గీకరణ నాణ్యత కోసం సంబందిత వ్యాసాలను కుదిరిన వాటిని అజంతరూపంలోకి మార్చాలి. అయితే కొన్ని జిల్లాల వర్గాలలో స్థానికతను బట్టి, వర్గం సంక్షిప్తంగా ఉండటానికి పూర్వపేరు లేదా బాగా వాడుకలో ఉన్నపేరును వాడాలి. దానివలన వర్గం చూడటానికి క్ష్లుప్తగా ఉంటుంది. ఉదా [[:వర్గం:కడప జిల్లా కథా రచయితలు]], [[:నెల్లూరు జిల్లా కథా రచయితలు]]
8. '''విరామ చిహ్నాలు, బ్రాకెట్లు, హైపన్, కామా వాడరాదు'''. వాడాలనుకుంటే ఏకరూపత పాటించాలి. కొన్ని వర్గాలు ఇలా ఉన్నవి.[[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు]] , , , , అని ఉండాలి. ఏకరూపత పాటించాలి. అయితే ఈ నియమం మండలాలు, గ్రామాలకు వర్తించకూడదు. ఎందుకంటే ఒకే పేరుతో ఉన్న మండలాలు, గ్రామాలు వేరే జిల్లాలలో, మండలాలలో ఉంటాయి. వాటికి వేరే విధాన నిర్ణయాలు రూపుదిద్దుకున్నవి. అర్థం రానప్పుడు తప్పనిసరిగా అవసరమైతేనే వాడాలి.
9. '''క్రీ. పూ. వాడకం'''
* ఈ వర్గాలన్నీ సా.శ., సా. శ. పూ. వీటికి మార్చాలి. వాటికి స్పేస్ ఉండాలనా వద్దా అనేది సభ్యులు నిర్ణయానికి లోబడి ఉంది.
10. '''కాలంతో "వ" వాడకం'''
* అంకెతో "వ" కలిపి రాయాలి. శతాబ్థపు అని ఉండాలి, అని ఉండాలి.
12. ''పొట్టి అక్షరాల, దారిమార్పుల వర్గాలు'''
* పొట్టి అక్షరాలతో వర్గాలు సృష్టించరాదు. వర్గాలు దారిమార్పు ఇవ్వటం వికీనియమాలకు విరుధ్దం. దారి మార్పు ఇవ్వరాదు
[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:31, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
===ఇంకా మరికొన్ని===
1. '''మందిరాలు, మఠాలు, పీఠాలు వాడుక వర్గాలు'''
ఈ మూడు వేర్వేరు వర్గాలుగా వాడాలి. వీటిని కలగాపులగం చేయరాదు.
* '''మందిరాలు''':ప్రస్తుతం వ్యక్తులకు అభిమానంతో లేదా దైవాశ సంభూతుడని ఆలయ మాదిరిగా కట్టడాలు నిర్మిత మవుతున్నాయి. ఉదాహరణలు: పుట్టపర్తి సాయిబాబా మందిం, షిరిడీ సాయిబాబా మందిరం, అవధూత వెంకయ్యస్వామి ఆలయం (గొలగమూడి) ఇలా ఉన్న వాటిని మందిరాల వర్గంలో చేర్చాలి,
* '''మఠాలు , ఆశ్రమాలు వాడకం''': "ఆధ్యాత్మిక సాధన కోసం ప్రాపంచిక సుఖాలను, సంసారాన్ని వదిలిపెట్టిన సన్యాసులు, బ్రహ్మచారులు ఒక గురువు ఆధ్వర్యంలో నివసిస్తూ, వేద శాస్త్రాలను అభ్యసించి. ప్రచారం చేసే విద్యా-సాధనా కేంద్రాన్ని మఠం అంటారు." బ్రహ్మంగారి మఠం, ద్వారక మఠం, రామకృష్ణ మఠం
* '''పీఠాలు వాడకం''' ధర్మ సంరక్షణ కోసం, శాస్త్ర విరుద్ధమైన ఆచారాలను అరికట్టడానికి, సమాజానికి మంచి చేకూరే ఆధ్యాత్మిక, నైతిక మార్గదర్శకాలు సూచించే సంస్థలు. ఉదాహరణలు: శక్తిపీఠాలు, శారదా పీఠం
2 '''భాషలు వర్గాలు'''
* ఈ వర్గాలలో రెండు మూడు రకాలు ఉంటున్నవి. కొన్నిటికి భాష అని , భాష అనే పదం లేకుండా ఉపయోగిస్తున్నారు. సాధ్యమైనంతవరకు భాష అనివాడాలి, ఏకరూపత ఉండాలి. వర్గం:ఉర్దూ భాష, వర్గం:తమిళ భాష, లేకుండా వర్గం:మరాఠీ, వర్గం:ఒరియా, వర్గం:తెలుగు ఇలా ఉన్నవి.
3. '''పర్యాటక ప్రదేశాలు/పర్యాటకరంగం'''
* ఈ రెండిటికి కొద్ది తేడా ఉంది. పర్యాటకం అనే పేరును సాధారణ అంశ వర్గంగా పర్యాటక ప్రదేశాలను ప్రమాణికంగా వాడాలి .
పర్యాటకరంగంను ఆర్థిక/పరిశ్రమ కోణం ఉన్న వర్గాలకు సంస్థలు మాత్రమే పరిమితం చేయడం. లేదా రెండింటినీ విలీనం చేసి ఒకే పేరు ఉంచడం.
[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:47, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== :రవిచంద్ర గారి అభిప్రాయాల: ===
* వర్గం పేరులో వీలైనంత వరకు సంక్షిప్తత పాటించాలి.
* ము బదులు అనుస్వారం (ం) వాడాలి. ఉదాహరణకు '''గణితశాస్త్రము''' కాకుండా '''గణితశాస్త్రం''' అని వాడాలి.
* పదాల మధ్య ఖాళీ ఉంచాలా వద్దా అనేది పదాన్ని బట్టి ఉంటుంది. పైన పేర్కొన్న ఉదాహణ తీసుకుంటే '''గణితశాస్త్రం''' సరైనది. '''గణిత శాస్త్రం''' సరైనది కాదు. '''మలయాళ సంస్కృతి''' సరైనది. '''మలయాళసంస్కృతి''' అని రాస్తే మరీ కలిపేసినట్లు ఉంటుంది.
* రెండు వర్గాల పేర్లు ఒకే రకమైన అర్థాన్ని స్ఫురింపజేసినపుడు, వాటిలో సంక్షిప్తంగా ఉన్న దాన్ని ఎంపిక చేస్తే మంచిది. వర్గాల పేర్లు మరీ పొడుగ్గా ఉంటే వ్యాసం చివర్లో అవి ఎక్కువ స్థలాన్ని ఆక్రమిస్తాయి. ఉదాహరణకు '''ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం''', కన్నా '''ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం''' అంటే సరిపోతుంది.
* తెలుగు పదమా, ఆంగ్ల పదమా అంటే తెలుగు పదం వైపే మొగ్గు జూపాలి, తెలుగు పదం మరీ పాతదై ఎవరికీ అర్థం అవకపోతే తప్ప. ఉదాహరణకు '''ఆంగ్లభాష''', '''ఇంగ్లీషు భాష''' అనే వర్గాల్లో నా ఓటు మొదటి పేరుకే.
* వర్గాల పేర్లలో ఎటువంటి విరామ చిహ్నాలు లేకపోతే మంచిది (కామాలు లాంటివి)
-- [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 11:24, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:వెంకటరమణ గారి అభిప్రాయాలు:
::యర్రా రామారావు గారు తెలిపిన అక్షర భేదాలతో ఉన్న ఒకే అంశానికి చెందిన వర్గాలను పరిశీలించి అందులో సరైన ఒక వర్గాన్ని ఉంచి రెండవదాన్ని తొలగించాలి. హిందూమతానికి సంబంధించిన పేజీల వర్గాలను క్రమబద్ధీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది. అదే విధంగా లిప్యంతరీకరణ తేడాలు గల వర్గాలను కూడా క్రమబద్దీకరించవలసిన అవసరం ఉంది.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 13:06, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== :రాజశేఖర్ గారి అభిప్రాయాలు: ===
* శతాబ్దం గురించిన వర్గాల లో 11 వ అనికాక 11వ అని ఉండాలి (english 11th but not 11 th). ఈ శతాబ్దానికి చెందిన వర్గాలకు 11వ శతాబ్దపు అనేది సరైనది. కానీ శతాబ్ద లేదా శతాబ్దం అని ఉండరాదు. ఇదే మాదిరిగా 1930లు అని కాకుండా 1930వ దశాబ్దపు అంటే బాగుంటుంది.
* ఆలయాలకు మారుగా దేవాలయాలు అంటేనే దేవునికి చెందిన నిర్మాణాలుగా స్పష్టత ఉంటుంది.
* భాషకు చెందిన వర్గాల వరకు ఆంగ్లం అనేది తెలుగు పదం ఇంగ్లీషు కాదు. కాబట్టి ఆంగ్లేయులు అనేది ఎలా స్వచ్చమైనదిగా ఉందే వారికి చెందిన ఇతర వర్గాలను కూడా అదేవిధంగా మారిస్తే బాగుంటుంది.
* ఇక దేశాలకు చెందిన పేర్లను వీలైనంతవరకు అజంతంగా మార్చగలిగితే మంచిది.
* మాతృ దేవతలు - మాతృదేవతలు గాను; నృత్య కళాకారులు - నృత్యకళాకారులు గాను; వృక్ష శాస్త్రం - వృక్షశాస్త్రం గాను ఇదేవిధంగా ఇతర శాస్త్రాలను మార్చాలి.
* ముంబాయి ని ముంబై; చెన్నయి/చెన్నపురి/మద్రాసు లను - చెన్నై గా మార్చాలి.
* భౌతిక విషయాల గురించి అయితే అమెరికాలో బదులు అమెరికాలోని; భారతదేశంలో బదులు బారతదేశంలోని అంటేనే బాగుంటుంది.
* మహిళా నటులను నటీమణులు గా పేర్కొనడంలో తెలుగు దనం బాగున్నది. వారు ఏవర్గానికి చెందిన వారైనా కూడా.
* శాసన సభ్యులు కాకుండా శాసనసభ సభ్యులు అనేది సరైనది. రాజ్యసభ లేదా లోకసభ సభ్యులు అదేవిధంగా బాగుంటుంది.
* అమెరికా/అమెరికన్ అనికాకుండా అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అని చేరిస్తే సంపూర్ణంగా అర్ధం అవుతుంది. అమెరికా అంటే పూర్తి అర్ధం రాదు.
--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 13:52, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== V.J.సుశీల పరిశీలన ===
* ఆలయాలు, దేవాలయాలు, పుణ్య క్షేత్రాలు
:* దేవాలయాలు
* వర్తకం, వాణిజ్యం
:* వాణిజ్యం
* పర్యాటక ప్రదేశాలు, రంగాలు, పరిసరాలు, ప్రాంతాలు, ఆకర్షణలు
:* పర్యాటక ప్రదేశాలు
* గురువులు, వ్యక్తులు వేరు. వ్యక్తులందరూ గురువులు కాదు
* స్మారక చిహ్నాలు
* నిర్మాణాలు/భవనాలు వేరు
* భూగోళశాస్త్రం/భౌగోళికం
:* వేరు పదాలు. కానీ ఉదా. అసోం భౌగొళికం, శాస్త్రం కాదు
* మహిళా రచయితలు కాదు రచయిత్రులు
* పరిరక్షణ/సంరక్షణ చిన్న తేడా ఉంది. పాటించగలమా వర్గాలలో?
* విద్యాలయాలు/విద్యా సంస్థలు స్కూళ్ళు, కాలేజెస్, institutions
* లోని / లో - ఈ రెండిటిలో లో చాలు. ఖాళీ వద్దు.
:* కొన్ని పదాలలో లోని / లో లేకపోయినా సరిపోతుంది. ఉదా. తంజావూరు హిందూ ఆలయాలు
:* అయితే కొన్నింటికి లో ఉండాలి, ఉదా. తంజావూరు జిల్లాలోని హిందూ ఆలయాలు
* ఆంగ్ల/ఇంగ్లీషు - ఆంగ్లం
* వర్గం:ఆంగ్ల భాషా సినిమాలు - అన్ని భాషలకు ఇదేవిధంగా ఉందా పరిశీలించాలి. మూడు విషయాలు నిర్ణయించాలి. 1. ఇంగ్లిష్ / ఆంగ్ల ; బాలీ వుడ్ / హిందీ వంటివి 2. భాషా వాడాలా వద్దా? 3. సినిమాలు , చిత్రాలు, చలన చిత్రాలు మూవీస్ వంటివి
* రుగ్మతలు, వ్యాధులు చిన్న తేడా ఉంది. అయితే ఇది పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా అన్నింటిని రెంటిలో చేరుస్తాము.
:* వ్యాధులు ఉంటే సరిపోతుంది.
* మహిళలు, స్త్రీలు, వనితలుగా వర్గాలున్నాయి.
:* మహిళలు ఉపయోగించదగిన పదం
:* ఎక్కడైతే మహిళలను సూచిస్తూ పదాలుంటే అది ఉపయోగించవచ్చు ఉదా. రచయిత్రులు, కవయిత్రులు, గాయనీమణులు, క్రీడాకారిణులు
:* లేనిచోట మహిళా ------ అని వాడవచ్చు
* హిందూ పండగలు / హిందువుల పండగలు = రెండిటికి ఒకే వినియోగం ఉంది. ఒక పదం ఎంపిక చేస్తే బావుంటుంది.
* తెగుళ్లు వంటివి కూడా వ్యాధులలో చేర్చిన వ్యాసాలున్నాయి. కొన్ని సరి చేసినట్లు గుర్తు.
ఇంకా గుర్తువచ్చాక రాస్తాను --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 08:29, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== చదువరి అభిప్రాయాలు ==
==== హిందూమతం, తత్సంబంధ వర్గాలు ====
2026 జూన్లో నేను ఈ అంశంపై [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ]] పేజీలో ఒక చర్చ మొదలుపెట్టాను. ఆ చర్చలో నిర్వాహకులతో సహా, ఒక్కరు కూడా పాల్గొనలేదు. మళ్ళీ ఆ అంశాలే ఇక్కడ కూడా కొన్ని ఉన్నాయి కాబట్టి, ఆ చర్చలో నేను రాసిన అభిప్రాయాలనే మళ్ళీ ఇక్కడ రాస్తున్నాను. చర్విత చర్వణాన్నే మళ్ళీ నములుదాం. :-)
# [[:వర్గం:హిందూమతం]] [[:వర్గం:హిందూ మతము]], [[:వర్గం:హిందూ మతం]], [[:వర్గం:హిందూమతము]] అనే వర్గాలున్నాయి. మొదటి రెండిటికీ పేజీలున్నాయి, చివరి రెండూ ఎర్రవర్గాలు. వీటిలో వర్గం:హిందూమతం ను ఉంచి, మిగతావాటిని తొలగించాలి. ఆ తొలగించినవాటిని మళ్ళీ సృష్టించకుండా సంరక్షించాలి.
# వర్గం:హిందూమతం వర్గంలో ఉన్న ఉపవర్గాలను పరిశీలించి, పునర్వ్యవస్థీకరించాలి
# "దేవాలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" అనే రెండూ వర్గాలున్నాయి. దేవాలయం అంటేనే హిందూమతానికి చెందినది అని. క్రైస్తవ ప్రార్థనా స్థలాలను చర్చిలని, ముస్లిము ప్రార్థనా స్థలాలను మసీదులనీ అంటారు. కాబట్టి "హిందూ దేవాలయాలు" లోని పేజీలను "దేవాలయాలు" లోకి చేర్చి, "హిందూ దేవాలయాలు"ను తొలగించాలి. వేరే ఏ మతానికైనా దేవాలయాలుంటే ''ఫలానా మత దేవాలయాలు'' అనాలి.
# పుణ్యక్షేత్రాలు, దేవాలయాలు అనే రెండు వర్గాలున్నాయి. దేవాలయం అంటే కేవల దేవాలయం. పుణ్యక్షేత్రం అంటే దేవాలయం ఉండే ఊరు. ఆ ఊరికి ఆధ్యాత్మికంగా విశిష్టత ఉంటుంది. తిరుమల, శ్రీశైలం, సింహాచలం,.. ఇవి పుణ్యక్షేత్రాలు. పుణ్యక్షేత్రంలో అనేక దేవాలయాలు ఉండవచ్చు తిరుపతిలో లాగా. అయితే దేవాలయాలున్న ప్రతీ ఊరూ క్షేత్రం కాదు. [[సౌమ్యనాథస్వామి ఆలయం]], [[రాచవేటి వీరభద్ర స్వామి దేవాలయము]], [[శివాలయం (పుంగనూరు)]] - ఇవి పుణ్యక్షేత్రాలు కావు, కేవలం దేవాలయాలు. ఇందుకు తగ్గట్టుగా పేజీలనూ ఉపవర్గాలనూ హేతుబద్ధం చెయ్యాలి.
# "పుణ్యక్షేత్రాలు", "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" అనే రెండు వర్గాలున్నాయి. "పుణ్యక్షేత్రాలు" లోకి ఇతర మతాల పవిత్ర స్థలాలు కూడా వస్తాయి అనుకుంటే, ఈ రెండు వర్గాలూ ఉండవచ్చు. కానీ హిందూ పుణ్యక్షేత్రాల పేజీలు "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" లో మాత్రమే ఉండాలి. "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" వర్గం, "పుణ్యక్షేత్రాలు" వర్గంలో ఉపవర్గంగా ఉండాలి.
# దేవాలయాలు అనే వర్గం లోకి పేజీలను నేరుగా వెయ్యకుండా, దాని ఉపవర్గాల్లోకి వెయ్యాలి. ఆంధ్ర తెలంగాణాల్లోని దేవాలయాలు, ఆయా జిల్లాలు, పట్టణాల దేవాలయాలు వర్గం లోకి చేరతాయి (అంటే, గుంటూరు జిల్లా దేవాలయాలు, కాకినాడ దేవాలయాలు.. ఇలా). అవి రాష్ట్ర దేవాలయాలు వర్గం లోకి చేరతాయి. ఇతర రాష్ట్రాల్లోని దేవాలయాలు, రాష్ట్రం లోని దేవాలయాలు, పట్టణం లోని దేవాలయాలు అనే వర్గాల్లోకీ, అవి రాష్ట్ర దేవాలయాలు అనే వర్గం లోకీ చేరతాయి. అన్ని రాష్ట్రాలూ భారతదేశ దేవాలయాలు బృహద్వర్గం లోకి చేరతాయి. అలాగే అమెరికా దేవాలయాలు, జర్మనీ దేవాలయాలు వంటి వివిధ దేశాల దేవాలయాల వర్గాలు ఉంటాయి. అన్నీ కలిసి "దేవాలయాలు" వర్గం లోకి చేరతాయి.
# అలాగే శివాలయాలు, విష్ణ్వాలయాలు, ఇతర దేవుళ్ళ ఆలయాలు అనే వర్గాల్లోకి ఆయా పేజీలు చేరతాయి. ఆ వర్గాలన్నీ "దేవాలయాలు" కు ఉపవర్గాలౌతాయి.
# దేవాలయాలు వర్గంలో వివిధ రాజవంశాలు, వివిధ పాలకులు, వివిధ కాలాల్లో నిర్మించిన దేవాలయాల ఉపవర్గాలుంటాయి. ఉదాహరణకు "కాకతీయులు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "చోళులు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "కృష్ణదేవరాయలు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "12 వ శతాబ్దపు దేవాలయాలు", "చరిత్ర పూర్వ దేవాలయాలు"
# "దేవాలయాలు" అనే వాడాలి గానీ, ఉత్త "ఆలయాలు" అని వాడరాదు.
# గ్రామదేవతల పేజీలను "గ్రామదేవతల దేవాలయాలు" అనే వర్గంలో వెయ్యాలి. వీటికి మళ్ళీ ఫలానా జిల్లా లోని గ్రామదేవతల దేవాలయాలు, ఫలానా రాష్ట్రం లోని గ్రామదేవతల దేవాలయాలు అనే వర్గాలు '''ఉండవు'''.
# "శిథిల దేవాలయాలు" అనాలి. జీర్ణ దేవాలయాలు అని పేరు పెట్టరాదు. "పునరుద్ధరించిన దేవాలయాలు" అనే మరో వర్గం మిగతా అన్ని వర్గాలకూ సమాంతరంగా, "దేవాలయాలు" వర్గం కింద ఉంటుంది.
# ఆధ్యాత్మికంగా ప్రత్యేకత ఉన్న దేవాలయాలుంటాయి. వాటికి ప్రత్యేకంగా వర్గాలుంటాయి. ఉదా: శక్తిపీఠాలు, జ్యోతిర్లింగాలు, వైష్ణవ దివ్యదేశాలు, పాడల్పేట్ర క్షేత్రాలు వంటివి. ఈ వర్గాలు నేరుగా దేవాలయాలు వర్గం కింద ఉంటాయి. ఈ దేవాలయాలకు, వర్గాలకూ పేర్లలో ప్రత్యేకించి దేవాలయాలు అని చేర్చరాదు. అంటే శక్తిపీఠ క్షేత్రాలు, శక్తిపీఠ దేవాలయాలు, జ్యోతిర్లింగాలయాలు, వగైరా పేర్లు పెట్టరాదు.
# కులాలు హిందూమతానికే ప్రత్యేకించినవి. కాబట్టి వివిధ కులాల పేజీలు కులాలు అనే వర్గంలో, అది హిందూమతం వర్గంలో ఉంటుంది.
# ఋషులు, యోగులు, ఆధ్యాత్మిక గురువులు, ధర్మకర్తలు, అధికారులు వగైరా వర్గాలు వ్యక్తుల వర్గాలు పేజీలో చేరతాయి. దేవుళ్ళ పేజీలు/వర్గాలు వ్యక్తుల వర్గాల్లో చేరవు
# "హిందూ మత" అని మొదలయ్యే వర్గాల్లో ఈ రెండు పదాలనూ కలిపేసి "హిందూమత" అని రాయాలి. కొన్ని వర్గాల పేర్లలో అసలు మత అనేది ఉండనక్ల్కరలేదు. అలాగే ఇతర మతాలు కూడా.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:58, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==== మరి కొన్ని పేర్ల ప్రామాణీకరణ ====
వర్గం పేర్లు ఎలా ఉండాలనే విషయమై వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల పేర్ల, లింకుల క్రమబద్ధీకరణ పేజీలో నేను గతంలో రాసిన కొన్ని సూచనలు.
* అమెరికన్లు, బ్రెజిలియన్లు, ఇటాలియన్లు.. ఇలాంటివి ప్రాచుర్యంలో ఉన్నమాట నిజమే గానీ తెలుగుకు స్వాభావికమైనవి కావు ("తమిళులు" అనేది మనకు స్వాభావికం గానీ తమిళియన్లు స్వాభావికం కాదు) అది ఇంగ్లీషు నుండి వచ్చిన వాడుక. వీటిని అమెరికా వ్యక్తులు, బ్రెజిల్ వ్యక్తులు, ఇటలీ ప్రజలు అని రాయాలి
* అలాగే యునైటెడ్ కింగ్డం వాసులను ఏమనాలి - యుకె వ్యక్తులు అనాలి. సందర్భాన్ని బట్టి ఇంగ్లాండు వ్యక్తులు/బ్రిటను వ్యక్తులు అనవచ్చు
* "ఇంగ్లీషు రచయితలు" అంటే ఇంగ్లీషులో రాసే రచయితలు అనా లేక ఇంగ్లాండుకు చెందిన రచయితలు అనా? అనే సందేహం వస్తుంది కాబట్టి, ఇంగ్లీషులో రాసే రచయితలను ఇంగ్లీషు భాషా రచయితలు అనాలి.
* అలాగే, "ఇంగ్లీషు పుస్తకాలు" అంటే ఇంగ్లీషులో రాసిన పుస్తకాలా లేక ఇంగ్లాండుకు చెందిన పుస్తకాలు అనా? ఇది మరింత స్పష్టంగా ఉండాలి
* నృత్య కళాకారులు/నృత్యకళాకారులు/నాట్య కళాకారులు - ఇలా వివిధ పేర్లతో వర్గాలున్నాయి. స్పేసు ఉండాలా లేదా అనే విచికిత్సతో పాటు "నృత్య", "నాట్య" అనే రెండు పేర్ల వాడుక కూడా తికమక కలిగిస్తోంది. నృత్య అనేవాడుకను తీసేసి, "నాట్య" అని మాత్రమే వాడాలి. నాట్య తరువాత ఖాళీ ఉండాలి.
* మహిళా క్రీడాకారులు/క్రీడాకారిణులు రెండు పేర్ల తోటీ వర్గాలున్నాయి. ఏది ఉంచాలి? ఇలాంటి "మహిళా" వర్గాలు ఇంకా ఉండొచ్చు.. ఉదాహరణకు మహిళా రచయితలు/రచయిత్రులు. గాయనీమణులు, నర్తకీమణులు, గాయనీమణులు, నటీమణులు అనే విశేషణాలను వాడకూడదు. గాయనులు అనవచ్చు. లేదా మహిళా గాయకులు అనాలి. క్రీడాకారిణులు అనొచ్చు. "నటిలు" బాగోదు కాబట్టి, మహిళా నటులు అనాలి.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:33, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ఇతరత్రా ==
* విద్యాలయాలు, విద్యా సంస్థలు వేరువేరు. ఈ రెండూ ఉండాలి. ఒకటి పాఠశాలలు, కళాశాలలు కాగా, రెండోది వాటిని నడిపే సంస్థలది. అసలు సమస్య ఈ రెంటి మధ్యది కాదు, విద్యా సంస్థలు, విద్యాసంస్థలు - వీటిలో ఏది ఉండాలి అనేది. ఈ రెంటిలో "విద్యాసంస్థలు" ఉండాలనేది నా అభిప్రాయం.
* అనుస్వారం సమస్య ఎప్పుడో పరిష్కారమైంది. మళ్ళీమళ్ళీ చర్చ అనవసరం.
* పర్యాటక ఆకర్షణలు, పర్యాటక ప్రదేశాలు - పర్యాటక ప్రదేశాలు ఉండాలి. <s>ఆకర్షణలు</s>
* పర్యాటకంతో ఇంకా సమస్యలున్నాయి - <s>దర్శనీయ స్థలాలు</s> , పర్యాటక ప్రదేశాలు, పర్యాటక <s>ప్రాంతాలు</s>
* ఇంగ్లీషు- <s>ఆంగ్ల</s>
* ఏకవచన, బహువచనాలు - కొన్ని సందర్భాల్లో రెండూ ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకు, సినిమా, సినిమాలు. సందర్భాన్ని బట్టి నిర్ణయించాలి.
* సంగీతం అందించిన, <s>సంగీతం కూర్చిన</s> కూర్చిన అంటే కంపోస్డ్ అని వస్తది. అందించిన అంటే అన్నీ వస్తై - కంపోస్డ్, కండక్టెడ్, ఇంకేమైనా ఉంటే అవి కూడా
*
* నిర్మాణాలు, భవనాలు - రెండూ ఉండేవే. భవనాలు, వంతెనలు, సొరంగాలు, టవర్లు, ఇళ్ళు, వగైరాలన్నీ నిర్మాణాలు లోకి వస్తాయి.
* రాయి భవనాలు కాదు, రాతి భవనాలు. అలాగే, హిందూ మతం తాత్విక భావనలు - తప్పు. "హిందూమత తాత్విక భావనలు" అనేది సరైనది. "భారతీయ రైల్వేలు ప్యాసెంజరు రైళ్ళు" తప్పు. అలాగే <s>మలయాళం సినిమా నటీమణులు</s>, మలయాళ సినిమా నటీమణులు.
<big>గమనిక:</big> ఇలా విభక్తులు లాంటివి లేకుండా నామవాచకాలను కలిపేసి పెట్టే పేర్లను తీసెయ్యాలి. ఇలాంటివన్నీ ఎప్పటికప్పుడు ఆలోచించుకుని తప్పు పేరున్న వర్గాన్నీ తీసేస్తూ పోతుండాలి. తప్పుపేరుతో సృష్టించిన వారికి తెలియచెబుతూ ఉండాలి. ప్రతీదాన్నీ పట్టుకుని చర్చిస్తూ కూచుంటే, ముందుకు కదల్లేం. చర్చిస్తూనే ఉంటాం.
* సినిమాలు - <s>చిత్రాలు</s>
* దాసరి నటించిన, దాసరి దర్శకత్వం వహించిన, దాసరి సినిమాలు - మూడూ సరైనవే. మొదటి రెండూ మూడోదానికు ఉపవర్గాలుగా ఉంచాలి.
* సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్ చిత్రకారులు, సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్ చిత్రకారులు - పేరు ఏది సరైనదో చూసి అది ఉంచాలి. ఈ సందర్భంలో మొదటిది సరైనది. (అసలు తెవికీలో ఈ వర్గం అక్కరలేదు. రష్యా చిత్రకారులు సరిపోతుంది.) అలాగే ఆలప్పుఝ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు వర్గం:అలప్పుజ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు. ఇలాంటివాటికి కూడా.. ప్రతీదానికీ చర్చ వద్దు. సందర్భాన్ని బట్టి సరైనదేదో నిర్ణయించుకోవడమే.
* <s>ఉడుపి జిల్లాలో హిందూ ఆలయాలు</s>, <s>ఉడిపి జిల్లా హిందూ దేవాలయాలు</s> - రెండూ తప్పే. "ఉడిపి జిల్లా దేవాలయాలు" సరైనది. నా అభిప్రాయం వివరంగా పైనున్న విభాగాల్లో రాసాను.
* <s>పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు</s>, పిఎస్ఎల్వి ఉపగ్రహ వాహక నౌకలు
* భారతీయ సినిమా మహిళా దర్శకులు, భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు _ ఈ రెంటికీ సృష్టికర్తను నేనే. ఇప్పుడు కూడా ఏది సరైనదో తేల్చుకోలేకపోయాను. అయితే, దీని పైవర్గం వర్గం:మహిళా సినిమా దర్శకులు కాబట్టి, ఈ వర్గాన్ని వర్గం:భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు అనేది సరైనది.
* వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు, వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు - ఇక్కడ రాసిన ఈ రెండూ ఒకటే. వేరే రూపాలేమైనా ఉన్నాయేమో చూడండి.
* కీరవాణి సంగీతం కూర్చిన సినిమాలు, ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు - ఎక్కువగా పలికే పేరు ఏదైతే అది సరైనది. ఎమ్.ఎమ్. అక్కరలేదు. కీరవాణి రాగం పేరుతో ఏదైనా వర్గం ఉంటే తప్ప.
* ఇవి కకుండా హలంత అజంత రూపాలపై ఒక నిర్ణయం తీసుకోవాలి. జనరిక్గా ఒక నిర్ణయం తీసుకుంటే మంచిది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారూ, గతంలో దీనిపై చర్చ ఒకటి జరిగినట్టు గుర్తు, చూడండి. దొరక్కపోతే, దీన్ని జనరిక్ చర్చగా ఈ పేజీలో చేర్చండి. దీనిపై ఒక నిర్ణయం తీసుకుంటే కొన్ని సమస్యలు పోతాయి.
* రుగ్మతలు, వ్యాధులు - రెండూ సరైనవే. కాకపోతే చిన్నపాటి తేడా ఉన్నట్టుంది - పళ్ళు నూరడం, గోళ్ళు కొరకడం వ్యాధి కాదు, రుగ్మత అనుకుంటాను. సందర్భాన్ని బట్టి వాడాలి.
* అసోం భూగోళశాస్త్రం, వర్గం:అసోం భౌగోళికం - భౌగోళిక అంశాల రీత్యా భౌగోళికం సరైనది. శాస్త్ర రీత్యా భూగోళశాస్త్రం సరైనది. వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ భౌగోళికం సరైనది, వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ భూగోళశాస్త్రం సరైనది కాదు. అక్షాంశ, రేఖాంశాలు భూగోళశాస్త్రంలో ఉంటాయి.
* సముదాయసభ్యుల అభిప్రాయాలు వీటిమీద కావాలి - ఇవి మరింత మౌలికమైన (మెటా) అంశాలు కదా, వీటిని ఇక్కడ చర్చించడం సరైనది కాదు. విడిగా వేరే పేజీలో ప్రత్యేకంగా చర్చ పెట్టండి.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:36, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, ఇది కేవలం విధాన విర్ణయాల చర్చకు ముందు ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు, సేకరించుటకొరకు మాత్రమే. వీటిన్నటినీ క్రోడీకరించి విధాన నిర్ణయ చర్చాపేజీని తయారుచేసి మరలా చర్చకు తీసుకురావటం జరుగుతుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:46, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఎందుకలాగ? వర్గాలపై చర్చ సాగాల్సింది ఇక్కడే గదా? ఈ చర్చను బట్టే నిర్ణయం తీసుకుందాం. మళ్ళీ మరొక చర్చ ఎందుకూ? __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:53, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::[[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]] ఈ లింకు కూడా పరిశీలించారనుకుంటాను. ఎవరు ఏ వర్గానికి మద్దతు ఇస్తారో ఎలా నిర్ణయించగలం, అందరి అభిప్రాయాలతో మొదటి ప్రాధాన్యత , రెండవ ప్రాధాన్యత వర్గం అలా తయారుచేసి అలా చర్చకు తీసుకువద్దామని నా అభిప్రాయం, మొదటి నుండి నేను అలా అనుకుంటూ వచ్చాను. ఇది పెద్ద చర్చకాబట్టి విధాన నిర్ణయాలు జరిగిన తరువాత వాటిని వికీపీడియా:వర్గీకరణ/విధాన నిర్ణయాలు అనే పేజీలో నమోదు చేద్దామని అనుకుంటున్నాను. మరో విధానంలో చేద్దామంటే అలాగే చేద్దాం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 12:09, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, నాకు తోచినది నేను చెప్పాను. ఇక మీకు తోచినది మీరు చెయ్యండి. :-)
::::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:17, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మీరు చెప్పింది, నేను సరిగా అర్థం చేసుకోవటంలో పొరపాటు జరిగి ఉండవచ్చు. రెండు మూడు రోజలు చూసి దీనికి ముగింపు పలుకుదాం. ఫైనలుగా తరువాత ఎలా ముందుకు వెళ్లాలో విశీదకరించగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:00, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, నేను అనవసరంగా అడ్డం పడి, అర్థం కాకుండా ఏదో రాసి, మిమ్మల్ని తికమక పెట్టినట్టున్నాను. నేను చెప్పేది వదిలెయ్యండి. మీరు అనుకున్నట్టుగానే కానివ్వండి సార్. అడంగు చేరడం ముఖ్యం, ఎలా వెళ్ళామన్నది కాదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:46, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ వర్గాలపై పూర్తి చర్చ ఒకే చోట జరిగితే క్రొత్త వాడుకరులకు ఒక '''సూచిక''' లాగ ఉంటుంది. ఒక్క పేజిలో అన్ని విషయాలు చదివి సూచనలు ''పాటించడానికి'' వీలుగా ఉంటుంది. సూచనలు, నిర్ణయాలు ఇక్కడే చేస్తే మంచిదని నా అభిప్రాయం. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 12:44, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== ప్రణయ్రాజ్ అభిప్రాయాలు ==
తెలుగు వికీపీడియాలో వర్గాల వ్యవస్థను పరిశీలించినప్పుడు పేరులో స్పష్టత లేకపోవడం, ఒకే రకమైన వర్గాలు వేర్వేరు పేర్లతో పునరావృతం కావడం, వ్యాకరణ అస్థిరతలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఈ సమస్యలను పరిష్కరించి, వర్గాల వ్యవస్థను ప్రామాణీకరించడానికి నా సూచనలు:
'''1. పేరులో స్పష్టత, సంక్షిప్తత'''
*సంక్షిప్తత: వర్గం పేరు వీలైనంత సంక్షిప్తంగా, అర్థవంతంగా ఉండాలి. ఉదాహరణకు "ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం" కంటే "ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం" అనడం సమంజసంగా ఉంటుంది.
* ము వర్ణ లోపం (అనుస్వారం వాడకం): వర్గం చివర 'ము' కు బదులుగా అనుస్వారం (ం) వాడాలి (ఉదా: గణితశాస్త్రము కాకుండా గణితశాస్త్రం).
*ఆంగ్ల పదాల అనుకరణను నివారించడం:కామాలు (,) వాడే ఆంగ్ల పేర్ల శైలిని (ఉదా: హిందూ దేవాలయాలు, అమెరికా) స్వస్తి చెప్పి, తెలుగు శైలిలో నేరుగా ప్రామాణికంగా రాయాలి.
'''2. ప్రాంతాలు, మతాలు & దేవాలయాల వర్గీకరణ'''
* దేవాలయాలు vs ఆలయాలు: "ఆలయం" కంటే "దేవాలయం" అని వాడటమే స్పష్టంగా ఉంటుంది. 'దేవాలయం' అనగానే అది సాధారణంగా హిందూ ప్రార్థనా స్థలాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, ప్రత్యేకంగా "హిందూ దేవాలయాలు" అననవసరం లేదు (*దేవాలయాలు* అని ఉపయోగిస్తే సరిపోతుంది). ఇతర మతాలకు చెందినవైతే చర్చిలు, మసీదులు, జైన దేవాలయాలు అని పేర్కొనవచ్చు.
* దేవాలయాలు vs పుణ్యక్షేత్రాలు: దేవాలయం (గుడి) వేరు, పుణ్యక్షేత్రం (ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత ఉన్న ఊరు/ప్రదేశం) వేరు. రెండిటికీ మధ్య స్పష్టమైన వ్యత్యాసం పాటిస్తూ ఉపవర్గాలను సవరించాలి.
* ప్రాంతాల పేర్లు: భౌతిక/ప్రాంతీయ వర్గాలకు "లో" కంటే "లోని" అనడం వ్యాకరణబద్ధంగా బాగుంటుంది (ఉదా: అమెరికాలోని దేవాలయాలు, భారతదేశంలోని నదులు).
* అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు: కేవలం 'అమెరికా' అని కాకుండా స్పష్టత కోసం 'అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల' అని వాడటం మంచిది.
'''3. కాలక్రమ వర్గాలు'''
*శతాబ్దాలు & దశాబ్దాలు:
* "11 వ" అని స్పేస్ ఇవ్వకుండా "11వ" అని కలపి రాయాలి.
* "11వ శతాబ్దం" కాకుండా "11వ శతాబ్దపు" అని ఉపయోగిస్తే వ్యాకరణానికి సరైన రూపం వస్తుంది.
* దశాబ్దాలకు "1930లు" అనడం కంటే "1930వ దశాబ్దపు" అని ఉపయోగిస్తే ప్రామాణికంగా ఉంటుంది.
'''4. శబ్దకోశం & సమాసాలు'''
*పదాల కలయిక: మాత్ర్ దేవతలు-> మాతృదేవతలు, వృక్ష శాస్త్రం -> వృక్షశాస్త్రం, నృత్య కళాకారులు -> నృత్యకళాకారులు అని సమాసపదాలను కలిపి రాయాలి.
* భాషా పదాలు: ఇంగ్లీషు కంటే తెలుగు పదం "ఆంగ్లం" వాడటానికే ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి (ఉదా: *ఆంగ్ల రచయితలు).
* స్త్రీల వర్గాలు: మహిళా కళాకారులకు రచయిత్రులు, కవయిత్రులు, నటీమణులు వంటి పదాలు తెలుగుదనంతో శోభిస్తాయి. వీలుకాని చోట 'మహిళా ----' అని వాడవచ్చు.
* పట్టణాల పేర్లు: ప్రామాణికమైన ఆధునిక పేర్లనే వాడాలి (ఉదా: ముంబై, చెన్నై).
* పదవుల పేర్లు: "శాసన సభ్యులు" కంటే "శాసనసభ సభ్యులు" లేదా "శాసనసభ్యులు" అనడం వ్యాకరణ రీత్యా సరైనది.
'''5. నకిలీ/పునరావృత వర్గాల తొలగింపు & విలీనం'''
*ఎర్ర లింకులు & ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు: ఒకే విషయాకి ఉన్న వేర్వేరు వర్గాలను (ఉదా: హిందూమతం, హిందూ మతము, హిందూమతము) ఒకే ప్రామాణిక వర్గంలోకి విలీనం చేసి, మిగిలిన అనవసర/ఎర్ర వర్గాలను తొలగించి పునఃసృష్టి కాకుండా రక్షించాలి.
*బాట్/స్పామ్ నివారణ: విధాన నిర్ణయం జరిగాక పాత వర్గాల స్థానంలో కొత్త వర్గాలను సృష్టించి వ్యాసాలను తరలించే ప్రక్రియను నియమానుసారంగా ఒకేసారి (ప్రాజెక్టు ద్వారా) చేయాలి తప్ప విడివిడిగా అసంపూర్తిగా చేయకూడదు.
'''6. బహువచన ప్రక్రియ, ప్రత్యయాలు'''
* బహువచనాలు: ప్రతీ వర్గం పేరులో స్పష్టత కోసం బహువచనాన్నే వాడాలి (ఉదా: "తెలంగాణ రచయిత" కాకుండా "తెలంగాణ రచయితలు" అని ఉండాలి).
* ప్రత్యయం వాడకం: విభక్తి ప్రత్యయం లేకుండా నేరుగా నామవాచకాన్ని వాడటం కంటే, వ్యాకరణ బంధం కోసం "కి చెందిన" లేదా "సంబంధించిన" లేదా సందర్భాన్ని బట్టి "లోని" అనడం స్పష్టత ఇస్తుంది.
* ఉదాహరణకు: "హైదరాబాద్ వ్యక్తులు" అనడం కంటే "హైదరాబాద్కు చెందిన వ్యక్తులు" లేదా "హైదరాబాద్లోని వ్యక్తులు" అనడం సముచితం.
'''7. వ్యక్తుల వర్గీకరణ & వృత్తులు'''
* లింగభేద వర్గీకరణ: పురుషులకు సంబంధించి ప్రత్యేకంగా "పురుష నటులు" అని కాకుండా సాధారణంగా "నటులు" అనవచ్చు. మహిళలకు మాత్రం ప్రసిద్ధ వాడుకను బట్టి "నటీమణులు / మహిళా నటులు" అని వర్గీకరించడం సులభంగా ఉంటుంది.
* జాతీయత vs ప్రాంతం: వ్యక్తుల వర్గీకరణలో దేశం/రాష్ట్రం ప్రాతిపదికగా మార్చాలి.
* ఉదా: "భారతీయ శాస్త్రవేత్తలు", "ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు", "తెలంగాణ కవులు".
'''8. మూసలు & వర్గాల క్రమానుగత నిర్మాణం'''
* ప్రధాన వర్గం: ప్రతీ చిన్న వర్గం తప్పనిసరిగా ఒక ప్రధాన వర్గంలో భాగామై ఉండాలి. ఉదాహరణకు "హైదరాబాద్లోని దేవాలయాలు" అనేది "తెలంగాణలోని దేవాలయాలు", "హైదరాబాద్ నిర్మాణాలు" రెండింటి కిందకూ రావాలి.
* మధ్యంతర వర్గాల నిర్వహణ: వికీపీడియా నిర్వహణకు వాడే వర్గాలు (ఉదా: వికీపీడియా మొలక వ్యాసాలు, సవరణలు కోరిన వ్యాసాలు) సాధారణ పాఠకులకు కనిపించకుండా "దాచిన వర్గాలు" గా మార్చాలి.
'''9. అనువాదాలు & వికీడేటా అనుసంధానం'''
* వికీడేటా లంకెలు: ప్రతీ వర్గాన్ని వికీడేటా ఐటమ్ తో తప్పనిసరిగా అనుసంధానించాలి. దీనివల్ల ఇతర భాషల వికీపీడియాల్లో ఉన్న వర్గాలతో అనుసంధానమై, భవిష్యత్తులో గ్లోబల్ వికీ ప్రాజెక్టులతో అనువదించడం/డేటా మార్పిడి సులభమవుతుంది.
* ఆంగ్ల వర్గాల యథాతథ అనువాదం వద్దు: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని Category Structure ని నేరుగా అనువాదం చేయకుండా, తెలుగు భాషా సౌందర్యం, నేటివిటీ, వ్యాకరణ నిబంధనలకు తగినట్లుగా వర్గాలను సృష్టించాలి.
'''10. ఖాళీ వర్గాలు & మొలక వర్గాలు'''
* కనీస వ్యాసాలు: కనీసం 3 నుండి 5 వ్యాసాలు లేనిదే క్రొత్త వర్గాన్ని సృష్టించకుండా నియంత్రించాలి. కేవలం ఒకే ఒక్క వ్యాసం కోసం ప్రత్యేకంగా కొత్త వర్గాన్ని తయారు చేస్తే వర్గాల సంఖ్య పెరిగిపోయి గందరగోళం ఏర్పడుతుంది.
* ఖాళీ వర్గాల తొలగింపు: ఎటువంటి వ్యాసాలు లేదా ఉపవర్గాలు లేని వర్గాలను గుర్తించి త్వరితగతిన తొలగించాలి.
'''11. నావిగేషన్ & వర్గాల పరిమితి'''
* అతి-వర్గీకరణ నివారణ: ఒక వ్యాసానికి పరిమితికి మించి వర్గాలు చేర్చకుండా చూడాలి. ఉదాహరణకు, ఒక వ్యాసం ఇప్పటికే "హైదరాబాద్లోని దేవాలయాలు" అనే వర్గంలో ఉంటే, దానికి మళ్ళీ ప్రధాన వర్గం "తెలంగాణలోని దేవాలయాలు" లేదా "భారతదేశంలోని దేవాలయాలు" అని విడివిడిగా ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు.
* సునిశిత వర్గీకరణ: వ్యాసం వీలైనంత నిర్దిష్టమైన లోతైన ఉపవర్గానికి చెంది ఉండాలి.
'''12. వర్గాల వివరణ పేజీలు'''
* వర్గం పేజీలో వివరణ: ప్రతి ప్రధాన వర్గం పేజీ పైన ఆ వర్గం దేనిని ఉద్దేశించినది, అందులో ఎలాంటి వ్యాసాలు చేర్చాలో 1-2 వాక్యాల చిన్న వివరణ ఉంచాలి.
'''13. స్వయంకృత/యంత్ర అనువాదాల వర్గాలు'''
* గూగుల్/యంత్ర అనువాదాల గుర్తింపు: గతంలో గూగుల్ ట్రాన్స్లేట్ లేదా బాట్ల ద్వారా వచ్చి పడిన అస్పష్టమైన, వ్యాకరణ దోషాలున్న వర్గాల పేర్లను (ఉదా: "అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు నుండి ప్రజలు") గుర్తించి, వాటిని సరైన వ్యాకరణ రూపంలోకి మార్చాలి.
* ఆటోమేటిక్ వర్గీకరణ నియంత్రణ: వికీపీడియాలో వ్యాసాలు సృష్టించేటప్పుడు స్వయంచాలకంగా వచ్చే ఆంగ్ల వర్గాల దిగుమతిని అరికట్టేలా ట్రాన్స్లేషన్ టూల్ సెట్టింగ్స్ను సవరించాలి.
'''14. సముదాయ భాగస్వామ్యం & బాట్ ప్రాజెక్ట్'''
* చర్చల ద్వారా స్పష్టమైన నిర్ణయం: ఏదైనా కీలకమైన వర్గాన్ని మార్చడానికి లేదా తొలగించడానికి ముందే సముదాయంలో సహమతి కు రావడానికి నిర్ణీత గడువు (ఉదా: 14 రోజులు) కేటాయించాలి.
* విధాన నిర్ణయ పేజీ: చర్చ ముగిశాక, కుదిరిన అంగీకారాలను ఒక స్పష్టమైన "వర్గాల నామకరణ విధానం" గా మార్చి వికీపీడియా నేమ్స్పేస్లో ఉంచాలి.
* బాట్ సహాయంతో మార్పులు: వర్గాల పేర్లను మార్చడం మానవీయంగా చేయడం చాలా శ్రమతో కూడుకున్నది కాబట్టి, సముదాయం ఆమోదం పొందిన తర్వాత 'వికీపీడియా బాట్' ద్వారా ఒకేసారి వ్యాసాలను పాత వర్గం నుండి క్రొత్త వర్గానికి తరలించాలి.
--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:02, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==కళాసాగర్ అభిప్రాయాలు==
తెలుగు వికీపీడియాలో (తెవికీ) వర్గాల పేర్లు ఏకరీతిలో లేకపోవడం వల్ల, ముఖ్యంగా వ్యాసాలను అనువదించేటప్పుడు ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి తగిన మార్గదర్శకాలను రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనిపై చర్చించిన అనంతరం, కొత్త వర్గాలను సృష్టించే వాడుకరులకు స్పష్టమైన మార్గనిర్దేశం చేయాలి.
* వర్గాల గురించి సరిఅయిన అవగాహన లేకపోవడం వలన నేను కూడా కొన్ని తప్పిదాలు చేశాను. ఆ విషయం చదువరి గారు, రాజశేఖర్ గారు నా దృష్టికి తెచ్చారు. అప్పటినుండి వర్గాలు సృష్టించేప్పుడు జాగ్రత్త పడుతున్నాను.
--[[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kalasagary|చర్చ]]) 05:03, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
{{Discussion bottom}}
==వర్గాల నామకరణ విధాన ప్రతిపాదనలు==
<div style="text-align:center; font-size:120%; font-weight:bold; margin:1em 0;">
"ఈ చర్చ ఈ రోజు 22026 అక్టోబరు 17 నుండి 2026 అక్టోబరు 31 వరకు (రెండు వారాల పాటు) తెరిచి ఉంటుంది. ఆలోపు వచ్చిన అభిప్రాయాల ఆధారంగా ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడిన నిర్ణయాలను అధికారిక విధానాలుగా అమలులోకి వస్తాయి."
</div>
ముందుగా వర్గాల నామకరణ సమస్యలపై స్పందించి అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియజేసినవారందరికీ ధన్యవాదాలు. ఆ అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకుని ఇక ముందు తెవికీలో ఏ వర్గాలు ఎలా ఉండాలో ఫైనలుగా విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు ప్రవేశపెట్టటమైనది.
తెలుగు వికీపీడియాలో వర్గాల నామకరణంలో స్థిరత్వం లోపించడం వల్ల, ఒకే విషయానికి సంబంధించిన వర్గాలు రెండు మూడు వేర్వేరు పేర్లతో విడిపోతున్నాయి. దీనివల్ల వర్గ వ్యవస్థ చిన్నాభిన్నమై పాఠకులకూ, సవరణదారులకూ నావిగేషన్ కష్టమవుతోంది. దాదాపు 80కి పైగా ఇలాంటి ఉదాహరణలు గుర్తించబడిన సంగతి మీ అందరికి తెలుసు. వాటి వివరాలు మరలా పరిశీలించాలంటే ఈ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు|ఆధారాల పేజీ]] చూడగలరు.
ఈ వర్గాల నామకరణ సమస్యలపై విధాన నిర్ణయాలు ప్రవేశపెట్టేముందు లోపాలు గురించి ఒకసారి మననం చేసుకుందాం.
'''ఎ. సమస్యలకు అసలు కారణాలు (ఎందుకు జరుగుతున్నాయి)'''
* స్వతంత్రంగా, సమన్వయం లేకుండా వేర్వేరు సవరణదారులు వేర్వేరు సమయాల్లో వర్గాలు సృష్టించడం.
* ఏదైనా కొత్త వర్గం సృష్టించే ముందు అదే/పోలిన వర్గం ఉందేమో శోధించే అలవాటు లేకపోవడం.
* వర్గం సృష్టించాక వికీడేటాకు లింకు చేయకపోవడం, ఇలా చేయనందున అనువాద వ్యాసాలకు ఇప్పటికే ఉన్న వర్గం స్వయంచాలకంగా చేరదు.
* పర్యాయపదాల్లో (ఆలయాలు/దేవాలయాలు, హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ అలయాలు వంటివి) ఏది వాడాలో ఒక విధాన నిర్ణయం అంటూ లేకపోవడం
* నామ-విశేషణ రూపాల్లో అమెరికా/అమెరికన్, ఇంగ్లాండ్, ఇంగ్లాండు, ముంబాయి, ముంబై) ఇలాంటి వాటిమీద ఏకాభిప్రాయం లేకపోవడం
* భౌగోళిక/భావనాపరమైన అవగాహన లోపం (నదులు, గవర్నర్ల వర్గాల్లో)
* వర్గం పేరును సంక్షిప్తీకరణలో ఉంచాలనే సాధారణ ఉద్దేశంతో, ఏ పదం తీసేస్తే అర్థం చెడిపోతుందో, ఏది తీసేసినా పర్వాలేదో అనే విచక్షణ లేకుండా, అర్థాన్ని నిలబెట్టే కీలక పదాలను (ప్రత్యయాలు, క్రియాపదాలు, సంబంధ సూచికలు) లేకుండా వర్గాలు సృష్టించటం. దానివలన అర్థం కోల్పోవడం జరుగుతుంది
* లిప్యంతరీకరణ/ZWNJ లో సాంకేతిక అస్థిరత (కంటికి కనిపించని అక్షరం) వల్ల ఒకే వర్గం రెండు వర్గాలుగా సృష్టింపు జరగటం
* విరామచిహ్నాల వాడకంలో వ్యక్తిగత శైలీ భేదాలు (కొన్నివర్గాలు విరామచిహ్నాలు లేకుండా, మరికొన్నిటికి విరామ చిహ్నాలు వాడటం)
* వికీడేటాకు లింకుకలవని వర్గాలు గూగుల్ అనువాద యంత్రంపై ఆధారపడటం వల్ల వ్యాకరణ దోషాలు
* 20+ ఏళ్ల కాలంలో భాషవాడుకలో చాలా మార్పులు రావటం, పాత వర్గాలు కొత్తవారికి తెలియకపోవడం
* తొందరపాటులో విభక్తి ప్రత్యయాలు వ్యాకరణ పరంగా కొందరు సరిగ్గా వాడకపోవడం
* ఆంగ్ల వ్యాసాల అనువాదంలో వర్గం పేరును ఎవరికివారే సొంతంగా అనువదించుకోవడం
* ఎర్ర వర్గాలు (సృష్టించని వర్గాలు) ఉన్నా, అవి వ్యాసాల్లో లింకు అయ్యి ఉండటం వల్ల ఇతరులకు కనిపించకపోవడం
* "కొన్ని సందర్భాల్లో ఒకే సవరణదారుడు ఒకే తరహా వర్గాలను వేర్వేరు సమయాలలో మూడు వేర్వేరు అస్థిర రూపాల్లో (లోని-కలిపి, లోని-లేకుండా, అసలు లోని వాడకుండా) సృష్టించటం.
* '''ప్రధాన మౌలిక కారణం:''' వర్గాల నామకరణానికి స్పష్టమైన, లిఖితపూర్వక మార్గదర్శకాలు లేదా విధాన నిర్ణయాలు లేకపోవడం
----"వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ చెయ్యాలి. అన్నీ ఒక్కసారే చేద్దాం అని పెట్టుకోవద్దు, ఏదీ అవదు. కొన్ని ఎంచుకో, పని కానిచ్చేయ్! మొదలెట్టు" వాడుకరి చర్చ:Chaduvari గారి కొటేషను ప్రభావం నామీద త్రీవంగా పనిచేసింది. దానిని దృష్టిలో పెట్టుకుని అన్ని నామకరణ సమస్యలనూ ఒకేసారి చర్చకు పెడితే గందరగోళ పరిస్థితి ఏర్పడే అవకాశం ఉన్నందున, వీటిని దశలవారీగా చర్చకు ప్రవేశపెడదామని నిర్ణయించుకున్నాను.
ఈ పేజీ తెవికీలో వర్గాల పేర్ల స్థిరత్వం కోసం ప్రతిపాదిత నియమాలను ఒకే ఫార్మాట్లో చూపుతుంది. ఏకాభిప్రాయం కుదిరిన "విధాన నిర్ణయాలు" వరుసలో నమోదు చేయబడతాయి. వీటి ప్రకారం అమలు [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల సంస్కరణ]] ద్వారా జరుగుతుంది.
ప్రస్తుత '''దశ 1''' (కింద 1, 2, 3 విభాగాలు) చర్చకు సిద్ధంగా ఉన్నాయి. తర్వాతి దశలు క్రమంగా ఇదే పేజీలో చేర్చబడతాయి.
== 1. "లోని" వాడకం ==
===సమస్య===
"లోని"ని కొందరు ముందు పదంతో కలిపి, మరికొందరు వేరుగా (స్పేస్తో) రాస్తున్నారు. దీనివల్ల ఒకే అంశానికి రెండు వేర్వేరు వర్గాలు ఏర్పడుతున్నాయి.
===విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన-1===
వర్గం పేర్లు వీలైనంత సంక్షిప్తంగా ఉండాలి. "లోని" వాడకుండా అర్థం స్పష్టంగా వచ్చేలా ఉంటే వాడకూడదు. భౌగోళిక వర్గీకరణ వర్గాల్లో (రాష్ట్రాలు, జిల్లాలు, నదులు, పీఠభూములు, ప్రాంతాలు వంటివి) సాధారణంగా ఇది సాధ్యమే. "లోని" ను అరుదైన సందర్భాల్లో మాత్రమే వాడాలి. ఏ సందర్బంలో వాడాలి అనే విషయానికి వస్తే స్థల నామాన్ని నేరుగా నామవాచకంతో జతచేస్తే అది ఒక నిర్దిష్ట సంస్థ పేరులా తప్పుగా అన్వయమయ్యే ప్రమాదం ఉన్నప్పుడు. ఉదాహరణకు, కర్ణాటక బ్యాంక్ అనే నిర్దిష్ట బ్యాంకు ఉన్నందున, "కర్ణాటక బ్యాంకు శాఖలు" అంటే కర్ణాటక రాష్ట్రంలో ఉన్న ఏ బ్యాంకు శాఖనైనా సూచిస్తుందా, లేక "కర్ణాటక బ్యాంక్" అనే నిర్దిష్ట సంస్థ శాఖలనా అనే గందరగోళం వస్తుంది. ఇలాంటి చోట్ల "లోని" తప్పనిసరిగా వాడాల్సిఉంది. అలాంటి సందర్భాలలో ఎల్లప్పుడూ ముందు పదంతో మాత్రమే కలిపే రాయాలి (ఇది విభక్తి ప్రత్యయం), ఎప్పుడూ వేరుగా (స్పేస్తో) ఉండకూడదు. ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే అన్ని వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. అర్థం చెడనంతవరకు "లోని" వాడకుండా రాయాలి
===పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు)===
* [[:వర్గం:భారతదేశం లోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Cross}} (స్పేస్తో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:భారతదేశంలోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Cross}}(కలిపి ఉనికిలో ఉంది)
===కొత్త వర్గాలు (ప్రతిపాదన)===
* [[:వర్గం:భారత వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Tick}} ("లోని" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలోని బ్యాంకు శాఖలు]] {{Tick}} (వర్గం ఉనికిలో లేదు, తప్పనిసరిగా ఇలాంటి అరుదైన సందర్భాలలో "లోని" ఉపయోగించాల్సి ఉంటుదనే ఉదాహరణ కోసం. [[కర్ణాటక బ్యాంక్]] అనే సంస్థ పేరుతో గందరగోళం రాకుండా)
===మద్దతు/చర్చ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:12, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
===వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన===
#
== 2. దేవాలయాలు/హిందూ దేవాలయాలు/ ఆలయాలు/హిందూ ఆలయాలు (పర్యాయపదాలు) వాడుక ==
'''సమస్య '''
"ఆలయాలు", "దేవాలయాలు" ఒకే అర్థాన్నిచ్చే పదాలు కావడంతో, "హిందూ దేవాలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు" వంటి వేర్వేరు రూపాల్లో వర్గాలు చీలిపోయాయి (9 సార్లు పునరావృతం).
=== విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన-2 ===
"దేవాలయాలు" అనే పదాన్ని మాత్రమే ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" అనే పదాలను వర్గాల్లో వాడరాదు — "దేవాలయం" అనే పదమే సాధారణంగా హిందూ ఆలయాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, "హిందూ" అనే పదాన్ని మళ్ళీ చేర్చాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" వర్గాల్లోని వ్యాసాలను "దేవాలయాలు" వర్గంలో చేర్చాలి.
=== విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన (సవరించినది) ===
"దేవాలయాలు" అనే పదాన్ని మాత్రమే ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" అనే పదాలను వర్గాల్లో వాడరాదు."దేవాలయం" అనే పదమే సాధారణంగా హిందూ ఆలయాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, "హిందూ" అనే పదాన్ని మళ్ళీ చేర్చాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" వర్గాల్లోని వ్యాసాలను "దేవాలయాలు" వర్గంలో చేర్చాలి.
'''మినహాయింపు:''' దేవతా పేరుతో ఇప్పటికే సంధి చెంది ఒకే పదంగా స్థిరపడిన వర్గాలు (ఉదా: వర్గం:శివాలయాలు, వర్గం:రామాలయాలు) ఈ నియమం నుండి మినహాయించాలి. వీటిని యథాతథంగా ఉంచాలి. వీటిని "దేవాలయాలు"గా మార్చితే "శివదేవాలయాలు", "రామదేవాలయాలు" వంటి ఇబ్బందికరమైన పరిస్థితి ఉంది. పునరుక్తి (దేవుడు అర్థం రెండుసార్లు వచ్చినట్లు ఉంటుంది) ఉన్న రూపం వస్తుంది. అయితే దేవతా పేరు, "ఆలయాలు" విడి పదాలుగా (సంధి చెందకుండా) ఉన్న వర్గాలకు (ఉదా: వర్గం:వేంకటేశ్వర ఆలయాలు) ఈ మినహాయింపు వర్తించదు.సాధారణ నియమం ప్రకారమే "దేవాలయాలు"గా మార్చాలి (ఉదా: వర్గం:వేంకటేశ్వర దేవాలయాలు).
=== పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు) ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్లోని హిందూ ఆలయాలు]] {{Cross}} (లోని కలిపి హిందూ ఆలయాలనే అనే పదంతో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ లోని హిందూ దేవాలయాలు]] {{Cross}} (లోని స్పేస్తో హిందూ దేవాలయాలనే అనే పదంతో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు]] {{Cross}} (హిందూ పదంతో దేవాలయాలు అని ఉనికిలో ఉంది)
=== కొత్త వర్గాలు (ప్రతిపాదన) ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ దేవాలయాలు]] (ప్రామాణికం) {{Tick}} ("హిందూ" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ, ఇది ఇప్పటికే ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:దేవాలయాలు]] (ప్రామాణికం) {{Tick}} ("హిందూ" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ, ఇది ఇది ఇప్పటికే ఉనికిలో ఉంది)
==మినహాయింపు==
* [[:వర్గం:శివాలయాలు]] (మినహాయింపు — మార్చవద్దు)
* [[:వర్గం:రామాలయాలు]] (మినహాయింపు — మార్చవద్దు)
=== గమనిక ===
పై రెండు నియమాలూ కలిసి ఎలా పనిచేస్తాయో చూపించడానికి ఉమ్మడి ఉదాహరణ: "X లోని ఆలయాలు"/ లోని హిందూ ఆలయాలు/లోని హిందూ దేవాలయాలు ఈ మూడు తరహా వర్గాలు తుదిగా "Xలోని దేవాలయాలు" గా మారతాయి.
=== మద్దతు/చర్చ ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:13, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
=== వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన ===
#
== 3. "లో" / "లోకి" వాడకం ==
===సమస్య===
"లో" / "లోకి" స్వతంత్ర పదాలుకావు. వీటి వాడుక విషయంలో కొందరు ముందు పదంతో కలిపి, మరికొందరు వేరుగా స్పేస్ ఇచ్చి వాడిన సందర్బాలు ఉన్నవి. దీనివల్ల ఒకే అంశానికి రెండు వేర్వేరు వర్గాలు ఏర్పడుతున్నాయి. అయితే డూప్లికేట్ వర్గాలు గుర్తించలేదు, కానీ వ్యాకరణ పరంగా స్పేస్ ఇవ్వటం తప్పు. ''ఇంటి లోకి'' అని ఎవరూ రాయరు. "ఇంట్లోకి" అని రాస్తారు.
=== పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు) ===
* [[:వర్గం:1930 లో భారతదేశంలో స్థాపించబడినవి]] {{Cross}} (అనవసరమైన స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:1972 లో మణిపూర్లో స్థాపించబడినవి]] {{Cross}} (అనవసరమైన స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] {{Cross}} ("లో" లేకుండా, కేవలం ఒక అంకెను సూచించినట్లుగా ఉనికిలో ఇలాంటివి చాలా ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:నేపాల్ చిత్రీకరించిన సినిమాలు]] {{Cross}} (ఇలా ఉంటే అర్థవంతంగా ఉండదు, ఉనికిలో లేదు ఉదాహరణగా చూపాం).
* [[:వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగు లోకి అనువాదాలు చేసినవారు]] {{Cross}} ("అనువాదాలు చేసినవారు" అనవసర పొడవు+స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:ఇతర భాషల నుండి తెలుగులోకి అనువాదాలు చేసిన రచయితలు]] {{Cross}} (ఇది కూడా పైదానిలాగానే ఉంది, ఇంకా దీనిలో రచయితలు అని ఉంది, అనువాదాలు చేయటానికి రచయితలే కానక్కర్లలేదు, శాస్త్రవేత్తలు, చరిత్రకారులు ఇలాంటి వారు చేయొచ్చు)
=== కొత్త వర్గాలు (ప్రతిపాదన) ===
* [[:వర్గం:1930లో భారతదేశంలో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:1972లో మణిపూర్లో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:1962లో ఒరిస్సాలో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఇంతకుముందే ఉనికిలో ఉన్నవర్గం)
* [[:వర్గం:1846లో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:నేపాల్లో చిత్రీకరించిన సినిమాలు]] {{Tick}} ("లో" తప్పనిసరైన సందర్భానికి ఉదాహరణ)
* [[:వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగులోకి అనువదించినవారు|వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగులోకి అనువదించిన'''వారు''']] {{Tick}} (సంక్షిప్తీకరణ వర్గం)
* [[:వర్గం:ఇతర భాషల నుండి తెలుగులోకి అనువదించినవారు]] {{Tick}} (సంక్షిప్తీకరణ వర్గం)
=== ప్రతిపాదిత విధాన నిర్ణయం-3 ===
"లో"/"లోకి" ప్రత్యయాలు, స్వతంత్ర పదాలు కాదు. ఖాళీ ఇస్తే ఒకే వర్గానికి ముందు ముందు రెండు వర్గాలు సృష్టించటానికి అవకాశాం ఉంది. "లో"/"లోకి" ఎప్పుడూ ముందు పదానికి కలిపి రాయాలి. "లో"/"లోకి" లేకపోయినా వర్గం అర్థవంతంగా ఉంటే వాడాకుండా ఉండాలి. వాడాలిసిన అవసరమొస్తే ముందుపదంతో తప్పనిసరిగా కలిపిరాయాలి.ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. పూర్వపదం హలంతమైతే మధ్యలో ZWNJ వాడాలి (ఉదా: ఆంధ్రప్రదేశ్లో).
=== మద్దతు/చర్చ ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:17, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
=== వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన ===
# లో/లోకి ప్రత్యయాలు అవసరమైన చోట్ల చేర్చితే సరిపోతుంది. అన్ని సందర్భాలలోనూ అవసరం లేదని నా అభిప్రాయం. ఉదాహరణకు [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]], [[:వర్గం:1949 తెలుగు సినిమాలు]] ఇక్కడ "లో" లేక పోయినా ఫరవాలేదు. ఇంగ్లీషు వికీపీడియాలో కూడా [[:en:Category:1846 establishments]] అనే వర్గం ఉందే కాని [[:en:Category:Establishments in 1846]] లేదు. కాక పోతే ఇక్కడ స్థాపనలు బదులుగా స్థాపితాలు ఉపయోగిస్తే బాగుంటుంది. [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 17:42, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#:@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారూ మీ సూచనకు ధన్యవాాదాలు. "లో/లోకి ప్రత్యయాలు అవసరమైన చోట్ల చేర్చితే సరిపోతుంది. అన్ని సందర్భాలలోనూ అవసరం లేదని నా అభిప్రాయం." అనే మీ అభిప్రాయంతో నేనూ ఏకీభవిస్తున్నాను. [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] ఇది మాతృవర్గం. మీరన్నట్లు "లో" అవసరంలేదు. క్షమించాాలి. నేను దానిస్థానంలో ఉపవర్గాన్ని [[:వర్గం:1846లో స్థాపించిన సంస్థలు]] ఉదాహరణగా చూపటానికి బదులు [[:వర్గం:1846లో స్థాపనలు]] అని చూపాను. అంటే ఇక్కడ మాతృవర్గంలో "లో" అవసరంలేదు, కానీ ఉపవర్గాలలో "లో" వాడాల్సిన అవసరం ఉంది. అలాగే [[:వర్గం:1949 తెలుగు సినిమాలు]] ఇలాంటివి 97 మాతృవర్గాలు ఉన్నవి.వీటిలో "లో" చేర్చే అవసరంలేదు. అలాగే [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] ఇలాంటి మాతృ వర్గాలలో కూడా "లో" చేర్చాల్సిన అవసరంలేదనే మీ అభిప్రాయానికి నేనూ ఏకీభవిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:11, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
[[వర్గం:రచ్చబండ చర్చలు]]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వహణ]]
aqyig846lseo2iipkn6y1x0gk1nwmt8
4989298
4989297
2026-10-27T01:30:32Z
యర్రా రామారావు
28161
/* మినహాయింపు */
4989298
wikitext
text/x-wiki
{{Discussion top|reason='''ఫలితం''':ఈ చర్చను 2026 సెప్టెంబరు 24న [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|వర్గాల సంస్కరణ]] భాగంగా [[రచ్చబండ#తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ|ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ కొరకు]] ప్రవేశపెట్టబడినది. దీని మీద 8 మంది వారి అమూల్యమైన అభిప్రాయాలు, సూచనలు వెలిబుచ్చారు. ఇప్పటికే 20 రోజులకుపైగా సమయం గడిచింది. ఇందులో వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయాలు , సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకుని ఫైనలుగా ప్రతిపాధన విధా నిర్ణయాలు తీసుకొనటానికి అనువుగా దీనిని మూసివేయడమైనది}}.[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:42, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
<div style="text-align:center; font-size:150%; font-weight:bold; margin:1em 0;">
ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ (సెప్టెంబరు 2026)
</div>
తెవికీలో వర్గాల వ్యవస్థపై గత కొన్ని రోజులునుండి నిశితంగా కొన్ని వర్గాల వంశవృక్షాలు పరిశీలించాను. ఆ పరిశోధనలో చాలా ఆశ్చర్యకర విషయాలు నేను గమనించాను. '''60కు పైగా వర్గాల జతలు''' ఒకే విషయానికి వేర్వేరు పేర్లతో రెండు, మూడుకు పైగా చీలిపోయి ఉన్నాయి. ఏది అసలైన వర్గమో, నకిలీవర్గమో గుర్తించిలేని పరిస్థితి ఉంది. కేవలం " హిందూ దేవాలయాలు వర్సస్ హిందూ ఆలయాలు, ఈలయాలు" అనే పదాలతో కూడిన జంట వర్గాలు దాదాపు 20 సార్లుకు పైగా పునరావృతమయ్యాయి."అమెరికా వర్సస్ అమెరికన్" అనే పదాలతో కూడిన వర్గాలు ఒక్క మాతృ వర్గం కిందే 37 ఉప-వర్గాల్లో కనిపిస్తున్నాయి.
తెవికీలో కొన్ని వర్గాల పేర్లు సరిగ్గా లేవు. ఒకే వర్గంగా ఉండాల్సినవి కొద్ది అక్షర భేదాలతో రెండు లేదా రెండుకన్నా ఎక్కువ వేరువేరు వర్గాలుగా ఉంటున్నాయి. వ్యాకరణ విరుద్ధంగా ఉండే పేర్లుంటున్నై. ఇలాంటి పేర్లున్న వర్గాల గురించి చర్చించి తగు మార్పులు చెయ్యాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇలా రకరకాలుగా ఎవరికి వారు వారి అభిప్రాయం ప్రకారం సృష్టించటాన వర్గాల వ్యవస్థ అంతాసరిగాలేదు. దీనికి కారణం తెవికీలో వర్గాల నామకరణ వ్యవస్థకు ఇంకా కొన్ని సమస్యలకు స్థిరమైన విస్తృత విధాన నిర్ణయాలు లేనందున అస్తవ్యస్థంగా ఉంది.దీనిని ఇలానే నిర్లక్యంగా వదిలేస్తే మరిన్ని సమస్యలుతో సమస్య ఇంకా కష్టతరంగా మారింది
నేను గమనించిన విషయాలు చిన్న సమస్యలు కాదు. వీటిని సరిచేయటానికి ఒక్కో వర్గాన్ని విడిగా కాకుండా, '''ఒకేసారి, స్పష్టమైన నియమాలతో''' విధాన నిర్ణయాలకొరకు చర్చించటానికి అభిప్రాయాలు, సూచనలు కొరకు సముదాయం దృష్టికి చర్చను ప్రవేశపెట్టాలనుకుంటున్నాను. దీనికి ముందు, ఫార్మాట్/ప్రక్రియ సరిగ్గా ఉందో లేదో మీ ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకోవలిసిన అవసరముంది.
== సమస్య రకాలు (సంక్షిప్తంగా) ==
=== '''లోని/లో స్పేసింగ్ అస్థిరత, లో వాడకుండా ఉనికిలో ఉన్న వర్గాలు.''' ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్లోని హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ లోని హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారత ఉపఖండంలోని ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారత ఉపఖండంలో ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
"లోని" స్పేస్ ఇచ్చి, ఇవ్వకుండా, అసలు "లోని" వాడకుండా ఇలా మూడురకాలుగా ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి జంట వర్గాలు దాదాపు 15 పైగా ఉన్నవి
=== '''సంధి/సమాస పద స్పేసింగ్''' ===
* [[:వర్గం:నృత్యకళాకారులు|వర్గం:నృత్య కళాకారులు]]
* [[:వర్గం:నృత్యకళాకారులు]]
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలో జైన మతం]]
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలో జైనమతం]]
* [[:వర్గం:మాతృ దేవతలు]]
* [[:వర్గం:మాతృదేవతలు]]
* [[:వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసన సభ్యులు]]
* [[:వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ సభ్యులు]]
ఈ వర్గాలలో రెండు పదాలకు స్పేస్ ఇచ్చి, ఇవ్వకుండా ఉన్నవి. పై సమస్యకు పోలిన వర్గాలు
=== '''పర్యాయపదాలు''' ===
* [[:వర్గం:6వ శతాబ్దపు హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:6వ శతాబ్దపు హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలో ప్రకృతి పరిరక్షణ]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలో ప్రకృతి సంరక్షణ]]
ఈ వర్గాలు ఇలా 10 పైగా ఉన్నవి
ఇక్కడ ఒక వర్గంలో దేవాలయాలు, ఒక వర్గంలో ఆలయాలు అని ఉంది. ఇదే రకానికి చెందిన ఇలాంటి వర్గాలు 15 సార్లుకు పైగా పునరావృతం అయినవి. ఇక్కడ గమనించాలిసింది హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ ఆలయాలు, దేవాలయాలు, ఆలయాలు, ఇంకా పుణ్యక్షేత్రాలు ఇలా పలు పర్యాయపదాల వాడకంతో పలు వర్గాలు ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి వర్గాలపై 2026 జూన్ లో [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ|హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ]] పై [[వాడుకరి:Chaduvari |చదువరి]] గారు, "హిందూమతానికి సంబంధించిన పేజీల వర్గాలను క్రమబద్ధీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది. దానిపై నా ఆలోచనలను ఇక్కడ రాసాను. ఇవి కేవలం నా అభిప్రాయాలే. అందరూ అభిప్రాయాలు సూచనలు చెబితే తదనుగుణంగా నిర్ణయాలు తీసుకుని అమలు చేద్దాం. ఆ నిర్ణయాల వలన దాదాపు 4 వేల పేజీలు ప్రభావితమౌతాయి" అని చాలా విపులంగా రాసి రచ్చబండలో చర్చను ప్రవేశపెట్టారు, రెండువారాలైనా నాతో సహా ఎవ్వరూ స్పందించనందున దానిని మూసివేయుట జరిగింది. ఆ చర్చను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుని ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు వెల్లడించాలిసిన అవసరముంది.
=== '''లిప్యంతరీకరణ తేడాలు''' ===
* [[:వర్గం:ముంబాయి]]
* [[:వర్గం:ముంబై]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లాండ్]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లాండు]]
తెవికీలో మొదటిపేరుబరితో [[ముంబై]], [[ఇంగ్లాండు]] అనే శీర్షికలతో వ్యాసాలు ఉన్నవి. ఇలాంటివి మరికొన్ని ఉండవచ్చు
=== అక్షరభేదాలుతో ===
* [[:వర్గం:మలయాళం సినిమా నటీమణులు]]
* [[:వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు]]
* [[:వర్గం:ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు]],
* [[:వర్గం:కీరవాణి సంగీతం కూర్చిన సినిమాలు]],
* [[:వర్గం:ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ మతం తాత్విక భావనలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ తాత్విక భావనలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ తత్త్వశాస్త్ర విధానములు]]
* [[:వర్గం: భారతదేశంలోని ఇసుకరాయి నిర్మాణాలు]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలోని ఇసుకరాయి భవనాలు]]
* [[:వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు]]
* [[:వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు]]
* [[:వర్గం:సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్ చిత్రకారులు]]
* [[:వర్గం:సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్ చిత్రకారులు]]
* [[:వర్గం:ఆలప్పుఝ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:అలప్పుజ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:మండ్య జిల్లాలోని హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:మాండ్య జిల్లాలోని హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:మొఘల్ సామ్రాజ్యం చేసిన యుద్ధాలు]]
* [[:వర్గం:మొఘల్ సామ్రాజ్య యుద్ధాలు]]
=== '''దేశం పేరు రూపం''' ===
* [[:వర్గం:అమెరికా మహిళలు]]
* [[:వర్గం:అమెరికన్ మహిళలు]]
* [[:వర్గం:అ.సం.రా. రాష్ట్రాలు]]
* [[:వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు]]
ప్రధాన [[:వర్గం:అమెరికా]], అందులో అమెరికన్ పదంతో 16 ఉపవర్గాలు, అమెరికా పదంతో 18 ఉపవర్గాలు, అమెరికా సంయుక్తరాష్ట్రాలు అనే పదంతో రెండు ఉప వర్గాలు, మొత్తం 36 ఉప-వర్గాలు ఉన్నవి
=== '''వ్యాకరణం/పద క్రమం (మిశ్రమం)''' ===
* [[:వర్గం:ఉడుపి జిల్లాలో హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:ఉడిపి జిల్లా హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు]]
* [[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి ఉపగ్రహ వాహక నౌకలు]]
పై వర్గంలోని మొదటిదానిలో ఉడుపి, జిల్లాలో, హిందూ ఆలయాలు అని ,రెండవ దానిలో ఉడిపి, జిల్లా, హిందూ దేవాలయాలు ఇలా మూడు సమస్యలూ ఒకే రకం వర్గంలో ఫన్నవి
=== పదాల తారుమారు ===
* [[:వర్గం:భారతీయ సినిమా మహిళా దర్శకులు]]
* [[:వర్గం:భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు]]
ఈ వర్గంలో మహిళా, సినిమా పదాలు తారుమారు
=== '''ఏకవచన/బహువచనం''' ===
* [[:వర్గం:మతము]]
* [[:వర్గం:మతము|వర్గం:మతాలు]]
ఇలా రెండురకాలు వర్గాలు ఉన్నవి
=== ఒకే అర్థాన్ని సూచించే పర్యాయపదాల వర్గాలు ===
* [[:వర్గం:మానసిక రుగ్మతలు]]
* [[:వర్గం:మానసిక వ్యాధులు]]
*[[:వర్గం:అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం]]
*[[:వర్గం:అంతర్జాతీయ వర్తకం]]
*[[:వర్గం:అసోం భూగోళశాస్త్రం]]
*[[:వర్గం:అసోం భౌగోళికం]]
*[[:వర్గం:అశోకుని స్మారకాలు]]
*[[:వర్గం:అశోకుడి స్మారక చిహ్నాలు]]
*[[:వర్గం:విద్యుచ్ఛక్తి]]
*[[:వర్గం:విద్యుత్తు]]
=== కామా వాడకం తేడాలు ===
* [[:వర్గం:తమిళనాడు నగరాలు, పట్టణాలు]]
* [[:వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు నగరాలు పట్టణాలు]]
మొదటి వర్గంలో కామా వాడారు, రెండవ వర్గంలో కామా వాడలేదు. ఇలా రెండురకాలు వర్గాలు చాలా ఉన్నవి
=== '''లిప్యంతరీకరణ/భాషల పదజాల భేదం''' ===
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల భాష]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు భాష]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు పత్రికలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు దినపత్రికలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు పుస్తకాలు]]
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల పుస్తకాలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల భాషా సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:అస్సాం భాషలు]]
* [[:వర్గం:అసోం భాషలు]]
=== క్రీ.పూ. వాడకం ===
* [[:వర్గం:క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్ద హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దానికి చెందిన హిందూ ఆలయాలు]]
=== కాలంతో "వ" వాడుకం ===
* [[:వర్గం:16వ శతాబ్దం]]
* [[:వర్గం:16 వ శతాబ్దం]]
వీటిలో మొదటివర్గంలో వ స్పేస్ ఇవ్వకుండా, రెండవదానిలే స్పేస్ ఇవ్వబడింది
=== దారిమార్పు వర్గాలు ===
* [[:వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంకు గవర్నర్లు]]
* [[:వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంకు గవర్నర్లు|వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నర్లు]] (దారిమార్పు)
వర్గాలకు దారిమార్పు అంత మంచిదికాదు
=== విద్యాలయాలు/విద్యాసంస్థలు, ===
* [[:వర్గం:విజయవాడ విద్యాలయాలు]]
* [[:వర్గం:విజయవాడ విద్యా సంస్థలు]]
వీటిమీద సరియైన క్లారిటీ ఉండాలి
=== పర్యాటకం/పర్యాటకరంగం ===
* [[:వర్గం:పర్యాటక ఆకర్షణలు]]
* [[:వర్గం:పర్యాటక ప్రదేశాలు]]
* [[:వర్గం:ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం]]
* [[:వర్గం:ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం]]
=== "ము" అనుస్వారం సమస్యవర్గాలు ===
* [[:వర్గం:జంతు శాస్త్రము]]
* [[భూవిజ్ఞాన శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:గణిత శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:వైద్య శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:జీవ శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:తమిళ సాహిత్యం]]
* [[:వర్గం:తమిళ సాహిత్యము]]
* [[దువ్వాడ-విజయవాడ రైలు మార్గము]]
== '''ప్రతిపాదిత నిర్మాణం:''' ==
* సముదాయ సభ్యులనుండి అభిప్రాయాలు సేకరించిన తరువాత వాటిని క్రోడీకరించి ఫైనలుగా విధాన విర్ణయాలకొరకు నుండి అభిప్రాయాల విధాన విర్ణయాల చర్చ ను వికీపీడియా: '''చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు''' పేజీలో, ప్రతి సమస్య రకానికీ ప్రత్యేక ఉప-విభాగంతో చర్చ జరుగుతుంది.
* ఆధార ఉదాహరణలు '''[[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]]''' పేజీలో ఉంటాయి.
* ఏకాభిప్రాయం కుదిరాక, విధాన నిర్ణయ నియమాలను '''వికీపీడియా:వర్గం నామకరణం''' పేజీలో నమోదు చేస్తాం.
* విధాన నిర్ణయాల నియమాల ప్రకారం ఇప్పటికే ఉన్న వర్గాలను సరిచేసే పని వర్గాల సంస్కరణ ప్రాజెక్టు ద్వారా సవరించాలి.
గమనిక: మీలో చాలామందికి ఇలాంటి మరిన్ని ఉదాహరణలు మీ దృష్టికి వచ్చే ఉండవచ్చు. వాటిని కూడా ఇక్కడ ఇప్పుడే చెప్తే, పూర్తి చర్చలో మరిన్ని వివరాలతో చర్చను ప్రవేశపెట్టవచ్చు.
== ''' సముదాయసభ్యుల అభిప్రాయాలు వీటిమీద కావాలి''' ==
* విధాన నిర్ణయం చర్చ ప్రవేశపెట్టటానికి ఫార్మెటు ఎలా ఉండాలి?
* ఆ చర్చకు చర్చా వ్యవధి ఎన్ని రోజులు ఉండాలి?
* అసలు వర్గాల వ్యవస్థలో ఈ లోపాలు జరగటానికి మీరు గుర్తించిన అంశాలు లేదా పాయింట్లు
* ఇంకా వర్గాల వయవస్థ మెరుగుగా ఉండటానికి కొత్తవిషయాలు
* ఈ చర్చలో వర్గాల వ్యవస్థకు సంబంధించిన ఉదహరించిన మంచి కొంగ్రొత్త విషయాలు
==అభిప్రాయాలు, సూచనలు==
@యర్రా రామారావు గారూ, ఒక సూచన.. సమస్య మాత్రం రాసేసి ఊరుకోకుండా, మీ అభిప్రాయంలో ఎలా ఉండాలో కూడా రాయండి.__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:03, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:* [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల పేర్ల, లింకుల క్రమబద్ధీకరణ]] అనే ప్రాజెక్టు పేజీ చూడండి. వర్గాల్లో ఉన్న వివిధ సమస్యల గురించి ఇక్కడ రాసాను. పేర్లు కూడా వాటిలో ఒకటి. అది కూడా చూడండి.
:* ఇక్కడ చర్చ ఇండివిడ్యువల్ వర్గాల పేర్లతో కాకుండా, వర్గం పేరు ఎలా ఉండాలి అనేదానిపై వీలైనంత స్థూలంగా ఉంటే, పేరు ఎలా ఉండాలి అనేదానిపై కొన్ని ప్రమాణాలు తయాఅరుచేసుకుంటే మంచిది.
:* గతంలో చర్చించిన వాటిని (ఉదాహరణకు, "లో", "లోని" వంటి వాటిని చర్చించినట్టు గుర్తు) మళ్ళీ చర్చించకుండా ఉంటే ఫోకస్ కుదురుతుంది.
:__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:19, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::మీ సూచనలకు ధన్యవాదాలు. నా అభిప్రాయం ఫైనలుగా మరలా ప్రవేశపెట్టే విధాన నిర్ణయ పేజీ చర్చలో అసలు అవి అలా ఎందుకు ఉండాలి లేదాఎందుకు ఉండకూడదు, అసలు ఇలా ఎందుకు జరుగుతుంది? ఇలాంటివి అన్నీ తగినకారణలతో ప్రవేశపెట్టే సమగ్ర చర్చలో రాస్తానండీ.ముందుగానే నా అభిప్రాయం చెపితే మిగతా వారి అభిప్రాయాలకు అంత విలువ ఇచ్చినట్లు ఉండదని అలా రాయలేదు. మీ సూచననుసరించి మనసు మార్చుకున్నాను. ఈ దిగువ నా అభిప్రాయాలు రాస్తున్నాను. మీ సూచనకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:35, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
@యర్రారామారావు గారు గొప్ప ప్రక్షాళన కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టారు. వికీపీడియాలో వ్రాయటానికి అవధులులేని స్వాతంత్య్రం ఉండటం చేత ఎవరికి తోచిన శీర్షిక వారు ఎంపిక చేసుకొని వ్రాయటం జరుగుతున్నది. ఉదాహరణకు వర్గం : హిందూమతం తాత్విక భావనలు ,వర్గం : హిందూ తాత్విక భావనలు , వర్గం: హిందూ తత్త్వ శాస్త్ర విధానములు అని మూడు వర్గాలు ఉన్నట్లు చూపారు. ఇందులో ఏది ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి అని నిర్ణయించటం కన్నా భారతీయ తాత్త్వికత అనే వర్గంలోకి ఇవన్నీ వచ్చేట్లు చేయగలమా ఆలోచించాలి. ఇదే విధముగా తెలుగు సినిమా సంగీతం అనే వర్గం క్రింద ఉపవర్గాలుగా సంగీత దర్శకులు, సినిమా పాటలు సినిమా పాటల రచయితలు , గాయకులు ఉపవర్గాలుగా స్వీకరించవచ్చు. ఈ విధమైన స్థూల వర్గీకరణను ప్రామాణికముగా ఏర్పాటు చేసి దాని క్రిందకు వీటినితీసుకొని వస్తే బాగుంటుందేమో అని నా ఆలోచన. కావున సమర్థులైన పదిమంది ఈ వర్గీకరణలో పాలుపంచుకొని పరిష్కరించబడిన వర్గాల క్రిందకు వీటన్నిటిని తీసుకొని రావచ్చునేమో నిర్వాహక వర్గం పరిశీలించాలి .--[[వాడుకరి:Ramesam54|Ramesam54]] ([[వాడుకరి చర్చ:Ramesam54|చర్చ]]) 10:03, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==యర్రా రామారావు అభిప్రాయాలు==
1. '''లో, లోని వాడకం'''
* తెవికీలో లో, లోని వాడకుండా చాలా వర్గాలు అర్థవంతంగా ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి వర్గాలలో కాస్త విచక్షణ పాటించాలి. లో, లోని వాడకపోతే వర్గం అర్థవంతంగా లేదనిపిస్తే అప్పుడు మాత్రమే వాడాలి, ఒక వేళ వాడాలిసి వస్తే లో, లోని స్పేస్ ఇవ్వకుండా వాడాలి. సాధ్యమైనంతవరకు అన్ని వర్గాలలో లో,లోని వాడకుండా ఈ ఏకరూపత సిష్టం మెయింటైన్ చేయాలి. ఇప్పటికే ఈ సిష్టం గ్రామ వ్యాసాలలో వర్గం: పలానా మండల గ్రామాలు అని వాడబడుతంది.
2. '''హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ ఆలయాలు, ఆలయాలు'''
* దేవాలయాలు అంటేనే హిందూత్వ దేవాలయాలు అనే అర్థం గోచరిస్తుంది. ప్రస్తుతం వ్యక్తులకు కూడా ఆలయాలు కడుతున్నారు. కావున దేవాలయాలు అనే పదం మాత్రమే వాడాలి. (ముఖ్యంగా హిందూ గ్రంధాలు/ పురాణాలు/ఇతిహాసాలలో దేవతలుగా ఉదహరించినవార్కి)
3. '''పుణ్యక్షేత్రాలు వాడకం'''
* ఈ పదం దేవాలయాలు కంటే భిన్నమైనది. దీనిని బాగా ప్రసిద్ధి లేదా జనాదరణ పొందిన దేవాలయాలు, దేవాలయ సమూహాలు, నదులు, నదుల సంగమం, కొండలు, కోనేర్లు ఉన్న ఏదేని గ్రామాలు, పట్టణాలు, ప్రాంతాలు లేదా ప్రదేశాలకు ఈ వర్గం వాడాలి. ఉదాహరణ:తిరుపతి, అంతర్వేది, యాదగిరిగుట్ట, భద్రాచలం ఇలాంటి వాటిని ఈ వర్గంలో చేర్చాలి.
4. '''పర్యాటక ప్రదేశాలు లేదా పర్యాటక ప్రాంతాలు'''
* ఈ వర్గంలో జలపాతాలు, పురాతన కట్టడాలు, స్మారక కట్టడాలు, ప్రసిద్ధిచెందిన జలాశయాలు, ఉద్యావనాలు, జంతు ప్రదర్శనశాలలు, మ్యూజియాలు, తీగల వంతెనలు, కళాక్షేత్రాలు, ప్రసిద్ధిచెందిన ఎగ్జిబిషన్లు, జాతరకు ప్రసిద్ధిచెందిన ప్రదేశాలు ఇలాంటివి ఈ వర్గంలో చేర్చాలి. అంతేగానీ దీనితో కలుపుకుని దేవాలయాలు, పుణ్యశ్రేత్రాలు, పర్యాటక ప్రదేశాలకు చెందిన వ్యాసాలు కలగాపులగం చేయరాదు, ఇప్పుడు అలానే ఉన్నవి.
5. '''సంధి పదాల స్పేస్'''
* ఈ సమస్య కాస్త విచక్షణతో పాటించాలి. సంధి జరిగినప్పుడు రెండు వేర్వేరు పదాలు కలిసి ఒకే పదంగా రూపాంతరం చెందుతాయి. కాబట్టి, సంధి కార్యం జరిగిన పదాల మధ్య ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ స్పేస్ (ఖాళీ) ఇవ్వకూడదు. ఉదాహరణలు:మనకు నిత్యం వాడే పదం దేవ + ఆలయం = దేవాలయం, రాజభవనం. ఏ సందర్బంలో కలపాలి అనే దానికి వస్తే సంధి లేని రెండు వేర్వేరు పదాలు తప్పనిసరిగా స్పేస్ ఇవ్వాలి. దీనికి సాధారణ సూత్రం వాడుక భాషలో మనం పలికేటప్పుడు కలిపి మాట్లాడితే అలానే రాయాలి. స్పేస్ ఇచ్చి పలికితే వాటిని స్పేస్ ఇవ్వాలి. పక్కపక్కన వచ్చే నామవాచకాలు, క్రియలు లేదా ఇతర పదాలు. దీనికి ఉదాహరణలు: పెద్ద ఇల్లు, ఇది పుస్తకం (వీటిని కలిపిరాయకూడదు)
6. '''అక్షరభేదాలతో వర్గాలు'''
* ముఖ్యంగా ఇది ఒక పెద్ద సమస్య. దీనివలన ఒకటికన్నా ఎక్కువ వర్గాల ఒక్కోసారి 3, 4, వర్గాలు సృష్టించిన సందర్బాలు ఉన్నవి. దీనికి కారణాలు వర్గం సృష్టించిన వెంటనే ఆ వర్గం వికీడేటాకు లింకు కలపకపోవటం, కొత్తగా సృష్టించే వర్గం అంతకు ముందు ఎవరైనా సృష్టించారా అనేది పరిశీలించకుండా సృష్టించటం, వికీడేటాలో ఆ వ్యాసానికి చెందిన వర్గం భాషా లింకు కలిపి ఉందోమోనని చూడకపోవటం ఇలాంటి పొరపాట్లు ముఖ్యకారణం. అనువాద యంత్రం ద్వారా వ్యాసాలు సృష్టించినప్పుడు ఈ సమస్యలు రావనేది యూజర్లు గమనించాలి.
7. '''లిప్యంతరీకరణ తేడాలు'''
* దేశాలు, రాష్ట్రాలు ఇంకా ఇతర భౌగోళిక ప్రాంతాల విషయంలో (ఇంగ్లాండు, ఇంగ్లాండ్, ముంబాయి, ముంబై అమెరికా, అమెరికన్) ఇలాంటి వాటిలో ప్రస్తుతానికి వర్గంలోని ఉప వర్గాలలో ఆ దేశం పేరు ఎలా ఉంటే అలా వర్గం సృష్టించాలి. ఉత్తరోత్తరా ఆ దేశం పేరు మార్చబడితే దానికి అనుగుణంగా వర్గం మార్చాలి. దాని సంబందిత వ్యాసం ప్రామాణికంగా తీసుకుని వర్గం సృష్టించాలి. అవసరమైతే వర్గీకరణ నాణ్యత కోసం సంబందిత వ్యాసాలను కుదిరిన వాటిని అజంతరూపంలోకి మార్చాలి. అయితే కొన్ని జిల్లాల వర్గాలలో స్థానికతను బట్టి, వర్గం సంక్షిప్తంగా ఉండటానికి పూర్వపేరు లేదా బాగా వాడుకలో ఉన్నపేరును వాడాలి. దానివలన వర్గం చూడటానికి క్ష్లుప్తగా ఉంటుంది. ఉదా [[:వర్గం:కడప జిల్లా కథా రచయితలు]], [[:నెల్లూరు జిల్లా కథా రచయితలు]]
8. '''విరామ చిహ్నాలు, బ్రాకెట్లు, హైపన్, కామా వాడరాదు'''. వాడాలనుకుంటే ఏకరూపత పాటించాలి. కొన్ని వర్గాలు ఇలా ఉన్నవి.[[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు]] , , , , అని ఉండాలి. ఏకరూపత పాటించాలి. అయితే ఈ నియమం మండలాలు, గ్రామాలకు వర్తించకూడదు. ఎందుకంటే ఒకే పేరుతో ఉన్న మండలాలు, గ్రామాలు వేరే జిల్లాలలో, మండలాలలో ఉంటాయి. వాటికి వేరే విధాన నిర్ణయాలు రూపుదిద్దుకున్నవి. అర్థం రానప్పుడు తప్పనిసరిగా అవసరమైతేనే వాడాలి.
9. '''క్రీ. పూ. వాడకం'''
* ఈ వర్గాలన్నీ సా.శ., సా. శ. పూ. వీటికి మార్చాలి. వాటికి స్పేస్ ఉండాలనా వద్దా అనేది సభ్యులు నిర్ణయానికి లోబడి ఉంది.
10. '''కాలంతో "వ" వాడకం'''
* అంకెతో "వ" కలిపి రాయాలి. శతాబ్థపు అని ఉండాలి, అని ఉండాలి.
12. ''పొట్టి అక్షరాల, దారిమార్పుల వర్గాలు'''
* పొట్టి అక్షరాలతో వర్గాలు సృష్టించరాదు. వర్గాలు దారిమార్పు ఇవ్వటం వికీనియమాలకు విరుధ్దం. దారి మార్పు ఇవ్వరాదు
[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:31, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
===ఇంకా మరికొన్ని===
1. '''మందిరాలు, మఠాలు, పీఠాలు వాడుక వర్గాలు'''
ఈ మూడు వేర్వేరు వర్గాలుగా వాడాలి. వీటిని కలగాపులగం చేయరాదు.
* '''మందిరాలు''':ప్రస్తుతం వ్యక్తులకు అభిమానంతో లేదా దైవాశ సంభూతుడని ఆలయ మాదిరిగా కట్టడాలు నిర్మిత మవుతున్నాయి. ఉదాహరణలు: పుట్టపర్తి సాయిబాబా మందిం, షిరిడీ సాయిబాబా మందిరం, అవధూత వెంకయ్యస్వామి ఆలయం (గొలగమూడి) ఇలా ఉన్న వాటిని మందిరాల వర్గంలో చేర్చాలి,
* '''మఠాలు , ఆశ్రమాలు వాడకం''': "ఆధ్యాత్మిక సాధన కోసం ప్రాపంచిక సుఖాలను, సంసారాన్ని వదిలిపెట్టిన సన్యాసులు, బ్రహ్మచారులు ఒక గురువు ఆధ్వర్యంలో నివసిస్తూ, వేద శాస్త్రాలను అభ్యసించి. ప్రచారం చేసే విద్యా-సాధనా కేంద్రాన్ని మఠం అంటారు." బ్రహ్మంగారి మఠం, ద్వారక మఠం, రామకృష్ణ మఠం
* '''పీఠాలు వాడకం''' ధర్మ సంరక్షణ కోసం, శాస్త్ర విరుద్ధమైన ఆచారాలను అరికట్టడానికి, సమాజానికి మంచి చేకూరే ఆధ్యాత్మిక, నైతిక మార్గదర్శకాలు సూచించే సంస్థలు. ఉదాహరణలు: శక్తిపీఠాలు, శారదా పీఠం
2 '''భాషలు వర్గాలు'''
* ఈ వర్గాలలో రెండు మూడు రకాలు ఉంటున్నవి. కొన్నిటికి భాష అని , భాష అనే పదం లేకుండా ఉపయోగిస్తున్నారు. సాధ్యమైనంతవరకు భాష అనివాడాలి, ఏకరూపత ఉండాలి. వర్గం:ఉర్దూ భాష, వర్గం:తమిళ భాష, లేకుండా వర్గం:మరాఠీ, వర్గం:ఒరియా, వర్గం:తెలుగు ఇలా ఉన్నవి.
3. '''పర్యాటక ప్రదేశాలు/పర్యాటకరంగం'''
* ఈ రెండిటికి కొద్ది తేడా ఉంది. పర్యాటకం అనే పేరును సాధారణ అంశ వర్గంగా పర్యాటక ప్రదేశాలను ప్రమాణికంగా వాడాలి .
పర్యాటకరంగంను ఆర్థిక/పరిశ్రమ కోణం ఉన్న వర్గాలకు సంస్థలు మాత్రమే పరిమితం చేయడం. లేదా రెండింటినీ విలీనం చేసి ఒకే పేరు ఉంచడం.
[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:47, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== :రవిచంద్ర గారి అభిప్రాయాల: ===
* వర్గం పేరులో వీలైనంత వరకు సంక్షిప్తత పాటించాలి.
* ము బదులు అనుస్వారం (ం) వాడాలి. ఉదాహరణకు '''గణితశాస్త్రము''' కాకుండా '''గణితశాస్త్రం''' అని వాడాలి.
* పదాల మధ్య ఖాళీ ఉంచాలా వద్దా అనేది పదాన్ని బట్టి ఉంటుంది. పైన పేర్కొన్న ఉదాహణ తీసుకుంటే '''గణితశాస్త్రం''' సరైనది. '''గణిత శాస్త్రం''' సరైనది కాదు. '''మలయాళ సంస్కృతి''' సరైనది. '''మలయాళసంస్కృతి''' అని రాస్తే మరీ కలిపేసినట్లు ఉంటుంది.
* రెండు వర్గాల పేర్లు ఒకే రకమైన అర్థాన్ని స్ఫురింపజేసినపుడు, వాటిలో సంక్షిప్తంగా ఉన్న దాన్ని ఎంపిక చేస్తే మంచిది. వర్గాల పేర్లు మరీ పొడుగ్గా ఉంటే వ్యాసం చివర్లో అవి ఎక్కువ స్థలాన్ని ఆక్రమిస్తాయి. ఉదాహరణకు '''ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం''', కన్నా '''ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం''' అంటే సరిపోతుంది.
* తెలుగు పదమా, ఆంగ్ల పదమా అంటే తెలుగు పదం వైపే మొగ్గు జూపాలి, తెలుగు పదం మరీ పాతదై ఎవరికీ అర్థం అవకపోతే తప్ప. ఉదాహరణకు '''ఆంగ్లభాష''', '''ఇంగ్లీషు భాష''' అనే వర్గాల్లో నా ఓటు మొదటి పేరుకే.
* వర్గాల పేర్లలో ఎటువంటి విరామ చిహ్నాలు లేకపోతే మంచిది (కామాలు లాంటివి)
-- [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 11:24, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:వెంకటరమణ గారి అభిప్రాయాలు:
::యర్రా రామారావు గారు తెలిపిన అక్షర భేదాలతో ఉన్న ఒకే అంశానికి చెందిన వర్గాలను పరిశీలించి అందులో సరైన ఒక వర్గాన్ని ఉంచి రెండవదాన్ని తొలగించాలి. హిందూమతానికి సంబంధించిన పేజీల వర్గాలను క్రమబద్ధీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది. అదే విధంగా లిప్యంతరీకరణ తేడాలు గల వర్గాలను కూడా క్రమబద్దీకరించవలసిన అవసరం ఉంది.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 13:06, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== :రాజశేఖర్ గారి అభిప్రాయాలు: ===
* శతాబ్దం గురించిన వర్గాల లో 11 వ అనికాక 11వ అని ఉండాలి (english 11th but not 11 th). ఈ శతాబ్దానికి చెందిన వర్గాలకు 11వ శతాబ్దపు అనేది సరైనది. కానీ శతాబ్ద లేదా శతాబ్దం అని ఉండరాదు. ఇదే మాదిరిగా 1930లు అని కాకుండా 1930వ దశాబ్దపు అంటే బాగుంటుంది.
* ఆలయాలకు మారుగా దేవాలయాలు అంటేనే దేవునికి చెందిన నిర్మాణాలుగా స్పష్టత ఉంటుంది.
* భాషకు చెందిన వర్గాల వరకు ఆంగ్లం అనేది తెలుగు పదం ఇంగ్లీషు కాదు. కాబట్టి ఆంగ్లేయులు అనేది ఎలా స్వచ్చమైనదిగా ఉందే వారికి చెందిన ఇతర వర్గాలను కూడా అదేవిధంగా మారిస్తే బాగుంటుంది.
* ఇక దేశాలకు చెందిన పేర్లను వీలైనంతవరకు అజంతంగా మార్చగలిగితే మంచిది.
* మాతృ దేవతలు - మాతృదేవతలు గాను; నృత్య కళాకారులు - నృత్యకళాకారులు గాను; వృక్ష శాస్త్రం - వృక్షశాస్త్రం గాను ఇదేవిధంగా ఇతర శాస్త్రాలను మార్చాలి.
* ముంబాయి ని ముంబై; చెన్నయి/చెన్నపురి/మద్రాసు లను - చెన్నై గా మార్చాలి.
* భౌతిక విషయాల గురించి అయితే అమెరికాలో బదులు అమెరికాలోని; భారతదేశంలో బదులు బారతదేశంలోని అంటేనే బాగుంటుంది.
* మహిళా నటులను నటీమణులు గా పేర్కొనడంలో తెలుగు దనం బాగున్నది. వారు ఏవర్గానికి చెందిన వారైనా కూడా.
* శాసన సభ్యులు కాకుండా శాసనసభ సభ్యులు అనేది సరైనది. రాజ్యసభ లేదా లోకసభ సభ్యులు అదేవిధంగా బాగుంటుంది.
* అమెరికా/అమెరికన్ అనికాకుండా అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అని చేరిస్తే సంపూర్ణంగా అర్ధం అవుతుంది. అమెరికా అంటే పూర్తి అర్ధం రాదు.
--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 13:52, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== V.J.సుశీల పరిశీలన ===
* ఆలయాలు, దేవాలయాలు, పుణ్య క్షేత్రాలు
:* దేవాలయాలు
* వర్తకం, వాణిజ్యం
:* వాణిజ్యం
* పర్యాటక ప్రదేశాలు, రంగాలు, పరిసరాలు, ప్రాంతాలు, ఆకర్షణలు
:* పర్యాటక ప్రదేశాలు
* గురువులు, వ్యక్తులు వేరు. వ్యక్తులందరూ గురువులు కాదు
* స్మారక చిహ్నాలు
* నిర్మాణాలు/భవనాలు వేరు
* భూగోళశాస్త్రం/భౌగోళికం
:* వేరు పదాలు. కానీ ఉదా. అసోం భౌగొళికం, శాస్త్రం కాదు
* మహిళా రచయితలు కాదు రచయిత్రులు
* పరిరక్షణ/సంరక్షణ చిన్న తేడా ఉంది. పాటించగలమా వర్గాలలో?
* విద్యాలయాలు/విద్యా సంస్థలు స్కూళ్ళు, కాలేజెస్, institutions
* లోని / లో - ఈ రెండిటిలో లో చాలు. ఖాళీ వద్దు.
:* కొన్ని పదాలలో లోని / లో లేకపోయినా సరిపోతుంది. ఉదా. తంజావూరు హిందూ ఆలయాలు
:* అయితే కొన్నింటికి లో ఉండాలి, ఉదా. తంజావూరు జిల్లాలోని హిందూ ఆలయాలు
* ఆంగ్ల/ఇంగ్లీషు - ఆంగ్లం
* వర్గం:ఆంగ్ల భాషా సినిమాలు - అన్ని భాషలకు ఇదేవిధంగా ఉందా పరిశీలించాలి. మూడు విషయాలు నిర్ణయించాలి. 1. ఇంగ్లిష్ / ఆంగ్ల ; బాలీ వుడ్ / హిందీ వంటివి 2. భాషా వాడాలా వద్దా? 3. సినిమాలు , చిత్రాలు, చలన చిత్రాలు మూవీస్ వంటివి
* రుగ్మతలు, వ్యాధులు చిన్న తేడా ఉంది. అయితే ఇది పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా అన్నింటిని రెంటిలో చేరుస్తాము.
:* వ్యాధులు ఉంటే సరిపోతుంది.
* మహిళలు, స్త్రీలు, వనితలుగా వర్గాలున్నాయి.
:* మహిళలు ఉపయోగించదగిన పదం
:* ఎక్కడైతే మహిళలను సూచిస్తూ పదాలుంటే అది ఉపయోగించవచ్చు ఉదా. రచయిత్రులు, కవయిత్రులు, గాయనీమణులు, క్రీడాకారిణులు
:* లేనిచోట మహిళా ------ అని వాడవచ్చు
* హిందూ పండగలు / హిందువుల పండగలు = రెండిటికి ఒకే వినియోగం ఉంది. ఒక పదం ఎంపిక చేస్తే బావుంటుంది.
* తెగుళ్లు వంటివి కూడా వ్యాధులలో చేర్చిన వ్యాసాలున్నాయి. కొన్ని సరి చేసినట్లు గుర్తు.
ఇంకా గుర్తువచ్చాక రాస్తాను --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 08:29, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== చదువరి అభిప్రాయాలు ==
==== హిందూమతం, తత్సంబంధ వర్గాలు ====
2026 జూన్లో నేను ఈ అంశంపై [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ]] పేజీలో ఒక చర్చ మొదలుపెట్టాను. ఆ చర్చలో నిర్వాహకులతో సహా, ఒక్కరు కూడా పాల్గొనలేదు. మళ్ళీ ఆ అంశాలే ఇక్కడ కూడా కొన్ని ఉన్నాయి కాబట్టి, ఆ చర్చలో నేను రాసిన అభిప్రాయాలనే మళ్ళీ ఇక్కడ రాస్తున్నాను. చర్విత చర్వణాన్నే మళ్ళీ నములుదాం. :-)
# [[:వర్గం:హిందూమతం]] [[:వర్గం:హిందూ మతము]], [[:వర్గం:హిందూ మతం]], [[:వర్గం:హిందూమతము]] అనే వర్గాలున్నాయి. మొదటి రెండిటికీ పేజీలున్నాయి, చివరి రెండూ ఎర్రవర్గాలు. వీటిలో వర్గం:హిందూమతం ను ఉంచి, మిగతావాటిని తొలగించాలి. ఆ తొలగించినవాటిని మళ్ళీ సృష్టించకుండా సంరక్షించాలి.
# వర్గం:హిందూమతం వర్గంలో ఉన్న ఉపవర్గాలను పరిశీలించి, పునర్వ్యవస్థీకరించాలి
# "దేవాలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" అనే రెండూ వర్గాలున్నాయి. దేవాలయం అంటేనే హిందూమతానికి చెందినది అని. క్రైస్తవ ప్రార్థనా స్థలాలను చర్చిలని, ముస్లిము ప్రార్థనా స్థలాలను మసీదులనీ అంటారు. కాబట్టి "హిందూ దేవాలయాలు" లోని పేజీలను "దేవాలయాలు" లోకి చేర్చి, "హిందూ దేవాలయాలు"ను తొలగించాలి. వేరే ఏ మతానికైనా దేవాలయాలుంటే ''ఫలానా మత దేవాలయాలు'' అనాలి.
# పుణ్యక్షేత్రాలు, దేవాలయాలు అనే రెండు వర్గాలున్నాయి. దేవాలయం అంటే కేవల దేవాలయం. పుణ్యక్షేత్రం అంటే దేవాలయం ఉండే ఊరు. ఆ ఊరికి ఆధ్యాత్మికంగా విశిష్టత ఉంటుంది. తిరుమల, శ్రీశైలం, సింహాచలం,.. ఇవి పుణ్యక్షేత్రాలు. పుణ్యక్షేత్రంలో అనేక దేవాలయాలు ఉండవచ్చు తిరుపతిలో లాగా. అయితే దేవాలయాలున్న ప్రతీ ఊరూ క్షేత్రం కాదు. [[సౌమ్యనాథస్వామి ఆలయం]], [[రాచవేటి వీరభద్ర స్వామి దేవాలయము]], [[శివాలయం (పుంగనూరు)]] - ఇవి పుణ్యక్షేత్రాలు కావు, కేవలం దేవాలయాలు. ఇందుకు తగ్గట్టుగా పేజీలనూ ఉపవర్గాలనూ హేతుబద్ధం చెయ్యాలి.
# "పుణ్యక్షేత్రాలు", "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" అనే రెండు వర్గాలున్నాయి. "పుణ్యక్షేత్రాలు" లోకి ఇతర మతాల పవిత్ర స్థలాలు కూడా వస్తాయి అనుకుంటే, ఈ రెండు వర్గాలూ ఉండవచ్చు. కానీ హిందూ పుణ్యక్షేత్రాల పేజీలు "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" లో మాత్రమే ఉండాలి. "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" వర్గం, "పుణ్యక్షేత్రాలు" వర్గంలో ఉపవర్గంగా ఉండాలి.
# దేవాలయాలు అనే వర్గం లోకి పేజీలను నేరుగా వెయ్యకుండా, దాని ఉపవర్గాల్లోకి వెయ్యాలి. ఆంధ్ర తెలంగాణాల్లోని దేవాలయాలు, ఆయా జిల్లాలు, పట్టణాల దేవాలయాలు వర్గం లోకి చేరతాయి (అంటే, గుంటూరు జిల్లా దేవాలయాలు, కాకినాడ దేవాలయాలు.. ఇలా). అవి రాష్ట్ర దేవాలయాలు వర్గం లోకి చేరతాయి. ఇతర రాష్ట్రాల్లోని దేవాలయాలు, రాష్ట్రం లోని దేవాలయాలు, పట్టణం లోని దేవాలయాలు అనే వర్గాల్లోకీ, అవి రాష్ట్ర దేవాలయాలు అనే వర్గం లోకీ చేరతాయి. అన్ని రాష్ట్రాలూ భారతదేశ దేవాలయాలు బృహద్వర్గం లోకి చేరతాయి. అలాగే అమెరికా దేవాలయాలు, జర్మనీ దేవాలయాలు వంటి వివిధ దేశాల దేవాలయాల వర్గాలు ఉంటాయి. అన్నీ కలిసి "దేవాలయాలు" వర్గం లోకి చేరతాయి.
# అలాగే శివాలయాలు, విష్ణ్వాలయాలు, ఇతర దేవుళ్ళ ఆలయాలు అనే వర్గాల్లోకి ఆయా పేజీలు చేరతాయి. ఆ వర్గాలన్నీ "దేవాలయాలు" కు ఉపవర్గాలౌతాయి.
# దేవాలయాలు వర్గంలో వివిధ రాజవంశాలు, వివిధ పాలకులు, వివిధ కాలాల్లో నిర్మించిన దేవాలయాల ఉపవర్గాలుంటాయి. ఉదాహరణకు "కాకతీయులు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "చోళులు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "కృష్ణదేవరాయలు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "12 వ శతాబ్దపు దేవాలయాలు", "చరిత్ర పూర్వ దేవాలయాలు"
# "దేవాలయాలు" అనే వాడాలి గానీ, ఉత్త "ఆలయాలు" అని వాడరాదు.
# గ్రామదేవతల పేజీలను "గ్రామదేవతల దేవాలయాలు" అనే వర్గంలో వెయ్యాలి. వీటికి మళ్ళీ ఫలానా జిల్లా లోని గ్రామదేవతల దేవాలయాలు, ఫలానా రాష్ట్రం లోని గ్రామదేవతల దేవాలయాలు అనే వర్గాలు '''ఉండవు'''.
# "శిథిల దేవాలయాలు" అనాలి. జీర్ణ దేవాలయాలు అని పేరు పెట్టరాదు. "పునరుద్ధరించిన దేవాలయాలు" అనే మరో వర్గం మిగతా అన్ని వర్గాలకూ సమాంతరంగా, "దేవాలయాలు" వర్గం కింద ఉంటుంది.
# ఆధ్యాత్మికంగా ప్రత్యేకత ఉన్న దేవాలయాలుంటాయి. వాటికి ప్రత్యేకంగా వర్గాలుంటాయి. ఉదా: శక్తిపీఠాలు, జ్యోతిర్లింగాలు, వైష్ణవ దివ్యదేశాలు, పాడల్పేట్ర క్షేత్రాలు వంటివి. ఈ వర్గాలు నేరుగా దేవాలయాలు వర్గం కింద ఉంటాయి. ఈ దేవాలయాలకు, వర్గాలకూ పేర్లలో ప్రత్యేకించి దేవాలయాలు అని చేర్చరాదు. అంటే శక్తిపీఠ క్షేత్రాలు, శక్తిపీఠ దేవాలయాలు, జ్యోతిర్లింగాలయాలు, వగైరా పేర్లు పెట్టరాదు.
# కులాలు హిందూమతానికే ప్రత్యేకించినవి. కాబట్టి వివిధ కులాల పేజీలు కులాలు అనే వర్గంలో, అది హిందూమతం వర్గంలో ఉంటుంది.
# ఋషులు, యోగులు, ఆధ్యాత్మిక గురువులు, ధర్మకర్తలు, అధికారులు వగైరా వర్గాలు వ్యక్తుల వర్గాలు పేజీలో చేరతాయి. దేవుళ్ళ పేజీలు/వర్గాలు వ్యక్తుల వర్గాల్లో చేరవు
# "హిందూ మత" అని మొదలయ్యే వర్గాల్లో ఈ రెండు పదాలనూ కలిపేసి "హిందూమత" అని రాయాలి. కొన్ని వర్గాల పేర్లలో అసలు మత అనేది ఉండనక్ల్కరలేదు. అలాగే ఇతర మతాలు కూడా.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:58, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==== మరి కొన్ని పేర్ల ప్రామాణీకరణ ====
వర్గం పేర్లు ఎలా ఉండాలనే విషయమై వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల పేర్ల, లింకుల క్రమబద్ధీకరణ పేజీలో నేను గతంలో రాసిన కొన్ని సూచనలు.
* అమెరికన్లు, బ్రెజిలియన్లు, ఇటాలియన్లు.. ఇలాంటివి ప్రాచుర్యంలో ఉన్నమాట నిజమే గానీ తెలుగుకు స్వాభావికమైనవి కావు ("తమిళులు" అనేది మనకు స్వాభావికం గానీ తమిళియన్లు స్వాభావికం కాదు) అది ఇంగ్లీషు నుండి వచ్చిన వాడుక. వీటిని అమెరికా వ్యక్తులు, బ్రెజిల్ వ్యక్తులు, ఇటలీ ప్రజలు అని రాయాలి
* అలాగే యునైటెడ్ కింగ్డం వాసులను ఏమనాలి - యుకె వ్యక్తులు అనాలి. సందర్భాన్ని బట్టి ఇంగ్లాండు వ్యక్తులు/బ్రిటను వ్యక్తులు అనవచ్చు
* "ఇంగ్లీషు రచయితలు" అంటే ఇంగ్లీషులో రాసే రచయితలు అనా లేక ఇంగ్లాండుకు చెందిన రచయితలు అనా? అనే సందేహం వస్తుంది కాబట్టి, ఇంగ్లీషులో రాసే రచయితలను ఇంగ్లీషు భాషా రచయితలు అనాలి.
* అలాగే, "ఇంగ్లీషు పుస్తకాలు" అంటే ఇంగ్లీషులో రాసిన పుస్తకాలా లేక ఇంగ్లాండుకు చెందిన పుస్తకాలు అనా? ఇది మరింత స్పష్టంగా ఉండాలి
* నృత్య కళాకారులు/నృత్యకళాకారులు/నాట్య కళాకారులు - ఇలా వివిధ పేర్లతో వర్గాలున్నాయి. స్పేసు ఉండాలా లేదా అనే విచికిత్సతో పాటు "నృత్య", "నాట్య" అనే రెండు పేర్ల వాడుక కూడా తికమక కలిగిస్తోంది. నృత్య అనేవాడుకను తీసేసి, "నాట్య" అని మాత్రమే వాడాలి. నాట్య తరువాత ఖాళీ ఉండాలి.
* మహిళా క్రీడాకారులు/క్రీడాకారిణులు రెండు పేర్ల తోటీ వర్గాలున్నాయి. ఏది ఉంచాలి? ఇలాంటి "మహిళా" వర్గాలు ఇంకా ఉండొచ్చు.. ఉదాహరణకు మహిళా రచయితలు/రచయిత్రులు. గాయనీమణులు, నర్తకీమణులు, గాయనీమణులు, నటీమణులు అనే విశేషణాలను వాడకూడదు. గాయనులు అనవచ్చు. లేదా మహిళా గాయకులు అనాలి. క్రీడాకారిణులు అనొచ్చు. "నటిలు" బాగోదు కాబట్టి, మహిళా నటులు అనాలి.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:33, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ఇతరత్రా ==
* విద్యాలయాలు, విద్యా సంస్థలు వేరువేరు. ఈ రెండూ ఉండాలి. ఒకటి పాఠశాలలు, కళాశాలలు కాగా, రెండోది వాటిని నడిపే సంస్థలది. అసలు సమస్య ఈ రెంటి మధ్యది కాదు, విద్యా సంస్థలు, విద్యాసంస్థలు - వీటిలో ఏది ఉండాలి అనేది. ఈ రెంటిలో "విద్యాసంస్థలు" ఉండాలనేది నా అభిప్రాయం.
* అనుస్వారం సమస్య ఎప్పుడో పరిష్కారమైంది. మళ్ళీమళ్ళీ చర్చ అనవసరం.
* పర్యాటక ఆకర్షణలు, పర్యాటక ప్రదేశాలు - పర్యాటక ప్రదేశాలు ఉండాలి. <s>ఆకర్షణలు</s>
* పర్యాటకంతో ఇంకా సమస్యలున్నాయి - <s>దర్శనీయ స్థలాలు</s> , పర్యాటక ప్రదేశాలు, పర్యాటక <s>ప్రాంతాలు</s>
* ఇంగ్లీషు- <s>ఆంగ్ల</s>
* ఏకవచన, బహువచనాలు - కొన్ని సందర్భాల్లో రెండూ ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకు, సినిమా, సినిమాలు. సందర్భాన్ని బట్టి నిర్ణయించాలి.
* సంగీతం అందించిన, <s>సంగీతం కూర్చిన</s> కూర్చిన అంటే కంపోస్డ్ అని వస్తది. అందించిన అంటే అన్నీ వస్తై - కంపోస్డ్, కండక్టెడ్, ఇంకేమైనా ఉంటే అవి కూడా
*
* నిర్మాణాలు, భవనాలు - రెండూ ఉండేవే. భవనాలు, వంతెనలు, సొరంగాలు, టవర్లు, ఇళ్ళు, వగైరాలన్నీ నిర్మాణాలు లోకి వస్తాయి.
* రాయి భవనాలు కాదు, రాతి భవనాలు. అలాగే, హిందూ మతం తాత్విక భావనలు - తప్పు. "హిందూమత తాత్విక భావనలు" అనేది సరైనది. "భారతీయ రైల్వేలు ప్యాసెంజరు రైళ్ళు" తప్పు. అలాగే <s>మలయాళం సినిమా నటీమణులు</s>, మలయాళ సినిమా నటీమణులు.
<big>గమనిక:</big> ఇలా విభక్తులు లాంటివి లేకుండా నామవాచకాలను కలిపేసి పెట్టే పేర్లను తీసెయ్యాలి. ఇలాంటివన్నీ ఎప్పటికప్పుడు ఆలోచించుకుని తప్పు పేరున్న వర్గాన్నీ తీసేస్తూ పోతుండాలి. తప్పుపేరుతో సృష్టించిన వారికి తెలియచెబుతూ ఉండాలి. ప్రతీదాన్నీ పట్టుకుని చర్చిస్తూ కూచుంటే, ముందుకు కదల్లేం. చర్చిస్తూనే ఉంటాం.
* సినిమాలు - <s>చిత్రాలు</s>
* దాసరి నటించిన, దాసరి దర్శకత్వం వహించిన, దాసరి సినిమాలు - మూడూ సరైనవే. మొదటి రెండూ మూడోదానికు ఉపవర్గాలుగా ఉంచాలి.
* సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్ చిత్రకారులు, సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్ చిత్రకారులు - పేరు ఏది సరైనదో చూసి అది ఉంచాలి. ఈ సందర్భంలో మొదటిది సరైనది. (అసలు తెవికీలో ఈ వర్గం అక్కరలేదు. రష్యా చిత్రకారులు సరిపోతుంది.) అలాగే ఆలప్పుఝ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు వర్గం:అలప్పుజ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు. ఇలాంటివాటికి కూడా.. ప్రతీదానికీ చర్చ వద్దు. సందర్భాన్ని బట్టి సరైనదేదో నిర్ణయించుకోవడమే.
* <s>ఉడుపి జిల్లాలో హిందూ ఆలయాలు</s>, <s>ఉడిపి జిల్లా హిందూ దేవాలయాలు</s> - రెండూ తప్పే. "ఉడిపి జిల్లా దేవాలయాలు" సరైనది. నా అభిప్రాయం వివరంగా పైనున్న విభాగాల్లో రాసాను.
* <s>పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు</s>, పిఎస్ఎల్వి ఉపగ్రహ వాహక నౌకలు
* భారతీయ సినిమా మహిళా దర్శకులు, భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు _ ఈ రెంటికీ సృష్టికర్తను నేనే. ఇప్పుడు కూడా ఏది సరైనదో తేల్చుకోలేకపోయాను. అయితే, దీని పైవర్గం వర్గం:మహిళా సినిమా దర్శకులు కాబట్టి, ఈ వర్గాన్ని వర్గం:భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు అనేది సరైనది.
* వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు, వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు - ఇక్కడ రాసిన ఈ రెండూ ఒకటే. వేరే రూపాలేమైనా ఉన్నాయేమో చూడండి.
* కీరవాణి సంగీతం కూర్చిన సినిమాలు, ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు - ఎక్కువగా పలికే పేరు ఏదైతే అది సరైనది. ఎమ్.ఎమ్. అక్కరలేదు. కీరవాణి రాగం పేరుతో ఏదైనా వర్గం ఉంటే తప్ప.
* ఇవి కకుండా హలంత అజంత రూపాలపై ఒక నిర్ణయం తీసుకోవాలి. జనరిక్గా ఒక నిర్ణయం తీసుకుంటే మంచిది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారూ, గతంలో దీనిపై చర్చ ఒకటి జరిగినట్టు గుర్తు, చూడండి. దొరక్కపోతే, దీన్ని జనరిక్ చర్చగా ఈ పేజీలో చేర్చండి. దీనిపై ఒక నిర్ణయం తీసుకుంటే కొన్ని సమస్యలు పోతాయి.
* రుగ్మతలు, వ్యాధులు - రెండూ సరైనవే. కాకపోతే చిన్నపాటి తేడా ఉన్నట్టుంది - పళ్ళు నూరడం, గోళ్ళు కొరకడం వ్యాధి కాదు, రుగ్మత అనుకుంటాను. సందర్భాన్ని బట్టి వాడాలి.
* అసోం భూగోళశాస్త్రం, వర్గం:అసోం భౌగోళికం - భౌగోళిక అంశాల రీత్యా భౌగోళికం సరైనది. శాస్త్ర రీత్యా భూగోళశాస్త్రం సరైనది. వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ భౌగోళికం సరైనది, వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ భూగోళశాస్త్రం సరైనది కాదు. అక్షాంశ, రేఖాంశాలు భూగోళశాస్త్రంలో ఉంటాయి.
* సముదాయసభ్యుల అభిప్రాయాలు వీటిమీద కావాలి - ఇవి మరింత మౌలికమైన (మెటా) అంశాలు కదా, వీటిని ఇక్కడ చర్చించడం సరైనది కాదు. విడిగా వేరే పేజీలో ప్రత్యేకంగా చర్చ పెట్టండి.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:36, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, ఇది కేవలం విధాన విర్ణయాల చర్చకు ముందు ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు, సేకరించుటకొరకు మాత్రమే. వీటిన్నటినీ క్రోడీకరించి విధాన నిర్ణయ చర్చాపేజీని తయారుచేసి మరలా చర్చకు తీసుకురావటం జరుగుతుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:46, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఎందుకలాగ? వర్గాలపై చర్చ సాగాల్సింది ఇక్కడే గదా? ఈ చర్చను బట్టే నిర్ణయం తీసుకుందాం. మళ్ళీ మరొక చర్చ ఎందుకూ? __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:53, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::[[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]] ఈ లింకు కూడా పరిశీలించారనుకుంటాను. ఎవరు ఏ వర్గానికి మద్దతు ఇస్తారో ఎలా నిర్ణయించగలం, అందరి అభిప్రాయాలతో మొదటి ప్రాధాన్యత , రెండవ ప్రాధాన్యత వర్గం అలా తయారుచేసి అలా చర్చకు తీసుకువద్దామని నా అభిప్రాయం, మొదటి నుండి నేను అలా అనుకుంటూ వచ్చాను. ఇది పెద్ద చర్చకాబట్టి విధాన నిర్ణయాలు జరిగిన తరువాత వాటిని వికీపీడియా:వర్గీకరణ/విధాన నిర్ణయాలు అనే పేజీలో నమోదు చేద్దామని అనుకుంటున్నాను. మరో విధానంలో చేద్దామంటే అలాగే చేద్దాం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 12:09, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, నాకు తోచినది నేను చెప్పాను. ఇక మీకు తోచినది మీరు చెయ్యండి. :-)
::::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:17, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మీరు చెప్పింది, నేను సరిగా అర్థం చేసుకోవటంలో పొరపాటు జరిగి ఉండవచ్చు. రెండు మూడు రోజలు చూసి దీనికి ముగింపు పలుకుదాం. ఫైనలుగా తరువాత ఎలా ముందుకు వెళ్లాలో విశీదకరించగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:00, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, నేను అనవసరంగా అడ్డం పడి, అర్థం కాకుండా ఏదో రాసి, మిమ్మల్ని తికమక పెట్టినట్టున్నాను. నేను చెప్పేది వదిలెయ్యండి. మీరు అనుకున్నట్టుగానే కానివ్వండి సార్. అడంగు చేరడం ముఖ్యం, ఎలా వెళ్ళామన్నది కాదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:46, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ వర్గాలపై పూర్తి చర్చ ఒకే చోట జరిగితే క్రొత్త వాడుకరులకు ఒక '''సూచిక''' లాగ ఉంటుంది. ఒక్క పేజిలో అన్ని విషయాలు చదివి సూచనలు ''పాటించడానికి'' వీలుగా ఉంటుంది. సూచనలు, నిర్ణయాలు ఇక్కడే చేస్తే మంచిదని నా అభిప్రాయం. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 12:44, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== ప్రణయ్రాజ్ అభిప్రాయాలు ==
తెలుగు వికీపీడియాలో వర్గాల వ్యవస్థను పరిశీలించినప్పుడు పేరులో స్పష్టత లేకపోవడం, ఒకే రకమైన వర్గాలు వేర్వేరు పేర్లతో పునరావృతం కావడం, వ్యాకరణ అస్థిరతలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఈ సమస్యలను పరిష్కరించి, వర్గాల వ్యవస్థను ప్రామాణీకరించడానికి నా సూచనలు:
'''1. పేరులో స్పష్టత, సంక్షిప్తత'''
*సంక్షిప్తత: వర్గం పేరు వీలైనంత సంక్షిప్తంగా, అర్థవంతంగా ఉండాలి. ఉదాహరణకు "ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం" కంటే "ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం" అనడం సమంజసంగా ఉంటుంది.
* ము వర్ణ లోపం (అనుస్వారం వాడకం): వర్గం చివర 'ము' కు బదులుగా అనుస్వారం (ం) వాడాలి (ఉదా: గణితశాస్త్రము కాకుండా గణితశాస్త్రం).
*ఆంగ్ల పదాల అనుకరణను నివారించడం:కామాలు (,) వాడే ఆంగ్ల పేర్ల శైలిని (ఉదా: హిందూ దేవాలయాలు, అమెరికా) స్వస్తి చెప్పి, తెలుగు శైలిలో నేరుగా ప్రామాణికంగా రాయాలి.
'''2. ప్రాంతాలు, మతాలు & దేవాలయాల వర్గీకరణ'''
* దేవాలయాలు vs ఆలయాలు: "ఆలయం" కంటే "దేవాలయం" అని వాడటమే స్పష్టంగా ఉంటుంది. 'దేవాలయం' అనగానే అది సాధారణంగా హిందూ ప్రార్థనా స్థలాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, ప్రత్యేకంగా "హిందూ దేవాలయాలు" అననవసరం లేదు (*దేవాలయాలు* అని ఉపయోగిస్తే సరిపోతుంది). ఇతర మతాలకు చెందినవైతే చర్చిలు, మసీదులు, జైన దేవాలయాలు అని పేర్కొనవచ్చు.
* దేవాలయాలు vs పుణ్యక్షేత్రాలు: దేవాలయం (గుడి) వేరు, పుణ్యక్షేత్రం (ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత ఉన్న ఊరు/ప్రదేశం) వేరు. రెండిటికీ మధ్య స్పష్టమైన వ్యత్యాసం పాటిస్తూ ఉపవర్గాలను సవరించాలి.
* ప్రాంతాల పేర్లు: భౌతిక/ప్రాంతీయ వర్గాలకు "లో" కంటే "లోని" అనడం వ్యాకరణబద్ధంగా బాగుంటుంది (ఉదా: అమెరికాలోని దేవాలయాలు, భారతదేశంలోని నదులు).
* అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు: కేవలం 'అమెరికా' అని కాకుండా స్పష్టత కోసం 'అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల' అని వాడటం మంచిది.
'''3. కాలక్రమ వర్గాలు'''
*శతాబ్దాలు & దశాబ్దాలు:
* "11 వ" అని స్పేస్ ఇవ్వకుండా "11వ" అని కలపి రాయాలి.
* "11వ శతాబ్దం" కాకుండా "11వ శతాబ్దపు" అని ఉపయోగిస్తే వ్యాకరణానికి సరైన రూపం వస్తుంది.
* దశాబ్దాలకు "1930లు" అనడం కంటే "1930వ దశాబ్దపు" అని ఉపయోగిస్తే ప్రామాణికంగా ఉంటుంది.
'''4. శబ్దకోశం & సమాసాలు'''
*పదాల కలయిక: మాత్ర్ దేవతలు-> మాతృదేవతలు, వృక్ష శాస్త్రం -> వృక్షశాస్త్రం, నృత్య కళాకారులు -> నృత్యకళాకారులు అని సమాసపదాలను కలిపి రాయాలి.
* భాషా పదాలు: ఇంగ్లీషు కంటే తెలుగు పదం "ఆంగ్లం" వాడటానికే ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి (ఉదా: *ఆంగ్ల రచయితలు).
* స్త్రీల వర్గాలు: మహిళా కళాకారులకు రచయిత్రులు, కవయిత్రులు, నటీమణులు వంటి పదాలు తెలుగుదనంతో శోభిస్తాయి. వీలుకాని చోట 'మహిళా ----' అని వాడవచ్చు.
* పట్టణాల పేర్లు: ప్రామాణికమైన ఆధునిక పేర్లనే వాడాలి (ఉదా: ముంబై, చెన్నై).
* పదవుల పేర్లు: "శాసన సభ్యులు" కంటే "శాసనసభ సభ్యులు" లేదా "శాసనసభ్యులు" అనడం వ్యాకరణ రీత్యా సరైనది.
'''5. నకిలీ/పునరావృత వర్గాల తొలగింపు & విలీనం'''
*ఎర్ర లింకులు & ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు: ఒకే విషయాకి ఉన్న వేర్వేరు వర్గాలను (ఉదా: హిందూమతం, హిందూ మతము, హిందూమతము) ఒకే ప్రామాణిక వర్గంలోకి విలీనం చేసి, మిగిలిన అనవసర/ఎర్ర వర్గాలను తొలగించి పునఃసృష్టి కాకుండా రక్షించాలి.
*బాట్/స్పామ్ నివారణ: విధాన నిర్ణయం జరిగాక పాత వర్గాల స్థానంలో కొత్త వర్గాలను సృష్టించి వ్యాసాలను తరలించే ప్రక్రియను నియమానుసారంగా ఒకేసారి (ప్రాజెక్టు ద్వారా) చేయాలి తప్ప విడివిడిగా అసంపూర్తిగా చేయకూడదు.
'''6. బహువచన ప్రక్రియ, ప్రత్యయాలు'''
* బహువచనాలు: ప్రతీ వర్గం పేరులో స్పష్టత కోసం బహువచనాన్నే వాడాలి (ఉదా: "తెలంగాణ రచయిత" కాకుండా "తెలంగాణ రచయితలు" అని ఉండాలి).
* ప్రత్యయం వాడకం: విభక్తి ప్రత్యయం లేకుండా నేరుగా నామవాచకాన్ని వాడటం కంటే, వ్యాకరణ బంధం కోసం "కి చెందిన" లేదా "సంబంధించిన" లేదా సందర్భాన్ని బట్టి "లోని" అనడం స్పష్టత ఇస్తుంది.
* ఉదాహరణకు: "హైదరాబాద్ వ్యక్తులు" అనడం కంటే "హైదరాబాద్కు చెందిన వ్యక్తులు" లేదా "హైదరాబాద్లోని వ్యక్తులు" అనడం సముచితం.
'''7. వ్యక్తుల వర్గీకరణ & వృత్తులు'''
* లింగభేద వర్గీకరణ: పురుషులకు సంబంధించి ప్రత్యేకంగా "పురుష నటులు" అని కాకుండా సాధారణంగా "నటులు" అనవచ్చు. మహిళలకు మాత్రం ప్రసిద్ధ వాడుకను బట్టి "నటీమణులు / మహిళా నటులు" అని వర్గీకరించడం సులభంగా ఉంటుంది.
* జాతీయత vs ప్రాంతం: వ్యక్తుల వర్గీకరణలో దేశం/రాష్ట్రం ప్రాతిపదికగా మార్చాలి.
* ఉదా: "భారతీయ శాస్త్రవేత్తలు", "ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు", "తెలంగాణ కవులు".
'''8. మూసలు & వర్గాల క్రమానుగత నిర్మాణం'''
* ప్రధాన వర్గం: ప్రతీ చిన్న వర్గం తప్పనిసరిగా ఒక ప్రధాన వర్గంలో భాగామై ఉండాలి. ఉదాహరణకు "హైదరాబాద్లోని దేవాలయాలు" అనేది "తెలంగాణలోని దేవాలయాలు", "హైదరాబాద్ నిర్మాణాలు" రెండింటి కిందకూ రావాలి.
* మధ్యంతర వర్గాల నిర్వహణ: వికీపీడియా నిర్వహణకు వాడే వర్గాలు (ఉదా: వికీపీడియా మొలక వ్యాసాలు, సవరణలు కోరిన వ్యాసాలు) సాధారణ పాఠకులకు కనిపించకుండా "దాచిన వర్గాలు" గా మార్చాలి.
'''9. అనువాదాలు & వికీడేటా అనుసంధానం'''
* వికీడేటా లంకెలు: ప్రతీ వర్గాన్ని వికీడేటా ఐటమ్ తో తప్పనిసరిగా అనుసంధానించాలి. దీనివల్ల ఇతర భాషల వికీపీడియాల్లో ఉన్న వర్గాలతో అనుసంధానమై, భవిష్యత్తులో గ్లోబల్ వికీ ప్రాజెక్టులతో అనువదించడం/డేటా మార్పిడి సులభమవుతుంది.
* ఆంగ్ల వర్గాల యథాతథ అనువాదం వద్దు: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని Category Structure ని నేరుగా అనువాదం చేయకుండా, తెలుగు భాషా సౌందర్యం, నేటివిటీ, వ్యాకరణ నిబంధనలకు తగినట్లుగా వర్గాలను సృష్టించాలి.
'''10. ఖాళీ వర్గాలు & మొలక వర్గాలు'''
* కనీస వ్యాసాలు: కనీసం 3 నుండి 5 వ్యాసాలు లేనిదే క్రొత్త వర్గాన్ని సృష్టించకుండా నియంత్రించాలి. కేవలం ఒకే ఒక్క వ్యాసం కోసం ప్రత్యేకంగా కొత్త వర్గాన్ని తయారు చేస్తే వర్గాల సంఖ్య పెరిగిపోయి గందరగోళం ఏర్పడుతుంది.
* ఖాళీ వర్గాల తొలగింపు: ఎటువంటి వ్యాసాలు లేదా ఉపవర్గాలు లేని వర్గాలను గుర్తించి త్వరితగతిన తొలగించాలి.
'''11. నావిగేషన్ & వర్గాల పరిమితి'''
* అతి-వర్గీకరణ నివారణ: ఒక వ్యాసానికి పరిమితికి మించి వర్గాలు చేర్చకుండా చూడాలి. ఉదాహరణకు, ఒక వ్యాసం ఇప్పటికే "హైదరాబాద్లోని దేవాలయాలు" అనే వర్గంలో ఉంటే, దానికి మళ్ళీ ప్రధాన వర్గం "తెలంగాణలోని దేవాలయాలు" లేదా "భారతదేశంలోని దేవాలయాలు" అని విడివిడిగా ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు.
* సునిశిత వర్గీకరణ: వ్యాసం వీలైనంత నిర్దిష్టమైన లోతైన ఉపవర్గానికి చెంది ఉండాలి.
'''12. వర్గాల వివరణ పేజీలు'''
* వర్గం పేజీలో వివరణ: ప్రతి ప్రధాన వర్గం పేజీ పైన ఆ వర్గం దేనిని ఉద్దేశించినది, అందులో ఎలాంటి వ్యాసాలు చేర్చాలో 1-2 వాక్యాల చిన్న వివరణ ఉంచాలి.
'''13. స్వయంకృత/యంత్ర అనువాదాల వర్గాలు'''
* గూగుల్/యంత్ర అనువాదాల గుర్తింపు: గతంలో గూగుల్ ట్రాన్స్లేట్ లేదా బాట్ల ద్వారా వచ్చి పడిన అస్పష్టమైన, వ్యాకరణ దోషాలున్న వర్గాల పేర్లను (ఉదా: "అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు నుండి ప్రజలు") గుర్తించి, వాటిని సరైన వ్యాకరణ రూపంలోకి మార్చాలి.
* ఆటోమేటిక్ వర్గీకరణ నియంత్రణ: వికీపీడియాలో వ్యాసాలు సృష్టించేటప్పుడు స్వయంచాలకంగా వచ్చే ఆంగ్ల వర్గాల దిగుమతిని అరికట్టేలా ట్రాన్స్లేషన్ టూల్ సెట్టింగ్స్ను సవరించాలి.
'''14. సముదాయ భాగస్వామ్యం & బాట్ ప్రాజెక్ట్'''
* చర్చల ద్వారా స్పష్టమైన నిర్ణయం: ఏదైనా కీలకమైన వర్గాన్ని మార్చడానికి లేదా తొలగించడానికి ముందే సముదాయంలో సహమతి కు రావడానికి నిర్ణీత గడువు (ఉదా: 14 రోజులు) కేటాయించాలి.
* విధాన నిర్ణయ పేజీ: చర్చ ముగిశాక, కుదిరిన అంగీకారాలను ఒక స్పష్టమైన "వర్గాల నామకరణ విధానం" గా మార్చి వికీపీడియా నేమ్స్పేస్లో ఉంచాలి.
* బాట్ సహాయంతో మార్పులు: వర్గాల పేర్లను మార్చడం మానవీయంగా చేయడం చాలా శ్రమతో కూడుకున్నది కాబట్టి, సముదాయం ఆమోదం పొందిన తర్వాత 'వికీపీడియా బాట్' ద్వారా ఒకేసారి వ్యాసాలను పాత వర్గం నుండి క్రొత్త వర్గానికి తరలించాలి.
--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:02, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==కళాసాగర్ అభిప్రాయాలు==
తెలుగు వికీపీడియాలో (తెవికీ) వర్గాల పేర్లు ఏకరీతిలో లేకపోవడం వల్ల, ముఖ్యంగా వ్యాసాలను అనువదించేటప్పుడు ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి తగిన మార్గదర్శకాలను రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనిపై చర్చించిన అనంతరం, కొత్త వర్గాలను సృష్టించే వాడుకరులకు స్పష్టమైన మార్గనిర్దేశం చేయాలి.
* వర్గాల గురించి సరిఅయిన అవగాహన లేకపోవడం వలన నేను కూడా కొన్ని తప్పిదాలు చేశాను. ఆ విషయం చదువరి గారు, రాజశేఖర్ గారు నా దృష్టికి తెచ్చారు. అప్పటినుండి వర్గాలు సృష్టించేప్పుడు జాగ్రత్త పడుతున్నాను.
--[[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kalasagary|చర్చ]]) 05:03, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
{{Discussion bottom}}
==వర్గాల నామకరణ విధాన ప్రతిపాదనలు==
<div style="text-align:center; font-size:120%; font-weight:bold; margin:1em 0;">
"ఈ చర్చ ఈ రోజు 22026 అక్టోబరు 17 నుండి 2026 అక్టోబరు 31 వరకు (రెండు వారాల పాటు) తెరిచి ఉంటుంది. ఆలోపు వచ్చిన అభిప్రాయాల ఆధారంగా ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడిన నిర్ణయాలను అధికారిక విధానాలుగా అమలులోకి వస్తాయి."
</div>
ముందుగా వర్గాల నామకరణ సమస్యలపై స్పందించి అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియజేసినవారందరికీ ధన్యవాదాలు. ఆ అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకుని ఇక ముందు తెవికీలో ఏ వర్గాలు ఎలా ఉండాలో ఫైనలుగా విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు ప్రవేశపెట్టటమైనది.
తెలుగు వికీపీడియాలో వర్గాల నామకరణంలో స్థిరత్వం లోపించడం వల్ల, ఒకే విషయానికి సంబంధించిన వర్గాలు రెండు మూడు వేర్వేరు పేర్లతో విడిపోతున్నాయి. దీనివల్ల వర్గ వ్యవస్థ చిన్నాభిన్నమై పాఠకులకూ, సవరణదారులకూ నావిగేషన్ కష్టమవుతోంది. దాదాపు 80కి పైగా ఇలాంటి ఉదాహరణలు గుర్తించబడిన సంగతి మీ అందరికి తెలుసు. వాటి వివరాలు మరలా పరిశీలించాలంటే ఈ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు|ఆధారాల పేజీ]] చూడగలరు.
ఈ వర్గాల నామకరణ సమస్యలపై విధాన నిర్ణయాలు ప్రవేశపెట్టేముందు లోపాలు గురించి ఒకసారి మననం చేసుకుందాం.
'''ఎ. సమస్యలకు అసలు కారణాలు (ఎందుకు జరుగుతున్నాయి)'''
* స్వతంత్రంగా, సమన్వయం లేకుండా వేర్వేరు సవరణదారులు వేర్వేరు సమయాల్లో వర్గాలు సృష్టించడం.
* ఏదైనా కొత్త వర్గం సృష్టించే ముందు అదే/పోలిన వర్గం ఉందేమో శోధించే అలవాటు లేకపోవడం.
* వర్గం సృష్టించాక వికీడేటాకు లింకు చేయకపోవడం, ఇలా చేయనందున అనువాద వ్యాసాలకు ఇప్పటికే ఉన్న వర్గం స్వయంచాలకంగా చేరదు.
* పర్యాయపదాల్లో (ఆలయాలు/దేవాలయాలు, హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ అలయాలు వంటివి) ఏది వాడాలో ఒక విధాన నిర్ణయం అంటూ లేకపోవడం
* నామ-విశేషణ రూపాల్లో అమెరికా/అమెరికన్, ఇంగ్లాండ్, ఇంగ్లాండు, ముంబాయి, ముంబై) ఇలాంటి వాటిమీద ఏకాభిప్రాయం లేకపోవడం
* భౌగోళిక/భావనాపరమైన అవగాహన లోపం (నదులు, గవర్నర్ల వర్గాల్లో)
* వర్గం పేరును సంక్షిప్తీకరణలో ఉంచాలనే సాధారణ ఉద్దేశంతో, ఏ పదం తీసేస్తే అర్థం చెడిపోతుందో, ఏది తీసేసినా పర్వాలేదో అనే విచక్షణ లేకుండా, అర్థాన్ని నిలబెట్టే కీలక పదాలను (ప్రత్యయాలు, క్రియాపదాలు, సంబంధ సూచికలు) లేకుండా వర్గాలు సృష్టించటం. దానివలన అర్థం కోల్పోవడం జరుగుతుంది
* లిప్యంతరీకరణ/ZWNJ లో సాంకేతిక అస్థిరత (కంటికి కనిపించని అక్షరం) వల్ల ఒకే వర్గం రెండు వర్గాలుగా సృష్టింపు జరగటం
* విరామచిహ్నాల వాడకంలో వ్యక్తిగత శైలీ భేదాలు (కొన్నివర్గాలు విరామచిహ్నాలు లేకుండా, మరికొన్నిటికి విరామ చిహ్నాలు వాడటం)
* వికీడేటాకు లింకుకలవని వర్గాలు గూగుల్ అనువాద యంత్రంపై ఆధారపడటం వల్ల వ్యాకరణ దోషాలు
* 20+ ఏళ్ల కాలంలో భాషవాడుకలో చాలా మార్పులు రావటం, పాత వర్గాలు కొత్తవారికి తెలియకపోవడం
* తొందరపాటులో విభక్తి ప్రత్యయాలు వ్యాకరణ పరంగా కొందరు సరిగ్గా వాడకపోవడం
* ఆంగ్ల వ్యాసాల అనువాదంలో వర్గం పేరును ఎవరికివారే సొంతంగా అనువదించుకోవడం
* ఎర్ర వర్గాలు (సృష్టించని వర్గాలు) ఉన్నా, అవి వ్యాసాల్లో లింకు అయ్యి ఉండటం వల్ల ఇతరులకు కనిపించకపోవడం
* "కొన్ని సందర్భాల్లో ఒకే సవరణదారుడు ఒకే తరహా వర్గాలను వేర్వేరు సమయాలలో మూడు వేర్వేరు అస్థిర రూపాల్లో (లోని-కలిపి, లోని-లేకుండా, అసలు లోని వాడకుండా) సృష్టించటం.
* '''ప్రధాన మౌలిక కారణం:''' వర్గాల నామకరణానికి స్పష్టమైన, లిఖితపూర్వక మార్గదర్శకాలు లేదా విధాన నిర్ణయాలు లేకపోవడం
----"వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ చెయ్యాలి. అన్నీ ఒక్కసారే చేద్దాం అని పెట్టుకోవద్దు, ఏదీ అవదు. కొన్ని ఎంచుకో, పని కానిచ్చేయ్! మొదలెట్టు" వాడుకరి చర్చ:Chaduvari గారి కొటేషను ప్రభావం నామీద త్రీవంగా పనిచేసింది. దానిని దృష్టిలో పెట్టుకుని అన్ని నామకరణ సమస్యలనూ ఒకేసారి చర్చకు పెడితే గందరగోళ పరిస్థితి ఏర్పడే అవకాశం ఉన్నందున, వీటిని దశలవారీగా చర్చకు ప్రవేశపెడదామని నిర్ణయించుకున్నాను.
ఈ పేజీ తెవికీలో వర్గాల పేర్ల స్థిరత్వం కోసం ప్రతిపాదిత నియమాలను ఒకే ఫార్మాట్లో చూపుతుంది. ఏకాభిప్రాయం కుదిరిన "విధాన నిర్ణయాలు" వరుసలో నమోదు చేయబడతాయి. వీటి ప్రకారం అమలు [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల సంస్కరణ]] ద్వారా జరుగుతుంది.
ప్రస్తుత '''దశ 1''' (కింద 1, 2, 3 విభాగాలు) చర్చకు సిద్ధంగా ఉన్నాయి. తర్వాతి దశలు క్రమంగా ఇదే పేజీలో చేర్చబడతాయి.
== 1. "లోని" వాడకం ==
===సమస్య===
"లోని"ని కొందరు ముందు పదంతో కలిపి, మరికొందరు వేరుగా (స్పేస్తో) రాస్తున్నారు. దీనివల్ల ఒకే అంశానికి రెండు వేర్వేరు వర్గాలు ఏర్పడుతున్నాయి.
===విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన-1===
వర్గం పేర్లు వీలైనంత సంక్షిప్తంగా ఉండాలి. "లోని" వాడకుండా అర్థం స్పష్టంగా వచ్చేలా ఉంటే వాడకూడదు. భౌగోళిక వర్గీకరణ వర్గాల్లో (రాష్ట్రాలు, జిల్లాలు, నదులు, పీఠభూములు, ప్రాంతాలు వంటివి) సాధారణంగా ఇది సాధ్యమే. "లోని" ను అరుదైన సందర్భాల్లో మాత్రమే వాడాలి. ఏ సందర్బంలో వాడాలి అనే విషయానికి వస్తే స్థల నామాన్ని నేరుగా నామవాచకంతో జతచేస్తే అది ఒక నిర్దిష్ట సంస్థ పేరులా తప్పుగా అన్వయమయ్యే ప్రమాదం ఉన్నప్పుడు. ఉదాహరణకు, కర్ణాటక బ్యాంక్ అనే నిర్దిష్ట బ్యాంకు ఉన్నందున, "కర్ణాటక బ్యాంకు శాఖలు" అంటే కర్ణాటక రాష్ట్రంలో ఉన్న ఏ బ్యాంకు శాఖనైనా సూచిస్తుందా, లేక "కర్ణాటక బ్యాంక్" అనే నిర్దిష్ట సంస్థ శాఖలనా అనే గందరగోళం వస్తుంది. ఇలాంటి చోట్ల "లోని" తప్పనిసరిగా వాడాల్సిఉంది. అలాంటి సందర్భాలలో ఎల్లప్పుడూ ముందు పదంతో మాత్రమే కలిపే రాయాలి (ఇది విభక్తి ప్రత్యయం), ఎప్పుడూ వేరుగా (స్పేస్తో) ఉండకూడదు. ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే అన్ని వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. అర్థం చెడనంతవరకు "లోని" వాడకుండా రాయాలి
===పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు)===
* [[:వర్గం:భారతదేశం లోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Cross}} (స్పేస్తో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:భారతదేశంలోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Cross}}(కలిపి ఉనికిలో ఉంది)
===కొత్త వర్గాలు (ప్రతిపాదన)===
* [[:వర్గం:భారత వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Tick}} ("లోని" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలోని బ్యాంకు శాఖలు]] {{Tick}} (వర్గం ఉనికిలో లేదు, తప్పనిసరిగా ఇలాంటి అరుదైన సందర్భాలలో "లోని" ఉపయోగించాల్సి ఉంటుదనే ఉదాహరణ కోసం. [[కర్ణాటక బ్యాంక్]] అనే సంస్థ పేరుతో గందరగోళం రాకుండా)
===మద్దతు/చర్చ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:12, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
===వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన===
#
== 2. దేవాలయాలు/హిందూ దేవాలయాలు/ ఆలయాలు/హిందూ ఆలయాలు (పర్యాయపదాలు) వాడుక ==
'''సమస్య '''
"ఆలయాలు", "దేవాలయాలు" ఒకే అర్థాన్నిచ్చే పదాలు కావడంతో, "హిందూ దేవాలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు" వంటి వేర్వేరు రూపాల్లో వర్గాలు చీలిపోయాయి (9 సార్లు పునరావృతం).
=== విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన-2 ===
"దేవాలయాలు" అనే పదాన్ని మాత్రమే ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" అనే పదాలను వర్గాల్లో వాడరాదు — "దేవాలయం" అనే పదమే సాధారణంగా హిందూ ఆలయాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, "హిందూ" అనే పదాన్ని మళ్ళీ చేర్చాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" వర్గాల్లోని వ్యాసాలను "దేవాలయాలు" వర్గంలో చేర్చాలి.
=== విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన (సవరించినది) ===
"దేవాలయాలు" అనే పదాన్ని మాత్రమే ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" అనే పదాలను వర్గాల్లో వాడరాదు."దేవాలయం" అనే పదమే సాధారణంగా హిందూ ఆలయాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, "హిందూ" అనే పదాన్ని మళ్ళీ చేర్చాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" వర్గాల్లోని వ్యాసాలను "దేవాలయాలు" వర్గంలో చేర్చాలి.
'''మినహాయింపు:''' దేవతా పేరుతో ఇప్పటికే సంధి చెంది ఒకే పదంగా స్థిరపడిన వర్గాలు (ఉదా: వర్గం:శివాలయాలు, వర్గం:రామాలయాలు) ఈ నియమం నుండి మినహాయించాలి. వీటిని యథాతథంగా ఉంచాలి. వీటిని "దేవాలయాలు"గా మార్చితే "శివదేవాలయాలు", "రామదేవాలయాలు" వంటి ఇబ్బందికరమైన పరిస్థితి ఉంది. పునరుక్తి (దేవుడు అర్థం రెండుసార్లు వచ్చినట్లు ఉంటుంది) ఉన్న రూపం వస్తుంది. అయితే దేవతా పేరు, "ఆలయాలు" విడి పదాలుగా (సంధి చెందకుండా) ఉన్న వర్గాలకు (ఉదా: వర్గం:వేంకటేశ్వర ఆలయాలు) ఈ మినహాయింపు వర్తించదు.సాధారణ నియమం ప్రకారమే "దేవాలయాలు"గా మార్చాలి (ఉదా: వర్గం:వేంకటేశ్వర దేవాలయాలు).
=== పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు) ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్లోని హిందూ ఆలయాలు]] {{Cross}} (లోని కలిపి హిందూ ఆలయాలనే అనే పదంతో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ లోని హిందూ దేవాలయాలు]] {{Cross}} (లోని స్పేస్తో హిందూ దేవాలయాలనే అనే పదంతో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు]] {{Cross}} (హిందూ పదంతో దేవాలయాలు అని ఉనికిలో ఉంది)
=== కొత్త వర్గాలు (ప్రతిపాదన) ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ దేవాలయాలు]] (ప్రామాణికం) {{Tick}} ("హిందూ" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ, ఇది ఇప్పటికే ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:దేవాలయాలు]] (ప్రామాణికం) {{Tick}} ("హిందూ" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ, ఇది ఇది ఇప్పటికే ఉనికిలో ఉంది)
===మినహాయింపు వర్గాలు ===
* [[:వర్గం:శివాలయాలు]] (మినహాయింపు — మార్చవద్దు)
* [[:వర్గం:రామాలయాలు]] (మినహాయింపు — మార్చవద్దు)
=== గమనిక ===
పై రెండు నియమాలూ కలిసి ఎలా పనిచేస్తాయో చూపించడానికి ఉమ్మడి ఉదాహరణ: "X లోని ఆలయాలు"/ లోని హిందూ ఆలయాలు/లోని హిందూ దేవాలయాలు ఈ మూడు తరహా వర్గాలు తుదిగా "Xలోని దేవాలయాలు" గా మారతాయి.
=== మద్దతు/చర్చ ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:13, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
=== వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన ===
#
== 3. "లో" / "లోకి" వాడకం ==
===సమస్య===
"లో" / "లోకి" స్వతంత్ర పదాలుకావు. వీటి వాడుక విషయంలో కొందరు ముందు పదంతో కలిపి, మరికొందరు వేరుగా స్పేస్ ఇచ్చి వాడిన సందర్బాలు ఉన్నవి. దీనివల్ల ఒకే అంశానికి రెండు వేర్వేరు వర్గాలు ఏర్పడుతున్నాయి. అయితే డూప్లికేట్ వర్గాలు గుర్తించలేదు, కానీ వ్యాకరణ పరంగా స్పేస్ ఇవ్వటం తప్పు. ''ఇంటి లోకి'' అని ఎవరూ రాయరు. "ఇంట్లోకి" అని రాస్తారు.
=== పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు) ===
* [[:వర్గం:1930 లో భారతదేశంలో స్థాపించబడినవి]] {{Cross}} (అనవసరమైన స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:1972 లో మణిపూర్లో స్థాపించబడినవి]] {{Cross}} (అనవసరమైన స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] {{Cross}} ("లో" లేకుండా, కేవలం ఒక అంకెను సూచించినట్లుగా ఉనికిలో ఇలాంటివి చాలా ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:నేపాల్ చిత్రీకరించిన సినిమాలు]] {{Cross}} (ఇలా ఉంటే అర్థవంతంగా ఉండదు, ఉనికిలో లేదు ఉదాహరణగా చూపాం).
* [[:వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగు లోకి అనువాదాలు చేసినవారు]] {{Cross}} ("అనువాదాలు చేసినవారు" అనవసర పొడవు+స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:ఇతర భాషల నుండి తెలుగులోకి అనువాదాలు చేసిన రచయితలు]] {{Cross}} (ఇది కూడా పైదానిలాగానే ఉంది, ఇంకా దీనిలో రచయితలు అని ఉంది, అనువాదాలు చేయటానికి రచయితలే కానక్కర్లలేదు, శాస్త్రవేత్తలు, చరిత్రకారులు ఇలాంటి వారు చేయొచ్చు)
=== కొత్త వర్గాలు (ప్రతిపాదన) ===
* [[:వర్గం:1930లో భారతదేశంలో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:1972లో మణిపూర్లో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:1962లో ఒరిస్సాలో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఇంతకుముందే ఉనికిలో ఉన్నవర్గం)
* [[:వర్గం:1846లో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:నేపాల్లో చిత్రీకరించిన సినిమాలు]] {{Tick}} ("లో" తప్పనిసరైన సందర్భానికి ఉదాహరణ)
* [[:వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగులోకి అనువదించినవారు|వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగులోకి అనువదించిన'''వారు''']] {{Tick}} (సంక్షిప్తీకరణ వర్గం)
* [[:వర్గం:ఇతర భాషల నుండి తెలుగులోకి అనువదించినవారు]] {{Tick}} (సంక్షిప్తీకరణ వర్గం)
=== ప్రతిపాదిత విధాన నిర్ణయం-3 ===
"లో"/"లోకి" ప్రత్యయాలు, స్వతంత్ర పదాలు కాదు. ఖాళీ ఇస్తే ఒకే వర్గానికి ముందు ముందు రెండు వర్గాలు సృష్టించటానికి అవకాశాం ఉంది. "లో"/"లోకి" ఎప్పుడూ ముందు పదానికి కలిపి రాయాలి. "లో"/"లోకి" లేకపోయినా వర్గం అర్థవంతంగా ఉంటే వాడాకుండా ఉండాలి. వాడాలిసిన అవసరమొస్తే ముందుపదంతో తప్పనిసరిగా కలిపిరాయాలి.ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. పూర్వపదం హలంతమైతే మధ్యలో ZWNJ వాడాలి (ఉదా: ఆంధ్రప్రదేశ్లో).
=== మద్దతు/చర్చ ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:17, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
=== వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన ===
# లో/లోకి ప్రత్యయాలు అవసరమైన చోట్ల చేర్చితే సరిపోతుంది. అన్ని సందర్భాలలోనూ అవసరం లేదని నా అభిప్రాయం. ఉదాహరణకు [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]], [[:వర్గం:1949 తెలుగు సినిమాలు]] ఇక్కడ "లో" లేక పోయినా ఫరవాలేదు. ఇంగ్లీషు వికీపీడియాలో కూడా [[:en:Category:1846 establishments]] అనే వర్గం ఉందే కాని [[:en:Category:Establishments in 1846]] లేదు. కాక పోతే ఇక్కడ స్థాపనలు బదులుగా స్థాపితాలు ఉపయోగిస్తే బాగుంటుంది. [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 17:42, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#:@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారూ మీ సూచనకు ధన్యవాాదాలు. "లో/లోకి ప్రత్యయాలు అవసరమైన చోట్ల చేర్చితే సరిపోతుంది. అన్ని సందర్భాలలోనూ అవసరం లేదని నా అభిప్రాయం." అనే మీ అభిప్రాయంతో నేనూ ఏకీభవిస్తున్నాను. [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] ఇది మాతృవర్గం. మీరన్నట్లు "లో" అవసరంలేదు. క్షమించాాలి. నేను దానిస్థానంలో ఉపవర్గాన్ని [[:వర్గం:1846లో స్థాపించిన సంస్థలు]] ఉదాహరణగా చూపటానికి బదులు [[:వర్గం:1846లో స్థాపనలు]] అని చూపాను. అంటే ఇక్కడ మాతృవర్గంలో "లో" అవసరంలేదు, కానీ ఉపవర్గాలలో "లో" వాడాల్సిన అవసరం ఉంది. అలాగే [[:వర్గం:1949 తెలుగు సినిమాలు]] ఇలాంటివి 97 మాతృవర్గాలు ఉన్నవి.వీటిలో "లో" చేర్చే అవసరంలేదు. అలాగే [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] ఇలాంటి మాతృ వర్గాలలో కూడా "లో" చేర్చాల్సిన అవసరంలేదనే మీ అభిప్రాయానికి నేనూ ఏకీభవిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:11, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
[[వర్గం:రచ్చబండ చర్చలు]]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వహణ]]
8qbvdv85b1u0fv9mpp1rk5f667ypf63
4989299
4989298
2026-10-27T01:31:41Z
యర్రా రామారావు
28161
/* కొత్త వర్గాలు (ప్రతిపాదన) */
4989299
wikitext
text/x-wiki
{{Discussion top|reason='''ఫలితం''':ఈ చర్చను 2026 సెప్టెంబరు 24న [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|వర్గాల సంస్కరణ]] భాగంగా [[రచ్చబండ#తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ|ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ కొరకు]] ప్రవేశపెట్టబడినది. దీని మీద 8 మంది వారి అమూల్యమైన అభిప్రాయాలు, సూచనలు వెలిబుచ్చారు. ఇప్పటికే 20 రోజులకుపైగా సమయం గడిచింది. ఇందులో వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయాలు , సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకుని ఫైనలుగా ప్రతిపాధన విధా నిర్ణయాలు తీసుకొనటానికి అనువుగా దీనిని మూసివేయడమైనది}}.[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:42, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
<div style="text-align:center; font-size:150%; font-weight:bold; margin:1em 0;">
ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ (సెప్టెంబరు 2026)
</div>
తెవికీలో వర్గాల వ్యవస్థపై గత కొన్ని రోజులునుండి నిశితంగా కొన్ని వర్గాల వంశవృక్షాలు పరిశీలించాను. ఆ పరిశోధనలో చాలా ఆశ్చర్యకర విషయాలు నేను గమనించాను. '''60కు పైగా వర్గాల జతలు''' ఒకే విషయానికి వేర్వేరు పేర్లతో రెండు, మూడుకు పైగా చీలిపోయి ఉన్నాయి. ఏది అసలైన వర్గమో, నకిలీవర్గమో గుర్తించిలేని పరిస్థితి ఉంది. కేవలం " హిందూ దేవాలయాలు వర్సస్ హిందూ ఆలయాలు, ఈలయాలు" అనే పదాలతో కూడిన జంట వర్గాలు దాదాపు 20 సార్లుకు పైగా పునరావృతమయ్యాయి."అమెరికా వర్సస్ అమెరికన్" అనే పదాలతో కూడిన వర్గాలు ఒక్క మాతృ వర్గం కిందే 37 ఉప-వర్గాల్లో కనిపిస్తున్నాయి.
తెవికీలో కొన్ని వర్గాల పేర్లు సరిగ్గా లేవు. ఒకే వర్గంగా ఉండాల్సినవి కొద్ది అక్షర భేదాలతో రెండు లేదా రెండుకన్నా ఎక్కువ వేరువేరు వర్గాలుగా ఉంటున్నాయి. వ్యాకరణ విరుద్ధంగా ఉండే పేర్లుంటున్నై. ఇలాంటి పేర్లున్న వర్గాల గురించి చర్చించి తగు మార్పులు చెయ్యాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇలా రకరకాలుగా ఎవరికి వారు వారి అభిప్రాయం ప్రకారం సృష్టించటాన వర్గాల వ్యవస్థ అంతాసరిగాలేదు. దీనికి కారణం తెవికీలో వర్గాల నామకరణ వ్యవస్థకు ఇంకా కొన్ని సమస్యలకు స్థిరమైన విస్తృత విధాన నిర్ణయాలు లేనందున అస్తవ్యస్థంగా ఉంది.దీనిని ఇలానే నిర్లక్యంగా వదిలేస్తే మరిన్ని సమస్యలుతో సమస్య ఇంకా కష్టతరంగా మారింది
నేను గమనించిన విషయాలు చిన్న సమస్యలు కాదు. వీటిని సరిచేయటానికి ఒక్కో వర్గాన్ని విడిగా కాకుండా, '''ఒకేసారి, స్పష్టమైన నియమాలతో''' విధాన నిర్ణయాలకొరకు చర్చించటానికి అభిప్రాయాలు, సూచనలు కొరకు సముదాయం దృష్టికి చర్చను ప్రవేశపెట్టాలనుకుంటున్నాను. దీనికి ముందు, ఫార్మాట్/ప్రక్రియ సరిగ్గా ఉందో లేదో మీ ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకోవలిసిన అవసరముంది.
== సమస్య రకాలు (సంక్షిప్తంగా) ==
=== '''లోని/లో స్పేసింగ్ అస్థిరత, లో వాడకుండా ఉనికిలో ఉన్న వర్గాలు.''' ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్లోని హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ లోని హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారత ఉపఖండంలోని ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారత ఉపఖండంలో ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
"లోని" స్పేస్ ఇచ్చి, ఇవ్వకుండా, అసలు "లోని" వాడకుండా ఇలా మూడురకాలుగా ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి జంట వర్గాలు దాదాపు 15 పైగా ఉన్నవి
=== '''సంధి/సమాస పద స్పేసింగ్''' ===
* [[:వర్గం:నృత్యకళాకారులు|వర్గం:నృత్య కళాకారులు]]
* [[:వర్గం:నృత్యకళాకారులు]]
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలో జైన మతం]]
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలో జైనమతం]]
* [[:వర్గం:మాతృ దేవతలు]]
* [[:వర్గం:మాతృదేవతలు]]
* [[:వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసన సభ్యులు]]
* [[:వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ సభ్యులు]]
ఈ వర్గాలలో రెండు పదాలకు స్పేస్ ఇచ్చి, ఇవ్వకుండా ఉన్నవి. పై సమస్యకు పోలిన వర్గాలు
=== '''పర్యాయపదాలు''' ===
* [[:వర్గం:6వ శతాబ్దపు హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:6వ శతాబ్దపు హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలో ప్రకృతి పరిరక్షణ]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలో ప్రకృతి సంరక్షణ]]
ఈ వర్గాలు ఇలా 10 పైగా ఉన్నవి
ఇక్కడ ఒక వర్గంలో దేవాలయాలు, ఒక వర్గంలో ఆలయాలు అని ఉంది. ఇదే రకానికి చెందిన ఇలాంటి వర్గాలు 15 సార్లుకు పైగా పునరావృతం అయినవి. ఇక్కడ గమనించాలిసింది హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ ఆలయాలు, దేవాలయాలు, ఆలయాలు, ఇంకా పుణ్యక్షేత్రాలు ఇలా పలు పర్యాయపదాల వాడకంతో పలు వర్గాలు ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి వర్గాలపై 2026 జూన్ లో [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ|హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ]] పై [[వాడుకరి:Chaduvari |చదువరి]] గారు, "హిందూమతానికి సంబంధించిన పేజీల వర్గాలను క్రమబద్ధీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది. దానిపై నా ఆలోచనలను ఇక్కడ రాసాను. ఇవి కేవలం నా అభిప్రాయాలే. అందరూ అభిప్రాయాలు సూచనలు చెబితే తదనుగుణంగా నిర్ణయాలు తీసుకుని అమలు చేద్దాం. ఆ నిర్ణయాల వలన దాదాపు 4 వేల పేజీలు ప్రభావితమౌతాయి" అని చాలా విపులంగా రాసి రచ్చబండలో చర్చను ప్రవేశపెట్టారు, రెండువారాలైనా నాతో సహా ఎవ్వరూ స్పందించనందున దానిని మూసివేయుట జరిగింది. ఆ చర్చను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుని ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు వెల్లడించాలిసిన అవసరముంది.
=== '''లిప్యంతరీకరణ తేడాలు''' ===
* [[:వర్గం:ముంబాయి]]
* [[:వర్గం:ముంబై]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లాండ్]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లాండు]]
తెవికీలో మొదటిపేరుబరితో [[ముంబై]], [[ఇంగ్లాండు]] అనే శీర్షికలతో వ్యాసాలు ఉన్నవి. ఇలాంటివి మరికొన్ని ఉండవచ్చు
=== అక్షరభేదాలుతో ===
* [[:వర్గం:మలయాళం సినిమా నటీమణులు]]
* [[:వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు]]
* [[:వర్గం:ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు]],
* [[:వర్గం:కీరవాణి సంగీతం కూర్చిన సినిమాలు]],
* [[:వర్గం:ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ మతం తాత్విక భావనలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ తాత్విక భావనలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ తత్త్వశాస్త్ర విధానములు]]
* [[:వర్గం: భారతదేశంలోని ఇసుకరాయి నిర్మాణాలు]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలోని ఇసుకరాయి భవనాలు]]
* [[:వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు]]
* [[:వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు]]
* [[:వర్గం:సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్ చిత్రకారులు]]
* [[:వర్గం:సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్ చిత్రకారులు]]
* [[:వర్గం:ఆలప్పుఝ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:అలప్పుజ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:మండ్య జిల్లాలోని హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:మాండ్య జిల్లాలోని హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:మొఘల్ సామ్రాజ్యం చేసిన యుద్ధాలు]]
* [[:వర్గం:మొఘల్ సామ్రాజ్య యుద్ధాలు]]
=== '''దేశం పేరు రూపం''' ===
* [[:వర్గం:అమెరికా మహిళలు]]
* [[:వర్గం:అమెరికన్ మహిళలు]]
* [[:వర్గం:అ.సం.రా. రాష్ట్రాలు]]
* [[:వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు]]
ప్రధాన [[:వర్గం:అమెరికా]], అందులో అమెరికన్ పదంతో 16 ఉపవర్గాలు, అమెరికా పదంతో 18 ఉపవర్గాలు, అమెరికా సంయుక్తరాష్ట్రాలు అనే పదంతో రెండు ఉప వర్గాలు, మొత్తం 36 ఉప-వర్గాలు ఉన్నవి
=== '''వ్యాకరణం/పద క్రమం (మిశ్రమం)''' ===
* [[:వర్గం:ఉడుపి జిల్లాలో హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:ఉడిపి జిల్లా హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు]]
* [[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి ఉపగ్రహ వాహక నౌకలు]]
పై వర్గంలోని మొదటిదానిలో ఉడుపి, జిల్లాలో, హిందూ ఆలయాలు అని ,రెండవ దానిలో ఉడిపి, జిల్లా, హిందూ దేవాలయాలు ఇలా మూడు సమస్యలూ ఒకే రకం వర్గంలో ఫన్నవి
=== పదాల తారుమారు ===
* [[:వర్గం:భారతీయ సినిమా మహిళా దర్శకులు]]
* [[:వర్గం:భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు]]
ఈ వర్గంలో మహిళా, సినిమా పదాలు తారుమారు
=== '''ఏకవచన/బహువచనం''' ===
* [[:వర్గం:మతము]]
* [[:వర్గం:మతము|వర్గం:మతాలు]]
ఇలా రెండురకాలు వర్గాలు ఉన్నవి
=== ఒకే అర్థాన్ని సూచించే పర్యాయపదాల వర్గాలు ===
* [[:వర్గం:మానసిక రుగ్మతలు]]
* [[:వర్గం:మానసిక వ్యాధులు]]
*[[:వర్గం:అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం]]
*[[:వర్గం:అంతర్జాతీయ వర్తకం]]
*[[:వర్గం:అసోం భూగోళశాస్త్రం]]
*[[:వర్గం:అసోం భౌగోళికం]]
*[[:వర్గం:అశోకుని స్మారకాలు]]
*[[:వర్గం:అశోకుడి స్మారక చిహ్నాలు]]
*[[:వర్గం:విద్యుచ్ఛక్తి]]
*[[:వర్గం:విద్యుత్తు]]
=== కామా వాడకం తేడాలు ===
* [[:వర్గం:తమిళనాడు నగరాలు, పట్టణాలు]]
* [[:వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు నగరాలు పట్టణాలు]]
మొదటి వర్గంలో కామా వాడారు, రెండవ వర్గంలో కామా వాడలేదు. ఇలా రెండురకాలు వర్గాలు చాలా ఉన్నవి
=== '''లిప్యంతరీకరణ/భాషల పదజాల భేదం''' ===
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల భాష]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు భాష]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు పత్రికలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు దినపత్రికలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు పుస్తకాలు]]
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల పుస్తకాలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల భాషా సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:అస్సాం భాషలు]]
* [[:వర్గం:అసోం భాషలు]]
=== క్రీ.పూ. వాడకం ===
* [[:వర్గం:క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్ద హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దానికి చెందిన హిందూ ఆలయాలు]]
=== కాలంతో "వ" వాడుకం ===
* [[:వర్గం:16వ శతాబ్దం]]
* [[:వర్గం:16 వ శతాబ్దం]]
వీటిలో మొదటివర్గంలో వ స్పేస్ ఇవ్వకుండా, రెండవదానిలే స్పేస్ ఇవ్వబడింది
=== దారిమార్పు వర్గాలు ===
* [[:వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంకు గవర్నర్లు]]
* [[:వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంకు గవర్నర్లు|వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నర్లు]] (దారిమార్పు)
వర్గాలకు దారిమార్పు అంత మంచిదికాదు
=== విద్యాలయాలు/విద్యాసంస్థలు, ===
* [[:వర్గం:విజయవాడ విద్యాలయాలు]]
* [[:వర్గం:విజయవాడ విద్యా సంస్థలు]]
వీటిమీద సరియైన క్లారిటీ ఉండాలి
=== పర్యాటకం/పర్యాటకరంగం ===
* [[:వర్గం:పర్యాటక ఆకర్షణలు]]
* [[:వర్గం:పర్యాటక ప్రదేశాలు]]
* [[:వర్గం:ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం]]
* [[:వర్గం:ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం]]
=== "ము" అనుస్వారం సమస్యవర్గాలు ===
* [[:వర్గం:జంతు శాస్త్రము]]
* [[భూవిజ్ఞాన శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:గణిత శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:వైద్య శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:జీవ శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:తమిళ సాహిత్యం]]
* [[:వర్గం:తమిళ సాహిత్యము]]
* [[దువ్వాడ-విజయవాడ రైలు మార్గము]]
== '''ప్రతిపాదిత నిర్మాణం:''' ==
* సముదాయ సభ్యులనుండి అభిప్రాయాలు సేకరించిన తరువాత వాటిని క్రోడీకరించి ఫైనలుగా విధాన విర్ణయాలకొరకు నుండి అభిప్రాయాల విధాన విర్ణయాల చర్చ ను వికీపీడియా: '''చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు''' పేజీలో, ప్రతి సమస్య రకానికీ ప్రత్యేక ఉప-విభాగంతో చర్చ జరుగుతుంది.
* ఆధార ఉదాహరణలు '''[[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]]''' పేజీలో ఉంటాయి.
* ఏకాభిప్రాయం కుదిరాక, విధాన నిర్ణయ నియమాలను '''వికీపీడియా:వర్గం నామకరణం''' పేజీలో నమోదు చేస్తాం.
* విధాన నిర్ణయాల నియమాల ప్రకారం ఇప్పటికే ఉన్న వర్గాలను సరిచేసే పని వర్గాల సంస్కరణ ప్రాజెక్టు ద్వారా సవరించాలి.
గమనిక: మీలో చాలామందికి ఇలాంటి మరిన్ని ఉదాహరణలు మీ దృష్టికి వచ్చే ఉండవచ్చు. వాటిని కూడా ఇక్కడ ఇప్పుడే చెప్తే, పూర్తి చర్చలో మరిన్ని వివరాలతో చర్చను ప్రవేశపెట్టవచ్చు.
== ''' సముదాయసభ్యుల అభిప్రాయాలు వీటిమీద కావాలి''' ==
* విధాన నిర్ణయం చర్చ ప్రవేశపెట్టటానికి ఫార్మెటు ఎలా ఉండాలి?
* ఆ చర్చకు చర్చా వ్యవధి ఎన్ని రోజులు ఉండాలి?
* అసలు వర్గాల వ్యవస్థలో ఈ లోపాలు జరగటానికి మీరు గుర్తించిన అంశాలు లేదా పాయింట్లు
* ఇంకా వర్గాల వయవస్థ మెరుగుగా ఉండటానికి కొత్తవిషయాలు
* ఈ చర్చలో వర్గాల వ్యవస్థకు సంబంధించిన ఉదహరించిన మంచి కొంగ్రొత్త విషయాలు
==అభిప్రాయాలు, సూచనలు==
@యర్రా రామారావు గారూ, ఒక సూచన.. సమస్య మాత్రం రాసేసి ఊరుకోకుండా, మీ అభిప్రాయంలో ఎలా ఉండాలో కూడా రాయండి.__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:03, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:* [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల పేర్ల, లింకుల క్రమబద్ధీకరణ]] అనే ప్రాజెక్టు పేజీ చూడండి. వర్గాల్లో ఉన్న వివిధ సమస్యల గురించి ఇక్కడ రాసాను. పేర్లు కూడా వాటిలో ఒకటి. అది కూడా చూడండి.
:* ఇక్కడ చర్చ ఇండివిడ్యువల్ వర్గాల పేర్లతో కాకుండా, వర్గం పేరు ఎలా ఉండాలి అనేదానిపై వీలైనంత స్థూలంగా ఉంటే, పేరు ఎలా ఉండాలి అనేదానిపై కొన్ని ప్రమాణాలు తయాఅరుచేసుకుంటే మంచిది.
:* గతంలో చర్చించిన వాటిని (ఉదాహరణకు, "లో", "లోని" వంటి వాటిని చర్చించినట్టు గుర్తు) మళ్ళీ చర్చించకుండా ఉంటే ఫోకస్ కుదురుతుంది.
:__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:19, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::మీ సూచనలకు ధన్యవాదాలు. నా అభిప్రాయం ఫైనలుగా మరలా ప్రవేశపెట్టే విధాన నిర్ణయ పేజీ చర్చలో అసలు అవి అలా ఎందుకు ఉండాలి లేదాఎందుకు ఉండకూడదు, అసలు ఇలా ఎందుకు జరుగుతుంది? ఇలాంటివి అన్నీ తగినకారణలతో ప్రవేశపెట్టే సమగ్ర చర్చలో రాస్తానండీ.ముందుగానే నా అభిప్రాయం చెపితే మిగతా వారి అభిప్రాయాలకు అంత విలువ ఇచ్చినట్లు ఉండదని అలా రాయలేదు. మీ సూచననుసరించి మనసు మార్చుకున్నాను. ఈ దిగువ నా అభిప్రాయాలు రాస్తున్నాను. మీ సూచనకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:35, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
@యర్రారామారావు గారు గొప్ప ప్రక్షాళన కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టారు. వికీపీడియాలో వ్రాయటానికి అవధులులేని స్వాతంత్య్రం ఉండటం చేత ఎవరికి తోచిన శీర్షిక వారు ఎంపిక చేసుకొని వ్రాయటం జరుగుతున్నది. ఉదాహరణకు వర్గం : హిందూమతం తాత్విక భావనలు ,వర్గం : హిందూ తాత్విక భావనలు , వర్గం: హిందూ తత్త్వ శాస్త్ర విధానములు అని మూడు వర్గాలు ఉన్నట్లు చూపారు. ఇందులో ఏది ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి అని నిర్ణయించటం కన్నా భారతీయ తాత్త్వికత అనే వర్గంలోకి ఇవన్నీ వచ్చేట్లు చేయగలమా ఆలోచించాలి. ఇదే విధముగా తెలుగు సినిమా సంగీతం అనే వర్గం క్రింద ఉపవర్గాలుగా సంగీత దర్శకులు, సినిమా పాటలు సినిమా పాటల రచయితలు , గాయకులు ఉపవర్గాలుగా స్వీకరించవచ్చు. ఈ విధమైన స్థూల వర్గీకరణను ప్రామాణికముగా ఏర్పాటు చేసి దాని క్రిందకు వీటినితీసుకొని వస్తే బాగుంటుందేమో అని నా ఆలోచన. కావున సమర్థులైన పదిమంది ఈ వర్గీకరణలో పాలుపంచుకొని పరిష్కరించబడిన వర్గాల క్రిందకు వీటన్నిటిని తీసుకొని రావచ్చునేమో నిర్వాహక వర్గం పరిశీలించాలి .--[[వాడుకరి:Ramesam54|Ramesam54]] ([[వాడుకరి చర్చ:Ramesam54|చర్చ]]) 10:03, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==యర్రా రామారావు అభిప్రాయాలు==
1. '''లో, లోని వాడకం'''
* తెవికీలో లో, లోని వాడకుండా చాలా వర్గాలు అర్థవంతంగా ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి వర్గాలలో కాస్త విచక్షణ పాటించాలి. లో, లోని వాడకపోతే వర్గం అర్థవంతంగా లేదనిపిస్తే అప్పుడు మాత్రమే వాడాలి, ఒక వేళ వాడాలిసి వస్తే లో, లోని స్పేస్ ఇవ్వకుండా వాడాలి. సాధ్యమైనంతవరకు అన్ని వర్గాలలో లో,లోని వాడకుండా ఈ ఏకరూపత సిష్టం మెయింటైన్ చేయాలి. ఇప్పటికే ఈ సిష్టం గ్రామ వ్యాసాలలో వర్గం: పలానా మండల గ్రామాలు అని వాడబడుతంది.
2. '''హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ ఆలయాలు, ఆలయాలు'''
* దేవాలయాలు అంటేనే హిందూత్వ దేవాలయాలు అనే అర్థం గోచరిస్తుంది. ప్రస్తుతం వ్యక్తులకు కూడా ఆలయాలు కడుతున్నారు. కావున దేవాలయాలు అనే పదం మాత్రమే వాడాలి. (ముఖ్యంగా హిందూ గ్రంధాలు/ పురాణాలు/ఇతిహాసాలలో దేవతలుగా ఉదహరించినవార్కి)
3. '''పుణ్యక్షేత్రాలు వాడకం'''
* ఈ పదం దేవాలయాలు కంటే భిన్నమైనది. దీనిని బాగా ప్రసిద్ధి లేదా జనాదరణ పొందిన దేవాలయాలు, దేవాలయ సమూహాలు, నదులు, నదుల సంగమం, కొండలు, కోనేర్లు ఉన్న ఏదేని గ్రామాలు, పట్టణాలు, ప్రాంతాలు లేదా ప్రదేశాలకు ఈ వర్గం వాడాలి. ఉదాహరణ:తిరుపతి, అంతర్వేది, యాదగిరిగుట్ట, భద్రాచలం ఇలాంటి వాటిని ఈ వర్గంలో చేర్చాలి.
4. '''పర్యాటక ప్రదేశాలు లేదా పర్యాటక ప్రాంతాలు'''
* ఈ వర్గంలో జలపాతాలు, పురాతన కట్టడాలు, స్మారక కట్టడాలు, ప్రసిద్ధిచెందిన జలాశయాలు, ఉద్యావనాలు, జంతు ప్రదర్శనశాలలు, మ్యూజియాలు, తీగల వంతెనలు, కళాక్షేత్రాలు, ప్రసిద్ధిచెందిన ఎగ్జిబిషన్లు, జాతరకు ప్రసిద్ధిచెందిన ప్రదేశాలు ఇలాంటివి ఈ వర్గంలో చేర్చాలి. అంతేగానీ దీనితో కలుపుకుని దేవాలయాలు, పుణ్యశ్రేత్రాలు, పర్యాటక ప్రదేశాలకు చెందిన వ్యాసాలు కలగాపులగం చేయరాదు, ఇప్పుడు అలానే ఉన్నవి.
5. '''సంధి పదాల స్పేస్'''
* ఈ సమస్య కాస్త విచక్షణతో పాటించాలి. సంధి జరిగినప్పుడు రెండు వేర్వేరు పదాలు కలిసి ఒకే పదంగా రూపాంతరం చెందుతాయి. కాబట్టి, సంధి కార్యం జరిగిన పదాల మధ్య ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ స్పేస్ (ఖాళీ) ఇవ్వకూడదు. ఉదాహరణలు:మనకు నిత్యం వాడే పదం దేవ + ఆలయం = దేవాలయం, రాజభవనం. ఏ సందర్బంలో కలపాలి అనే దానికి వస్తే సంధి లేని రెండు వేర్వేరు పదాలు తప్పనిసరిగా స్పేస్ ఇవ్వాలి. దీనికి సాధారణ సూత్రం వాడుక భాషలో మనం పలికేటప్పుడు కలిపి మాట్లాడితే అలానే రాయాలి. స్పేస్ ఇచ్చి పలికితే వాటిని స్పేస్ ఇవ్వాలి. పక్కపక్కన వచ్చే నామవాచకాలు, క్రియలు లేదా ఇతర పదాలు. దీనికి ఉదాహరణలు: పెద్ద ఇల్లు, ఇది పుస్తకం (వీటిని కలిపిరాయకూడదు)
6. '''అక్షరభేదాలతో వర్గాలు'''
* ముఖ్యంగా ఇది ఒక పెద్ద సమస్య. దీనివలన ఒకటికన్నా ఎక్కువ వర్గాల ఒక్కోసారి 3, 4, వర్గాలు సృష్టించిన సందర్బాలు ఉన్నవి. దీనికి కారణాలు వర్గం సృష్టించిన వెంటనే ఆ వర్గం వికీడేటాకు లింకు కలపకపోవటం, కొత్తగా సృష్టించే వర్గం అంతకు ముందు ఎవరైనా సృష్టించారా అనేది పరిశీలించకుండా సృష్టించటం, వికీడేటాలో ఆ వ్యాసానికి చెందిన వర్గం భాషా లింకు కలిపి ఉందోమోనని చూడకపోవటం ఇలాంటి పొరపాట్లు ముఖ్యకారణం. అనువాద యంత్రం ద్వారా వ్యాసాలు సృష్టించినప్పుడు ఈ సమస్యలు రావనేది యూజర్లు గమనించాలి.
7. '''లిప్యంతరీకరణ తేడాలు'''
* దేశాలు, రాష్ట్రాలు ఇంకా ఇతర భౌగోళిక ప్రాంతాల విషయంలో (ఇంగ్లాండు, ఇంగ్లాండ్, ముంబాయి, ముంబై అమెరికా, అమెరికన్) ఇలాంటి వాటిలో ప్రస్తుతానికి వర్గంలోని ఉప వర్గాలలో ఆ దేశం పేరు ఎలా ఉంటే అలా వర్గం సృష్టించాలి. ఉత్తరోత్తరా ఆ దేశం పేరు మార్చబడితే దానికి అనుగుణంగా వర్గం మార్చాలి. దాని సంబందిత వ్యాసం ప్రామాణికంగా తీసుకుని వర్గం సృష్టించాలి. అవసరమైతే వర్గీకరణ నాణ్యత కోసం సంబందిత వ్యాసాలను కుదిరిన వాటిని అజంతరూపంలోకి మార్చాలి. అయితే కొన్ని జిల్లాల వర్గాలలో స్థానికతను బట్టి, వర్గం సంక్షిప్తంగా ఉండటానికి పూర్వపేరు లేదా బాగా వాడుకలో ఉన్నపేరును వాడాలి. దానివలన వర్గం చూడటానికి క్ష్లుప్తగా ఉంటుంది. ఉదా [[:వర్గం:కడప జిల్లా కథా రచయితలు]], [[:నెల్లూరు జిల్లా కథా రచయితలు]]
8. '''విరామ చిహ్నాలు, బ్రాకెట్లు, హైపన్, కామా వాడరాదు'''. వాడాలనుకుంటే ఏకరూపత పాటించాలి. కొన్ని వర్గాలు ఇలా ఉన్నవి.[[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు]] , , , , అని ఉండాలి. ఏకరూపత పాటించాలి. అయితే ఈ నియమం మండలాలు, గ్రామాలకు వర్తించకూడదు. ఎందుకంటే ఒకే పేరుతో ఉన్న మండలాలు, గ్రామాలు వేరే జిల్లాలలో, మండలాలలో ఉంటాయి. వాటికి వేరే విధాన నిర్ణయాలు రూపుదిద్దుకున్నవి. అర్థం రానప్పుడు తప్పనిసరిగా అవసరమైతేనే వాడాలి.
9. '''క్రీ. పూ. వాడకం'''
* ఈ వర్గాలన్నీ సా.శ., సా. శ. పూ. వీటికి మార్చాలి. వాటికి స్పేస్ ఉండాలనా వద్దా అనేది సభ్యులు నిర్ణయానికి లోబడి ఉంది.
10. '''కాలంతో "వ" వాడకం'''
* అంకెతో "వ" కలిపి రాయాలి. శతాబ్థపు అని ఉండాలి, అని ఉండాలి.
12. ''పొట్టి అక్షరాల, దారిమార్పుల వర్గాలు'''
* పొట్టి అక్షరాలతో వర్గాలు సృష్టించరాదు. వర్గాలు దారిమార్పు ఇవ్వటం వికీనియమాలకు విరుధ్దం. దారి మార్పు ఇవ్వరాదు
[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:31, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
===ఇంకా మరికొన్ని===
1. '''మందిరాలు, మఠాలు, పీఠాలు వాడుక వర్గాలు'''
ఈ మూడు వేర్వేరు వర్గాలుగా వాడాలి. వీటిని కలగాపులగం చేయరాదు.
* '''మందిరాలు''':ప్రస్తుతం వ్యక్తులకు అభిమానంతో లేదా దైవాశ సంభూతుడని ఆలయ మాదిరిగా కట్టడాలు నిర్మిత మవుతున్నాయి. ఉదాహరణలు: పుట్టపర్తి సాయిబాబా మందిం, షిరిడీ సాయిబాబా మందిరం, అవధూత వెంకయ్యస్వామి ఆలయం (గొలగమూడి) ఇలా ఉన్న వాటిని మందిరాల వర్గంలో చేర్చాలి,
* '''మఠాలు , ఆశ్రమాలు వాడకం''': "ఆధ్యాత్మిక సాధన కోసం ప్రాపంచిక సుఖాలను, సంసారాన్ని వదిలిపెట్టిన సన్యాసులు, బ్రహ్మచారులు ఒక గురువు ఆధ్వర్యంలో నివసిస్తూ, వేద శాస్త్రాలను అభ్యసించి. ప్రచారం చేసే విద్యా-సాధనా కేంద్రాన్ని మఠం అంటారు." బ్రహ్మంగారి మఠం, ద్వారక మఠం, రామకృష్ణ మఠం
* '''పీఠాలు వాడకం''' ధర్మ సంరక్షణ కోసం, శాస్త్ర విరుద్ధమైన ఆచారాలను అరికట్టడానికి, సమాజానికి మంచి చేకూరే ఆధ్యాత్మిక, నైతిక మార్గదర్శకాలు సూచించే సంస్థలు. ఉదాహరణలు: శక్తిపీఠాలు, శారదా పీఠం
2 '''భాషలు వర్గాలు'''
* ఈ వర్గాలలో రెండు మూడు రకాలు ఉంటున్నవి. కొన్నిటికి భాష అని , భాష అనే పదం లేకుండా ఉపయోగిస్తున్నారు. సాధ్యమైనంతవరకు భాష అనివాడాలి, ఏకరూపత ఉండాలి. వర్గం:ఉర్దూ భాష, వర్గం:తమిళ భాష, లేకుండా వర్గం:మరాఠీ, వర్గం:ఒరియా, వర్గం:తెలుగు ఇలా ఉన్నవి.
3. '''పర్యాటక ప్రదేశాలు/పర్యాటకరంగం'''
* ఈ రెండిటికి కొద్ది తేడా ఉంది. పర్యాటకం అనే పేరును సాధారణ అంశ వర్గంగా పర్యాటక ప్రదేశాలను ప్రమాణికంగా వాడాలి .
పర్యాటకరంగంను ఆర్థిక/పరిశ్రమ కోణం ఉన్న వర్గాలకు సంస్థలు మాత్రమే పరిమితం చేయడం. లేదా రెండింటినీ విలీనం చేసి ఒకే పేరు ఉంచడం.
[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:47, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== :రవిచంద్ర గారి అభిప్రాయాల: ===
* వర్గం పేరులో వీలైనంత వరకు సంక్షిప్తత పాటించాలి.
* ము బదులు అనుస్వారం (ం) వాడాలి. ఉదాహరణకు '''గణితశాస్త్రము''' కాకుండా '''గణితశాస్త్రం''' అని వాడాలి.
* పదాల మధ్య ఖాళీ ఉంచాలా వద్దా అనేది పదాన్ని బట్టి ఉంటుంది. పైన పేర్కొన్న ఉదాహణ తీసుకుంటే '''గణితశాస్త్రం''' సరైనది. '''గణిత శాస్త్రం''' సరైనది కాదు. '''మలయాళ సంస్కృతి''' సరైనది. '''మలయాళసంస్కృతి''' అని రాస్తే మరీ కలిపేసినట్లు ఉంటుంది.
* రెండు వర్గాల పేర్లు ఒకే రకమైన అర్థాన్ని స్ఫురింపజేసినపుడు, వాటిలో సంక్షిప్తంగా ఉన్న దాన్ని ఎంపిక చేస్తే మంచిది. వర్గాల పేర్లు మరీ పొడుగ్గా ఉంటే వ్యాసం చివర్లో అవి ఎక్కువ స్థలాన్ని ఆక్రమిస్తాయి. ఉదాహరణకు '''ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం''', కన్నా '''ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం''' అంటే సరిపోతుంది.
* తెలుగు పదమా, ఆంగ్ల పదమా అంటే తెలుగు పదం వైపే మొగ్గు జూపాలి, తెలుగు పదం మరీ పాతదై ఎవరికీ అర్థం అవకపోతే తప్ప. ఉదాహరణకు '''ఆంగ్లభాష''', '''ఇంగ్లీషు భాష''' అనే వర్గాల్లో నా ఓటు మొదటి పేరుకే.
* వర్గాల పేర్లలో ఎటువంటి విరామ చిహ్నాలు లేకపోతే మంచిది (కామాలు లాంటివి)
-- [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 11:24, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:వెంకటరమణ గారి అభిప్రాయాలు:
::యర్రా రామారావు గారు తెలిపిన అక్షర భేదాలతో ఉన్న ఒకే అంశానికి చెందిన వర్గాలను పరిశీలించి అందులో సరైన ఒక వర్గాన్ని ఉంచి రెండవదాన్ని తొలగించాలి. హిందూమతానికి సంబంధించిన పేజీల వర్గాలను క్రమబద్ధీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది. అదే విధంగా లిప్యంతరీకరణ తేడాలు గల వర్గాలను కూడా క్రమబద్దీకరించవలసిన అవసరం ఉంది.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 13:06, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== :రాజశేఖర్ గారి అభిప్రాయాలు: ===
* శతాబ్దం గురించిన వర్గాల లో 11 వ అనికాక 11వ అని ఉండాలి (english 11th but not 11 th). ఈ శతాబ్దానికి చెందిన వర్గాలకు 11వ శతాబ్దపు అనేది సరైనది. కానీ శతాబ్ద లేదా శతాబ్దం అని ఉండరాదు. ఇదే మాదిరిగా 1930లు అని కాకుండా 1930వ దశాబ్దపు అంటే బాగుంటుంది.
* ఆలయాలకు మారుగా దేవాలయాలు అంటేనే దేవునికి చెందిన నిర్మాణాలుగా స్పష్టత ఉంటుంది.
* భాషకు చెందిన వర్గాల వరకు ఆంగ్లం అనేది తెలుగు పదం ఇంగ్లీషు కాదు. కాబట్టి ఆంగ్లేయులు అనేది ఎలా స్వచ్చమైనదిగా ఉందే వారికి చెందిన ఇతర వర్గాలను కూడా అదేవిధంగా మారిస్తే బాగుంటుంది.
* ఇక దేశాలకు చెందిన పేర్లను వీలైనంతవరకు అజంతంగా మార్చగలిగితే మంచిది.
* మాతృ దేవతలు - మాతృదేవతలు గాను; నృత్య కళాకారులు - నృత్యకళాకారులు గాను; వృక్ష శాస్త్రం - వృక్షశాస్త్రం గాను ఇదేవిధంగా ఇతర శాస్త్రాలను మార్చాలి.
* ముంబాయి ని ముంబై; చెన్నయి/చెన్నపురి/మద్రాసు లను - చెన్నై గా మార్చాలి.
* భౌతిక విషయాల గురించి అయితే అమెరికాలో బదులు అమెరికాలోని; భారతదేశంలో బదులు బారతదేశంలోని అంటేనే బాగుంటుంది.
* మహిళా నటులను నటీమణులు గా పేర్కొనడంలో తెలుగు దనం బాగున్నది. వారు ఏవర్గానికి చెందిన వారైనా కూడా.
* శాసన సభ్యులు కాకుండా శాసనసభ సభ్యులు అనేది సరైనది. రాజ్యసభ లేదా లోకసభ సభ్యులు అదేవిధంగా బాగుంటుంది.
* అమెరికా/అమెరికన్ అనికాకుండా అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అని చేరిస్తే సంపూర్ణంగా అర్ధం అవుతుంది. అమెరికా అంటే పూర్తి అర్ధం రాదు.
--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 13:52, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== V.J.సుశీల పరిశీలన ===
* ఆలయాలు, దేవాలయాలు, పుణ్య క్షేత్రాలు
:* దేవాలయాలు
* వర్తకం, వాణిజ్యం
:* వాణిజ్యం
* పర్యాటక ప్రదేశాలు, రంగాలు, పరిసరాలు, ప్రాంతాలు, ఆకర్షణలు
:* పర్యాటక ప్రదేశాలు
* గురువులు, వ్యక్తులు వేరు. వ్యక్తులందరూ గురువులు కాదు
* స్మారక చిహ్నాలు
* నిర్మాణాలు/భవనాలు వేరు
* భూగోళశాస్త్రం/భౌగోళికం
:* వేరు పదాలు. కానీ ఉదా. అసోం భౌగొళికం, శాస్త్రం కాదు
* మహిళా రచయితలు కాదు రచయిత్రులు
* పరిరక్షణ/సంరక్షణ చిన్న తేడా ఉంది. పాటించగలమా వర్గాలలో?
* విద్యాలయాలు/విద్యా సంస్థలు స్కూళ్ళు, కాలేజెస్, institutions
* లోని / లో - ఈ రెండిటిలో లో చాలు. ఖాళీ వద్దు.
:* కొన్ని పదాలలో లోని / లో లేకపోయినా సరిపోతుంది. ఉదా. తంజావూరు హిందూ ఆలయాలు
:* అయితే కొన్నింటికి లో ఉండాలి, ఉదా. తంజావూరు జిల్లాలోని హిందూ ఆలయాలు
* ఆంగ్ల/ఇంగ్లీషు - ఆంగ్లం
* వర్గం:ఆంగ్ల భాషా సినిమాలు - అన్ని భాషలకు ఇదేవిధంగా ఉందా పరిశీలించాలి. మూడు విషయాలు నిర్ణయించాలి. 1. ఇంగ్లిష్ / ఆంగ్ల ; బాలీ వుడ్ / హిందీ వంటివి 2. భాషా వాడాలా వద్దా? 3. సినిమాలు , చిత్రాలు, చలన చిత్రాలు మూవీస్ వంటివి
* రుగ్మతలు, వ్యాధులు చిన్న తేడా ఉంది. అయితే ఇది పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా అన్నింటిని రెంటిలో చేరుస్తాము.
:* వ్యాధులు ఉంటే సరిపోతుంది.
* మహిళలు, స్త్రీలు, వనితలుగా వర్గాలున్నాయి.
:* మహిళలు ఉపయోగించదగిన పదం
:* ఎక్కడైతే మహిళలను సూచిస్తూ పదాలుంటే అది ఉపయోగించవచ్చు ఉదా. రచయిత్రులు, కవయిత్రులు, గాయనీమణులు, క్రీడాకారిణులు
:* లేనిచోట మహిళా ------ అని వాడవచ్చు
* హిందూ పండగలు / హిందువుల పండగలు = రెండిటికి ఒకే వినియోగం ఉంది. ఒక పదం ఎంపిక చేస్తే బావుంటుంది.
* తెగుళ్లు వంటివి కూడా వ్యాధులలో చేర్చిన వ్యాసాలున్నాయి. కొన్ని సరి చేసినట్లు గుర్తు.
ఇంకా గుర్తువచ్చాక రాస్తాను --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 08:29, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== చదువరి అభిప్రాయాలు ==
==== హిందూమతం, తత్సంబంధ వర్గాలు ====
2026 జూన్లో నేను ఈ అంశంపై [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ]] పేజీలో ఒక చర్చ మొదలుపెట్టాను. ఆ చర్చలో నిర్వాహకులతో సహా, ఒక్కరు కూడా పాల్గొనలేదు. మళ్ళీ ఆ అంశాలే ఇక్కడ కూడా కొన్ని ఉన్నాయి కాబట్టి, ఆ చర్చలో నేను రాసిన అభిప్రాయాలనే మళ్ళీ ఇక్కడ రాస్తున్నాను. చర్విత చర్వణాన్నే మళ్ళీ నములుదాం. :-)
# [[:వర్గం:హిందూమతం]] [[:వర్గం:హిందూ మతము]], [[:వర్గం:హిందూ మతం]], [[:వర్గం:హిందూమతము]] అనే వర్గాలున్నాయి. మొదటి రెండిటికీ పేజీలున్నాయి, చివరి రెండూ ఎర్రవర్గాలు. వీటిలో వర్గం:హిందూమతం ను ఉంచి, మిగతావాటిని తొలగించాలి. ఆ తొలగించినవాటిని మళ్ళీ సృష్టించకుండా సంరక్షించాలి.
# వర్గం:హిందూమతం వర్గంలో ఉన్న ఉపవర్గాలను పరిశీలించి, పునర్వ్యవస్థీకరించాలి
# "దేవాలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" అనే రెండూ వర్గాలున్నాయి. దేవాలయం అంటేనే హిందూమతానికి చెందినది అని. క్రైస్తవ ప్రార్థనా స్థలాలను చర్చిలని, ముస్లిము ప్రార్థనా స్థలాలను మసీదులనీ అంటారు. కాబట్టి "హిందూ దేవాలయాలు" లోని పేజీలను "దేవాలయాలు" లోకి చేర్చి, "హిందూ దేవాలయాలు"ను తొలగించాలి. వేరే ఏ మతానికైనా దేవాలయాలుంటే ''ఫలానా మత దేవాలయాలు'' అనాలి.
# పుణ్యక్షేత్రాలు, దేవాలయాలు అనే రెండు వర్గాలున్నాయి. దేవాలయం అంటే కేవల దేవాలయం. పుణ్యక్షేత్రం అంటే దేవాలయం ఉండే ఊరు. ఆ ఊరికి ఆధ్యాత్మికంగా విశిష్టత ఉంటుంది. తిరుమల, శ్రీశైలం, సింహాచలం,.. ఇవి పుణ్యక్షేత్రాలు. పుణ్యక్షేత్రంలో అనేక దేవాలయాలు ఉండవచ్చు తిరుపతిలో లాగా. అయితే దేవాలయాలున్న ప్రతీ ఊరూ క్షేత్రం కాదు. [[సౌమ్యనాథస్వామి ఆలయం]], [[రాచవేటి వీరభద్ర స్వామి దేవాలయము]], [[శివాలయం (పుంగనూరు)]] - ఇవి పుణ్యక్షేత్రాలు కావు, కేవలం దేవాలయాలు. ఇందుకు తగ్గట్టుగా పేజీలనూ ఉపవర్గాలనూ హేతుబద్ధం చెయ్యాలి.
# "పుణ్యక్షేత్రాలు", "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" అనే రెండు వర్గాలున్నాయి. "పుణ్యక్షేత్రాలు" లోకి ఇతర మతాల పవిత్ర స్థలాలు కూడా వస్తాయి అనుకుంటే, ఈ రెండు వర్గాలూ ఉండవచ్చు. కానీ హిందూ పుణ్యక్షేత్రాల పేజీలు "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" లో మాత్రమే ఉండాలి. "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" వర్గం, "పుణ్యక్షేత్రాలు" వర్గంలో ఉపవర్గంగా ఉండాలి.
# దేవాలయాలు అనే వర్గం లోకి పేజీలను నేరుగా వెయ్యకుండా, దాని ఉపవర్గాల్లోకి వెయ్యాలి. ఆంధ్ర తెలంగాణాల్లోని దేవాలయాలు, ఆయా జిల్లాలు, పట్టణాల దేవాలయాలు వర్గం లోకి చేరతాయి (అంటే, గుంటూరు జిల్లా దేవాలయాలు, కాకినాడ దేవాలయాలు.. ఇలా). అవి రాష్ట్ర దేవాలయాలు వర్గం లోకి చేరతాయి. ఇతర రాష్ట్రాల్లోని దేవాలయాలు, రాష్ట్రం లోని దేవాలయాలు, పట్టణం లోని దేవాలయాలు అనే వర్గాల్లోకీ, అవి రాష్ట్ర దేవాలయాలు అనే వర్గం లోకీ చేరతాయి. అన్ని రాష్ట్రాలూ భారతదేశ దేవాలయాలు బృహద్వర్గం లోకి చేరతాయి. అలాగే అమెరికా దేవాలయాలు, జర్మనీ దేవాలయాలు వంటి వివిధ దేశాల దేవాలయాల వర్గాలు ఉంటాయి. అన్నీ కలిసి "దేవాలయాలు" వర్గం లోకి చేరతాయి.
# అలాగే శివాలయాలు, విష్ణ్వాలయాలు, ఇతర దేవుళ్ళ ఆలయాలు అనే వర్గాల్లోకి ఆయా పేజీలు చేరతాయి. ఆ వర్గాలన్నీ "దేవాలయాలు" కు ఉపవర్గాలౌతాయి.
# దేవాలయాలు వర్గంలో వివిధ రాజవంశాలు, వివిధ పాలకులు, వివిధ కాలాల్లో నిర్మించిన దేవాలయాల ఉపవర్గాలుంటాయి. ఉదాహరణకు "కాకతీయులు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "చోళులు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "కృష్ణదేవరాయలు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "12 వ శతాబ్దపు దేవాలయాలు", "చరిత్ర పూర్వ దేవాలయాలు"
# "దేవాలయాలు" అనే వాడాలి గానీ, ఉత్త "ఆలయాలు" అని వాడరాదు.
# గ్రామదేవతల పేజీలను "గ్రామదేవతల దేవాలయాలు" అనే వర్గంలో వెయ్యాలి. వీటికి మళ్ళీ ఫలానా జిల్లా లోని గ్రామదేవతల దేవాలయాలు, ఫలానా రాష్ట్రం లోని గ్రామదేవతల దేవాలయాలు అనే వర్గాలు '''ఉండవు'''.
# "శిథిల దేవాలయాలు" అనాలి. జీర్ణ దేవాలయాలు అని పేరు పెట్టరాదు. "పునరుద్ధరించిన దేవాలయాలు" అనే మరో వర్గం మిగతా అన్ని వర్గాలకూ సమాంతరంగా, "దేవాలయాలు" వర్గం కింద ఉంటుంది.
# ఆధ్యాత్మికంగా ప్రత్యేకత ఉన్న దేవాలయాలుంటాయి. వాటికి ప్రత్యేకంగా వర్గాలుంటాయి. ఉదా: శక్తిపీఠాలు, జ్యోతిర్లింగాలు, వైష్ణవ దివ్యదేశాలు, పాడల్పేట్ర క్షేత్రాలు వంటివి. ఈ వర్గాలు నేరుగా దేవాలయాలు వర్గం కింద ఉంటాయి. ఈ దేవాలయాలకు, వర్గాలకూ పేర్లలో ప్రత్యేకించి దేవాలయాలు అని చేర్చరాదు. అంటే శక్తిపీఠ క్షేత్రాలు, శక్తిపీఠ దేవాలయాలు, జ్యోతిర్లింగాలయాలు, వగైరా పేర్లు పెట్టరాదు.
# కులాలు హిందూమతానికే ప్రత్యేకించినవి. కాబట్టి వివిధ కులాల పేజీలు కులాలు అనే వర్గంలో, అది హిందూమతం వర్గంలో ఉంటుంది.
# ఋషులు, యోగులు, ఆధ్యాత్మిక గురువులు, ధర్మకర్తలు, అధికారులు వగైరా వర్గాలు వ్యక్తుల వర్గాలు పేజీలో చేరతాయి. దేవుళ్ళ పేజీలు/వర్గాలు వ్యక్తుల వర్గాల్లో చేరవు
# "హిందూ మత" అని మొదలయ్యే వర్గాల్లో ఈ రెండు పదాలనూ కలిపేసి "హిందూమత" అని రాయాలి. కొన్ని వర్గాల పేర్లలో అసలు మత అనేది ఉండనక్ల్కరలేదు. అలాగే ఇతర మతాలు కూడా.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:58, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==== మరి కొన్ని పేర్ల ప్రామాణీకరణ ====
వర్గం పేర్లు ఎలా ఉండాలనే విషయమై వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల పేర్ల, లింకుల క్రమబద్ధీకరణ పేజీలో నేను గతంలో రాసిన కొన్ని సూచనలు.
* అమెరికన్లు, బ్రెజిలియన్లు, ఇటాలియన్లు.. ఇలాంటివి ప్రాచుర్యంలో ఉన్నమాట నిజమే గానీ తెలుగుకు స్వాభావికమైనవి కావు ("తమిళులు" అనేది మనకు స్వాభావికం గానీ తమిళియన్లు స్వాభావికం కాదు) అది ఇంగ్లీషు నుండి వచ్చిన వాడుక. వీటిని అమెరికా వ్యక్తులు, బ్రెజిల్ వ్యక్తులు, ఇటలీ ప్రజలు అని రాయాలి
* అలాగే యునైటెడ్ కింగ్డం వాసులను ఏమనాలి - యుకె వ్యక్తులు అనాలి. సందర్భాన్ని బట్టి ఇంగ్లాండు వ్యక్తులు/బ్రిటను వ్యక్తులు అనవచ్చు
* "ఇంగ్లీషు రచయితలు" అంటే ఇంగ్లీషులో రాసే రచయితలు అనా లేక ఇంగ్లాండుకు చెందిన రచయితలు అనా? అనే సందేహం వస్తుంది కాబట్టి, ఇంగ్లీషులో రాసే రచయితలను ఇంగ్లీషు భాషా రచయితలు అనాలి.
* అలాగే, "ఇంగ్లీషు పుస్తకాలు" అంటే ఇంగ్లీషులో రాసిన పుస్తకాలా లేక ఇంగ్లాండుకు చెందిన పుస్తకాలు అనా? ఇది మరింత స్పష్టంగా ఉండాలి
* నృత్య కళాకారులు/నృత్యకళాకారులు/నాట్య కళాకారులు - ఇలా వివిధ పేర్లతో వర్గాలున్నాయి. స్పేసు ఉండాలా లేదా అనే విచికిత్సతో పాటు "నృత్య", "నాట్య" అనే రెండు పేర్ల వాడుక కూడా తికమక కలిగిస్తోంది. నృత్య అనేవాడుకను తీసేసి, "నాట్య" అని మాత్రమే వాడాలి. నాట్య తరువాత ఖాళీ ఉండాలి.
* మహిళా క్రీడాకారులు/క్రీడాకారిణులు రెండు పేర్ల తోటీ వర్గాలున్నాయి. ఏది ఉంచాలి? ఇలాంటి "మహిళా" వర్గాలు ఇంకా ఉండొచ్చు.. ఉదాహరణకు మహిళా రచయితలు/రచయిత్రులు. గాయనీమణులు, నర్తకీమణులు, గాయనీమణులు, నటీమణులు అనే విశేషణాలను వాడకూడదు. గాయనులు అనవచ్చు. లేదా మహిళా గాయకులు అనాలి. క్రీడాకారిణులు అనొచ్చు. "నటిలు" బాగోదు కాబట్టి, మహిళా నటులు అనాలి.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:33, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ఇతరత్రా ==
* విద్యాలయాలు, విద్యా సంస్థలు వేరువేరు. ఈ రెండూ ఉండాలి. ఒకటి పాఠశాలలు, కళాశాలలు కాగా, రెండోది వాటిని నడిపే సంస్థలది. అసలు సమస్య ఈ రెంటి మధ్యది కాదు, విద్యా సంస్థలు, విద్యాసంస్థలు - వీటిలో ఏది ఉండాలి అనేది. ఈ రెంటిలో "విద్యాసంస్థలు" ఉండాలనేది నా అభిప్రాయం.
* అనుస్వారం సమస్య ఎప్పుడో పరిష్కారమైంది. మళ్ళీమళ్ళీ చర్చ అనవసరం.
* పర్యాటక ఆకర్షణలు, పర్యాటక ప్రదేశాలు - పర్యాటక ప్రదేశాలు ఉండాలి. <s>ఆకర్షణలు</s>
* పర్యాటకంతో ఇంకా సమస్యలున్నాయి - <s>దర్శనీయ స్థలాలు</s> , పర్యాటక ప్రదేశాలు, పర్యాటక <s>ప్రాంతాలు</s>
* ఇంగ్లీషు- <s>ఆంగ్ల</s>
* ఏకవచన, బహువచనాలు - కొన్ని సందర్భాల్లో రెండూ ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకు, సినిమా, సినిమాలు. సందర్భాన్ని బట్టి నిర్ణయించాలి.
* సంగీతం అందించిన, <s>సంగీతం కూర్చిన</s> కూర్చిన అంటే కంపోస్డ్ అని వస్తది. అందించిన అంటే అన్నీ వస్తై - కంపోస్డ్, కండక్టెడ్, ఇంకేమైనా ఉంటే అవి కూడా
*
* నిర్మాణాలు, భవనాలు - రెండూ ఉండేవే. భవనాలు, వంతెనలు, సొరంగాలు, టవర్లు, ఇళ్ళు, వగైరాలన్నీ నిర్మాణాలు లోకి వస్తాయి.
* రాయి భవనాలు కాదు, రాతి భవనాలు. అలాగే, హిందూ మతం తాత్విక భావనలు - తప్పు. "హిందూమత తాత్విక భావనలు" అనేది సరైనది. "భారతీయ రైల్వేలు ప్యాసెంజరు రైళ్ళు" తప్పు. అలాగే <s>మలయాళం సినిమా నటీమణులు</s>, మలయాళ సినిమా నటీమణులు.
<big>గమనిక:</big> ఇలా విభక్తులు లాంటివి లేకుండా నామవాచకాలను కలిపేసి పెట్టే పేర్లను తీసెయ్యాలి. ఇలాంటివన్నీ ఎప్పటికప్పుడు ఆలోచించుకుని తప్పు పేరున్న వర్గాన్నీ తీసేస్తూ పోతుండాలి. తప్పుపేరుతో సృష్టించిన వారికి తెలియచెబుతూ ఉండాలి. ప్రతీదాన్నీ పట్టుకుని చర్చిస్తూ కూచుంటే, ముందుకు కదల్లేం. చర్చిస్తూనే ఉంటాం.
* సినిమాలు - <s>చిత్రాలు</s>
* దాసరి నటించిన, దాసరి దర్శకత్వం వహించిన, దాసరి సినిమాలు - మూడూ సరైనవే. మొదటి రెండూ మూడోదానికు ఉపవర్గాలుగా ఉంచాలి.
* సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్ చిత్రకారులు, సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్ చిత్రకారులు - పేరు ఏది సరైనదో చూసి అది ఉంచాలి. ఈ సందర్భంలో మొదటిది సరైనది. (అసలు తెవికీలో ఈ వర్గం అక్కరలేదు. రష్యా చిత్రకారులు సరిపోతుంది.) అలాగే ఆలప్పుఝ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు వర్గం:అలప్పుజ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు. ఇలాంటివాటికి కూడా.. ప్రతీదానికీ చర్చ వద్దు. సందర్భాన్ని బట్టి సరైనదేదో నిర్ణయించుకోవడమే.
* <s>ఉడుపి జిల్లాలో హిందూ ఆలయాలు</s>, <s>ఉడిపి జిల్లా హిందూ దేవాలయాలు</s> - రెండూ తప్పే. "ఉడిపి జిల్లా దేవాలయాలు" సరైనది. నా అభిప్రాయం వివరంగా పైనున్న విభాగాల్లో రాసాను.
* <s>పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు</s>, పిఎస్ఎల్వి ఉపగ్రహ వాహక నౌకలు
* భారతీయ సినిమా మహిళా దర్శకులు, భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు _ ఈ రెంటికీ సృష్టికర్తను నేనే. ఇప్పుడు కూడా ఏది సరైనదో తేల్చుకోలేకపోయాను. అయితే, దీని పైవర్గం వర్గం:మహిళా సినిమా దర్శకులు కాబట్టి, ఈ వర్గాన్ని వర్గం:భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు అనేది సరైనది.
* వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు, వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు - ఇక్కడ రాసిన ఈ రెండూ ఒకటే. వేరే రూపాలేమైనా ఉన్నాయేమో చూడండి.
* కీరవాణి సంగీతం కూర్చిన సినిమాలు, ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు - ఎక్కువగా పలికే పేరు ఏదైతే అది సరైనది. ఎమ్.ఎమ్. అక్కరలేదు. కీరవాణి రాగం పేరుతో ఏదైనా వర్గం ఉంటే తప్ప.
* ఇవి కకుండా హలంత అజంత రూపాలపై ఒక నిర్ణయం తీసుకోవాలి. జనరిక్గా ఒక నిర్ణయం తీసుకుంటే మంచిది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారూ, గతంలో దీనిపై చర్చ ఒకటి జరిగినట్టు గుర్తు, చూడండి. దొరక్కపోతే, దీన్ని జనరిక్ చర్చగా ఈ పేజీలో చేర్చండి. దీనిపై ఒక నిర్ణయం తీసుకుంటే కొన్ని సమస్యలు పోతాయి.
* రుగ్మతలు, వ్యాధులు - రెండూ సరైనవే. కాకపోతే చిన్నపాటి తేడా ఉన్నట్టుంది - పళ్ళు నూరడం, గోళ్ళు కొరకడం వ్యాధి కాదు, రుగ్మత అనుకుంటాను. సందర్భాన్ని బట్టి వాడాలి.
* అసోం భూగోళశాస్త్రం, వర్గం:అసోం భౌగోళికం - భౌగోళిక అంశాల రీత్యా భౌగోళికం సరైనది. శాస్త్ర రీత్యా భూగోళశాస్త్రం సరైనది. వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ భౌగోళికం సరైనది, వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ భూగోళశాస్త్రం సరైనది కాదు. అక్షాంశ, రేఖాంశాలు భూగోళశాస్త్రంలో ఉంటాయి.
* సముదాయసభ్యుల అభిప్రాయాలు వీటిమీద కావాలి - ఇవి మరింత మౌలికమైన (మెటా) అంశాలు కదా, వీటిని ఇక్కడ చర్చించడం సరైనది కాదు. విడిగా వేరే పేజీలో ప్రత్యేకంగా చర్చ పెట్టండి.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:36, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, ఇది కేవలం విధాన విర్ణయాల చర్చకు ముందు ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు, సేకరించుటకొరకు మాత్రమే. వీటిన్నటినీ క్రోడీకరించి విధాన నిర్ణయ చర్చాపేజీని తయారుచేసి మరలా చర్చకు తీసుకురావటం జరుగుతుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:46, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఎందుకలాగ? వర్గాలపై చర్చ సాగాల్సింది ఇక్కడే గదా? ఈ చర్చను బట్టే నిర్ణయం తీసుకుందాం. మళ్ళీ మరొక చర్చ ఎందుకూ? __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:53, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::[[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]] ఈ లింకు కూడా పరిశీలించారనుకుంటాను. ఎవరు ఏ వర్గానికి మద్దతు ఇస్తారో ఎలా నిర్ణయించగలం, అందరి అభిప్రాయాలతో మొదటి ప్రాధాన్యత , రెండవ ప్రాధాన్యత వర్గం అలా తయారుచేసి అలా చర్చకు తీసుకువద్దామని నా అభిప్రాయం, మొదటి నుండి నేను అలా అనుకుంటూ వచ్చాను. ఇది పెద్ద చర్చకాబట్టి విధాన నిర్ణయాలు జరిగిన తరువాత వాటిని వికీపీడియా:వర్గీకరణ/విధాన నిర్ణయాలు అనే పేజీలో నమోదు చేద్దామని అనుకుంటున్నాను. మరో విధానంలో చేద్దామంటే అలాగే చేద్దాం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 12:09, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, నాకు తోచినది నేను చెప్పాను. ఇక మీకు తోచినది మీరు చెయ్యండి. :-)
::::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:17, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మీరు చెప్పింది, నేను సరిగా అర్థం చేసుకోవటంలో పొరపాటు జరిగి ఉండవచ్చు. రెండు మూడు రోజలు చూసి దీనికి ముగింపు పలుకుదాం. ఫైనలుగా తరువాత ఎలా ముందుకు వెళ్లాలో విశీదకరించగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:00, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, నేను అనవసరంగా అడ్డం పడి, అర్థం కాకుండా ఏదో రాసి, మిమ్మల్ని తికమక పెట్టినట్టున్నాను. నేను చెప్పేది వదిలెయ్యండి. మీరు అనుకున్నట్టుగానే కానివ్వండి సార్. అడంగు చేరడం ముఖ్యం, ఎలా వెళ్ళామన్నది కాదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:46, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ వర్గాలపై పూర్తి చర్చ ఒకే చోట జరిగితే క్రొత్త వాడుకరులకు ఒక '''సూచిక''' లాగ ఉంటుంది. ఒక్క పేజిలో అన్ని విషయాలు చదివి సూచనలు ''పాటించడానికి'' వీలుగా ఉంటుంది. సూచనలు, నిర్ణయాలు ఇక్కడే చేస్తే మంచిదని నా అభిప్రాయం. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 12:44, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== ప్రణయ్రాజ్ అభిప్రాయాలు ==
తెలుగు వికీపీడియాలో వర్గాల వ్యవస్థను పరిశీలించినప్పుడు పేరులో స్పష్టత లేకపోవడం, ఒకే రకమైన వర్గాలు వేర్వేరు పేర్లతో పునరావృతం కావడం, వ్యాకరణ అస్థిరతలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఈ సమస్యలను పరిష్కరించి, వర్గాల వ్యవస్థను ప్రామాణీకరించడానికి నా సూచనలు:
'''1. పేరులో స్పష్టత, సంక్షిప్తత'''
*సంక్షిప్తత: వర్గం పేరు వీలైనంత సంక్షిప్తంగా, అర్థవంతంగా ఉండాలి. ఉదాహరణకు "ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం" కంటే "ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం" అనడం సమంజసంగా ఉంటుంది.
* ము వర్ణ లోపం (అనుస్వారం వాడకం): వర్గం చివర 'ము' కు బదులుగా అనుస్వారం (ం) వాడాలి (ఉదా: గణితశాస్త్రము కాకుండా గణితశాస్త్రం).
*ఆంగ్ల పదాల అనుకరణను నివారించడం:కామాలు (,) వాడే ఆంగ్ల పేర్ల శైలిని (ఉదా: హిందూ దేవాలయాలు, అమెరికా) స్వస్తి చెప్పి, తెలుగు శైలిలో నేరుగా ప్రామాణికంగా రాయాలి.
'''2. ప్రాంతాలు, మతాలు & దేవాలయాల వర్గీకరణ'''
* దేవాలయాలు vs ఆలయాలు: "ఆలయం" కంటే "దేవాలయం" అని వాడటమే స్పష్టంగా ఉంటుంది. 'దేవాలయం' అనగానే అది సాధారణంగా హిందూ ప్రార్థనా స్థలాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, ప్రత్యేకంగా "హిందూ దేవాలయాలు" అననవసరం లేదు (*దేవాలయాలు* అని ఉపయోగిస్తే సరిపోతుంది). ఇతర మతాలకు చెందినవైతే చర్చిలు, మసీదులు, జైన దేవాలయాలు అని పేర్కొనవచ్చు.
* దేవాలయాలు vs పుణ్యక్షేత్రాలు: దేవాలయం (గుడి) వేరు, పుణ్యక్షేత్రం (ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత ఉన్న ఊరు/ప్రదేశం) వేరు. రెండిటికీ మధ్య స్పష్టమైన వ్యత్యాసం పాటిస్తూ ఉపవర్గాలను సవరించాలి.
* ప్రాంతాల పేర్లు: భౌతిక/ప్రాంతీయ వర్గాలకు "లో" కంటే "లోని" అనడం వ్యాకరణబద్ధంగా బాగుంటుంది (ఉదా: అమెరికాలోని దేవాలయాలు, భారతదేశంలోని నదులు).
* అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు: కేవలం 'అమెరికా' అని కాకుండా స్పష్టత కోసం 'అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల' అని వాడటం మంచిది.
'''3. కాలక్రమ వర్గాలు'''
*శతాబ్దాలు & దశాబ్దాలు:
* "11 వ" అని స్పేస్ ఇవ్వకుండా "11వ" అని కలపి రాయాలి.
* "11వ శతాబ్దం" కాకుండా "11వ శతాబ్దపు" అని ఉపయోగిస్తే వ్యాకరణానికి సరైన రూపం వస్తుంది.
* దశాబ్దాలకు "1930లు" అనడం కంటే "1930వ దశాబ్దపు" అని ఉపయోగిస్తే ప్రామాణికంగా ఉంటుంది.
'''4. శబ్దకోశం & సమాసాలు'''
*పదాల కలయిక: మాత్ర్ దేవతలు-> మాతృదేవతలు, వృక్ష శాస్త్రం -> వృక్షశాస్త్రం, నృత్య కళాకారులు -> నృత్యకళాకారులు అని సమాసపదాలను కలిపి రాయాలి.
* భాషా పదాలు: ఇంగ్లీషు కంటే తెలుగు పదం "ఆంగ్లం" వాడటానికే ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి (ఉదా: *ఆంగ్ల రచయితలు).
* స్త్రీల వర్గాలు: మహిళా కళాకారులకు రచయిత్రులు, కవయిత్రులు, నటీమణులు వంటి పదాలు తెలుగుదనంతో శోభిస్తాయి. వీలుకాని చోట 'మహిళా ----' అని వాడవచ్చు.
* పట్టణాల పేర్లు: ప్రామాణికమైన ఆధునిక పేర్లనే వాడాలి (ఉదా: ముంబై, చెన్నై).
* పదవుల పేర్లు: "శాసన సభ్యులు" కంటే "శాసనసభ సభ్యులు" లేదా "శాసనసభ్యులు" అనడం వ్యాకరణ రీత్యా సరైనది.
'''5. నకిలీ/పునరావృత వర్గాల తొలగింపు & విలీనం'''
*ఎర్ర లింకులు & ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు: ఒకే విషయాకి ఉన్న వేర్వేరు వర్గాలను (ఉదా: హిందూమతం, హిందూ మతము, హిందూమతము) ఒకే ప్రామాణిక వర్గంలోకి విలీనం చేసి, మిగిలిన అనవసర/ఎర్ర వర్గాలను తొలగించి పునఃసృష్టి కాకుండా రక్షించాలి.
*బాట్/స్పామ్ నివారణ: విధాన నిర్ణయం జరిగాక పాత వర్గాల స్థానంలో కొత్త వర్గాలను సృష్టించి వ్యాసాలను తరలించే ప్రక్రియను నియమానుసారంగా ఒకేసారి (ప్రాజెక్టు ద్వారా) చేయాలి తప్ప విడివిడిగా అసంపూర్తిగా చేయకూడదు.
'''6. బహువచన ప్రక్రియ, ప్రత్యయాలు'''
* బహువచనాలు: ప్రతీ వర్గం పేరులో స్పష్టత కోసం బహువచనాన్నే వాడాలి (ఉదా: "తెలంగాణ రచయిత" కాకుండా "తెలంగాణ రచయితలు" అని ఉండాలి).
* ప్రత్యయం వాడకం: విభక్తి ప్రత్యయం లేకుండా నేరుగా నామవాచకాన్ని వాడటం కంటే, వ్యాకరణ బంధం కోసం "కి చెందిన" లేదా "సంబంధించిన" లేదా సందర్భాన్ని బట్టి "లోని" అనడం స్పష్టత ఇస్తుంది.
* ఉదాహరణకు: "హైదరాబాద్ వ్యక్తులు" అనడం కంటే "హైదరాబాద్కు చెందిన వ్యక్తులు" లేదా "హైదరాబాద్లోని వ్యక్తులు" అనడం సముచితం.
'''7. వ్యక్తుల వర్గీకరణ & వృత్తులు'''
* లింగభేద వర్గీకరణ: పురుషులకు సంబంధించి ప్రత్యేకంగా "పురుష నటులు" అని కాకుండా సాధారణంగా "నటులు" అనవచ్చు. మహిళలకు మాత్రం ప్రసిద్ధ వాడుకను బట్టి "నటీమణులు / మహిళా నటులు" అని వర్గీకరించడం సులభంగా ఉంటుంది.
* జాతీయత vs ప్రాంతం: వ్యక్తుల వర్గీకరణలో దేశం/రాష్ట్రం ప్రాతిపదికగా మార్చాలి.
* ఉదా: "భారతీయ శాస్త్రవేత్తలు", "ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు", "తెలంగాణ కవులు".
'''8. మూసలు & వర్గాల క్రమానుగత నిర్మాణం'''
* ప్రధాన వర్గం: ప్రతీ చిన్న వర్గం తప్పనిసరిగా ఒక ప్రధాన వర్గంలో భాగామై ఉండాలి. ఉదాహరణకు "హైదరాబాద్లోని దేవాలయాలు" అనేది "తెలంగాణలోని దేవాలయాలు", "హైదరాబాద్ నిర్మాణాలు" రెండింటి కిందకూ రావాలి.
* మధ్యంతర వర్గాల నిర్వహణ: వికీపీడియా నిర్వహణకు వాడే వర్గాలు (ఉదా: వికీపీడియా మొలక వ్యాసాలు, సవరణలు కోరిన వ్యాసాలు) సాధారణ పాఠకులకు కనిపించకుండా "దాచిన వర్గాలు" గా మార్చాలి.
'''9. అనువాదాలు & వికీడేటా అనుసంధానం'''
* వికీడేటా లంకెలు: ప్రతీ వర్గాన్ని వికీడేటా ఐటమ్ తో తప్పనిసరిగా అనుసంధానించాలి. దీనివల్ల ఇతర భాషల వికీపీడియాల్లో ఉన్న వర్గాలతో అనుసంధానమై, భవిష్యత్తులో గ్లోబల్ వికీ ప్రాజెక్టులతో అనువదించడం/డేటా మార్పిడి సులభమవుతుంది.
* ఆంగ్ల వర్గాల యథాతథ అనువాదం వద్దు: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని Category Structure ని నేరుగా అనువాదం చేయకుండా, తెలుగు భాషా సౌందర్యం, నేటివిటీ, వ్యాకరణ నిబంధనలకు తగినట్లుగా వర్గాలను సృష్టించాలి.
'''10. ఖాళీ వర్గాలు & మొలక వర్గాలు'''
* కనీస వ్యాసాలు: కనీసం 3 నుండి 5 వ్యాసాలు లేనిదే క్రొత్త వర్గాన్ని సృష్టించకుండా నియంత్రించాలి. కేవలం ఒకే ఒక్క వ్యాసం కోసం ప్రత్యేకంగా కొత్త వర్గాన్ని తయారు చేస్తే వర్గాల సంఖ్య పెరిగిపోయి గందరగోళం ఏర్పడుతుంది.
* ఖాళీ వర్గాల తొలగింపు: ఎటువంటి వ్యాసాలు లేదా ఉపవర్గాలు లేని వర్గాలను గుర్తించి త్వరితగతిన తొలగించాలి.
'''11. నావిగేషన్ & వర్గాల పరిమితి'''
* అతి-వర్గీకరణ నివారణ: ఒక వ్యాసానికి పరిమితికి మించి వర్గాలు చేర్చకుండా చూడాలి. ఉదాహరణకు, ఒక వ్యాసం ఇప్పటికే "హైదరాబాద్లోని దేవాలయాలు" అనే వర్గంలో ఉంటే, దానికి మళ్ళీ ప్రధాన వర్గం "తెలంగాణలోని దేవాలయాలు" లేదా "భారతదేశంలోని దేవాలయాలు" అని విడివిడిగా ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు.
* సునిశిత వర్గీకరణ: వ్యాసం వీలైనంత నిర్దిష్టమైన లోతైన ఉపవర్గానికి చెంది ఉండాలి.
'''12. వర్గాల వివరణ పేజీలు'''
* వర్గం పేజీలో వివరణ: ప్రతి ప్రధాన వర్గం పేజీ పైన ఆ వర్గం దేనిని ఉద్దేశించినది, అందులో ఎలాంటి వ్యాసాలు చేర్చాలో 1-2 వాక్యాల చిన్న వివరణ ఉంచాలి.
'''13. స్వయంకృత/యంత్ర అనువాదాల వర్గాలు'''
* గూగుల్/యంత్ర అనువాదాల గుర్తింపు: గతంలో గూగుల్ ట్రాన్స్లేట్ లేదా బాట్ల ద్వారా వచ్చి పడిన అస్పష్టమైన, వ్యాకరణ దోషాలున్న వర్గాల పేర్లను (ఉదా: "అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు నుండి ప్రజలు") గుర్తించి, వాటిని సరైన వ్యాకరణ రూపంలోకి మార్చాలి.
* ఆటోమేటిక్ వర్గీకరణ నియంత్రణ: వికీపీడియాలో వ్యాసాలు సృష్టించేటప్పుడు స్వయంచాలకంగా వచ్చే ఆంగ్ల వర్గాల దిగుమతిని అరికట్టేలా ట్రాన్స్లేషన్ టూల్ సెట్టింగ్స్ను సవరించాలి.
'''14. సముదాయ భాగస్వామ్యం & బాట్ ప్రాజెక్ట్'''
* చర్చల ద్వారా స్పష్టమైన నిర్ణయం: ఏదైనా కీలకమైన వర్గాన్ని మార్చడానికి లేదా తొలగించడానికి ముందే సముదాయంలో సహమతి కు రావడానికి నిర్ణీత గడువు (ఉదా: 14 రోజులు) కేటాయించాలి.
* విధాన నిర్ణయ పేజీ: చర్చ ముగిశాక, కుదిరిన అంగీకారాలను ఒక స్పష్టమైన "వర్గాల నామకరణ విధానం" గా మార్చి వికీపీడియా నేమ్స్పేస్లో ఉంచాలి.
* బాట్ సహాయంతో మార్పులు: వర్గాల పేర్లను మార్చడం మానవీయంగా చేయడం చాలా శ్రమతో కూడుకున్నది కాబట్టి, సముదాయం ఆమోదం పొందిన తర్వాత 'వికీపీడియా బాట్' ద్వారా ఒకేసారి వ్యాసాలను పాత వర్గం నుండి క్రొత్త వర్గానికి తరలించాలి.
--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:02, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==కళాసాగర్ అభిప్రాయాలు==
తెలుగు వికీపీడియాలో (తెవికీ) వర్గాల పేర్లు ఏకరీతిలో లేకపోవడం వల్ల, ముఖ్యంగా వ్యాసాలను అనువదించేటప్పుడు ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి తగిన మార్గదర్శకాలను రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనిపై చర్చించిన అనంతరం, కొత్త వర్గాలను సృష్టించే వాడుకరులకు స్పష్టమైన మార్గనిర్దేశం చేయాలి.
* వర్గాల గురించి సరిఅయిన అవగాహన లేకపోవడం వలన నేను కూడా కొన్ని తప్పిదాలు చేశాను. ఆ విషయం చదువరి గారు, రాజశేఖర్ గారు నా దృష్టికి తెచ్చారు. అప్పటినుండి వర్గాలు సృష్టించేప్పుడు జాగ్రత్త పడుతున్నాను.
--[[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kalasagary|చర్చ]]) 05:03, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
{{Discussion bottom}}
==వర్గాల నామకరణ విధాన ప్రతిపాదనలు==
<div style="text-align:center; font-size:120%; font-weight:bold; margin:1em 0;">
"ఈ చర్చ ఈ రోజు 22026 అక్టోబరు 17 నుండి 2026 అక్టోబరు 31 వరకు (రెండు వారాల పాటు) తెరిచి ఉంటుంది. ఆలోపు వచ్చిన అభిప్రాయాల ఆధారంగా ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడిన నిర్ణయాలను అధికారిక విధానాలుగా అమలులోకి వస్తాయి."
</div>
ముందుగా వర్గాల నామకరణ సమస్యలపై స్పందించి అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియజేసినవారందరికీ ధన్యవాదాలు. ఆ అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకుని ఇక ముందు తెవికీలో ఏ వర్గాలు ఎలా ఉండాలో ఫైనలుగా విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు ప్రవేశపెట్టటమైనది.
తెలుగు వికీపీడియాలో వర్గాల నామకరణంలో స్థిరత్వం లోపించడం వల్ల, ఒకే విషయానికి సంబంధించిన వర్గాలు రెండు మూడు వేర్వేరు పేర్లతో విడిపోతున్నాయి. దీనివల్ల వర్గ వ్యవస్థ చిన్నాభిన్నమై పాఠకులకూ, సవరణదారులకూ నావిగేషన్ కష్టమవుతోంది. దాదాపు 80కి పైగా ఇలాంటి ఉదాహరణలు గుర్తించబడిన సంగతి మీ అందరికి తెలుసు. వాటి వివరాలు మరలా పరిశీలించాలంటే ఈ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు|ఆధారాల పేజీ]] చూడగలరు.
ఈ వర్గాల నామకరణ సమస్యలపై విధాన నిర్ణయాలు ప్రవేశపెట్టేముందు లోపాలు గురించి ఒకసారి మననం చేసుకుందాం.
'''ఎ. సమస్యలకు అసలు కారణాలు (ఎందుకు జరుగుతున్నాయి)'''
* స్వతంత్రంగా, సమన్వయం లేకుండా వేర్వేరు సవరణదారులు వేర్వేరు సమయాల్లో వర్గాలు సృష్టించడం.
* ఏదైనా కొత్త వర్గం సృష్టించే ముందు అదే/పోలిన వర్గం ఉందేమో శోధించే అలవాటు లేకపోవడం.
* వర్గం సృష్టించాక వికీడేటాకు లింకు చేయకపోవడం, ఇలా చేయనందున అనువాద వ్యాసాలకు ఇప్పటికే ఉన్న వర్గం స్వయంచాలకంగా చేరదు.
* పర్యాయపదాల్లో (ఆలయాలు/దేవాలయాలు, హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ అలయాలు వంటివి) ఏది వాడాలో ఒక విధాన నిర్ణయం అంటూ లేకపోవడం
* నామ-విశేషణ రూపాల్లో అమెరికా/అమెరికన్, ఇంగ్లాండ్, ఇంగ్లాండు, ముంబాయి, ముంబై) ఇలాంటి వాటిమీద ఏకాభిప్రాయం లేకపోవడం
* భౌగోళిక/భావనాపరమైన అవగాహన లోపం (నదులు, గవర్నర్ల వర్గాల్లో)
* వర్గం పేరును సంక్షిప్తీకరణలో ఉంచాలనే సాధారణ ఉద్దేశంతో, ఏ పదం తీసేస్తే అర్థం చెడిపోతుందో, ఏది తీసేసినా పర్వాలేదో అనే విచక్షణ లేకుండా, అర్థాన్ని నిలబెట్టే కీలక పదాలను (ప్రత్యయాలు, క్రియాపదాలు, సంబంధ సూచికలు) లేకుండా వర్గాలు సృష్టించటం. దానివలన అర్థం కోల్పోవడం జరుగుతుంది
* లిప్యంతరీకరణ/ZWNJ లో సాంకేతిక అస్థిరత (కంటికి కనిపించని అక్షరం) వల్ల ఒకే వర్గం రెండు వర్గాలుగా సృష్టింపు జరగటం
* విరామచిహ్నాల వాడకంలో వ్యక్తిగత శైలీ భేదాలు (కొన్నివర్గాలు విరామచిహ్నాలు లేకుండా, మరికొన్నిటికి విరామ చిహ్నాలు వాడటం)
* వికీడేటాకు లింకుకలవని వర్గాలు గూగుల్ అనువాద యంత్రంపై ఆధారపడటం వల్ల వ్యాకరణ దోషాలు
* 20+ ఏళ్ల కాలంలో భాషవాడుకలో చాలా మార్పులు రావటం, పాత వర్గాలు కొత్తవారికి తెలియకపోవడం
* తొందరపాటులో విభక్తి ప్రత్యయాలు వ్యాకరణ పరంగా కొందరు సరిగ్గా వాడకపోవడం
* ఆంగ్ల వ్యాసాల అనువాదంలో వర్గం పేరును ఎవరికివారే సొంతంగా అనువదించుకోవడం
* ఎర్ర వర్గాలు (సృష్టించని వర్గాలు) ఉన్నా, అవి వ్యాసాల్లో లింకు అయ్యి ఉండటం వల్ల ఇతరులకు కనిపించకపోవడం
* "కొన్ని సందర్భాల్లో ఒకే సవరణదారుడు ఒకే తరహా వర్గాలను వేర్వేరు సమయాలలో మూడు వేర్వేరు అస్థిర రూపాల్లో (లోని-కలిపి, లోని-లేకుండా, అసలు లోని వాడకుండా) సృష్టించటం.
* '''ప్రధాన మౌలిక కారణం:''' వర్గాల నామకరణానికి స్పష్టమైన, లిఖితపూర్వక మార్గదర్శకాలు లేదా విధాన నిర్ణయాలు లేకపోవడం
----"వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ చెయ్యాలి. అన్నీ ఒక్కసారే చేద్దాం అని పెట్టుకోవద్దు, ఏదీ అవదు. కొన్ని ఎంచుకో, పని కానిచ్చేయ్! మొదలెట్టు" వాడుకరి చర్చ:Chaduvari గారి కొటేషను ప్రభావం నామీద త్రీవంగా పనిచేసింది. దానిని దృష్టిలో పెట్టుకుని అన్ని నామకరణ సమస్యలనూ ఒకేసారి చర్చకు పెడితే గందరగోళ పరిస్థితి ఏర్పడే అవకాశం ఉన్నందున, వీటిని దశలవారీగా చర్చకు ప్రవేశపెడదామని నిర్ణయించుకున్నాను.
ఈ పేజీ తెవికీలో వర్గాల పేర్ల స్థిరత్వం కోసం ప్రతిపాదిత నియమాలను ఒకే ఫార్మాట్లో చూపుతుంది. ఏకాభిప్రాయం కుదిరిన "విధాన నిర్ణయాలు" వరుసలో నమోదు చేయబడతాయి. వీటి ప్రకారం అమలు [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల సంస్కరణ]] ద్వారా జరుగుతుంది.
ప్రస్తుత '''దశ 1''' (కింద 1, 2, 3 విభాగాలు) చర్చకు సిద్ధంగా ఉన్నాయి. తర్వాతి దశలు క్రమంగా ఇదే పేజీలో చేర్చబడతాయి.
== 1. "లోని" వాడకం ==
===సమస్య===
"లోని"ని కొందరు ముందు పదంతో కలిపి, మరికొందరు వేరుగా (స్పేస్తో) రాస్తున్నారు. దీనివల్ల ఒకే అంశానికి రెండు వేర్వేరు వర్గాలు ఏర్పడుతున్నాయి.
===విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన-1===
వర్గం పేర్లు వీలైనంత సంక్షిప్తంగా ఉండాలి. "లోని" వాడకుండా అర్థం స్పష్టంగా వచ్చేలా ఉంటే వాడకూడదు. భౌగోళిక వర్గీకరణ వర్గాల్లో (రాష్ట్రాలు, జిల్లాలు, నదులు, పీఠభూములు, ప్రాంతాలు వంటివి) సాధారణంగా ఇది సాధ్యమే. "లోని" ను అరుదైన సందర్భాల్లో మాత్రమే వాడాలి. ఏ సందర్బంలో వాడాలి అనే విషయానికి వస్తే స్థల నామాన్ని నేరుగా నామవాచకంతో జతచేస్తే అది ఒక నిర్దిష్ట సంస్థ పేరులా తప్పుగా అన్వయమయ్యే ప్రమాదం ఉన్నప్పుడు. ఉదాహరణకు, కర్ణాటక బ్యాంక్ అనే నిర్దిష్ట బ్యాంకు ఉన్నందున, "కర్ణాటక బ్యాంకు శాఖలు" అంటే కర్ణాటక రాష్ట్రంలో ఉన్న ఏ బ్యాంకు శాఖనైనా సూచిస్తుందా, లేక "కర్ణాటక బ్యాంక్" అనే నిర్దిష్ట సంస్థ శాఖలనా అనే గందరగోళం వస్తుంది. ఇలాంటి చోట్ల "లోని" తప్పనిసరిగా వాడాల్సిఉంది. అలాంటి సందర్భాలలో ఎల్లప్పుడూ ముందు పదంతో మాత్రమే కలిపే రాయాలి (ఇది విభక్తి ప్రత్యయం), ఎప్పుడూ వేరుగా (స్పేస్తో) ఉండకూడదు. ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే అన్ని వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. అర్థం చెడనంతవరకు "లోని" వాడకుండా రాయాలి
===పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు)===
* [[:వర్గం:భారతదేశం లోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Cross}} (స్పేస్తో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:భారతదేశంలోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Cross}}(కలిపి ఉనికిలో ఉంది)
===కొత్త వర్గాలు (ప్రతిపాదన)===
* [[:వర్గం:భారత వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Tick}} ("లోని" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలోని బ్యాంకు శాఖలు]] {{Tick}} (వర్గం ఉనికిలో లేదు, తప్పనిసరిగా ఇలాంటి అరుదైన సందర్భాలలో "లోని" ఉపయోగించాల్సి ఉంటుదనే ఉదాహరణ కోసం. [[కర్ణాటక బ్యాంక్]] అనే సంస్థ పేరుతో గందరగోళం రాకుండా)
===మద్దతు/చర్చ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:12, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
===వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన===
#
== 2. దేవాలయాలు/హిందూ దేవాలయాలు/ ఆలయాలు/హిందూ ఆలయాలు (పర్యాయపదాలు) వాడుక ==
'''సమస్య '''
"ఆలయాలు", "దేవాలయాలు" ఒకే అర్థాన్నిచ్చే పదాలు కావడంతో, "హిందూ దేవాలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు" వంటి వేర్వేరు రూపాల్లో వర్గాలు చీలిపోయాయి (9 సార్లు పునరావృతం).
=== విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన-2 ===
"దేవాలయాలు" అనే పదాన్ని మాత్రమే ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" అనే పదాలను వర్గాల్లో వాడరాదు — "దేవాలయం" అనే పదమే సాధారణంగా హిందూ ఆలయాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, "హిందూ" అనే పదాన్ని మళ్ళీ చేర్చాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" వర్గాల్లోని వ్యాసాలను "దేవాలయాలు" వర్గంలో చేర్చాలి.
=== విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన (సవరించినది) ===
"దేవాలయాలు" అనే పదాన్ని మాత్రమే ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" అనే పదాలను వర్గాల్లో వాడరాదు."దేవాలయం" అనే పదమే సాధారణంగా హిందూ ఆలయాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, "హిందూ" అనే పదాన్ని మళ్ళీ చేర్చాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" వర్గాల్లోని వ్యాసాలను "దేవాలయాలు" వర్గంలో చేర్చాలి.
'''మినహాయింపు:''' దేవతా పేరుతో ఇప్పటికే సంధి చెంది ఒకే పదంగా స్థిరపడిన వర్గాలు (ఉదా: వర్గం:శివాలయాలు, వర్గం:రామాలయాలు) ఈ నియమం నుండి మినహాయించాలి. వీటిని యథాతథంగా ఉంచాలి. వీటిని "దేవాలయాలు"గా మార్చితే "శివదేవాలయాలు", "రామదేవాలయాలు" వంటి ఇబ్బందికరమైన పరిస్థితి ఉంది. పునరుక్తి (దేవుడు అర్థం రెండుసార్లు వచ్చినట్లు ఉంటుంది) ఉన్న రూపం వస్తుంది. అయితే దేవతా పేరు, "ఆలయాలు" విడి పదాలుగా (సంధి చెందకుండా) ఉన్న వర్గాలకు (ఉదా: వర్గం:వేంకటేశ్వర ఆలయాలు) ఈ మినహాయింపు వర్తించదు.సాధారణ నియమం ప్రకారమే "దేవాలయాలు"గా మార్చాలి (ఉదా: వర్గం:వేంకటేశ్వర దేవాలయాలు).
=== పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు) ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్లోని హిందూ ఆలయాలు]] {{Cross}} (లోని కలిపి హిందూ ఆలయాలనే అనే పదంతో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ లోని హిందూ దేవాలయాలు]] {{Cross}} (లోని స్పేస్తో హిందూ దేవాలయాలనే అనే పదంతో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు]] {{Cross}} (హిందూ పదంతో దేవాలయాలు అని ఉనికిలో ఉంది)
=== కొత్త వర్గాలు ప్రతిపాదన ఉదాహరణలు ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ దేవాలయాలు]] (ప్రామాణికం) {{Tick}} ("హిందూ" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ, ఇది ఇప్పటికే ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:దేవాలయాలు]] (ప్రామాణికం) {{Tick}} ("హిందూ" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ, ఇది ఇది ఇప్పటికే ఉనికిలో ఉంది)
===మినహాయింపు వర్గాలు ===
* [[:వర్గం:శివాలయాలు]] (మినహాయింపు — మార్చవద్దు)
* [[:వర్గం:రామాలయాలు]] (మినహాయింపు — మార్చవద్దు)
=== గమనిక ===
పై రెండు నియమాలూ కలిసి ఎలా పనిచేస్తాయో చూపించడానికి ఉమ్మడి ఉదాహరణ: "X లోని ఆలయాలు"/ లోని హిందూ ఆలయాలు/లోని హిందూ దేవాలయాలు ఈ మూడు తరహా వర్గాలు తుదిగా "Xలోని దేవాలయాలు" గా మారతాయి.
=== మద్దతు/చర్చ ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:13, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
=== వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన ===
#
== 3. "లో" / "లోకి" వాడకం ==
===సమస్య===
"లో" / "లోకి" స్వతంత్ర పదాలుకావు. వీటి వాడుక విషయంలో కొందరు ముందు పదంతో కలిపి, మరికొందరు వేరుగా స్పేస్ ఇచ్చి వాడిన సందర్బాలు ఉన్నవి. దీనివల్ల ఒకే అంశానికి రెండు వేర్వేరు వర్గాలు ఏర్పడుతున్నాయి. అయితే డూప్లికేట్ వర్గాలు గుర్తించలేదు, కానీ వ్యాకరణ పరంగా స్పేస్ ఇవ్వటం తప్పు. ''ఇంటి లోకి'' అని ఎవరూ రాయరు. "ఇంట్లోకి" అని రాస్తారు.
=== పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు) ===
* [[:వర్గం:1930 లో భారతదేశంలో స్థాపించబడినవి]] {{Cross}} (అనవసరమైన స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:1972 లో మణిపూర్లో స్థాపించబడినవి]] {{Cross}} (అనవసరమైన స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] {{Cross}} ("లో" లేకుండా, కేవలం ఒక అంకెను సూచించినట్లుగా ఉనికిలో ఇలాంటివి చాలా ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:నేపాల్ చిత్రీకరించిన సినిమాలు]] {{Cross}} (ఇలా ఉంటే అర్థవంతంగా ఉండదు, ఉనికిలో లేదు ఉదాహరణగా చూపాం).
* [[:వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగు లోకి అనువాదాలు చేసినవారు]] {{Cross}} ("అనువాదాలు చేసినవారు" అనవసర పొడవు+స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:ఇతర భాషల నుండి తెలుగులోకి అనువాదాలు చేసిన రచయితలు]] {{Cross}} (ఇది కూడా పైదానిలాగానే ఉంది, ఇంకా దీనిలో రచయితలు అని ఉంది, అనువాదాలు చేయటానికి రచయితలే కానక్కర్లలేదు, శాస్త్రవేత్తలు, చరిత్రకారులు ఇలాంటి వారు చేయొచ్చు)
=== కొత్త వర్గాలు (ప్రతిపాదన) ===
* [[:వర్గం:1930లో భారతదేశంలో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:1972లో మణిపూర్లో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:1962లో ఒరిస్సాలో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఇంతకుముందే ఉనికిలో ఉన్నవర్గం)
* [[:వర్గం:1846లో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:నేపాల్లో చిత్రీకరించిన సినిమాలు]] {{Tick}} ("లో" తప్పనిసరైన సందర్భానికి ఉదాహరణ)
* [[:వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగులోకి అనువదించినవారు|వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగులోకి అనువదించిన'''వారు''']] {{Tick}} (సంక్షిప్తీకరణ వర్గం)
* [[:వర్గం:ఇతర భాషల నుండి తెలుగులోకి అనువదించినవారు]] {{Tick}} (సంక్షిప్తీకరణ వర్గం)
=== ప్రతిపాదిత విధాన నిర్ణయం-3 ===
"లో"/"లోకి" ప్రత్యయాలు, స్వతంత్ర పదాలు కాదు. ఖాళీ ఇస్తే ఒకే వర్గానికి ముందు ముందు రెండు వర్గాలు సృష్టించటానికి అవకాశాం ఉంది. "లో"/"లోకి" ఎప్పుడూ ముందు పదానికి కలిపి రాయాలి. "లో"/"లోకి" లేకపోయినా వర్గం అర్థవంతంగా ఉంటే వాడాకుండా ఉండాలి. వాడాలిసిన అవసరమొస్తే ముందుపదంతో తప్పనిసరిగా కలిపిరాయాలి.ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. పూర్వపదం హలంతమైతే మధ్యలో ZWNJ వాడాలి (ఉదా: ఆంధ్రప్రదేశ్లో).
=== మద్దతు/చర్చ ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:17, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
=== వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన ===
# లో/లోకి ప్రత్యయాలు అవసరమైన చోట్ల చేర్చితే సరిపోతుంది. అన్ని సందర్భాలలోనూ అవసరం లేదని నా అభిప్రాయం. ఉదాహరణకు [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]], [[:వర్గం:1949 తెలుగు సినిమాలు]] ఇక్కడ "లో" లేక పోయినా ఫరవాలేదు. ఇంగ్లీషు వికీపీడియాలో కూడా [[:en:Category:1846 establishments]] అనే వర్గం ఉందే కాని [[:en:Category:Establishments in 1846]] లేదు. కాక పోతే ఇక్కడ స్థాపనలు బదులుగా స్థాపితాలు ఉపయోగిస్తే బాగుంటుంది. [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 17:42, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#:@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారూ మీ సూచనకు ధన్యవాాదాలు. "లో/లోకి ప్రత్యయాలు అవసరమైన చోట్ల చేర్చితే సరిపోతుంది. అన్ని సందర్భాలలోనూ అవసరం లేదని నా అభిప్రాయం." అనే మీ అభిప్రాయంతో నేనూ ఏకీభవిస్తున్నాను. [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] ఇది మాతృవర్గం. మీరన్నట్లు "లో" అవసరంలేదు. క్షమించాాలి. నేను దానిస్థానంలో ఉపవర్గాన్ని [[:వర్గం:1846లో స్థాపించిన సంస్థలు]] ఉదాహరణగా చూపటానికి బదులు [[:వర్గం:1846లో స్థాపనలు]] అని చూపాను. అంటే ఇక్కడ మాతృవర్గంలో "లో" అవసరంలేదు, కానీ ఉపవర్గాలలో "లో" వాడాల్సిన అవసరం ఉంది. అలాగే [[:వర్గం:1949 తెలుగు సినిమాలు]] ఇలాంటివి 97 మాతృవర్గాలు ఉన్నవి.వీటిలో "లో" చేర్చే అవసరంలేదు. అలాగే [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] ఇలాంటి మాతృ వర్గాలలో కూడా "లో" చేర్చాల్సిన అవసరంలేదనే మీ అభిప్రాయానికి నేనూ ఏకీభవిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:11, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
[[వర్గం:రచ్చబండ చర్చలు]]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వహణ]]
l6l3le92smajjhmvfan4g5rjawb6oy3
4989458
4989299
2026-10-27T03:33:43Z
యర్రా రామారావు
28161
/* వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన 3 */ సమాధానం
4989458
wikitext
text/x-wiki
{{Discussion top|reason='''ఫలితం''':ఈ చర్చను 2026 సెప్టెంబరు 24న [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల సంస్కరణ|వర్గాల సంస్కరణ]] భాగంగా [[రచ్చబండ#తెవికీ వర్గాల నామకరణ సమస్యలు-ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ|ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ కొరకు]] ప్రవేశపెట్టబడినది. దీని మీద 8 మంది వారి అమూల్యమైన అభిప్రాయాలు, సూచనలు వెలిబుచ్చారు. ఇప్పటికే 20 రోజులకుపైగా సమయం గడిచింది. ఇందులో వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయాలు , సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకుని ఫైనలుగా ప్రతిపాధన విధా నిర్ణయాలు తీసుకొనటానికి అనువుగా దీనిని మూసివేయడమైనది}}.[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:42, 14 అక్టోబరు 2026 (UTC)
<div style="text-align:center; font-size:150%; font-weight:bold; margin:1em 0;">
ప్రాథమిక అభిప్రాయాల సేకరణ (సెప్టెంబరు 2026)
</div>
తెవికీలో వర్గాల వ్యవస్థపై గత కొన్ని రోజులునుండి నిశితంగా కొన్ని వర్గాల వంశవృక్షాలు పరిశీలించాను. ఆ పరిశోధనలో చాలా ఆశ్చర్యకర విషయాలు నేను గమనించాను. '''60కు పైగా వర్గాల జతలు''' ఒకే విషయానికి వేర్వేరు పేర్లతో రెండు, మూడుకు పైగా చీలిపోయి ఉన్నాయి. ఏది అసలైన వర్గమో, నకిలీవర్గమో గుర్తించిలేని పరిస్థితి ఉంది. కేవలం " హిందూ దేవాలయాలు వర్సస్ హిందూ ఆలయాలు, ఈలయాలు" అనే పదాలతో కూడిన జంట వర్గాలు దాదాపు 20 సార్లుకు పైగా పునరావృతమయ్యాయి."అమెరికా వర్సస్ అమెరికన్" అనే పదాలతో కూడిన వర్గాలు ఒక్క మాతృ వర్గం కిందే 37 ఉప-వర్గాల్లో కనిపిస్తున్నాయి.
తెవికీలో కొన్ని వర్గాల పేర్లు సరిగ్గా లేవు. ఒకే వర్గంగా ఉండాల్సినవి కొద్ది అక్షర భేదాలతో రెండు లేదా రెండుకన్నా ఎక్కువ వేరువేరు వర్గాలుగా ఉంటున్నాయి. వ్యాకరణ విరుద్ధంగా ఉండే పేర్లుంటున్నై. ఇలాంటి పేర్లున్న వర్గాల గురించి చర్చించి తగు మార్పులు చెయ్యాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇలా రకరకాలుగా ఎవరికి వారు వారి అభిప్రాయం ప్రకారం సృష్టించటాన వర్గాల వ్యవస్థ అంతాసరిగాలేదు. దీనికి కారణం తెవికీలో వర్గాల నామకరణ వ్యవస్థకు ఇంకా కొన్ని సమస్యలకు స్థిరమైన విస్తృత విధాన నిర్ణయాలు లేనందున అస్తవ్యస్థంగా ఉంది.దీనిని ఇలానే నిర్లక్యంగా వదిలేస్తే మరిన్ని సమస్యలుతో సమస్య ఇంకా కష్టతరంగా మారింది
నేను గమనించిన విషయాలు చిన్న సమస్యలు కాదు. వీటిని సరిచేయటానికి ఒక్కో వర్గాన్ని విడిగా కాకుండా, '''ఒకేసారి, స్పష్టమైన నియమాలతో''' విధాన నిర్ణయాలకొరకు చర్చించటానికి అభిప్రాయాలు, సూచనలు కొరకు సముదాయం దృష్టికి చర్చను ప్రవేశపెట్టాలనుకుంటున్నాను. దీనికి ముందు, ఫార్మాట్/ప్రక్రియ సరిగ్గా ఉందో లేదో మీ ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకోవలిసిన అవసరముంది.
== సమస్య రకాలు (సంక్షిప్తంగా) ==
=== '''లోని/లో స్పేసింగ్ అస్థిరత, లో వాడకుండా ఉనికిలో ఉన్న వర్గాలు.''' ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్లోని హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ లోని హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారత ఉపఖండంలోని ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారత ఉపఖండంలో ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:ముస్లిం కాలంలో ధ్వంసమైన హిందూ ఆలయాలు]]
"లోని" స్పేస్ ఇచ్చి, ఇవ్వకుండా, అసలు "లోని" వాడకుండా ఇలా మూడురకాలుగా ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి జంట వర్గాలు దాదాపు 15 పైగా ఉన్నవి
=== '''సంధి/సమాస పద స్పేసింగ్''' ===
* [[:వర్గం:నృత్యకళాకారులు|వర్గం:నృత్య కళాకారులు]]
* [[:వర్గం:నృత్యకళాకారులు]]
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలో జైన మతం]]
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలో జైనమతం]]
* [[:వర్గం:మాతృ దేవతలు]]
* [[:వర్గం:మాతృదేవతలు]]
* [[:వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసన సభ్యులు]]
* [[:వర్గం:పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభ సభ్యులు]]
ఈ వర్గాలలో రెండు పదాలకు స్పేస్ ఇచ్చి, ఇవ్వకుండా ఉన్నవి. పై సమస్యకు పోలిన వర్గాలు
=== '''పర్యాయపదాలు''' ===
* [[:వర్గం:6వ శతాబ్దపు హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:6వ శతాబ్దపు హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలో ప్రకృతి పరిరక్షణ]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలో ప్రకృతి సంరక్షణ]]
ఈ వర్గాలు ఇలా 10 పైగా ఉన్నవి
ఇక్కడ ఒక వర్గంలో దేవాలయాలు, ఒక వర్గంలో ఆలయాలు అని ఉంది. ఇదే రకానికి చెందిన ఇలాంటి వర్గాలు 15 సార్లుకు పైగా పునరావృతం అయినవి. ఇక్కడ గమనించాలిసింది హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ ఆలయాలు, దేవాలయాలు, ఆలయాలు, ఇంకా పుణ్యక్షేత్రాలు ఇలా పలు పర్యాయపదాల వాడకంతో పలు వర్గాలు ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి వర్గాలపై 2026 జూన్ లో [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ|హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ]] పై [[వాడుకరి:Chaduvari |చదువరి]] గారు, "హిందూమతానికి సంబంధించిన పేజీల వర్గాలను క్రమబద్ధీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది. దానిపై నా ఆలోచనలను ఇక్కడ రాసాను. ఇవి కేవలం నా అభిప్రాయాలే. అందరూ అభిప్రాయాలు సూచనలు చెబితే తదనుగుణంగా నిర్ణయాలు తీసుకుని అమలు చేద్దాం. ఆ నిర్ణయాల వలన దాదాపు 4 వేల పేజీలు ప్రభావితమౌతాయి" అని చాలా విపులంగా రాసి రచ్చబండలో చర్చను ప్రవేశపెట్టారు, రెండువారాలైనా నాతో సహా ఎవ్వరూ స్పందించనందున దానిని మూసివేయుట జరిగింది. ఆ చర్చను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుని ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు వెల్లడించాలిసిన అవసరముంది.
=== '''లిప్యంతరీకరణ తేడాలు''' ===
* [[:వర్గం:ముంబాయి]]
* [[:వర్గం:ముంబై]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లాండ్]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లాండు]]
తెవికీలో మొదటిపేరుబరితో [[ముంబై]], [[ఇంగ్లాండు]] అనే శీర్షికలతో వ్యాసాలు ఉన్నవి. ఇలాంటివి మరికొన్ని ఉండవచ్చు
=== అక్షరభేదాలుతో ===
* [[:వర్గం:మలయాళం సినిమా నటీమణులు]]
* [[:వర్గం:మలయాళ సినిమా నటీమణులు]]
* [[:వర్గం:ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు]],
* [[:వర్గం:కీరవాణి సంగీతం కూర్చిన సినిమాలు]],
* [[:వర్గం:ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ మతం తాత్విక భావనలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ తాత్విక భావనలు]]
* [[:వర్గం:హిందూ తత్త్వశాస్త్ర విధానములు]]
* [[:వర్గం: భారతదేశంలోని ఇసుకరాయి నిర్మాణాలు]]
* [[:వర్గం:భారతదేశంలోని ఇసుకరాయి భవనాలు]]
* [[:వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు]]
* [[:వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు]]
* [[:వర్గం:సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్ చిత్రకారులు]]
* [[:వర్గం:సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్ చిత్రకారులు]]
* [[:వర్గం:ఆలప్పుఝ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:అలప్పుజ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:మండ్య జిల్లాలోని హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:మాండ్య జిల్లాలోని హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:మొఘల్ సామ్రాజ్యం చేసిన యుద్ధాలు]]
* [[:వర్గం:మొఘల్ సామ్రాజ్య యుద్ధాలు]]
=== '''దేశం పేరు రూపం''' ===
* [[:వర్గం:అమెరికా మహిళలు]]
* [[:వర్గం:అమెరికన్ మహిళలు]]
* [[:వర్గం:అ.సం.రా. రాష్ట్రాలు]]
* [[:వర్గం:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు]]
ప్రధాన [[:వర్గం:అమెరికా]], అందులో అమెరికన్ పదంతో 16 ఉపవర్గాలు, అమెరికా పదంతో 18 ఉపవర్గాలు, అమెరికా సంయుక్తరాష్ట్రాలు అనే పదంతో రెండు ఉప వర్గాలు, మొత్తం 36 ఉప-వర్గాలు ఉన్నవి
=== '''వ్యాకరణం/పద క్రమం (మిశ్రమం)''' ===
* [[:వర్గం:ఉడుపి జిల్లాలో హిందూ ఆలయాలు]]
* [[:వర్గం:ఉడిపి జిల్లా హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు]]
* [[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి ఉపగ్రహ వాహక నౌకలు]]
పై వర్గంలోని మొదటిదానిలో ఉడుపి, జిల్లాలో, హిందూ ఆలయాలు అని ,రెండవ దానిలో ఉడిపి, జిల్లా, హిందూ దేవాలయాలు ఇలా మూడు సమస్యలూ ఒకే రకం వర్గంలో ఫన్నవి
=== పదాల తారుమారు ===
* [[:వర్గం:భారతీయ సినిమా మహిళా దర్శకులు]]
* [[:వర్గం:భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు]]
ఈ వర్గంలో మహిళా, సినిమా పదాలు తారుమారు
=== '''ఏకవచన/బహువచనం''' ===
* [[:వర్గం:మతము]]
* [[:వర్గం:మతము|వర్గం:మతాలు]]
ఇలా రెండురకాలు వర్గాలు ఉన్నవి
=== ఒకే అర్థాన్ని సూచించే పర్యాయపదాల వర్గాలు ===
* [[:వర్గం:మానసిక రుగ్మతలు]]
* [[:వర్గం:మానసిక వ్యాధులు]]
*[[:వర్గం:అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం]]
*[[:వర్గం:అంతర్జాతీయ వర్తకం]]
*[[:వర్గం:అసోం భూగోళశాస్త్రం]]
*[[:వర్గం:అసోం భౌగోళికం]]
*[[:వర్గం:అశోకుని స్మారకాలు]]
*[[:వర్గం:అశోకుడి స్మారక చిహ్నాలు]]
*[[:వర్గం:విద్యుచ్ఛక్తి]]
*[[:వర్గం:విద్యుత్తు]]
=== కామా వాడకం తేడాలు ===
* [[:వర్గం:తమిళనాడు నగరాలు, పట్టణాలు]]
* [[:వర్గం:జమ్మూ కాశ్మీరు నగరాలు పట్టణాలు]]
మొదటి వర్గంలో కామా వాడారు, రెండవ వర్గంలో కామా వాడలేదు. ఇలా రెండురకాలు వర్గాలు చాలా ఉన్నవి
=== '''లిప్యంతరీకరణ/భాషల పదజాల భేదం''' ===
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల భాష]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు భాష]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు పత్రికలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు దినపత్రికలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు పుస్తకాలు]]
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల పుస్తకాలు]]
* [[:వర్గం:ఇంగ్లీషు సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:ఆంగ్ల భాషా సినిమాలు]]
* [[:వర్గం:అస్సాం భాషలు]]
* [[:వర్గం:అసోం భాషలు]]
=== క్రీ.పూ. వాడకం ===
* [[:వర్గం:క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్ద హిందూ దేవాలయాలు]]
* [[:వర్గం:క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దానికి చెందిన హిందూ ఆలయాలు]]
=== కాలంతో "వ" వాడుకం ===
* [[:వర్గం:16వ శతాబ్దం]]
* [[:వర్గం:16 వ శతాబ్దం]]
వీటిలో మొదటివర్గంలో వ స్పేస్ ఇవ్వకుండా, రెండవదానిలే స్పేస్ ఇవ్వబడింది
=== దారిమార్పు వర్గాలు ===
* [[:వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంకు గవర్నర్లు]]
* [[:వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంకు గవర్నర్లు|వర్గం:రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నర్లు]] (దారిమార్పు)
వర్గాలకు దారిమార్పు అంత మంచిదికాదు
=== విద్యాలయాలు/విద్యాసంస్థలు, ===
* [[:వర్గం:విజయవాడ విద్యాలయాలు]]
* [[:వర్గం:విజయవాడ విద్యా సంస్థలు]]
వీటిమీద సరియైన క్లారిటీ ఉండాలి
=== పర్యాటకం/పర్యాటకరంగం ===
* [[:వర్గం:పర్యాటక ఆకర్షణలు]]
* [[:వర్గం:పర్యాటక ప్రదేశాలు]]
* [[:వర్గం:ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం]]
* [[:వర్గం:ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం]]
=== "ము" అనుస్వారం సమస్యవర్గాలు ===
* [[:వర్గం:జంతు శాస్త్రము]]
* [[భూవిజ్ఞాన శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:గణిత శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:వైద్య శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:జీవ శాస్త్రము]]
* [[:వర్గం:తమిళ సాహిత్యం]]
* [[:వర్గం:తమిళ సాహిత్యము]]
* [[దువ్వాడ-విజయవాడ రైలు మార్గము]]
== '''ప్రతిపాదిత నిర్మాణం:''' ==
* సముదాయ సభ్యులనుండి అభిప్రాయాలు సేకరించిన తరువాత వాటిని క్రోడీకరించి ఫైనలుగా విధాన విర్ణయాలకొరకు నుండి అభిప్రాయాల విధాన విర్ణయాల చర్చ ను వికీపీడియా: '''చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు''' పేజీలో, ప్రతి సమస్య రకానికీ ప్రత్యేక ఉప-విభాగంతో చర్చ జరుగుతుంది.
* ఆధార ఉదాహరణలు '''[[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]]''' పేజీలో ఉంటాయి.
* ఏకాభిప్రాయం కుదిరాక, విధాన నిర్ణయ నియమాలను '''వికీపీడియా:వర్గం నామకరణం''' పేజీలో నమోదు చేస్తాం.
* విధాన నిర్ణయాల నియమాల ప్రకారం ఇప్పటికే ఉన్న వర్గాలను సరిచేసే పని వర్గాల సంస్కరణ ప్రాజెక్టు ద్వారా సవరించాలి.
గమనిక: మీలో చాలామందికి ఇలాంటి మరిన్ని ఉదాహరణలు మీ దృష్టికి వచ్చే ఉండవచ్చు. వాటిని కూడా ఇక్కడ ఇప్పుడే చెప్తే, పూర్తి చర్చలో మరిన్ని వివరాలతో చర్చను ప్రవేశపెట్టవచ్చు.
== ''' సముదాయసభ్యుల అభిప్రాయాలు వీటిమీద కావాలి''' ==
* విధాన నిర్ణయం చర్చ ప్రవేశపెట్టటానికి ఫార్మెటు ఎలా ఉండాలి?
* ఆ చర్చకు చర్చా వ్యవధి ఎన్ని రోజులు ఉండాలి?
* అసలు వర్గాల వ్యవస్థలో ఈ లోపాలు జరగటానికి మీరు గుర్తించిన అంశాలు లేదా పాయింట్లు
* ఇంకా వర్గాల వయవస్థ మెరుగుగా ఉండటానికి కొత్తవిషయాలు
* ఈ చర్చలో వర్గాల వ్యవస్థకు సంబంధించిన ఉదహరించిన మంచి కొంగ్రొత్త విషయాలు
==అభిప్రాయాలు, సూచనలు==
@యర్రా రామారావు గారూ, ఒక సూచన.. సమస్య మాత్రం రాసేసి ఊరుకోకుండా, మీ అభిప్రాయంలో ఎలా ఉండాలో కూడా రాయండి.__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:03, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:* [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల పేర్ల, లింకుల క్రమబద్ధీకరణ]] అనే ప్రాజెక్టు పేజీ చూడండి. వర్గాల్లో ఉన్న వివిధ సమస్యల గురించి ఇక్కడ రాసాను. పేర్లు కూడా వాటిలో ఒకటి. అది కూడా చూడండి.
:* ఇక్కడ చర్చ ఇండివిడ్యువల్ వర్గాల పేర్లతో కాకుండా, వర్గం పేరు ఎలా ఉండాలి అనేదానిపై వీలైనంత స్థూలంగా ఉంటే, పేరు ఎలా ఉండాలి అనేదానిపై కొన్ని ప్రమాణాలు తయాఅరుచేసుకుంటే మంచిది.
:* గతంలో చర్చించిన వాటిని (ఉదాహరణకు, "లో", "లోని" వంటి వాటిని చర్చించినట్టు గుర్తు) మళ్ళీ చర్చించకుండా ఉంటే ఫోకస్ కుదురుతుంది.
:__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:19, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::మీ సూచనలకు ధన్యవాదాలు. నా అభిప్రాయం ఫైనలుగా మరలా ప్రవేశపెట్టే విధాన నిర్ణయ పేజీ చర్చలో అసలు అవి అలా ఎందుకు ఉండాలి లేదాఎందుకు ఉండకూడదు, అసలు ఇలా ఎందుకు జరుగుతుంది? ఇలాంటివి అన్నీ తగినకారణలతో ప్రవేశపెట్టే సమగ్ర చర్చలో రాస్తానండీ.ముందుగానే నా అభిప్రాయం చెపితే మిగతా వారి అభిప్రాయాలకు అంత విలువ ఇచ్చినట్లు ఉండదని అలా రాయలేదు. మీ సూచననుసరించి మనసు మార్చుకున్నాను. ఈ దిగువ నా అభిప్రాయాలు రాస్తున్నాను. మీ సూచనకు ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 09:35, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
@యర్రారామారావు గారు గొప్ప ప్రక్షాళన కార్యక్రమానికి శ్రీకారం చుట్టారు. వికీపీడియాలో వ్రాయటానికి అవధులులేని స్వాతంత్య్రం ఉండటం చేత ఎవరికి తోచిన శీర్షిక వారు ఎంపిక చేసుకొని వ్రాయటం జరుగుతున్నది. ఉదాహరణకు వర్గం : హిందూమతం తాత్విక భావనలు ,వర్గం : హిందూ తాత్విక భావనలు , వర్గం: హిందూ తత్త్వ శాస్త్ర విధానములు అని మూడు వర్గాలు ఉన్నట్లు చూపారు. ఇందులో ఏది ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి అని నిర్ణయించటం కన్నా భారతీయ తాత్త్వికత అనే వర్గంలోకి ఇవన్నీ వచ్చేట్లు చేయగలమా ఆలోచించాలి. ఇదే విధముగా తెలుగు సినిమా సంగీతం అనే వర్గం క్రింద ఉపవర్గాలుగా సంగీత దర్శకులు, సినిమా పాటలు సినిమా పాటల రచయితలు , గాయకులు ఉపవర్గాలుగా స్వీకరించవచ్చు. ఈ విధమైన స్థూల వర్గీకరణను ప్రామాణికముగా ఏర్పాటు చేసి దాని క్రిందకు వీటినితీసుకొని వస్తే బాగుంటుందేమో అని నా ఆలోచన. కావున సమర్థులైన పదిమంది ఈ వర్గీకరణలో పాలుపంచుకొని పరిష్కరించబడిన వర్గాల క్రిందకు వీటన్నిటిని తీసుకొని రావచ్చునేమో నిర్వాహక వర్గం పరిశీలించాలి .--[[వాడుకరి:Ramesam54|Ramesam54]] ([[వాడుకరి చర్చ:Ramesam54|చర్చ]]) 10:03, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==యర్రా రామారావు అభిప్రాయాలు==
1. '''లో, లోని వాడకం'''
* తెవికీలో లో, లోని వాడకుండా చాలా వర్గాలు అర్థవంతంగా ఉనికిలో ఉన్నవి. ఇలాంటి వర్గాలలో కాస్త విచక్షణ పాటించాలి. లో, లోని వాడకపోతే వర్గం అర్థవంతంగా లేదనిపిస్తే అప్పుడు మాత్రమే వాడాలి, ఒక వేళ వాడాలిసి వస్తే లో, లోని స్పేస్ ఇవ్వకుండా వాడాలి. సాధ్యమైనంతవరకు అన్ని వర్గాలలో లో,లోని వాడకుండా ఈ ఏకరూపత సిష్టం మెయింటైన్ చేయాలి. ఇప్పటికే ఈ సిష్టం గ్రామ వ్యాసాలలో వర్గం: పలానా మండల గ్రామాలు అని వాడబడుతంది.
2. '''హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ ఆలయాలు, ఆలయాలు'''
* దేవాలయాలు అంటేనే హిందూత్వ దేవాలయాలు అనే అర్థం గోచరిస్తుంది. ప్రస్తుతం వ్యక్తులకు కూడా ఆలయాలు కడుతున్నారు. కావున దేవాలయాలు అనే పదం మాత్రమే వాడాలి. (ముఖ్యంగా హిందూ గ్రంధాలు/ పురాణాలు/ఇతిహాసాలలో దేవతలుగా ఉదహరించినవార్కి)
3. '''పుణ్యక్షేత్రాలు వాడకం'''
* ఈ పదం దేవాలయాలు కంటే భిన్నమైనది. దీనిని బాగా ప్రసిద్ధి లేదా జనాదరణ పొందిన దేవాలయాలు, దేవాలయ సమూహాలు, నదులు, నదుల సంగమం, కొండలు, కోనేర్లు ఉన్న ఏదేని గ్రామాలు, పట్టణాలు, ప్రాంతాలు లేదా ప్రదేశాలకు ఈ వర్గం వాడాలి. ఉదాహరణ:తిరుపతి, అంతర్వేది, యాదగిరిగుట్ట, భద్రాచలం ఇలాంటి వాటిని ఈ వర్గంలో చేర్చాలి.
4. '''పర్యాటక ప్రదేశాలు లేదా పర్యాటక ప్రాంతాలు'''
* ఈ వర్గంలో జలపాతాలు, పురాతన కట్టడాలు, స్మారక కట్టడాలు, ప్రసిద్ధిచెందిన జలాశయాలు, ఉద్యావనాలు, జంతు ప్రదర్శనశాలలు, మ్యూజియాలు, తీగల వంతెనలు, కళాక్షేత్రాలు, ప్రసిద్ధిచెందిన ఎగ్జిబిషన్లు, జాతరకు ప్రసిద్ధిచెందిన ప్రదేశాలు ఇలాంటివి ఈ వర్గంలో చేర్చాలి. అంతేగానీ దీనితో కలుపుకుని దేవాలయాలు, పుణ్యశ్రేత్రాలు, పర్యాటక ప్రదేశాలకు చెందిన వ్యాసాలు కలగాపులగం చేయరాదు, ఇప్పుడు అలానే ఉన్నవి.
5. '''సంధి పదాల స్పేస్'''
* ఈ సమస్య కాస్త విచక్షణతో పాటించాలి. సంధి జరిగినప్పుడు రెండు వేర్వేరు పదాలు కలిసి ఒకే పదంగా రూపాంతరం చెందుతాయి. కాబట్టి, సంధి కార్యం జరిగిన పదాల మధ్య ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ స్పేస్ (ఖాళీ) ఇవ్వకూడదు. ఉదాహరణలు:మనకు నిత్యం వాడే పదం దేవ + ఆలయం = దేవాలయం, రాజభవనం. ఏ సందర్బంలో కలపాలి అనే దానికి వస్తే సంధి లేని రెండు వేర్వేరు పదాలు తప్పనిసరిగా స్పేస్ ఇవ్వాలి. దీనికి సాధారణ సూత్రం వాడుక భాషలో మనం పలికేటప్పుడు కలిపి మాట్లాడితే అలానే రాయాలి. స్పేస్ ఇచ్చి పలికితే వాటిని స్పేస్ ఇవ్వాలి. పక్కపక్కన వచ్చే నామవాచకాలు, క్రియలు లేదా ఇతర పదాలు. దీనికి ఉదాహరణలు: పెద్ద ఇల్లు, ఇది పుస్తకం (వీటిని కలిపిరాయకూడదు)
6. '''అక్షరభేదాలతో వర్గాలు'''
* ముఖ్యంగా ఇది ఒక పెద్ద సమస్య. దీనివలన ఒకటికన్నా ఎక్కువ వర్గాల ఒక్కోసారి 3, 4, వర్గాలు సృష్టించిన సందర్బాలు ఉన్నవి. దీనికి కారణాలు వర్గం సృష్టించిన వెంటనే ఆ వర్గం వికీడేటాకు లింకు కలపకపోవటం, కొత్తగా సృష్టించే వర్గం అంతకు ముందు ఎవరైనా సృష్టించారా అనేది పరిశీలించకుండా సృష్టించటం, వికీడేటాలో ఆ వ్యాసానికి చెందిన వర్గం భాషా లింకు కలిపి ఉందోమోనని చూడకపోవటం ఇలాంటి పొరపాట్లు ముఖ్యకారణం. అనువాద యంత్రం ద్వారా వ్యాసాలు సృష్టించినప్పుడు ఈ సమస్యలు రావనేది యూజర్లు గమనించాలి.
7. '''లిప్యంతరీకరణ తేడాలు'''
* దేశాలు, రాష్ట్రాలు ఇంకా ఇతర భౌగోళిక ప్రాంతాల విషయంలో (ఇంగ్లాండు, ఇంగ్లాండ్, ముంబాయి, ముంబై అమెరికా, అమెరికన్) ఇలాంటి వాటిలో ప్రస్తుతానికి వర్గంలోని ఉప వర్గాలలో ఆ దేశం పేరు ఎలా ఉంటే అలా వర్గం సృష్టించాలి. ఉత్తరోత్తరా ఆ దేశం పేరు మార్చబడితే దానికి అనుగుణంగా వర్గం మార్చాలి. దాని సంబందిత వ్యాసం ప్రామాణికంగా తీసుకుని వర్గం సృష్టించాలి. అవసరమైతే వర్గీకరణ నాణ్యత కోసం సంబందిత వ్యాసాలను కుదిరిన వాటిని అజంతరూపంలోకి మార్చాలి. అయితే కొన్ని జిల్లాల వర్గాలలో స్థానికతను బట్టి, వర్గం సంక్షిప్తంగా ఉండటానికి పూర్వపేరు లేదా బాగా వాడుకలో ఉన్నపేరును వాడాలి. దానివలన వర్గం చూడటానికి క్ష్లుప్తగా ఉంటుంది. ఉదా [[:వర్గం:కడప జిల్లా కథా రచయితలు]], [[:నెల్లూరు జిల్లా కథా రచయితలు]]
8. '''విరామ చిహ్నాలు, బ్రాకెట్లు, హైపన్, కామా వాడరాదు'''. వాడాలనుకుంటే ఏకరూపత పాటించాలి. కొన్ని వర్గాలు ఇలా ఉన్నవి.[[:వర్గం:పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు]] , , , , అని ఉండాలి. ఏకరూపత పాటించాలి. అయితే ఈ నియమం మండలాలు, గ్రామాలకు వర్తించకూడదు. ఎందుకంటే ఒకే పేరుతో ఉన్న మండలాలు, గ్రామాలు వేరే జిల్లాలలో, మండలాలలో ఉంటాయి. వాటికి వేరే విధాన నిర్ణయాలు రూపుదిద్దుకున్నవి. అర్థం రానప్పుడు తప్పనిసరిగా అవసరమైతేనే వాడాలి.
9. '''క్రీ. పూ. వాడకం'''
* ఈ వర్గాలన్నీ సా.శ., సా. శ. పూ. వీటికి మార్చాలి. వాటికి స్పేస్ ఉండాలనా వద్దా అనేది సభ్యులు నిర్ణయానికి లోబడి ఉంది.
10. '''కాలంతో "వ" వాడకం'''
* అంకెతో "వ" కలిపి రాయాలి. శతాబ్థపు అని ఉండాలి, అని ఉండాలి.
12. ''పొట్టి అక్షరాల, దారిమార్పుల వర్గాలు'''
* పొట్టి అక్షరాలతో వర్గాలు సృష్టించరాదు. వర్గాలు దారిమార్పు ఇవ్వటం వికీనియమాలకు విరుధ్దం. దారి మార్పు ఇవ్వరాదు
[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 07:31, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
===ఇంకా మరికొన్ని===
1. '''మందిరాలు, మఠాలు, పీఠాలు వాడుక వర్గాలు'''
ఈ మూడు వేర్వేరు వర్గాలుగా వాడాలి. వీటిని కలగాపులగం చేయరాదు.
* '''మందిరాలు''':ప్రస్తుతం వ్యక్తులకు అభిమానంతో లేదా దైవాశ సంభూతుడని ఆలయ మాదిరిగా కట్టడాలు నిర్మిత మవుతున్నాయి. ఉదాహరణలు: పుట్టపర్తి సాయిబాబా మందిం, షిరిడీ సాయిబాబా మందిరం, అవధూత వెంకయ్యస్వామి ఆలయం (గొలగమూడి) ఇలా ఉన్న వాటిని మందిరాల వర్గంలో చేర్చాలి,
* '''మఠాలు , ఆశ్రమాలు వాడకం''': "ఆధ్యాత్మిక సాధన కోసం ప్రాపంచిక సుఖాలను, సంసారాన్ని వదిలిపెట్టిన సన్యాసులు, బ్రహ్మచారులు ఒక గురువు ఆధ్వర్యంలో నివసిస్తూ, వేద శాస్త్రాలను అభ్యసించి. ప్రచారం చేసే విద్యా-సాధనా కేంద్రాన్ని మఠం అంటారు." బ్రహ్మంగారి మఠం, ద్వారక మఠం, రామకృష్ణ మఠం
* '''పీఠాలు వాడకం''' ధర్మ సంరక్షణ కోసం, శాస్త్ర విరుద్ధమైన ఆచారాలను అరికట్టడానికి, సమాజానికి మంచి చేకూరే ఆధ్యాత్మిక, నైతిక మార్గదర్శకాలు సూచించే సంస్థలు. ఉదాహరణలు: శక్తిపీఠాలు, శారదా పీఠం
2 '''భాషలు వర్గాలు'''
* ఈ వర్గాలలో రెండు మూడు రకాలు ఉంటున్నవి. కొన్నిటికి భాష అని , భాష అనే పదం లేకుండా ఉపయోగిస్తున్నారు. సాధ్యమైనంతవరకు భాష అనివాడాలి, ఏకరూపత ఉండాలి. వర్గం:ఉర్దూ భాష, వర్గం:తమిళ భాష, లేకుండా వర్గం:మరాఠీ, వర్గం:ఒరియా, వర్గం:తెలుగు ఇలా ఉన్నవి.
3. '''పర్యాటక ప్రదేశాలు/పర్యాటకరంగం'''
* ఈ రెండిటికి కొద్ది తేడా ఉంది. పర్యాటకం అనే పేరును సాధారణ అంశ వర్గంగా పర్యాటక ప్రదేశాలను ప్రమాణికంగా వాడాలి .
పర్యాటకరంగంను ఆర్థిక/పరిశ్రమ కోణం ఉన్న వర్గాలకు సంస్థలు మాత్రమే పరిమితం చేయడం. లేదా రెండింటినీ విలీనం చేసి ఒకే పేరు ఉంచడం.
[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:47, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== :రవిచంద్ర గారి అభిప్రాయాల: ===
* వర్గం పేరులో వీలైనంత వరకు సంక్షిప్తత పాటించాలి.
* ము బదులు అనుస్వారం (ం) వాడాలి. ఉదాహరణకు '''గణితశాస్త్రము''' కాకుండా '''గణితశాస్త్రం''' అని వాడాలి.
* పదాల మధ్య ఖాళీ ఉంచాలా వద్దా అనేది పదాన్ని బట్టి ఉంటుంది. పైన పేర్కొన్న ఉదాహణ తీసుకుంటే '''గణితశాస్త్రం''' సరైనది. '''గణిత శాస్త్రం''' సరైనది కాదు. '''మలయాళ సంస్కృతి''' సరైనది. '''మలయాళసంస్కృతి''' అని రాస్తే మరీ కలిపేసినట్లు ఉంటుంది.
* రెండు వర్గాల పేర్లు ఒకే రకమైన అర్థాన్ని స్ఫురింపజేసినపుడు, వాటిలో సంక్షిప్తంగా ఉన్న దాన్ని ఎంపిక చేస్తే మంచిది. వర్గాల పేర్లు మరీ పొడుగ్గా ఉంటే వ్యాసం చివర్లో అవి ఎక్కువ స్థలాన్ని ఆక్రమిస్తాయి. ఉదాహరణకు '''ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం''', కన్నా '''ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం''' అంటే సరిపోతుంది.
* తెలుగు పదమా, ఆంగ్ల పదమా అంటే తెలుగు పదం వైపే మొగ్గు జూపాలి, తెలుగు పదం మరీ పాతదై ఎవరికీ అర్థం అవకపోతే తప్ప. ఉదాహరణకు '''ఆంగ్లభాష''', '''ఇంగ్లీషు భాష''' అనే వర్గాల్లో నా ఓటు మొదటి పేరుకే.
* వర్గాల పేర్లలో ఎటువంటి విరామ చిహ్నాలు లేకపోతే మంచిది (కామాలు లాంటివి)
-- [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] [[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|(చర్చ)]] 11:24, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:వెంకటరమణ గారి అభిప్రాయాలు:
::యర్రా రామారావు గారు తెలిపిన అక్షర భేదాలతో ఉన్న ఒకే అంశానికి చెందిన వర్గాలను పరిశీలించి అందులో సరైన ఒక వర్గాన్ని ఉంచి రెండవదాన్ని తొలగించాలి. హిందూమతానికి సంబంధించిన పేజీల వర్గాలను క్రమబద్ధీకరించాల్సిన అవసరం ఉంది. అదే విధంగా లిప్యంతరీకరణ తేడాలు గల వర్గాలను కూడా క్రమబద్దీకరించవలసిన అవసరం ఉంది.➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 13:06, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== :రాజశేఖర్ గారి అభిప్రాయాలు: ===
* శతాబ్దం గురించిన వర్గాల లో 11 వ అనికాక 11వ అని ఉండాలి (english 11th but not 11 th). ఈ శతాబ్దానికి చెందిన వర్గాలకు 11వ శతాబ్దపు అనేది సరైనది. కానీ శతాబ్ద లేదా శతాబ్దం అని ఉండరాదు. ఇదే మాదిరిగా 1930లు అని కాకుండా 1930వ దశాబ్దపు అంటే బాగుంటుంది.
* ఆలయాలకు మారుగా దేవాలయాలు అంటేనే దేవునికి చెందిన నిర్మాణాలుగా స్పష్టత ఉంటుంది.
* భాషకు చెందిన వర్గాల వరకు ఆంగ్లం అనేది తెలుగు పదం ఇంగ్లీషు కాదు. కాబట్టి ఆంగ్లేయులు అనేది ఎలా స్వచ్చమైనదిగా ఉందే వారికి చెందిన ఇతర వర్గాలను కూడా అదేవిధంగా మారిస్తే బాగుంటుంది.
* ఇక దేశాలకు చెందిన పేర్లను వీలైనంతవరకు అజంతంగా మార్చగలిగితే మంచిది.
* మాతృ దేవతలు - మాతృదేవతలు గాను; నృత్య కళాకారులు - నృత్యకళాకారులు గాను; వృక్ష శాస్త్రం - వృక్షశాస్త్రం గాను ఇదేవిధంగా ఇతర శాస్త్రాలను మార్చాలి.
* ముంబాయి ని ముంబై; చెన్నయి/చెన్నపురి/మద్రాసు లను - చెన్నై గా మార్చాలి.
* భౌతిక విషయాల గురించి అయితే అమెరికాలో బదులు అమెరికాలోని; భారతదేశంలో బదులు బారతదేశంలోని అంటేనే బాగుంటుంది.
* మహిళా నటులను నటీమణులు గా పేర్కొనడంలో తెలుగు దనం బాగున్నది. వారు ఏవర్గానికి చెందిన వారైనా కూడా.
* శాసన సభ్యులు కాకుండా శాసనసభ సభ్యులు అనేది సరైనది. రాజ్యసభ లేదా లోకసభ సభ్యులు అదేవిధంగా బాగుంటుంది.
* అమెరికా/అమెరికన్ అనికాకుండా అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల అని చేరిస్తే సంపూర్ణంగా అర్ధం అవుతుంది. అమెరికా అంటే పూర్తి అర్ధం రాదు.
--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 13:52, 25 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
=== V.J.సుశీల పరిశీలన ===
* ఆలయాలు, దేవాలయాలు, పుణ్య క్షేత్రాలు
:* దేవాలయాలు
* వర్తకం, వాణిజ్యం
:* వాణిజ్యం
* పర్యాటక ప్రదేశాలు, రంగాలు, పరిసరాలు, ప్రాంతాలు, ఆకర్షణలు
:* పర్యాటక ప్రదేశాలు
* గురువులు, వ్యక్తులు వేరు. వ్యక్తులందరూ గురువులు కాదు
* స్మారక చిహ్నాలు
* నిర్మాణాలు/భవనాలు వేరు
* భూగోళశాస్త్రం/భౌగోళికం
:* వేరు పదాలు. కానీ ఉదా. అసోం భౌగొళికం, శాస్త్రం కాదు
* మహిళా రచయితలు కాదు రచయిత్రులు
* పరిరక్షణ/సంరక్షణ చిన్న తేడా ఉంది. పాటించగలమా వర్గాలలో?
* విద్యాలయాలు/విద్యా సంస్థలు స్కూళ్ళు, కాలేజెస్, institutions
* లోని / లో - ఈ రెండిటిలో లో చాలు. ఖాళీ వద్దు.
:* కొన్ని పదాలలో లోని / లో లేకపోయినా సరిపోతుంది. ఉదా. తంజావూరు హిందూ ఆలయాలు
:* అయితే కొన్నింటికి లో ఉండాలి, ఉదా. తంజావూరు జిల్లాలోని హిందూ ఆలయాలు
* ఆంగ్ల/ఇంగ్లీషు - ఆంగ్లం
* వర్గం:ఆంగ్ల భాషా సినిమాలు - అన్ని భాషలకు ఇదేవిధంగా ఉందా పరిశీలించాలి. మూడు విషయాలు నిర్ణయించాలి. 1. ఇంగ్లిష్ / ఆంగ్ల ; బాలీ వుడ్ / హిందీ వంటివి 2. భాషా వాడాలా వద్దా? 3. సినిమాలు , చిత్రాలు, చలన చిత్రాలు మూవీస్ వంటివి
* రుగ్మతలు, వ్యాధులు చిన్న తేడా ఉంది. అయితే ఇది పరిగణనలోకి తీసుకోకుండా అన్నింటిని రెంటిలో చేరుస్తాము.
:* వ్యాధులు ఉంటే సరిపోతుంది.
* మహిళలు, స్త్రీలు, వనితలుగా వర్గాలున్నాయి.
:* మహిళలు ఉపయోగించదగిన పదం
:* ఎక్కడైతే మహిళలను సూచిస్తూ పదాలుంటే అది ఉపయోగించవచ్చు ఉదా. రచయిత్రులు, కవయిత్రులు, గాయనీమణులు, క్రీడాకారిణులు
:* లేనిచోట మహిళా ------ అని వాడవచ్చు
* హిందూ పండగలు / హిందువుల పండగలు = రెండిటికి ఒకే వినియోగం ఉంది. ఒక పదం ఎంపిక చేస్తే బావుంటుంది.
* తెగుళ్లు వంటివి కూడా వ్యాధులలో చేర్చిన వ్యాసాలున్నాయి. కొన్ని సరి చేసినట్లు గుర్తు.
ఇంకా గుర్తువచ్చాక రాస్తాను --[[వాడుకరి:Vjsuseela|V.J.Suseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 08:29, 26 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== చదువరి అభిప్రాయాలు ==
==== హిందూమతం, తత్సంబంధ వర్గాలు ====
2026 జూన్లో నేను ఈ అంశంపై [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/హిందూమత వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ]] పేజీలో ఒక చర్చ మొదలుపెట్టాను. ఆ చర్చలో నిర్వాహకులతో సహా, ఒక్కరు కూడా పాల్గొనలేదు. మళ్ళీ ఆ అంశాలే ఇక్కడ కూడా కొన్ని ఉన్నాయి కాబట్టి, ఆ చర్చలో నేను రాసిన అభిప్రాయాలనే మళ్ళీ ఇక్కడ రాస్తున్నాను. చర్విత చర్వణాన్నే మళ్ళీ నములుదాం. :-)
# [[:వర్గం:హిందూమతం]] [[:వర్గం:హిందూ మతము]], [[:వర్గం:హిందూ మతం]], [[:వర్గం:హిందూమతము]] అనే వర్గాలున్నాయి. మొదటి రెండిటికీ పేజీలున్నాయి, చివరి రెండూ ఎర్రవర్గాలు. వీటిలో వర్గం:హిందూమతం ను ఉంచి, మిగతావాటిని తొలగించాలి. ఆ తొలగించినవాటిని మళ్ళీ సృష్టించకుండా సంరక్షించాలి.
# వర్గం:హిందూమతం వర్గంలో ఉన్న ఉపవర్గాలను పరిశీలించి, పునర్వ్యవస్థీకరించాలి
# "దేవాలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" అనే రెండూ వర్గాలున్నాయి. దేవాలయం అంటేనే హిందూమతానికి చెందినది అని. క్రైస్తవ ప్రార్థనా స్థలాలను చర్చిలని, ముస్లిము ప్రార్థనా స్థలాలను మసీదులనీ అంటారు. కాబట్టి "హిందూ దేవాలయాలు" లోని పేజీలను "దేవాలయాలు" లోకి చేర్చి, "హిందూ దేవాలయాలు"ను తొలగించాలి. వేరే ఏ మతానికైనా దేవాలయాలుంటే ''ఫలానా మత దేవాలయాలు'' అనాలి.
# పుణ్యక్షేత్రాలు, దేవాలయాలు అనే రెండు వర్గాలున్నాయి. దేవాలయం అంటే కేవల దేవాలయం. పుణ్యక్షేత్రం అంటే దేవాలయం ఉండే ఊరు. ఆ ఊరికి ఆధ్యాత్మికంగా విశిష్టత ఉంటుంది. తిరుమల, శ్రీశైలం, సింహాచలం,.. ఇవి పుణ్యక్షేత్రాలు. పుణ్యక్షేత్రంలో అనేక దేవాలయాలు ఉండవచ్చు తిరుపతిలో లాగా. అయితే దేవాలయాలున్న ప్రతీ ఊరూ క్షేత్రం కాదు. [[సౌమ్యనాథస్వామి ఆలయం]], [[రాచవేటి వీరభద్ర స్వామి దేవాలయము]], [[శివాలయం (పుంగనూరు)]] - ఇవి పుణ్యక్షేత్రాలు కావు, కేవలం దేవాలయాలు. ఇందుకు తగ్గట్టుగా పేజీలనూ ఉపవర్గాలనూ హేతుబద్ధం చెయ్యాలి.
# "పుణ్యక్షేత్రాలు", "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" అనే రెండు వర్గాలున్నాయి. "పుణ్యక్షేత్రాలు" లోకి ఇతర మతాల పవిత్ర స్థలాలు కూడా వస్తాయి అనుకుంటే, ఈ రెండు వర్గాలూ ఉండవచ్చు. కానీ హిందూ పుణ్యక్షేత్రాల పేజీలు "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" లో మాత్రమే ఉండాలి. "హిందూ పుణ్యక్షేత్రాలు" వర్గం, "పుణ్యక్షేత్రాలు" వర్గంలో ఉపవర్గంగా ఉండాలి.
# దేవాలయాలు అనే వర్గం లోకి పేజీలను నేరుగా వెయ్యకుండా, దాని ఉపవర్గాల్లోకి వెయ్యాలి. ఆంధ్ర తెలంగాణాల్లోని దేవాలయాలు, ఆయా జిల్లాలు, పట్టణాల దేవాలయాలు వర్గం లోకి చేరతాయి (అంటే, గుంటూరు జిల్లా దేవాలయాలు, కాకినాడ దేవాలయాలు.. ఇలా). అవి రాష్ట్ర దేవాలయాలు వర్గం లోకి చేరతాయి. ఇతర రాష్ట్రాల్లోని దేవాలయాలు, రాష్ట్రం లోని దేవాలయాలు, పట్టణం లోని దేవాలయాలు అనే వర్గాల్లోకీ, అవి రాష్ట్ర దేవాలయాలు అనే వర్గం లోకీ చేరతాయి. అన్ని రాష్ట్రాలూ భారతదేశ దేవాలయాలు బృహద్వర్గం లోకి చేరతాయి. అలాగే అమెరికా దేవాలయాలు, జర్మనీ దేవాలయాలు వంటి వివిధ దేశాల దేవాలయాల వర్గాలు ఉంటాయి. అన్నీ కలిసి "దేవాలయాలు" వర్గం లోకి చేరతాయి.
# అలాగే శివాలయాలు, విష్ణ్వాలయాలు, ఇతర దేవుళ్ళ ఆలయాలు అనే వర్గాల్లోకి ఆయా పేజీలు చేరతాయి. ఆ వర్గాలన్నీ "దేవాలయాలు" కు ఉపవర్గాలౌతాయి.
# దేవాలయాలు వర్గంలో వివిధ రాజవంశాలు, వివిధ పాలకులు, వివిధ కాలాల్లో నిర్మించిన దేవాలయాల ఉపవర్గాలుంటాయి. ఉదాహరణకు "కాకతీయులు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "చోళులు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "కృష్ణదేవరాయలు నిర్మించిన దేవాలయాలు", "12 వ శతాబ్దపు దేవాలయాలు", "చరిత్ర పూర్వ దేవాలయాలు"
# "దేవాలయాలు" అనే వాడాలి గానీ, ఉత్త "ఆలయాలు" అని వాడరాదు.
# గ్రామదేవతల పేజీలను "గ్రామదేవతల దేవాలయాలు" అనే వర్గంలో వెయ్యాలి. వీటికి మళ్ళీ ఫలానా జిల్లా లోని గ్రామదేవతల దేవాలయాలు, ఫలానా రాష్ట్రం లోని గ్రామదేవతల దేవాలయాలు అనే వర్గాలు '''ఉండవు'''.
# "శిథిల దేవాలయాలు" అనాలి. జీర్ణ దేవాలయాలు అని పేరు పెట్టరాదు. "పునరుద్ధరించిన దేవాలయాలు" అనే మరో వర్గం మిగతా అన్ని వర్గాలకూ సమాంతరంగా, "దేవాలయాలు" వర్గం కింద ఉంటుంది.
# ఆధ్యాత్మికంగా ప్రత్యేకత ఉన్న దేవాలయాలుంటాయి. వాటికి ప్రత్యేకంగా వర్గాలుంటాయి. ఉదా: శక్తిపీఠాలు, జ్యోతిర్లింగాలు, వైష్ణవ దివ్యదేశాలు, పాడల్పేట్ర క్షేత్రాలు వంటివి. ఈ వర్గాలు నేరుగా దేవాలయాలు వర్గం కింద ఉంటాయి. ఈ దేవాలయాలకు, వర్గాలకూ పేర్లలో ప్రత్యేకించి దేవాలయాలు అని చేర్చరాదు. అంటే శక్తిపీఠ క్షేత్రాలు, శక్తిపీఠ దేవాలయాలు, జ్యోతిర్లింగాలయాలు, వగైరా పేర్లు పెట్టరాదు.
# కులాలు హిందూమతానికే ప్రత్యేకించినవి. కాబట్టి వివిధ కులాల పేజీలు కులాలు అనే వర్గంలో, అది హిందూమతం వర్గంలో ఉంటుంది.
# ఋషులు, యోగులు, ఆధ్యాత్మిక గురువులు, ధర్మకర్తలు, అధికారులు వగైరా వర్గాలు వ్యక్తుల వర్గాలు పేజీలో చేరతాయి. దేవుళ్ళ పేజీలు/వర్గాలు వ్యక్తుల వర్గాల్లో చేరవు
# "హిందూ మత" అని మొదలయ్యే వర్గాల్లో ఈ రెండు పదాలనూ కలిపేసి "హిందూమత" అని రాయాలి. కొన్ని వర్గాల పేర్లలో అసలు మత అనేది ఉండనక్ల్కరలేదు. అలాగే ఇతర మతాలు కూడా.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 08:58, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==== మరి కొన్ని పేర్ల ప్రామాణీకరణ ====
వర్గం పేర్లు ఎలా ఉండాలనే విషయమై వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల పేర్ల, లింకుల క్రమబద్ధీకరణ పేజీలో నేను గతంలో రాసిన కొన్ని సూచనలు.
* అమెరికన్లు, బ్రెజిలియన్లు, ఇటాలియన్లు.. ఇలాంటివి ప్రాచుర్యంలో ఉన్నమాట నిజమే గానీ తెలుగుకు స్వాభావికమైనవి కావు ("తమిళులు" అనేది మనకు స్వాభావికం గానీ తమిళియన్లు స్వాభావికం కాదు) అది ఇంగ్లీషు నుండి వచ్చిన వాడుక. వీటిని అమెరికా వ్యక్తులు, బ్రెజిల్ వ్యక్తులు, ఇటలీ ప్రజలు అని రాయాలి
* అలాగే యునైటెడ్ కింగ్డం వాసులను ఏమనాలి - యుకె వ్యక్తులు అనాలి. సందర్భాన్ని బట్టి ఇంగ్లాండు వ్యక్తులు/బ్రిటను వ్యక్తులు అనవచ్చు
* "ఇంగ్లీషు రచయితలు" అంటే ఇంగ్లీషులో రాసే రచయితలు అనా లేక ఇంగ్లాండుకు చెందిన రచయితలు అనా? అనే సందేహం వస్తుంది కాబట్టి, ఇంగ్లీషులో రాసే రచయితలను ఇంగ్లీషు భాషా రచయితలు అనాలి.
* అలాగే, "ఇంగ్లీషు పుస్తకాలు" అంటే ఇంగ్లీషులో రాసిన పుస్తకాలా లేక ఇంగ్లాండుకు చెందిన పుస్తకాలు అనా? ఇది మరింత స్పష్టంగా ఉండాలి
* నృత్య కళాకారులు/నృత్యకళాకారులు/నాట్య కళాకారులు - ఇలా వివిధ పేర్లతో వర్గాలున్నాయి. స్పేసు ఉండాలా లేదా అనే విచికిత్సతో పాటు "నృత్య", "నాట్య" అనే రెండు పేర్ల వాడుక కూడా తికమక కలిగిస్తోంది. నృత్య అనేవాడుకను తీసేసి, "నాట్య" అని మాత్రమే వాడాలి. నాట్య తరువాత ఖాళీ ఉండాలి.
* మహిళా క్రీడాకారులు/క్రీడాకారిణులు రెండు పేర్ల తోటీ వర్గాలున్నాయి. ఏది ఉంచాలి? ఇలాంటి "మహిళా" వర్గాలు ఇంకా ఉండొచ్చు.. ఉదాహరణకు మహిళా రచయితలు/రచయిత్రులు. గాయనీమణులు, నర్తకీమణులు, గాయనీమణులు, నటీమణులు అనే విశేషణాలను వాడకూడదు. గాయనులు అనవచ్చు. లేదా మహిళా గాయకులు అనాలి. క్రీడాకారిణులు అనొచ్చు. "నటిలు" బాగోదు కాబట్టి, మహిళా నటులు అనాలి.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 09:33, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
== ఇతరత్రా ==
* విద్యాలయాలు, విద్యా సంస్థలు వేరువేరు. ఈ రెండూ ఉండాలి. ఒకటి పాఠశాలలు, కళాశాలలు కాగా, రెండోది వాటిని నడిపే సంస్థలది. అసలు సమస్య ఈ రెంటి మధ్యది కాదు, విద్యా సంస్థలు, విద్యాసంస్థలు - వీటిలో ఏది ఉండాలి అనేది. ఈ రెంటిలో "విద్యాసంస్థలు" ఉండాలనేది నా అభిప్రాయం.
* అనుస్వారం సమస్య ఎప్పుడో పరిష్కారమైంది. మళ్ళీమళ్ళీ చర్చ అనవసరం.
* పర్యాటక ఆకర్షణలు, పర్యాటక ప్రదేశాలు - పర్యాటక ప్రదేశాలు ఉండాలి. <s>ఆకర్షణలు</s>
* పర్యాటకంతో ఇంకా సమస్యలున్నాయి - <s>దర్శనీయ స్థలాలు</s> , పర్యాటక ప్రదేశాలు, పర్యాటక <s>ప్రాంతాలు</s>
* ఇంగ్లీషు- <s>ఆంగ్ల</s>
* ఏకవచన, బహువచనాలు - కొన్ని సందర్భాల్లో రెండూ ఉండవచ్చు. ఉదాహరణకు, సినిమా, సినిమాలు. సందర్భాన్ని బట్టి నిర్ణయించాలి.
* సంగీతం అందించిన, <s>సంగీతం కూర్చిన</s> కూర్చిన అంటే కంపోస్డ్ అని వస్తది. అందించిన అంటే అన్నీ వస్తై - కంపోస్డ్, కండక్టెడ్, ఇంకేమైనా ఉంటే అవి కూడా
*
* నిర్మాణాలు, భవనాలు - రెండూ ఉండేవే. భవనాలు, వంతెనలు, సొరంగాలు, టవర్లు, ఇళ్ళు, వగైరాలన్నీ నిర్మాణాలు లోకి వస్తాయి.
* రాయి భవనాలు కాదు, రాతి భవనాలు. అలాగే, హిందూ మతం తాత్విక భావనలు - తప్పు. "హిందూమత తాత్విక భావనలు" అనేది సరైనది. "భారతీయ రైల్వేలు ప్యాసెంజరు రైళ్ళు" తప్పు. అలాగే <s>మలయాళం సినిమా నటీమణులు</s>, మలయాళ సినిమా నటీమణులు.
<big>గమనిక:</big> ఇలా విభక్తులు లాంటివి లేకుండా నామవాచకాలను కలిపేసి పెట్టే పేర్లను తీసెయ్యాలి. ఇలాంటివన్నీ ఎప్పటికప్పుడు ఆలోచించుకుని తప్పు పేరున్న వర్గాన్నీ తీసేస్తూ పోతుండాలి. తప్పుపేరుతో సృష్టించిన వారికి తెలియచెబుతూ ఉండాలి. ప్రతీదాన్నీ పట్టుకుని చర్చిస్తూ కూచుంటే, ముందుకు కదల్లేం. చర్చిస్తూనే ఉంటాం.
* సినిమాలు - <s>చిత్రాలు</s>
* దాసరి నటించిన, దాసరి దర్శకత్వం వహించిన, దాసరి సినిమాలు - మూడూ సరైనవే. మొదటి రెండూ మూడోదానికు ఉపవర్గాలుగా ఉంచాలి.
* సెయింట్ పీటర్స్బర్గ్ చిత్రకారులు, సెయింట్ పీటర్స్ బర్గ్ చిత్రకారులు - పేరు ఏది సరైనదో చూసి అది ఉంచాలి. ఈ సందర్భంలో మొదటిది సరైనది. (అసలు తెవికీలో ఈ వర్గం అక్కరలేదు. రష్యా చిత్రకారులు సరిపోతుంది.) అలాగే ఆలప్పుఝ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు వర్గం:అలప్పుజ జిల్లా హిందూ ఆలయాలు. ఇలాంటివాటికి కూడా.. ప్రతీదానికీ చర్చ వద్దు. సందర్భాన్ని బట్టి సరైనదేదో నిర్ణయించుకోవడమే.
* <s>ఉడుపి జిల్లాలో హిందూ ఆలయాలు</s>, <s>ఉడిపి జిల్లా హిందూ దేవాలయాలు</s> - రెండూ తప్పే. "ఉడిపి జిల్లా దేవాలయాలు" సరైనది. నా అభిప్రాయం వివరంగా పైనున్న విభాగాల్లో రాసాను.
* <s>పిఎస్ఎల్వి- ఉపగ్రహ వాహకనౌకలు</s>, పిఎస్ఎల్వి ఉపగ్రహ వాహక నౌకలు
* భారతీయ సినిమా మహిళా దర్శకులు, భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు _ ఈ రెంటికీ సృష్టికర్తను నేనే. ఇప్పుడు కూడా ఏది సరైనదో తేల్చుకోలేకపోయాను. అయితే, దీని పైవర్గం వర్గం:మహిళా సినిమా దర్శకులు కాబట్టి, ఈ వర్గాన్ని వర్గం:భారతీయ మహిళా సినిమా దర్శకులు అనేది సరైనది.
* వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు, వర్గం:2026 తెలుగు వెబ్ సీరీస్లు - ఇక్కడ రాసిన ఈ రెండూ ఒకటే. వేరే రూపాలేమైనా ఉన్నాయేమో చూడండి.
* కీరవాణి సంగీతం కూర్చిన సినిమాలు, ఎమ్.ఎమ్. కీరవాణి సంగీతం అందించిన సినిమాలు - ఎక్కువగా పలికే పేరు ఏదైతే అది సరైనది. ఎమ్.ఎమ్. అక్కరలేదు. కీరవాణి రాగం పేరుతో ఏదైనా వర్గం ఉంటే తప్ప.
* ఇవి కకుండా హలంత అజంత రూపాలపై ఒక నిర్ణయం తీసుకోవాలి. జనరిక్గా ఒక నిర్ణయం తీసుకుంటే మంచిది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు]] గారూ, గతంలో దీనిపై చర్చ ఒకటి జరిగినట్టు గుర్తు, చూడండి. దొరక్కపోతే, దీన్ని జనరిక్ చర్చగా ఈ పేజీలో చేర్చండి. దీనిపై ఒక నిర్ణయం తీసుకుంటే కొన్ని సమస్యలు పోతాయి.
* రుగ్మతలు, వ్యాధులు - రెండూ సరైనవే. కాకపోతే చిన్నపాటి తేడా ఉన్నట్టుంది - పళ్ళు నూరడం, గోళ్ళు కొరకడం వ్యాధి కాదు, రుగ్మత అనుకుంటాను. సందర్భాన్ని బట్టి వాడాలి.
* అసోం భూగోళశాస్త్రం, వర్గం:అసోం భౌగోళికం - భౌగోళిక అంశాల రీత్యా భౌగోళికం సరైనది. శాస్త్ర రీత్యా భూగోళశాస్త్రం సరైనది. వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ భౌగోళికం సరైనది, వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ భూగోళశాస్త్రం సరైనది కాదు. అక్షాంశ, రేఖాంశాలు భూగోళశాస్త్రంలో ఉంటాయి.
* సముదాయసభ్యుల అభిప్రాయాలు వీటిమీద కావాలి - ఇవి మరింత మౌలికమైన (మెటా) అంశాలు కదా, వీటిని ఇక్కడ చర్చించడం సరైనది కాదు. విడిగా వేరే పేజీలో ప్రత్యేకంగా చర్చ పెట్టండి.
__[[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:36, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, ఇది కేవలం విధాన విర్ణయాల చర్చకు ముందు ప్రాథమిక అభిప్రాయాలు, సూచనలు, సేకరించుటకొరకు మాత్రమే. వీటిన్నటినీ క్రోడీకరించి విధాన నిర్ణయ చర్చాపేజీని తయారుచేసి మరలా చర్చకు తీసుకురావటం జరుగుతుంది. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 11:46, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, ఎందుకలాగ? వర్గాలపై చర్చ సాగాల్సింది ఇక్కడే గదా? ఈ చర్చను బట్టే నిర్ణయం తీసుకుందాం. మళ్ళీ మరొక చర్చ ఎందుకూ? __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 11:53, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::[[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు]] ఈ లింకు కూడా పరిశీలించారనుకుంటాను. ఎవరు ఏ వర్గానికి మద్దతు ఇస్తారో ఎలా నిర్ణయించగలం, అందరి అభిప్రాయాలతో మొదటి ప్రాధాన్యత , రెండవ ప్రాధాన్యత వర్గం అలా తయారుచేసి అలా చర్చకు తీసుకువద్దామని నా అభిప్రాయం, మొదటి నుండి నేను అలా అనుకుంటూ వచ్చాను. ఇది పెద్ద చర్చకాబట్టి విధాన నిర్ణయాలు జరిగిన తరువాత వాటిని వికీపీడియా:వర్గీకరణ/విధాన నిర్ణయాలు అనే పేజీలో నమోదు చేద్దామని అనుకుంటున్నాను. మరో విధానంలో చేద్దామంటే అలాగే చేద్దాం. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 12:09, 28 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, నాకు తోచినది నేను చెప్పాను. ఇక మీకు తోచినది మీరు చెయ్యండి. :-)
::::__ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 10:17, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ మీరు చెప్పింది, నేను సరిగా అర్థం చేసుకోవటంలో పొరపాటు జరిగి ఉండవచ్చు. రెండు మూడు రోజలు చూసి దీనికి ముగింపు పలుకుదాం. ఫైనలుగా తరువాత ఎలా ముందుకు వెళ్లాలో విశీదకరించగలరు. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:00, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
::::::@[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ, నేను అనవసరంగా అడ్డం పడి, అర్థం కాకుండా ఏదో రాసి, మిమ్మల్ని తికమక పెట్టినట్టున్నాను. నేను చెప్పేది వదిలెయ్యండి. మీరు అనుకున్నట్టుగానే కానివ్వండి సార్. అడంగు చేరడం ముఖ్యం, ఎలా వెళ్ళామన్నది కాదు. __ [[User:Chaduvari|చదువరి]]<small> ([[User_Talk:Chaduvari|చర్చ]] • [[Special:Contributions/Chaduvari|రచనలు]])</small> 01:46, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
:::::::@[[వాడుకరి:Chaduvari|చదువరి]] గారూ, @[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] గారూ వర్గాలపై పూర్తి చర్చ ఒకే చోట జరిగితే క్రొత్త వాడుకరులకు ఒక '''సూచిక''' లాగ ఉంటుంది. ఒక్క పేజిలో అన్ని విషయాలు చదివి సూచనలు ''పాటించడానికి'' వీలుగా ఉంటుంది. సూచనలు, నిర్ణయాలు ఇక్కడే చేస్తే మంచిదని నా అభిప్రాయం. <span style="font-family:Papyrus; color:black">✥[[User:Srinivasrjy|Srinivasrjy]]✥<sup>[[User talk:Srinivasrjy|(📞talk)]]</sup></span> 12:44, 3 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== ప్రణయ్రాజ్ అభిప్రాయాలు ==
తెలుగు వికీపీడియాలో వర్గాల వ్యవస్థను పరిశీలించినప్పుడు పేరులో స్పష్టత లేకపోవడం, ఒకే రకమైన వర్గాలు వేర్వేరు పేర్లతో పునరావృతం కావడం, వ్యాకరణ అస్థిరతలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఈ సమస్యలను పరిష్కరించి, వర్గాల వ్యవస్థను ప్రామాణీకరించడానికి నా సూచనలు:
'''1. పేరులో స్పష్టత, సంక్షిప్తత'''
*సంక్షిప్తత: వర్గం పేరు వీలైనంత సంక్షిప్తంగా, అర్థవంతంగా ఉండాలి. ఉదాహరణకు "ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటక రంగం" కంటే "ఈశాన్య భారతదేశంలో పర్యాటకం" అనడం సమంజసంగా ఉంటుంది.
* ము వర్ణ లోపం (అనుస్వారం వాడకం): వర్గం చివర 'ము' కు బదులుగా అనుస్వారం (ం) వాడాలి (ఉదా: గణితశాస్త్రము కాకుండా గణితశాస్త్రం).
*ఆంగ్ల పదాల అనుకరణను నివారించడం:కామాలు (,) వాడే ఆంగ్ల పేర్ల శైలిని (ఉదా: హిందూ దేవాలయాలు, అమెరికా) స్వస్తి చెప్పి, తెలుగు శైలిలో నేరుగా ప్రామాణికంగా రాయాలి.
'''2. ప్రాంతాలు, మతాలు & దేవాలయాల వర్గీకరణ'''
* దేవాలయాలు vs ఆలయాలు: "ఆలయం" కంటే "దేవాలయం" అని వాడటమే స్పష్టంగా ఉంటుంది. 'దేవాలయం' అనగానే అది సాధారణంగా హిందూ ప్రార్థనా స్థలాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, ప్రత్యేకంగా "హిందూ దేవాలయాలు" అననవసరం లేదు (*దేవాలయాలు* అని ఉపయోగిస్తే సరిపోతుంది). ఇతర మతాలకు చెందినవైతే చర్చిలు, మసీదులు, జైన దేవాలయాలు అని పేర్కొనవచ్చు.
* దేవాలయాలు vs పుణ్యక్షేత్రాలు: దేవాలయం (గుడి) వేరు, పుణ్యక్షేత్రం (ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యత ఉన్న ఊరు/ప్రదేశం) వేరు. రెండిటికీ మధ్య స్పష్టమైన వ్యత్యాసం పాటిస్తూ ఉపవర్గాలను సవరించాలి.
* ప్రాంతాల పేర్లు: భౌతిక/ప్రాంతీయ వర్గాలకు "లో" కంటే "లోని" అనడం వ్యాకరణబద్ధంగా బాగుంటుంది (ఉదా: అమెరికాలోని దేవాలయాలు, భారతదేశంలోని నదులు).
* అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు: కేవలం 'అమెరికా' అని కాకుండా స్పష్టత కోసం 'అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల' అని వాడటం మంచిది.
'''3. కాలక్రమ వర్గాలు'''
*శతాబ్దాలు & దశాబ్దాలు:
* "11 వ" అని స్పేస్ ఇవ్వకుండా "11వ" అని కలపి రాయాలి.
* "11వ శతాబ్దం" కాకుండా "11వ శతాబ్దపు" అని ఉపయోగిస్తే వ్యాకరణానికి సరైన రూపం వస్తుంది.
* దశాబ్దాలకు "1930లు" అనడం కంటే "1930వ దశాబ్దపు" అని ఉపయోగిస్తే ప్రామాణికంగా ఉంటుంది.
'''4. శబ్దకోశం & సమాసాలు'''
*పదాల కలయిక: మాత్ర్ దేవతలు-> మాతృదేవతలు, వృక్ష శాస్త్రం -> వృక్షశాస్త్రం, నృత్య కళాకారులు -> నృత్యకళాకారులు అని సమాసపదాలను కలిపి రాయాలి.
* భాషా పదాలు: ఇంగ్లీషు కంటే తెలుగు పదం "ఆంగ్లం" వాడటానికే ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి (ఉదా: *ఆంగ్ల రచయితలు).
* స్త్రీల వర్గాలు: మహిళా కళాకారులకు రచయిత్రులు, కవయిత్రులు, నటీమణులు వంటి పదాలు తెలుగుదనంతో శోభిస్తాయి. వీలుకాని చోట 'మహిళా ----' అని వాడవచ్చు.
* పట్టణాల పేర్లు: ప్రామాణికమైన ఆధునిక పేర్లనే వాడాలి (ఉదా: ముంబై, చెన్నై).
* పదవుల పేర్లు: "శాసన సభ్యులు" కంటే "శాసనసభ సభ్యులు" లేదా "శాసనసభ్యులు" అనడం వ్యాకరణ రీత్యా సరైనది.
'''5. నకిలీ/పునరావృత వర్గాల తొలగింపు & విలీనం'''
*ఎర్ర లింకులు & ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు: ఒకే విషయాకి ఉన్న వేర్వేరు వర్గాలను (ఉదా: హిందూమతం, హిందూ మతము, హిందూమతము) ఒకే ప్రామాణిక వర్గంలోకి విలీనం చేసి, మిగిలిన అనవసర/ఎర్ర వర్గాలను తొలగించి పునఃసృష్టి కాకుండా రక్షించాలి.
*బాట్/స్పామ్ నివారణ: విధాన నిర్ణయం జరిగాక పాత వర్గాల స్థానంలో కొత్త వర్గాలను సృష్టించి వ్యాసాలను తరలించే ప్రక్రియను నియమానుసారంగా ఒకేసారి (ప్రాజెక్టు ద్వారా) చేయాలి తప్ప విడివిడిగా అసంపూర్తిగా చేయకూడదు.
'''6. బహువచన ప్రక్రియ, ప్రత్యయాలు'''
* బహువచనాలు: ప్రతీ వర్గం పేరులో స్పష్టత కోసం బహువచనాన్నే వాడాలి (ఉదా: "తెలంగాణ రచయిత" కాకుండా "తెలంగాణ రచయితలు" అని ఉండాలి).
* ప్రత్యయం వాడకం: విభక్తి ప్రత్యయం లేకుండా నేరుగా నామవాచకాన్ని వాడటం కంటే, వ్యాకరణ బంధం కోసం "కి చెందిన" లేదా "సంబంధించిన" లేదా సందర్భాన్ని బట్టి "లోని" అనడం స్పష్టత ఇస్తుంది.
* ఉదాహరణకు: "హైదరాబాద్ వ్యక్తులు" అనడం కంటే "హైదరాబాద్కు చెందిన వ్యక్తులు" లేదా "హైదరాబాద్లోని వ్యక్తులు" అనడం సముచితం.
'''7. వ్యక్తుల వర్గీకరణ & వృత్తులు'''
* లింగభేద వర్గీకరణ: పురుషులకు సంబంధించి ప్రత్యేకంగా "పురుష నటులు" అని కాకుండా సాధారణంగా "నటులు" అనవచ్చు. మహిళలకు మాత్రం ప్రసిద్ధ వాడుకను బట్టి "నటీమణులు / మహిళా నటులు" అని వర్గీకరించడం సులభంగా ఉంటుంది.
* జాతీయత vs ప్రాంతం: వ్యక్తుల వర్గీకరణలో దేశం/రాష్ట్రం ప్రాతిపదికగా మార్చాలి.
* ఉదా: "భారతీయ శాస్త్రవేత్తలు", "ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ నాయకులు", "తెలంగాణ కవులు".
'''8. మూసలు & వర్గాల క్రమానుగత నిర్మాణం'''
* ప్రధాన వర్గం: ప్రతీ చిన్న వర్గం తప్పనిసరిగా ఒక ప్రధాన వర్గంలో భాగామై ఉండాలి. ఉదాహరణకు "హైదరాబాద్లోని దేవాలయాలు" అనేది "తెలంగాణలోని దేవాలయాలు", "హైదరాబాద్ నిర్మాణాలు" రెండింటి కిందకూ రావాలి.
* మధ్యంతర వర్గాల నిర్వహణ: వికీపీడియా నిర్వహణకు వాడే వర్గాలు (ఉదా: వికీపీడియా మొలక వ్యాసాలు, సవరణలు కోరిన వ్యాసాలు) సాధారణ పాఠకులకు కనిపించకుండా "దాచిన వర్గాలు" గా మార్చాలి.
'''9. అనువాదాలు & వికీడేటా అనుసంధానం'''
* వికీడేటా లంకెలు: ప్రతీ వర్గాన్ని వికీడేటా ఐటమ్ తో తప్పనిసరిగా అనుసంధానించాలి. దీనివల్ల ఇతర భాషల వికీపీడియాల్లో ఉన్న వర్గాలతో అనుసంధానమై, భవిష్యత్తులో గ్లోబల్ వికీ ప్రాజెక్టులతో అనువదించడం/డేటా మార్పిడి సులభమవుతుంది.
* ఆంగ్ల వర్గాల యథాతథ అనువాదం వద్దు: ఇంగ్లీష్ వికీపీడియాలోని Category Structure ని నేరుగా అనువాదం చేయకుండా, తెలుగు భాషా సౌందర్యం, నేటివిటీ, వ్యాకరణ నిబంధనలకు తగినట్లుగా వర్గాలను సృష్టించాలి.
'''10. ఖాళీ వర్గాలు & మొలక వర్గాలు'''
* కనీస వ్యాసాలు: కనీసం 3 నుండి 5 వ్యాసాలు లేనిదే క్రొత్త వర్గాన్ని సృష్టించకుండా నియంత్రించాలి. కేవలం ఒకే ఒక్క వ్యాసం కోసం ప్రత్యేకంగా కొత్త వర్గాన్ని తయారు చేస్తే వర్గాల సంఖ్య పెరిగిపోయి గందరగోళం ఏర్పడుతుంది.
* ఖాళీ వర్గాల తొలగింపు: ఎటువంటి వ్యాసాలు లేదా ఉపవర్గాలు లేని వర్గాలను గుర్తించి త్వరితగతిన తొలగించాలి.
'''11. నావిగేషన్ & వర్గాల పరిమితి'''
* అతి-వర్గీకరణ నివారణ: ఒక వ్యాసానికి పరిమితికి మించి వర్గాలు చేర్చకుండా చూడాలి. ఉదాహరణకు, ఒక వ్యాసం ఇప్పటికే "హైదరాబాద్లోని దేవాలయాలు" అనే వర్గంలో ఉంటే, దానికి మళ్ళీ ప్రధాన వర్గం "తెలంగాణలోని దేవాలయాలు" లేదా "భారతదేశంలోని దేవాలయాలు" అని విడివిడిగా ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు.
* సునిశిత వర్గీకరణ: వ్యాసం వీలైనంత నిర్దిష్టమైన లోతైన ఉపవర్గానికి చెంది ఉండాలి.
'''12. వర్గాల వివరణ పేజీలు'''
* వర్గం పేజీలో వివరణ: ప్రతి ప్రధాన వర్గం పేజీ పైన ఆ వర్గం దేనిని ఉద్దేశించినది, అందులో ఎలాంటి వ్యాసాలు చేర్చాలో 1-2 వాక్యాల చిన్న వివరణ ఉంచాలి.
'''13. స్వయంకృత/యంత్ర అనువాదాల వర్గాలు'''
* గూగుల్/యంత్ర అనువాదాల గుర్తింపు: గతంలో గూగుల్ ట్రాన్స్లేట్ లేదా బాట్ల ద్వారా వచ్చి పడిన అస్పష్టమైన, వ్యాకరణ దోషాలున్న వర్గాల పేర్లను (ఉదా: "అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు నుండి ప్రజలు") గుర్తించి, వాటిని సరైన వ్యాకరణ రూపంలోకి మార్చాలి.
* ఆటోమేటిక్ వర్గీకరణ నియంత్రణ: వికీపీడియాలో వ్యాసాలు సృష్టించేటప్పుడు స్వయంచాలకంగా వచ్చే ఆంగ్ల వర్గాల దిగుమతిని అరికట్టేలా ట్రాన్స్లేషన్ టూల్ సెట్టింగ్స్ను సవరించాలి.
'''14. సముదాయ భాగస్వామ్యం & బాట్ ప్రాజెక్ట్'''
* చర్చల ద్వారా స్పష్టమైన నిర్ణయం: ఏదైనా కీలకమైన వర్గాన్ని మార్చడానికి లేదా తొలగించడానికి ముందే సముదాయంలో సహమతి కు రావడానికి నిర్ణీత గడువు (ఉదా: 14 రోజులు) కేటాయించాలి.
* విధాన నిర్ణయ పేజీ: చర్చ ముగిశాక, కుదిరిన అంగీకారాలను ఒక స్పష్టమైన "వర్గాల నామకరణ విధానం" గా మార్చి వికీపీడియా నేమ్స్పేస్లో ఉంచాలి.
* బాట్ సహాయంతో మార్పులు: వర్గాల పేర్లను మార్చడం మానవీయంగా చేయడం చాలా శ్రమతో కూడుకున్నది కాబట్టి, సముదాయం ఆమోదం పొందిన తర్వాత 'వికీపీడియా బాట్' ద్వారా ఒకేసారి వ్యాసాలను పాత వర్గం నుండి క్రొత్త వర్గానికి తరలించాలి.
--<font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 10:02, 29 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
==కళాసాగర్ అభిప్రాయాలు==
తెలుగు వికీపీడియాలో (తెవికీ) వర్గాల పేర్లు ఏకరీతిలో లేకపోవడం వల్ల, ముఖ్యంగా వ్యాసాలను అనువదించేటప్పుడు ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయి. ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి తగిన మార్గదర్శకాలను రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. దీనిపై చర్చించిన అనంతరం, కొత్త వర్గాలను సృష్టించే వాడుకరులకు స్పష్టమైన మార్గనిర్దేశం చేయాలి.
* వర్గాల గురించి సరిఅయిన అవగాహన లేకపోవడం వలన నేను కూడా కొన్ని తప్పిదాలు చేశాను. ఆ విషయం చదువరి గారు, రాజశేఖర్ గారు నా దృష్టికి తెచ్చారు. అప్పటినుండి వర్గాలు సృష్టించేప్పుడు జాగ్రత్త పడుతున్నాను.
--[[వాడుకరి:Kalasagary|Kalasagary]] ([[వాడుకరి చర్చ:Kalasagary|చర్చ]]) 05:03, 30 సెప్టెంబరు 2026 (UTC)
{{Discussion bottom}}
==వర్గాల నామకరణ విధాన ప్రతిపాదనలు==
<div style="text-align:center; font-size:120%; font-weight:bold; margin:1em 0;">
"ఈ చర్చ ఈ రోజు 22026 అక్టోబరు 17 నుండి 2026 అక్టోబరు 31 వరకు (రెండు వారాల పాటు) తెరిచి ఉంటుంది. ఆలోపు వచ్చిన అభిప్రాయాల ఆధారంగా ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడిన నిర్ణయాలను అధికారిక విధానాలుగా అమలులోకి వస్తాయి."
</div>
ముందుగా వర్గాల నామకరణ సమస్యలపై స్పందించి అభిప్రాయాలు, సూచనలు తెలియజేసినవారందరికీ ధన్యవాదాలు. ఆ అభిప్రాయాలు, సూచనలు పరిగణనలోకి తీసుకుని ఇక ముందు తెవికీలో ఏ వర్గాలు ఎలా ఉండాలో ఫైనలుగా విధాన నిర్ణయాల ప్రతిపాదనలు ప్రవేశపెట్టటమైనది.
తెలుగు వికీపీడియాలో వర్గాల నామకరణంలో స్థిరత్వం లోపించడం వల్ల, ఒకే విషయానికి సంబంధించిన వర్గాలు రెండు మూడు వేర్వేరు పేర్లతో విడిపోతున్నాయి. దీనివల్ల వర్గ వ్యవస్థ చిన్నాభిన్నమై పాఠకులకూ, సవరణదారులకూ నావిగేషన్ కష్టమవుతోంది. దాదాపు 80కి పైగా ఇలాంటి ఉదాహరణలు గుర్తించబడిన సంగతి మీ అందరికి తెలుసు. వాటి వివరాలు మరలా పరిశీలించాలంటే ఈ [[వికీపీడియా:చర్చ కొరకు వర్గాలు/వర్గాల నామకరణ సమస్యలు/ఒకటికి మించి ఉన్న వర్గాలు|ఆధారాల పేజీ]] చూడగలరు.
ఈ వర్గాల నామకరణ సమస్యలపై విధాన నిర్ణయాలు ప్రవేశపెట్టేముందు లోపాలు గురించి ఒకసారి మననం చేసుకుందాం.
'''ఎ. సమస్యలకు అసలు కారణాలు (ఎందుకు జరుగుతున్నాయి)'''
* స్వతంత్రంగా, సమన్వయం లేకుండా వేర్వేరు సవరణదారులు వేర్వేరు సమయాల్లో వర్గాలు సృష్టించడం.
* ఏదైనా కొత్త వర్గం సృష్టించే ముందు అదే/పోలిన వర్గం ఉందేమో శోధించే అలవాటు లేకపోవడం.
* వర్గం సృష్టించాక వికీడేటాకు లింకు చేయకపోవడం, ఇలా చేయనందున అనువాద వ్యాసాలకు ఇప్పటికే ఉన్న వర్గం స్వయంచాలకంగా చేరదు.
* పర్యాయపదాల్లో (ఆలయాలు/దేవాలయాలు, హిందూ దేవాలయాలు, హిందూ అలయాలు వంటివి) ఏది వాడాలో ఒక విధాన నిర్ణయం అంటూ లేకపోవడం
* నామ-విశేషణ రూపాల్లో అమెరికా/అమెరికన్, ఇంగ్లాండ్, ఇంగ్లాండు, ముంబాయి, ముంబై) ఇలాంటి వాటిమీద ఏకాభిప్రాయం లేకపోవడం
* భౌగోళిక/భావనాపరమైన అవగాహన లోపం (నదులు, గవర్నర్ల వర్గాల్లో)
* వర్గం పేరును సంక్షిప్తీకరణలో ఉంచాలనే సాధారణ ఉద్దేశంతో, ఏ పదం తీసేస్తే అర్థం చెడిపోతుందో, ఏది తీసేసినా పర్వాలేదో అనే విచక్షణ లేకుండా, అర్థాన్ని నిలబెట్టే కీలక పదాలను (ప్రత్యయాలు, క్రియాపదాలు, సంబంధ సూచికలు) లేకుండా వర్గాలు సృష్టించటం. దానివలన అర్థం కోల్పోవడం జరుగుతుంది
* లిప్యంతరీకరణ/ZWNJ లో సాంకేతిక అస్థిరత (కంటికి కనిపించని అక్షరం) వల్ల ఒకే వర్గం రెండు వర్గాలుగా సృష్టింపు జరగటం
* విరామచిహ్నాల వాడకంలో వ్యక్తిగత శైలీ భేదాలు (కొన్నివర్గాలు విరామచిహ్నాలు లేకుండా, మరికొన్నిటికి విరామ చిహ్నాలు వాడటం)
* వికీడేటాకు లింకుకలవని వర్గాలు గూగుల్ అనువాద యంత్రంపై ఆధారపడటం వల్ల వ్యాకరణ దోషాలు
* 20+ ఏళ్ల కాలంలో భాషవాడుకలో చాలా మార్పులు రావటం, పాత వర్గాలు కొత్తవారికి తెలియకపోవడం
* తొందరపాటులో విభక్తి ప్రత్యయాలు వ్యాకరణ పరంగా కొందరు సరిగ్గా వాడకపోవడం
* ఆంగ్ల వ్యాసాల అనువాదంలో వర్గం పేరును ఎవరికివారే సొంతంగా అనువదించుకోవడం
* ఎర్ర వర్గాలు (సృష్టించని వర్గాలు) ఉన్నా, అవి వ్యాసాల్లో లింకు అయ్యి ఉండటం వల్ల ఇతరులకు కనిపించకపోవడం
* "కొన్ని సందర్భాల్లో ఒకే సవరణదారుడు ఒకే తరహా వర్గాలను వేర్వేరు సమయాలలో మూడు వేర్వేరు అస్థిర రూపాల్లో (లోని-కలిపి, లోని-లేకుండా, అసలు లోని వాడకుండా) సృష్టించటం.
* '''ప్రధాన మౌలిక కారణం:''' వర్గాల నామకరణానికి స్పష్టమైన, లిఖితపూర్వక మార్గదర్శకాలు లేదా విధాన నిర్ణయాలు లేకపోవడం
----"వర్గాల క్రమబద్ధీకరణ చెయ్యాలి. అన్నీ ఒక్కసారే చేద్దాం అని పెట్టుకోవద్దు, ఏదీ అవదు. కొన్ని ఎంచుకో, పని కానిచ్చేయ్! మొదలెట్టు" వాడుకరి చర్చ:Chaduvari గారి కొటేషను ప్రభావం నామీద త్రీవంగా పనిచేసింది. దానిని దృష్టిలో పెట్టుకుని అన్ని నామకరణ సమస్యలనూ ఒకేసారి చర్చకు పెడితే గందరగోళ పరిస్థితి ఏర్పడే అవకాశం ఉన్నందున, వీటిని దశలవారీగా చర్చకు ప్రవేశపెడదామని నిర్ణయించుకున్నాను.
ఈ పేజీ తెవికీలో వర్గాల పేర్ల స్థిరత్వం కోసం ప్రతిపాదిత నియమాలను ఒకే ఫార్మాట్లో చూపుతుంది. ఏకాభిప్రాయం కుదిరిన "విధాన నిర్ణయాలు" వరుసలో నమోదు చేయబడతాయి. వీటి ప్రకారం అమలు [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/వర్గాల సంస్కరణ]] ద్వారా జరుగుతుంది.
ప్రస్తుత '''దశ 1''' (కింద 1, 2, 3 విభాగాలు) చర్చకు సిద్ధంగా ఉన్నాయి. తర్వాతి దశలు క్రమంగా ఇదే పేజీలో చేర్చబడతాయి.
== 1. "లోని" వాడకం ==
===సమస్య===
"లోని"ని కొందరు ముందు పదంతో కలిపి, మరికొందరు వేరుగా (స్పేస్తో) రాస్తున్నారు. దీనివల్ల ఒకే అంశానికి రెండు వేర్వేరు వర్గాలు ఏర్పడుతున్నాయి.
===విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన-1===
వర్గం పేర్లు వీలైనంత సంక్షిప్తంగా ఉండాలి. "లోని" వాడకుండా అర్థం స్పష్టంగా వచ్చేలా ఉంటే వాడకూడదు. భౌగోళిక వర్గీకరణ వర్గాల్లో (రాష్ట్రాలు, జిల్లాలు, నదులు, పీఠభూములు, ప్రాంతాలు వంటివి) సాధారణంగా ఇది సాధ్యమే. "లోని" ను అరుదైన సందర్భాల్లో మాత్రమే వాడాలి. ఏ సందర్బంలో వాడాలి అనే విషయానికి వస్తే స్థల నామాన్ని నేరుగా నామవాచకంతో జతచేస్తే అది ఒక నిర్దిష్ట సంస్థ పేరులా తప్పుగా అన్వయమయ్యే ప్రమాదం ఉన్నప్పుడు. ఉదాహరణకు, కర్ణాటక బ్యాంక్ అనే నిర్దిష్ట బ్యాంకు ఉన్నందున, "కర్ణాటక బ్యాంకు శాఖలు" అంటే కర్ణాటక రాష్ట్రంలో ఉన్న ఏ బ్యాంకు శాఖనైనా సూచిస్తుందా, లేక "కర్ణాటక బ్యాంక్" అనే నిర్దిష్ట సంస్థ శాఖలనా అనే గందరగోళం వస్తుంది. ఇలాంటి చోట్ల "లోని" తప్పనిసరిగా వాడాల్సిఉంది. అలాంటి సందర్భాలలో ఎల్లప్పుడూ ముందు పదంతో మాత్రమే కలిపే రాయాలి (ఇది విభక్తి ప్రత్యయం), ఎప్పుడూ వేరుగా (స్పేస్తో) ఉండకూడదు. ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే అన్ని వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. అర్థం చెడనంతవరకు "లోని" వాడకుండా రాయాలి
===పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు)===
* [[:వర్గం:భారతదేశం లోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Cross}} (స్పేస్తో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:భారతదేశంలోని ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Cross}}(కలిపి ఉనికిలో ఉంది)
===కొత్త వర్గాలు (ప్రతిపాదన)===
* [[:వర్గం:భారత వారసత్వ ప్రదేశాలు]] {{Tick}} ("లోని" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:కర్ణాటకలోని బ్యాంకు శాఖలు]] {{Tick}} (వర్గం ఉనికిలో లేదు, తప్పనిసరిగా ఇలాంటి అరుదైన సందర్భాలలో "లోని" ఉపయోగించాల్సి ఉంటుదనే ఉదాహరణ కోసం. [[కర్ణాటక బ్యాంక్]] అనే సంస్థ పేరుతో గందరగోళం రాకుండా)
===మద్దతు/చర్చ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:12, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
===వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన===
#
== 2. దేవాలయాలు/హిందూ దేవాలయాలు/ ఆలయాలు/హిందూ ఆలయాలు (పర్యాయపదాలు) వాడుక ==
'''సమస్య '''
"ఆలయాలు", "దేవాలయాలు" ఒకే అర్థాన్నిచ్చే పదాలు కావడంతో, "హిందూ దేవాలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు" వంటి వేర్వేరు రూపాల్లో వర్గాలు చీలిపోయాయి (9 సార్లు పునరావృతం).
=== విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన-2 ===
"దేవాలయాలు" అనే పదాన్ని మాత్రమే ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" అనే పదాలను వర్గాల్లో వాడరాదు — "దేవాలయం" అనే పదమే సాధారణంగా హిందూ ఆలయాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, "హిందూ" అనే పదాన్ని మళ్ళీ చేర్చాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" వర్గాల్లోని వ్యాసాలను "దేవాలయాలు" వర్గంలో చేర్చాలి.
=== విధాన నిర్ణయం ప్రతిపాదన (సవరించినది) ===
"దేవాలయాలు" అనే పదాన్ని మాత్రమే ప్రామాణికంగా తీసుకోవాలి. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" అనే పదాలను వర్గాల్లో వాడరాదు."దేవాలయం" అనే పదమే సాధారణంగా హిందూ ఆలయాన్ని సూచిస్తుంది కాబట్టి, "హిందూ" అనే పదాన్ని మళ్ళీ చేర్చాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. "ఆలయాలు", "హిందూ ఆలయాలు", "హిందూ దేవాలయాలు" వర్గాల్లోని వ్యాసాలను "దేవాలయాలు" వర్గంలో చేర్చాలి.
'''మినహాయింపు:''' దేవతా పేరుతో ఇప్పటికే సంధి చెంది ఒకే పదంగా స్థిరపడిన వర్గాలు (ఉదా: వర్గం:శివాలయాలు, వర్గం:రామాలయాలు) ఈ నియమం నుండి మినహాయించాలి. వీటిని యథాతథంగా ఉంచాలి. వీటిని "దేవాలయాలు"గా మార్చితే "శివదేవాలయాలు", "రామదేవాలయాలు" వంటి ఇబ్బందికరమైన పరిస్థితి ఉంది. పునరుక్తి (దేవుడు అర్థం రెండుసార్లు వచ్చినట్లు ఉంటుంది) ఉన్న రూపం వస్తుంది. అయితే దేవతా పేరు, "ఆలయాలు" విడి పదాలుగా (సంధి చెందకుండా) ఉన్న వర్గాలకు (ఉదా: వర్గం:వేంకటేశ్వర ఆలయాలు) ఈ మినహాయింపు వర్తించదు.సాధారణ నియమం ప్రకారమే "దేవాలయాలు"గా మార్చాలి (ఉదా: వర్గం:వేంకటేశ్వర దేవాలయాలు).
=== పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు) ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్లోని హిందూ ఆలయాలు]] {{Cross}} (లోని కలిపి హిందూ ఆలయాలనే అనే పదంతో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ లోని హిందూ దేవాలయాలు]] {{Cross}} (లోని స్పేస్తో హిందూ దేవాలయాలనే అనే పదంతో ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:హిందూ దేవాలయాలు]] {{Cross}} (హిందూ పదంతో దేవాలయాలు అని ఉనికిలో ఉంది)
=== కొత్త వర్గాలు ప్రతిపాదన ఉదాహరణలు ===
* [[:వర్గం:రాజస్థాన్ దేవాలయాలు]] (ప్రామాణికం) {{Tick}} ("హిందూ" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ, ఇది ఇప్పటికే ఉనికిలో ఉంది)
* [[:వర్గం:దేవాలయాలు]] (ప్రామాణికం) {{Tick}} ("హిందూ" అవసరం లేని సందర్భానికి ఉదాహరణ, ఇది ఇది ఇప్పటికే ఉనికిలో ఉంది)
===మినహాయింపు వర్గాలు ===
* [[:వర్గం:శివాలయాలు]] (మినహాయింపు — మార్చవద్దు)
* [[:వర్గం:రామాలయాలు]] (మినహాయింపు — మార్చవద్దు)
=== గమనిక ===
పై రెండు నియమాలూ కలిసి ఎలా పనిచేస్తాయో చూపించడానికి ఉమ్మడి ఉదాహరణ: "X లోని ఆలయాలు"/ లోని హిందూ ఆలయాలు/లోని హిందూ దేవాలయాలు ఈ మూడు తరహా వర్గాలు తుదిగా "Xలోని దేవాలయాలు" గా మారతాయి.
=== మద్దతు/చర్చ ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:13, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
=== వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన ===
#
== 3. "లో" / "లోకి" వాడకం ==
===సమస్య===
"లో" / "లోకి" స్వతంత్ర పదాలుకావు. వీటి వాడుక విషయంలో కొందరు ముందు పదంతో కలిపి, మరికొందరు వేరుగా స్పేస్ ఇచ్చి వాడిన సందర్బాలు ఉన్నవి. దీనివల్ల ఒకే అంశానికి రెండు వేర్వేరు వర్గాలు ఏర్పడుతున్నాయి. అయితే డూప్లికేట్ వర్గాలు గుర్తించలేదు, కానీ వ్యాకరణ పరంగా స్పేస్ ఇవ్వటం తప్పు. ''ఇంటి లోకి'' అని ఎవరూ రాయరు. "ఇంట్లోకి" అని రాస్తారు.
=== పాత వర్గాలు (ఉదాహరణలు) ===
* [[:వర్గం:1930 లో భారతదేశంలో స్థాపించబడినవి]] {{Cross}} (అనవసరమైన స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:1972 లో మణిపూర్లో స్థాపించబడినవి]] {{Cross}} (అనవసరమైన స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] {{Cross}} ("లో" లేకుండా, కేవలం ఒక అంకెను సూచించినట్లుగా ఉనికిలో ఇలాంటివి చాలా ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:నేపాల్ చిత్రీకరించిన సినిమాలు]] {{Cross}} (ఇలా ఉంటే అర్థవంతంగా ఉండదు, ఉనికిలో లేదు ఉదాహరణగా చూపాం).
* [[:వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగు లోకి అనువాదాలు చేసినవారు]] {{Cross}} ("అనువాదాలు చేసినవారు" అనవసర పొడవు+స్పేస్తో ఉనికిలో ఉన్నవి)
* [[:వర్గం:ఇతర భాషల నుండి తెలుగులోకి అనువాదాలు చేసిన రచయితలు]] {{Cross}} (ఇది కూడా పైదానిలాగానే ఉంది, ఇంకా దీనిలో రచయితలు అని ఉంది, అనువాదాలు చేయటానికి రచయితలే కానక్కర్లలేదు, శాస్త్రవేత్తలు, చరిత్రకారులు ఇలాంటి వారు చేయొచ్చు)
=== కొత్త వర్గాలు (ప్రతిపాదన) ===
* [[:వర్గం:1930లో భారతదేశంలో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:1972లో మణిపూర్లో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:1962లో ఒరిస్సాలో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఇంతకుముందే ఉనికిలో ఉన్నవర్గం)
* [[:వర్గం:1846లో స్థాపనలు]] {{Tick}} (ఉనికిలోలేదు)
* [[:వర్గం:నేపాల్లో చిత్రీకరించిన సినిమాలు]] {{Tick}} ("లో" తప్పనిసరైన సందర్భానికి ఉదాహరణ)
* [[:వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగులోకి అనువదించినవారు|వర్గం:సంస్కృతం నుండి తెలుగులోకి అనువదించిన'''వారు''']] {{Tick}} (సంక్షిప్తీకరణ వర్గం)
* [[:వర్గం:ఇతర భాషల నుండి తెలుగులోకి అనువదించినవారు]] {{Tick}} (సంక్షిప్తీకరణ వర్గం)
=== ప్రతిపాదిత విధాన నిర్ణయం-3 ===
"లో"/"లోకి" ప్రత్యయాలు, స్వతంత్ర పదాలు కాదు. ఖాళీ ఇస్తే ఒకే వర్గానికి ముందు ముందు రెండు వర్గాలు సృష్టించటానికి అవకాశాం ఉంది. "లో"/"లోకి" ఎప్పుడూ ముందు పదానికి కలిపి రాయాలి. "లో"/"లోకి" లేకపోయినా వర్గం అర్థవంతంగా ఉంటే వాడాకుండా ఉండాలి. వాడాలిసిన అవసరమొస్తే ముందుపదంతో తప్పనిసరిగా కలిపిరాయాలి.ఈ నియమం పాత వర్గాలకు, కొత్తగా సృష్టించే వర్గాలకు వర్తిస్తుంది. పూర్వపదం హలంతమైతే మధ్యలో ZWNJ వాడాలి (ఉదా: ఆంధ్రప్రదేశ్లో).
=== మద్దతు/చర్చ ===
# [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 15:17, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
=== వ్యతిరేకం - ప్రత్యామ్నాయ సూచన ===
# లో/లోకి ప్రత్యయాలు అవసరమైన చోట్ల చేర్చితే సరిపోతుంది. అన్ని సందర్భాలలోనూ అవసరం లేదని నా అభిప్రాయం. ఉదాహరణకు [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]], [[:వర్గం:1949 తెలుగు సినిమాలు]] ఇక్కడ "లో" లేక పోయినా ఫరవాలేదు. ఇంగ్లీషు వికీపీడియాలో కూడా [[:en:Category:1846 establishments]] అనే వర్గం ఉందే కాని [[:en:Category:Establishments in 1846]] లేదు. కాక పోతే ఇక్కడ స్థాపనలు బదులుగా స్థాపితాలు ఉపయోగిస్తే బాగుంటుంది. [[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] ([[వాడుకరి చర్చ:స్వరలాసిక|చర్చ]]) 17:42, 17 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#:@[[వాడుకరి:స్వరలాసిక|స్వరలాసిక]] గారూ మీ సూచనకు ధన్యవాాదాలు. "లో/లోకి ప్రత్యయాలు అవసరమైన చోట్ల చేర్చితే సరిపోతుంది. అన్ని సందర్భాలలోనూ అవసరం లేదని నా అభిప్రాయం." అనే మీ అభిప్రాయంతో నేనూ ఏకీభవిస్తున్నాను. [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] ఇది మాతృవర్గం. మీరన్నట్లు "లో" అవసరంలేదు. క్షమించాాలి. నేను దానిస్థానంలో ఉపవర్గాన్ని [[:వర్గం:1846లో స్థాపించిన సంస్థలు]] ఉదాహరణగా చూపటానికి బదులు [[:వర్గం:1846లో స్థాపనలు]] అని చూపాను. అంటే ఇక్కడ మాతృవర్గంలో "లో" అవసరంలేదు, కానీ ఉపవర్గాలలో "లో" వాడాల్సిన అవసరం ఉంది. అలాగే [[:వర్గం:1949 తెలుగు సినిమాలు]] ఇలాంటివి 97 మాతృవర్గాలు ఉన్నవి.వీటిలో "లో" చేర్చే అవసరంలేదు. అలాగే [[:వర్గం:1846 స్థాపనలు]] ఇలాంటి మాతృ వర్గాలలో కూడా "లో" చేర్చాల్సిన అవసరంలేదనే మీ అభిప్రాయానికి నేనూ ఏకీభవిస్తున్నాను. [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 04:11, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
#::'''పైచర్చతరువాత వివరణ'''
#::*సాధారణ నామవాచక సంయోగం (సంవత్సరం + నామవాచకం మాత్రమే) అయితే "లో" అవసరం లేదు. ఉదా: “1846 స్థాపితాలు”, “1949 తెలుగు సినిమాలు”. ఇది ఆంగ్ల వికీపీడియా సంప్రదాయానికి అనుగుణంగానే ఉంటుంది.
#::*క్రియాపద రూపం ఉన్న వర్గం పేరు అయితే "లో" తప్పనిసరిగా ఉండాలి. ఉదా: "నేపాల్లో చిత్రీకరించిన సినిమాలు", “1930లో భారతదేశంలో స్థాపనలు” (ఇక్కడ క్రియకు కర్త/స్థలం స్పష్టంగా ఏ విభక్తిలో ఉందో చూపించాలి, లేకపోతే క్రియ దేనికి సంబంధించిందో తెలియదు).
#::[[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 03:33, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
[[వర్గం:రచ్చబండ చర్చలు]]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వహణ]]
cc6vxp5bimuj1w4ptgny8pdfm8pzu8q
న్యూయార్క్ హిస్టారికల్
0
511853
4989622
4977540
2026-10-27T09:49:31Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989622
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox museum
| name = న్యూయార్క్ హిస్టారికల్
| logo = File:New York Historical logo.png
| image = New York Historical Society (48269593386).jpg
| established = 1804
| location = [[న్యూయార్క్ నగరం]], అమెరికా
| type = అమెరికన్ చరిత్ర మ్యూజియం, గ్రంథాలయం
| president = లూయిస్ మిర్రర్
| architect = యార్క్ అండ్ సాయర్, వాకర్ & జిల్లెట్
| website = {{URL|www.nyhistory.org}}
}}
'''న్యూయార్క్ హిస్టారికల్''' (2024 వరకు '''న్యూ-యార్క్ హిస్టారికల్ సొసైటీ'''గా పిలిచేవారు) [[న్యూయార్క్ నగరం|న్యూయార్క్ నగరంలోని]] మాన్హాటన్ అప్పర్ వెస్ట్ సైడ్లో ఉన్న ఒక [[అమెరికా చరిత్ర|అమెరికన్ చరిత్ర]] మ్యూజియం, [[గ్రంథాలయం]]. ఈ సొసైటీ 1804లో న్యూయార్క్ మొదటి మ్యూజియంగా స్థాపించబడింది. ఇది న్యూయార్క్, దేశ చరిత్రను అన్వేషించే ప్రదర్శనలు, పబ్లిక్ ప్రోగ్రామ్లు, పరిశోధనలను అందిస్తుంది. న్యూయార్క్ హిస్టారికల్ మ్యూజియం, లైబ్రరీ 1908 నుండి ప్రస్తుత ప్రదేశంలో ఉంది. గ్రానైట్ భవనాన్ని క్లాసిక్ రోమన్ ఎక్లెక్టిక్ శైలిలో యార్క్ అండ్ సాయర్ రూపొందించారు. 76వ, 77వ వీధుల మధ్య సెంట్రల్ పార్క్ వెస్ట్ వెంబడి ఉన్న ఈ భవనం [[న్యూయార్క్]] నగర నియమిత మైలురాయి. నవంబర్ 2011లో పూర్తయిన పునర్నిర్మాణం భవనాన్ని ప్రజలకు మరింత చేరువ చేసింది, ఇంటరాక్టివ్ పిల్లల మ్యూజియానికి స్థలాన్ని అందించింది, దీని సేకరణలకు ప్రాప్యతను సులభతరం చేసింది. లూయిస్ మిర్రర్ 2004 నుండి న్యూయార్క్ హిస్టారికల్ అధ్యక్షురాలిగా ఉన్నారు.<ref>{{cite web|title=About the President and CEO|url=http://www.nyhistory.org/about/louisemirrer|access-date=June 6, 2012|work=New-York Historical Society}}</ref> 2005 నుండి మ్యూజియం ''స్లేవరీ ఇన్ న్యూయార్క్'' పై రెండేళ్ల ప్రదర్శనను అందించింది, ఇది మునుపెన్నడూ ప్రస్తావించని అంశంపై 200 ఏళ్లలో అతిపెద్ద థీమ్ ఎగ్జిబిషన్. మ్యూజియం సేకరణలను వారి రచనలలో ఉపయోగించుకోవడానికి ఆహ్వానించబడిన కళాకారుల కళా ప్రదర్శన ఇందులో ఉంది. సొసైటీ సాధారణంగా మాన్హాటన్లో అభివృద్ధి చెందుతున్న నగర కేంద్రంపై దృష్టి పెడుతుంది. మరో చారిత్రక సమాజం, లాంగ్ [[ఐర్లాండ్|ఐలాండ్]] హిస్టారికల్ సొసైటీ (తరువాత బ్రూక్లిన్ హిస్టారికల్ సొసైటీ) 1863లో బ్రూక్లిన్లో స్థాపించబడింది.
[[దస్త్రం:NJ_Loyalists_at_N-Y_HS_jeh.jpg|thumb|జార్జ్ వాషింగ్టన్ తిరుగుబాటుదారుల నుండి సొసైటీ భవనాన్ని కాపాడుతున్న లాయలిస్ట్ కలోనియల్ దళాల పునర్నిర్మాణం]]
న్యూయార్క్ హిస్టారికల్ వద్ద న్యూయార్క్, యునైటెడ్ స్టేట్స్ చరిత్రను డాక్యుమెంట్ చేసే చారిత్రక కళాఖండాలు, అమెరికన్ కళల నమూనాలు, ఇతర సామాగ్రి విస్తృతమైన సేకరణ ఉంది. ఇది [[అమెరికా చరిత్ర]], జార్జ్ వాషింగ్టన్, అలెగ్జాండర్ హామిల్టన్, న్యూయార్క్లో బానిసత్వం, హడ్సన్ రివర్ స్కూల్, [[అబ్రహాం లింకన్]], యులిసెస్ ఎస్. గ్రాంట్, టిఫనీ డిజైనర్ క్లారా డ్రిస్కోల్, రాజ్యాంగ చరిత్ర వంటి వివిధ అంశాలు, కాలాలపై బాగా పరిశోధించిన ప్రదర్శనలను అందిస్తుంది. సొసైటీ పాఠ్యప్రణాళిక-ఆధారిత పాఠశాల కార్యక్రమాలు, ఉపాధ్యాయ వనరులను కూడా విస్తృతంగా అందిస్తుంది, విద్యా ఫెలోషిప్లను అందిస్తుంది, జీవితకాల అభ్యాసాన్ని, చరిత్రపై లోతైన ప్రశంసలను పెంపొందించడానికి పెద్దల కోసం పబ్లిక్ ప్రోగ్రామ్లను నిర్వహిస్తుంది.<ref name="nyhistory.org">{{cite web|title=About the New-York Historical Society|url=http://www.nyhistory.org/about-0|access-date=September 7, 2011|work=New-York Historical Society}}</ref>
==సేకరణలు==
[[దస్త్రం:Pastoral Landscape-1861-Asher Brown Durand.jpg|thumb|350px|ఆషెర్ బి. డురాండ్, ''పాస్టోరల్ ల్యాండ్స్కేప్'', 1861]]
న్యూయార్క్ హిస్టారికల్ మ్యూజియం న్యూయార్క్ నగరంలో పురాతనమైనది, మెట్రోపాలిటన్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్ స్థాపనకు దాదాపు 70 సంవత్సరాల ముందు ఇది ఏర్పడింది. దీని కళా సేకరణలలో 1.6 మిలియన్లకు పైగా కళాఖండాలు ఉన్నాయి. వాటిలో థామస్ కోల్, ఫ్రెడరిక్ ఎడ్విన్ చర్చ్ తదితరుల ప్రధాన చిత్రాలతో సహా హడ్సన్ రివర్ స్కూల్ పెయింటింగ్ల ప్రపంచ స్థాయి సేకరణ; విలియం సిడ్నీ మౌంట్, ఈస్ట్మన్ జాన్సన్ రచనలతో సహా ఐకానిక్ శైలి, చరిత్ర పెయింటింగ్లు; రెంబ్రాండ్ట్ పీలే, గిల్బర్ట్ స్టువర్ట్ చిత్రాలతో సహా విస్తృత శ్రేణి అమెరికన్ పోర్ట్రెయిట్లు; జాన్ జేమ్స్ ఆడుబోన్ రచించిన ''ది బర్డ్స్ ఆఫ్ అమెరికా'' కోసం మిగిలి ఉన్న మొత్తం 435 సన్నాహక జలవర్ణాలు;<ref>{{cite web|title=Museum Collections: Paintings|url=http://www.nyhistory.org/exhibits/category/about/57/grid/paged/title|work=New-York Historical Society|access-date=September 7, 2011}}</ref> వలస కాలం నుండి నేటి వరకు [[అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు|అమెరికా]]<nowiki/>లోని శిల్పాల పూర్తి కేటలాగ్ను డాక్యుమెంట్ చేసే 800కి పైగా రచనల ఎన్సైక్లోపెడిక్ సేకరణ ఉన్నాయి.<ref>{{cite web|title=Museum Collections: Sculpture|url=http://www.nyhistory.org/exhibits/category/about/58/grid/paged/title|work=New-York Historical Society|access-date=September 7, 2011}}</ref>
మెరైన్ ఆర్టిస్ట్ జేమ్స్ బార్డ్ చిత్రించిన పెయింటింగ్స్, డ్రాయింగ్ల ముఖ్యమైన సేకరణ హిస్టారికల్ సొసైటీ వద్ద ఉంది.<ref>Mariner's Museum and Peluso, Anthony J., Jr., ''The Bard Brothers—Painting America under Steam and Sail'', Abrams, New York 1997 {{ISBN|0-8109-1240-6}}</ref> [[మ్యూజియం]]<nowiki/>లో శిల్పి ఎలీ నాడెల్మాన్ లెజెండరీ అమెరికన్ జానపద కళల సేకరణ, దీపాలు, కొవ్వొత్తుల స్టాండ్లు, వస్త్రాలు, [[గాజు (పదార్థం)|గాజు]], పింగాణీ వస్తువులు, అలాగే పెయింటింగ్లు, బొమ్మలు, వాతావరణ వేన్లు, శిల్పకళా చెక్కడం, సుద్దసామాను వంటి గృహోపకరణాలు ఉన్నాయి.<ref>{{cite web|title=Museum Collections: Decorative Arts|url=http://www.nyhistory.org/exhibits/category/about/54/grid/paged/title|work=New-York Historical Society|access-date=September 7, 2011}}</ref> హిస్టారికల్ సొసైటీ కళాఖండాలు, అలంకార కళల సేకరణలలో వ్యాలీ ఫోర్జ్ నుండి జార్జ్ వాషింగ్టన్ క్యాంప్ బెడ్, క్లెమెంట్ క్లార్క్ మూర్ "ఎ విజిట్ ఫ్రమ్ సెయింట్ నికోలస్" రాసిన డెస్క్, ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద టిఫనీ దీపాలు, గ్లాస్వర్క్ సేకరణలలో ఒకటి, 550కి పైగా 19వ శతాబ్దపు చివరలో రూపొందించిన అమెరికన్ బోర్డ్ గేమ్లు ఉన్నాయి.<ref>{{cite web|title=Museum Collections: Historical Artifacts|url=http://www.nyhistory.org/exhibits/category/about/56/grid/paged/title|work=New-York Historical Society|access-date=September 7, 2011}}</ref> న్యూయార్క్ హిస్టారికల్ వద్ద ఫోటోగ్రాఫర్ బిల్ కన్నింగ్హామ్ తీసిన అనేక వేల ఛాయాచిత్రాలు, ఇతర చిత్రాలు కూడా ఉన్నాయి.<ref>{{cite web |last=Feitelberg |first=Rosemary |date=July 25, 2025 |title=Photographer Bill Cunningham’s Archive Acquired by New York Historical |url=https://wwd.com/eye/people/photographer-bill-cunningham-new-york-times-new-york-historical-1237996540/ |access-date=July 29, 2025 |website=WWD}}</ref><ref>{{cite web |last=Ferla |first=Ruth La |date=July 25, 2025 |title=New York Historical Acquires Bill Cunningham Archive |url=https://www.nytimes.com/2025/07/25/arts/design/new-york-historical-bill-cunningham-archive.html |access-date=July 29, 2025 |website=The New York Times}}</ref>
దీని పరిశోధనా గ్రంథాలయంలో మూడు మిలియన్లకు పైగా పుస్తకాలు, కరపత్రాలు, పటాలు, అట్లాస్లు, [[వార్తాపత్రికలు]], బ్రాడ్సైడ్లు, మ్యూజిక్ షీట్లు, వ్రాతప్రతులు, ప్రింట్లు, ఛాయాచిత్రాలు, ఆర్కిటెక్చరల్ డ్రాయింగ్లు ఉన్నాయి. దీని సేకరణలలో [[యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికా|"యునైటెడ్ స్టేట్స్ ఆఫ్ అమెరికా"]] అనే పదబంధం మొదటి డాక్యుమెంటరీ ఆధారాలతో సహా దేశ స్థాపన, ప్రారంభ చరిత్రకు సంబంధించిన విస్తృత సామాగ్రి;<ref>Touba, Mariam (November 5, 2014) [http://blog.nyhistory.org/coined-phrase-united-states-america-may-never-guess/ Who Coined the Phrase 'United States of America'? You May Never Guess] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141108220158/http://blog.nyhistory.org/coined-phrase-united-states-america-may-never-guess/ |date=November 8, 2014 }} ''From the Stacks, New-York Historical Society Blog.'' Retrieved November 8, 2014.</ref> యునైటెడ్ స్టేట్స్లోని 18వ శతాబ్దపు వార్తాపత్రికల అత్యుత్తమ సేకరణలలో ఒకటి; బానిసత్వం, పునర్నిర్మాణాన్ని డాక్యుమెంట్ చేసే విశేష సేకరణ; రాబర్ట్ ఇ. లీ కోసం యులిసెస్ ఎస్. గ్రాంట్ లొంగుబాటు నిబంధనలతో సహా [[అమెరికా అంతర్యుద్ధం]] సామాగ్రి అసాధారణ సేకరణ; 1860కి ముందు యునైటెడ్ స్టేట్స్లో జరిగిన విచారణలకు సంబంధించిన సేకరణలు; 1850కి ముందు నాటి అమెరికన్ కల్పన, కవిత్వం, ''బెల్లెస్-లెట్రెస్''; సర్కస్ చరిత్రకు సంబంధించిన విస్తృత శ్రేణి వస్తువులు; వలసరాజ్యాల కాలం నుండి నేటి వరకు అమెరికన్ ప్రయాణ ఖాతాలు ఉన్నాయి.<ref name="nyhistory.org" /><ref>{{cite web|title=Patricia D. Klingenstein Library|url=http://www.nyhistory.org/library/collections|work=New-York Historical Society|access-date=September 7, 2011}}</ref>[[దస్త్రం:RapaljeChildren.jpg|thumb|''ది రాపల్జే చిల్డ్రన్'', జాన్ డ్యూరాండ్, 1768. న్యూయార్క్ హిస్టారికల్ సేకరణ.]]
సొసైటీ దాని సేకరణలోని అనేక చిత్రాలను చూపే వెబ్సైట్ను నిర్వహిస్తోంది.<ref>{{cite web | website=New-York Historical Society | url=http://www.nyhistory.org/library/digital-collections | title=Digital Collections | access-date=June 25, 2016}}</ref> 19వ శతాబ్దం చివరలో, 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో [[ఫోటోగ్రాఫర్]] రాబర్ట్ ఎల్. బ్రాక్లో తీసిన వెయ్యికి పైగా నెగెటివ్ల డిజిటలైజేషన్, పోస్టింగ్ను 2015లో ప్రకటించింది.<ref>{{cite web | website=Digital Culture of Metropolitan New York | url=http://dcmny.org/islandora/object/nyhs%3Abracklow | title=New-York Historical Society, Robert L. Bracklow Photograph Collection | access-date=June 25, 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230205102022/http://dcmny.org/islandora/object/nyhs%3Abracklow | archive-date=2023-02-05 | url-status=dead}}</ref>
==ప్రారంభ చరిత్ర==
[[దస్త్రం:337 NEW-YORK HISTORICAL SOCIETY, SECOND AVENUE AND EAST 11TH STREET.jpg|thumb|19వ శతాబ్దం చివరలో 11వ వీధిలోని హిస్టారికల్ సొసైటీ]]
హిస్టారికల్ సొసైటీ నవంబర్ 20, 1804న ప్రధానంగా జాన్ పింటార్డ్ ప్రయత్నాల ద్వారా స్థాపించబడింది.<ref>{{cite news |author=John Noble Wilford |author-link=John Noble Wilford |title=How Epidemics Helped Shape the Modern Metropolis |url=https://www.nytimes.com/2008/04/15/science/15chol.html |quote=Unlike most upper-class residents, John Pintard, the respected civic leader who was the historical society's founder, remained in the stricken city. |newspaper=[[The New York Times]] |date=April 15, 2008 |access-date=August 11, 2014 }}</ref> అతను కొన్ని సంవత్సరాలు అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్కు కార్యదర్శిగా, న్యూయార్క్ మొదటి పొదుపు బ్యాంకు వ్యవస్థాపకుడుగా పనిచేశాడు. ఉచిత పాఠశాల వ్యవస్థ కోసం ఆందోళన చేసిన మొదటి వ్యక్తులలో అతను కూడా ఉన్నాడు. మొదటి సమావేశంలో మేయర్ డివిట్ క్లింటన్తో సహా నగరంలోని 11 మంది అత్యంత ప్రముఖ పౌరులు పాల్గొన్నారు. సమావేశంలో, రాజ్యాంగాన్ని రూపొందించడానికి ఒక కమిటీ ఎంపిక చేయబడింది, డిసెంబర్ 10 నాటికి, హిస్టారికల్ సొసైటీ అధికారికంగా నిర్వహించబడింది.
1813లో ముద్రించబడిన హిస్టారికల్ సొసైటీ మొదటి కేటలాగ్ ప్రకారం, [[మ్యూజియం]]<nowiki/>లో అప్పట్లో 4,265 పుస్తకాలు, 234 సంపుటాల యునైటెడ్ స్టేట్స్ పత్రాలు, 119 పంచాంగాలు, 130 వార్తాపత్రికల శీర్షికలు, 134 పటాలు, 30 ఇతర వీక్షణలు ఉన్నాయి. అప్పటికే రాతప్రతుల సేకరణ ప్రారంభాన్ని, అనేక ఆయిల్ పోర్ట్రెయిట్లను, 38 చెక్కబడిన పోర్ట్రెయిట్లను సేకరించింది.
తన ప్రారంభ దశాబ్దాలలో హిస్టారికల్ సొసైటీ భారీ అప్పులతో బాధపడింది. 1809లో ఇది న్యూయార్క్ నౌకాశ్రయానికి హెన్రీ హడ్సన్ రాక 200వ వార్షికోత్సవ వేడుకను నిర్వహించింది. ఈ సంఘటన నుండి ప్రేరణ పొంది హిస్టారికల్ సొసైటీ న్యూయార్క్ రాష్ట్ర శాసనసభ నుండి ఒక ఎండోమెంట్ను అభ్యర్థించింది, తరువాత దాన్ని పొందింది. దానికి 1814లో లాటరీ ద్వారా నిధులు సమకూర్చబడ్డాయి. లాటరీ వైఫల్యం కారణంగా ఏర్పడిన అప్పు సొసైటీ తన పుస్తకాలలో కొన్నింటిని తాకట్టు పెట్టేలా చేసింది. అవి 1823 వరకు విడిపించబడలేదు.
హిస్టారికల్ సొసైటీ, దాని సేకరణలు 19వ [[శతాబ్దం]]<nowiki/>లో తరచుగా తరలించబడ్డాయి. 1809లో హిస్టారికల్ సొసైటీ, దాని సేకరణలు బౌలింగ్ గ్రీన్లోని ప్రభుత్వ భవనానికి మారాయి. న్యూయార్క్ తాత్కాలిక రాజధానిగా ఉన్నప్పుడు అమెరికా అధ్యక్షుడి నివాసంగా నిర్మించబడిన ఈ భవనం 1790లో ప్రభుత్వం ఫిలడెల్ఫియాకు మారినప్పటి నుండి ఖాళీగా ఉంది. 1816లో హిస్టారికల్ సొసైటీ గతంలో సిటీ హాల్ పార్క్లోని నగర ధర్మశాల అయిన న్యూయార్క్ ఇన్స్టిట్యూషన్కు మారింది.
1857లో అది తన సేకరణల కోసమే ప్రత్యేకంగా నిర్మించిన మొదటి భవనంలోకి మారింది. రెండవ అవెన్యూ, 11వ వీధి ఫ్యాషనబుల్ కూడలిలో ఉన్న ఆ భవనంలో రాబోయే 50 సంవత్సరాలు అక్కడే ఉంది. హిస్టారికల్ సొసైటీ తరువాత ఈజిప్షియన్, అస్సిరియన్ కళల సేకరణను కొనుగోలు చేసింది, చివరికి అది బ్రూక్లిన్ మ్యూజియం ఆఫ్ ఆర్ట్కు బదిలీ చేయబడింది. 1936లో నావల్ హిస్టరీ సొసైటీ (1912–1936) సేకరణలను కొనుగోలు చేసింది.
==ప్రస్తుత భవనం==
[[దస్త్రం:Patricia D. Klingenstein Library at the New-York Historical Society.jpg|thumb|రెండవ అంతస్తులోని ప్యాట్రిసియా డి. క్లింగెన్స్టీన్ లైబ్రరీ]]
దాని ఎనిమిదవ ఇంటి నిర్మాణం సెప్టెంబర్ 10, 1902న ప్రారంభమైంది.<ref>{{cite book|last=Vail|first=R. W. G.|title=Knickerbocker Birthday. A Sesqui–Centennial History of The New-York Historical Society. 1804–1954|year=1954|publisher=The New-York Historical Society|pages=[http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?view=image;size=100;id=mdp.39015018011380;page=root;seq=197;num=173 173–4]}}</ref> బ్యాంక్ డిజైన్లకు ప్రసిద్ధి చెందిన ఆర్కిటెక్ట్లు యార్క్ అండ్ సాయర్ రూపొందించిన సెంట్రల్ పార్క్ వెస్ట్లోని ప్రస్తుత భవనం కేంద్ర భాగం డిసెంబర్ 15, 1908న పూర్తయింది.<ref>{{cite book|last=Vail|first=R. W. G.|title=Knickerbocker Birthday. A Sesqui–Centennial History of The New-York Historical Society. 1804–1954|year=1954|publisher=The New-York Historical Society|pages=[http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?view=image;size=100;id=mdp.39015018011380;page=root;seq=215;num=191 191–2]}}</ref> 1938లో వాకర్ & జిల్లెట్ ఆర్కిటెక్ట్లుగా రెండు చివర్లలో పెవిలియన్ల నిర్మాణంతో ఆ సెంట్రల్ బ్లాక్ విస్తరించబడింది, సానుభూతితో పూర్తి చేయబడింది. ఆ విస్తరణ ప్రాజెక్ట్ నగరంలో, మొత్తం దేశంలో పూర్తయిన బ్యూక్స్-ఆర్ట్స్ నిర్మాణ శైలి చివరి ఉదాహరణలలో ఒకటిగా నిలుస్తుంది. ఈ భవనం 1966లో న్యూయార్క్ సిటీ ల్యాండ్మార్క్స్ ప్రిజర్వేషన్ కమీషన్ ద్వారా మైలురాయిగా గుర్తించబడింది.<ref>{{cite web | title=Advocacy Archive—New-York Historical Society | url=http://www.landmarkwest.org/nyhs.html | publisher=Landmark West! | access-date=June 6, 2012 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20120207004654/http://www.landmarkwest.org/nyhs.html | archive-date=February 7, 2012 }}</ref><ref>{{cite news | title=NY Historical Society Gets $65 Million Makeover | url=http://archrecord.construction.com/news/2011/06/110616-NY-Historical-Society.asp | first=Laura | last=Raskin | work=Architectural Record | date=June 16, 2011 | access-date=June 6, 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150907000907/http://archrecord.construction.com/news/2011/06/110616-NY-Historical-Society.asp | archive-date=2015-09-07 | url-status=dead}}</ref> ఈ భవనం LPC ద్వారా నియమించబడిన సెంట్రల్ పార్క్ వెస్ట్-76వ స్ట్రీట్ హిస్టారిక్ డిస్ట్రిక్ట్లో కూడా భాగం.<ref>{{Cite web |date=July 20, 2018 |title=Central Park West-76th Street Historic District {{!}} HDC |url=https://hdc.org/buildings/central-park-west-76th-street-historic-district/ |access-date=2026-05-20 |language=en-US}}</ref> అంతేకాకుండా నేషనల్ రిజిస్టర్ ఆఫ్ హిస్టారిక్ ప్లేసెస్లో జాబితా చేయబడిన సెంట్రల్ పార్క్ వెస్ట్ హిస్టారిక్ డిస్ట్రిక్ట్కు ఇది సహకారం అందించే ఆస్తి.<ref name="Cultural Resource Information System">{{cite web |title=Cultural Resource Information System (CRIS) |publisher=[[New York State Office of Parks, Recreation and Historic Preservation]] |date=November 7, 2014 |url=https://cris.parks.ny.gov/ |access-date=July 20, 2023 |archive-date=April 4, 2019 |archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20190404141934/https://cris.parks.ny.gov/ |url-status=live }}</ref>
2వ అంతస్తులోని లైబ్రరీలో రెండు ముఖ్యమైన స్టెయిన్డ్ గ్లాస్ కిటికీలు ఉన్నాయి. ''ది అరైవల్ ఆఫ్ హెన్రీ హడ్సన్''ను గోర్హామ్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ కంపెనీకి చెందిన మిస్టర్ కాల్వెర్ట్ రూపొందించారు. రెండవది ''రివోకేషన్ ఆఫ్ ది ఎడిక్ట్ ఆఫ్ నాంటెస్'', ఇది న్యూయార్క్లోని మతపరమైన శరణార్థుల గౌరవార్థం ఫ్రెంచ్ హ్యూగెనాట్ మెమోరియల్ విండోగా పిలువబడుతుంది. ఇది కళాకారిణి మేరీ ఎలిజబెత్ టిల్లింగ్హాస్ట్ ద్వారా చెక్కబడింది, సంతకం చేయబడింది. ఈ విండోను టిల్లింగ్హాస్ట్ రూపొందించిన ఇతర విండోలను అప్పగించడంలో కీలక పాత్ర పోషించిన పరోపకారి మార్గరెట్ ఒలివియా స్లోకమ్ సేజ్ పూచీకత్తుతో ఏర్పాటు చేశారు.
==క్షీణత, పునరుద్ధరణ==
[[దస్త్రం:Flags on Fifty-Seventh Street 1918 Childe Hassam.jpg|thumb|right|220px|ఫ్రెడரிக்க్ చైల్డే హస్సామ్, ''ఫ్లాగ్స్ ఆన్ ఫిఫ్టీ-సెవెంత్ స్ట్రీట్'', కాన్వాస్పై ఆయిల్ పెయింటింగ్, 1918, న్యూయార్క్ హిస్టారికల్ సేకరణలో]]
హిస్టారికల్ సొసైటీ సేకరణ 20వ శతాబ్దం అంతటా పెరుగుతూనే ఉంది. అయితే 1970లు, 1980లలో పునరుద్ధరించబడిన ఆర్థిక ఇబ్బందులు హిస్టారికల్ సొసైటీ తన సేకరణలను కేవలం వృత్తిపరమైన పరిశోధకులకు మాత్రమే పరిమితం చేసేలా చేశాయి. 1980లలో ప్రైవేట్ ఈక్విటీ ఫైనాన్షియర్, ఎన్రాన్ బోర్డు సభ్యుడు హెర్బర్ట్ ఎస్. వినోకుర్ జూనియర్ నాయకత్వంలో,<ref>{{cite news| url=https://www.nytimes.com/1994/04/11/arts/is-there-hope-for-historical-society.html | work=[[The New York Times]] | first=Paul | last=Goldberger | title=Is There Hope for Historical Society? | date=April 11, 1994}}</ref> సొసైటీ వారి వార్షిక నిర్వహణ ఖర్చులను చెల్లించడానికి, వారి జీతాలను కవర్ చేయడానికి ఎండోమెంట్ ఆక్రమణను ఉపయోగించవలసి వచ్చింది. 1988 నాటికి వారి ఎండోమెంట్లో మరో 18 నెలల నిర్వహణ ఖర్చులను చెల్లించడానికి మాత్రమే సరిపోయే డబ్బు మిగిలి ఉంది.<ref>{{cite news |first= Douglas C.|last= McGill|title=Troubled Museums Try to Master the Fine Art of Survival |url=https://www.nytimes.com/1988/08/28/weekinreview/the-region-troubled-museums-try-to-master-the-fine-art-of-survival.html |quote=In recent weeks, the New York Historical Society, which for years had used money from its endowment and from a few wealthy trustees and patrons to compensate for growing annual deficits, finally reached ... |work=[[The New York Times]] |date=August 28, 1988 |access-date=June 24, 2009 }}</ref><ref>{{cite news |first= Douglas C.|last= McGill|title=Historical Society Reshaping Itself for Survival |url=https://www.nytimes.com/1988/11/30/arts/historical-society-reshaping-itself-for-survival.html |quote=Last January, after many years of using money from the Historical Society's endowment to pay for yearly operating deficits, the trustees determined that the endowment had dwindled to the point where the institution would be bankrupt in 18 months. |work=[[New York Times]] |date=November 30, 1988 |access-date=June 18, 2009 }}</ref>
మన్హట్టన్విల్లే కళాశాలకు చెందిన బార్బరా నోలెస్ డెబ్స్ హిస్టారికల్ సొసైటీ తాత్కాలిక డైరెక్టర్గా ఎంపికయ్యారు.<ref name=bell>{{cite news |first= Douglas C.|last= McGill|title=Panel Will Seek Rescue For Historical Society |url=https://www.nytimes.com/1988/08/14/arts/panel-will-seek-rescue-for-historical-society.html |quote=In addition, Barbara Knowles Debs, an art historian who is known for her financial acumen as president of [[Manhattanville College]] from 1975 to 1985, has been named interim director of the Historical Society. She replaces James B. Bell, the director since 1982, who resigned last month after the institution's financial crisis came to light and after ''The New York Times'' disclosed that many of the Historical Society's possessions had been rotting in warehouses. |work=[[The New York Times]] |date= August 14, 1988|access-date=June 24, 2009 }}</ref> అదే సంవత్సరంలో మాన్హాటన్ గిడ్డంగిలో నిల్వ చేయబడిన వందలాది పెయింటింగ్లు, అలంకార కళా వస్తువులు, ఇతర కళాఖండాలు తీవ్రంగా క్షీణిస్తున్నట్లు కనుగొనబడింది. వాటిలోని చాలా వస్తువులు మ్యూజియానికి దీర్ఘకాలిక రుణంగా ఇవ్వబడ్డాయి.<ref>{{cite news |first= Douglas C.|last= McGill|title=Hundreds of Art Works Damaged By Mildew in Museum Warehouse |url=https://www.nytimes.com/1988/07/10/nyregion/hundreds-of-art-works-damaged-by-mildew-in-museum-warehouse.html |url-access=subscription |quote=Hundreds of paintings, decorative art objects and artifacts that the New-York Historical Society is storing in a Manhattan warehouse are in such acute stages of deterioration that some may be permanently lost. ... |work=[[The New York Times]] |date=July 10, 1988 |access-date=June 24, 2009 }}</ref>
1995లో నగరం, రాష్ట్రం నుండి వచ్చిన గ్రాంట్లు బెట్సీ గాట్బామ్ ఆధ్వర్యంలో పబ్లిక్ యాక్సెస్ను పునరుద్ధరించాయి. 1990ల చివర నుండి న్యూయార్క్ హిస్టారికల్ సౌకర్యాలు, ఇన్స్టాలేషన్ అప్గ్రేడ్లలో గణనీయంగా పెట్టుబడి పెట్టింది, నిధుల సేకరణను నిర్వహించింది. పబ్లిక్ ప్రోగ్రామ్లను మెరుగుపరచడానికి, విస్తరించడానికి దాని ఆపరేటింగ్ బడ్జెట్ను 160 [[శాతం]] పెంచింది, అదే సమయంలో 1998 నుండి ఇప్పటి వరకు సమతుల్య బడ్జెట్ను నిర్వహిస్తోంది. హిస్టారికల్ సొసైటీకి జరిగిన ఇటీవలి పునర్నిర్మాణాలలో కొత్త గ్యాలరీలు, ఎగ్జిబిషన్ స్థలాలు, అమెరికన్ కల్చర్ అధ్యయనం కోసం హెన్రీ లూస్ III సెంటర్, అత్యాధునిక లైబ్రరీ రీడింగ్ రూమ్, గిల్డర్ లెహర్మాన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అమెరికన్ హిస్టరీకి సంబంధించిన అక్షరాలు, మాన్యుస్క్రిప్ట్లను ఉంచడానికి ఒక కొత్త సౌకర్యం ఉన్నాయి. న్యూయార్క్ సిటీ మేయర్ మైఖేల్ బ్లూమ్బెర్గ్ చేసిన విరాళం ద్వారా సాధ్యమైన కార్నెగీ కార్పొరేషన్ నుండి $ 20 మిలియన్ల గ్రాంట్లో కొంత భాగాన్ని పొందిన 406 న్యూయార్క్ నగర కళలు, సామాజిక సేవా సంస్థలలో 2005లో హిస్టారికల్ సొసైటీ కూడా ఉంది.
[[దస్త్రం:NJ Loyalists in N-Y HS hall jeh.jpg|thumb|దుస్తులు ధరించిన సైనికులు ముందు హాల్ వద్ద కాపలా ఉన్నారు]]
మ్యూజియం న్యూయార్క్లోని చరిత్ర ద్వారా జాతీయ ఇతివృత్తాలపై ప్రదర్శనలను ఏర్పాటు చేసింది. ఉదాహరణకు 2005లో ''స్లేవరీ అండ్ ది మేకింగ్ ఆఫ్ న్యూయార్క్, 1600-1827''తో ప్రారంభించి నగర ఆర్థిక వ్యవస్థ, చరిత్రలో బానిసత్వం గురించి పెద్దగా తెలియని పాత్రపై న్యూయార్క్ నగరంలో మొట్టమొదటి ఎగ్జిబిషన్ను ఏర్పాటు చేసింది. వలస కాలంలో 41% గృహాలలో బానిసలు ఉన్నారు, అంతర్యుద్ధం ద్వారా నగరం ఆర్థిక వ్యవస్థ చాలా వరకు దక్షిణాది, బానిసత్వానికి సంబంధించినది; దాని ఎగుమతులలో సగం పత్తికి సంబంధించినవి. మొదటి అంతస్తు మొత్తాన్ని ప్రదర్శన కోసం కేటాయించిన ఈ మ్యూజియం తన 200 సంవత్సరాల చరిత్రలో అతిపెద్ద థీమ్ ఎగ్జిబిషన్ను ఏర్పాటు చేసింది. ఇది [[న్యూయార్క్]], దేశం అంతటా బానిసత్వాన్ని ఎదిరించి వారి స్వంత సంస్కృతిని సృష్టించిన ఆఫ్రికన్ అమెరికన్ల బలాన్ని కూడా ప్రస్తావించింది.<ref name="Slavery">[http://www.slaveryinnewyork.org/about_exhibit.htm "About the New-York Historical Society "Slavery and the Making of New York""], ''Slavery in New York'', New-York Historical Society, accessed May 3, 2012 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120430021212/http://www.slaveryinnewyork.org/about_exhibit.htm |date=April 30, 2012 }}.</ref>
ఆహ్వానించబడిన కళాకారులచే 20 కొత్త రచనలను రూపొందించడం ప్రదర్శనలోని సంబంధిత భాగం, వారిలో కొందరు ఈ థీమ్పై కొత్త రచనలు, ఇన్స్టాలేషన్లను రూపొందించడానికి మ్యూజియం సేకరణల నుండి వస్తువులను ఉపయోగించారు. రెండవ ప్రదర్శన ''న్యూయార్క్ డివైడెడ్: స్లేవరీ అండ్ ది సివిల్ వార్, 1827-1865'' (నవంబర్ 17, 2006 నుండి సెప్టెంబర్ 3, 2007 వరకు). ఇది యుద్ధానికి ముందు ఆర్థిక వ్యవస్థను, దక్షిణాదితో ఉన్న బలమైన వ్యాపార సంబంధాలను, న్యూయార్క్ సిటీ డ్రాఫ్ట్ అల్లర్లు వంటి యుద్ధానికి సంబంధించిన సంఘటనలను, ఇతర అంశాలను విశ్లేషించింది. ఆ కాలంలో దక్షిణాదివారు న్యూయార్క్ను చాలా తరచుగా సందర్శించేవారు, వారికి ఇష్టమైన హోటళ్ళు కూడా ఉండేవి.<ref>[http://www.nydivided.org/Programs/ "Programs"], ''New York Divided: Slavery and the Civil War, 1827–1865'' (November 17, 2006 to September 3, 2007), New-York Historical Society, accessed May 3, 2012 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120421235702/http://nydivided.org/Programs/ |date=April 21, 2012 }}.</ref>
సంస్థ వనరులకు పబ్లిక్ యాక్సెస్ను మెరుగుపరచడానికి లూయిస్ మిర్రర్ ఆధ్వర్యంలో సెంట్రల్ పార్క్ వెస్ట్లోని ల్యాండ్మార్క్ భవనం మూడేళ్లపాటు, $65 మిలియన్ల పునర్నిర్మాణం 2011లో పూర్తయింది. సెంట్రల్ పార్క్ వెస్ట్లో ప్రధాన గ్యాలరీలోకి వీక్షణలతో కొత్త ద్వార ప్రవేశాలను రూపొందించడానికి కిటికీలు పొడవు చేయబడ్డాయి, కిటికీలు విస్తరించబడ్డాయి. "స్ట్రీట్ ప్రెజెన్స్"ని స్థాపించడానికి సొసైటీ భవనం వెలుపల న్యూయార్క్తో సంబంధాలు ఉన్న జాతీయ వ్యక్తుల జీవిత పరిమాణ కాంస్య శిల్పాలను వ్యవస్థాపించింది. సెంట్రల్ పార్క్ వెస్ట్లో [[అబ్రహాం లింకన్]], వెస్ట్ 77వ స్ట్రీట్లో ఫ్రెడరిక్ డగ్లస్ విగ్రహాలు ఉన్నాయి.<ref name="Pogrebin"/>
పునఃప్రారంభం తర్వాత హిస్టారికల్ సొసైటీ న్యూయార్క్ గతం నుండి కథలు, గణాంకాల ద్వారా అమెరికన్ చరిత్ర ప్రధాన ఇతివృత్తాల మల్టీమీడియా ఇన్స్టాలేషన్ను అందించింది. ఇంటరాక్టివ్ పిల్లల [[చరిత్ర]] మ్యూజియం కోసం ఇది కొత్త విభాగాన్ని కూడా కలిగి ఉంది.<ref name="Pogrebin">{{cite news |first= Robin|last= Pogrebin|title=A Bunker of History Begins to Open|url=https://www.nytimes.com/2011/04/12/arts/design/new-york-historical-society-renovations-take-shape.html |quote=But with a $65 million renovation that is nearing completion, the museum is reaching out to the public with a redesign that tries to be welcoming and to communicate the treasures that lie within a building originally designed by architects who specialized in banks. |url-access=subscription |work=[[The New York Times]] |date=April 11, 2011 |access-date=June 21, 2011 |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20140812212914/https://www.nytimes.com/2011/04/12/arts/design/new-york-historical-society-renovations-take-shape.html |archive-date= Aug 12, 2014 }}</ref>
[[దస్త్రం:NYHistorical Tang Wing.jpg|thumb|ఓలెక్ రూపొందించిన గులాబీ కవచపు క్రోచెట్ బాడీసూట్ను ప్రదర్శిస్తున్న డెమోక్రసీ మ్యాటర్స్ ఎగ్జిబిషన్ (2026)]]
2023లో న్యూయార్క్ హిస్టారికల్ సొసైటీ రాబర్ట్ ఎ. ఎమ్. స్టెర్న్ రూపొందించిన, LGBTQ+ చరిత్రలో సేకరణలను కలిగి ఉన్న {{Convert|80,000|ft2|adj=on}} టాంగ్ వింగ్ను నిర్మించడం ప్రారంభించింది.<ref>{{cite web | last=Rahmanan | first=Anna | title=The New York-Historical Society is expanding with a new democracy wing | website=Time Out New York | date=November 14, 2023 | url=https://www.timeout.com/newyork/news/the-new-york-historical-society-will-soon-feature-a-new-democracy-wing-111423 | access-date=October 27, 2024}}</ref><ref>{{cite web | last=Mitchell | first=Bea | title=New-York Historical Society starts building expansion to house LGBTQ+ museum | website=Blooloop | date=November 14, 2023 | url=https://blooloop.com/museum/news/new-york-historical-society-begins-construction-new-wing/ | access-date=October 27, 2024}}</ref> నిర్మాణం మే 2025లో పూర్తయింది.<ref>{{cite web |last=Garreau |first=Kelly |date=May 7, 2025 |title=Museum Rising: NY Historical Tops Out on its new $175M Wing |url=https://www.ourtownny.com/news/museum-rising-ny-historical-tops-out-on-its-new-175m-wing-HE4547090 |access-date=December 16, 2025 |website=www.ourtownny.com}}</ref> ప్రారంభ ప్రదర్శన ''డెమోక్రసీ మ్యాటర్స్''తో జూన్ 18, 2026న ఈ కొత్త విభాగం ప్రజల కోసం తెరవబడింది.<ref>{{Cite web |title=New 71,000-Square-Foot Tang Wing for American Democracy to Open at The New York Historical on June 18, 2026 {{!}} The New York Historical |url=https://www.nyhistory.org/press/new-71000-square-foot-tang-wing-for-american-democracy-to-open-at-the-new-york-historical-on-june-18-2026 |access-date=2026-08-07 |website=www.nyhistory.org |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gross |first=Rena |date=2026-06-18 |title=Tang Wing for American Democracy Debuts at New York Historical Society |url=https://galeriemagazine.com/tang-wing-for-american-democracy-debuts-at-new-york-historical-society/ |access-date=2026-08-07 |website=Galerie Magazine |language=en-US}}</ref>
==బ్రాండింగ్==
హిస్టారికల్ సొసైటీ దాని స్థాపన నుండి 2024 వరకు "న్యూయార్క్" పేరు పురాతన స్పెల్లింగ్ను ఉపయోగించింది, సంస్థ స్థాపించబడిన 19వ శతాబ్దంలో సాధారణమైన "న్యూ-యార్క్" అని నగర పేరుకు హైఫన్ ఉంచింది.<ref name="Carroll n547">{{cite web | title=New York Historical Society, Proud of Its Hyphen, Celebrates Its History |first=Maurice |last=Carroll | website=The New York Times | date=November 19, 1984 | url=https://www.nytimes.com/1984/11/19/nyregion/new-york-historical-society-proud-of-its-hyphen-celebrates-its-history.html | access-date=May 15, 2024}}</ref> హిస్టారికల్ సొసైటీకి ప్రత్యేక గుర్తింపును ఇవ్వడానికి 21వ శతాబ్దంలో హైఫన్ ఇప్పటికీ ఉపయోగించబడింది.<ref>{{cite web|title=It Can Hyphen Here: Why the New-York Historical Society Includes a Hyphen|url=http://blog.nyhistory.org/it-can-hyphen-here-why-the-new-york-historical-society-includes-a-hyphen/|website=New-York Historical Society Museum & Library|access-date=March 31, 2017}}</ref> అక్టోబర్ 2024లో ఈ సంస్థ తనను తాను '''న్యూయార్క్ హిస్టారికల్'''గా రీబ్రాండింగ్ చేయనున్నట్లు ప్రకటించింది. "సొసైటీ" అనే పదాన్ని తొలగించడం "సంస్థ అందరినీ ఆహ్వానిస్తుందని సూచించడానికి" ఉద్దేశించబడింది. లిప్పిన్కాట్ రూపొందించిన శైలీకృత "H" అనే కొత్త లోగో "న్యూయార్క్ రాష్ట్ర చరిత్రను, యునైటెడ్ స్టేట్స్ స్వదేశీ సంస్కృతులను ప్రతిబింబిస్తుంది".<ref name="Pogrebin 2024">{{cite web | last=Pogrebin | first=Robin | title=New-York Historical Society Gets a New Name and a New Wing | website=The New York Times | date=October 27, 2024 | url=https://www.nytimes.com/2024/10/27/arts/design/new-york-historical-society-new-name.html | access-date=October 27, 2024}}</ref><ref>{{Cite web |title=Celebrating 220 Years, New York’s First Museum Unveils New Wing Renderings and Announces Updated Name and Brand {{!}} The New York Historical |url=https://www.nyhistory.org/press/unveils-new-wing-renderings-updated-name-and-brand |access-date=2026-08-25 |website=www.nyhistory.org |language=en}}</ref>
==పుస్తక బహుమతులు==
==అధ్యక్షులు==
[[దస్త్రం:Cornplanter.jpg|thumb|ఎఫ్. బ్రాటోలీ రూపొందించిన సెనెకా యుద్ధ వీరుడు ''కార్న్ ప్లాంటర్'', 1796]]
[[దస్త్రం:Recruiting poster New York Mounted Rifles.jpg|thumb|ఫస్ట్ బెటాలియన్ కోసం రిక్రూట్మెంట్ పోస్టర్, న్యూయార్క్ మౌంటెడ్ రైఫిల్స్, న్యూయార్క్ హిస్టారికల్ సేకరణ]]
* లూయిస్ మిర్రర్, 2004–ప్రస్తుతం<ref name=lead>{{cite news |title=CUNY Administrator to Lead Historical Society |url=https://www.nytimes.com/2004/03/13/nyregion/cuny-administrator-to-lead-historical-society.html |quote=The New-York Historical Society named Louise Mirrer, the chief academic officer of the City University of New York, as its new president, succeeding Kenneth T. Jackson, a historian who will return to teaching at Columbia University. |newspaper=[[The New York Times]] |last=Arenson |first=Karen W. |date=March 13, 2004 |access-date=August 11, 2014 }}</ref>
* కెన్నెత్ టి. జాక్సన్, 2001–2004<ref name=lead/>
* బెట్సీ గాట్బామ్, 1994–2001
* నార్మన్ పెర్ల్స్టీన్, 1992–1994<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1992/10/02/arts/historical-society-names-leader.html |title=Historical Society Names Leader|date=October 2, 1992 |work=[[The New York Times]] |access-date=May 6, 2019|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref>
* బార్బరా నోలెస్ డెబ్స్, 1989–1992<ref name=":0" />
* ఆల్బర్ట్ ఎల్. కీ, 1987–1989
* రాబర్ట్ గెస్టియర్ గోలెట్, 1971–1987
* ఫ్రెడరిక్ బి. ఆడమ్స్, జూనియర్, 1963–1970
* ఇర్వింగ్ ఎస్. ఓల్డ్స్, 1962–1963<ref>{{Cite web|url=http://www.newspapers.com/image/179218064/?terms=%22irving+S.+Olds%22|title=Ex-Steel Chief Irving S. Olds Succumbs at 76|date=5 March 1963|page=13|work=The Philadelphia Inquirer|via=Newspapers.com|language=en|access-date=May 6, 2019}}</ref>
* లెరోయ్ ఇ. కిమ్బాల్, 1956–1962
* ఫెన్విక్ బీక్మాన్, 1947–1956<ref>{{cite web | url=http://www.nyhistory.org/exhibit/fenwick-beekman-md-1882-1962 | title=Fenwick Beekman, M.D. (1882–1962) | publisher=New-York Historical Society | access-date=April 21, 2017}}</ref><ref name="Sequi">{{cite web|author=Robert William Glenrole Vail|title=Knickerbocker birthday; a sesqui-centennial history of the New-York Historical Society 1804–1805|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=inu.30000007193992;view=1up;seq=7|website=[[HathiTrust]] Digital Library|access-date=March 31, 2017}}</ref>
* జార్జ్ ఆల్బర్ట్ జబ్రిస్కీ, 1939–1947<ref name=Sequi/>
* జాన్ అబీల్ వీక్స్, 1913–1939<ref name=Sequi/>
* శామ్యూల్ వెర్ప్లాంక్ హాఫ్మన్, 1903–1912<ref name=Sequi/>
* యూజీన్ అగస్టస్ హాఫ్మన్, 1901–1902<ref name=Sequi/>
* జాన్ అల్సోప్ కింగ్, 1887–1900<ref name=Sequi/>
* బెంజమిన్ హజార్డ్ ఫీల్డ్, 1885–1886<ref name=Sequi/>
* అగస్టస్ షెల్, 1883–1884<ref name=Sequi/>
* ఫ్రెడరిక్ డిపెస్టర్, 1873–1882<ref name=Sequi/>
* అగస్టస్ షెల్, 1872<ref name=Sequi/>
* థామస్ డివిట్, 1869–1871<ref name=Sequi/>
* హామిల్టన్ ఫిష్, 1867–1869<ref name=Sequi/>
* ఫ్రెడరిక్ డిపెస్టర్, 1864–1866<ref name=Sequi/>
* లూథర్ బ్రాడిష్, 1850–1863<ref name=Sequi/>
* ఆల్బర్ట్ గల్లాటిన్, 1843–1849<ref name=Sequi/>
* పీటర్ అగస్టస్ జే, 1840–1842<ref name=Sequi/>
* పీటర్ గెరార్డ్ స్టూయ్వేసెంట్, 1836–1839<ref name=Sequi/>
* మోర్గాన్ లూయిస్, 1832–1835<ref name=Sequi/>
* జేమ్స్ కెంట్, 1828–1831<ref name=Sequi/>
* డేవిడ్ హోసాక్, 1820–1827<ref name=Sequi/>
* డివిట్ క్లింటన్, 1817–19<ref name=Sequi/>
* గౌవెర్నియూర్ మోరిస్, 1816<ref name=Sequi/>
* ఎగ్బర్ట్ బెన్సన్, 1805–1815<ref name=Sequi/>
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* ''ది కోర్స్ ఆఫ్ ఎంపైర్''
* న్యూయార్క్ (రాష్ట్రం) చరిత్ర
* న్యూయార్క్ నగర చరిత్ర
* న్యూయార్క్ (రాష్ట్రం)లోని చారిత్రక సంఘాల జాబితా
* న్యూయార్క్ నగరంలోని మ్యూజియంలు, సాంస్కృతిక సంస్థల జాబితా
* 59వ నుండి 110వ వీధుల వరకు ఉన్న మన్హట్టన్లోని న్యూయార్క్ నగర నియమిత మైలురాళ్ల జాబితా
==మూలాలు==
{{Reflist}}
==మరింత చదవడానికి==
* షాపిరో, గ్యారీ. "సెలబ్రేషన్స్ ఆఫ్ లెర్నింగ్ నికర్బోకర్", ''[[ది న్యూయార్క్ సన్]]'', మే 4, 2006
* రెగిస్, నీసీ. "డోంట్ ఎక్స్పెక్ట్ టు రిలాక్స్ ఆన్ యువర్ విజిట్ టు ఎన్వైసీ", ''[[ది బోస్టన్ గ్లోబ్]]'', నవంబర్ 21, 2005
* [http://www.fineartconnoisseur.com ఫైన్ ఆర్ట్ కన్నోయిజర్], నవంబర్/డిసెంబర్ 2006
* [https://web.archive.org/web/20070805215424/http://www.americanmusicalsproject.org/ ది అమెరికన్ మ్యూజికల్స్ ప్రాజెక్ట్], అధికారిక వెబ్సైట్
* మిల్లర్, డాన్. "ఫోకస్ ఆన్ ఎడ్యుకేషన్: ఫిఫ్త్ గ్రేడర్స్ విజిట్ స్లేవరీ ఎగ్జిబిట్", ''ది క్వీన్స్ టైమ్స్'', నవంబర్ 24, 2005
* [http://teachinghistory.org/history-content/website-reviews/23014 ''అలెగ్జాండర్ హామిల్టన్: ది మ్యాన్ హూ మేడ్ మోడ్రన్ అమెరికా'' సమీక్ష], టీచింగ్హిస్టరీ.ఆర్గ్
==బాహ్య లింకులు==
{{Commons category|New-York Historical Society}}
* [http://www.nyhistory.org/ న్యూయార్క్ హిస్టారికల్ వెబ్సైట్]
* [http://www.nyhistory.org/library న్యూయార్క్ హిస్టారికల్ లైబ్రరీ]లోని [http://dlib.nyu.edu/findingaids/html/nyhs/nyhsrgarchives/ న్యూయార్క్ హిస్టారికల్ ఆర్కైవల్ రికార్డులు]
* గూగుల్ కల్చరల్ ఇన్స్టిట్యూట్లో [https://artsandculture.google.com/partner/the-new-york-historical-society న్యూయార్క్ హిస్టారికల్]
* [http://www.thirteen.org/programs/treasures-of-new-york/ ట్రెజర్స్ ఆఫ్ న్యూయార్క్] నిర్మించిన డాక్యుమెంటరీ—[http://www.thirteen.org/programs/treasures-of-new-york/#the-newyork-historical-society ది న్యూయార్క్ హిస్టారికల్]
{{Authority control}}
{{Coord|40|46|45|N|73|58|27|W|type:landmark_region:US-NY|display=title}}
{{DEFAULTSORT:New-York Historical Society}}
[[వర్గం:మాన్హాటన్ మ్యూజియంలు]]
[[వర్గం:సంగ్రహాలయాలు]]
[[వర్గం:గ్రంథాలయాలు]]
[[వర్గం:1804 స్థాపితాలు]]
fuuoig6w4a0pleurp7rtb0u0pdcoy3u
దక్కన్ ల్యాండ్
0
513525
4989284
4984224
2026-10-26T20:45:17Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989284
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox magazine|title=దక్కన్ ల్యాండ్ మాసపత్రిక|logo=Deccan Land Magazine.jpg|logo_size=250px|image_file=<!-- cover.jpg (omit the "file:" prefix) -->|image_size=<!-- default is 180px -->|image_alt=|image_caption=|editor=మణికొండ వేదకుమార్ |editor_title=|previous_editor=|staff_writer=|photographer=|category=|frequency=మాసపత్రిక|format=|circulation=|publisher=మణికొండ వేదకుమార్ |paid_circulation=|unpaid_circulation=|circulation_year=|total_circulation=|founder=మణికొండ వేదకుమార్ |founded=2012|firstdate=|finaldate=|finalnumber=|company=|country=|based=|language=|website=<!-- {{URL|example.com}} -->|issn=|oclc=}}
'''దక్కన్ ల్యాండ్''' సామాజిక రాజకీయ మాసపత్రిక. కాలం నుదుటిమీద వర్తమానం చేస్తున్న సంతకం దక్కన్ల్యాండ్ మాసపత్రిక. కాలం వెంట, కాలంతో కలసి నడుస్తున్న పత్రిక దక్కన్ల్యాండ్. చరిత్ర గర్భంలో దాగివున్న పురాతన శిథిల జ్ఞాపకాలను నేటితరం కళ్ళముందు సజీవంగా నిలుపుతున్న పత్రిక దక్కన్ల్యాండ్. దక్కనీ ప్రాంతీయ వైభవాలకు దర్పణం దక్కన్ల్యాండ్ పత్రిక<ref>{{Cite web|last=https://www.etelangana.org|title=|url=https://www.etelangana.org/uploads/ebooks/Daccan_Land_2016-01-29_220206/2016-02-03_004005_Deccanland.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20170607093249/http://etelangana.org/uploads/ebooks/Daccan_Land_2016-01-29_220206/2016-02-03_004005_Deccanland.pdf|archive-date=2017-06-07|access-date=2016-01-29|website=www.etelangana.org|url-status=bot: unknown}}</ref>.
== చరిత్ర ==
[[మణికొండ వేదకుమార్]] సంపాదకత్వంలో ప్రారంభమైన దక్కన్ల్యాండ్ 14 సంవత్సరాలను పూర్తిచేసుకొని 15వ సంవత్సరంలోకి అడుగుపెడుతోంది. దక్కన్ల్యాండ్ ఆవిర్భావం ఒక అనివార్య సామాజిక సందర్భం. సంక్షోభాలూ, సంక్లిష్టతలూ సమాజాన్ని కుదిపేస్తున్న సమయం. ప్రపంచీకరణ దుష్ఫలితాలు నేల నలుచెరుగులా విస్తరిస్తున్న సమయం. వాణిజ్య, వ్యవసాయరంగాలు కార్పొరేటీకరణ వలకు చిక్కిన సమయం. సెజ్లు, తాగునీటి కొరత, సాగునీటి కొరత, విద్యుత్, విద్య, వైద్యరంగాలతో తీవ్రమైన సంక్షోభం - వీటికి వ్యతిరేకంగా ప్రజల్లో నిరసన పెల్లుబుకుతున్న సమయం. ఈ సందర్భంలో విస్తృత ప్రజాభిప్రాయాలకు వేదికగా దక్కన్ల్యాండ్ మాసపత్రిక 2012 సెప్టెంబర్ నుంచి నిరాతంకంగా, ఎప్పటికప్పుడు అప్డేట్ అవుతూ నెల నెలా వెలువడుతుంది. ISSN సాధించుకుని పత్రికలో అచ్చయ్యే ఆర్టికల్స్కు అంతర్జాతీయ సాధికారతను సంపాదించుకున్నది. ప్రజల ప్రజాస్వామిక ఆకాంక్షలకు, తెలంగాణా మలి ఉద్యమానికి వెన్నుదన్నుగా నిలిచింది. [[సాహిత్యం]], [[చిత్రకళ]], [[ఫోటోగ్రఫీ|ఫొటోగ్రఫీ]], [[నృత్యం]], జానపద కళలు వంటి సాంస్కృతిక అంశాలకు విశేష ప్రాధాన్యత యిచ్చింది. చరిత్ర, హెరిటేజ్, వారసత్వ సంపద, ప్రకృతి, [[పర్యావరణం]], భౌగోళిక శాస్త్రం, ఖనిజాలు, శాసనాలు, వ్యవసాయ రంగ అంశాలు, న్యాయ సంబంధ అంశాలు - వీటన్నిటితో సమగ్ర పత్రికగా దక్కన్ల్యాండ్ అందరి అభిమానాన్ని సంపాదించుకున్నది. పరిశోధక విద్యార్థులకు, పోటీపరీక్షలు రాసే అభ్యర్థులకు కరదీపికగా గుర్తింపు పొందింది.
=== కార్య వర్గం ===
* సంపాదకులు-[[మణికొండ వేదకుమార్]],
* సహాయ సంపాదకులు-కట్టా ప్రభాకర్
== వెబ్ సైట్లు ==
* https://deccanland.com/
== మూలాలు ==
==బయటి లింకులు==
{{తెలుగు పత్రికలు}}
[[వర్గం:తెలుగు మాసపత్రికలు]]
[[వర్గం:20 వ శతాబ్దపు తెలుగు పత్రికలు]]
[[వర్గం:21 వ శతాబ్దపు తెలుగు పత్రికలు]]
[[వర్గం:2012 స్థాపితాలు]]
9gofp68h92gc65gtkoj69o439vd7epx
డొరొతీ హాడ్జ్కిన్
0
513539
4989181
4987712
2026-10-26T14:14:42Z
InternetArchiveBot
88395
5 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989181
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|ఇంగ్లీష్ రసాయన శాస్త్రవేత్త (1910–1994)}}
{{Use dmy dates|date=జూలై 2025}}
{{Use British English|date=మే 2012}}
{{Infobox scientist
| name = డొరొతీ హాడ్జ్కిన్
| honorific_suffix = {{postnominals|country=GBR|size=100%|OM|FRS|HonFRSC}}
| image =
| birth_name = డొరొతీ మేరీ క్రౌఫుట్
| birth_date = {{Birth date|1910|05|12|df=y}}
| birth_place = [[కైరో]], [[ఈజిప్ట్]]
| death_date = {{death date and age|1994|07|29|1910|05|12|df=y}}
| death_place = [[ఇల్మింగ్టన్]], [[వార్విక్షైర్]], ఇంగ్లండ్
| education = {{Plainlist|
* {{nowrap|[[సోమర్విల్లే కళాశాల, ఆక్స్ఫర్డ్]] (BA)}}
* {{nowrap|[[కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం]] (PhD)}}}}
| doctoral_advisor = [[జె. డి. బెర్నాల్]]<ref name="dphd2" />
| doctoral_students = {{Plainlist|
* [[జూడిత్ హోవార్డ్]]<ref>{{cite thesis|degree=DPhil|publisher=ఆక్స్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం|title=The study of some organic crystal structures by neutron diffraction|first=Judith Ann Kathleen|last=Howard|date=1971|url=http://solo.bodleian.ox.ac.uk/OXVU1:LSCOP_OX:oxfaleph020590675|id={{EThOS|uk.bl.ethos.459789}}|website=solo.bodleian.ox.ac.uk|oclc=500477155|access-date=24 నవంబర్ 2017|archive-date=2022-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20220506091404/https://solo.bodleian.ox.ac.uk/primo-explore/fulldisplay?vid=SOLO&docid=oxfaleph020590675&context=L&search_scope=LSCOP_OX|url-status=dead}}</ref><ref name=jak/>
* [[మైఖేల్ ఎన్. జి. జేమ్స్]]<ref name=tree/><ref name=mng>{{cite thesis|degree=DPhil|publisher=ఆక్స్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం|url=http://solo.bodleian.ox.ac.uk/OXVU1:LSCOP_OX:oxfaleph020506626|title=X-ray crystallographic studies of some antibiotic peptides|first=Michael Norman George|last=James|author-link=Michael N. G. James|date=1966|id={{EThOS|uk.bl.ethos.710775}}|website=bodleian.ox.ac.uk|oclc=944386483|access-date=27 మార్చి 2018|archive-date=2019-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20191214235553/http://solo.bodleian.ox.ac.uk/primo-explore/fulldisplay?vid=SOLO&docid=oxfaleph020506626&context=L&search_scope=LSCOP_OX|url-status=dead}}</ref>}}
| thesis_title = ఎక్స్-రే క్రిస్టలోగ్రఫీ అలాగే స్టెరాల్స్ రసాయన శాస్త్రం
| thesis_year = 1937
| thesis_url = http://ethos.bl.uk/OrderDetails.do?uin=uk.bl.ethos.727110
| notable_students = {{Plainlist|
* [[జాక్ డి. దునిట్జ్]] (పోస్ట్డాక్)<ref name=tree/>
* [[మార్గారెట్ థాచర్]] (అండర్గ్రాడ్యుయేట్)<ref>{{cite web |url=https://books.google.co.uk/books/about/Margaret_Thatcher.html?id=hbyeLS83iEIC&redir_esc=y |author-link=John Blundell (economist) |first=John |last=Blundell |title=Margaret Thatcher, A Portrait of The Iron Lady |date=2008 |pp=25–27}}</ref>
* [[టామ్ బ్లండెల్]] (పోస్ట్డాక్)<ref>{{cite journal | last1 = Blundell | first1 = T.| author-link1 = Tom Blundell | last2 = Cutfield | first2 = J. | last3 = Cutfield | first3 = S. | last4 = Dodson | first4 = E. | last5 = Dodson | first5 = G. | last6 = Hodgkin | first6 = D. | last7 = Mercola | first7 = D. | last8 = Vijayan | first8 = M. | title = Atomic positions in rhombohedral 2-zinc insulin crystals | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1971-06-25_231_5304/page/506 | journal = Nature | volume = 231 | issue = 5304 | pages = 506–11 | year = 1971 | pmid = 4932997| doi = 10.1038/231506a0 }}</ref>
* [[గై డాడ్సన్]] (పోస్ట్డాక్)<ref name=frs/>
* [[జూన్ లిండ్సే]] (పోಸ್ట్డాక్)}}
| known_for = {{Plainlist|
* [[ఎక్స్-రే క్రిస్టలోగ్రఫీ|ప్రోటీన్ క్రిస్టలోగ్రఫీ]] అభివృద్ధి
* [[ఇన్సులిన్]] నిర్మాణం గుర్తింపు}}
| spouse = {{marriage|[[థామస్ లయోనెల్ హాడ్జ్కిన్]]|1937|25 మార్చి 1982|end=d}}
| children = 3
| parents = [[జాన్ వింటర్ క్రౌఫుట్]]<br>[[గ్రేస్ మేరీ క్రౌఫుట్|గ్రేస్ మేరీ హుడ్]]
| field = [[బయోకెమిస్ట్రీ]]<br>[[ఎక్స్-రే క్రిస్టలోగ్రఫీ]]
| awards = {{Plainlist|
* [[రాయల్ పతకం]] (1956)
* [[రసాయన శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి]] (1964)
* [[ఆర్డర్ ఆఫ్ మెరిట్]] (1965)
* [[కాప్లీ పతకం]] (1976)
* [[డాల్టన్ పతకం]] (1981)
* [[లోమొనోసొవ్ బంగారు పతకం]] (1982)}}
}}
'''డొరొతీ మేరీ క్రౌఫుట్ హాడ్జ్కిన్''' ({{Nee}} '''క్రౌఫుట్'''; 12 మే 1910 – 29 జూలై 1994) ఎక్స్-రే క్రిస్టలోగ్రఫీ సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేసి జీవఅణువుల నిర్మాణాన్ని నిర్ధారించిన ఇంగ్లీష్ రసాయన శాస్త్రవేత్త. ఇది నిర్మాణ జీవశాస్త్రానికి అత్యంత కీలకంగా మారింది.<ref name=frs>{{cite journal|last1=Dodson|first1=Guy|author-link=Guy Dodson|title=Dorothy Mary Crowfoot Hodgkin, O.M. 12 May 1910 – 29 July 1994|journal=[[Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society]]|volume=48|year=2002|pages=179–219|issn=0080-4606|doi=10.1098/rsbm.2002.0011|pmid=13678070}}</ref><ref name="glusker">{{cite journal | last1 = Glusker | first1 = J. P. | author-link = Jenny Glusker| title = Dorothy Crowfoot Hodgkin (1910–1994) | doi = 10.1002/pro.5560031233 | journal = Protein Science | volume = 3 | issue = 12 | pages = 2465–69 | year = 1994 | pmid = 7757003 }}</ref> ఆమె 1964లో రసాయన శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతిని అందుకున్నారు, నోబెల్ బహుమతి పొందిన ఏకైక బ్రిటిష్ మహిళా శాస్త్రవేత్త ఈమె ఒక్కరే.
ఎడ్వర్డ్ అబ్రహాం అలాగే ఎర్నెస్ట్ బోరిస్ చైన్ ఊహించినట్లుగా పెన్సిలిన్ నిర్మాణాన్ని నిర్ధారించడం, విటమిన్ B12 నిర్మాణాన్ని మ్యాపింగ్ చేయడం ఆమె అత్యంత ప్రభావవంతమైన ఆవిష్కరణలలో ఉన్నాయి. దీనికోసం ఆమె 1964లో రసాయన శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతి పొందిన మూడవ మహిళగా నిలిచారు. హాడ్జ్కిన్ 35 సంవత్సరాల కృషి తర్వాత 1969లో ఇన్సులిన్ నిర్మాణాన్ని కూడా వెల్లడించారు.<ref name="bio" />
థామస్ లయోనెల్ హాడ్జ్కిన్ను వివాహం చేసుకున్న పన్నెండు సంవత్సరాల వరకు హాడ్జ్కిన్ "డొరొతీ క్రౌఫుట్" అనే పేరును ఉపయోగించారు, ఆ తర్వాత "డొరొతీ క్రౌఫుట్ హాడ్జ్కిన్" అని వాడడం ప్రారంభించారు. రాయల్ సొసైటీ (డొరొతీ హాడ్జ్కిన్ ఫెలోషిప్ స్పాన్సర్షిప్ను సూచించేటప్పుడు), సోమర్విల్లే కళాశాల ఆమెను "డొరొతీ హాడ్జ్కిన్" అని పిలుస్తారు. యునైటెడ్ కింగ్డమ్ నేషనల్ ఆర్కైవ్స్ ఆమెను "డొరొతీ మేరీ క్రౌఫుట్ హాడ్జ్కిన్" అని సూచిస్తాయి. ఆమె నోబెల్ బహుమతి కేసుపై 'క్రౌఫుట్ హాడ్జ్కిన్' అని చెక్కబడి ఉంది.
== ప్రారంభ జీవితం ==
డొరొతీ మేరీ క్రౌఫుట్ ఈజిప్ట్లోని కైరోలో జన్మించారు,<ref name="whoswho2">{{Who's Who|title=Hodgkin, Prof. Dorothy Mary Crowfoot|type=was|id=U173161|volume=2017|edition=online [[Oxford University Press]]|location=Oxford}}</ref> ఆమె తల్లిదండ్రులు ఉత్తర ఆఫ్రికా, మధ్యప్రాచ్యంలో వలసరాజ్యాల పరిపాలనలో, పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలుగా పనిచేశారు. డొరొతీ పురావస్తు శాస్త్రవేత్తల ప్రతిష్టాత్మక కుటుంబం నుండి వచ్చారు.<ref name=":0">{{cite web |date=11 సెప్టెంబర్ 2014 |title=Dorothy Crowfoot Hodgkin |website=Trowelblazers |url=https://trowelblazers.com/2014/09/11/dorothy-crowfoot-hodgkin/ |access-date=23 జనవరి 2023}}</ref> ఆమె తల్లిదండ్రులు జాన్ వింటర్ క్రౌఫుట్ (1873–1959), విద్యా మంత్రిత్వ శాఖలో పనిచేసిన గ్రేస్ మేరీ (నీ హుడ్) (1877–1957), స్నేహితులు కుటుంబ సభ్యులు మోలీ అని పిలిచేవారు.<ref name= "The International Who's Who of Women">{{cite book |chapter = |title= The International Who's Who of Women |edition = 1st |page=197 |publisher= Europa Publications Limited |place= London |year= 1992 |url= https://archive.org/details/internationalwho0000unse_y8l4/page/197/mode/2up}}</ref><ref>"Calm Genius Of Laboratory And Home." Times [London, England] 30 అక్టోబర్ 1964: 8.</ref> ఈ కుటుంబం శీతాకాలంలో కైరోలో నివసించింది, ఈజిప్ట్లోని వేడి కాలాన్ని నివారించడానికి ప్రతి సంవత్సరం ఇంగ్లండ్కు తిరిగి వచ్చేది.<ref>{{cite web |url=https://www.brown.edu/Research/Breaking_Ground/results.php?d=1&first=Grace&last=Crowfoot |author=Grace Crowfoot |title=Breaking Ground: Women in Old-World Archaeology |date=1994–2004}}</ref>
1914లో, హాడ్జ్కిన్ తల్లి ఆమెను (4 సంవత్సరాలు), ఇద్దరు చెల్లెళ్లు జోన్ (2 సంవత్సరాలు), ఎలిజబెత్ (7 నెలలు) లను వర్తింగ్ సమీపంలోని వారి క్రౌఫుట్ తాతయ్యల దగ్గర వదిలిపెట్టి ఈజిప్ట్లోని తన భర్త వద్దకు వెళ్లిపోయింది. వారు తమ తల్లిదండ్రులకు దూరంగా బాల్యాన్ని గడిపినప్పటికీ, దూరం నుంచే మద్దతుగా నిలిచారు. ఆమె తల్లి 10 సంవత్సరాల వయస్సులో మొదటిసారిగా స్పష్టమైన స్ఫటికాలపై ఆసక్తిని పెంపొందించుకోవడానికి డొరొతీని ప్రోత్సహించారు. 1923లో, డొరొతీ అలాగే ఆమె చెల్లెలు పోర్టబుల్ మినరల్ అనాలిసిస్ కిట్ని ఉపయోగించి సమీపంలోని ప్రవాహాలలో కనుగొన్న గులకరాళ్ళను అధ్యయనం చేశారు. ఆమె తల్లిదండ్రులు దక్షిణాన సూడాన్కు వెళ్లారు, అక్కడ 1926 వరకు ఆమె తండ్రి విద్య, పురావస్తు శాస్త్రానికి బాధ్యత వహించారు. ఆమె తల్లి తరపు నలుగురు సోదరులు మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో ప్రాణాలు కోల్పోయారు, ఫలితంగా ఆమె నూతన నానాజాతి సమితికి தீவிர మద్దతుదారుగా మారారు.<ref name="frs2">{{cite journal |last1=Dodson |first1=Guy |year=2002 |title=Dorothy Mary Crowfoot Hodgkin, O.M. 12 May 1910 – 29 July 1994 |journal=[[Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society]] |volume=48 |pages=179–219 |doi=10.1098/rsbm.2002.0011}}</ref><ref>{{cite web |title=Dorothy Hodgkin 1910–1994 |url=https://www.pbs.org/wgbh/aso/databank/entries/bmhodg.html |website="A Science Odyssey: People and Discoveries" a 1997 [[PBS]] documentary}}</ref>
1921లో హాడ్జ్కిన్ తండ్రి ఆమెను ఇంగ్లాండ్లోని బెక్కెల్స్లోని సర్ జాన్ లెమాన్ గ్రామర్ స్కూల్లో చేర్చారు,<ref name="whoswho">{{Who's Who | title=Hodgkin, Prof. Dorothy Mary Crowfoot |type=was| id = U173161 | volume = 2017}}</ref> అక్కడ రసాయన శాస్త్రం అభ్యసించడానికి అనుమతించబడిన ఇద్దరు అమ్మాయిలలో ఆమె ఒకరు.{{sfn|Ferry|1998|p=20}} 13 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆమె సూడాన్లోని ఖార్టోమ్లో నివసిస్తున్న తన తల్లిదండ్రులను ఒకసారి మాత్రమే సందర్శించారు. ఆమెకు 14 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆమె దూరపు బంధువు, రసాయన శాస్త్రవేత్త చార్లెస్ హారింగ్టన్ D. S. పార్సన్స్ రాసిన 'ఫండమెంటల్స్ ఆఫ్ బయోకెమిస్ట్రీ' పుస్తకాన్ని సిఫార్సు చేశారు.<ref>{{cite book|author=Thiel, Kristin|title=Dorothy Hodgkin: Biochemist and Developer of Protein Crystallography|publisher=Cavendish Square Publishing, LLC|year=2016|pages=40–41|isbn=9781502623133}}</ref> ప్రతి సంవత్సరం వేసవిలో కొన్ని నెలల పాటు ఇంగ్లండ్కు తిరిగి వస్తూ, ఆమె తల్లిదండ్రులు సంవత్సరంలో కొంత భాగం విదేశాలలో నివసించారు. 1926లో సూడాన్ సివిల్ సర్వీస్ నుండి రిటైర్ అయిన తర్వాత, ఆమె తండ్రి జెరూసలేంలోని బ్రిటిష్ స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్కియాలజీకి డైరెక్టర్ పదవిని చేపట్టారు, అక్కడ వారు 1935 వరకు ఉన్నారు.<ref>S.G. Rosenberg, "British Groundbreakers in the Archaeology of the Holy Land", ''Minerva'', జనవరి/ఫిబ్రవరి 2008.</ref>
1928లో, హాడ్జ్కిన్ జోర్డాన్లోని జెరాష్ పురావస్తు ప్రదేశంలో తన తల్లిదండ్రులతో చేరారు, అక్కడ ఆమె 5-6 శతాబ్దాలకు చెందిన బేజంటైన్ కాలపు చర్చిల మొజాయిక్ నమూనాలను డాక్యుమెంట్ చేశారు. ఆక్స్ఫర్డ్లో తన అధ్యయనాలను ప్రారంభించే సమయంలోనే ఆమె ఆ చిత్రాలను పూర్తి చేయడానికి ఒక సంవత్సరం పాటు గడిపారు, అదే సమయంలో అదే ప్రదేశం నుండి గాజు టెసారేల రసాయన విశ్లేషణలను కూడా నిర్వహించారు.<ref>{{cite web|url=https://trowelblazers.com/dorothy-crowfoot-hodgkin/|title=Dorothy Crowfoot Hodgkin {{!}} TrowelBlazers|date=11 సెప్టెంబర్ 2014}}</ref> రసాయన శాస్త్రంలో నమూనాలను గుర్తించడం, డాక్యుమెంట్ చేయడంలో ఆమె తదనంతరం చేసిన పనులను ఈ మొజాయిక్ల ఖచ్చితమైన స్కేల్ డ్రాయింగ్ల ద్వారా ఆమె చూపిన శ్రద్ధ ప్రతిబింబిస్తుంది. క్షేత్ర పురావస్తు శాస్త్ర అనుభవాన్ని హాడ్జ్కిన్ ఎంతగా ఆస్వాదించారంటే, ఆమె రసాయన శాస్త్రాన్ని విడిచిపెట్టి పురావస్తు శాస్త్రం వైపు వెళ్లాలని కూడా ఆలోచించారు.<ref>{{cite web |title=The Nobel Prize in Chemistry 1964 |url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1964/hodgkin/biographical/ |website=NobelPrize.org}}</ref> ఆమె గీసిన డ్రాయింగ్లు యేల్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఆర్కైవ్ చేయబడ్డాయి.<ref name=":0" />
హాడ్జ్కిన్ చిన్న వయస్సు నుండే రసాయన శాస్త్రం పట్ల మక్కువ పెంచుకున్నారు, నిపుణురాలైన వృక్షశాస్త్రవేత్త అయిన ఆమె తల్లి శాస్త్రాలపై ఆమె ఆసక్తిని పెంపొందించారు. ఆమె 16వ పుట్టినరోజున ఆమె తల్లి W. H. బ్రాగ్ రాసిన 'కన్సర్నింగ్ ది నేచర్ ఆఫ్ థింగ్స్' అనే ఎక్స్-రే క్రిస్టలోగ్రఫీ పుస్తకాన్ని బహుమతిగా ఇచ్చారు, ఇది ఆమె భవిష్యత్తును నిర్ణయించుకోవడానికి సహాయపడింది.<ref>{{cite book|title=International Encyclopedia Of Women Scientists|last=Oakes|first=Elizabeth H.|publisher=Facts On File, Inc|year=2002|isbn=978-0-8160-4381-1|location=New York, NY|page=163}}</ref> సూడాన్లో పనిచేసిన కుటుంబ స్నేహితుడు రసాయన శాస్త్రవేత్త A.F. జోసెఫ్ ఆమెను మరింత ప్రోత్సహించారు.<ref name="ferry19993">{{cite book |last=Ferry |first=Georgina |title=Dorothy Hodgkin : a life |publisher=Granta Books |year=1999 |isbn=978-1862072855 |location=London}}</ref>
ఆమె పాఠశాల విద్యలో ఆక్స్ బ్రిడ్జ్ ప్రవేశానికి అవసరమైన లాటిన్ లేదు. ఆమె లెమాన్ స్కూల్ హెండ్మాస్టర్ జార్జ్ వాట్సన్ ఆమెకు ఆ విషయంలో వ్యక్తిగత ట్యూషన్ ఇచ్చారు, తద్వారా ఆమె ఆక్స్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయ ప్రవేశ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణత సాధించగలిగింది.<ref name="ferry19993"/>
హాడ్జ్కిన్ను ఆమె బాల్యపు ఆదర్శ వ్యక్తుల పేర్లను చెప్పమని కోరినప్పుడు, ఆమె ముగ్గురు మహిళల పేర్లను చెప్పారు: మొదటగా ఆమె తల్లి మోలీ, వైద్య మిషనరీ మేరీ స్లెసర్, సోమర్విల్లే కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ మార్జరీ ఫ్రై.<ref>Lisa Tuttle, ''Heroines: Women inspired by Women'', 1988.</ref>
== ఉన్నత విద్య ==
1928లో 18 ఏళ్ల వయస్సులో హాడ్జ్కిన్ ఆక్స్ఫర్డ్లోని సోమర్విల్లే కళాశాలలో చేరారు, అక్కడ ఆమె రసాయన శాస్త్రాన్ని అభ్యసించారు.<ref name="ferry19993"/> ఆమె 1932లో ఫస్ట్-క్లాస్ ఆనర్స్ డిగ్రీతో పట్టభద్రులయ్యారు, ఈ సంస్థలో ఈ గుర్తింపు పొందిన మూడవ మహిళ ఆమె.<ref name="Complete Dictionary of Scientific Biography2">{{cite web |title=Hodgkin, Dorothy Mary Crowfoot |url=http://www.encyclopedia.com/topic/Dorothy_Mary_Crowfoot_Hodgkin.aspx |publisher=Charles Scribner's Sons}}</ref>
ఆ సంవత్సరం శరదృతువులో, ఆమె జాన్ డెస్మండ్ బెర్నాల్ పర్యవేక్షణలో కేంబ్రిడ్జ్లోని న్యూన్హామ్ కళాశాలలో PhD కోసం చదవడం ప్రారంభించారు.<ref name="rsbm19802">{{cite journal |last1=Hodgkin |first1=Dorothy Mary Crowfoot |year=1980 |title=John Desmond Bernal. 10 May 1901 – 15 September 1971 |journal=[[Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society]] |volume=26 |pages=16–84 |doi=10.1098/rsbm.1980.0002}}</ref> ఆ సమయంలోనే ఆమె ప్రోటీన్ల నిర్మాణాన్ని నిర్ణయించడంలో ఎక్స్-రే క్రిస్టలోగ్రఫీ సామర్థ్యాన్ని గ్రహించారు. జీవ పదార్థ విశ్లేషణకు ఈ సాంకేతికతను మొదటిసారిగా వర్తింపజేయడంలో ఆమె బెర్నాల్తో కలిసి పెప్సిన్పై పనిచేశారు.<ref>{{cite web |title=Dorothy Crowfoot Hodgkin, OM |url=http://www.sdsc.edu/ScienceWomen/hodgkin.html |access-date=2026-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112214431/http://www.sdsc.edu/ScienceWomen/hodgkin.html |archive-date=2012-01-12 |url-status=dead}}</ref> పెప్సిన్ ప్రయోగం ఎక్కువగా హాడ్జ్కిన్కు దక్కుతుంది, అయితే ఫోటోలను మొదట తీసి తనకు అదనపు కీలక అంతర్దృష్టులను అందించింది బెర్నాల్ అని ఆమె ఎప్పుడూ స్పష్టం చేశారు.<ref name="frs3">{{cite journal |last1=Dodson |first1=Guy |year=2002 |title=Dorothy Mary Crowfoot Hodgkin, O.M. 12 May 1910 – 29 July 1994 |journal=[[Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society]] |volume=48 |pages=179–219 |doi=10.1098/rsbm.2002.0011}}</ref> స్టెరాల్స్ రసాయన శాస్త్రం అలాగే ఎక్స్-రే క్రిస్టలోగ్రఫీపై చేసిన పరిశోధనలకు ఆమెకు 1937లో PhD ప్రదానం చేయబడింది.<ref name="dphd2">{{cite thesis |degree=PhD |url=http://ulmss-newton.lib.cam.ac.uk/vwebv/holdingsInfo?bibId=35884 |title=X-ray crystallography and the chemistry of the sterols |first=Dorothy Mary Crowfoot |last=Hodgkin |publisher=కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం |year=1937 |id={{EThOS|uk.bl.ethos.727110}} |access-date=2026-10-19 |archive-date=2018-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180613085029/https://ulmss-newton.lib.cam.ac.uk/vwebv/holdingsInfo?bibId=35884 |url-status=dead }}</ref>
== వృత్తి అలాగే ఆవిష్కరణలు ==
1933లో హాడ్జ్కిన్కు సోమర్విల్లే కళాశాల రీసెర్చ్ ఫెలోషిప్ను అందించింది, 1934లో ఆమె ఆక్స్ఫర్డ్కు తిరిగి వచ్చారు. ఆమె తన స్వంత ల్యాబ్ పరికరాలతో రసాయన శాస్త్రం బోధించడం ప్రారంభించారు. కళాశాల ఆమెను 1936లో దాని మొదటి ఫెలో అలాగే రసాయన శాస్త్ర ట్యూటర్గా నియమించింది, ఆమె 1977 వరకు ఈ పదవిలో కొనసాగారు. 1940లలో ఆమె విద్యార్థులలో ఒకరైన మార్గరెట్ రాబర్ట్స్ (తర్వాత మార్గరెట్ థాచర్) ఉన్నారు,<ref>{{cite book |last=Young |first=Hugo |title=One of us: a biography of Margaret Thatcher |publisher=Macmillan |year=1989 |isbn=978-0-333-34439-2 |location=London}}</ref> ఆమె ప్రధాన మంత్రిగా ఉన్న సమయంలో తన మాజీ గురువుపై గౌరవంతో డౌనింగ్ స్ట్రీట్లోని తన కార్యాలయంలో హాడ్జ్కిన్ చిత్రాన్ని వేలాడదీశారు.<ref name="ferry19993"/> అయితే హాడ్జ్కిన్ జీవితాంతం లేబర్ పార్టీ మద్దతుదారుగా ఉన్నారు.<ref>{{cite news |author=BBC UK Politics |date=19 ఆగస్టు 2014 |title=Thatcher and Hodgkin: How chemistry overcame politics |work=BBC News |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-politics-28801302}}</ref>
1953 ఏప్రిల్లో, సిడనీ బ୍ରెన్నర్, జాక్ దునిట్జ్, లెస్లీ ఆర్జెల్, బెరిల్ ఎం. ఔంటన్లతో కలిసి, ఫ్రాన్సిస్ క్రిక్ అలాగే జేమ్స్ డి. వాట్సన్ నిర్మించిన DNA డబుల్ హెలిక్స్ నిర్మాణ నమూనాను చూడటానికి ఆక్స్ఫర్డ్ నుండి కేంబ్రిడ్జ్కు వెళ్లిన మొదటి వ్యక్తులలో హాడ్జ్కిన్ ఒకరు. DNA నిర్మాణ నమూనాను చూడటానికి తాము వెళ్తున్నట్లు హాడ్జ్కిన్ ప్రకటించిన తర్వాత వారు రెండు కార్లలో కేంబ్రిడ్జ్కు వెళ్లారని దివంగత డాక్టర్ బెరిల్ ఔంటన్ చెప్పారు.
హాడ్జ్కిన్ 1955లో ఆక్స్ఫర్డ్లో రీడర్ అయ్యారు<ref>{{Cite web |date=2025-08-13 |title=Wolfson Research Professorship of the Royal Society: Professor Hodgkin |url=https://royalsociety.org/news-resources/history-of-science-resources/wolfson-archive/royal-society/ |website=Royal Society}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Johnson |first=Louise N. |last2=Phillips |first2=David |date=సెప్టెంబర్ 1994 |title=Professor Dorothy Hodgkin, OM, FRS |journal=Nature Structural & Molecular Biology |volume=1 |issue=9 |pages=573–576 |doi=10.1038/nsb0994-573}}</ref> అలాగే ఆమెకు తర్వాతి సంవత్సరంలో పూర్తిగా ఆధునిక ప్రయోగశాల ఇవ్వబడింది.<ref>{{cite book |last=Yount |first=Lisa |title=A Biographical Dictionary A to Z of Women In Science and Math |publisher=Facts On File, Inc |year=1999 |isbn=978-0-8160-3797-1 |location=New York, NY |page=91}}</ref> 1960లో, హాడ్జ్కిన్ రాయల్ సొసైటీ వోల్సన్ రీసెర్చ్ ప్రొఫెసర్గా నియమితులయ్యారు, ఆమె 1970 వరకు ఈ పదవిని నిర్వహించారు.<ref name="bio2">{{cite web |author=Anon |year=2014 |title=The Biography of Dorothy Mary Hodgkin |url=http://news.biharprabha.com/2014/04/the-biography-of-dorothy-mary-hodgkin/}}</ref> ఇది ఆక్స్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో తన పనిని కొనసాగించడానికి ఆమెకు జీతం, పరిశోధనా ఖర్చులు అలాగే పరిశోధనా సహాయాన్ని అందించింది. ఆమె 1977 నుండి 1983 వరకు ఆక్స్ఫర్డ్లోని వోల్సన్ కళాశాలలో ఫెలోగా ఉన్నారు.<ref>{{cite web |title=Award winners |url=http://www.ox.ac.uk/about/oxford-people/award-winners |publisher=ఆక్స్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం}}</ref>
=== స్టెరాయిడ్ నిర్మాణం ===
హాడ్జ్కిన్ ముఖ్యంగా త్రిమితీయ జీవఅణు నిర్మాణాలను కనుగొనడంలో ప్రసిద్ధి చెందారు.<ref name="glusker"/> 1945లో, సి.హెచ్. (హ్యారీ) కార్లిస్తో కలిసి పని చేస్తూ, ఆమె కొలెస్ట్రాల్ అయోడైడ్ యొక్క మొట్టమొదటి అటువంటి నిర్మాణాన్ని ప్రచురించారు (ఆమె తన డాక్టరల్ అధ్యయనాల రోజుల నుండి కొలెస్ట్రాల్లతో పనిచేశారు).<ref>{{cite journal | doi = 10.1098/rspa.1943.0040| title = The Crystal Structure of Cholesteryl Iodide| journal = Proceedings of the Royal Society A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences| volume = 184| issue = 996| page = 64| year = 1945| last1 = Carlisle | first1 = C.H.| last2 = Crowfoot | first2 = D.}}</ref>
=== పెన్సిలిన్ నిర్మాణం ===
1945లో, హాడ్జ్కిన్ అలాగే బయోకెమిస్ట్ బార్బరా లోతో సహా ఆమె సహచరులు పెన్సిలిన్ నిర్మాణాన్ని కనుగొన్నారు, ఆ సమయంలో శాస్త్రీయ అభిప్రాయానికి విరుద్ధంగా, ఇందులో బీటా-లాక్టమ్ రింగ్ ఉందని నిరూపించారు. ఈ పని 1949 వరకు ప్రచురించబడలేదు.<ref>{{cite book |last1=Crowfoot |first1=D. |title=Chemistry of Penicillin (1949) |last2=Bunn |first2=Charles W. |last3=Low |first3=Barabara W. |last4=Turner-Jones |first4=Annette |publisher=Princeton University Press |editor1=Clarke, H.T. |pages=310–67 |chapter=X-ray crystallographic investigation of the structure of penicillin |doi=10.1515/9781400874910-012 |isbn=9781400874910}}</ref>{{refn|group=nb|ప్రథమ రచయిత్రిగా [[Dorothy Hodgkin#Aliases|D. క్రౌఫుట్.]]}}
=== విటమిన్ B12 నిర్మాణం ===
1948లో, హాడ్జ్కిన్ మొట్టమొదటిసారిగా విటమిన్ B12 ని కనుగొన్నారు,<ref>{{cite web|last1=Hodgkin|first1=Dorothy|title=Beginning to work on vitamin B12|url=http://www.webofstories.com/play/dorothy.hodgkin/31|website=Web of Stories}}</ref> ఇది అత్యంత సంక్లిష్టమైన విటమిన్లలో ఒకటి, ఆమె కొత్త స్ఫటికాలను సృష్టించారు. విటమిన్ B12 ఆ ఏడాది ప్రారంభంలో మెర్క్లో మొదటిసారిగా కనుగొనబడింది. ఆ సమయంలో దాని నిర్మాణం దాదాపు పూర్తిగా తెలియదు, మరియు కోబాల్ట్ కలిగి ఉందని హాడ్జ్కిన్ కనుగొన్నప్పుడు, ఎక్స్-రే క్రిస్టలోగ్రఫీ విశ్లేషణ ద్వారా నిర్మాణ వాస్తవికతను నిర్ణయించవచ్చని ఆమె గ్రహించారు. అణువు యొక్క పెద్ద పరిమాణం, కోబాల్ట్ మినహా అణువులు ఎక్కువగా లెక్కించబడవు అనే వాస్తవం నిర్మాణాత్మక విశ్లేషణలో సవాలును విసిరింది.<ref name=Encyclopedia.com>{{cite web|title=Hodgkin, Dorothy Mary Crowfoot|url=http://www.encyclopedia.com/topic/Dorothy_Mary_Crowfoot_Hodgkin.aspx|website=Encyclopedia.com|publisher=Cengage Learning}}</ref>
ఈ స్ఫటికాల నుండి, ఆమె పోర్ఫిరిన్ రింగ్ నిర్మాణం ఉందని ఊహించారు ఎందుకంటే స్ఫటికాలు ప్లీక్రోయిక్గా ఉన్నాయి, ఈ కనుగొన్న విషయాన్ని ఆమె తరువాత ఎక్స్-రే క్రిస్టలోగ్రఫీని ఉపయోగించి నిర్ధారించారు. హాడ్జ్కిన్ ప్రచురించిన B12 అధ్యయనాన్ని లారెన్స్ బ్రాగ్ "ధ్వని గోడను బద్దలు కొట్టడం" వలె ముఖ్యమైనదిగా అభివర్ణించారు.<ref name="Encyclopedia.com"/><ref>{{cite journal | doi = 10.1038/1741169a0| pmid = 13223773| title = Structure of Vitamin B12: X-ray Crystallographic Evidence on the Structure of Vitamin B12| url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_1954-12-25_174_4443/page/1169| journal = [[Nature (journal)|Nature]]| volume = 174| issue = 4443| pages = 1169–71| year = 1954| last1 = Brink | first1 = C. | last2 = Hodgkin | first2 = D.C. | last3 = Lindsey | first3 = J. | last4 = Pickworth | first4 = J. | last5 = Robertson | first5 = J.H. | last6 = White | first6 = J.G.}}</ref> మెర్క్కు చెందిన శాస్త్రవేత్తలు గతంలో B12 ని స్ఫటికీకరించారు, అయితే ఆ పదార్థం యొక్క వక్రీభవన సూచికలను మాత్రమే ప్రచురించారు.<ref>{{cite journal|last1=Rickes|first1=E. L.|last2=Brink|first2=N.G.|last3=Koniuszy|first3=F.R.|last4=Wood|first4=T.R.|last5=Folkers|first5=K.|title=Crystalline Vitamin B12|url=https://archive.org/details/sim_science_1948-04-16_107_2781/page/396|journal=Science|date=16 ఏప్రిల్ 1948|volume=107|issue=2781|pages=396–97|doi=10.1126/science.107.2781.396}}</ref> హాడ్జ్కిన్కు నోబెల్ బహుమతి లభించిన B12 యొక్క తుది నిర్మాణం 1955<ref>{{cite journal|doi=10.1038/176325a0|pmid=13253565|title=Structure of Vitamin B12: The Crystal Structure of the Hexacarboxylic Acid derived from B12 and the Molecular Structure of the Vitamin|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1955-08-20_176_4477/page/325|journal=Nature|volume=176|issue=4477|pages=325–28|year=1955|last1=Hodgkin|first1=Dorothy Crowfoot|last2=Pickworth|first2=Jenny|last3=Robertson|first3=John H.|last4=Trueblood|first4=Kenneth N.|last5=Prosen|first5=Richard J.|last6=White|first6=John G.}}</ref> అలాగే 1956లో ప్రచురించబడింది.<ref>{{cite journal |author1=Hodgkin, Dorothy Crowfoot |author2=Kamper, Jennifer |author3=Mackay, Maureen |author4=Pickworth, Jenny |author5=Trueblood, Kenneth N |author6=White, John G.|title=Structure of vitamin B12|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1956-07-14_178_4524/page/64 |journal=Nature|volume=178|issue=4524|pages=64–66|date=జూలై 1956|doi=10.1038/178064a0}}</ref>
=== ఇన్సులిన్ నిర్మాణం ===
ఇన్సులిన్ హాడ్జ్కిన్ యొక్క అత్యంత అసాధారణమైన పరిశోధనా ప్రాజెక్ట్. ఇది 1934లో రాబర్ట్ రాబిన్సన్ ఆమెకు స్ఫటికాకార ఇన్సులిన్ యొక్క చిన్న నమూనాను అందించినప్పుడు ప్రారంభమైంది. ఈ హార్మోన్ శరీరంలో కలిగించే సంక్లిష్టమైన అలాగే విస్తృతమైన ప్రభావం కారణంగా ఆమెను ఆకట్టుకుంది. అయితే ఈ దశలో ఇన్సులిన్ అణువు యొక్క సంక్లిష్టతను ఎదుర్కోవటానికి ఎక్స్-రే క్రిస్టలోగ్రఫీ తగినంతగా అభివృద్ధి చెందలేదు. ఆమె ఇతరులు ఈ సాంకేతికతను మెరుగుపరచడానికి అనేక సంవత్సరాలు గడిపారు.
ఎక్స్-రే క్రిస్టలోగ్రఫీ అలాగే కంప్యూటింగ్ సాంకేతికతలు ఇన్సులిన్ వంటి పెద్ద అలాగే సంక్లిష్టమైన అణువులను ఎదుర్కోగలిగే వరకు ఆమె ఇన్సులిన్ స్ఫటికం యొక్క మొదటి ఫోటోగ్రాఫ్ను తీసుకున్న 35 సంవత్సరాలు పట్టింది. ఇన్సులిన్ నిర్మాణాన్ని ఛధేయాలనే హాడ్జ్కిన్ కల 1969 వరకు నిలిచిపోయింది, ఆ సమయంలో ఆమె చివరకు మొదటిసారిగా నిర్మాణాన్ని వెలికితీసేందుకు యువ, అంతర్జాతీయ శాస్త్రవేత్తల బృందంతో కలిసి పని చేయగలిగింది. టైప్ వన్ అలాగే టైప్ టూ డయాబెటిస్ చికిత్స కోసం ఇన్సులిన్ పెద్ద ఎత్తున ఉత్పత్తి చేయడానికి మార్గం సుగమం చేయడంలో ఇన్సులిన్తో హాడ్జ్కిన్ చేసిన పని దోహదపడింది.<ref name="massivesci.com">{{cite web |last1=Weidman |first1=Chelsea |title=Meet Dorothy Hodgkin, the biochemist who pieced together penicillin, insulin, and vitamin B12 |url=https://massivesci.com/articles/dorothy-hodgkin-facts-penicillin-insulin-vitamin-b12-folate-cobalamin-antibiotic/ |website=Massive Science |date=12 మే 2019}}</ref> ఇన్సులిన్ పరిశోధనలో చురుకుగా ఉన్న ఇతర ప్రయోగశాలలతో సహకరించడానికి, సలహాలు ఇవ్వడానికి అలాగే ఇన్సులిన్ ప్రాముఖ్యత గురించి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రసంగాలు చేయడానికి ఆమె ప్రయాణించారు. ఇన్సులిన్ నిర్మాణాన్ని పరిష్కరించడం వలన డయాబెటిస్ చికిత్సకు సంబంధించి రెండు ముఖ్యమైన ప్రభావాలు ఉన్నాయి, ఇన్సులిన్ సామూహిక ఉత్పత్తిని సాధ్యం చేయడం అలాగే భవిష్యత్తులో రోగులకు మెరుగైన ఔషధ ఎంపికలను సృష్టించడానికి ఇన్సులిన్ నిర్మాణాన్ని మార్చడానికి శాస్త్రవేత్తలను అనుమతించడం.<ref name="massivesci.com"/>
== వ్యక్తిగత జీవితం ==
=== వ్యక్తిత్వం ===
జైవికంగా ముఖ్యమైన అణువుల యొక్క ఆమె నిర్మాణ అధ్యయనాలు ఆమె పని జీవితంలో అభివృద్ధి చెందుతున్న రంగానికి ప్రమాణాలను సెట్ చేశాయి. జీవన వ్యవస్థలలో ఈ అణువులు తమ పనులను ఎలా నిర్వహిస్తాయనే దానిపై ఆమె అవగాహనకు సలహాలను అందించారు.
=== మెంటార్ ===
హాడ్జ్కిన్ మెంటార్ ప్రొఫెసర్ జాన్ డెస్మండ్ బెర్నాల్ ఆమె జీవితాన్ని శాస్త్రీయంగా, రాజకీయంగా అలాగే వ్యక్తిగతంగా బాగా ప్రభావితం చేశారు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో బెర్నాల్ బ్రిటన్ ప్రభుత్వానికి కీలకమైన శాస్త్రీయ సలహాదారుగా ఉన్నారు. అతను కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ యొక్క బహిరంగ సభ్యుడు అలాగే 1956 హంగేరియన్ విప్లవం వరకు సోవియట్ పాలనకు నమ్మకమైన మద్దతుదారుడు. అతను మహిళలకు సమాన అవకాశాలను నమ్మే రసాయన శాస్త్రవేత్త. తన ప్రయోగశాలలో, హాడ్జ్కిన్ స్టెరాల్స్తో సహా జీవ అణువులపై తాను ప్రారంభించిన పనిని విస్తరించారు. పెప్సిన్ అలాగే స్ఫటికాకార ప్రోటీన్ యొక్క మొదటి ఎక్స్-రే డిఫ్రాక్షన్ అధ్యయనం చేయడానికి ఆమె అతనికి సహాయం చేసింది. హాడ్జ్కిన్ ఎల్లప్పుడూ అతన్ని "సేజ్" అని పిలిచేవారు. ఆమె థామస్ హాడ్జ్కిన్ను కలవడానికి ముందు వారు ప్రేమికులు.<ref>{{cite book |last1=Brown |first1=Andrew |title=J.D. Bernal – the Sage of Science |date=2005 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-920565-3 |pages=137–40}}</ref> డొరొతీ అలాగే బెర్నాల్ ఇద్దరి వివాహాలు ఆ కాలపు ప్రమాణాలకు భిన్నంగా ఉన్నాయి.{{sfn|Ferry|1998|pages=94–101}}
=== ఆరోగ్యం ===
1934లో, 24 సంవత్సరాల వయస్సులో, డొరొతీ చేతుల్లో నొప్పిని అనుభవించడం ప్రారంభించారు, వాటి వాపునకు గురయ్యాయి. ఆమెకు రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అయింది, మరియు థర్మల్ బాత్స్ అలాగే గోల్డ్ ట్రీట్మెంట్స్ కోసం బక్స్టన్లోని క్లినిక్కి వెళ్లారు.<ref>{{cite book |last=Grinstein |first=Louise S. |title=Women in Chemistry and Physics: A Biobibliographic Sourcebook. |publisher=Greenwood Press |year=1993 |isbn=9780253209078 |pages=255}}</ref> కొన్ని చికిత్సల తర్వాత, హాడ్జ్కిన్ ల్యాబ్కు తిరిగి వచ్చారు, అక్కడ ఆమె తన చేతుల పరిస్థితి కారణంగా ఎక్స్-రే పరికరాలపై ప్రధాన స్విచ్ను ఉపయోగಿಸಲು కష్టపడ్డారు. స్విచ్ను ఆపరేట్ చేయడానికి ఆమె స్వయంగా ఒక లీవర్ను సృష్టించాల్సి వచ్చింది.<ref>{{cite web |title=Dorothy Hodgkin FRS – Scientists with disabilities {{!}} Royal Society |url=https://royalsociety.org/topics-policy/diversity-in-science/scientists-with-disabilities/dorothy-hodgkin/}}</ref> కాలక్రమేణా ఆమె పరిస్థితి మరింత దిగజారింది, ఆమె చేతులు అలాగే కాళ్ళలో వైకల్యాలు ఏర్పడ్డాయి, సుదీర్ఘకాలం పాటు నొప్పులు భరించారు. హాడ్జ్కిన్ తన తరువాతి జీవితంలో ఎక్కువ సమయం వీల్చైర్లో గడిపినప్పటికీ, ఆమె తన వృత్తిలో శాస్త్రీయంగా చురుగ్గా ఉన్నారు.<ref>{{cite web |last=Walters |first=Grayson |title=Not Standing Still's Disease |url=https://www.notstandingstillsdisease.com/2010/01/14/dorothy-hodgkin/}}</ref>
=== వివాహం అలాగే కుటుంబం ===
1937లో, డొరొతీ క్రౌఫుట్ చరిత్రకారుడి కుమారుడైన థామస్ లయోనెల్ హాడ్జ్కిన్ను వివాహం చేసుకున్నారు, అతను వలస కార్యాలయం నుండి రాజీనామా చేసిన తర్వాత ఇంగ్లండ్ ఉత్తర భాగంలోని మైనింగ్ అలాగే పారిశ్రామిక సంఘాలలో వయోజన విద్య తరగతిని బోధిస్తున్నారు.<ref>{{cite news |date=26 మార్చి 1982 |title=Mr Thomas Hodgkin |newspaper=[[The Times]]}}</ref> అతను కమ్యూనిస్ట్ పార్టీలో అప్పుడప్పుడు సభ్యుడిగా ఉన్నారు అలాగే ఆఫ్రికన్ రాజకీయాలు, చరిత్రపై అనేక ప్రధాన రచనలు రాశారు, ఆక్స్ఫర్డ్లోని బల్లియోల్ కళాశాలలో ప్రసిద్ధ లెక్చరర్గా మారారు.<ref name="ODNB-Wolfers2">Michael Wolfers, [http://www.oxforddnb.com/view/article/51860 'Hodgkin, Thomas Lionel (1910–1982)'], ''[[Oxford Dictionary of National Biography]]'', 2004</ref> అతని ఆరోగ్యం సైనిక సేవకు సరిపోకపోవడంతో, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం అంతటా అతను పని కొనసాగించారు, వారాంతాల్లో ఆక్స్ఫర్డ్కు తిరిగి వచ్చారు, అక్కడ అతని భార్య పెన్సిలిన్పై పని చేస్తూనే ఉంది. ఈ దంపతులకు ముగ్గురు పిల్లలు: లూక్ (1938 – అక్టోబర్ 2020), ఎలిజబెత్ (జననం 1941) అలాగే టోబి (జననం 1946). పెద్ద కుమారుడు లూక్ వార్విక్ కొత్త విశ్వవిద్యాలయంలో గణిత శిక్షకుడిగా మారారు. వారి కుమార్తె ఎలిజబెత్ తన తండ్రి చరిత్రకారుడి వృత్తిని అనుసరించారు. వారి చిన్న కుమారుడు టోబి వృక్షశాస్త్రం అలాగే వ్యవసాయాన్ని అభ్యసించారు. మొత్తంమీద, థామస్ హాడ్జ్కిన్ పశ్చిమ ఆఫ్రికాలో ఎక్కువ కాలం గడిపారు, అక్కడ అతను ఉద్భవిస్తున్న పోస్ట్ కొలోనియల్ రాష్ట్రాలకు ఉత్సాహభరితమైన మద్దతుదారు అలాగే క్రానికలర్గా ఉన్నారు. థామస్ హాడ్జ్కిన్ 25 మార్చి 1982న గ్రీస్ దేశంలో మరణించారు.
=== మారుపేర్లు ===
హాడ్జ్కిన్ 1949 వరకు "డొరొతీ క్రౌఫుట్" గా ప్రచురించారు, ఆ సమయంలో ఆమె 'ది కెమిస్ట్రీ ఆఫ్ పెన్సిలిన్' కు అందించిన అధ్యాయంలో తన వివాహ పేరును ఉపయోగించమని హಾನ್స్ థాచర్ క్లార్క్ కార్యదర్శిచే ఒప్పించబడ్డారు. అప్పటికి ఆమెకు వివాహం జరిగి 12 సంవత్సరాలు అయింది, ముగ్గురు పిల్లలకు జన్మనిచ్చారు అలాగే రాయల్ సొసైటీ (FRS) ఫెలోగా ఎన్నికయ్యారు.<ref name="nobelbio" />
ఆ తర్వాత ఆమె "డొరొతీ క్రౌఫుట్ హాడ్జ్కిన్" గా ప్రచురించారు, మరియు నోబెల్ ఫౌండేషన్ ఆమెకు ఇచ్చిన పురస్కారంలో అలాగే ఇతర నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతల మధ్య చేర్చిన జీవిత చరిత్రలో ఉపయోగించిన పేరు ఇదే;<ref name=nobelbio>{{cite web |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1964/hodgkin-bio.html |title=Dorothy Crowfoot Hodgkin – Biographical |publisher=The Nobel Foundation}}</ref> దీనిని సైన్స్ హిస్టరీ ఇన్స్టిట్యూట్ కూడా పిలుస్తుంది.<ref>{{cite web |url=https://www.sciencehistory.org/historical-profile/dorothy-crowfoot-hodgkin |title=Dorothy Crowfoot Hodgkin |publisher=Science History Institute |date=జూన్ 2016}}</ref><ref name="Distillations">{{cite journal|last1=Meyer|first1=Michal|title=Sketch of a Scientist|journal=Distillations|date=2018|volume=4|issue=1|pages=10–11}}</ref> సరళత కోసం, రాయల్ సొసైటీ డొరొతీ హాడ్జ్కిన్ ఫెలోషిప్ స్పాన్సర్షిప్ను సూచించేటప్పుడు,<ref name=dhf/> అలాగే సోమర్విల్లే కళాశాల ఆమె గౌరవార్థం వార్షికోత్సవ ఉపన్యాసాలను ప్రారంభించిన తర్వాత, ఆమెను "డొరొతీ హాడ్జ్కిన్" అని పిలుస్తారు.
యునైటెడ్ కింగ్డమ్ నేషనల్ ఆర్కైవ్స్ ఆమెను "డొరొతీ మేరీ క్రౌఫుట్ హాడ్జ్కిన్" అని సూచిస్తాయి; ఆమె పనిచేసిన లేదా నివసించిన ప్రదేశాలను స్మరించుకునే వివిధ పలకలపై, ఉదాహరణకు 94 వుడ్స్టాక్ రోడ్, ఆక్స్ఫర్డ్, ఆమె "డొరొతీ క్రౌఫుట్ హాడ్జ్కిన్". 2022లో, ఆక్స్ఫర్డ్లోని బయోకెమిస్ట్రీ విభాగం తన విస్తరించిన భవనానికి హాడ్జ్కిన్ పేరు పెట్టింది, దానిని "డొరొతీ క్రౌఫుట్ హాడ్జ్కిన్ బిల్డింగ్" అని పిలిచింది.<ref>{{cite web |url=https://www.bioch.ox.ac.uk/article/new-biochemistry-building-renamed-the-dorothy-crowfoot-hodgkin-building |title=New biochemistry building renamed the Dorothy Crowfoot Hodgkin Building |website=ఆక్స్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం |date=మే 2022}}</ref>
=== విదేశీ శాస్త్రవేత్తలతో పరిచయాలు ===
1950లు అలాగే 1970ల మధ్య, హాడ్జ్కిన్ మాస్కోలోని క్రిస్టలోగ్రఫీ ఇన్స్టిట్యూట్; భారతదేశంలో; అలాగే బీజింగ్, షాంఘైలలో ఇన్సులిన్ నిర్మాణంపై పని చేస్తున్న చైనీస్ సమూహంతో విదేశాలలో తన రంగంలోని శాస్త్రవేత్తలతో శాశ్వత పరిచయాలను ఏర్పరచుకున్నారు.
చైనాకు ఆమె మొదటి సందర్శన 1959లో జరిగింది. తదుపరి పావు శతాబ్దంలో, ఆమె అక్కడికి మరో ఏడుసార్లు ప్రయాణించారు, చివరి సందర్శన ఆమె మరణానికి ఒక సంవత్సరం ముందు జరిగింది.{{sfn|Ferry|1998|pp=335–42}} చైనీస్ బృందం హాడ్జ్కిన్ బృందం కంటే ఆలస్యంగా అయినప్పటికీ స్వతంత్రంగా ఇన్సులిన్ నిర్మాణాన్ని పరిష్కరించిన తర్వాత 1971లో జరిగిన సందర్శన ప్రత్యేకంగా గుర్తుండిపోతుంది. తదుపరి మూడు సంవత్సరాలలో, 1972–1975, ఆమె క్రిస్టలోగ్రఫీ ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ అధ్యక్షురాలిగా ఉన్నప్పుడు, దేశ శాస్త్రవేత్తలు యూనియన్లో సభ్యులుగా మారడానికి అలాగే దాని సమావేశాలకు హాజరవడానికి చైతన్యపరచలేకపోయారు.
మరొక "పీపుల్స్ డెమోక్రసీ" లోని శాస్త్రవేత్తతో ఆమె సంబంధాలు తక్కువ సంతోషకరమైన ఫలితాలను ఇచ్చాయి. 73 సంవత్సరాల వయస్సులో, హాడ్జ్కిన్ 'స్టెరియోస్పెసిఫైడ్ పాలిమరైజేషన్ ఆఫ్ ఐసోప్రీన్' యొక్క ఆంగ్ల సంచికకు ముందుమాట రాశారు, దీనిని రొమేనియా కమ్యూనిస్ట్ డిక్టేటర్ భార్య ఎలెనా చౌసెస్కు చేసిన పనిగా రాబర్ట్ మాక్స్వెల్ ప్రచురించారు. రచయిత యొక్క "అవుట్స్టాండింగ్ అచీవ్మెంట్స్" అలాగే "ఆకట్టుకునే" వృత్తిని గురించి హాడ్జ్కిన్ రాశారు.<ref>{{cite book|title=Stereospecific Polymerization of Isoprene|first=Elena|last=Ceausescu|publisher=Pergamon|year=1983|isbn=978-0-08-029987-7}}</ref> 1989 రొమేనియన్ విప్లవం సమయంలో చౌసెస్కు పడిపోయిన తర్వాత, ఎలెనా చౌసెస్కు సెకండరీ పాఠశాలను పూర్తి చేయలేదని అలాగే విశ్వవిద్యాలయానికి హాజరుకాలేదని వెల్లడైంది. ఆమె శాస్త్రీయ ఆధారాలు ఒక మోసం, మరియు ప్రశ్నలోని ప్రచురణ మోసపూరిత డాక్టరేట్ పొందడానికి శాస్త్రవేత్తల బృందంచే ఆమె కోసం వ్రాయబడింది.<ref>{{cite book|title=Kiss the Hand You Cannot Bite|first=Edward|last=Behr|year=1991|isbn=978-0-679-40128-5|publisher=Villard Books}}</ref>
=== రాజకీయ అభిప్రాయాలు అలాగే కార్యకలాపాలు ===
హాడ్జ్కిన్ రాజకీయ కార్యకలాపాలు, ఆమె భర్త కమ్యూనిస్ట్ పార్టీతో సంబంధం కారణంగా, ఆమె 1953లో యుఎస్లోకి ప్రవేశించకుండా నిషేధించబడ్డారు అలాగే CIA మినహాయింపు ద్వారా తప్ప దేశాన్ని సందర్శించడానికి అనుమతించబడలేదు.<ref>{{cite book|last1=Rose|first1=Hilary|title=Love, Power, and Knowledge: Towards a Feminist Transformation of the Sciences|date=1994|publisher=Indiana University Press|isbn=9780253209078|page=139}}</ref>
1961లో థామస్ ఘనా అధ్యక్షుడు క్వామే నిక్రుమాకు సలహాదారు అయ్యారు, 1966లో నిక్రుమా తొలగింపుకు ముందు ఆమె ఈ దేశాన్ని ఎక్కువ కాలం సందర్శించారు. తనకు నోబెల్ బహుమతి లభించిందని వార్త అందుకున్నప్పుడు హాడ్జ్కిన్ తన భర్లతో కలిసి ఘనాలో ఉన్నారు.
ఆమె తన తల్లి మోలీ నుండి సామాజిక అసమానతలు అలాగే సాయుధ సంఘర్షణను నివారించడానికి ఆమె వంతు కృషి చేయాలనే సంకల్పాన్ని పొందారు. డొరొతీ అణు యుద్ధ ముప్పు గురించి ప్రత్యేకంగా ఆందోళన చెందారు. 1976లో, ఆమె పగ్వాష్ కాన్ఫరెన్స్కు అధ్యక్షురాలయ్యారు అలాగే ఈ పదవిలో ఆమెకు ముందు లేదా తరువాత పనిచేసిన వారందరికంటే ఎక్కువ కాలం పనిచేశారు. ఇంటర్మీడియట్-రేంజ్ న్యూక్లియర్ ఫోర్సెస్ ట్రీటీ "స్వల్ప అలాగే దీర్ఘకాలిక అణు ఆయుధ వ్యవస్థలపై ప్రపంచవ్యాప్త నిషేధాన్ని, అలాగే చొరబాటు ధృవీకరణ పాలనాన్ని" విధించిన తరువాతి సంవత్సరం 1988లో ఆమె తప్పుకున్నారు.<ref name=jak>{{cite journal | last1 = Howard | first1 = Judith Anne Kathleen | title = Timeline: Dorothy Hodgkin and her contributions to biochemistry | doi = 10.1038/nrm1243 | journal = [[Nature Reviews Molecular Cell Biology]] | volume = 4 | issue = 11 | pages = 891–96 | year = 2003 | pmid = 14625538}}</ref> శాంతి అలాగే నిరాయుధీకరణ కోసం ఆమె చేసిన కృషికి గుర్తింపుగా 1987లో సోవియట్ ప్రభుత్వం నుండి ఆమె లెనిన్ శాంతి బహుమతిని స్వీకరించారు.
=== వైకల్యం అలాగే మరణం ===
దూరం కారణంగా, ఆస్ట్రేలియాలో జరిగిన 1987 క్రిస్టలోగ్రఫీ ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ కాంగ్రెస్కు హాజరుకాకూడదని హాడ్జ్కిన్ నిర్ణయించుకున్నారు. అయితే, పెరుగుతున్న బలహీనతను లెక్కచేయకుండా, ఆమె 1993 కాంగ్రెస్ కోసం బీజింగ్కు వెళ్లి అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచారు, అక్కడ ఆమెను అందరూ స్వాగతించారు.
వార్విక్షైర్లోని షిప్స్టన్-అన్-స్టూర్ సమీపంలోని ఇల్మింగ్టన్ గ్రామంలోని తన భర్త ఇంట్లో స్ట్రోక్ కారణంగా ఆమె జూలై 1994లో మరణించారు.<ref name="bio"/>
== చిత్రాలు ==
లండన్లోని నేషనల్ పోర్ట్రెయిట్ గ్యాలరీ డొరొతీ హాడ్జ్కిన్ యొక్క 17 చిత్రాలను జాబితా చేసింది,<ref>{{cite web |title=Search the Collection: Dorothy Hodgkin |url=https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp05412/dorothy-mary-crowfoot-hodgkin |website=National Portrait Gallery, London}}</ref> ఇందులో మాగ్గి హాంబ్లింగ్ ద్వారా ఆమె డెస్క్ వద్ద ఉన్న ఆయిల్ పెయింటింగ్<ref>{{cite web |title=Dorothy Hodgkin |url=https://www.npg.org.uk/collections/search/portrait/mw07497/Dorothy-Hodgkin |website=National Portrait Gallery, London}}</ref> అలాగే డేవిడ్ మోంట్గోమెరీ ఫోటోగ్రాఫ్ చిత్రం ఉన్నాయి.<ref>{{cite web |title=Dorothy Hodgkin |url=https://www.npg.org.uk/collections/search/person/mp05412/dorothy-mary-crowfoot-hodgkin |website=National Portrait Gallery, London}}</ref>
గ్రాహం సదర్లాండ్ 1978లో డొరొతీ క్రౌఫుట్ హాడ్జ్కిన్ చిత్రం కోసం ప్రాథమిక రేఖాచిత్రాలను తయారు చేశారు. ఒక స్కెచ్ సైన్స్ హిస్టరీ ఇన్స్టిట్యూట్ సేకరణలో అలాగే మరొకటి లండన్లోని రాయల్ సొసైటీలో ఉంది. ఈ చిత్రం ఎప్పటికీ పూర్తి కాలేదు.<ref name="Distillations"/><ref>{{cite web |title=Digital Collections: Professor Dorothy Hodgkin |url=https://digital.sciencehistory.org/works/zg64tm662 |website=Science History Institute}}</ref><ref>{{cite web |title=A Nobel laureate |url=https://royalsociety.org/collections/dorothy-hodgkin/ |website=The Royal Society}}</ref>
బ్రియన్ ఆర్గాన్ చేత డొరొతీ హాడ్జ్కిన్ చిత్రం రాయల్ సొసైటీ సేకరణలో భాగంగా మారడానికి ప్రైవేట్ సబ్స్క్రిప్షన్ ద్వారా నియమించబడింది. 25 మార్చి 1982న సొసైటీ అధ్యక్షుడిచే ఆమోదించబడింది, సొసైటీ సేకరణలో చేర్చబడిన మహిళా ఫెలో యొక్క మొదటి చిత్రం ఇది.<ref name="Cornforth">{{cite journal |last1=Cornforth |first1=J. |title=Portrait of Dorothy Hodgkin, O.M., F.R.S. |journal=Notes and Records of the Royal Society |date=1 ఆగస్టు 1982 |volume=37 |issue=1 |pages=1–4 |doi=10.1098/rsnr.1982.0001}}</ref><ref>{{cite web |title=Portrait of Dorothy Hodgkin |url=https://pictures.royalsociety.org/image-rs-9626 |website=The Royal Society}}</ref>
== గౌరవాలు అలాగే పురస్కారాలు ==
=== జీవించి ఉన్నప్పుడు ===
* 1945 నాటికి ఆమె విటమిన్ B12 నిర్మాణాన్ని గుర్తించడంలో విజయం సాధించారు, దాని అణువుల అమరికను మూడు పరిమాణాలలో వివరించారు.
* 1947లో, ఆమె రాయల్ సొసైటీ (FRS) ఫెలోగా ఎన్నికయ్యారు.<ref name="frs6">{{cite journal |last1=Dodson |first1=Guy |year=2002 |title=Dorothy Mary Crowfoot Hodgkin, O.M. 12 May 1910 – 29 July 1994 |journal=[[Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society]] |volume=48 |pages=179–219 |doi=10.1098/rsbm.2002.0011}}</ref>
* 1958లో, ఆమె అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్సెస్ యొక్క ఫారిన్ హానరరీ మెంబర్గా ఎన్నికయ్యారు.<ref name="AAAS">{{cite web|title=Book of Members, 1780–2010: Chapter H|url=http://www.amacad.org/publications/BookofMembers/ChapterH.pdf|publisher=American Academy of Arts and Sciences}}</ref>
* హాడ్జ్కిన్ 1964లో రసాయన శాస్త్రంలో నోబెల్ బహుమతిని గెలుచుకున్నారు, ఇది గుర్తించిన మూడు శాస్త్రాలలో దేనిలోనైనా నోబెల్ బహుమతి పొందిన ఏకైక బ్రిటిష్ మహిళా శాస్త్రవేత్త ఈమె.<ref>{{cite web |url=https://royalsociety.org/about-us/who-we-are/diversity-inclusion/case-studies/scientists-with-disabilities/dorothy-hodgkin/ |website=Royal Society website |title=Dorothy Hodgkin FRS}}</ref><ref name=BBC1>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-33157396 |website=BBC website |title=The women whom science forgot |date=19 జూన్ 2015}}</ref>
* 1965లో ఆమె ఆర్డర్ ఆఫ్ మెరిట్కు నియమితులయ్యారు. ఆర్డర్ను అందుకున్న రెండవ మహిళ ఆమె.<ref>{{cite web |url=https://hekint.org/2020/11/04/dorothy-crowfoot-hodgkin-om-frs-1910-1994/ |website=Hektoen International website |title=Dorothy Crowfoot Hodgkin OM, FRS (1910-1994) |author=J. M. S. Pearce}}</ref>
* 1966లో, ఆమె తన ముఖ్యమైన సహకారానికి ఐయోటా సిగ్మా పై నేషనల్ హానరరీ మెంబర్గా పురస్కారం అందుకున్నారు.<ref name="Awards">{{cite web |url=http://www.iotasigmapi.info/awards/professionalawards.html|title=Professional Awards|author=Anon|publisher=Iota Sigma Pi}}</ref>
* 1970లో, EMBO మెంబర్షిప్ లభించింది.
* 1970 నుండి 1988 వరకు బ్రిస్టల్ విశ్వవిద్యాలయానికి ఛాన్సలర్గా ఉన్నారు.
* 1976లో, ప్రతిష్టాత్మకమైన కాప్లీ పతకాన్ని అందుకున్న మొదటి మహిళ ఆమె.<ref name=BBC1 /><ref>{{cite web |url=https://www.britannica.com/science/Copley-Medal |website=Britannica website |title=Copley Medal}}</ref>
* 1981లో మంచెస్టర్ లిటరరీ అండ్ ఫిలాసఫికల్ సొసైటీ నుండి డాల్టన్ పతకాన్ని అందుకున్నారు.<ref>Memoirs And Proceedings Of The Manchester Literary And Philosophical Society Volume 152 2013-14</ref>
* 1982లో సోవియట్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ యొక్క లోమొనోసొవ్ పతకాన్ని అందుకున్నారు.
* 1983లో ఆస్ట్రియన్ డెకరేషన్ ఫర్ సైన్స్ అండ్ ఆర్ట్ అందుకున్నారు.<ref>{{cite web | url = http://www.parlament.gv.at/PAKT/VHG/XXIV/AB/AB_10542/imfname_251156.pdf | title = Reply to a parliamentary question | page = 690}}</ref>
* 1987లో మిఖాయిల్ గోర్బచేవ్ ప్రభుత్వం నుండి లెనిన్ శాంతి బహుమతిని అంగీకరించారు.
* 1993లో లెస్వియా కరాచ్కినా కనుగొన్న గ్రహశకలానికి ఆమె గౌరవార్థం "హాడ్జ్కిన్" అని పేరు పెట్టారు.<ref>{{cite web |url=http://www.minorplanetcenter.net/iau/ECS/MPCArchive/1993/MPC_19930901.pdf |website=Minor Planet Center |title=Hodgkin}}</ref>
=== వారసత్వం ===
* సోమర్విల్లేలోని విద్యార్థుల వసతి బ్లాక్ డొరొతీ హాడ్జ్కిన్ క్వార్టర్ ఆమె పేరు పెట్టబడింది.<ref>{{cite web |url=https://www.some.ox.ac.uk/life-here/accommodation/ |website=Somerville College website |title=Accommodation at Somerville}}</ref>
* బ్రిటిష్ స్మారక స్టాంపులు - ఆగస్టు 1996లో జారీ చేయబడిన 'ఉమెన్ ఆఫ్ అచీవ్మెంట్' సెట్ కోసం ఎంపిక చేసిన ఐదుగురు మహిళలలో హాడ్జ్కిన్ ఒకరు. 2010లో రాయల్ సొసైటీ స్థాపన 350వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా, సొసైటీ యొక్క అత్యంత ప్రసిద్ధ సభ్యులలో పదిమందిని జరుపుకునే స్టాంపుల సెట్లో హాడ్జ్కిన్ ఒక్కరే మహిళ.<ref>{{cite web |url=https://www.newscientist.com/gallery/the-royal-society-stamp |title=Getting the Royal Society stamp of approval |work=[[New Scientist]]}}</ref>
* రాయల్ సొసైటీ డొరొతీ హాడ్జ్కిన్ ఫెలోషిప్ను ప్రదానం చేస్తుంది.<ref name="dhf">{{cite web|url=https://royalsociety.org/grants-schemes-awards/grants/dorothy-hodgkin-fellowship/|title=The Dorothy Hodgkin Fellowship|publisher=[[రాయల్ సొసైటీ]]|location=లండన్}}</ref>
* హ్యాక్నీ లండన్ బరోలోని కౌన్సిల్ కార్యాలయాలు అలాగే యార్క్ విశ్వవిద్యాలయం, బ్రిస్టల్ విశ్వవిద్యాలయం, కీల్ విశ్వవిద్యాలయాలలోని భవనాలకు ఆమె పేరు పెట్టబడింది.
* 2012లో క్వీన్ ఎలిజబెత్ II డైమండ్ జూబ్లీని పురస్కరించుకుని BBC రేడియో 4 సిరీస్ 'ది న్యూ ఎలిజబెతన్స్' లో హాడ్జ్కిన్ కనిపించారు.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b01jxs2c/features/about|publisher=BBC|title=The New Elizabethans – Dorothy Hodgkin}}</ref>
* 2015లో ఆమె 1949 పేపర్ అమెరికన్ కెమికల్ సొసైటీ నుండి సైటేషన్ ఫర్ కెమికల్ బ్రేక్త్రూ అవార్డు ద్వారా గౌరవించబడింది.<ref name="Award">{{cite web|title=2015 Awardees|url=http://www.scs.illinois.edu/~mainzv/HIST/awards/CCB-2015_Awardees.php|website=American Chemical Society}}</ref><ref name="Breakthrough">{{cite web|title=Citation for Chemical Breakthrough Award|url=http://www.scs.illinois.edu/~mainzv/HIST/awards/Citations/2015%20-%20Crowfoot%20plaque.pdf|website=American Chemical Society}}</ref>
* 1999 నుండి, ఆక్స్ఫర్డ్ ఇంటర్నేషనల్ ఉమెన్స్ ఫెస్టివల్ వార్షిక డొరొతీ హాడ్జ్కిన్ మెమోరియల్ లెక్చర్ను ప్రదర్శిస్తుంది.<ref>{{cite web|url=https://oxfordinternationalwomensfestival.co.uk/2019-festival/|title=2019 Festival|website=Oxford International Women's Festival|access-date=2026-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20191009010530/https://oxfordinternationalwomensfestival.co.uk/2019-festival/|archive-date=2019-10-09|url-status=dead}}</ref>
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* [[మహిళల కాలక్రమం (సైన్స్)]]
== మూలాలు ==
{{Reflist}}
[[వర్గం:1910 జననాలు]]
[[వర్గం:1994 మరణాలు]]
ql04ovefx70o0p5dzrp372uczgjs29p
డచ్ స్వర్ణయుగం చిత్రకళ
0
513594
4989141
4988147
2026-10-26T12:40:34Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989141
wikitext
text/x-wiki
[[File:Johannes_Vermeer_-_Het_melkmeisje_-_Google_Art_Project.jpg|thumb| [[జోహన్నెస్ వెర్మీర్]], ''ది మిల్క్మెయిడ్'' (1658–1661)]]
'''డచ్ స్వర్ణయుగం చిత్రకళ''' అనేది డచ్ చరిత్రలో సుమారుగా 17వ శతాబ్దం నుండి డచ్ స్వాతంత్ర్యం కోసం జరిగిన ఎనభై సంవత్సరాల యుద్ధం (1568–1648) చివరి భాగంలో, ఆ తర్వాత కాలంలో విస్తరించిన ఒక కాలం.<ref>In general histories 1702 is sometimes taken as the end of the Golden Age, a date which works reasonably well for painting. Slive, who avoids the term (see p. 296), divides his book into two parts: 1600–1675 (294 pages) and 1675–1800 (32 pages).</ref>
కొత్త డచ్ రిపబ్లిక్ ఐరోపాలో అత్యంత సంపన్న దేశంగా ఉండి, ఐరోపా వాణిజ్యం, విజ్ఞాన శాస్త్రానికి నాయకత్వం వహించింది.<ref>Lloyd, 14-15; Schama, throughout</ref> కొత్త రాష్ట్రాన్ని ఏర్పాటు చేసిన ఉత్తర నెదర్లాండ్ ప్రావిన్సులు, సాంప్రదాయకంగా దక్షిణాన ఉన్న ఫ్లాండర్స్లోని నగరాల కంటే తక్కువ ప్రాముఖ్యత కలిగిన కళా కేంద్రాలుగా ఉండేవి. యుద్ధం వల్ల కలిగిన అలజడులు, భారీ జనాభా తరలింపులు, అలాగే పాత రాచరిక, కాథలిక్ సాంస్కృతిక సంప్రదాయాలతో ఏర్పడిన తీవ్రమైన విచ్ఛేదం కారణంగా, డచ్ కళ దాదాపు పూర్తిగా తనను తాను పునఃసృష్టించుకోవలసి వచ్చింది; ఈ పనిలో అది చాలా వరకు విజయవంతమైంది. మతపరమైన విషయాల చిత్రలేఖనం చాలా తీవ్రంగా క్షీణించింది, కానీ అన్ని రకాల లౌకిక విషయాలకు ఒక పెద్ద కొత్త మార్కెట్ ఏర్పడింది.
స్వర్ణయుగం నాటి డచ్ చిత్రకళను సాధారణ యూరోపియన్ బరోక్ చిత్రకళా కాలంలో చేర్చినప్పటికీ, అది తరచుగా దాని అనేక లక్షణాలను ప్రదర్శించినప్పటికీ, పొరుగున ఉన్న ఫ్లాండర్స్ చిత్రకళతో సహా చాలా బరోక్ కళాకృతులకు విలక్షణమైన ఆదర్శీకరణ, వైభవం పట్ల ప్రేమ చాలా వరకు ఇందులో లోపించి ఉన్నాయి. ఆ కాలానికి అత్యంత ప్రసిద్ధి తెచ్చిన చిత్రాలతో సహా చాలా వరకు చిత్రాలు, తొలి నెదర్లాండిష్ చిత్రకళ నుండి వారసత్వంగా వచ్చిన సవివరమైన వాస్తవికత సంప్రదాయాలను ప్రతిబింబిస్తాయి.
[[File:Frans_Hals_008.jpg|thumb| ఫ్రాన్స్ హాల్స్ యొక్క ' ట్రోనీ', తర్వాత ''<nowiki/>'జిప్సీ గర్ల్''' అనే పేరుతో వచ్చింది. 1628–30. చెక్కపై నూనె రంగు, {{Convert|58|x|52|cm|abbr=on|0}} . ట్రోనీలో రూపచిత్రణ, జానపద చిత్రకళ, కొన్నిసార్లు చారిత్రక చిత్రకళ అంశాలు ఉంటాయి.]]
[[File:The_Blinding_of_Samson_(SM_1383).png|thumb| ''ది బ్లైండింగ్ ఆఫ్ సామ్సన్'', 1636, దీనిని [[రెంబ్రాండ్]] హ్యూఘెన్స్కు ఇచ్చాడు]]
ఈ కాలం యొక్క ఒక ప్రత్యేక లక్షణం ఏమిటంటే, విభిన్న చిత్రకళా ప్రక్రియలు విస్తరించడం,<ref>Confusingly, one particular [[genre]] of painting is called [[genre painting]], the painting of some kind of everyday scenes with unidentified people. But, for example, [[still-life]] is also a genre in painting.</ref> చాలా మంది కళాకారులు తమ పనిలో ఎక్కువ భాగాన్ని వీటిలో ఒకదానిలో ఉత్పత్తి చేశారు. ఈ ప్రత్యేకత యొక్క పూర్తి అభివృద్ధి 1620ల చివరి నుండి కనిపిస్తుంది, అప్పటి నుండి 1672లో ఫ్రెంచ్ దండయాత్ర వరకు ఉన్న కాలమే స్వర్ణయుగ చిత్రకళకు మూల కేంద్రం. కళాకారులు తమ వృత్తి జీవితంలో ఎక్కువ భాగం కేవలం చిత్రపటాలు, జానపద దృశ్యాలు, ప్రకృతి దృశ్యాలు, సముద్ర దృశ్యాలు, ఓడలు లేదా నిశ్చల వస్తు చిత్రాలను, తరచుగా ఈ వర్గాలలోని ఒక నిర్దిష్ట ఉప-రకాన్ని చిత్రించడానికే గడిపేవారు. ఈ రకమైన అనేక విషయాలు పాశ్చాత్య చిత్రకళలో కొత్తవి, ఈ కాలంలో డచ్ వారు వాటిని చిత్రించిన విధానమే వాటి భవిష్యత్ అభివృద్ధికి నిర్ణయాత్మకమైనది.
== చిత్రలేఖనం చరిత్ర ==
[[File:Danae_by_Van_Loo.jpg|thumb| జాకబ్ వాన్ లూ, ''డానా'' ( రెంబ్రాండ్ట్ చికిత్సను సరిపోల్చండి)]]
ఈ వర్గంలో గడిచిన చారిత్రక సంఘటనలను చిత్రీకరించిన చిత్రాలు మాత్రమే కాకుండా, బైబిల్, పౌరాణిక, సాహిత్య, రూపకాలంకార దృశ్యాలను చూపించే చిత్రాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇటీవలి చారిత్రక సంఘటనలు ప్రాథమికంగా ఆ వర్గం నుండి బయటపడ్డాయి, సముద్ర, పట్టణ లేదా ప్రకృతి దృశ్యాలతో కూడిన చిత్రాల యొక్క సరైన కలయికగా వాస్తవిక పద్ధతిలో పరిగణించబడ్డాయి.<ref>Fuchs, 107</ref> ఇతర దేశాలతో పోలిస్తే భారీ నాటకీయ చారిత్రక లేదా బైబిల్ దృశ్యాలు తక్కువగా నిర్మించబడ్డాయి, ఎందుకంటే చర్చి కళకు స్థానిక మార్కెట్ లేదు, నింపడానికి పెద్ద ఉన్నత వర్గాల బరోక్ గృహాలు కూడా తక్కువగా ఉండేవి. అంతేకాకుండా, డచ్ తిరుగుబాటు సమయంలో విఫలమైన హాబ్స్బర్గ్ ప్రచారంలో మానేరిస్ట్ రూపకాలంకారాల యొక్క కొన్ని గమనించదగినంత కపటమైన ఉపయోగాలకు ప్రధాన నగరాలలోని ప్రొటెస్టంట్ జనాభా గురైంది, ఇది వాస్తవికత పట్ల బలమైన ప్రతిచర్యను, ఆడంబరమైన దృశ్య అలంకారాల పట్ల అపనమ్మకాన్ని సృష్టించింది.<ref>Fuchs, 62, R.H. Wilenski, ''Dutch Painting'', "Prologue" pp. 27–43, 1945, Faber, London</ref> చరిత్ర చిత్రలేఖనం ఇప్పుడు "అల్పసంఖ్యాక కళ"గా మారింది, అయినప్పటికీ చరిత్ర విషయాల ముద్రిత రూపాలపై సాపేక్షంగా తీవ్రమైన ఆసక్తి ద్వారా ఇది కొంతవరకు సరిదిద్దబడింది.<ref>Fuchs, 62–63</ref>
ఇతర రకాల చిత్రకళ కంటే ఎక్కువగా, డచ్ చారిత్రక చిత్రకారులు ఇటాలియన్ చిత్రకళచే ప్రభావితం కావడం కొనసాగించారు. ఇటాలియన్ కళాఖండాల ముద్రిత ప్రతులు, నకళ్లు ప్రచారంలోకి వచ్చి, కొన్ని నిర్దిష్ట కూర్పు ప్రణాళికలను సూచించాయి. కాంతిని చిత్రించడంలో పెరుగుతున్న డచ్ నైపుణ్యం, ఇటలీ నుండి ఉద్భవించిన శైలులపై, ముఖ్యంగా [[కారవాజ్జియో|కారవాగియో]] శైలిపై ప్రభావం చూపింది. కొంతమంది డచ్ చిత్రకారులు కూడా ఇటలీకి ప్రయాణించారు, అయితే ఇది వారి ఫ్లెమిష్ సమకాలీనులతో పోలిస్తే తక్కువ సాధారణం, రోమ్లోని బెంట్వుగెల్స్ క్లబ్ సభ్యత్వం నుండి చూడవచ్చు.<ref name="Fuchs, 43">Fuchs, 43</ref>
[[File:Dirk_van_Baburen_-_Kroning_met_de_doornenkroon.jpg|ఎడమ|thumb| ఉట్రెక్ట్ కారవాగిజం : డిర్క్ వాన్ బాబురెన్, ''ముళ్ల కిరీటంతో క్రీస్తు'', 1623, ఉట్రెక్ట్లోని ఒక కాన్వెంట్ కోసం, హాలండ్లోని చాలా ప్రాంతాలలో మార్కెట్లో అందుబాటులో లేదు.]]
శతాబ్దం ప్రారంభంలో, మునుపటి శతాబ్దంలో ఏర్పడిన శైలులతో చాలా మంది ఉత్తర మానేరిస్ట్ కళాకారులు అబ్రహం బ్లోమార్ట్, జోచిమ్ వ్టెవెల్ విషయంలో 1630ల వరకు పని చేస్తూనే ఉన్నారు. చాలా చారిత్రక చిత్రాలు చిన్న పరిమాణంలో ఉండేవి, రోమ్లో నివసించిన జర్మన్ చిత్రకారుడు ఆడమ్ ఎల్షైమర్, కారవాగియో (ఇద్దరూ 1610లో మరణించారు) వలెనే రెంబ్రాండ్ గురువైన పీటర్ లాస్ట్మన్, జాన్, జాకబ్ పైనాస్ వంటి డచ్ చిత్రకారులపై కూడా అంతే ప్రభావాన్ని చూపారు. ఇతర దేశాల బరోక్ చారిత్రక చిత్రకళతో పోలిస్తే, వారు వాస్తవికత, కథన ప్రత్యక్షతపై డచ్ ప్రాధాన్యతను పంచుకున్నారు, కొన్నిసార్లు "ప్రీ-రెంబ్రాండిస్టులు" అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే రెంబ్రాంట్ యొక్క ప్రారంభ చిత్రాలు ఈ శైలిలో ఉన్నాయి.<ref>Fuchs, 62–69</ref>
ఉట్రెక్ట్ కారవాగిజం అనేది, ఇటాలియన్ ప్రభావం గల శైలిలో చారిత్రక చిత్రాలను, సాధారణంగా పెద్ద జానపద దృశ్యాలను సృష్టించిన కళాకారుల సమూహాన్ని వివరిస్తుంది, వీరు తరచుగా కియరోస్కురోను విరివిగా ఉపయోగించారు. తిరుగుబాటుకు ముందు కొత్త డచ్ భూభాగంలో అత్యంత ముఖ్యమైన నగరమైన ఉట్రెక్ట్, ఒక అసాధారణమైన డచ్ నగరం, శతాబ్దం మధ్యలో కూడా సుమారు 40% మంది కాథలిక్కులు ఉండేవారు, వారిలో ఉన్నత వర్గాలలో ఈ సంఖ్య ఇంకా ఎక్కువగా ఉండేది, వీరిలో చాలా మంది గ్రామీణ ప్రభువులు, అక్కడ పట్టణ గృహాలు కలిగిన ఉన్నత కుటుంబీకులు ఉండేవారు.<ref>Franits, 65. Catholic 17th-century Dutch artists included Abraham Bloemaert and Gerard van Honthorst from Utrecht, and Jan Steen, [[Paulus Bor]], [[Jacob van Velsen]], plus Vermeer who probably converted at his marriage.[http://www.essentialvermeer.com/delft/delft_today/catholic_church.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100923131821/http://www.essentialvermeer.com/delft/delft_today/catholic_church.html|date=2010-09-23}} [[Jacob Jordaens]] was among Flemish Protestant artists.</ref> ప్రముఖ కళాకారులు హెండ్రిక్ టెర్ బ్రుగ్గెన్, గెరార్డ్ వాన్ హోంథోర్స్ట్, డిర్క్ వాన్ బాబురెన్, ఈ పాఠశాల సుమారు 1630లో చురుకుగా ఉంది, అయినప్పటికీ వాన్ హోంథోర్స్ట్ 1650ల వరకు ఇంగ్లీష్, డచ్, డానిష్ ఆస్థానాలకు మరింత సాంప్రదాయ శైలిలో విజయవంతమైన ఆస్థాన చిత్రకారుడిగా కొనసాగాడు.<ref>Slive, 22–24</ref> హుయిస్ టెన్ బోష్లోని ఒరాంజెజాల్ హాల్ను శతాబ్దం మధ్యలో నెదర్లాండ్స్లోని రెండు ప్రాంతాలకు చెందిన అనేక మంది కళాకారులు చిత్రించారు, ఇది బరోక్ ప్యాలెస్ శైలిలో ఉన్న ఒక అరుదైన డచ్ సముదాయాన్ని సూచిస్తుంది.
రెంబ్రాండ్ట్, చిత్రపటాలు గీసే కళాకారుడిగా ఆర్థిక విజయం సాధించడానికి ముందు, ఒక చారిత్రక చిత్రకారుడిగా తన ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించాడు, ఈ రంగంలో తన ఆశయాలను ఎన్నడూ వదులుకోలేదు. అతని చెక్కడాలలో అధికభాగం కథాత్మక మతపరమైన దృశ్యాలు, అతని చివరి చారిత్రక చిత్రమైన' ''ది కాన్స్పిరసీ ఆఫ్ క్లాడియస్ సివిలిస్''' (1661) కథ, ఆ ప్రక్రియ పట్ల అతని నిబద్ధతను, ప్రేక్షకులను కనుగొనడంలో అతను ఎదుర్కొన్న ఇబ్బందులను రెండింటినీ వివరిస్తుంది.<ref>Fuchs, 69–77</ref> పలువురు కళాకారులు, వారిలో చాలామంది అతని శిష్యులు, అతని అత్యంత వ్యక్తిగత శైలిని కొనసాగించడానికి కొంతవరకు విజయం సాధించారు; వారిలో గోవర్ట్ ఫ్లింక్ అత్యంత విజయవంతమయ్యాడు. జెరార్డ్ డి లైరెస్సే (1640–1711) కూడా వీరిలో ఒకరు, ఫ్రెంచ్ క్లాసిసిజం నుండి తీవ్ర ప్రభావానికి లోనవడానికి ముందు, కళాకారుడిగా, సిద్ధాంతకర్తగా దాని ప్రముఖ డచ్ ప్రతిపాదకుడిగా మారాడు.<ref>Fuchs, 77–78</ref>
నగ్నత్వం అనేది వాస్తవానికి చారిత్రక చిత్రకారులకే పరిమితమై ఉండేది, అయినప్పటికీ రెంబ్రాండ్ చేసినట్లుగా, చాలా మంది చిత్రపట చిత్రకారులు తాము అప్పుడప్పుడు గీసే నగ్న చిత్రాలకు (దాదాపు ఎల్లప్పుడూ స్త్రీలవే) ఒక శాస్త్రీయ శీర్షికను జతచేసేవారు. వారి చిత్రాలలో అపరిమితమైన శృంగారభావన ఉన్నప్పటికీ, జానపద చిత్రకారులు సాధారణంగా వేశ్యలను లేదా "ఇటాలియన్" రైతులను చిత్రించేటప్పుడు తప్ప, ఉప్పొంగే వక్షోజాలను లేదా తొడల భాగాన్ని మించి అరుదుగా చూపేవారు.
==మూలాలు==
{{reflist|25em}}
==గమనికలు==
* "Ekkart": Rudi Ekkart and Quentin Buvelot (eds), ''Dutch Portraits, The Age of Rembrandt and Frans Hals'', Mauritshuis/National Gallery/Waanders Publishers, Zwolle, 2007, {{ISBN|978-1-85709-362-9}}
* Franits, Wayne, ''Dutch Seventeenth-Century Genre Painting'', Yale UP, 2004, {{ISBN|0-300-10237-2}}
* Fuchs, RH, ''Dutch painting'', Thames and Hudson, London, 1978, {{ISBN|0-500-20167-6}}
* Ingamells, John, ''The Wallace Collection, Catalogue of Pictures, Vol IV, Dutch and Flemish'', Wallace Collection, 1992, {{ISBN|0-900785-37-3}}
*[[Christopher Lloyd (art historian)|Lloyd, Christopher]], ''Enchanting the Eye, Dutch Paintings of the Golden Age'', Royal Collection Publications, 2004, {{ISBN|1-902163-90-7}}
* MacLaren, Neil, ''The Dutch School, 1600–1800, Volume I'', 1991, National Gallery Catalogues, National Gallery, London, {{ISBN|0-947645-99-3}}; the main source for biographical details
* Prak, Maarten, (2003) "Guilds and the Development of the Art Market during the Dutch Golden Age." In: ''Simiolus: Netherlands Quarterly for the History of Art'', vol. 30, no. 3/4. (2003), pp. 236–251. Expanded version is Prak (2008)
* Prak, Maarten, (2008), [https://books.google.com/books?id=fXlALljcyMkC&dq=Guilds+and+the+Development+of+the+Art+Market+during+the+Dutch+Golden+Age&pg=PA143 ''Painters, Guilds and the Art Market during the Dutch Golden Age''], in Epstein, Stephen R. and Prak, Maarten (eds), ''Guilds, innovation, and the European economy, 1400–1800'', Cambridge University Press, 2008, {{ISBN|0-521-88717-8}}, {{ISBN|978-0-521-88717-5}}
*[[Gerald Reitlinger|Reitlinger, Gerald]]; ''The Economics of Taste, Vol I: The Rise and Fall of Picture Prices 1760–1960'', Barrie and Rockliffe, London, 1961
*[[Simon Schama|Schama, Simon]], ''[[The Embarrassment of Riches: An Interpretation of Dutch Culture in the Golden Age]]'', 1987
*[[Desmond Shawe-Taylor|Shawe-Taylor, Desmond]] and Scott, Jennifer, ''Bruegel to Rubens, Masters of Flemish Painting'', Royal Collection Publications, London, 2008, {{ISBN|978-1-905686-00-1}}
*[[Seymour Slive|Slive, Seymour]], ''Dutch Painting, 1600–1800'', Yale University Press, 1995, {{ISBN|0-300-07451-4}}
==మరింత చదవడానికి==
* [[Svetlana Alpers|Alpers, Svetlana]]. ''The Art of Describing: Dutch Art in the Seventeenth Century'', Chicago: University of Chicago Press, 1983, ([https://books.google.com/books?id=275zvEoivcoC&pg=PA115 review] by [[Ernst Gombrich]])
* Franits, Wayne E., ''Dutch Seventeenth-Century Genre Painting : Its Stylistic and Thematic Evolution'', 2018, Yale University Press
* Grijzenhout, F., and Veen, Henk, ''The Golden Age of Dutch Painting in Historical Perspective'', 1999, Cambridge University Press
* Hochstrasser, Julie, ''Still Life and Trade in the Dutch Golden Age'', 2007, Yale University Press
* {{cite book |last=Liedtke |first=Walter A. |author-link=Walter Liedtke |title=Vermeer and the Delft School |url=http://libmma.contentdm.oclc.org/cdm/compoundobject/collection/p15324coll10/id/65202/rec/17 |publisher=[[Metropolitan Museum of Art]] |year=2001 |isbn=978-0-87099-973-4}}
* [[Alois Riegl]], ''The Group Portraiture of Holland'', reprint 2000, [[Getty Publications]], {{ISBN|089236548X}}, 9780892365487, first published in German in 1902, [https://books.google.com/books?id=O75DAgAAQBAJ&pg=PA3 fully available online]
* {{cite book |title=Dutch and Flemish paintings from the Hermitage |url=https://archive.org/details/dutchflemishpain0000gosu |publisher=The Metropolitan Museum of Art |location=New York |year=1988 |isbn=978-0-87099-509-5}} Fully available online.
==బయటి లింకులు==
{{Commons category|Dutch Golden Age paintings}}
*[https://web.archive.org/web/20170527111158/http://www.nga.gov/content/ngaweb/education/teachers/teaching-packets/dutch.html Painting in the Dutch Golden Age – National Gallery of Art]
*[http://www.essentialvermeer.com/dutch-painters/dutch_art/ecnmcs_dtchart.html A Brief Overview of the Dutch Art Market in the 17th century]
[[వర్గం:చిత్రకళ]]
[[వర్గం:డచ్ చిత్రకారులు]]
affc1t4nggrov0v1qwktif10u649e5z
నిర్మాణాత్మకత (కళ)
0
513678
4989518
4988130
2026-10-27T06:11:08Z
InternetArchiveBot
88395
1 మూలము(ల)ను భద్రపరచటానికి ప్రయత్నించగా, 0 పనిచేయనివిగా గుర్తించాను. #IABot (v2.0.9.6)
4989518
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox art movement
|name=నిర్మాణవాదం (Constructivism)
|country=[[రష్యా]] (1915–1922)<br>[[సోవియట్ యూనియన్]] (1922 తర్వాత)
|yearsactive=1915–1934
|majorfigures=[[వ్లాదిమిర్ టాట్లిన్]], [[అలెగ్జాండర్ రోడ్చెంకో]]
|influences=రష్యన్ జానపద కళ, [[సుప్రీమాటిజం]], [[క్యూబిజం]], [[ఫ్యూచరిజం]]
|influenced={{unbulleted list|
* ''ప్రత్యక్ష ప్రభావం:'' [[ఉత్పత్తివాదం (కళ)|ఉత్పత్తివాదం (Productivism)]]
* ''పరోక్ష ప్రభావం:'' [[బౌహౌస్]], [[డి స్టైల్]]
* ''పరిమిత ప్రభావం:'' [[విచ్ఛిన్నవాద వాస్తుశిల్పం (Deconstructivist Architecture)|విచ్ఛిన్నవాద వాస్తుశిల్పం]]
}}
|image=Klinom Krasnym Bej Belych.JPG
|caption=[[ఎల్ లిసిట్జ్కీ]] రూపొందించిన ''ఎరుపు చీలికతో శ్వేతవర్ణవాదులను ఓడించండి'' (1919) అనే పోస్టర్
}}
'''నిర్మాణాత్మకత''' అనేది 1915లో వ్లాదిమిర్ టాట్లిన్, అలెగ్జాండర్ రోడ్చెంకో స్థాపించిన ఇరవయ్యవ శతాబ్దం ప్రారంభ నాటి కళా ఉద్యమం. <ref name="Tate" /> నైరూప్య, నిరాడంబరమైన, నిర్మాణాత్మక కళ ఆధునిక పారిశ్రామిక సమాజాన్ని, పట్టణ స్థలాన్ని ప్రతిబింబించే లక్ష్యంతో ఉంది. <ref name="Tate">{{Cite web|title=Constructivism|url=https://www.tate.org.uk/art/art-terms/c/constructivism|access-date=9 April 2020|website=Tate Modern}}</ref> ఈ ఉద్యమం అలంకార శైలీకరణను తిరస్కరించి, పదార్థాల పారిశ్రామిక సమీకరణకు అనుకూలంగా ఉంది. <ref name="Tate" /> నిర్మాణాత్మకవాదులు ప్రచారం, సామాజిక ప్రయోజనాల కోసం కళకు అనుకూలంగా ఉన్నారు, సోవియట్ [[సోషలిజం]], బోల్షెవిక్లు, రష్యన్ అవంత్-గార్డ్లతో సంబంధం కలిగి ఉన్నారు. <ref name="Hatherley">{{Cite web|last=Hatherley|first=Owen|date=4 November 2011|title=The constructivists and the Russian revolution in art and achitecture<!--sic-->|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2011/nov/04/russian-avant-garde-constructivists|access-date=9 April 2020|website=The Guardian}}</ref>
నిర్మాణాత్మక వాస్తుశిల్పం, కళ 20వ శతాబ్దపు ఆధునిక కళా ఉద్యమాలపై గొప్ప ప్రభావాన్ని చూపాయి, బౌహాస్, డి స్టైల్ ఉద్యమాల వంటి ప్రధాన ధోరణులను ప్రభావితం చేశాయి. దీని ప్రభావం వాస్తుశిల్పం, [[శిల్పం|శిల్పకళ]], గ్రాఫిక్ డిజైన్, పారిశ్రామిక రూపకల్పన, నాటకరంగం, సినిమా, నృత్యం, ఫ్యాషన్, కొంతవరకు సంగీతంపై ప్రధాన ప్రభావాలతో విస్తృతంగా వ్యాపించింది.
== చరిత్ర ==
[[File:Cover_of_Konstruktivizm_by_Aleksei_Gan_1922.jpg|ఎడమ|thumb| అలెక్సీ గాన్ రచించిన ''కొన్స్ట్రక్టివిజం'' పుస్తక ముఖచిత్రం, 1922]]
కన్స్ట్రక్టివిజం అనేది మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత రష్యన్ ఫ్యూచరిజం పరిణామం, ముఖ్యంగా 1915లో ప్రదర్శించబడిన వ్లాదిమిర్ టాట్లిన్ 'కౌంటర్ రిలీఫ్స్' నుండి ఉద్భవించింది. ఈ పదాన్ని శిల్పులైన ఆంటోయిన్ పెవ్స్నర్, నౌమ్ గాబో సృష్టించారు, వీరు ఒక పారిశ్రామిక, కోణీయ పని శైలిని అభివృద్ధి చేశారు, అయితే దీని జ్యామితీయ నైరూప్యత కాజిమిర్ మలేవిచ్ సుప్రీమాటిజం నుండి కొంత స్ఫూర్తి పొందింది. ''నిర్మాణాత్మకవాదం'' అనే పదం మొదటిసారిగా 1920లో గాబో ''వాస్తవిక ప్రకటనలో'' కనిపిస్తుంది. అలెక్సీ గాన్ 1922లో ముద్రించిన తన ''కన్స్ట్రక్టివిజం'' అనే పుస్తకానికి ఈ పదాన్ని శీర్షికగా ఉపయోగించారు.
సిద్ధాంతంగా, ఆచరణగా నిర్మాణాత్మకవాదం ప్రధానంగా 1920 నుండి 1922 వరకు మాస్కోలోని ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆర్టిస్టిక్ కల్చర్ (INKhUK)లో జరిగిన వరుస చర్చల నుండి ఉద్భవించింది. దాని మొదటి ఛైర్మన్ అయిన వాసిలీ కాండిన్స్కీని అతని "అతీంద్రియవాదం" కారణంగా పదవీచ్యుతుడిని చేసిన తర్వాత, కన్స్ట్రక్టివిస్టుల మొదటి వర్కింగ్ గ్రూప్ (ఇందులో లియుబోవ్ పోపోవా, అలెగ్జాండర్ వెస్నిన్, రోడ్చెంకో, వార్వారా స్టెపనోవా, సిద్ధాంతకర్తలు అలెక్సీ గాన్, బోరిస్ అర్వటోవ్, ఒసిప్ బ్రిక్ ఉన్నారు ) కన్స్ట్రక్టివిజంను ''ఫాక్తురా'' (ఒక వస్తువు నిర్దిష్ట భౌతిక లక్షణాలు), ''టెక్టోనికా'' (దాని ప్రాదేశిక ఉనికి)ల కలయికగా నిర్వచించింది. ప్రారంభంలో కన్స్ట్రక్టివిస్టులు పరిశ్రమలో పాల్గొనడానికి ఒక మార్గంగా త్రిమితీయ నిర్మాణాలపై పనిచేశారు: OBMOKhU ( ОБМОХУ ఈ ప్రదర్శనలో రోడ్చెంకో, స్టెపనోవా, కార్ల్ ఇయోగాన్సన్, స్టెన్బర్గ్ సోదరులు రూపొందించిన ఈ త్రిమితీయ కూర్పులను చూపించారు. తదనంతరం, ''మాంటేజ్'', ''ఫ్యాక్టోగ్రఫీ'' ముఖ్యమైన భావనలుగా మారడంతో, ఈ నిర్వచనం పుస్తకాలు లేదా పోస్టర్ల వంటి ద్విమితీయ కళాకృతుల రూపకల్పనలకు కూడా విస్తరించబడింది.
=== టాట్లిన్ టవర్ ===
[[File:Tatlin's_Tower_maket_1919_year.jpg|thumb| టాట్లిన్ టవర్ నమూనా పక్కన వ్లాదిమిర్ టాట్లిన్, 1920]]
నిర్మాణవాదం ముఖ్యమైన పని వ్లాదిమిర్ టాట్లిన్ మూడవ అంతర్జాతీయ స్మారక చిహ్నం (1919–20) ప్రతిపాదన, దీనిని "టాట్లిన్ టవర్" అని పిలుస్తారు. ఇది యంత్ర సౌందర్యాన్ని, సెర్చ్లైట్లు, ప్రొజెక్షన్ స్క్రీన్ల వంటి సాంకేతికతను చాటిచెప్పే గతిశీల భాగాలతో మిళితం చేసింది. గాబో టాట్లిన్ డిజైన్ను బహిరంగంగా విమర్శిస్తూ, "ఉపయోగపడే ఇళ్లు, వంతెనలైనా నిర్మించండి లేదా స్వచ్ఛమైన కళను సృష్టించండి, రెండూ కాదు" అని అన్నారు. 1920లో గాబో, పెవ్స్నర్ల ''వాస్తవిక ప్రణాళిక (రియలిస్టిక్ మానిఫెస్టో)'' ఈ ఉద్యమానికి ఒక ఆధ్యాత్మిక మూలం ఉందని నొక్కి చెప్పినప్పుడు, ఇది అప్పటికే మాస్కో బృందంలో ఒక పెద్ద వివాదానికి కారణమైంది. ఇది టాట్లిన్, రోడ్చెంకోలు ప్రతిపాదించిన కన్స్ట్రక్టివిజం ప్రయోజనకరమైన, అనుకూలమైన సంస్కరణకు వ్యతిరేకం. టాట్లిన్ పనిని జర్మనీలోని కళాకారులు వెంటనే కళలో ఒక విప్లవంగా కీర్తించారు: 1920 నాటి ఒక ఛాయాచిత్రంలో జార్జ్ గ్రోజ్, జాన్ హార్ట్ఫీల్డ్ 'కళ మరణించింది – టాట్లిన్ యంత్ర కళ వర్ధిల్లాలి' అని రాసి ఉన్న ప్లకార్డును పట్టుకొని ఉన్నారు, కాగా టవర్ డిజైన్లు బ్రూనో టాట్ ''ఫ్రూలిచ్ట్'' పత్రికలో ప్రచురించబడ్డాయి. అయితే, విప్లవం తర్వాత డబ్బు కొరత కారణంగా ఆ గోపురం ఎన్నడూ నిర్మించబడలేదు.
=== విభజన, ప్రభావం ===
టాట్లిన్ టవర్ మాస్కో, బెర్లిన్ మధ్య భావాల మార్పిడికి నాంది పలికింది. ఎల్ లిస్సిట్జ్కీ, ఇల్యా ఎహ్రెన్బర్గ్ల సోవియట్-జర్మన్ పత్రిక ' ''వేశ్చ్-గెగెన్స్టాండ్-ఆబ్జెక్ట్' ఈ మార్పిడిని'' మరింత బలపరిచింది. ఈ పత్రిక 'నిర్మాణ కళ' అనే భావనను వ్యాప్తి చేసింది. అదేవిధంగా, లిస్సిట్జ్కీ నిర్వహించిన 1922 బెర్లిన్లోని ' ''రస్సిస్చే ఆస్టెల్లుంగ్'లో'' జరిగిన కన్స్ట్రక్టివిస్ట్ ప్రదర్శనలు కూడా ఈ భావనను వ్యాప్తి చేశాయి. కన్స్ట్రక్టివిస్ట్ ఇంటర్నేషనల్ ఏర్పడింది, ఇది 1922లో జర్మనీలో డాడాయిస్టులు, డి స్టైల్ కళాకారులతో సమావేశమైంది. ఈ స్వల్పకాలిక అంతర్జాతీయ సమావేశంలో పాల్గొన్నవారిలో లిస్సిట్జ్కీ, హన్స్ రిక్టర్, లాస్లో మోహోలీ-నాగీ ఉన్నారు. అయితే 'కళ' అనే భావన రష్యన్ కన్స్ట్రక్టివిస్టులకు తీవ్ర వ్యతిరేకతగా మారుతోంది: 1920–22 నాటి INKhUK చర్చలు ఓసిప్ బ్రిక్, ఇతరులు ప్రతిపాదించిన ప్రొడక్టివిజం సిద్ధాంతంలో పరాకాష్టకు చేరుకున్నాయి, ఇది పరిశ్రమలో ప్రత్యక్ష భాగస్వామ్యాన్ని, ఈజిల్ పెయింటింగ్కు ముగింపును కోరింది. పొదుపైన పొయ్యి, కార్మికుల ఓవర్ఆల్స్, ఫర్నిచర్ కోసం తన డిజైన్లతో, టాట్లిన్ తన ప్రతిభను పారిశ్రామిక ఉత్పత్తికి బదిలీ చేయడానికి ప్రయత్నించిన మొదటి వ్యక్తులలో ఒకడు. 1930ల వరకు ఆయన పనిచేసిన 'లెటాట్లిన్' అనే ఎగిరే యంత్రం ద్వారా కన్స్ట్రక్టివిజంలోని ఆదర్శవాద అంశం కొనసాగించబడింది.[[File:Plakat_mayakowski_gross.jpg|thumb| వ్లాదిమిర్ మాయకోవ్స్కీ రూపొందించిన ఆజిట్ప్రాప్ పోస్టర్ శీర్షిక: కావాలా? చేరండి 1. మీరు జలుబును జయించాలనుకుంటున్నారా?2. మీరు ఆకలిని జయించాలనుకుంటున్నారా?3. మీరు తినాలనుకుంటున్నారా? 4. మీరు తాగాలనుకుంటున్నారా? ఆదర్శప్రాయమైన శ్రమ దళాలలో త్వరగా చేరండి!]]
==మూలాలు==
{{reflist}}
==మరింత చదవడానికి==
{{refbegin}}
* ''Russian Constructivist Posters'', edited by Elena Barkhatova. {{ISBN|2-08-013527-9|}}.
* Bann, Stephen. ''The Documents of 20th-Century Art: The Tradition of Constructivism''. The Viking Press. 1974. SBN 670-72301-0
* {{cite book|title=Design of the 20th Century|first1=Charlotte|last1=Fiell|first2=Peter|last2=Fiell|publisher=Taschen|location=Köln|edition=25th anniversary|year=2005|pages=176–177|isbn=9783822840788|oclc=809539744}}
* Heller, Steven, and Seymour Chwast. ''Graphic Style from Victorian to Digital''. New ed. New York: [[Harry N. Abrams, Inc.]], 2001. 53–57.
* Lodder, Christina. ''Russian Constructivism''. Yale University Press; Reprint edition. 1985. {{ISBN|0-300-03406-7|}}
* Rickey, George. ''Constructivism: Origins and Evolution''. George Braziller; Revised edition. 1995. {{ISBN|0-8076-1381-9|}}
* Alan Fowler. ''Constructivist Art in Britain 1913–2005''. University of Southampton. 2006. PhD Thesis.
* Simon, Joshua (2013). Neomaterialism. Berlin: Sternberg Press. {{ISBN|978-3-943365-08-5}}.
* Gubbins, Pete. 2017. ''Constructivism to Minimal Art: from Revolution via Evolution'' (Winterley: Winterley Press). {{ISBN|978-0-9957554-0-6|}}
* Galvez, Paul. “Self-Portrait of the Artist as a Monkey-Hand.” October, vol. 93, 2000, pp. 109–37. JSTOR, https://doi.org/10.2307/779159. Accessed 15 Apr. 2023.
{{refend}}
==బయటి లింకులు==
{{Commons category|Constructivism}}
{{Wikiquote}}
* [http://monoskop.org/Constructivism Resource on constructivism, focusing primarily on the movement in Russia and east-central Europe]
* [http://awayfromallsuns.de/de/index.html Documentary on Constructivist architecture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130927150621/http://awayfromallsuns.de/de/index.html |date=27 September 2013 }}
* ''[http://www.sil.si.edu/ondisplay/czechbooks Constructivist Book Covers]''
* Russian Constructivism. [https://web.archive.org/web/20081024234226/http://www.moma.org/collection/details.php?theme_id=10955§ion_id=T019195 MoMA.org]
* International Constructivism. [http://www.moma.org/collection/details.php?theme_id=10955§ion_id=T019199 MoMA.org]
* [http://www.journalofdutchliterature.org/index.php/jdl/article/view/80/74 The Influence of Interpersonal Relationships on the Functioning of the Constructivist Network] – an article by Michał Wenderski
*[https://web.archive.org/web/20221116014730/https://exchange.umma.umich.edu/resources/42872 Collection: "Soviet Constructivist Film Posters" from the University of Michigan Museum of Art]
{{Authority control}}
[[వర్గం:కళా ఉద్యమాలు]]
[[వర్గం:కళలు]]
e05i45veu2b0hpfrp2ex1vzo695hb21
స్వరాంజలి
0
513707
4989528
4986040
2026-10-27T06:52:31Z
Yedavallisreddy
122006
4989528
wikitext
text/x-wiki
'''స్వరాంజలి'''[[https://archive.org/details/swaranjali-very-latest]] సంస్థను office of the Registrar of Societies Telangana 13th May 1992 రోజున రిజిస్టర్
చేయడం జరిగినది. Regd. No. 1274 of 1992
== స్వరాంజలి కార్యవర్గం ==
'''SWARANJALI''' (Regd. No. 1774/92.)
44/3RT, VIJAYANAGAR COLONY, HYDERABAD 500 457. PHONE: 227110.
'''ADVISORY PATTERN:'''
Late.[[నిడదవోలు సర్వేశ్వరరావు]](Ayyappa Songs Writer)
'''[[గిడుగు రాజేశ్వరరావు]]''' (Telugu Writer)
'''MUSIC ADVISORS''' :
'''G. Satyanarayana'''(Retd. Tabla Lecturer)
'''T.D. Vijaya Rao'''
'''Late B. Balakrishna''''''( Violinist)'''
'''PRESIDENT''':
Yedavalli Sudarshan Reddy[https://archive.org/details/yedavalli-sudarshan-reddy-profile-linked-in];
'''VICE-PRESIDENT''' :
[[దరిపల్లి జయకుమార్ ఆచార్య]];M. Jagadish Kumar;
'''SECRETARY''':
P.V. Subba Rao
'''JOINT SECRETARY''':
Devapati Subba Rayudu[https://archive.org/details/@telugudevotionalswaranjali/lists/1/devapati_subbarayudu];
N. Guru Prasad;
'''ORGANISING SECRETARY''':
Balakameswar Rao Tata (Abhinava Ghantasala)[https://archive.org/details/@telugudevotionalswaranjali/lists/5/bala-kameshwar-rao-tata];
Shambu Prasad
'''TREASURER''': V. Vikram Yadav
== స్వరాంజలి ==
స్వరాంజలి సంస్థ నిర్వహణ ముఖ్య ఉద్దేశము భక్తి సంగీతం ద్వారా భక్తి సంగీత కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తూ వివిధ
దేవాలయాలు, ఆధ్యాత్మిక సభలలో భక్తులకు భక్తి సంగీతం అందిస్తూ భక్తులను చైతన్య పరుస్తూ భగవంతునిపై
భక్తిని ఇనుమడింపజేసే కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తూ, సంగీత గాయకులను, వాయిద్యకారులను ప్రోత్సహిస్తూ
వారిలో ఆధ్యాత్మిక స్ఫూర్తిని నింపి తద్వారా భక్తులకు సంగీతామృతాన్ని పంచుతూ, అందరినీ అలరిస్తూ, భక్తి
మార్గంలో పయనించుటకు తోడ్పాటునందించుట.
సంగీత కళాకారులకు క్లాసులు నిర్వహిస్తూ వారిని ప్రోత్సాహపరుస్తూ వారికి రేడియో, TVలలో అవకాశాలను
కల్పిస్తూ, ఆధ్యాత్మిక భక్తి ప్రచారంలో భాగస్వామ్యులను చేయుట, తద్వారా, భావి తరాలకు భక్తి సంగీతం ను
అందించుట.. నిర్విఘ్నంగా కొనసాగిస్తూ, సంస్థను అభివృద్ధి పధంలో నడిపించుట మహాత్ములు అందించిన
భక్తి కీర్తనలు ప్రచారము చేయుట త్యాగయ్య, రామదాసు, అన్నమయ్య, పురందరదాసు, భజనలు - కబీర్ దాస్,
తులసీదాస్, మీరాబాయి, బ్రహ్మానంద నరసీ మెహతా మనకు అందించిన భజన కీర్తనలను ప్రచారము చేయిట
పరమోద్దేశము.
==మూలాలు==
'''స్వరాంజలి''' Letter Head: https://archive.org/details/swaranjali-very-latest
'''స్వరాంజలి''' Programmes presented Newsclips: https://archive.org/details/01-swaranjali-group-01
'''స్వరాంజలి''' music programmes videos Internet Archive Org. Link:
https://archive.org/details/@sudarshan_reddy330/lists/19/swaranjali
3luleby9fnkn8vq3u9gz3xtlr6x6n4d
వాడుకరి చర్చ:JOSEPH MANCHALA
3
513821
4989210
4988091
2026-10-26T16:16:42Z
Pranayraj1985
29393
Welcome to Wikipedia!
4989210
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">JOSEPH MANCHALA గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
JOSEPH MANCHALA గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> ➤ <span style="white-space:nowrap;text-shadow:white 0em 0em 0.8em,#FF5800 -0.8em -0.8em 0.9em,#00FF00 0.7em 0.7em 0.8em;color:#00FF00"><span style="color:blue"> [[User:K.Venkataramana|కె.వెంకటరమణ]] ❋ [[User talk:K.Venkataramana|చర్చ]]</span></span> 05:56, 25 అక్టోబరు 2026 (UTC)
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<center ><font size="+1" color="Black">JOSEPH MANCHALA గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<font color="white">స్వాగతం!</font>]]! [[Image:Wikipedia-logo.png|40px]]</font></center></div>
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange;">వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ తెలుసుకోడానికి [[సహాయం:పరిచయం|వికీపీడియా పరిచయం పేజీ]] సరైన చోటు.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. వికీపీడియాలో దాన్ని వాడరాదు. ఇంకా ఇలాంటి ఇతర విషయాల గురించి, వికీపీడియాలో పేజీ ఆకృతి ఎలా ఉండాలి, రచనల శైలి ఎలా ఉండాలి, భాష ఎలా ఉండాలి మొదలైన విషయాల గురించి తెలుసుకోవడం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు చేసే క్రమంలో మీకు ఏవైనా సందేహాలు వస్తే కింది విధాలుగా వాటిని తీర్చుకోవచ్చు.
** నా చర్చ పేజీలో అడగవచ్చు. వీలైనంత త్వరగా, నా శక్తి మేరకు సాయపడతాను (ఈ స్వాగత సందేశానికి అడుగున నా చర్చ పేజీ లింకు ఉంది, చూడండి)
** [[వికీపీడియా:ప్రైవేటు బడి]]లో అడగవచ్చు. అనుభవజ్ఞులెవరైనా మీకు సమాధానమిస్తారు (వికీపీడియాలో రచనలు చేయడం ఎలాగో ఇక్కడ అడగవచ్చు)
** [[వికీపీడియా:సహాయ కేంద్రం]] లో కూడా అడగవచ్చు. (వికీపీడియాను ఎలా వాడుకోవాలో, ఇక్కడ రచనలు చేయడం ఎలాగో అనే రెండింటి గురించీ ఇక్కడ అడగవచ్చు)
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం!
----
వికీపీడియాకు సంబంధించి నానుండి ఏదైనా సహాయం అవసరమైతే, వెనకాడకుండా నా చర్చ పేజీలో అడగండి.__</div>
dcs2yotzrfufby8hl8e1cuip3u3qz7q
వికీపీడియా:ఈ వారపు బొమ్మ/2026 44వ వారం
4
513853
4989252
4988782
2026-10-26T17:30:05Z
Muralikrishna m
106628
4989252
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{ఈవాబొ మూత}}</noinclude>
{{ఈవాబొ
|image =A family sculpture Parvati Shiva Ganesha at punyadham ashram.jpg <!-- (ఇక్కడ బొమ్మ ఫైలు పేరు ఉండాలి) -->
|size = 300px <!-- (లేదా అంతకంటే తక్కువ సైజు ఎంచుకోండి) -->
|caption =పుణ్యధామ్ ఆశ్రమంలో శివపరివారం
|text =[[పుణ్యధామ్ ఆశ్రమం]]లో మహాశివుని కుటుంబ శిల్పం
|courtesy = [[User:Abbey kershaw|Abbey kershaw]]
}}<noinclude>{{ఈవాబొ అడుగు}}[[వర్గం:ఈ వారపు బొమ్మలు 2026]]</noinclude>
kwjxam7so2haxxtpg2s89d114xy78nm
4989254
4989252
2026-10-26T17:32:48Z
Muralikrishna m
106628
4989254
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{ఈవాబొ మూత}}</noinclude>
{{ఈవాబొ
|image =A family sculpture Parvati Shiva Ganesha at punyadham ashram.jpg <!-- (ఇక్కడ బొమ్మ ఫైలు పేరు ఉండాలి) -->
|size = 300px <!-- (లేదా అంతకంటే తక్కువ సైజు ఎంచుకోండి) -->
|caption =పుణ్యధామ్ ఆశ్రమంలో శివపరివారం
|text =[[పుణ్యధామ్ ఆశ్రమం]]లో శివపరివారం
|courtesy = [[User:Abbey kershaw|Abbey kershaw]]
}}<noinclude>{{ఈవాబొ అడుగు}}[[వర్గం:ఈ వారపు బొమ్మలు 2026]]</noinclude>
21nzxvv49whrtisps05s0ygqpwgnphi
4989255
4989254
2026-10-26T17:34:16Z
Muralikrishna m
106628
4989255
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>{{ఈవాబొ మూత}}</noinclude>
{{ఈవాబొ
|image =A family sculpture Parvati Shiva Ganesha at punyadham ashram.jpg <!-- (ఇక్కడ బొమ్మ ఫైలు పేరు ఉండాలి) -->
|size = 300px <!-- (లేదా అంతకంటే తక్కువ సైజు ఎంచుకోండి) -->
|caption =పుణ్యధామ్ ఆశ్రమంలో శివపరివారం
|text =మహారాష్ట్ర పూణేలోని [[పుణ్యధామ్ ఆశ్రమం]]లో శివపరివారం
|courtesy = [[User:Abbey kershaw|Abbey kershaw]]
}}<noinclude>{{ఈవాబొ అడుగు}}[[వర్గం:ఈ వారపు బొమ్మలు 2026]]</noinclude>
enut6ya7no9jpyh7a90guq8gsg4ehz5
దస్త్రం:Jandhyala Subramanya Sastry.jpg
6
513884
4989128
2026-10-26T12:09:22Z
Pranayraj1985
29393
4989128
wikitext
text/x-wiki
==Summary==
{{Information
|Description = Jandyala writer
|Source = {{own}}
|Date = 25-07-2011
|Author = [[User:Srikanthbuzz|Srikanthbuzz]]
}}
==Licensing==
{{self|cc-by-3.0}}
k4yjfilrc4qwqe3q0tanzpiba21xj8y
సిడ్నీ పొలాక్
0
513885
4989130
2026-10-26T12:10:20Z
స్వరలాసిక
13980
[[WP:AES|←]]Created page with '{{Infobox person | image = Sydney Pollack.jpg | caption = 2006లో సిడ్నీ పొలాక్ | birth_name = సిడ్మీ ఇర్విన్ పొలాక్k | birth_date = {{Birth date|1934|7|1}} | birth_place = లఫాయెట్, ఇండియానా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు | death_date = {{Death date and age|2008|5|26|1934|7|1}} | death_place = ల...'
4989130
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = Sydney Pollack.jpg
| caption = 2006లో సిడ్నీ పొలాక్
| birth_name = సిడ్మీ ఇర్విన్ పొలాక్k
| birth_date = {{Birth date|1934|7|1}}
| birth_place = లఫాయెట్, ఇండియానా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
| death_date = {{Death date and age|2008|5|26|1934|7|1}}
| death_place = లాస్ ఏంజెలెస్, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్త్రాలు
| years_active = 1955–2008
| occupation = {{hlist|సినిమా దర్శకుడు|నిర్మాత|నటుడు}}
| spouse = {{marriage|క్లెయిర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్|1958}}
| children = 3
}}
'''సిడ్నీ ఇర్విన్ పొలాక్''' (జూలై 1, 1934 – మే 26, 2008) ఒక ప్రముఖ అమెరికన్ చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, నటుడు. ఇతడు 20కి పైగా సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. 80 కి పైగా సినిమాలకు నిర్మాతగా లేదా నటుడిగా పనిచేశాడు. 1985లో వచ్చిన అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా (Out of Africa) చిత్రానికి గాను ఆయన ఉత్తమ దర్శకుడు, ఉత్తమ చిత్రం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను (ఆస్కార్) గెలుచుకున్నాడు.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
{{Authority control}}
[[వర్గం:1934 జననాలు]]
[[వర్గం:2008 మరణాలు]]
[[వర్గం:అకాడమీ అవార్డు విజేతలు]]
[[వర్గం:అమెరికా చలనచిత్ర దర్శకులు]]
g8k6a7o533k1v5ly1d00av2oq5i0orm
4989133
4989130
2026-10-26T12:12:15Z
స్వరలాసిక
13980
/* మూలాలు */
4989133
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = Sydney Pollack.jpg
| caption = 2006లో సిడ్నీ పొలాక్
| birth_name = సిడ్మీ ఇర్విన్ పొలాక్k
| birth_date = {{Birth date|1934|7|1}}
| birth_place = లఫాయెట్, ఇండియానా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
| death_date = {{Death date and age|2008|5|26|1934|7|1}}
| death_place = లాస్ ఏంజెలెస్, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్త్రాలు
| years_active = 1955–2008
| occupation = {{hlist|సినిమా దర్శకుడు|నిర్మాత|నటుడు}}
| spouse = {{marriage|క్లెయిర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్|1958}}
| children = 3
}}
'''సిడ్నీ ఇర్విన్ పొలాక్''' (జూలై 1, 1934 – మే 26, 2008) ఒక ప్రముఖ అమెరికన్ చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, నటుడు. ఇతడు 20కి పైగా సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. 80 కి పైగా సినిమాలకు నిర్మాతగా లేదా నటుడిగా పనిచేశాడు. 1985లో వచ్చిన అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా (Out of Africa) చిత్రానికి గాను ఆయన ఉత్తమ దర్శకుడు, ఉత్తమ చిత్రం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను (ఆస్కార్) గెలుచుకున్నాడు.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
{{Authority control}}
[[వర్గం:1934 జననాలు]]
[[వర్గం:2008 మరణాలు]]
[[వర్గం:అకాడమీ అవార్డు విజేతలు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా దర్శకులు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:అమెరికా చలన చిత్ర నిర్మాతలు]]
4ringdboxjjhrtywdv377em4q7us7v4
4989193
4989133
2026-10-26T16:08:49Z
స్వరలాసిక
13980
4989193
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = Sydney Pollack.jpg
| caption = 2006లో సిడ్నీ పొలాక్
| birth_name = సిడ్మీ ఇర్విన్ పొలాక్k
| birth_date = {{Birth date|1934|7|1}}
| birth_place = లఫాయెట్, ఇండియానా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
| death_date = {{Death date and age|2008|5|26|1934|7|1}}
| death_place = లాస్ ఏంజెలెస్, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్త్రాలు
| years_active = 1955–2008
| occupation = {{hlist|సినిమా దర్శకుడు|నిర్మాత|నటుడు}}
| spouse = {{marriage|క్లెయిర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్|1958}}
| children = 3
}}
'''సిడ్నీ ఇర్విన్ పొలాక్''' (జూలై 1, 1934 – మే 26, 2008) ఒక ప్రముఖ అమెరికన్ చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, నటుడు. ఇతడు 20కి పైగా సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. 80 కి పైగా సినిమాలకు నిర్మాతగా లేదా నటుడిగా పనిచేశాడు. 1985లో వచ్చిన అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా (Out of Africa) చిత్రానికి గాను ఆయన ఉత్తమ దర్శకుడు, ఉత్తమ చిత్రం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను (ఆస్కార్) గెలుచుకున్నాడు.
==ప్రారంభ జీవితం==
పొలాక్ ఇండియానాలోని లఫాయెట్లో యూదు వలసదారుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి రెబెక్కా, తండ్రి డేవిడ్ పొలాక్. డేవిడ్ సెమీ ప్రొఫెషనల్ బాక్సర్గా, ఫార్మసిస్ట్గా పనిచేశాడు. ఆ తర్వాత వీరి కుటుంబం సౌత్ బెండ్కు తరలివెళ్ళింది. పొలాక్ చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రులు విడాకులు తీసుకున్నారు. మద్యపానంతో, మానసిక సమస్యలతో బాధపడిన ఇతని తల్లి 37 ఏళ్ళకే మరణించింది. అప్పుడు పొలాక్ వయసు 16 సంవత్సరాలు.
వైద్య విద్యను కోరిక ఉన్నప్పటికీ, 17 ఏళ్ల వయసులో హైస్కూల్ చదువు పూర్తి కాగానే పొలాక్ ఇండియానాను వదిలి న్యూయార్క్ నగరానికి వెళ్లాడు. 1952 నుండి 1954 వరకు ఆయన ‘నెయిబర్హుడ్ ప్లేహౌస్ స్కూల్ ఆఫ్ ది థియేటర్’లో శాన్ఫోర్డ్ మీస్నర్ వద్ద నటనను అభ్యసించాడు. సెమిస్టర్ విరామ సమయాల్లో కలప రవాణా చేసే లారీపై పనిచేశాడు.
పొలాక్ కొలరాడోలోని ఫోర్ట్ కార్సన్లో ట్రక్ డ్రైవర్గా రెండేళ్లపాటు సైనిక సేవకు ఎంపికయ్యాడు. ఈ సేవ 1958లో ముగిసింది. ఆ తర్వాత మీస్నర్ ఆహ్వానం మేరకు అతనికి సహాయకుడిగా పనిచేయడానికి తిరిగి ప్లేహౌస్కు వచ్చాడు. 1960లో, పొలాక్ స్నేహితుడైన జాన్ ఫ్రాంకెన్హైమర్ తన మొదటి పెద్ద చిత్రం ''ది యంగ్ సావేజెస్''లోని బాలనటులకు డైలాగ్ కోచ్గా లాస్ ఏంజిల్స్లో పనిచేశాడు. ఈ సమయంలోనే పొలాక్కు బర్ట్ లాంకాస్టర్ పరిచయమయ్యాడు. అతడు పొలాక్ను దర్శకత్వం వైపు ప్రయత్నించమని ప్రోత్సహించాడు.
==సినిమా వృత్తి==
1960లో వచ్చిన ''ది ట్విలైట్ జోన్'' ఎపిసోడ్ "ది ట్రబుల్ విత్ టెంపుల్టన్" లో పొలాక్ ఒక దర్శకుడి పాత్రను పోషించాడు. డెనిస్ సాండర్స్ దర్శకత్వం వహించిన ''వార్ హంట్'' (1962) చిత్రంతో నటుడిగా సినిమా రంగప్రవేశం చేశాడు.; ఈ సినిమా సమయంలోనే ఇతనికి రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్ పరిచయమయ్యాడు. ఆ తర్వాత పొలాక్ దర్శకత్వం వహించిన ఏడు చిత్రాలలో రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన కథానాయకుడిగా నటించాడు.
1960లలో ''ది ఫ్యుజిటివ్'', ''ది ఆల్ఫ్రెడ్ హిచ్కాక్ అవర్'' వంటి టెలివిజన్ ధారావాహికల ఎపిసోడ్లకు దర్శకత్వం వహించడం ద్వారా పొలాక్ మొదట విజయాన్ని అందుకున్నాడు. ఆ తర్వాత ఇతడు ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షించిన పలు విజయవంతమైన చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. దర్శకుడిగా ఇతని తొలి చిత్రం ''ది స్లెండర్ థ్రెడ్''. పొలాక్ రూపొందించిన చిత్రాలు 48 అకాడమీ అవార్డు (ఆస్కార్) నామినేషన్లను సాధించి, 11 ఆస్కార్లను గెలుచుకున్నాయి. 1969 నాటి ''దే షూట్ హార్సెస్, డోంట్ దే?'' చిత్రానికి గాను ఇతడు మొదటి ఆస్కార్ నామినేషన్ పొందగా, 1982లో ''టూట్సీ'' చిత్రానికి రెండవ నామినేషన్ లభించింది. మెరిల్ స్ట్రీప్, రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన 1985 నాటి చిత్రం ''అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా''కు గాను ఇతడు దర్శకత్వం, నిర్మాణం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు. ఇతడు దర్శకత్వం వహించిన ఇతర ప్రముఖ చిత్రాలలో ''జెరెమియా జాన్సన్'' (1972), ''ది వే వి వర్'' (1973), ''ది యాకూజా'' (1974), ''ఆబ్సెన్స్ ఆఫ్ మాలిస్'' (1981), ''ది ఫర్మ్'' (1993), ''సబ్రినా'' (1995)లు ఉన్నాయి.
పొలాక్ దర్శకత్వంలో నటించిన 12 మంది నటీనటులు ఆస్కార్ నామినేషన్లు దక్కించుకున్నారు: జేన్ ఫోండా, గిగ్ యంగ్, సుసన్నా యార్క్, బార్బ్రా స్ట్రైసాండ్, పాల్ న్యూమాన్, మెలిండా డిల్లన్, జెస్సికా లాంగ్, డస్టిన్ హాఫ్మన్, టెరి గార్, మెరిల్ స్ట్రీప్, క్లాస్ మారియా బ్రాండౌర్, మరియు హాలీ హంటర్. వీరిలో గిగ్ యంగ్, జెస్సికా లాంగ్ పొలాక్ చిత్రాల్లోని నటనకు గాను ఆస్కార్ అవార్డులను గెలుచుకున్నారు.
1984లో లాస్ ఏంజిల్స్లోని అమెరికన్ సినిమాథెక్ను స్థాపించడంలో పొలాక్ సహకరించి, దానికి కో-ఛైర్మన్గా వ్యవహరించాడు.
యాక్టర్స్ స్టూడియోలో సభ్యత్వం పొందిన అతికొద్దిమంది నటులు-కాని లేదా మాజీ నటుల బృందంలో పొలాక్ ఒకడు. 1990లలో ఇతడు తిరిగి నటనపై దృష్టి సారించి, రాబర్ట్ ఆల్ట్మన్ రూపొందించిన ''ది ప్లేయర్'' (1992), స్టాన్లీ కుబ్రిక్ చిత్రం ''ఐస్ వైడ్ షట్'' (1999)లలో నటించాడు; వీటిలో ఇతడు తరచూ అవినీతిపరులైన లేదా నైతిక సంఘర్షణను ఎదుర్కొనే అధికార వర్గపు పాత్రలను పోషించారు. ఒక క్యారెక్టర్ యాక్టర్గా ఆయన ''ఎ సివిల్ యాక్షన్'' (1998), ''ఛేంజింగ్ లేన్స్'' (2002) వంటి చిత్రాలలోను, అలాగే తనే స్వయంగా దర్శకత్వం వహించిన ''త్రీ డేస్ ఆఫ్ ది కాండార్'' (1975), ''ది ఎలక్ట్రిక్ హార్స్మ్యాన్'' (1979), ''రాండమ్ హార్ట్స్'' (1999), మరియు ''ది ఇంటర్ప్రిటర్'' (2005, దర్శకుడిగా చివరి డాక్యుమెంటరీయేతర చిత్రం)లలో నటించాడు. ఇతడు వుడీ అలెన్ చిత్రం ''హస్బెండ్స్ అండ్ వైవ్స్'' (1992) లో మిడ్లైఫ్ క్రైసిస్ను ఎదుర్కొనే న్యూయార్క్ న్యాయవాదిగాను, రాబర్ట్ జెమెకిస్ చిత్రం ''డెత్ బికమ్స్ హర్'' (1992) లో ఎమర్జెన్సీ రూమ్ డాక్టర్గానూ నటించాడు. నటుడిగా ఇతని చివరి పాత్ర 2008 నాటి రొమాంటిక్ కామెడీ ''మేడ్ ఆఫ్ ఆనర్'' లో పాట్రిక్ డెంప్సే తండ్రి పాత్ర. ఈ చిత్రం థియేటర్లలో ప్రదర్శితమవుతున్న సమయంలోనే ఇతడు మరణించాడు.
2006 అక్టోబర్ 21న ఆస్టిన్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ నుండి చలనచిత్ర రంగానికి చేసిన విశేష సేవలకు గాను పొలాక్ మొట్టమొదటి వార్షిక "ఎక్స్ట్రార్డినరీ కంట్రిబ్యూషన్ టు ఫిల్మ్మేకింగ్" అవార్డును అందుకున్నాడు. ఒక నిర్మాతగా ఆయన విమర్శకుల ప్రశంసలతో పాటు ప్రేక్షకాదరణ పొందిన అనేక చిత్రాలకు మార్గదర్శకత్వం వహించాడు; వాటిలో ''ది ఫ్యాబులస్ బేకర్ బాయ్స్'' (1989), ''సెన్స్ అండ్ సెన్సిబిలిటీ'' (1995), ''ది టాలెంటెడ్ మిస్టర్ రిప్లే'' (1999), ''ఐరిస్'' (2001), ''కోల్డ్ మౌంటైన్'' (2003), ''మైఖేల్ క్లేటన్'' (2007) ఉన్నాయి. ''మైఖేల్ క్లేటన్''లో పొలాక్ నటించడమే కాకుండా, ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో తన ఆరవ అకాడమీ అవార్డు నామినేషన్ను కూడా పొందాడు. పొలాక్, బ్రిటిష్ దర్శకుడు ఆంథోనీ మింగెల్లా కలిసి "మిరేజ్ ఎంటర్ప్రైజెస్" అనే నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించారు. వారిద్దరూ కలిసి సంయుక్తంగా నిర్మించిన చివరి చిత్రం ''ది రీడర్'' (2008); ఈ చిత్రానికి గాను వారి మరణానంతరం ఇద్దరికీ ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో ఆస్కార్ నామినేషన్ లభించింది. పొలాక్ ఐదు ప్రైమ్టైమ్ ఎమ్మీ అవార్డులకు నామినేట్ కాగా, రెండు అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు: ఒకటి 1966లో దర్శకత్వానికి, మరొకటి నిర్మాణానికి గాను 2008లో ఇతడు మరణించిన నాలుగు నెలల తర్వాత ప్రకటించబడింది.
సిడ్నీ పొలాక్కు సంబంధించిన చలనచిత్ర సేకరణల భాండాగారం (మూవింగ్ ఇమేజ్ కలెక్షన్) ప్రస్తుతం 'అకాడమీ ఫిల్మ్ ఆర్కైవ్'లో భద్రపరచబడి ఉంది.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
{{Authority control}}
[[వర్గం:1934 జననాలు]]
[[వర్గం:2008 మరణాలు]]
[[వర్గం:అకాడమీ అవార్డు విజేతలు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా దర్శకులు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:అమెరికా చలన చిత్ర నిర్మాతలు]]
bz5qk9l2cekirmljpcuyizpbt6pijor
4989197
4989193
2026-10-26T16:13:56Z
స్వరలాసిక
13980
/* సినిమా వృత్తి */
4989197
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = Sydney Pollack.jpg
| caption = 2006లో సిడ్నీ పొలాక్
| birth_name = సిడ్మీ ఇర్విన్ పొలాక్k
| birth_date = {{Birth date|1934|7|1}}
| birth_place = లఫాయెట్, ఇండియానా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
| death_date = {{Death date and age|2008|5|26|1934|7|1}}
| death_place = లాస్ ఏంజెలెస్, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్త్రాలు
| years_active = 1955–2008
| occupation = {{hlist|సినిమా దర్శకుడు|నిర్మాత|నటుడు}}
| spouse = {{marriage|క్లెయిర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్|1958}}
| children = 3
}}
'''సిడ్నీ ఇర్విన్ పొలాక్''' (జూలై 1, 1934 – మే 26, 2008) ఒక ప్రముఖ అమెరికన్ చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, నటుడు. ఇతడు 20కి పైగా సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. 80 కి పైగా సినిమాలకు నిర్మాతగా లేదా నటుడిగా పనిచేశాడు. 1985లో వచ్చిన అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా (Out of Africa) చిత్రానికి గాను ఆయన ఉత్తమ దర్శకుడు, ఉత్తమ చిత్రం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను (ఆస్కార్) గెలుచుకున్నాడు.
==ప్రారంభ జీవితం==
పొలాక్ ఇండియానాలోని లఫాయెట్లో యూదు వలసదారుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి రెబెక్కా, తండ్రి డేవిడ్ పొలాక్. డేవిడ్ సెమీ ప్రొఫెషనల్ బాక్సర్గా, ఫార్మసిస్ట్గా పనిచేశాడు. ఆ తర్వాత వీరి కుటుంబం సౌత్ బెండ్కు తరలివెళ్ళింది. పొలాక్ చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రులు విడాకులు తీసుకున్నారు. మద్యపానంతో, మానసిక సమస్యలతో బాధపడిన ఇతని తల్లి 37 ఏళ్ళకే మరణించింది. అప్పుడు పొలాక్ వయసు 16 సంవత్సరాలు.
వైద్య విద్యను కోరిక ఉన్నప్పటికీ, 17 ఏళ్ల వయసులో హైస్కూల్ చదువు పూర్తి కాగానే పొలాక్ ఇండియానాను వదిలి న్యూయార్క్ నగరానికి వెళ్లాడు. 1952 నుండి 1954 వరకు ఆయన ‘నెయిబర్హుడ్ ప్లేహౌస్ స్కూల్ ఆఫ్ ది థియేటర్’లో శాన్ఫోర్డ్ మీస్నర్ వద్ద నటనను అభ్యసించాడు. సెమిస్టర్ విరామ సమయాల్లో కలప రవాణా చేసే లారీపై పనిచేశాడు.
పొలాక్ కొలరాడోలోని ఫోర్ట్ కార్సన్లో ట్రక్ డ్రైవర్గా రెండేళ్లపాటు సైనిక సేవకు ఎంపికయ్యాడు. ఈ సేవ 1958లో ముగిసింది. ఆ తర్వాత మీస్నర్ ఆహ్వానం మేరకు అతనికి సహాయకుడిగా పనిచేయడానికి తిరిగి ప్లేహౌస్కు వచ్చాడు. 1960లో, పొలాక్ స్నేహితుడైన జాన్ ఫ్రాంకెన్హైమర్ తన మొదటి పెద్ద చిత్రం ''ది యంగ్ సావేజెస్''లోని బాలనటులకు డైలాగ్ కోచ్గా లాస్ ఏంజిల్స్లో పనిచేశాడు. ఈ సమయంలోనే పొలాక్కు బర్ట్ లాంకాస్టర్ పరిచయమయ్యాడు. అతడు పొలాక్ను దర్శకత్వం వైపు ప్రయత్నించమని ప్రోత్సహించాడు.
==సినిమా ప్రస్థానం==
1960లో వచ్చిన ''ది ట్విలైట్ జోన్'' ఎపిసోడ్ "ది ట్రబుల్ విత్ టెంపుల్టన్" లో పొలాక్ ఒక దర్శకుడి పాత్రను పోషించాడు. డెనిస్ సాండర్స్ దర్శకత్వం వహించిన ''వార్ హంట్'' (1962) చిత్రంతో నటుడిగా సినిమా రంగప్రవేశం చేశాడు.; ఈ సినిమా సమయంలోనే ఇతనికి రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్ పరిచయమయ్యాడు. ఆ తర్వాత పొలాక్ దర్శకత్వం వహించిన ఏడు చిత్రాలలో రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన కథానాయకుడిగా నటించాడు.
1960లలో ''ది ఫ్యుజిటివ్'', ''ది ఆల్ఫ్రెడ్ హిచ్కాక్ అవర్'' వంటి టెలివిజన్ ధారావాహికల ఎపిసోడ్లకు దర్శకత్వం వహించడం ద్వారా పొలాక్ మొదట విజయాన్ని అందుకున్నాడు. ఆ తర్వాత ఇతడు ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షించిన పలు విజయవంతమైన చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. దర్శకుడిగా ఇతని తొలి చిత్రం ''ది స్లెండర్ థ్రెడ్''. పొలాక్ రూపొందించిన చిత్రాలు 48 అకాడమీ అవార్డు (ఆస్కార్) నామినేషన్లను సాధించి, 11 ఆస్కార్లను గెలుచుకున్నాయి. 1969 నాటి ''దే షూట్ హార్సెస్, డోంట్ దే?'' చిత్రానికి గాను ఇతడు మొదటి ఆస్కార్ నామినేషన్ పొందగా, 1982లో ''టూట్సీ'' చిత్రానికి రెండవ నామినేషన్ లభించింది. మెరిల్ స్ట్రీప్, రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన 1985 నాటి చిత్రం ''అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా''కు గాను ఇతడు దర్శకత్వం, నిర్మాణం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు. ఇతడు దర్శకత్వం వహించిన ఇతర ప్రముఖ చిత్రాలలో ''జెరెమియా జాన్సన్'' (1972), ''ది వే వి వర్'' (1973), ''ది యాకూజా'' (1974), ''ఆబ్సెన్స్ ఆఫ్ మాలిస్'' (1981), ''ది ఫర్మ్'' (1993), ''సబ్రినా'' (1995)లు ఉన్నాయి.
పొలాక్ దర్శకత్వంలో నటించిన 12 మంది నటీనటులు ఆస్కార్ నామినేషన్లు దక్కించుకున్నారు: జేన్ ఫోండా, గిగ్ యంగ్, సుసన్నా యార్క్, బార్బ్రా స్ట్రైసాండ్, పాల్ న్యూమాన్, మెలిండా డిల్లన్, జెస్సికా లాంగ్, డస్టిన్ హాఫ్మన్, టెరి గార్, మెరిల్ స్ట్రీప్, క్లాస్ మారియా బ్రాండౌర్, మరియు హాలీ హంటర్. వీరిలో గిగ్ యంగ్, జెస్సికా లాంగ్ పొలాక్ చిత్రాల్లోని నటనకు గాను ఆస్కార్ అవార్డులను గెలుచుకున్నారు.
1984లో లాస్ ఏంజిల్స్లోని అమెరికన్ సినిమాథెక్ను స్థాపించడంలో పొలాక్ సహకరించి, దానికి కో-ఛైర్మన్గా వ్యవహరించాడు.
యాక్టర్స్ స్టూడియోలో సభ్యత్వం పొందిన అతికొద్దిమంది నటులు-కాని లేదా మాజీ నటుల బృందంలో పొలాక్ ఒకడు. 1990లలో ఇతడు తిరిగి నటనపై దృష్టి సారించి, రాబర్ట్ ఆల్ట్మన్ రూపొందించిన ''ది ప్లేయర్'' (1992), స్టాన్లీ కుబ్రిక్ చిత్రం ''ఐస్ వైడ్ షట్'' (1999)లలో నటించాడు; వీటిలో ఇతడు తరచూ అవినీతిపరులైన లేదా నైతిక సంఘర్షణను ఎదుర్కొనే అధికార వర్గపు పాత్రలను పోషించారు. ఒక క్యారెక్టర్ యాక్టర్గా ఆయన ''ఎ సివిల్ యాక్షన్'' (1998), ''ఛేంజింగ్ లేన్స్'' (2002) వంటి చిత్రాలలోను, అలాగే తనే స్వయంగా దర్శకత్వం వహించిన ''త్రీ డేస్ ఆఫ్ ది కాండార్'' (1975), ''ది ఎలక్ట్రిక్ హార్స్మ్యాన్'' (1979), ''రాండమ్ హార్ట్స్'' (1999), మరియు ''ది ఇంటర్ప్రిటర్'' (2005, దర్శకుడిగా చివరి డాక్యుమెంటరీయేతర చిత్రం)లలో నటించాడు. ఇతడు వుడీ అలెన్ చిత్రం ''హస్బెండ్స్ అండ్ వైవ్స్'' (1992) లో మిడ్లైఫ్ క్రైసిస్ను ఎదుర్కొనే న్యూయార్క్ న్యాయవాదిగాను, రాబర్ట్ జెమెకిస్ చిత్రం ''డెత్ బికమ్స్ హర్'' (1992) లో ఎమర్జెన్సీ రూమ్ డాక్టర్గానూ నటించాడు. నటుడిగా ఇతని చివరి పాత్ర 2008 నాటి రొమాంటిక్ కామెడీ ''మేడ్ ఆఫ్ ఆనర్'' లో పాట్రిక్ డెంప్సే తండ్రి పాత్ర. ఈ చిత్రం థియేటర్లలో ప్రదర్శితమవుతున్న సమయంలోనే ఇతడు మరణించాడు.
2006 అక్టోబర్ 21న ఆస్టిన్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ నుండి చలనచిత్ర రంగానికి చేసిన విశేష సేవలకు గాను పొలాక్ మొట్టమొదటి వార్షిక "ఎక్స్ట్రార్డినరీ కంట్రిబ్యూషన్ టు ఫిల్మ్మేకింగ్" అవార్డును అందుకున్నాడు. ఒక నిర్మాతగా ఆయన విమర్శకుల ప్రశంసలతో పాటు ప్రేక్షకాదరణ పొందిన అనేక చిత్రాలకు మార్గదర్శకత్వం వహించాడు; వాటిలో ''ది ఫ్యాబులస్ బేకర్ బాయ్స్'' (1989), ''సెన్స్ అండ్ సెన్సిబిలిటీ'' (1995), ''ది టాలెంటెడ్ మిస్టర్ రిప్లే'' (1999), ''ఐరిస్'' (2001), ''కోల్డ్ మౌంటైన్'' (2003), ''మైఖేల్ క్లేటన్'' (2007) ఉన్నాయి. ''మైఖేల్ క్లేటన్''లో పొలాక్ నటించడమే కాకుండా, ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో తన ఆరవ అకాడమీ అవార్డు నామినేషన్ను కూడా పొందాడు. పొలాక్, బ్రిటిష్ దర్శకుడు ఆంథోనీ మింగెల్లా కలిసి "మిరేజ్ ఎంటర్ప్రైజెస్" అనే నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించారు. వారిద్దరూ కలిసి సంయుక్తంగా నిర్మించిన చివరి చిత్రం ''ది రీడర్'' (2008); ఈ చిత్రానికి గాను వారి మరణానంతరం ఇద్దరికీ ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో ఆస్కార్ నామినేషన్ లభించింది. పొలాక్ ఐదు ప్రైమ్టైమ్ ఎమ్మీ అవార్డులకు నామినేట్ కాగా, రెండు అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు: ఒకటి 1966లో దర్శకత్వానికి, మరొకటి నిర్మాణానికి గాను 2008లో ఇతడు మరణించిన నాలుగు నెలల తర్వాత ప్రకటించబడింది.
సిడ్నీ పొలాక్కు సంబంధించిన చలనచిత్ర సేకరణల భాండాగారం (మూవింగ్ ఇమేజ్ కలెక్షన్) ప్రస్తుతం 'అకాడమీ ఫిల్మ్ ఆర్కైవ్'లో భద్రపరచబడి ఉంది.
==వ్యక్తిగత జీవితం==
పొలాక్ 1958లో తన పూర్వ విద్యార్థిని క్లేర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి ముగ్గురు సంతానం.
==మరణం==
2008 మే 26న పొలాక్ లాస్ ఏంజిల్స్లోని పసిఫిక్ పాలిసేడ్స్ పరిసరాల్లో ఉన్న తన నివాసంలో క్యాన్సర్తో 73 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశాడు.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
{{Authority control}}
[[వర్గం:1934 జననాలు]]
[[వర్గం:2008 మరణాలు]]
[[వర్గం:అకాడమీ అవార్డు విజేతలు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా దర్శకులు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:అమెరికా చలన చిత్ర నిర్మాతలు]]
k51eiva3asa4kx6ui4jlm6rmgr73e11
4989208
4989197
2026-10-26T16:16:25Z
స్వరలాసిక
13980
/* సినిమా ప్రస్థానం */
4989208
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = Sydney Pollack.jpg
| caption = 2006లో సిడ్నీ పొలాక్
| birth_name = సిడ్మీ ఇర్విన్ పొలాక్k
| birth_date = {{Birth date|1934|7|1}}
| birth_place = లఫాయెట్, ఇండియానా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
| death_date = {{Death date and age|2008|5|26|1934|7|1}}
| death_place = లాస్ ఏంజెలెస్, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్త్రాలు
| years_active = 1955–2008
| occupation = {{hlist|సినిమా దర్శకుడు|నిర్మాత|నటుడు}}
| spouse = {{marriage|క్లెయిర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్|1958}}
| children = 3
}}
'''సిడ్నీ ఇర్విన్ పొలాక్''' (జూలై 1, 1934 – మే 26, 2008) ఒక ప్రముఖ అమెరికన్ చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, నటుడు. ఇతడు 20కి పైగా సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. 80 కి పైగా సినిమాలకు నిర్మాతగా లేదా నటుడిగా పనిచేశాడు. 1985లో వచ్చిన అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా (Out of Africa) చిత్రానికి గాను ఆయన ఉత్తమ దర్శకుడు, ఉత్తమ చిత్రం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను (ఆస్కార్) గెలుచుకున్నాడు.
==ప్రారంభ జీవితం==
పొలాక్ ఇండియానాలోని లఫాయెట్లో యూదు వలసదారుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి రెబెక్కా, తండ్రి డేవిడ్ పొలాక్. డేవిడ్ సెమీ ప్రొఫెషనల్ బాక్సర్గా, ఫార్మసిస్ట్గా పనిచేశాడు. ఆ తర్వాత వీరి కుటుంబం సౌత్ బెండ్కు తరలివెళ్ళింది. పొలాక్ చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రులు విడాకులు తీసుకున్నారు. మద్యపానంతో, మానసిక సమస్యలతో బాధపడిన ఇతని తల్లి 37 ఏళ్ళకే మరణించింది. అప్పుడు పొలాక్ వయసు 16 సంవత్సరాలు.
వైద్య విద్యను కోరిక ఉన్నప్పటికీ, 17 ఏళ్ల వయసులో హైస్కూల్ చదువు పూర్తి కాగానే పొలాక్ ఇండియానాను వదిలి న్యూయార్క్ నగరానికి వెళ్లాడు. 1952 నుండి 1954 వరకు ఆయన ‘నెయిబర్హుడ్ ప్లేహౌస్ స్కూల్ ఆఫ్ ది థియేటర్’లో శాన్ఫోర్డ్ మీస్నర్ వద్ద నటనను అభ్యసించాడు. సెమిస్టర్ విరామ సమయాల్లో కలప రవాణా చేసే లారీపై పనిచేశాడు.
పొలాక్ కొలరాడోలోని ఫోర్ట్ కార్సన్లో ట్రక్ డ్రైవర్గా రెండేళ్లపాటు సైనిక సేవకు ఎంపికయ్యాడు. ఈ సేవ 1958లో ముగిసింది. ఆ తర్వాత మీస్నర్ ఆహ్వానం మేరకు అతనికి సహాయకుడిగా పనిచేయడానికి తిరిగి ప్లేహౌస్కు వచ్చాడు. 1960లో, పొలాక్ స్నేహితుడైన జాన్ ఫ్రాంకెన్హైమర్ తన మొదటి పెద్ద చిత్రం ''ది యంగ్ సావేజెస్''లోని బాలనటులకు డైలాగ్ కోచ్గా లాస్ ఏంజిల్స్లో పనిచేశాడు. ఈ సమయంలోనే పొలాక్కు బర్ట్ లాంకాస్టర్ పరిచయమయ్యాడు. అతడు పొలాక్ను దర్శకత్వం వైపు ప్రయత్నించమని ప్రోత్సహించాడు.
==సినిమా ప్రస్థానం==
1960లో వచ్చిన ''ది ట్విలైట్ జోన్'' ఎపిసోడ్ "ది ట్రబుల్ విత్ టెంపుల్టన్" లో పొలాక్ ఒక దర్శకుడి పాత్రను పోషించాడు. డెనిస్ సాండర్స్ దర్శకత్వం వహించిన ''వార్ హంట్'' (1962) చిత్రంతో నటుడిగా సినిమా రంగప్రవేశం చేశాడు. ఈ సినిమా సమయంలోనే ఇతనికి [[రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్]] పరిచయమయ్యాడు. ఆ తర్వాత పొలాక్ దర్శకత్వం వహించిన ఏడు చిత్రాలలో రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన కథానాయకుడిగా నటించాడు.
1960లలో ''ది ఫ్యుజిటివ్'', ''ది ఆల్ఫ్రెడ్ హిచ్కాక్ అవర్'' వంటి టెలివిజన్ ధారావాహికల ఎపిసోడ్లకు దర్శకత్వం వహించడం ద్వారా పొలాక్ మొదట విజయాన్ని అందుకున్నాడు. ఆ తర్వాత ఇతడు ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షించిన పలు విజయవంతమైన చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. దర్శకుడిగా ఇతని తొలి చిత్రం ''ది స్లెండర్ థ్రెడ్''. పొలాక్ రూపొందించిన చిత్రాలు 48 అకాడమీ అవార్డు (ఆస్కార్) నామినేషన్లను సాధించి, 11 ఆస్కార్లను గెలుచుకున్నాయి. 1969 నాటి ''దే షూట్ హార్సెస్, డోంట్ దే?'' చిత్రానికి గాను ఇతడు మొదటి ఆస్కార్ నామినేషన్ పొందగా, 1982లో ''టూట్సీ'' చిత్రానికి రెండవ నామినేషన్ లభించింది. మెరిల్ స్ట్రీప్, రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన 1985 నాటి చిత్రం ''అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా''కు గాను ఇతడు దర్శకత్వం, నిర్మాణం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు. ఇతడు దర్శకత్వం వహించిన ఇతర ప్రముఖ చిత్రాలలో ''జెరెమియా జాన్సన్'' (1972), ''ది వే వి వర్'' (1973), ''ది యాకూజా'' (1974), ''ఆబ్సెన్స్ ఆఫ్ మాలిస్'' (1981), ''ది ఫర్మ్'' (1993), ''సబ్రినా'' (1995)లు ఉన్నాయి.
పొలాక్ దర్శకత్వంలో నటించిన 12 మంది నటీనటులు ఆస్కార్ నామినేషన్లు దక్కించుకున్నారు: జేన్ ఫోండా, గిగ్ యంగ్, సుసన్నా యార్క్, బార్బ్రా స్ట్రైసాండ్, పాల్ న్యూమాన్, మెలిండా డిల్లన్, జెస్సికా లాంగ్, డస్టిన్ హాఫ్మన్, టెరి గార్, మెరిల్ స్ట్రీప్, క్లాస్ మారియా బ్రాండౌర్, మరియు హాలీ హంటర్. వీరిలో గిగ్ యంగ్, జెస్సికా లాంగ్ పొలాక్ చిత్రాల్లోని నటనకు గాను ఆస్కార్ అవార్డులను గెలుచుకున్నారు.
1984లో లాస్ ఏంజిల్స్లోని అమెరికన్ సినిమాథెక్ను స్థాపించడంలో పొలాక్ సహకరించి, దానికి కో-ఛైర్మన్గా వ్యవహరించాడు.
యాక్టర్స్ స్టూడియోలో సభ్యత్వం పొందిన అతికొద్దిమంది నటులు-కాని లేదా మాజీ నటుల బృందంలో పొలాక్ ఒకడు. 1990లలో ఇతడు తిరిగి నటనపై దృష్టి సారించి, రాబర్ట్ ఆల్ట్మన్ రూపొందించిన ''ది ప్లేయర్'' (1992), స్టాన్లీ కుబ్రిక్ చిత్రం ''ఐస్ వైడ్ షట్'' (1999)లలో నటించాడు; వీటిలో ఇతడు తరచూ అవినీతిపరులైన లేదా నైతిక సంఘర్షణను ఎదుర్కొనే అధికార వర్గపు పాత్రలను పోషించారు. ఒక క్యారెక్టర్ యాక్టర్గా ఆయన ''ఎ సివిల్ యాక్షన్'' (1998), ''ఛేంజింగ్ లేన్స్'' (2002) వంటి చిత్రాలలోను, అలాగే తనే స్వయంగా దర్శకత్వం వహించిన ''త్రీ డేస్ ఆఫ్ ది కాండార్'' (1975), ''ది ఎలక్ట్రిక్ హార్స్మ్యాన్'' (1979), ''రాండమ్ హార్ట్స్'' (1999), మరియు ''ది ఇంటర్ప్రిటర్'' (2005, దర్శకుడిగా చివరి డాక్యుమెంటరీయేతర చిత్రం)లలో నటించాడు. ఇతడు వుడీ అలెన్ చిత్రం ''హస్బెండ్స్ అండ్ వైవ్స్'' (1992) లో మిడ్లైఫ్ క్రైసిస్ను ఎదుర్కొనే న్యూయార్క్ న్యాయవాదిగాను, రాబర్ట్ జెమెకిస్ చిత్రం ''డెత్ బికమ్స్ హర్'' (1992) లో ఎమర్జెన్సీ రూమ్ డాక్టర్గానూ నటించాడు. నటుడిగా ఇతని చివరి పాత్ర 2008 నాటి రొమాంటిక్ కామెడీ ''మేడ్ ఆఫ్ ఆనర్'' లో పాట్రిక్ డెంప్సే తండ్రి పాత్ర. ఈ చిత్రం థియేటర్లలో ప్రదర్శితమవుతున్న సమయంలోనే ఇతడు మరణించాడు.
2006 అక్టోబర్ 21న ఆస్టిన్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ నుండి చలనచిత్ర రంగానికి చేసిన విశేష సేవలకు గాను పొలాక్ మొట్టమొదటి వార్షిక "ఎక్స్ట్రార్డినరీ కంట్రిబ్యూషన్ టు ఫిల్మ్మేకింగ్" అవార్డును అందుకున్నాడు. ఒక నిర్మాతగా ఆయన విమర్శకుల ప్రశంసలతో పాటు ప్రేక్షకాదరణ పొందిన అనేక చిత్రాలకు మార్గదర్శకత్వం వహించాడు; వాటిలో ''ది ఫ్యాబులస్ బేకర్ బాయ్స్'' (1989), ''సెన్స్ అండ్ సెన్సిబిలిటీ'' (1995), ''ది టాలెంటెడ్ మిస్టర్ రిప్లే'' (1999), ''ఐరిస్'' (2001), ''కోల్డ్ మౌంటైన్'' (2003), ''మైఖేల్ క్లేటన్'' (2007) ఉన్నాయి. ''మైఖేల్ క్లేటన్''లో పొలాక్ నటించడమే కాకుండా, ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో తన ఆరవ అకాడమీ అవార్డు నామినేషన్ను కూడా పొందాడు. పొలాక్, బ్రిటిష్ దర్శకుడు ఆంథోనీ మింగెల్లా కలిసి "మిరేజ్ ఎంటర్ప్రైజెస్" అనే నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించారు. వారిద్దరూ కలిసి సంయుక్తంగా నిర్మించిన చివరి చిత్రం ''ది రీడర్'' (2008); ఈ చిత్రానికి గాను వారి మరణానంతరం ఇద్దరికీ ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో ఆస్కార్ నామినేషన్ లభించింది. పొలాక్ ఐదు ప్రైమ్టైమ్ ఎమ్మీ అవార్డులకు నామినేట్ కాగా, రెండు అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు: ఒకటి 1966లో దర్శకత్వానికి, మరొకటి నిర్మాణానికి గాను 2008లో ఇతడు మరణించిన నాలుగు నెలల తర్వాత ప్రకటించబడింది.
సిడ్నీ పొలాక్కు సంబంధించిన చలనచిత్ర సేకరణల భాండాగారం (మూవింగ్ ఇమేజ్ కలెక్షన్) ప్రస్తుతం 'అకాడమీ ఫిల్మ్ ఆర్కైవ్'లో భద్రపరచబడి ఉంది.
==వ్యక్తిగత జీవితం==
పొలాక్ 1958లో తన పూర్వ విద్యార్థిని క్లేర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి ముగ్గురు సంతానం.
==మరణం==
2008 మే 26న పొలాక్ లాస్ ఏంజిల్స్లోని పసిఫిక్ పాలిసేడ్స్ పరిసరాల్లో ఉన్న తన నివాసంలో క్యాన్సర్తో 73 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశాడు.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
{{Authority control}}
[[వర్గం:1934 జననాలు]]
[[వర్గం:2008 మరణాలు]]
[[వర్గం:అకాడమీ అవార్డు విజేతలు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా దర్శకులు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:అమెరికా చలన చిత్ర నిర్మాతలు]]
rn9i8o7y1fkyz4267fnu1k2nqyzh9n7
4989218
4989208
2026-10-26T16:23:48Z
స్వరలాసిక
13980
/* సినిమా ప్రస్థానం */
4989218
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = Sydney Pollack.jpg
| caption = 2006లో సిడ్నీ పొలాక్
| birth_name = సిడ్మీ ఇర్విన్ పొలాక్k
| birth_date = {{Birth date|1934|7|1}}
| birth_place = లఫాయెట్, ఇండియానా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
| death_date = {{Death date and age|2008|5|26|1934|7|1}}
| death_place = లాస్ ఏంజెలెస్, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్త్రాలు
| years_active = 1955–2008
| occupation = {{hlist|సినిమా దర్శకుడు|నిర్మాత|నటుడు}}
| spouse = {{marriage|క్లెయిర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్|1958}}
| children = 3
}}
'''సిడ్నీ ఇర్విన్ పొలాక్''' (జూలై 1, 1934 – మే 26, 2008) ఒక ప్రముఖ అమెరికన్ చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, నటుడు. ఇతడు 20కి పైగా సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. 80 కి పైగా సినిమాలకు నిర్మాతగా లేదా నటుడిగా పనిచేశాడు. 1985లో వచ్చిన అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా (Out of Africa) చిత్రానికి గాను ఆయన ఉత్తమ దర్శకుడు, ఉత్తమ చిత్రం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను (ఆస్కార్) గెలుచుకున్నాడు.
==ప్రారంభ జీవితం==
పొలాక్ ఇండియానాలోని లఫాయెట్లో యూదు వలసదారుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి రెబెక్కా, తండ్రి డేవిడ్ పొలాక్. డేవిడ్ సెమీ ప్రొఫెషనల్ బాక్సర్గా, ఫార్మసిస్ట్గా పనిచేశాడు. ఆ తర్వాత వీరి కుటుంబం సౌత్ బెండ్కు తరలివెళ్ళింది. పొలాక్ చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రులు విడాకులు తీసుకున్నారు. మద్యపానంతో, మానసిక సమస్యలతో బాధపడిన ఇతని తల్లి 37 ఏళ్ళకే మరణించింది. అప్పుడు పొలాక్ వయసు 16 సంవత్సరాలు.
వైద్య విద్యను కోరిక ఉన్నప్పటికీ, 17 ఏళ్ల వయసులో హైస్కూల్ చదువు పూర్తి కాగానే పొలాక్ ఇండియానాను వదిలి న్యూయార్క్ నగరానికి వెళ్లాడు. 1952 నుండి 1954 వరకు ఆయన ‘నెయిబర్హుడ్ ప్లేహౌస్ స్కూల్ ఆఫ్ ది థియేటర్’లో శాన్ఫోర్డ్ మీస్నర్ వద్ద నటనను అభ్యసించాడు. సెమిస్టర్ విరామ సమయాల్లో కలప రవాణా చేసే లారీపై పనిచేశాడు.
పొలాక్ కొలరాడోలోని ఫోర్ట్ కార్సన్లో ట్రక్ డ్రైవర్గా రెండేళ్లపాటు సైనిక సేవకు ఎంపికయ్యాడు. ఈ సేవ 1958లో ముగిసింది. ఆ తర్వాత మీస్నర్ ఆహ్వానం మేరకు అతనికి సహాయకుడిగా పనిచేయడానికి తిరిగి ప్లేహౌస్కు వచ్చాడు. 1960లో, పొలాక్ స్నేహితుడైన జాన్ ఫ్రాంకెన్హైమర్ తన మొదటి పెద్ద చిత్రం ''ది యంగ్ సావేజెస్''లోని బాలనటులకు డైలాగ్ కోచ్గా లాస్ ఏంజిల్స్లో పనిచేశాడు. ఈ సమయంలోనే పొలాక్కు బర్ట్ లాంకాస్టర్ పరిచయమయ్యాడు. అతడు పొలాక్ను దర్శకత్వం వైపు ప్రయత్నించమని ప్రోత్సహించాడు.
==సినిమా ప్రస్థానం==
1960లో వచ్చిన ''ది ట్విలైట్ జోన్'' ఎపిసోడ్ "ది ట్రబుల్ విత్ టెంపుల్టన్" లో పొలాక్ ఒక దర్శకుడి పాత్రను పోషించాడు. డెనిస్ సాండర్స్ దర్శకత్వం వహించిన ''వార్ హంట్'' (1962) చిత్రంతో నటుడిగా సినిమా రంగప్రవేశం చేశాడు. ఈ సినిమా సమయంలోనే ఇతనికి [[రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్]] పరిచయమయ్యాడు. ఆ తర్వాత పొలాక్ దర్శకత్వం వహించిన ఏడు చిత్రాలలో రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన కథానాయకుడిగా నటించాడు.
1960లలో ''ది ఫ్యుజిటివ్'', ''ది ఆల్ఫ్రెడ్ హిచ్కాక్ అవర్'' వంటి టెలివిజన్ ధారావాహికల ఎపిసోడ్లకు దర్శకత్వం వహించడం ద్వారా పొలాక్ మొదట విజయాన్ని అందుకున్నాడు. ఆ తర్వాత ఇతడు ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షించిన పలు విజయవంతమైన చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. దర్శకుడిగా ఇతని తొలి చిత్రం ''ది స్లెండర్ థ్రెడ్''. పొలాక్ రూపొందించిన చిత్రాలు 48 అకాడమీ అవార్డు (ఆస్కార్) నామినేషన్లను సాధించి, 11 ఆస్కార్లను గెలుచుకున్నాయి. 1969 నాటి ''దే షూట్ హార్సెస్, డోంట్ దే?'' చిత్రానికి గాను ఇతడు మొదటి ఆస్కార్ నామినేషన్ పొందగా, 1982లో ''టూట్సీ'' చిత్రానికి రెండవ నామినేషన్ లభించింది. మెరిల్ స్ట్రీప్, రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన 1985 నాటి చిత్రం ''అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా''కు గాను ఇతడు దర్శకత్వం, నిర్మాణం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు. ఇతడు దర్శకత్వం వహించిన ఇతర ప్రముఖ చిత్రాలలో ''జెరెమియా జాన్సన్'' (1972), ''ది వే వి వర్'' (1973), ''ది యాకూజా'' (1974), ''ఆబ్సెన్స్ ఆఫ్ మాలిస్'' (1981), ''ది ఫర్మ్'' (1993), ''సబ్రినా'' (1995)లు ఉన్నాయి.
పొలాక్ దర్శకత్వంలో నటించిన 12 మంది నటీనటులు ఆస్కార్ నామినేషన్లు దక్కించుకున్నారు: [[జేన్ ఫోండా]], గిగ్ యంగ్, సుసన్నా యార్క్, బార్బ్రా స్ట్రైసాండ్, పాల్ న్యూమాన్, మెలిండా డిల్లన్, జెస్సికా లాంగ్, డస్టిన్ హాఫ్మన్, టెరి గార్, మెరిల్ స్ట్రీప్, క్లాస్ మారియా బ్రాండౌర్, మరియు హాలీ హంటర్. వీరిలో గిగ్ యంగ్, జెస్సికా లాంగ్ పొలాక్ చిత్రాల్లోని నటనకు గాను ఆస్కార్ అవార్డులను గెలుచుకున్నారు.
1984లో లాస్ ఏంజిల్స్లోని అమెరికన్ సినిమాథెక్ను స్థాపించడంలో పొలాక్ సహకరించి, దానికి కో-ఛైర్మన్గా వ్యవహరించాడు.
యాక్టర్స్ స్టూడియోలో సభ్యత్వం పొందిన అతికొద్దిమంది నటులు-కాని లేదా మాజీ నటుల బృందంలో పొలాక్ ఒకడు. 1990లలో ఇతడు తిరిగి నటనపై దృష్టి సారించి, [[రాబర్ట్ ఆల్ట్మన్]] రూపొందించిన ''ది ప్లేయర్'' (1992), [[స్టాన్లీ కుబ్రిక్]] చిత్రం ''ఐస్ వైడ్ షట్'' (1999)లలో నటించాడు; వీటిలో ఇతడు తరచూ అవినీతిపరులైన లేదా నైతిక సంఘర్షణను ఎదుర్కొనే అధికార వర్గపు పాత్రలను పోషించారు. ఒక క్యారెక్టర్ యాక్టర్గా ఆయన ''ఎ సివిల్ యాక్షన్'' (1998), ''ఛేంజింగ్ లేన్స్'' (2002) వంటి చిత్రాలలోను, అలాగే తనే స్వయంగా దర్శకత్వం వహించిన ''త్రీ డేస్ ఆఫ్ ది కాండార్'' (1975), ''ది ఎలక్ట్రిక్ హార్స్మ్యాన్'' (1979), ''రాండమ్ హార్ట్స్'' (1999), మరియు ''ది ఇంటర్ప్రిటర్'' (2005, దర్శకుడిగా చివరి డాక్యుమెంటరీయేతర చిత్రం)లలో నటించాడు. ఇతడు వుడీ అలెన్ చిత్రం ''హస్బెండ్స్ అండ్ వైవ్స్'' (1992) లో మిడ్లైఫ్ క్రైసిస్ను ఎదుర్కొనే న్యూయార్క్ న్యాయవాదిగాను, రాబర్ట్ జెమెకిస్ చిత్రం ''డెత్ బికమ్స్ హర్'' (1992) లో ఎమర్జెన్సీ రూమ్ డాక్టర్గానూ నటించాడు. నటుడిగా ఇతని చివరి పాత్ర 2008 నాటి రొమాంటిక్ కామెడీ ''మేడ్ ఆఫ్ ఆనర్'' లో పాట్రిక్ డెంప్సే తండ్రి పాత్ర. ఈ చిత్రం థియేటర్లలో ప్రదర్శితమవుతున్న సమయంలోనే ఇతడు మరణించాడు.
2006 అక్టోబర్ 21న ఆస్టిన్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ నుండి చలనచిత్ర రంగానికి చేసిన విశేష సేవలకు గాను పొలాక్ మొట్టమొదటి వార్షిక "ఎక్స్ట్రార్డినరీ కంట్రిబ్యూషన్ టు ఫిల్మ్మేకింగ్" అవార్డును అందుకున్నాడు. ఒక నిర్మాతగా ఆయన విమర్శకుల ప్రశంసలతో పాటు ప్రేక్షకాదరణ పొందిన అనేక చిత్రాలకు మార్గదర్శకత్వం వహించాడు; వాటిలో ''ది ఫ్యాబులస్ బేకర్ బాయ్స్'' (1989), ''సెన్స్ అండ్ సెన్సిబిలిటీ'' (1995), ''ది టాలెంటెడ్ మిస్టర్ రిప్లే'' (1999), ''ఐరిస్'' (2001), ''కోల్డ్ మౌంటైన్'' (2003), ''మైఖేల్ క్లేటన్'' (2007) ఉన్నాయి. ''మైఖేల్ క్లేటన్''లో పొలాక్ నటించడమే కాకుండా, ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో తన ఆరవ అకాడమీ అవార్డు నామినేషన్ను కూడా పొందాడు. పొలాక్, బ్రిటిష్ దర్శకుడు ఆంథోనీ మింగెల్లా కలిసి "మిరేజ్ ఎంటర్ప్రైజెస్" అనే నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించారు. వారిద్దరూ కలిసి సంయుక్తంగా నిర్మించిన చివరి చిత్రం ''ది రీడర్'' (2008); ఈ చిత్రానికి గాను వారి మరణానంతరం ఇద్దరికీ ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో ఆస్కార్ నామినేషన్ లభించింది. పొలాక్ ఐదు ప్రైమ్టైమ్ ఎమ్మీ అవార్డులకు నామినేట్ కాగా, రెండు అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు: ఒకటి 1966లో దర్శకత్వానికి, మరొకటి నిర్మాణానికి గాను 2008లో ఇతడు మరణించిన నాలుగు నెలల తర్వాత ప్రకటించబడింది.
సిడ్నీ పొలాక్కు సంబంధించిన చలనచిత్ర సేకరణల భాండాగారం (మూవింగ్ ఇమేజ్ కలెక్షన్) ప్రస్తుతం 'అకాడమీ ఫిల్మ్ ఆర్కైవ్'లో భద్రపరచబడి ఉంది.
==వ్యక్తిగత జీవితం==
పొలాక్ 1958లో తన పూర్వ విద్యార్థిని క్లేర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి ముగ్గురు సంతానం.
==మరణం==
2008 మే 26న పొలాక్ లాస్ ఏంజిల్స్లోని పసిఫిక్ పాలిసేడ్స్ పరిసరాల్లో ఉన్న తన నివాసంలో క్యాన్సర్తో 73 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశాడు.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
{{Authority control}}
[[వర్గం:1934 జననాలు]]
[[వర్గం:2008 మరణాలు]]
[[వర్గం:అకాడమీ అవార్డు విజేతలు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా దర్శకులు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:అమెరికా చలన చిత్ర నిర్మాతలు]]
lzx7tmi2zvm6jdqcv46h6cbgza44xek
4989220
4989218
2026-10-26T16:24:27Z
స్వరలాసిక
13980
/* సినిమా ప్రస్థానం */
4989220
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = Sydney Pollack.jpg
| caption = 2006లో సిడ్నీ పొలాక్
| birth_name = సిడ్మీ ఇర్విన్ పొలాక్k
| birth_date = {{Birth date|1934|7|1}}
| birth_place = లఫాయెట్, ఇండియానా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
| death_date = {{Death date and age|2008|5|26|1934|7|1}}
| death_place = లాస్ ఏంజెలెస్, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్త్రాలు
| years_active = 1955–2008
| occupation = {{hlist|సినిమా దర్శకుడు|నిర్మాత|నటుడు}}
| spouse = {{marriage|క్లెయిర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్|1958}}
| children = 3
}}
'''సిడ్నీ ఇర్విన్ పొలాక్''' (జూలై 1, 1934 – మే 26, 2008) ఒక ప్రముఖ అమెరికన్ చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, నటుడు. ఇతడు 20కి పైగా సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. 80 కి పైగా సినిమాలకు నిర్మాతగా లేదా నటుడిగా పనిచేశాడు. 1985లో వచ్చిన అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా (Out of Africa) చిత్రానికి గాను ఆయన ఉత్తమ దర్శకుడు, ఉత్తమ చిత్రం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను (ఆస్కార్) గెలుచుకున్నాడు.
==ప్రారంభ జీవితం==
పొలాక్ ఇండియానాలోని లఫాయెట్లో యూదు వలసదారుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి రెబెక్కా, తండ్రి డేవిడ్ పొలాక్. డేవిడ్ సెమీ ప్రొఫెషనల్ బాక్సర్గా, ఫార్మసిస్ట్గా పనిచేశాడు. ఆ తర్వాత వీరి కుటుంబం సౌత్ బెండ్కు తరలివెళ్ళింది. పొలాక్ చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రులు విడాకులు తీసుకున్నారు. మద్యపానంతో, మానసిక సమస్యలతో బాధపడిన ఇతని తల్లి 37 ఏళ్ళకే మరణించింది. అప్పుడు పొలాక్ వయసు 16 సంవత్సరాలు.
వైద్య విద్యను కోరిక ఉన్నప్పటికీ, 17 ఏళ్ల వయసులో హైస్కూల్ చదువు పూర్తి కాగానే పొలాక్ ఇండియానాను వదిలి న్యూయార్క్ నగరానికి వెళ్లాడు. 1952 నుండి 1954 వరకు ఆయన ‘నెయిబర్హుడ్ ప్లేహౌస్ స్కూల్ ఆఫ్ ది థియేటర్’లో శాన్ఫోర్డ్ మీస్నర్ వద్ద నటనను అభ్యసించాడు. సెమిస్టర్ విరామ సమయాల్లో కలప రవాణా చేసే లారీపై పనిచేశాడు.
పొలాక్ కొలరాడోలోని ఫోర్ట్ కార్సన్లో ట్రక్ డ్రైవర్గా రెండేళ్లపాటు సైనిక సేవకు ఎంపికయ్యాడు. ఈ సేవ 1958లో ముగిసింది. ఆ తర్వాత మీస్నర్ ఆహ్వానం మేరకు అతనికి సహాయకుడిగా పనిచేయడానికి తిరిగి ప్లేహౌస్కు వచ్చాడు. 1960లో, పొలాక్ స్నేహితుడైన జాన్ ఫ్రాంకెన్హైమర్ తన మొదటి పెద్ద చిత్రం ''ది యంగ్ సావేజెస్''లోని బాలనటులకు డైలాగ్ కోచ్గా లాస్ ఏంజిల్స్లో పనిచేశాడు. ఈ సమయంలోనే పొలాక్కు బర్ట్ లాంకాస్టర్ పరిచయమయ్యాడు. అతడు పొలాక్ను దర్శకత్వం వైపు ప్రయత్నించమని ప్రోత్సహించాడు.
==సినిమా ప్రస్థానం==
1960లో వచ్చిన ''ది ట్విలైట్ జోన్'' ఎపిసోడ్ "ది ట్రబుల్ విత్ టెంపుల్టన్" లో పొలాక్ ఒక దర్శకుడి పాత్రను పోషించాడు. డెనిస్ సాండర్స్ దర్శకత్వం వహించిన ''వార్ హంట్'' (1962) చిత్రంతో నటుడిగా సినిమా రంగప్రవేశం చేశాడు. ఈ సినిమా సమయంలోనే ఇతనికి [[రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్]] పరిచయమయ్యాడు. ఆ తర్వాత పొలాక్ దర్శకత్వం వహించిన ఏడు చిత్రాలలో రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన కథానాయకుడిగా నటించాడు.
1960లలో ''ది ఫ్యుజిటివ్'', ''ది ఆల్ఫ్రెడ్ హిచ్కాక్ అవర్'' వంటి టెలివిజన్ ధారావాహికల ఎపిసోడ్లకు దర్శకత్వం వహించడం ద్వారా పొలాక్ మొదట విజయాన్ని అందుకున్నాడు. ఆ తర్వాత ఇతడు ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షించిన పలు విజయవంతమైన చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. దర్శకుడిగా ఇతని తొలి చిత్రం ''ది స్లెండర్ థ్రెడ్''. పొలాక్ రూపొందించిన చిత్రాలు 48 అకాడమీ అవార్డు (ఆస్కార్) నామినేషన్లను సాధించి, 11 ఆస్కార్లను గెలుచుకున్నాయి. 1969 నాటి ''దే షూట్ హార్సెస్, డోంట్ దే?'' చిత్రానికి గాను ఇతడు మొదటి ఆస్కార్ నామినేషన్ పొందగా, 1982లో ''టూట్సీ'' చిత్రానికి రెండవ నామినేషన్ లభించింది. మెరిల్ స్ట్రీప్, రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన 1985 నాటి చిత్రం ''అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా''కు గాను ఇతడు దర్శకత్వం, నిర్మాణం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు. ఇతడు దర్శకత్వం వహించిన ఇతర ప్రముఖ చిత్రాలలో ''జెరెమియా జాన్సన్'' (1972), ''ది వే వి వర్'' (1973), ''ది యాకూజా'' (1974), ''ఆబ్సెన్స్ ఆఫ్ మాలిస్'' (1981), ''ది ఫర్మ్'' (1993), ''సబ్రినా'' (1995)లు ఉన్నాయి.
పొలాక్ దర్శకత్వంలో నటించిన 12 మంది నటీనటులు ఆస్కార్ నామినేషన్లు దక్కించుకున్నారు: [[జేన్ ఫోండా]], గిగ్ యంగ్, సుసన్నా యార్క్, బార్బ్రా స్ట్రైసాండ్, పాల్ న్యూమాన్, మెలిండా డిల్లన్, జెస్సికా లాంగ్, డస్టిన్ హాఫ్మన్, టెరి గార్, మెరిల్ స్ట్రీప్, క్లాస్ మారియా బ్రాండౌర్, మరియు హాలీ హంటర్. వీరిలో గిగ్ యంగ్, జెస్సికా లాంగ్ పొలాక్ చిత్రాల్లోని నటనకు గాను ఆస్కార్ అవార్డులను గెలుచుకున్నారు.
1984లో లాస్ ఏంజిల్స్లోని అమెరికన్ సినిమాథెక్ను స్థాపించడంలో పొలాక్ సహకరించి, దానికి కో-ఛైర్మన్గా వ్యవహరించాడు.
యాక్టర్స్ స్టూడియోలో సభ్యత్వం పొందిన అతికొద్దిమంది నటులు-కాని లేదా మాజీ నటుల బృందంలో పొలాక్ ఒకడు. 1990లలో ఇతడు తిరిగి నటనపై దృష్టి సారించి, [[రాబర్ట్ ఆల్ట్మాన్]] రూపొందించిన ''ది ప్లేయర్'' (1992), [[స్టాన్లీ కుబ్రిక్]] చిత్రం ''ఐస్ వైడ్ షట్'' (1999)లలో నటించాడు; వీటిలో ఇతడు తరచూ అవినీతిపరులైన లేదా నైతిక సంఘర్షణను ఎదుర్కొనే అధికార వర్గపు పాత్రలను పోషించారు. ఒక క్యారెక్టర్ యాక్టర్గా ఆయన ''ఎ సివిల్ యాక్షన్'' (1998), ''ఛేంజింగ్ లేన్స్'' (2002) వంటి చిత్రాలలోను, అలాగే తనే స్వయంగా దర్శకత్వం వహించిన ''త్రీ డేస్ ఆఫ్ ది కాండార్'' (1975), ''ది ఎలక్ట్రిక్ హార్స్మ్యాన్'' (1979), ''రాండమ్ హార్ట్స్'' (1999), మరియు ''ది ఇంటర్ప్రిటర్'' (2005, దర్శకుడిగా చివరి డాక్యుమెంటరీయేతర చిత్రం)లలో నటించాడు. ఇతడు వుడీ అలెన్ చిత్రం ''హస్బెండ్స్ అండ్ వైవ్స్'' (1992) లో మిడ్లైఫ్ క్రైసిస్ను ఎదుర్కొనే న్యూయార్క్ న్యాయవాదిగాను, రాబర్ట్ జెమెకిస్ చిత్రం ''డెత్ బికమ్స్ హర్'' (1992) లో ఎమర్జెన్సీ రూమ్ డాక్టర్గానూ నటించాడు. నటుడిగా ఇతని చివరి పాత్ర 2008 నాటి రొమాంటిక్ కామెడీ ''మేడ్ ఆఫ్ ఆనర్'' లో పాట్రిక్ డెంప్సే తండ్రి పాత్ర. ఈ చిత్రం థియేటర్లలో ప్రదర్శితమవుతున్న సమయంలోనే ఇతడు మరణించాడు.
2006 అక్టోబర్ 21న ఆస్టిన్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ నుండి చలనచిత్ర రంగానికి చేసిన విశేష సేవలకు గాను పొలాక్ మొట్టమొదటి వార్షిక "ఎక్స్ట్రార్డినరీ కంట్రిబ్యూషన్ టు ఫిల్మ్మేకింగ్" అవార్డును అందుకున్నాడు. ఒక నిర్మాతగా ఆయన విమర్శకుల ప్రశంసలతో పాటు ప్రేక్షకాదరణ పొందిన అనేక చిత్రాలకు మార్గదర్శకత్వం వహించాడు; వాటిలో ''ది ఫ్యాబులస్ బేకర్ బాయ్స్'' (1989), ''సెన్స్ అండ్ సెన్సిబిలిటీ'' (1995), ''ది టాలెంటెడ్ మిస్టర్ రిప్లే'' (1999), ''ఐరిస్'' (2001), ''కోల్డ్ మౌంటైన్'' (2003), ''మైఖేల్ క్లేటన్'' (2007) ఉన్నాయి. ''మైఖేల్ క్లేటన్''లో పొలాక్ నటించడమే కాకుండా, ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో తన ఆరవ అకాడమీ అవార్డు నామినేషన్ను కూడా పొందాడు. పొలాక్, బ్రిటిష్ దర్శకుడు ఆంథోనీ మింగెల్లా కలిసి "మిరేజ్ ఎంటర్ప్రైజెస్" అనే నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించారు. వారిద్దరూ కలిసి సంయుక్తంగా నిర్మించిన చివరి చిత్రం ''ది రీడర్'' (2008); ఈ చిత్రానికి గాను వారి మరణానంతరం ఇద్దరికీ ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో ఆస్కార్ నామినేషన్ లభించింది. పొలాక్ ఐదు ప్రైమ్టైమ్ ఎమ్మీ అవార్డులకు నామినేట్ కాగా, రెండు అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు: ఒకటి 1966లో దర్శకత్వానికి, మరొకటి నిర్మాణానికి గాను 2008లో ఇతడు మరణించిన నాలుగు నెలల తర్వాత ప్రకటించబడింది.
సిడ్నీ పొలాక్కు సంబంధించిన చలనచిత్ర సేకరణల భాండాగారం (మూవింగ్ ఇమేజ్ కలెక్షన్) ప్రస్తుతం 'అకాడమీ ఫిల్మ్ ఆర్కైవ్'లో భద్రపరచబడి ఉంది.
==వ్యక్తిగత జీవితం==
పొలాక్ 1958లో తన పూర్వ విద్యార్థిని క్లేర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి ముగ్గురు సంతానం.
==మరణం==
2008 మే 26న పొలాక్ లాస్ ఏంజిల్స్లోని పసిఫిక్ పాలిసేడ్స్ పరిసరాల్లో ఉన్న తన నివాసంలో క్యాన్సర్తో 73 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశాడు.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
{{Authority control}}
[[వర్గం:1934 జననాలు]]
[[వర్గం:2008 మరణాలు]]
[[వర్గం:అకాడమీ అవార్డు విజేతలు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా దర్శకులు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:అమెరికా చలన చిత్ర నిర్మాతలు]]
teggkj0bhdj5m4p0twdr1otjwiz8ci7
4989241
4989220
2026-10-26T17:03:27Z
Rajasekhar1961
2596
[[వర్గం:20వ శతాబ్దపు కళాకారులు]] ను చేర్చారు (హాట్కేట్ ఉపయోగించి)
4989241
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = Sydney Pollack.jpg
| caption = 2006లో సిడ్నీ పొలాక్
| birth_name = సిడ్మీ ఇర్విన్ పొలాక్k
| birth_date = {{Birth date|1934|7|1}}
| birth_place = లఫాయెట్, ఇండియానా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
| death_date = {{Death date and age|2008|5|26|1934|7|1}}
| death_place = లాస్ ఏంజెలెస్, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్త్రాలు
| years_active = 1955–2008
| occupation = {{hlist|సినిమా దర్శకుడు|నిర్మాత|నటుడు}}
| spouse = {{marriage|క్లెయిర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్|1958}}
| children = 3
}}
'''సిడ్నీ ఇర్విన్ పొలాక్''' (జూలై 1, 1934 – మే 26, 2008) ఒక ప్రముఖ అమెరికన్ చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, నటుడు. ఇతడు 20కి పైగా సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. 80 కి పైగా సినిమాలకు నిర్మాతగా లేదా నటుడిగా పనిచేశాడు. 1985లో వచ్చిన అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా (Out of Africa) చిత్రానికి గాను ఆయన ఉత్తమ దర్శకుడు, ఉత్తమ చిత్రం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను (ఆస్కార్) గెలుచుకున్నాడు.
==ప్రారంభ జీవితం==
పొలాక్ ఇండియానాలోని లఫాయెట్లో యూదు వలసదారుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి రెబెక్కా, తండ్రి డేవిడ్ పొలాక్. డేవిడ్ సెమీ ప్రొఫెషనల్ బాక్సర్గా, ఫార్మసిస్ట్గా పనిచేశాడు. ఆ తర్వాత వీరి కుటుంబం సౌత్ బెండ్కు తరలివెళ్ళింది. పొలాక్ చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రులు విడాకులు తీసుకున్నారు. మద్యపానంతో, మానసిక సమస్యలతో బాధపడిన ఇతని తల్లి 37 ఏళ్ళకే మరణించింది. అప్పుడు పొలాక్ వయసు 16 సంవత్సరాలు.
వైద్య విద్యను కోరిక ఉన్నప్పటికీ, 17 ఏళ్ల వయసులో హైస్కూల్ చదువు పూర్తి కాగానే పొలాక్ ఇండియానాను వదిలి న్యూయార్క్ నగరానికి వెళ్లాడు. 1952 నుండి 1954 వరకు ఆయన ‘నెయిబర్హుడ్ ప్లేహౌస్ స్కూల్ ఆఫ్ ది థియేటర్’లో శాన్ఫోర్డ్ మీస్నర్ వద్ద నటనను అభ్యసించాడు. సెమిస్టర్ విరామ సమయాల్లో కలప రవాణా చేసే లారీపై పనిచేశాడు.
పొలాక్ కొలరాడోలోని ఫోర్ట్ కార్సన్లో ట్రక్ డ్రైవర్గా రెండేళ్లపాటు సైనిక సేవకు ఎంపికయ్యాడు. ఈ సేవ 1958లో ముగిసింది. ఆ తర్వాత మీస్నర్ ఆహ్వానం మేరకు అతనికి సహాయకుడిగా పనిచేయడానికి తిరిగి ప్లేహౌస్కు వచ్చాడు. 1960లో, పొలాక్ స్నేహితుడైన జాన్ ఫ్రాంకెన్హైమర్ తన మొదటి పెద్ద చిత్రం ''ది యంగ్ సావేజెస్''లోని బాలనటులకు డైలాగ్ కోచ్గా లాస్ ఏంజిల్స్లో పనిచేశాడు. ఈ సమయంలోనే పొలాక్కు బర్ట్ లాంకాస్టర్ పరిచయమయ్యాడు. అతడు పొలాక్ను దర్శకత్వం వైపు ప్రయత్నించమని ప్రోత్సహించాడు.
==సినిమా ప్రస్థానం==
1960లో వచ్చిన ''ది ట్విలైట్ జోన్'' ఎపిసోడ్ "ది ట్రబుల్ విత్ టెంపుల్టన్" లో పొలాక్ ఒక దర్శకుడి పాత్రను పోషించాడు. డెనిస్ సాండర్స్ దర్శకత్వం వహించిన ''వార్ హంట్'' (1962) చిత్రంతో నటుడిగా సినిమా రంగప్రవేశం చేశాడు. ఈ సినిమా సమయంలోనే ఇతనికి [[రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్]] పరిచయమయ్యాడు. ఆ తర్వాత పొలాక్ దర్శకత్వం వహించిన ఏడు చిత్రాలలో రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన కథానాయకుడిగా నటించాడు.
1960లలో ''ది ఫ్యుజిటివ్'', ''ది ఆల్ఫ్రెడ్ హిచ్కాక్ అవర్'' వంటి టెలివిజన్ ధారావాహికల ఎపిసోడ్లకు దర్శకత్వం వహించడం ద్వారా పొలాక్ మొదట విజయాన్ని అందుకున్నాడు. ఆ తర్వాత ఇతడు ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షించిన పలు విజయవంతమైన చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. దర్శకుడిగా ఇతని తొలి చిత్రం ''ది స్లెండర్ థ్రెడ్''. పొలాక్ రూపొందించిన చిత్రాలు 48 అకాడమీ అవార్డు (ఆస్కార్) నామినేషన్లను సాధించి, 11 ఆస్కార్లను గెలుచుకున్నాయి. 1969 నాటి ''దే షూట్ హార్సెస్, డోంట్ దే?'' చిత్రానికి గాను ఇతడు మొదటి ఆస్కార్ నామినేషన్ పొందగా, 1982లో ''టూట్సీ'' చిత్రానికి రెండవ నామినేషన్ లభించింది. మెరిల్ స్ట్రీప్, రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన 1985 నాటి చిత్రం ''అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా''కు గాను ఇతడు దర్శకత్వం, నిర్మాణం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు. ఇతడు దర్శకత్వం వహించిన ఇతర ప్రముఖ చిత్రాలలో ''జెరెమియా జాన్సన్'' (1972), ''ది వే వి వర్'' (1973), ''ది యాకూజా'' (1974), ''ఆబ్సెన్స్ ఆఫ్ మాలిస్'' (1981), ''ది ఫర్మ్'' (1993), ''సబ్రినా'' (1995)లు ఉన్నాయి.
పొలాక్ దర్శకత్వంలో నటించిన 12 మంది నటీనటులు ఆస్కార్ నామినేషన్లు దక్కించుకున్నారు: [[జేన్ ఫోండా]], గిగ్ యంగ్, సుసన్నా యార్క్, బార్బ్రా స్ట్రైసాండ్, పాల్ న్యూమాన్, మెలిండా డిల్లన్, జెస్సికా లాంగ్, డస్టిన్ హాఫ్మన్, టెరి గార్, మెరిల్ స్ట్రీప్, క్లాస్ మారియా బ్రాండౌర్, మరియు హాలీ హంటర్. వీరిలో గిగ్ యంగ్, జెస్సికా లాంగ్ పొలాక్ చిత్రాల్లోని నటనకు గాను ఆస్కార్ అవార్డులను గెలుచుకున్నారు.
1984లో లాస్ ఏంజిల్స్లోని అమెరికన్ సినిమాథెక్ను స్థాపించడంలో పొలాక్ సహకరించి, దానికి కో-ఛైర్మన్గా వ్యవహరించాడు.
యాక్టర్స్ స్టూడియోలో సభ్యత్వం పొందిన అతికొద్దిమంది నటులు-కాని లేదా మాజీ నటుల బృందంలో పొలాక్ ఒకడు. 1990లలో ఇతడు తిరిగి నటనపై దృష్టి సారించి, [[రాబర్ట్ ఆల్ట్మాన్]] రూపొందించిన ''ది ప్లేయర్'' (1992), [[స్టాన్లీ కుబ్రిక్]] చిత్రం ''ఐస్ వైడ్ షట్'' (1999)లలో నటించాడు; వీటిలో ఇతడు తరచూ అవినీతిపరులైన లేదా నైతిక సంఘర్షణను ఎదుర్కొనే అధికార వర్గపు పాత్రలను పోషించారు. ఒక క్యారెక్టర్ యాక్టర్గా ఆయన ''ఎ సివిల్ యాక్షన్'' (1998), ''ఛేంజింగ్ లేన్స్'' (2002) వంటి చిత్రాలలోను, అలాగే తనే స్వయంగా దర్శకత్వం వహించిన ''త్రీ డేస్ ఆఫ్ ది కాండార్'' (1975), ''ది ఎలక్ట్రిక్ హార్స్మ్యాన్'' (1979), ''రాండమ్ హార్ట్స్'' (1999), మరియు ''ది ఇంటర్ప్రిటర్'' (2005, దర్శకుడిగా చివరి డాక్యుమెంటరీయేతర చిత్రం)లలో నటించాడు. ఇతడు వుడీ అలెన్ చిత్రం ''హస్బెండ్స్ అండ్ వైవ్స్'' (1992) లో మిడ్లైఫ్ క్రైసిస్ను ఎదుర్కొనే న్యూయార్క్ న్యాయవాదిగాను, రాబర్ట్ జెమెకిస్ చిత్రం ''డెత్ బికమ్స్ హర్'' (1992) లో ఎమర్జెన్సీ రూమ్ డాక్టర్గానూ నటించాడు. నటుడిగా ఇతని చివరి పాత్ర 2008 నాటి రొమాంటిక్ కామెడీ ''మేడ్ ఆఫ్ ఆనర్'' లో పాట్రిక్ డెంప్సే తండ్రి పాత్ర. ఈ చిత్రం థియేటర్లలో ప్రదర్శితమవుతున్న సమయంలోనే ఇతడు మరణించాడు.
2006 అక్టోబర్ 21న ఆస్టిన్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ నుండి చలనచిత్ర రంగానికి చేసిన విశేష సేవలకు గాను పొలాక్ మొట్టమొదటి వార్షిక "ఎక్స్ట్రార్డినరీ కంట్రిబ్యూషన్ టు ఫిల్మ్మేకింగ్" అవార్డును అందుకున్నాడు. ఒక నిర్మాతగా ఆయన విమర్శకుల ప్రశంసలతో పాటు ప్రేక్షకాదరణ పొందిన అనేక చిత్రాలకు మార్గదర్శకత్వం వహించాడు; వాటిలో ''ది ఫ్యాబులస్ బేకర్ బాయ్స్'' (1989), ''సెన్స్ అండ్ సెన్సిబిలిటీ'' (1995), ''ది టాలెంటెడ్ మిస్టర్ రిప్లే'' (1999), ''ఐరిస్'' (2001), ''కోల్డ్ మౌంటైన్'' (2003), ''మైఖేల్ క్లేటన్'' (2007) ఉన్నాయి. ''మైఖేల్ క్లేటన్''లో పొలాక్ నటించడమే కాకుండా, ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో తన ఆరవ అకాడమీ అవార్డు నామినేషన్ను కూడా పొందాడు. పొలాక్, బ్రిటిష్ దర్శకుడు ఆంథోనీ మింగెల్లా కలిసి "మిరేజ్ ఎంటర్ప్రైజెస్" అనే నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించారు. వారిద్దరూ కలిసి సంయుక్తంగా నిర్మించిన చివరి చిత్రం ''ది రీడర్'' (2008); ఈ చిత్రానికి గాను వారి మరణానంతరం ఇద్దరికీ ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో ఆస్కార్ నామినేషన్ లభించింది. పొలాక్ ఐదు ప్రైమ్టైమ్ ఎమ్మీ అవార్డులకు నామినేట్ కాగా, రెండు అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు: ఒకటి 1966లో దర్శకత్వానికి, మరొకటి నిర్మాణానికి గాను 2008లో ఇతడు మరణించిన నాలుగు నెలల తర్వాత ప్రకటించబడింది.
సిడ్నీ పొలాక్కు సంబంధించిన చలనచిత్ర సేకరణల భాండాగారం (మూవింగ్ ఇమేజ్ కలెక్షన్) ప్రస్తుతం 'అకాడమీ ఫిల్మ్ ఆర్కైవ్'లో భద్రపరచబడి ఉంది.
==వ్యక్తిగత జీవితం==
పొలాక్ 1958లో తన పూర్వ విద్యార్థిని క్లేర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి ముగ్గురు సంతానం.
==మరణం==
2008 మే 26న పొలాక్ లాస్ ఏంజిల్స్లోని పసిఫిక్ పాలిసేడ్స్ పరిసరాల్లో ఉన్న తన నివాసంలో క్యాన్సర్తో 73 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశాడు.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
{{Authority control}}
[[వర్గం:1934 జననాలు]]
[[వర్గం:2008 మరణాలు]]
[[వర్గం:అకాడమీ అవార్డు విజేతలు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా దర్శకులు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:అమెరికా చలన చిత్ర నిర్మాతలు]]
[[వర్గం:20వ శతాబ్దపు కళాకారులు]]
ojao1th6sc183cles5tho4v0k17849m
4989295
4989241
2026-10-27T01:26:42Z
స్వరలాసిక
13980
4989295
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = Sydney Pollack.jpg
| caption = 2006లో సిడ్నీ పొలాక్
| birth_name = సిడ్మీ ఇర్విన్ పొలాక్k
| birth_date = {{Birth date|1934|7|1}}
| birth_place = లఫాయెట్, ఇండియానా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
| death_date = {{Death date and age|2008|5|26|1934|7|1}}
| death_place = లాస్ ఏంజెలెస్, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్త్రాలు
| years_active = 1955–2008
| occupation = {{hlist|సినిమా దర్శకుడు|నిర్మాత|నటుడు}}
| spouse = {{marriage|క్లెయిర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్|1958}}
| children = 3
}}
'''సిడ్నీ ఇర్విన్ పొలాక్''' (జూలై 1, 1934 – మే 26, 2008) ఒక ప్రముఖ అమెరికన్ చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, నటుడు. ఇతడు 20కి పైగా సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. 80 కి పైగా సినిమాలకు నిర్మాతగా లేదా నటుడిగా పనిచేశాడు. 1985లో వచ్చిన ''"అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా"'' చిత్రానికి గాను ఇతడు ఉత్తమ దర్శకుడు, ఉత్తమ చిత్రం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను (ఆస్కార్) గెలుచుకున్నాడు.<ref name=Awards>{{cite web| url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1986| title=The 58th Academy Awards | 1986| website=Academy of Motion Picture Arts and Sciences| date=October 4, 2014| access-date=July 23, 2017}}</ref>
==ప్రారంభ జీవితం==
పొలాక్ ఇండియానాలోని లఫాయెట్లో యూదు వలసదారుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి రెబెక్కా, తండ్రి డేవిడ్ పొలాక్. డేవిడ్ సెమీ ప్రొఫెషనల్ బాక్సర్గా, ఫార్మసిస్ట్గా పనిచేశాడు<ref name="guardiansuccess">{{cite news| title=The secret of my success?| newspaper=[[The Guardian]]| date=August 14, 2002| url=https://www.theguardian.com/film/2002/aug/14/festivals.edinburghfilmfestival| access-date=May 29, 2008| location=London| first=Geoffrey| last=MacNab}}</ref>. ఆ తర్వాత వీరి కుటుంబం సౌత్ బెండ్కు తరలివెళ్ళింది. పొలాక్ చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రులు విడాకులు తీసుకున్నారు. మద్యపానంతో, మానసిక సమస్యలతో బాధపడిన ఇతని తల్లి 37 ఏళ్ళకే మరణించింది. అప్పుడు పొలాక్ వయసు 16 సంవత్సరాలు.<ref name="guardiansuccess"/><ref name="sfgate">{{cite news| last=McLellan| first=Dennis| title=Sydney Pollack: 1934–2008, Prolific director known for A-list casts| work=[[SFGate]]| date=May 27, 2008| url=https://www.sfgate.com/news/article/Prolific-director-known-for-A-list-casts-3212609.php| access-date=October 15, 2020}}</ref>
వైద్య విద్యను కోరిక ఉన్నప్పటికీ, 17 ఏళ్ల వయసులో హైస్కూల్ చదువు పూర్తి కాగానే పొలాక్ ఇండియానాను వదిలి న్యూయార్క్ నగరానికి వెళ్లాడు.<ref name="revered">{{cite news| last=Macnab| first=Geoffrey| title=Sydney Pollack, film director revered by stars, dies aged 73| newspaper=[[The Independent]]| date=May 28, 2008| url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/film-and-tv/news/sydney-pollack-film-director-revered-by-stars-dies-aged-73-835191.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220526/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/film-and-tv/news/sydney-pollack-film-director-revered-by-stars-dies-aged-73-835191.html |archive-date=May 26, 2022 |url-access=subscription |url-status=live| access-date=May 29, 2008| location=London}}</ref> 1952 నుండి 1954 వరకు ఆయన ‘నెయిబర్హుడ్ ప్లేహౌస్ స్కూల్ ఆఫ్ ది థియేటర్’లో శాన్ఫోర్డ్ మీస్నర్ వద్ద నటనను అభ్యసించాడు.సెమిస్టర్ విరామ సమయాల్లో కలప రవాణా చేసే లారీపై పనిచేశాడు.<ref name="revered"/>
పొలాక్ కొలరాడోలోని ఫోర్ట్ కార్సన్లో ట్రక్ డ్రైవర్గా రెండేళ్లపాటు సైనిక సేవకు ఎంపికయ్యాడు.<ref>{{cite web|title=From the S&S archives: Sydney Pollock: A man for the stars|author=Trott, Walt|date=June 18, 1973|work=Stars and Stripes|url=https://www.stripes.com/news/from-the-s-s-archives-sydney-pollock-a-man-for-the-stars-1.79356}}</ref> ఈ సేవ 1958లో ముగిసింది. ఆ తర్వాత మీస్నర్ ఆహ్వానం మేరకు అతనికి సహాయకుడిగా పనిచేయడానికి తిరిగి ప్లేహౌస్కు వచ్చాడు.<ref name="telegraph"/> 1960లో, పొలాక్ స్నేహితుడైన జాన్ ఫ్రాంకెన్హైమర్ తన మొదటి పెద్ద చిత్రం ''ది యంగ్ సావేజెస్''లోని బాలనటులకు డైలాగ్ కోచ్గా లాస్ ఏంజిల్స్లో పనిచేశాడు. ఈ సమయంలోనే పొలాక్కు బర్ట్ లాంకాస్టర్ పరిచయమయ్యాడు. అతడు పొలాక్ను దర్శకత్వం వైపు ప్రయత్నించమని ప్రోత్సహించాడు.<ref name="telegraph">{{cite news| title=Obituary: Sydney Pollack| newspaper=[[The Daily Telegraph]]| date=May 28, 2008| url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/2035489/Sydney-Pollack.html| archive-url=https://web.archive.org/web/20080528084458/http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/2035489/Sydney-Pollack.html|url-status=dead| archive-date=May 28, 2008| access-date=May 29, 2008| location=London}}</ref>
==సినిమా ప్రస్థానం==
1960లో వచ్చిన ''ది ట్విలైట్ జోన్'' ఎపిసోడ్ "ది ట్రబుల్ విత్ టెంపుల్టన్" లో పొలాక్ ఒక దర్శకుడి పాత్రను పోషించాడు. డెనిస్ సాండర్స్ దర్శకత్వం వహించిన ''వార్ హంట్'' (1962) చిత్రంతో నటుడిగా సినిమా రంగప్రవేశం చేశాడు. ఈ సినిమా సమయంలోనే ఇతనికి [[రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్]] పరిచయమయ్యాడు. ఆ తర్వాత పొలాక్ దర్శకత్వం వహించిన ఏడు చిత్రాలలో రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన కథానాయకుడిగా నటించాడు.
1960లలో ''ది ఫ్యుజిటివ్'', ''ది ఆల్ఫ్రెడ్ హిచ్కాక్ అవర్'' వంటి టెలివిజన్ ధారావాహికల ఎపిసోడ్లకు దర్శకత్వం వహించడం ద్వారా పొలాక్ మొదట విజయాన్ని అందుకున్నాడు. ఆ తర్వాత ఇతడు ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షించిన పలు విజయవంతమైన చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. దర్శకుడిగా ఇతని తొలి చిత్రం ''ది స్లెండర్ థ్రెడ్''. పొలాక్ రూపొందించిన చిత్రాలు 48 అకాడమీ అవార్డు (ఆస్కార్) నామినేషన్లను సాధించి, 11 ఆస్కార్లను గెలుచుకున్నాయి. 1969 నాటి ''దే షూట్ హార్సెస్, డోంట్ దే?'' చిత్రానికి గాను ఇతడు మొదటి ఆస్కార్ నామినేషన్ పొందగా, 1982లో ''టూట్సీ'' చిత్రానికి రెండవ నామినేషన్ లభించింది. మెరిల్ స్ట్రీప్, రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన 1985 నాటి చిత్రం ''అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా''కు గాను ఇతడు దర్శకత్వం, నిర్మాణం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు. ఇతడు దర్శకత్వం వహించిన ఇతర ప్రముఖ చిత్రాలలో ''జెరెమియా జాన్సన్'' (1972), ''ది వే వి వర్'' (1973), ''ది యాకూజా'' (1974), ''ఆబ్సెన్స్ ఆఫ్ మాలిస్'' (1981), ''ది ఫర్మ్'' (1993), ''సబ్రినా'' (1995)లు ఉన్నాయి.
పొలాక్ దర్శకత్వంలో నటించిన 12 మంది నటీనటులు ఆస్కార్ నామినేషన్లు దక్కించుకున్నారు: [[జేన్ ఫోండా]], గిగ్ యంగ్, సుసన్నా యార్క్, బార్బ్రా స్ట్రైసాండ్, పాల్ న్యూమాన్, మెలిండా డిల్లన్, జెస్సికా లాంగ్, డస్టిన్ హాఫ్మన్, టెరి గార్, మెరిల్ స్ట్రీప్, క్లాస్ మారియా బ్రాండౌర్, మరియు హాలీ హంటర్. వీరిలో గిగ్ యంగ్, జెస్సికా లాంగ్ పొలాక్ చిత్రాల్లోని నటనకు గాను ఆస్కార్ అవార్డులను గెలుచుకున్నారు.
1984లో లాస్ ఏంజిల్స్లోని అమెరికన్ సినిమాథెక్ను స్థాపించడంలో పొలాక్ సహకరించి, దానికి కో-ఛైర్మన్గా వ్యవహరించాడు.<ref>{{cite web|url=https://www.americancinematheque.com/about/|title=About|website=American Cinematheque}}</ref><ref>{{cite news|newspaper=[[LA Weekly]]|last=Thompson|first=Anne|author-link=Anne Thompson (film journalist)|title=Filmex: Will Jerry Weintraub save it or destroy it?|date=April 17, 1986|pages=38–39}}</ref>
యాక్టర్స్ స్టూడియోలో సభ్యత్వం పొందిన అతికొద్దిమంది నటులు-కాని లేదా మాజీ నటుల బృందంలో పొలాక్ ఒకడు.<ref>{{cite book| quote=Various directors and playwrights, including Frank Corsaro, Martin Fried, Jack Garfein, Michal V. Gazzo, Charles Gordone, Israel Horovitz, Arthur Penn, Eleanor Perry, Frank Perry, Sidney Pollack, Mark Rydell, Alan Schneider, and John Stix, have also been granted membership on the basis of their contributions to the life and work of The Actors Studio, as have certain other non-performers, such as Liska March and Carl Schaeffer.| first=David| last=Garfield|title=A Player's Place: The Story of The Actors Studio| url=https://archive.org/details/playersplacestor00garf| url-access=registration| year=1980| publisher=MacMillan| location=New York| isbn=978-0-0254-2650-4| page=[https://archive.org/details/playersplacestor00garf/page/93 93]| chapter=Strasberg Takes Over: 1951–1955}}</ref> 1990లలో ఇతడు తిరిగి నటనపై దృష్టి సారించి, [[రాబర్ట్ ఆల్ట్మాన్]] రూపొందించిన ''ది ప్లేయర్'' (1992), [[స్టాన్లీ కుబ్రిక్]] చిత్రం ''ఐస్ వైడ్ షట్'' (1999)లలో నటించాడు; వీటిలో ఇతడు తరచూ అవినీతిపరులైన లేదా నైతిక సంఘర్షణను ఎదుర్కొనే అధికార వర్గపు పాత్రలను పోషించారు. ఒక క్యారెక్టర్ యాక్టర్గా ఆయన ''ఎ సివిల్ యాక్షన్'' (1998), ''ఛేంజింగ్ లేన్స్'' (2002) వంటి చిత్రాలలోను, అలాగే తనే స్వయంగా దర్శకత్వం వహించిన ''త్రీ డేస్ ఆఫ్ ది కాండార్'' (1975), ''ది ఎలక్ట్రిక్ హార్స్మ్యాన్'' (1979), ''రాండమ్ హార్ట్స్'' (1999), మరియు ''ది ఇంటర్ప్రిటర్'' (2005, దర్శకుడిగా చివరి డాక్యుమెంటరీయేతర చిత్రం)లలో నటించాడు. ఇతడు వుడీ అలెన్ చిత్రం ''హస్బెండ్స్ అండ్ వైవ్స్'' (1992) లో మిడ్లైఫ్ క్రైసిస్ను ఎదుర్కొనే న్యూయార్క్ న్యాయవాదిగాను, రాబర్ట్ జెమెకిస్ చిత్రం ''డెత్ బికమ్స్ హర్'' (1992) లో ఎమర్జెన్సీ రూమ్ డాక్టర్గానూ నటించాడు. నటుడిగా ఇతని చివరి పాత్ర 2008 నాటి రొమాంటిక్ కామెడీ ''మేడ్ ఆఫ్ ఆనర్'' లో పాట్రిక్ డెంప్సే తండ్రి పాత్ర. ఈ చిత్రం థియేటర్లలో ప్రదర్శితమవుతున్న సమయంలోనే ఇతడు మరణించాడు.
2006 అక్టోబర్ 21న ఆస్టిన్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ నుండి చలనచిత్ర రంగానికి చేసిన విశేష సేవలకు గాను పొలాక్ మొట్టమొదటి వార్షిక "ఎక్స్ట్రార్డినరీ కంట్రిబ్యూషన్ టు ఫిల్మ్మేకింగ్" అవార్డును అందుకున్నాడు. ఒక నిర్మాతగా ఆయన విమర్శకుల ప్రశంసలతో పాటు ప్రేక్షకాదరణ పొందిన అనేక చిత్రాలకు మార్గదర్శకత్వం వహించాడు; వాటిలో ''ది ఫ్యాబులస్ బేకర్ బాయ్స్'' (1989), ''సెన్స్ అండ్ సెన్సిబిలిటీ'' (1995), ''ది టాలెంటెడ్ మిస్టర్ రిప్లే'' (1999), ''ఐరిస్'' (2001), ''కోల్డ్ మౌంటైన్'' (2003), ''మైఖేల్ క్లేటన్'' (2007) ఉన్నాయి. ''మైఖేల్ క్లేటన్''లో పొలాక్ నటించడమే కాకుండా, ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో తన ఆరవ అకాడమీ అవార్డు నామినేషన్ను కూడా పొందాడు. పొలాక్, బ్రిటిష్ దర్శకుడు ఆంథోనీ మింగెల్లా కలిసి "మిరేజ్ ఎంటర్ప్రైజెస్" అనే నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించారు. వారిద్దరూ కలిసి సంయుక్తంగా నిర్మించిన చివరి చిత్రం ''ది రీడర్'' (2008); ఈ చిత్రానికి గాను వారి మరణానంతరం ఇద్దరికీ ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో ఆస్కార్ నామినేషన్ లభించింది. పొలాక్ ఐదు ప్రైమ్టైమ్ ఎమ్మీ అవార్డులకు నామినేట్ కాగా, రెండు అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు: ఒకటి 1966లో దర్శకత్వానికి, మరొకటి నిర్మాణానికి గాను 2008లో ఇతడు మరణించిన నాలుగు నెలల తర్వాత ప్రకటించబడింది.
సిడ్నీ పొలాక్కు సంబంధించిన చలనచిత్ర సేకరణల భాండాగారం (మూవింగ్ ఇమేజ్ కలెక్షన్) ప్రస్తుతం 'అకాడమీ ఫిల్మ్ ఆర్కైవ్'లో భద్రపరచబడి ఉంది.<ref>{{cite web| title=Sydney Pollack Collection| url=http://www.oscars.org/film-archive/collections/sydney-pollack-collection| website=Academy Film Archive}}</ref>
==వ్యక్తిగత జీవితం==
పొలాక్ 1958లో తన పూర్వ విద్యార్థిని క్లేర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి ముగ్గురు సంతానం.<ref name=Cieply>{{cite news| first=Michael|last=Cieply|author-link=Michael Cieply| title=Sydney Pollack, Film Director, Is Dead at 73| url=https://www.nytimes.com/2008/05/27/movies/27pollack.html |work=[[The New York Times]]| date=May 27, 2008| access-date=October 15, 2020| url-access=limited}}</ref>
==మరణం==
2008 మే 26న పొలాక్ లాస్ ఏంజిల్స్లోని పసిఫిక్ పాలిసేడ్స్ పరిసరాల్లో ఉన్న తన నివాసంలో క్యాన్సర్తో 73 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశాడు.<ref name=ClarkM-USAT-Obit>{{cite news| first=Mike| last=Clark| url=https://usatoday30.usatoday.com/life/people/2008-05-26-pollack-obit_N.htm| title=Remembering Sydney Pollack, an actor's director| newspaper=[[USA Today]]| date=May 26, 2008| access-date=October 15, 2020}}</ref><ref name=Cieply/>
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
{{Authority control}}
[[వర్గం:1934 జననాలు]]
[[వర్గం:2008 మరణాలు]]
[[వర్గం:అకాడమీ అవార్డు విజేతలు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా దర్శకులు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:అమెరికా చలన చిత్ర నిర్మాతలు]]
[[వర్గం:20వ శతాబ్దపు కళాకారులు]]
pcf5tce4yqpkv7wk7cbl9f8302qq8p0
4989300
4989295
2026-10-27T01:36:23Z
స్వరలాసిక
13980
/* మరణం */
4989300
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = Sydney Pollack.jpg
| caption = 2006లో సిడ్నీ పొలాక్
| birth_name = సిడ్మీ ఇర్విన్ పొలాక్k
| birth_date = {{Birth date|1934|7|1}}
| birth_place = లఫాయెట్, ఇండియానా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
| death_date = {{Death date and age|2008|5|26|1934|7|1}}
| death_place = లాస్ ఏంజెలెస్, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్త్రాలు
| years_active = 1955–2008
| occupation = {{hlist|సినిమా దర్శకుడు|నిర్మాత|నటుడు}}
| spouse = {{marriage|క్లెయిర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్|1958}}
| children = 3
}}
'''సిడ్నీ ఇర్విన్ పొలాక్''' (జూలై 1, 1934 – మే 26, 2008) ఒక ప్రముఖ అమెరికన్ చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, నటుడు. ఇతడు 20కి పైగా సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. 80 కి పైగా సినిమాలకు నిర్మాతగా లేదా నటుడిగా పనిచేశాడు. 1985లో వచ్చిన ''"అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా"'' చిత్రానికి గాను ఇతడు ఉత్తమ దర్శకుడు, ఉత్తమ చిత్రం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను (ఆస్కార్) గెలుచుకున్నాడు.<ref name=Awards>{{cite web| url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1986| title=The 58th Academy Awards | 1986| website=Academy of Motion Picture Arts and Sciences| date=October 4, 2014| access-date=July 23, 2017}}</ref>
==ప్రారంభ జీవితం==
పొలాక్ ఇండియానాలోని లఫాయెట్లో యూదు వలసదారుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి రెబెక్కా, తండ్రి డేవిడ్ పొలాక్. డేవిడ్ సెమీ ప్రొఫెషనల్ బాక్సర్గా, ఫార్మసిస్ట్గా పనిచేశాడు<ref name="guardiansuccess">{{cite news| title=The secret of my success?| newspaper=[[The Guardian]]| date=August 14, 2002| url=https://www.theguardian.com/film/2002/aug/14/festivals.edinburghfilmfestival| access-date=May 29, 2008| location=London| first=Geoffrey| last=MacNab}}</ref>. ఆ తర్వాత వీరి కుటుంబం సౌత్ బెండ్కు తరలివెళ్ళింది. పొలాక్ చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రులు విడాకులు తీసుకున్నారు. మద్యపానంతో, మానసిక సమస్యలతో బాధపడిన ఇతని తల్లి 37 ఏళ్ళకే మరణించింది. అప్పుడు పొలాక్ వయసు 16 సంవత్సరాలు.<ref name="guardiansuccess"/><ref name="sfgate">{{cite news| last=McLellan| first=Dennis| title=Sydney Pollack: 1934–2008, Prolific director known for A-list casts| work=[[SFGate]]| date=May 27, 2008| url=https://www.sfgate.com/news/article/Prolific-director-known-for-A-list-casts-3212609.php| access-date=October 15, 2020}}</ref>
వైద్య విద్యను కోరిక ఉన్నప్పటికీ, 17 ఏళ్ల వయసులో హైస్కూల్ చదువు పూర్తి కాగానే పొలాక్ ఇండియానాను వదిలి న్యూయార్క్ నగరానికి వెళ్లాడు.<ref name="revered">{{cite news| last=Macnab| first=Geoffrey| title=Sydney Pollack, film director revered by stars, dies aged 73| newspaper=[[The Independent]]| date=May 28, 2008| url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/film-and-tv/news/sydney-pollack-film-director-revered-by-stars-dies-aged-73-835191.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220526/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/film-and-tv/news/sydney-pollack-film-director-revered-by-stars-dies-aged-73-835191.html |archive-date=May 26, 2022 |url-access=subscription |url-status=live| access-date=May 29, 2008| location=London}}</ref> 1952 నుండి 1954 వరకు ఆయన ‘నెయిబర్హుడ్ ప్లేహౌస్ స్కూల్ ఆఫ్ ది థియేటర్’లో శాన్ఫోర్డ్ మీస్నర్ వద్ద నటనను అభ్యసించాడు.సెమిస్టర్ విరామ సమయాల్లో కలప రవాణా చేసే లారీపై పనిచేశాడు.<ref name="revered"/>
పొలాక్ కొలరాడోలోని ఫోర్ట్ కార్సన్లో ట్రక్ డ్రైవర్గా రెండేళ్లపాటు సైనిక సేవకు ఎంపికయ్యాడు.<ref>{{cite web|title=From the S&S archives: Sydney Pollock: A man for the stars|author=Trott, Walt|date=June 18, 1973|work=Stars and Stripes|url=https://www.stripes.com/news/from-the-s-s-archives-sydney-pollock-a-man-for-the-stars-1.79356}}</ref> ఈ సేవ 1958లో ముగిసింది. ఆ తర్వాత మీస్నర్ ఆహ్వానం మేరకు అతనికి సహాయకుడిగా పనిచేయడానికి తిరిగి ప్లేహౌస్కు వచ్చాడు.<ref name="telegraph"/> 1960లో, పొలాక్ స్నేహితుడైన జాన్ ఫ్రాంకెన్హైమర్ తన మొదటి పెద్ద చిత్రం ''ది యంగ్ సావేజెస్''లోని బాలనటులకు డైలాగ్ కోచ్గా లాస్ ఏంజిల్స్లో పనిచేశాడు. ఈ సమయంలోనే పొలాక్కు బర్ట్ లాంకాస్టర్ పరిచయమయ్యాడు. అతడు పొలాక్ను దర్శకత్వం వైపు ప్రయత్నించమని ప్రోత్సహించాడు.<ref name="telegraph">{{cite news| title=Obituary: Sydney Pollack| newspaper=[[The Daily Telegraph]]| date=May 28, 2008| url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/2035489/Sydney-Pollack.html| archive-url=https://web.archive.org/web/20080528084458/http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/2035489/Sydney-Pollack.html|url-status=dead| archive-date=May 28, 2008| access-date=May 29, 2008| location=London}}</ref>
==సినిమా ప్రస్థానం==
1960లో వచ్చిన ''ది ట్విలైట్ జోన్'' ఎపిసోడ్ "ది ట్రబుల్ విత్ టెంపుల్టన్" లో పొలాక్ ఒక దర్శకుడి పాత్రను పోషించాడు. డెనిస్ సాండర్స్ దర్శకత్వం వహించిన ''వార్ హంట్'' (1962) చిత్రంతో నటుడిగా సినిమా రంగప్రవేశం చేశాడు. ఈ సినిమా సమయంలోనే ఇతనికి [[రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్]] పరిచయమయ్యాడు. ఆ తర్వాత పొలాక్ దర్శకత్వం వహించిన ఏడు చిత్రాలలో రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన కథానాయకుడిగా నటించాడు.
1960లలో ''ది ఫ్యుజిటివ్'', ''ది ఆల్ఫ్రెడ్ హిచ్కాక్ అవర్'' వంటి టెలివిజన్ ధారావాహికల ఎపిసోడ్లకు దర్శకత్వం వహించడం ద్వారా పొలాక్ మొదట విజయాన్ని అందుకున్నాడు. ఆ తర్వాత ఇతడు ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షించిన పలు విజయవంతమైన చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. దర్శకుడిగా ఇతని తొలి చిత్రం ''ది స్లెండర్ థ్రెడ్''. పొలాక్ రూపొందించిన చిత్రాలు 48 అకాడమీ అవార్డు (ఆస్కార్) నామినేషన్లను సాధించి, 11 ఆస్కార్లను గెలుచుకున్నాయి. 1969 నాటి ''దే షూట్ హార్సెస్, డోంట్ దే?'' చిత్రానికి గాను ఇతడు మొదటి ఆస్కార్ నామినేషన్ పొందగా, 1982లో ''టూట్సీ'' చిత్రానికి రెండవ నామినేషన్ లభించింది. మెరిల్ స్ట్రీప్, రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన 1985 నాటి చిత్రం ''అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా''కు గాను ఇతడు దర్శకత్వం, నిర్మాణం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు. ఇతడు దర్శకత్వం వహించిన ఇతర ప్రముఖ చిత్రాలలో ''జెరెమియా జాన్సన్'' (1972), ''ది వే వి వర్'' (1973), ''ది యాకూజా'' (1974), ''ఆబ్సెన్స్ ఆఫ్ మాలిస్'' (1981), ''ది ఫర్మ్'' (1993), ''సబ్రినా'' (1995)లు ఉన్నాయి.
పొలాక్ దర్శకత్వంలో నటించిన 12 మంది నటీనటులు ఆస్కార్ నామినేషన్లు దక్కించుకున్నారు: [[జేన్ ఫోండా]], గిగ్ యంగ్, సుసన్నా యార్క్, బార్బ్రా స్ట్రైసాండ్, పాల్ న్యూమాన్, మెలిండా డిల్లన్, జెస్సికా లాంగ్, డస్టిన్ హాఫ్మన్, టెరి గార్, మెరిల్ స్ట్రీప్, క్లాస్ మారియా బ్రాండౌర్, మరియు హాలీ హంటర్. వీరిలో గిగ్ యంగ్, జెస్సికా లాంగ్ పొలాక్ చిత్రాల్లోని నటనకు గాను ఆస్కార్ అవార్డులను గెలుచుకున్నారు.
1984లో లాస్ ఏంజిల్స్లోని అమెరికన్ సినిమాథెక్ను స్థాపించడంలో పొలాక్ సహకరించి, దానికి కో-ఛైర్మన్గా వ్యవహరించాడు.<ref>{{cite web|url=https://www.americancinematheque.com/about/|title=About|website=American Cinematheque}}</ref><ref>{{cite news|newspaper=[[LA Weekly]]|last=Thompson|first=Anne|author-link=Anne Thompson (film journalist)|title=Filmex: Will Jerry Weintraub save it or destroy it?|date=April 17, 1986|pages=38–39}}</ref>
యాక్టర్స్ స్టూడియోలో సభ్యత్వం పొందిన అతికొద్దిమంది నటులు-కాని లేదా మాజీ నటుల బృందంలో పొలాక్ ఒకడు.<ref>{{cite book| quote=Various directors and playwrights, including Frank Corsaro, Martin Fried, Jack Garfein, Michal V. Gazzo, Charles Gordone, Israel Horovitz, Arthur Penn, Eleanor Perry, Frank Perry, Sidney Pollack, Mark Rydell, Alan Schneider, and John Stix, have also been granted membership on the basis of their contributions to the life and work of The Actors Studio, as have certain other non-performers, such as Liska March and Carl Schaeffer.| first=David| last=Garfield|title=A Player's Place: The Story of The Actors Studio| url=https://archive.org/details/playersplacestor00garf| url-access=registration| year=1980| publisher=MacMillan| location=New York| isbn=978-0-0254-2650-4| page=[https://archive.org/details/playersplacestor00garf/page/93 93]| chapter=Strasberg Takes Over: 1951–1955}}</ref> 1990లలో ఇతడు తిరిగి నటనపై దృష్టి సారించి, [[రాబర్ట్ ఆల్ట్మాన్]] రూపొందించిన ''ది ప్లేయర్'' (1992), [[స్టాన్లీ కుబ్రిక్]] చిత్రం ''ఐస్ వైడ్ షట్'' (1999)లలో నటించాడు; వీటిలో ఇతడు తరచూ అవినీతిపరులైన లేదా నైతిక సంఘర్షణను ఎదుర్కొనే అధికార వర్గపు పాత్రలను పోషించారు. ఒక క్యారెక్టర్ యాక్టర్గా ఆయన ''ఎ సివిల్ యాక్షన్'' (1998), ''ఛేంజింగ్ లేన్స్'' (2002) వంటి చిత్రాలలోను, అలాగే తనే స్వయంగా దర్శకత్వం వహించిన ''త్రీ డేస్ ఆఫ్ ది కాండార్'' (1975), ''ది ఎలక్ట్రిక్ హార్స్మ్యాన్'' (1979), ''రాండమ్ హార్ట్స్'' (1999), మరియు ''ది ఇంటర్ప్రిటర్'' (2005, దర్శకుడిగా చివరి డాక్యుమెంటరీయేతర చిత్రం)లలో నటించాడు. ఇతడు వుడీ అలెన్ చిత్రం ''హస్బెండ్స్ అండ్ వైవ్స్'' (1992) లో మిడ్లైఫ్ క్రైసిస్ను ఎదుర్కొనే న్యూయార్క్ న్యాయవాదిగాను, రాబర్ట్ జెమెకిస్ చిత్రం ''డెత్ బికమ్స్ హర్'' (1992) లో ఎమర్జెన్సీ రూమ్ డాక్టర్గానూ నటించాడు. నటుడిగా ఇతని చివరి పాత్ర 2008 నాటి రొమాంటిక్ కామెడీ ''మేడ్ ఆఫ్ ఆనర్'' లో పాట్రిక్ డెంప్సే తండ్రి పాత్ర. ఈ చిత్రం థియేటర్లలో ప్రదర్శితమవుతున్న సమయంలోనే ఇతడు మరణించాడు.
2006 అక్టోబర్ 21న ఆస్టిన్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ నుండి చలనచిత్ర రంగానికి చేసిన విశేష సేవలకు గాను పొలాక్ మొట్టమొదటి వార్షిక "ఎక్స్ట్రార్డినరీ కంట్రిబ్యూషన్ టు ఫిల్మ్మేకింగ్" అవార్డును అందుకున్నాడు. ఒక నిర్మాతగా ఆయన విమర్శకుల ప్రశంసలతో పాటు ప్రేక్షకాదరణ పొందిన అనేక చిత్రాలకు మార్గదర్శకత్వం వహించాడు; వాటిలో ''ది ఫ్యాబులస్ బేకర్ బాయ్స్'' (1989), ''సెన్స్ అండ్ సెన్సిబిలిటీ'' (1995), ''ది టాలెంటెడ్ మిస్టర్ రిప్లే'' (1999), ''ఐరిస్'' (2001), ''కోల్డ్ మౌంటైన్'' (2003), ''మైఖేల్ క్లేటన్'' (2007) ఉన్నాయి. ''మైఖేల్ క్లేటన్''లో పొలాక్ నటించడమే కాకుండా, ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో తన ఆరవ అకాడమీ అవార్డు నామినేషన్ను కూడా పొందాడు. పొలాక్, బ్రిటిష్ దర్శకుడు ఆంథోనీ మింగెల్లా కలిసి "మిరేజ్ ఎంటర్ప్రైజెస్" అనే నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించారు. వారిద్దరూ కలిసి సంయుక్తంగా నిర్మించిన చివరి చిత్రం ''ది రీడర్'' (2008); ఈ చిత్రానికి గాను వారి మరణానంతరం ఇద్దరికీ ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో ఆస్కార్ నామినేషన్ లభించింది. పొలాక్ ఐదు ప్రైమ్టైమ్ ఎమ్మీ అవార్డులకు నామినేట్ కాగా, రెండు అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు: ఒకటి 1966లో దర్శకత్వానికి, మరొకటి నిర్మాణానికి గాను 2008లో ఇతడు మరణించిన నాలుగు నెలల తర్వాత ప్రకటించబడింది.
సిడ్నీ పొలాక్కు సంబంధించిన చలనచిత్ర సేకరణల భాండాగారం (మూవింగ్ ఇమేజ్ కలెక్షన్) ప్రస్తుతం 'అకాడమీ ఫిల్మ్ ఆర్కైవ్'లో భద్రపరచబడి ఉంది.<ref>{{cite web| title=Sydney Pollack Collection| url=http://www.oscars.org/film-archive/collections/sydney-pollack-collection| website=Academy Film Archive}}</ref>
==వ్యక్తిగత జీవితం==
పొలాక్ 1958లో తన పూర్వ విద్యార్థిని క్లేర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి ముగ్గురు సంతానం.<ref name=Cieply>{{cite news| first=Michael|last=Cieply|author-link=Michael Cieply| title=Sydney Pollack, Film Director, Is Dead at 73| url=https://www.nytimes.com/2008/05/27/movies/27pollack.html |work=[[The New York Times]]| date=May 27, 2008| access-date=October 15, 2020| url-access=limited}}</ref>
==మరణం==
2008 మే 26న పొలాక్ లాస్ ఏంజిల్స్లోని పసిఫిక్ పాలిసేడ్స్ పరిసరాల్లో ఉన్న తన నివాసంలో క్యాన్సర్తో 73 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశాడు.<ref name=ClarkM-USAT-Obit>{{cite news| first=Mike| last=Clark| url=https://usatoday30.usatoday.com/life/people/2008-05-26-pollack-obit_N.htm| title=Remembering Sydney Pollack, an actor's director| newspaper=[[USA Today]]| date=May 26, 2008| access-date=October 15, 2020}}</ref><ref name=Cieply/>
==ఫిల్మోగ్రఫీ==
సిడ్నీ పొలాక్ దర్శకత్వం వహించిన, నిర్మించిన లేదా నటించిన సినిమాల పాక్షిక జాబితా:
{| class="wikitable"
|-
!సంవత్సరం
!Title
!width=65|దర్శకుడిగా
!width=65|నిర్మాతగా
!width=65|నటుడిగా
!ఇతర నటీనటులు
|-
| 1965 || ''[[The Slender Thread]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1966 || ''[[This Property Is Condemned]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1968 || ''[[The Scalphunters]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| rowspan="2" | 1969 || ''[[Castle Keep]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| ''[[They Shoot Horses, Don't They? (film)|They Shoot Horses, Don't They?]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1972 || ''[[Jeremiah Johnson (film)|Jeremiah Johnson]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1973 || ''[[The Way We Were]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1974 || ''[[The Yakuza]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1975 || ''[[Three Days of the Condor]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1977 || ''[[Bobby Deerfield]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1979 || ''[[The Electric Horseman]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1981 || ''[[Absence of Malice]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1982 || ''[[Tootsie]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1985 || ''[[Out of Africa (film)|Out of Africa]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1990 || ''[[Havana (film)|Havana]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1993 || ''[[The Firm (1993 film)|The Firm]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1995 || ''[[Sabrina (1995 film)|Sabrina]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1999 || ''[[Random Hearts]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 2005 || ''[[The Interpreter (2005 film)|The Interpreter]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 2006 || ''[[Sketches of Frank Gehry]]'' || {{yes}} || {{yes|Executive}} || ||
|-
| 2018 || ''[[Amazing Grace (2018 film)|Amazing Grace]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|}
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
{{Authority control}}
[[వర్గం:1934 జననాలు]]
[[వర్గం:2008 మరణాలు]]
[[వర్గం:అకాడమీ అవార్డు విజేతలు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా దర్శకులు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:అమెరికా చలన చిత్ర నిర్మాతలు]]
[[వర్గం:20వ శతాబ్దపు కళాకారులు]]
j7wbvnzpf7yni7omju85l15jraneqvk
4989319
4989300
2026-10-27T02:03:00Z
స్వరలాసిక
13980
/* ఫిల్మోగ్రఫీ */
4989319
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = Sydney Pollack.jpg
| caption = 2006లో సిడ్నీ పొలాక్
| birth_name = సిడ్మీ ఇర్విన్ పొలాక్k
| birth_date = {{Birth date|1934|7|1}}
| birth_place = లఫాయెట్, ఇండియానా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
| death_date = {{Death date and age|2008|5|26|1934|7|1}}
| death_place = లాస్ ఏంజెలెస్, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్త్రాలు
| years_active = 1955–2008
| occupation = {{hlist|సినిమా దర్శకుడు|నిర్మాత|నటుడు}}
| spouse = {{marriage|క్లెయిర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్|1958}}
| children = 3
}}
'''సిడ్నీ ఇర్విన్ పొలాక్''' (జూలై 1, 1934 – మే 26, 2008) ఒక ప్రముఖ అమెరికన్ చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, నటుడు. ఇతడు 20కి పైగా సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. 80 కి పైగా సినిమాలకు నిర్మాతగా లేదా నటుడిగా పనిచేశాడు. 1985లో వచ్చిన ''"అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా"'' చిత్రానికి గాను ఇతడు ఉత్తమ దర్శకుడు, ఉత్తమ చిత్రం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను (ఆస్కార్) గెలుచుకున్నాడు.<ref name=Awards>{{cite web| url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1986| title=The 58th Academy Awards | 1986| website=Academy of Motion Picture Arts and Sciences| date=October 4, 2014| access-date=July 23, 2017}}</ref>
==ప్రారంభ జీవితం==
పొలాక్ ఇండియానాలోని లఫాయెట్లో యూదు వలసదారుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి రెబెక్కా, తండ్రి డేవిడ్ పొలాక్. డేవిడ్ సెమీ ప్రొఫెషనల్ బాక్సర్గా, ఫార్మసిస్ట్గా పనిచేశాడు<ref name="guardiansuccess">{{cite news| title=The secret of my success?| newspaper=[[The Guardian]]| date=August 14, 2002| url=https://www.theguardian.com/film/2002/aug/14/festivals.edinburghfilmfestival| access-date=May 29, 2008| location=London| first=Geoffrey| last=MacNab}}</ref>. ఆ తర్వాత వీరి కుటుంబం సౌత్ బెండ్కు తరలివెళ్ళింది. పొలాక్ చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రులు విడాకులు తీసుకున్నారు. మద్యపానంతో, మానసిక సమస్యలతో బాధపడిన ఇతని తల్లి 37 ఏళ్ళకే మరణించింది. అప్పుడు పొలాక్ వయసు 16 సంవత్సరాలు.<ref name="guardiansuccess"/><ref name="sfgate">{{cite news| last=McLellan| first=Dennis| title=Sydney Pollack: 1934–2008, Prolific director known for A-list casts| work=[[SFGate]]| date=May 27, 2008| url=https://www.sfgate.com/news/article/Prolific-director-known-for-A-list-casts-3212609.php| access-date=October 15, 2020}}</ref>
వైద్య విద్యను కోరిక ఉన్నప్పటికీ, 17 ఏళ్ల వయసులో హైస్కూల్ చదువు పూర్తి కాగానే పొలాక్ ఇండియానాను వదిలి న్యూయార్క్ నగరానికి వెళ్లాడు.<ref name="revered">{{cite news| last=Macnab| first=Geoffrey| title=Sydney Pollack, film director revered by stars, dies aged 73| newspaper=[[The Independent]]| date=May 28, 2008| url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/film-and-tv/news/sydney-pollack-film-director-revered-by-stars-dies-aged-73-835191.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220526/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/film-and-tv/news/sydney-pollack-film-director-revered-by-stars-dies-aged-73-835191.html |archive-date=May 26, 2022 |url-access=subscription |url-status=live| access-date=May 29, 2008| location=London}}</ref> 1952 నుండి 1954 వరకు ఆయన ‘నెయిబర్హుడ్ ప్లేహౌస్ స్కూల్ ఆఫ్ ది థియేటర్’లో శాన్ఫోర్డ్ మీస్నర్ వద్ద నటనను అభ్యసించాడు.సెమిస్టర్ విరామ సమయాల్లో కలప రవాణా చేసే లారీపై పనిచేశాడు.<ref name="revered"/>
పొలాక్ కొలరాడోలోని ఫోర్ట్ కార్సన్లో ట్రక్ డ్రైవర్గా రెండేళ్లపాటు సైనిక సేవకు ఎంపికయ్యాడు.<ref>{{cite web|title=From the S&S archives: Sydney Pollock: A man for the stars|author=Trott, Walt|date=June 18, 1973|work=Stars and Stripes|url=https://www.stripes.com/news/from-the-s-s-archives-sydney-pollock-a-man-for-the-stars-1.79356}}</ref> ఈ సేవ 1958లో ముగిసింది. ఆ తర్వాత మీస్నర్ ఆహ్వానం మేరకు అతనికి సహాయకుడిగా పనిచేయడానికి తిరిగి ప్లేహౌస్కు వచ్చాడు.<ref name="telegraph"/> 1960లో, పొలాక్ స్నేహితుడైన జాన్ ఫ్రాంకెన్హైమర్ తన మొదటి పెద్ద చిత్రం ''ది యంగ్ సావేజెస్''లోని బాలనటులకు డైలాగ్ కోచ్గా లాస్ ఏంజిల్స్లో పనిచేశాడు. ఈ సమయంలోనే పొలాక్కు బర్ట్ లాంకాస్టర్ పరిచయమయ్యాడు. అతడు పొలాక్ను దర్శకత్వం వైపు ప్రయత్నించమని ప్రోత్సహించాడు.<ref name="telegraph">{{cite news| title=Obituary: Sydney Pollack| newspaper=[[The Daily Telegraph]]| date=May 28, 2008| url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/2035489/Sydney-Pollack.html| archive-url=https://web.archive.org/web/20080528084458/http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/2035489/Sydney-Pollack.html|url-status=dead| archive-date=May 28, 2008| access-date=May 29, 2008| location=London}}</ref>
==సినిమా ప్రస్థానం==
1960లో వచ్చిన ''ది ట్విలైట్ జోన్'' ఎపిసోడ్ "ది ట్రబుల్ విత్ టెంపుల్టన్" లో పొలాక్ ఒక దర్శకుడి పాత్రను పోషించాడు. డెనిస్ సాండర్స్ దర్శకత్వం వహించిన ''వార్ హంట్'' (1962) చిత్రంతో నటుడిగా సినిమా రంగప్రవేశం చేశాడు. ఈ సినిమా సమయంలోనే ఇతనికి [[రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్]] పరిచయమయ్యాడు. ఆ తర్వాత పొలాక్ దర్శకత్వం వహించిన ఏడు చిత్రాలలో రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన కథానాయకుడిగా నటించాడు.
1960లలో ''ది ఫ్యుజిటివ్'', ''ది ఆల్ఫ్రెడ్ హిచ్కాక్ అవర్'' వంటి టెలివిజన్ ధారావాహికల ఎపిసోడ్లకు దర్శకత్వం వహించడం ద్వారా పొలాక్ మొదట విజయాన్ని అందుకున్నాడు. ఆ తర్వాత ఇతడు ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షించిన పలు విజయవంతమైన చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. దర్శకుడిగా ఇతని తొలి చిత్రం ''ది స్లెండర్ థ్రెడ్''. పొలాక్ రూపొందించిన చిత్రాలు 48 అకాడమీ అవార్డు (ఆస్కార్) నామినేషన్లను సాధించి, 11 ఆస్కార్లను గెలుచుకున్నాయి. 1969 నాటి ''దే షూట్ హార్సెస్, డోంట్ దే?'' చిత్రానికి గాను ఇతడు మొదటి ఆస్కార్ నామినేషన్ పొందగా, 1982లో ''టూట్సీ'' చిత్రానికి రెండవ నామినేషన్ లభించింది. మెరిల్ స్ట్రీప్, రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన 1985 నాటి చిత్రం ''అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా''కు గాను ఇతడు దర్శకత్వం, నిర్మాణం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు. ఇతడు దర్శకత్వం వహించిన ఇతర ప్రముఖ చిత్రాలలో ''జెరెమియా జాన్సన్'' (1972), ''ది వే వి వర్'' (1973), ''ది యాకూజా'' (1974), ''ఆబ్సెన్స్ ఆఫ్ మాలిస్'' (1981), ''ది ఫర్మ్'' (1993), ''సబ్రినా'' (1995)లు ఉన్నాయి.
పొలాక్ దర్శకత్వంలో నటించిన 12 మంది నటీనటులు ఆస్కార్ నామినేషన్లు దక్కించుకున్నారు: [[జేన్ ఫోండా]], గిగ్ యంగ్, సుసన్నా యార్క్, బార్బ్రా స్ట్రైసాండ్, పాల్ న్యూమాన్, మెలిండా డిల్లన్, జెస్సికా లాంగ్, డస్టిన్ హాఫ్మన్, టెరి గార్, మెరిల్ స్ట్రీప్, క్లాస్ మారియా బ్రాండౌర్, మరియు హాలీ హంటర్. వీరిలో గిగ్ యంగ్, జెస్సికా లాంగ్ పొలాక్ చిత్రాల్లోని నటనకు గాను ఆస్కార్ అవార్డులను గెలుచుకున్నారు.
1984లో లాస్ ఏంజిల్స్లోని అమెరికన్ సినిమాథెక్ను స్థాపించడంలో పొలాక్ సహకరించి, దానికి కో-ఛైర్మన్గా వ్యవహరించాడు.<ref>{{cite web|url=https://www.americancinematheque.com/about/|title=About|website=American Cinematheque}}</ref><ref>{{cite news|newspaper=[[LA Weekly]]|last=Thompson|first=Anne|author-link=Anne Thompson (film journalist)|title=Filmex: Will Jerry Weintraub save it or destroy it?|date=April 17, 1986|pages=38–39}}</ref>
యాక్టర్స్ స్టూడియోలో సభ్యత్వం పొందిన అతికొద్దిమంది నటులు-కాని లేదా మాజీ నటుల బృందంలో పొలాక్ ఒకడు.<ref>{{cite book| quote=Various directors and playwrights, including Frank Corsaro, Martin Fried, Jack Garfein, Michal V. Gazzo, Charles Gordone, Israel Horovitz, Arthur Penn, Eleanor Perry, Frank Perry, Sidney Pollack, Mark Rydell, Alan Schneider, and John Stix, have also been granted membership on the basis of their contributions to the life and work of The Actors Studio, as have certain other non-performers, such as Liska March and Carl Schaeffer.| first=David| last=Garfield|title=A Player's Place: The Story of The Actors Studio| url=https://archive.org/details/playersplacestor00garf| url-access=registration| year=1980| publisher=MacMillan| location=New York| isbn=978-0-0254-2650-4| page=[https://archive.org/details/playersplacestor00garf/page/93 93]| chapter=Strasberg Takes Over: 1951–1955}}</ref> 1990లలో ఇతడు తిరిగి నటనపై దృష్టి సారించి, [[రాబర్ట్ ఆల్ట్మాన్]] రూపొందించిన ''ది ప్లేయర్'' (1992), [[స్టాన్లీ కుబ్రిక్]] చిత్రం ''ఐస్ వైడ్ షట్'' (1999)లలో నటించాడు; వీటిలో ఇతడు తరచూ అవినీతిపరులైన లేదా నైతిక సంఘర్షణను ఎదుర్కొనే అధికార వర్గపు పాత్రలను పోషించారు. ఒక క్యారెక్టర్ యాక్టర్గా ఆయన ''ఎ సివిల్ యాక్షన్'' (1998), ''ఛేంజింగ్ లేన్స్'' (2002) వంటి చిత్రాలలోను, అలాగే తనే స్వయంగా దర్శకత్వం వహించిన ''త్రీ డేస్ ఆఫ్ ది కాండార్'' (1975), ''ది ఎలక్ట్రిక్ హార్స్మ్యాన్'' (1979), ''రాండమ్ హార్ట్స్'' (1999), మరియు ''ది ఇంటర్ప్రిటర్'' (2005, దర్శకుడిగా చివరి డాక్యుమెంటరీయేతర చిత్రం)లలో నటించాడు. ఇతడు వుడీ అలెన్ చిత్రం ''హస్బెండ్స్ అండ్ వైవ్స్'' (1992) లో మిడ్లైఫ్ క్రైసిస్ను ఎదుర్కొనే న్యూయార్క్ న్యాయవాదిగాను, రాబర్ట్ జెమెకిస్ చిత్రం ''డెత్ బికమ్స్ హర్'' (1992) లో ఎమర్జెన్సీ రూమ్ డాక్టర్గానూ నటించాడు. నటుడిగా ఇతని చివరి పాత్ర 2008 నాటి రొమాంటిక్ కామెడీ ''మేడ్ ఆఫ్ ఆనర్'' లో పాట్రిక్ డెంప్సే తండ్రి పాత్ర. ఈ చిత్రం థియేటర్లలో ప్రదర్శితమవుతున్న సమయంలోనే ఇతడు మరణించాడు.
2006 అక్టోబర్ 21న ఆస్టిన్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ నుండి చలనచిత్ర రంగానికి చేసిన విశేష సేవలకు గాను పొలాక్ మొట్టమొదటి వార్షిక "ఎక్స్ట్రార్డినరీ కంట్రిబ్యూషన్ టు ఫిల్మ్మేకింగ్" అవార్డును అందుకున్నాడు. ఒక నిర్మాతగా ఆయన విమర్శకుల ప్రశంసలతో పాటు ప్రేక్షకాదరణ పొందిన అనేక చిత్రాలకు మార్గదర్శకత్వం వహించాడు; వాటిలో ''ది ఫ్యాబులస్ బేకర్ బాయ్స్'' (1989), ''సెన్స్ అండ్ సెన్సిబిలిటీ'' (1995), ''ది టాలెంటెడ్ మిస్టర్ రిప్లే'' (1999), ''ఐరిస్'' (2001), ''కోల్డ్ మౌంటైన్'' (2003), ''మైఖేల్ క్లేటన్'' (2007) ఉన్నాయి. ''మైఖేల్ క్లేటన్''లో పొలాక్ నటించడమే కాకుండా, ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో తన ఆరవ అకాడమీ అవార్డు నామినేషన్ను కూడా పొందాడు. పొలాక్, బ్రిటిష్ దర్శకుడు ఆంథోనీ మింగెల్లా కలిసి "మిరేజ్ ఎంటర్ప్రైజెస్" అనే నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించారు. వారిద్దరూ కలిసి సంయుక్తంగా నిర్మించిన చివరి చిత్రం ''ది రీడర్'' (2008); ఈ చిత్రానికి గాను వారి మరణానంతరం ఇద్దరికీ ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో ఆస్కార్ నామినేషన్ లభించింది. పొలాక్ ఐదు ప్రైమ్టైమ్ ఎమ్మీ అవార్డులకు నామినేట్ కాగా, రెండు అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు: ఒకటి 1966లో దర్శకత్వానికి, మరొకటి నిర్మాణానికి గాను 2008లో ఇతడు మరణించిన నాలుగు నెలల తర్వాత ప్రకటించబడింది.
సిడ్నీ పొలాక్కు సంబంధించిన చలనచిత్ర సేకరణల భాండాగారం (మూవింగ్ ఇమేజ్ కలెక్షన్) ప్రస్తుతం 'అకాడమీ ఫిల్మ్ ఆర్కైవ్'లో భద్రపరచబడి ఉంది.<ref>{{cite web| title=Sydney Pollack Collection| url=http://www.oscars.org/film-archive/collections/sydney-pollack-collection| website=Academy Film Archive}}</ref>
==వ్యక్తిగత జీవితం==
పొలాక్ 1958లో తన పూర్వ విద్యార్థిని క్లేర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి ముగ్గురు సంతానం.<ref name=Cieply>{{cite news| first=Michael|last=Cieply|author-link=Michael Cieply| title=Sydney Pollack, Film Director, Is Dead at 73| url=https://www.nytimes.com/2008/05/27/movies/27pollack.html |work=[[The New York Times]]| date=May 27, 2008| access-date=October 15, 2020| url-access=limited}}</ref>
==మరణం==
2008 మే 26న పొలాక్ లాస్ ఏంజిల్స్లోని పసిఫిక్ పాలిసేడ్స్ పరిసరాల్లో ఉన్న తన నివాసంలో క్యాన్సర్తో 73 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశాడు.<ref name=ClarkM-USAT-Obit>{{cite news| first=Mike| last=Clark| url=https://usatoday30.usatoday.com/life/people/2008-05-26-pollack-obit_N.htm| title=Remembering Sydney Pollack, an actor's director| newspaper=[[USA Today]]| date=May 26, 2008| access-date=October 15, 2020}}</ref><ref name=Cieply/>
==ఫిల్మోగ్రఫీ==
సిడ్నీ పొలాక్ దర్శకత్వం వహించిన, నిర్మించిన లేదా నటించిన సినిమాల పాక్షిక జాబితా:
{| class="wikitable"
|-
!సంవత్సరం
!Title
!width=65|దర్శకుడిగా
!width=65|నిర్మాతగా
!width=65|నటుడిగా
!ఇతర నటీనటులు
|-
| 1965 || ''ది స్లెండర్ థ్రెడ్'' || {{yes}} || {{no}} || ||సిడ్నీ పోయిటియర్, అన్నే బాన్క్రాఫ్ట్
|-
| 1966 || ''దిస్ ప్రాపర్టీ ఈజ్ కండెమ్డ్'' || {{yes}} || {{no}} || ||నటాలీ వుడ్, [[ రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్]]
|-
| 1968 || ''ది స్కాల్ప్హంటర్స్'' || {{yes}} || {{no}} || ||బర్ట్ లాంకాస్టర్, షెల్లీ వింటర్స్
|-
| rowspan="2" | 1969 || ''కాజిల్ కీప్'' || {{yes}} || {{no}} || ||బర్ట్ లాంకాస్టర్, పాట్రిక్ ఓ నీల్
|-
| ''దే షూట్ హార్సెస్, డోంట్ దే? '' || {{yes}} || {{no}} || || [[జేన్ ఫోండా]], మైఖేల్ సరాజిన్
|-
| 1972 || ''జెరెమియా జాన్సన్'' || {{yes}} || {{no}} || ||రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్, అలీన్ ఏన్ మెక్లిరీ
|-
| 1973 || ''ది వే వి వర్'' || {{yes}} || {{no}} || || బార్బ్రా స్ట్రైసాండ్, రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్
|-
| 1974 || ''ది యాకూజా'' || {{yes}} || {{yes}} || ||రాబర్ట్ మిట్చమ్, కైకో కిషి
|-
| 1975 || ''[[Three Days of the Condor]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1977 || ''[[Bobby Deerfield]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1979 || ''[[The Electric Horseman]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1981 || ''[[Absence of Malice]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1982 || ''[[Tootsie]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1985 || ''[[Out of Africa (film)|Out of Africa]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1990 || ''[[Havana (film)|Havana]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1993 || ''[[The Firm (1993 film)|The Firm]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1995 || ''[[Sabrina (1995 film)|Sabrina]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1999 || ''[[Random Hearts]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 2005 || ''[[The Interpreter (2005 film)|The Interpreter]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 2006 || ''[[Sketches of Frank Gehry]]'' || {{yes}} || {{yes|Executive}} || ||
|-
| 2018 || ''[[Amazing Grace (2018 film)|Amazing Grace]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|}
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
{{Authority control}}
[[వర్గం:1934 జననాలు]]
[[వర్గం:2008 మరణాలు]]
[[వర్గం:అకాడమీ అవార్డు విజేతలు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా దర్శకులు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:అమెరికా చలన చిత్ర నిర్మాతలు]]
[[వర్గం:20వ శతాబ్దపు కళాకారులు]]
6fnz4fejfcj155bu32t373taxlewodb
4989357
4989319
2026-10-27T02:19:07Z
స్వరలాసిక
13980
/* ఫిల్మోగ్రఫీ */
4989357
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = Sydney Pollack.jpg
| caption = 2006లో సిడ్నీ పొలాక్
| birth_name = సిడ్మీ ఇర్విన్ పొలాక్k
| birth_date = {{Birth date|1934|7|1}}
| birth_place = లఫాయెట్, ఇండియానా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
| death_date = {{Death date and age|2008|5|26|1934|7|1}}
| death_place = లాస్ ఏంజెలెస్, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్త్రాలు
| years_active = 1955–2008
| occupation = {{hlist|సినిమా దర్శకుడు|నిర్మాత|నటుడు}}
| spouse = {{marriage|క్లెయిర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్|1958}}
| children = 3
}}
'''సిడ్నీ ఇర్విన్ పొలాక్''' (జూలై 1, 1934 – మే 26, 2008) ఒక ప్రముఖ అమెరికన్ చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, నటుడు. ఇతడు 20కి పైగా సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. 80 కి పైగా సినిమాలకు నిర్మాతగా లేదా నటుడిగా పనిచేశాడు. 1985లో వచ్చిన ''"అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా"'' చిత్రానికి గాను ఇతడు ఉత్తమ దర్శకుడు, ఉత్తమ చిత్రం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను (ఆస్కార్) గెలుచుకున్నాడు.<ref name=Awards>{{cite web| url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1986| title=The 58th Academy Awards | 1986| website=Academy of Motion Picture Arts and Sciences| date=October 4, 2014| access-date=July 23, 2017}}</ref>
==ప్రారంభ జీవితం==
పొలాక్ ఇండియానాలోని లఫాయెట్లో యూదు వలసదారుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి రెబెక్కా, తండ్రి డేవిడ్ పొలాక్. డేవిడ్ సెమీ ప్రొఫెషనల్ బాక్సర్గా, ఫార్మసిస్ట్గా పనిచేశాడు<ref name="guardiansuccess">{{cite news| title=The secret of my success?| newspaper=[[The Guardian]]| date=August 14, 2002| url=https://www.theguardian.com/film/2002/aug/14/festivals.edinburghfilmfestival| access-date=May 29, 2008| location=London| first=Geoffrey| last=MacNab}}</ref>. ఆ తర్వాత వీరి కుటుంబం సౌత్ బెండ్కు తరలివెళ్ళింది. పొలాక్ చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రులు విడాకులు తీసుకున్నారు. మద్యపానంతో, మానసిక సమస్యలతో బాధపడిన ఇతని తల్లి 37 ఏళ్ళకే మరణించింది. అప్పుడు పొలాక్ వయసు 16 సంవత్సరాలు.<ref name="guardiansuccess"/><ref name="sfgate">{{cite news| last=McLellan| first=Dennis| title=Sydney Pollack: 1934–2008, Prolific director known for A-list casts| work=[[SFGate]]| date=May 27, 2008| url=https://www.sfgate.com/news/article/Prolific-director-known-for-A-list-casts-3212609.php| access-date=October 15, 2020}}</ref>
వైద్య విద్యను కోరిక ఉన్నప్పటికీ, 17 ఏళ్ల వయసులో హైస్కూల్ చదువు పూర్తి కాగానే పొలాక్ ఇండియానాను వదిలి న్యూయార్క్ నగరానికి వెళ్లాడు.<ref name="revered">{{cite news| last=Macnab| first=Geoffrey| title=Sydney Pollack, film director revered by stars, dies aged 73| newspaper=[[The Independent]]| date=May 28, 2008| url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/film-and-tv/news/sydney-pollack-film-director-revered-by-stars-dies-aged-73-835191.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220526/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/film-and-tv/news/sydney-pollack-film-director-revered-by-stars-dies-aged-73-835191.html |archive-date=May 26, 2022 |url-access=subscription |url-status=live| access-date=May 29, 2008| location=London}}</ref> 1952 నుండి 1954 వరకు ఆయన ‘నెయిబర్హుడ్ ప్లేహౌస్ స్కూల్ ఆఫ్ ది థియేటర్’లో శాన్ఫోర్డ్ మీస్నర్ వద్ద నటనను అభ్యసించాడు.సెమిస్టర్ విరామ సమయాల్లో కలప రవాణా చేసే లారీపై పనిచేశాడు.<ref name="revered"/>
పొలాక్ కొలరాడోలోని ఫోర్ట్ కార్సన్లో ట్రక్ డ్రైవర్గా రెండేళ్లపాటు సైనిక సేవకు ఎంపికయ్యాడు.<ref>{{cite web|title=From the S&S archives: Sydney Pollock: A man for the stars|author=Trott, Walt|date=June 18, 1973|work=Stars and Stripes|url=https://www.stripes.com/news/from-the-s-s-archives-sydney-pollock-a-man-for-the-stars-1.79356}}</ref> ఈ సేవ 1958లో ముగిసింది. ఆ తర్వాత మీస్నర్ ఆహ్వానం మేరకు అతనికి సహాయకుడిగా పనిచేయడానికి తిరిగి ప్లేహౌస్కు వచ్చాడు.<ref name="telegraph"/> 1960లో, పొలాక్ స్నేహితుడైన జాన్ ఫ్రాంకెన్హైమర్ తన మొదటి పెద్ద చిత్రం ''ది యంగ్ సావేజెస్''లోని బాలనటులకు డైలాగ్ కోచ్గా లాస్ ఏంజిల్స్లో పనిచేశాడు. ఈ సమయంలోనే పొలాక్కు బర్ట్ లాంకాస్టర్ పరిచయమయ్యాడు. అతడు పొలాక్ను దర్శకత్వం వైపు ప్రయత్నించమని ప్రోత్సహించాడు.<ref name="telegraph">{{cite news| title=Obituary: Sydney Pollack| newspaper=[[The Daily Telegraph]]| date=May 28, 2008| url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/2035489/Sydney-Pollack.html| archive-url=https://web.archive.org/web/20080528084458/http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/2035489/Sydney-Pollack.html|url-status=dead| archive-date=May 28, 2008| access-date=May 29, 2008| location=London}}</ref>
==సినిమా ప్రస్థానం==
1960లో వచ్చిన ''ది ట్విలైట్ జోన్'' ఎపిసోడ్ "ది ట్రబుల్ విత్ టెంపుల్టన్" లో పొలాక్ ఒక దర్శకుడి పాత్రను పోషించాడు. డెనిస్ సాండర్స్ దర్శకత్వం వహించిన ''వార్ హంట్'' (1962) చిత్రంతో నటుడిగా సినిమా రంగప్రవేశం చేశాడు. ఈ సినిమా సమయంలోనే ఇతనికి [[రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్]] పరిచయమయ్యాడు. ఆ తర్వాత పొలాక్ దర్శకత్వం వహించిన ఏడు చిత్రాలలో రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన కథానాయకుడిగా నటించాడు.
1960లలో ''ది ఫ్యుజిటివ్'', ''ది ఆల్ఫ్రెడ్ హిచ్కాక్ అవర్'' వంటి టెలివిజన్ ధారావాహికల ఎపిసోడ్లకు దర్శకత్వం వహించడం ద్వారా పొలాక్ మొదట విజయాన్ని అందుకున్నాడు. ఆ తర్వాత ఇతడు ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షించిన పలు విజయవంతమైన చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. దర్శకుడిగా ఇతని తొలి చిత్రం ''ది స్లెండర్ థ్రెడ్''. పొలాక్ రూపొందించిన చిత్రాలు 48 అకాడమీ అవార్డు (ఆస్కార్) నామినేషన్లను సాధించి, 11 ఆస్కార్లను గెలుచుకున్నాయి. 1969 నాటి ''దే షూట్ హార్సెస్, డోంట్ దే?'' చిత్రానికి గాను ఇతడు మొదటి ఆస్కార్ నామినేషన్ పొందగా, 1982లో ''టూట్సీ'' చిత్రానికి రెండవ నామినేషన్ లభించింది. మెరిల్ స్ట్రీప్, రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన 1985 నాటి చిత్రం ''అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా''కు గాను ఇతడు దర్శకత్వం, నిర్మాణం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు. ఇతడు దర్శకత్వం వహించిన ఇతర ప్రముఖ చిత్రాలలో ''జెరెమియా జాన్సన్'' (1972), ''ది వే వి వర్'' (1973), ''ది యాకూజా'' (1974), ''ఆబ్సెన్స్ ఆఫ్ మాలిస్'' (1981), ''ది ఫర్మ్'' (1993), ''సబ్రినా'' (1995)లు ఉన్నాయి.
పొలాక్ దర్శకత్వంలో నటించిన 12 మంది నటీనటులు ఆస్కార్ నామినేషన్లు దక్కించుకున్నారు: [[జేన్ ఫోండా]], గిగ్ యంగ్, సుసన్నా యార్క్, బార్బ్రా స్ట్రైసాండ్, పాల్ న్యూమాన్, మెలిండా డిల్లన్, జెస్సికా లాంగ్, డస్టిన్ హాఫ్మన్, టెరి గార్, మెరిల్ స్ట్రీప్, క్లాస్ మారియా బ్రాండౌర్, మరియు హాలీ హంటర్. వీరిలో గిగ్ యంగ్, జెస్సికా లాంగ్ పొలాక్ చిత్రాల్లోని నటనకు గాను ఆస్కార్ అవార్డులను గెలుచుకున్నారు.
1984లో లాస్ ఏంజిల్స్లోని అమెరికన్ సినిమాథెక్ను స్థాపించడంలో పొలాక్ సహకరించి, దానికి కో-ఛైర్మన్గా వ్యవహరించాడు.<ref>{{cite web|url=https://www.americancinematheque.com/about/|title=About|website=American Cinematheque}}</ref><ref>{{cite news|newspaper=[[LA Weekly]]|last=Thompson|first=Anne|author-link=Anne Thompson (film journalist)|title=Filmex: Will Jerry Weintraub save it or destroy it?|date=April 17, 1986|pages=38–39}}</ref>
యాక్టర్స్ స్టూడియోలో సభ్యత్వం పొందిన అతికొద్దిమంది నటులు-కాని లేదా మాజీ నటుల బృందంలో పొలాక్ ఒకడు.<ref>{{cite book| quote=Various directors and playwrights, including Frank Corsaro, Martin Fried, Jack Garfein, Michal V. Gazzo, Charles Gordone, Israel Horovitz, Arthur Penn, Eleanor Perry, Frank Perry, Sidney Pollack, Mark Rydell, Alan Schneider, and John Stix, have also been granted membership on the basis of their contributions to the life and work of The Actors Studio, as have certain other non-performers, such as Liska March and Carl Schaeffer.| first=David| last=Garfield|title=A Player's Place: The Story of The Actors Studio| url=https://archive.org/details/playersplacestor00garf| url-access=registration| year=1980| publisher=MacMillan| location=New York| isbn=978-0-0254-2650-4| page=[https://archive.org/details/playersplacestor00garf/page/93 93]| chapter=Strasberg Takes Over: 1951–1955}}</ref> 1990లలో ఇతడు తిరిగి నటనపై దృష్టి సారించి, [[రాబర్ట్ ఆల్ట్మాన్]] రూపొందించిన ''ది ప్లేయర్'' (1992), [[స్టాన్లీ కుబ్రిక్]] చిత్రం ''ఐస్ వైడ్ షట్'' (1999)లలో నటించాడు; వీటిలో ఇతడు తరచూ అవినీతిపరులైన లేదా నైతిక సంఘర్షణను ఎదుర్కొనే అధికార వర్గపు పాత్రలను పోషించారు. ఒక క్యారెక్టర్ యాక్టర్గా ఆయన ''ఎ సివిల్ యాక్షన్'' (1998), ''ఛేంజింగ్ లేన్స్'' (2002) వంటి చిత్రాలలోను, అలాగే తనే స్వయంగా దర్శకత్వం వహించిన ''త్రీ డేస్ ఆఫ్ ది కాండార్'' (1975), ''ది ఎలక్ట్రిక్ హార్స్మ్యాన్'' (1979), ''రాండమ్ హార్ట్స్'' (1999), మరియు ''ది ఇంటర్ప్రిటర్'' (2005, దర్శకుడిగా చివరి డాక్యుమెంటరీయేతర చిత్రం)లలో నటించాడు. ఇతడు వుడీ అలెన్ చిత్రం ''హస్బెండ్స్ అండ్ వైవ్స్'' (1992) లో మిడ్లైఫ్ క్రైసిస్ను ఎదుర్కొనే న్యూయార్క్ న్యాయవాదిగాను, రాబర్ట్ జెమెకిస్ చిత్రం ''డెత్ బికమ్స్ హర్'' (1992) లో ఎమర్జెన్సీ రూమ్ డాక్టర్గానూ నటించాడు. నటుడిగా ఇతని చివరి పాత్ర 2008 నాటి రొమాంటిక్ కామెడీ ''మేడ్ ఆఫ్ ఆనర్'' లో పాట్రిక్ డెంప్సే తండ్రి పాత్ర. ఈ చిత్రం థియేటర్లలో ప్రదర్శితమవుతున్న సమయంలోనే ఇతడు మరణించాడు.
2006 అక్టోబర్ 21న ఆస్టిన్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ నుండి చలనచిత్ర రంగానికి చేసిన విశేష సేవలకు గాను పొలాక్ మొట్టమొదటి వార్షిక "ఎక్స్ట్రార్డినరీ కంట్రిబ్యూషన్ టు ఫిల్మ్మేకింగ్" అవార్డును అందుకున్నాడు. ఒక నిర్మాతగా ఆయన విమర్శకుల ప్రశంసలతో పాటు ప్రేక్షకాదరణ పొందిన అనేక చిత్రాలకు మార్గదర్శకత్వం వహించాడు; వాటిలో ''ది ఫ్యాబులస్ బేకర్ బాయ్స్'' (1989), ''సెన్స్ అండ్ సెన్సిబిలిటీ'' (1995), ''ది టాలెంటెడ్ మిస్టర్ రిప్లే'' (1999), ''ఐరిస్'' (2001), ''కోల్డ్ మౌంటైన్'' (2003), ''మైఖేల్ క్లేటన్'' (2007) ఉన్నాయి. ''మైఖేల్ క్లేటన్''లో పొలాక్ నటించడమే కాకుండా, ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో తన ఆరవ అకాడమీ అవార్డు నామినేషన్ను కూడా పొందాడు. పొలాక్, బ్రిటిష్ దర్శకుడు ఆంథోనీ మింగెల్లా కలిసి "మిరేజ్ ఎంటర్ప్రైజెస్" అనే నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించారు. వారిద్దరూ కలిసి సంయుక్తంగా నిర్మించిన చివరి చిత్రం ''ది రీడర్'' (2008); ఈ చిత్రానికి గాను వారి మరణానంతరం ఇద్దరికీ ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో ఆస్కార్ నామినేషన్ లభించింది. పొలాక్ ఐదు ప్రైమ్టైమ్ ఎమ్మీ అవార్డులకు నామినేట్ కాగా, రెండు అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు: ఒకటి 1966లో దర్శకత్వానికి, మరొకటి నిర్మాణానికి గాను 2008లో ఇతడు మరణించిన నాలుగు నెలల తర్వాత ప్రకటించబడింది.
సిడ్నీ పొలాక్కు సంబంధించిన చలనచిత్ర సేకరణల భాండాగారం (మూవింగ్ ఇమేజ్ కలెక్షన్) ప్రస్తుతం 'అకాడమీ ఫిల్మ్ ఆర్కైవ్'లో భద్రపరచబడి ఉంది.<ref>{{cite web| title=Sydney Pollack Collection| url=http://www.oscars.org/film-archive/collections/sydney-pollack-collection| website=Academy Film Archive}}</ref>
==వ్యక్తిగత జీవితం==
పొలాక్ 1958లో తన పూర్వ విద్యార్థిని క్లేర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి ముగ్గురు సంతానం.<ref name=Cieply>{{cite news| first=Michael|last=Cieply|author-link=Michael Cieply| title=Sydney Pollack, Film Director, Is Dead at 73| url=https://www.nytimes.com/2008/05/27/movies/27pollack.html |work=[[The New York Times]]| date=May 27, 2008| access-date=October 15, 2020| url-access=limited}}</ref>
==మరణం==
2008 మే 26న పొలాక్ లాస్ ఏంజిల్స్లోని పసిఫిక్ పాలిసేడ్స్ పరిసరాల్లో ఉన్న తన నివాసంలో క్యాన్సర్తో 73 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశాడు.<ref name=ClarkM-USAT-Obit>{{cite news| first=Mike| last=Clark| url=https://usatoday30.usatoday.com/life/people/2008-05-26-pollack-obit_N.htm| title=Remembering Sydney Pollack, an actor's director| newspaper=[[USA Today]]| date=May 26, 2008| access-date=October 15, 2020}}</ref><ref name=Cieply/>
==ఫిల్మోగ్రఫీ==
సిడ్నీ పొలాక్ దర్శకత్వం వహించిన, నిర్మించిన లేదా నటించిన సినిమాల పాక్షిక జాబితా:
{| class="wikitable"
|-
!సంవత్సరం
!Title
!width=65|దర్శకుడిగా
!width=65|నిర్మాతగా
!width=65|నటుడిగా
!ఇతర నటీనటులు
|-
| 1965 || ''ది స్లెండర్ థ్రెడ్'' || {{yes}} || {{no}} || ||సిడ్నీ పోయిటియర్, అన్నే బాన్క్రాఫ్ట్
|-
| 1966 || ''దిస్ ప్రాపర్టీ ఈజ్ కండెమ్డ్'' || {{yes}} || {{no}} || ||నటాలీ వుడ్, [[ రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్]]
|-
| 1968 || ''ది స్కాల్ప్హంటర్స్'' || {{yes}} || {{no}} || ||బర్ట్ లాంకాస్టర్, షెల్లీ వింటర్స్
|-
| rowspan="2" | 1969 || ''కాజిల్ కీప్'' || {{yes}} || {{no}} || ||బర్ట్ లాంకాస్టర్, పాట్రిక్ ఓ నీల్
|-
| ''దే షూట్ హార్సెస్, డోంట్ దే? '' || {{yes}} || {{no}} || || [[జేన్ ఫోండా]], మైఖేల్ సరాజిన్
|-
| 1972 || ''జెరెమియా జాన్సన్'' || {{yes}} || {{no}} || ||రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్, అలీన్ ఏన్ మెక్లిరీ
|-
| 1973 || ''ది వే వి వర్'' || {{yes}} || {{no}} || || బార్బ్రా స్ట్రైసాండ్, రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్
|-
| 1974 || ''ది యాకూజా'' || {{yes}} || {{yes}} || ||రాబర్ట్ మిట్చమ్, కైకో కిషి
|-
| 1975 || ''[[Three Days of the Condor]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1977 || ''[[Bobby Deerfield]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1979 || ''[[The Electric Horseman]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1981 || ''[[Absence of Malice]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1982 || ''[[Tootsie]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1985 || ''[[Out of Africa (film)|Out of Africa]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1990 || ''హవానా'' || {{yes}} || {{no}} || ||రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్, [[లీనా ఓలిన్]]
|-
| 1993 || ''[[The Firm (1993 film)|The Firm]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1995 || ''[[Sabrina (1995 film)|Sabrina]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1999 || ''[[Random Hearts]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 2005 || ''[[The Interpreter (2005 film)|The Interpreter]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 2006 || ''[[Sketches of Frank Gehry]]'' || {{yes}} || {{yes|Executive}} || ||
|-
| 2018 || ''[[Amazing Grace (2018 film)|Amazing Grace]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|}
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
{{Authority control}}
[[వర్గం:1934 జననాలు]]
[[వర్గం:2008 మరణాలు]]
[[వర్గం:అకాడమీ అవార్డు విజేతలు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా దర్శకులు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:అమెరికా చలన చిత్ర నిర్మాతలు]]
[[వర్గం:20వ శతాబ్దపు కళాకారులు]]
n16p2y0bkyaggnwkluko7ku2nesq4go
4989392
4989357
2026-10-27T02:30:31Z
స్వరలాసిక
13980
/* ఫిల్మోగ్రఫీ */
4989392
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = Sydney Pollack.jpg
| caption = 2006లో సిడ్నీ పొలాక్
| birth_name = సిడ్మీ ఇర్విన్ పొలాక్k
| birth_date = {{Birth date|1934|7|1}}
| birth_place = లఫాయెట్, ఇండియానా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
| death_date = {{Death date and age|2008|5|26|1934|7|1}}
| death_place = లాస్ ఏంజెలెస్, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్త్రాలు
| years_active = 1955–2008
| occupation = {{hlist|సినిమా దర్శకుడు|నిర్మాత|నటుడు}}
| spouse = {{marriage|క్లెయిర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్|1958}}
| children = 3
}}
'''సిడ్నీ ఇర్విన్ పొలాక్''' (జూలై 1, 1934 – మే 26, 2008) ఒక ప్రముఖ అమెరికన్ చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, నటుడు. ఇతడు 20కి పైగా సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. 80 కి పైగా సినిమాలకు నిర్మాతగా లేదా నటుడిగా పనిచేశాడు. 1985లో వచ్చిన ''"అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా"'' చిత్రానికి గాను ఇతడు ఉత్తమ దర్శకుడు, ఉత్తమ చిత్రం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను (ఆస్కార్) గెలుచుకున్నాడు.<ref name=Awards>{{cite web| url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1986| title=The 58th Academy Awards | 1986| website=Academy of Motion Picture Arts and Sciences| date=October 4, 2014| access-date=July 23, 2017}}</ref>
==ప్రారంభ జీవితం==
పొలాక్ ఇండియానాలోని లఫాయెట్లో యూదు వలసదారుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి రెబెక్కా, తండ్రి డేవిడ్ పొలాక్. డేవిడ్ సెమీ ప్రొఫెషనల్ బాక్సర్గా, ఫార్మసిస్ట్గా పనిచేశాడు<ref name="guardiansuccess">{{cite news| title=The secret of my success?| newspaper=[[The Guardian]]| date=August 14, 2002| url=https://www.theguardian.com/film/2002/aug/14/festivals.edinburghfilmfestival| access-date=May 29, 2008| location=London| first=Geoffrey| last=MacNab}}</ref>. ఆ తర్వాత వీరి కుటుంబం సౌత్ బెండ్కు తరలివెళ్ళింది. పొలాక్ చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రులు విడాకులు తీసుకున్నారు. మద్యపానంతో, మానసిక సమస్యలతో బాధపడిన ఇతని తల్లి 37 ఏళ్ళకే మరణించింది. అప్పుడు పొలాక్ వయసు 16 సంవత్సరాలు.<ref name="guardiansuccess"/><ref name="sfgate">{{cite news| last=McLellan| first=Dennis| title=Sydney Pollack: 1934–2008, Prolific director known for A-list casts| work=[[SFGate]]| date=May 27, 2008| url=https://www.sfgate.com/news/article/Prolific-director-known-for-A-list-casts-3212609.php| access-date=October 15, 2020}}</ref>
వైద్య విద్యను కోరిక ఉన్నప్పటికీ, 17 ఏళ్ల వయసులో హైస్కూల్ చదువు పూర్తి కాగానే పొలాక్ ఇండియానాను వదిలి న్యూయార్క్ నగరానికి వెళ్లాడు.<ref name="revered">{{cite news| last=Macnab| first=Geoffrey| title=Sydney Pollack, film director revered by stars, dies aged 73| newspaper=[[The Independent]]| date=May 28, 2008| url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/film-and-tv/news/sydney-pollack-film-director-revered-by-stars-dies-aged-73-835191.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220526/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/film-and-tv/news/sydney-pollack-film-director-revered-by-stars-dies-aged-73-835191.html |archive-date=May 26, 2022 |url-access=subscription |url-status=live| access-date=May 29, 2008| location=London}}</ref> 1952 నుండి 1954 వరకు ఆయన ‘నెయిబర్హుడ్ ప్లేహౌస్ స్కూల్ ఆఫ్ ది థియేటర్’లో శాన్ఫోర్డ్ మీస్నర్ వద్ద నటనను అభ్యసించాడు.సెమిస్టర్ విరామ సమయాల్లో కలప రవాణా చేసే లారీపై పనిచేశాడు.<ref name="revered"/>
పొలాక్ కొలరాడోలోని ఫోర్ట్ కార్సన్లో ట్రక్ డ్రైవర్గా రెండేళ్లపాటు సైనిక సేవకు ఎంపికయ్యాడు.<ref>{{cite web|title=From the S&S archives: Sydney Pollock: A man for the stars|author=Trott, Walt|date=June 18, 1973|work=Stars and Stripes|url=https://www.stripes.com/news/from-the-s-s-archives-sydney-pollock-a-man-for-the-stars-1.79356}}</ref> ఈ సేవ 1958లో ముగిసింది. ఆ తర్వాత మీస్నర్ ఆహ్వానం మేరకు అతనికి సహాయకుడిగా పనిచేయడానికి తిరిగి ప్లేహౌస్కు వచ్చాడు.<ref name="telegraph"/> 1960లో, పొలాక్ స్నేహితుడైన జాన్ ఫ్రాంకెన్హైమర్ తన మొదటి పెద్ద చిత్రం ''ది యంగ్ సావేజెస్''లోని బాలనటులకు డైలాగ్ కోచ్గా లాస్ ఏంజిల్స్లో పనిచేశాడు. ఈ సమయంలోనే పొలాక్కు బర్ట్ లాంకాస్టర్ పరిచయమయ్యాడు. అతడు పొలాక్ను దర్శకత్వం వైపు ప్రయత్నించమని ప్రోత్సహించాడు.<ref name="telegraph">{{cite news| title=Obituary: Sydney Pollack| newspaper=[[The Daily Telegraph]]| date=May 28, 2008| url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/2035489/Sydney-Pollack.html| archive-url=https://web.archive.org/web/20080528084458/http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/2035489/Sydney-Pollack.html|url-status=dead| archive-date=May 28, 2008| access-date=May 29, 2008| location=London}}</ref>
==సినిమా ప్రస్థానం==
1960లో వచ్చిన ''ది ట్విలైట్ జోన్'' ఎపిసోడ్ "ది ట్రబుల్ విత్ టెంపుల్టన్" లో పొలాక్ ఒక దర్శకుడి పాత్రను పోషించాడు. డెనిస్ సాండర్స్ దర్శకత్వం వహించిన ''వార్ హంట్'' (1962) చిత్రంతో నటుడిగా సినిమా రంగప్రవేశం చేశాడు. ఈ సినిమా సమయంలోనే ఇతనికి [[రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్]] పరిచయమయ్యాడు. ఆ తర్వాత పొలాక్ దర్శకత్వం వహించిన ఏడు చిత్రాలలో రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన కథానాయకుడిగా నటించాడు.
1960లలో ''ది ఫ్యుజిటివ్'', ''ది ఆల్ఫ్రెడ్ హిచ్కాక్ అవర్'' వంటి టెలివిజన్ ధారావాహికల ఎపిసోడ్లకు దర్శకత్వం వహించడం ద్వారా పొలాక్ మొదట విజయాన్ని అందుకున్నాడు. ఆ తర్వాత ఇతడు ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షించిన పలు విజయవంతమైన చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. దర్శకుడిగా ఇతని తొలి చిత్రం ''ది స్లెండర్ థ్రెడ్''. పొలాక్ రూపొందించిన చిత్రాలు 48 అకాడమీ అవార్డు (ఆస్కార్) నామినేషన్లను సాధించి, 11 ఆస్కార్లను గెలుచుకున్నాయి. 1969 నాటి ''దే షూట్ హార్సెస్, డోంట్ దే?'' చిత్రానికి గాను ఇతడు మొదటి ఆస్కార్ నామినేషన్ పొందగా, 1982లో ''టూట్సీ'' చిత్రానికి రెండవ నామినేషన్ లభించింది. మెరిల్ స్ట్రీప్, రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన 1985 నాటి చిత్రం ''అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా''కు గాను ఇతడు దర్శకత్వం, నిర్మాణం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు. ఇతడు దర్శకత్వం వహించిన ఇతర ప్రముఖ చిత్రాలలో ''జెరెమియా జాన్సన్'' (1972), ''ది వే వి వర్'' (1973), ''ది యాకూజా'' (1974), ''ఆబ్సెన్స్ ఆఫ్ మాలిస్'' (1981), ''ది ఫర్మ్'' (1993), ''సబ్రినా'' (1995)లు ఉన్నాయి.
పొలాక్ దర్శకత్వంలో నటించిన 12 మంది నటీనటులు ఆస్కార్ నామినేషన్లు దక్కించుకున్నారు: [[జేన్ ఫోండా]], గిగ్ యంగ్, సుసన్నా యార్క్, బార్బ్రా స్ట్రైసాండ్, పాల్ న్యూమాన్, మెలిండా డిల్లన్, జెస్సికా లాంగ్, డస్టిన్ హాఫ్మన్, టెరి గార్, మెరిల్ స్ట్రీప్, క్లాస్ మారియా బ్రాండౌర్, మరియు హాలీ హంటర్. వీరిలో గిగ్ యంగ్, జెస్సికా లాంగ్ పొలాక్ చిత్రాల్లోని నటనకు గాను ఆస్కార్ అవార్డులను గెలుచుకున్నారు.
1984లో లాస్ ఏంజిల్స్లోని అమెరికన్ సినిమాథెక్ను స్థాపించడంలో పొలాక్ సహకరించి, దానికి కో-ఛైర్మన్గా వ్యవహరించాడు.<ref>{{cite web|url=https://www.americancinematheque.com/about/|title=About|website=American Cinematheque}}</ref><ref>{{cite news|newspaper=[[LA Weekly]]|last=Thompson|first=Anne|author-link=Anne Thompson (film journalist)|title=Filmex: Will Jerry Weintraub save it or destroy it?|date=April 17, 1986|pages=38–39}}</ref>
యాక్టర్స్ స్టూడియోలో సభ్యత్వం పొందిన అతికొద్దిమంది నటులు-కాని లేదా మాజీ నటుల బృందంలో పొలాక్ ఒకడు.<ref>{{cite book| quote=Various directors and playwrights, including Frank Corsaro, Martin Fried, Jack Garfein, Michal V. Gazzo, Charles Gordone, Israel Horovitz, Arthur Penn, Eleanor Perry, Frank Perry, Sidney Pollack, Mark Rydell, Alan Schneider, and John Stix, have also been granted membership on the basis of their contributions to the life and work of The Actors Studio, as have certain other non-performers, such as Liska March and Carl Schaeffer.| first=David| last=Garfield|title=A Player's Place: The Story of The Actors Studio| url=https://archive.org/details/playersplacestor00garf| url-access=registration| year=1980| publisher=MacMillan| location=New York| isbn=978-0-0254-2650-4| page=[https://archive.org/details/playersplacestor00garf/page/93 93]| chapter=Strasberg Takes Over: 1951–1955}}</ref> 1990లలో ఇతడు తిరిగి నటనపై దృష్టి సారించి, [[రాబర్ట్ ఆల్ట్మాన్]] రూపొందించిన ''ది ప్లేయర్'' (1992), [[స్టాన్లీ కుబ్రిక్]] చిత్రం ''ఐస్ వైడ్ షట్'' (1999)లలో నటించాడు; వీటిలో ఇతడు తరచూ అవినీతిపరులైన లేదా నైతిక సంఘర్షణను ఎదుర్కొనే అధికార వర్గపు పాత్రలను పోషించారు. ఒక క్యారెక్టర్ యాక్టర్గా ఆయన ''ఎ సివిల్ యాక్షన్'' (1998), ''ఛేంజింగ్ లేన్స్'' (2002) వంటి చిత్రాలలోను, అలాగే తనే స్వయంగా దర్శకత్వం వహించిన ''త్రీ డేస్ ఆఫ్ ది కాండార్'' (1975), ''ది ఎలక్ట్రిక్ హార్స్మ్యాన్'' (1979), ''రాండమ్ హార్ట్స్'' (1999), మరియు ''ది ఇంటర్ప్రిటర్'' (2005, దర్శకుడిగా చివరి డాక్యుమెంటరీయేతర చిత్రం)లలో నటించాడు. ఇతడు వుడీ అలెన్ చిత్రం ''హస్బెండ్స్ అండ్ వైవ్స్'' (1992) లో మిడ్లైఫ్ క్రైసిస్ను ఎదుర్కొనే న్యూయార్క్ న్యాయవాదిగాను, రాబర్ట్ జెమెకిస్ చిత్రం ''డెత్ బికమ్స్ హర్'' (1992) లో ఎమర్జెన్సీ రూమ్ డాక్టర్గానూ నటించాడు. నటుడిగా ఇతని చివరి పాత్ర 2008 నాటి రొమాంటిక్ కామెడీ ''మేడ్ ఆఫ్ ఆనర్'' లో పాట్రిక్ డెంప్సే తండ్రి పాత్ర. ఈ చిత్రం థియేటర్లలో ప్రదర్శితమవుతున్న సమయంలోనే ఇతడు మరణించాడు.
2006 అక్టోబర్ 21న ఆస్టిన్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ నుండి చలనచిత్ర రంగానికి చేసిన విశేష సేవలకు గాను పొలాక్ మొట్టమొదటి వార్షిక "ఎక్స్ట్రార్డినరీ కంట్రిబ్యూషన్ టు ఫిల్మ్మేకింగ్" అవార్డును అందుకున్నాడు. ఒక నిర్మాతగా ఆయన విమర్శకుల ప్రశంసలతో పాటు ప్రేక్షకాదరణ పొందిన అనేక చిత్రాలకు మార్గదర్శకత్వం వహించాడు; వాటిలో ''ది ఫ్యాబులస్ బేకర్ బాయ్స్'' (1989), ''సెన్స్ అండ్ సెన్సిబిలిటీ'' (1995), ''ది టాలెంటెడ్ మిస్టర్ రిప్లే'' (1999), ''ఐరిస్'' (2001), ''కోల్డ్ మౌంటైన్'' (2003), ''మైఖేల్ క్లేటన్'' (2007) ఉన్నాయి. ''మైఖేల్ క్లేటన్''లో పొలాక్ నటించడమే కాకుండా, ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో తన ఆరవ అకాడమీ అవార్డు నామినేషన్ను కూడా పొందాడు. పొలాక్, బ్రిటిష్ దర్శకుడు ఆంథోనీ మింగెల్లా కలిసి "మిరేజ్ ఎంటర్ప్రైజెస్" అనే నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించారు. వారిద్దరూ కలిసి సంయుక్తంగా నిర్మించిన చివరి చిత్రం ''ది రీడర్'' (2008); ఈ చిత్రానికి గాను వారి మరణానంతరం ఇద్దరికీ ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో ఆస్కార్ నామినేషన్ లభించింది. పొలాక్ ఐదు ప్రైమ్టైమ్ ఎమ్మీ అవార్డులకు నామినేట్ కాగా, రెండు అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు: ఒకటి 1966లో దర్శకత్వానికి, మరొకటి నిర్మాణానికి గాను 2008లో ఇతడు మరణించిన నాలుగు నెలల తర్వాత ప్రకటించబడింది.
సిడ్నీ పొలాక్కు సంబంధించిన చలనచిత్ర సేకరణల భాండాగారం (మూవింగ్ ఇమేజ్ కలెక్షన్) ప్రస్తుతం 'అకాడమీ ఫిల్మ్ ఆర్కైవ్'లో భద్రపరచబడి ఉంది.<ref>{{cite web| title=Sydney Pollack Collection| url=http://www.oscars.org/film-archive/collections/sydney-pollack-collection| website=Academy Film Archive}}</ref>
==వ్యక్తిగత జీవితం==
పొలాక్ 1958లో తన పూర్వ విద్యార్థిని క్లేర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి ముగ్గురు సంతానం.<ref name=Cieply>{{cite news| first=Michael|last=Cieply|author-link=Michael Cieply| title=Sydney Pollack, Film Director, Is Dead at 73| url=https://www.nytimes.com/2008/05/27/movies/27pollack.html |work=[[The New York Times]]| date=May 27, 2008| access-date=October 15, 2020| url-access=limited}}</ref>
==మరణం==
2008 మే 26న పొలాక్ లాస్ ఏంజిల్స్లోని పసిఫిక్ పాలిసేడ్స్ పరిసరాల్లో ఉన్న తన నివాసంలో క్యాన్సర్తో 73 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశాడు.<ref name=ClarkM-USAT-Obit>{{cite news| first=Mike| last=Clark| url=https://usatoday30.usatoday.com/life/people/2008-05-26-pollack-obit_N.htm| title=Remembering Sydney Pollack, an actor's director| newspaper=[[USA Today]]| date=May 26, 2008| access-date=October 15, 2020}}</ref><ref name=Cieply/>
==ఫిల్మోగ్రఫీ==
సిడ్నీ పొలాక్ దర్శకత్వం వహించిన, నిర్మించిన లేదా నటించిన సినిమాల పాక్షిక జాబితా:
{| class="wikitable"
|-
!సంవత్సరం
!Title
!width=65|దర్శకుడిగా
!width=65|నిర్మాతగా
!width=65|నటుడిగా
!ఇతర నటీనటులు
|-
| 1965 || ''ది స్లెండర్ థ్రెడ్'' || {{yes}} || {{no}} || ||సిడ్నీ పోయిటియర్, అన్నే బాన్క్రాఫ్ట్
|-
| 1966 || ''దిస్ ప్రాపర్టీ ఈజ్ కండెమ్డ్'' || {{yes}} || {{no}} || ||నటాలీ వుడ్, [[ రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్]]
|-
| 1968 || ''ది స్కాల్ప్హంటర్స్'' || {{yes}} || {{no}} || ||బర్ట్ లాంకాస్టర్, షెల్లీ వింటర్స్
|-
| rowspan="2" | 1969 || ''కాజిల్ కీప్'' || {{yes}} || {{no}} || ||బర్ట్ లాంకాస్టర్, పాట్రిక్ ఓ నీల్
|-
| ''దే షూట్ హార్సెస్, డోంట్ దే? '' || {{yes}} || {{no}} || || [[జేన్ ఫోండా]], మైఖేల్ సరాజిన్
|-
| 1972 || ''జెరెమియా జాన్సన్'' || {{yes}} || {{no}} || ||రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్, అలీన్ ఏన్ మెక్లిరీ
|-
| 1973 || ''ది వే వి వర్'' || {{yes}} || {{no}} || || బార్బ్రా స్ట్రైసాండ్, రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్
|-
| 1974 || ''ది యాకూజా'' || {{yes}} || {{yes}} || ||రాబర్ట్ మిట్చమ్, కైకో కిషి
|-
| 1975 || ''త్రీ డేస్ ఆఫ్ ది కాండార్'' || {{yes}} || {{no}} || {{yes}} || రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్, ఫే డనవే
|-
| 1977 || ''[[Bobby Deerfield]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1979 || ''[[The Electric Horseman]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1981 || ''[[Absence of Malice]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1982 || ''[[Tootsie]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1985 || ''[[Out of Africa (film)|Out of Africa]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1990 || ''హవానా'' || {{yes}} || {{no}} || ||రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్, [[లీనా ఓలిన్]]
|-
| 1993 || ''[[The Firm (1993 film)|The Firm]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1995 || ''[[Sabrina (1995 film)|Sabrina]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1999 || ''[[Random Hearts]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 2005 || ''[[The Interpreter (2005 film)|The Interpreter]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 2006 || ''[[Sketches of Frank Gehry]]'' || {{yes}} || {{yes|Executive}} || ||
|-
| 2018 || ''[[Amazing Grace (2018 film)|Amazing Grace]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|}
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
{{Authority control}}
[[వర్గం:1934 జననాలు]]
[[వర్గం:2008 మరణాలు]]
[[వర్గం:అకాడమీ అవార్డు విజేతలు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా దర్శకులు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:అమెరికా చలన చిత్ర నిర్మాతలు]]
[[వర్గం:20వ శతాబ్దపు కళాకారులు]]
j4crpy0ekl6l4joj8j6v46grf9fn5o4
4989418
4989392
2026-10-27T02:40:48Z
స్వరలాసిక
13980
/* ఫిల్మోగ్రఫీ */
4989418
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = Sydney Pollack.jpg
| caption = 2006లో సిడ్నీ పొలాక్
| birth_name = సిడ్మీ ఇర్విన్ పొలాక్k
| birth_date = {{Birth date|1934|7|1}}
| birth_place = లఫాయెట్, ఇండియానా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
| death_date = {{Death date and age|2008|5|26|1934|7|1}}
| death_place = లాస్ ఏంజెలెస్, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్త్రాలు
| years_active = 1955–2008
| occupation = {{hlist|సినిమా దర్శకుడు|నిర్మాత|నటుడు}}
| spouse = {{marriage|క్లెయిర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్|1958}}
| children = 3
}}
'''సిడ్నీ ఇర్విన్ పొలాక్''' (జూలై 1, 1934 – మే 26, 2008) ఒక ప్రముఖ అమెరికన్ చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, నటుడు. ఇతడు 20కి పైగా సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. 80 కి పైగా సినిమాలకు నిర్మాతగా లేదా నటుడిగా పనిచేశాడు. 1985లో వచ్చిన ''"అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా"'' చిత్రానికి గాను ఇతడు ఉత్తమ దర్శకుడు, ఉత్తమ చిత్రం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను (ఆస్కార్) గెలుచుకున్నాడు.<ref name=Awards>{{cite web| url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1986| title=The 58th Academy Awards | 1986| website=Academy of Motion Picture Arts and Sciences| date=October 4, 2014| access-date=July 23, 2017}}</ref>
==ప్రారంభ జీవితం==
పొలాక్ ఇండియానాలోని లఫాయెట్లో యూదు వలసదారుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఇతని తల్లి రెబెక్కా, తండ్రి డేవిడ్ పొలాక్. డేవిడ్ సెమీ ప్రొఫెషనల్ బాక్సర్గా, ఫార్మసిస్ట్గా పనిచేశాడు<ref name="guardiansuccess">{{cite news| title=The secret of my success?| newspaper=[[The Guardian]]| date=August 14, 2002| url=https://www.theguardian.com/film/2002/aug/14/festivals.edinburghfilmfestival| access-date=May 29, 2008| location=London| first=Geoffrey| last=MacNab}}</ref>. ఆ తర్వాత వీరి కుటుంబం సౌత్ బెండ్కు తరలివెళ్ళింది. పొలాక్ చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రులు విడాకులు తీసుకున్నారు. మద్యపానంతో, మానసిక సమస్యలతో బాధపడిన ఇతని తల్లి 37 ఏళ్ళకే మరణించింది. అప్పుడు పొలాక్ వయసు 16 సంవత్సరాలు.<ref name="guardiansuccess"/><ref name="sfgate">{{cite news| last=McLellan| first=Dennis| title=Sydney Pollack: 1934–2008, Prolific director known for A-list casts| work=[[SFGate]]| date=May 27, 2008| url=https://www.sfgate.com/news/article/Prolific-director-known-for-A-list-casts-3212609.php| access-date=October 15, 2020}}</ref>
వైద్య విద్యను కోరిక ఉన్నప్పటికీ, 17 ఏళ్ల వయసులో హైస్కూల్ చదువు పూర్తి కాగానే పొలాక్ ఇండియానాను వదిలి న్యూయార్క్ నగరానికి వెళ్లాడు.<ref name="revered">{{cite news| last=Macnab| first=Geoffrey| title=Sydney Pollack, film director revered by stars, dies aged 73| newspaper=[[The Independent]]| date=May 28, 2008| url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/film-and-tv/news/sydney-pollack-film-director-revered-by-stars-dies-aged-73-835191.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220526/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/film-and-tv/news/sydney-pollack-film-director-revered-by-stars-dies-aged-73-835191.html |archive-date=May 26, 2022 |url-access=subscription |url-status=live| access-date=May 29, 2008| location=London}}</ref> 1952 నుండి 1954 వరకు ఆయన ‘నెయిబర్హుడ్ ప్లేహౌస్ స్కూల్ ఆఫ్ ది థియేటర్’లో శాన్ఫోర్డ్ మీస్నర్ వద్ద నటనను అభ్యసించాడు.సెమిస్టర్ విరామ సమయాల్లో కలప రవాణా చేసే లారీపై పనిచేశాడు.<ref name="revered"/>
పొలాక్ కొలరాడోలోని ఫోర్ట్ కార్సన్లో ట్రక్ డ్రైవర్గా రెండేళ్లపాటు సైనిక సేవకు ఎంపికయ్యాడు.<ref>{{cite web|title=From the S&S archives: Sydney Pollock: A man for the stars|author=Trott, Walt|date=June 18, 1973|work=Stars and Stripes|url=https://www.stripes.com/news/from-the-s-s-archives-sydney-pollock-a-man-for-the-stars-1.79356}}</ref> ఈ సేవ 1958లో ముగిసింది. ఆ తర్వాత మీస్నర్ ఆహ్వానం మేరకు అతనికి సహాయకుడిగా పనిచేయడానికి తిరిగి ప్లేహౌస్కు వచ్చాడు.<ref name="telegraph"/> 1960లో, పొలాక్ స్నేహితుడైన జాన్ ఫ్రాంకెన్హైమర్ తన మొదటి పెద్ద చిత్రం ''ది యంగ్ సావేజెస్''లోని బాలనటులకు డైలాగ్ కోచ్గా లాస్ ఏంజిల్స్లో పనిచేశాడు. ఈ సమయంలోనే పొలాక్కు బర్ట్ లాంకాస్టర్ పరిచయమయ్యాడు. అతడు పొలాక్ను దర్శకత్వం వైపు ప్రయత్నించమని ప్రోత్సహించాడు.<ref name="telegraph">{{cite news| title=Obituary: Sydney Pollack| newspaper=[[The Daily Telegraph]]| date=May 28, 2008| url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/2035489/Sydney-Pollack.html| archive-url=https://web.archive.org/web/20080528084458/http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/2035489/Sydney-Pollack.html|url-status=dead| archive-date=May 28, 2008| access-date=May 29, 2008| location=London}}</ref>
==సినిమా ప్రస్థానం==
1960లో వచ్చిన ''ది ట్విలైట్ జోన్'' ఎపిసోడ్ "ది ట్రబుల్ విత్ టెంపుల్టన్" లో పొలాక్ ఒక దర్శకుడి పాత్రను పోషించాడు. డెనిస్ సాండర్స్ దర్శకత్వం వహించిన ''వార్ హంట్'' (1962) చిత్రంతో నటుడిగా సినిమా రంగప్రవేశం చేశాడు. ఈ సినిమా సమయంలోనే ఇతనికి [[రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్]] పరిచయమయ్యాడు. ఆ తర్వాత పొలాక్ దర్శకత్వం వహించిన ఏడు చిత్రాలలో రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన కథానాయకుడిగా నటించాడు.
1960లలో ''ది ఫ్యుజిటివ్'', ''ది ఆల్ఫ్రెడ్ హిచ్కాక్ అవర్'' వంటి టెలివిజన్ ధారావాహికల ఎపిసోడ్లకు దర్శకత్వం వహించడం ద్వారా పొలాక్ మొదట విజయాన్ని అందుకున్నాడు. ఆ తర్వాత ఇతడు ప్రజల దృష్టిని ఆకర్షించిన పలు విజయవంతమైన చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించాడు. దర్శకుడిగా ఇతని తొలి చిత్రం ''ది స్లెండర్ థ్రెడ్''. పొలాక్ రూపొందించిన చిత్రాలు 48 అకాడమీ అవార్డు (ఆస్కార్) నామినేషన్లను సాధించి, 11 ఆస్కార్లను గెలుచుకున్నాయి. 1969 నాటి ''దే షూట్ హార్సెస్, డోంట్ దే?'' చిత్రానికి గాను ఇతడు మొదటి ఆస్కార్ నామినేషన్ పొందగా, 1982లో ''టూట్సీ'' చిత్రానికి రెండవ నామినేషన్ లభించింది. మెరిల్ స్ట్రీప్, రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన 1985 నాటి చిత్రం ''అవుట్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా''కు గాను ఇతడు దర్శకత్వం, నిర్మాణం విభాగాలలో రెండు అకాడమీ అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు. ఇతడు దర్శకత్వం వహించిన ఇతర ప్రముఖ చిత్రాలలో ''జెరెమియా జాన్సన్'' (1972), ''ది వే వి వర్'' (1973), ''ది యాకూజా'' (1974), ''ఆబ్సెన్స్ ఆఫ్ మాలిస్'' (1981), ''ది ఫర్మ్'' (1993), ''సబ్రినా'' (1995)లు ఉన్నాయి.
పొలాక్ దర్శకత్వంలో నటించిన 12 మంది నటీనటులు ఆస్కార్ నామినేషన్లు దక్కించుకున్నారు: [[జేన్ ఫోండా]], గిగ్ యంగ్, సుసన్నా యార్క్, బార్బ్రా స్ట్రైసాండ్, పాల్ న్యూమాన్, మెలిండా డిల్లన్, జెస్సికా లాంగ్, డస్టిన్ హాఫ్మన్, టెరి గార్, మెరిల్ స్ట్రీప్, క్లాస్ మారియా బ్రాండౌర్, మరియు హాలీ హంటర్. వీరిలో గిగ్ యంగ్, జెస్సికా లాంగ్ పొలాక్ చిత్రాల్లోని నటనకు గాను ఆస్కార్ అవార్డులను గెలుచుకున్నారు.
1984లో లాస్ ఏంజిల్స్లోని అమెరికన్ సినిమాథెక్ను స్థాపించడంలో పొలాక్ సహకరించి, దానికి కో-ఛైర్మన్గా వ్యవహరించాడు.<ref>{{cite web|url=https://www.americancinematheque.com/about/|title=About|website=American Cinematheque}}</ref><ref>{{cite news|newspaper=[[LA Weekly]]|last=Thompson|first=Anne|author-link=Anne Thompson (film journalist)|title=Filmex: Will Jerry Weintraub save it or destroy it?|date=April 17, 1986|pages=38–39}}</ref>
యాక్టర్స్ స్టూడియోలో సభ్యత్వం పొందిన అతికొద్దిమంది నటులు-కాని లేదా మాజీ నటుల బృందంలో పొలాక్ ఒకడు.<ref>{{cite book| quote=Various directors and playwrights, including Frank Corsaro, Martin Fried, Jack Garfein, Michal V. Gazzo, Charles Gordone, Israel Horovitz, Arthur Penn, Eleanor Perry, Frank Perry, Sidney Pollack, Mark Rydell, Alan Schneider, and John Stix, have also been granted membership on the basis of their contributions to the life and work of The Actors Studio, as have certain other non-performers, such as Liska March and Carl Schaeffer.| first=David| last=Garfield|title=A Player's Place: The Story of The Actors Studio| url=https://archive.org/details/playersplacestor00garf| url-access=registration| year=1980| publisher=MacMillan| location=New York| isbn=978-0-0254-2650-4| page=[https://archive.org/details/playersplacestor00garf/page/93 93]| chapter=Strasberg Takes Over: 1951–1955}}</ref> 1990లలో ఇతడు తిరిగి నటనపై దృష్టి సారించి, [[రాబర్ట్ ఆల్ట్మాన్]] రూపొందించిన ''ది ప్లేయర్'' (1992), [[స్టాన్లీ కుబ్రిక్]] చిత్రం ''ఐస్ వైడ్ షట్'' (1999)లలో నటించాడు; వీటిలో ఇతడు తరచూ అవినీతిపరులైన లేదా నైతిక సంఘర్షణను ఎదుర్కొనే అధికార వర్గపు పాత్రలను పోషించారు. ఒక క్యారెక్టర్ యాక్టర్గా ఆయన ''ఎ సివిల్ యాక్షన్'' (1998), ''ఛేంజింగ్ లేన్స్'' (2002) వంటి చిత్రాలలోను, అలాగే తనే స్వయంగా దర్శకత్వం వహించిన ''త్రీ డేస్ ఆఫ్ ది కాండార్'' (1975), ''ది ఎలక్ట్రిక్ హార్స్మ్యాన్'' (1979), ''రాండమ్ హార్ట్స్'' (1999), మరియు ''ది ఇంటర్ప్రిటర్'' (2005, దర్శకుడిగా చివరి డాక్యుమెంటరీయేతర చిత్రం)లలో నటించాడు. ఇతడు వుడీ అలెన్ చిత్రం ''హస్బెండ్స్ అండ్ వైవ్స్'' (1992) లో మిడ్లైఫ్ క్రైసిస్ను ఎదుర్కొనే న్యూయార్క్ న్యాయవాదిగాను, రాబర్ట్ జెమెకిస్ చిత్రం ''డెత్ బికమ్స్ హర్'' (1992) లో ఎమర్జెన్సీ రూమ్ డాక్టర్గానూ నటించాడు. నటుడిగా ఇతని చివరి పాత్ర 2008 నాటి రొమాంటిక్ కామెడీ ''మేడ్ ఆఫ్ ఆనర్'' లో పాట్రిక్ డెంప్సే తండ్రి పాత్ర. ఈ చిత్రం థియేటర్లలో ప్రదర్శితమవుతున్న సమయంలోనే ఇతడు మరణించాడు.
2006 అక్టోబర్ 21న ఆస్టిన్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ నుండి చలనచిత్ర రంగానికి చేసిన విశేష సేవలకు గాను పొలాక్ మొట్టమొదటి వార్షిక "ఎక్స్ట్రార్డినరీ కంట్రిబ్యూషన్ టు ఫిల్మ్మేకింగ్" అవార్డును అందుకున్నాడు. ఒక నిర్మాతగా ఆయన విమర్శకుల ప్రశంసలతో పాటు ప్రేక్షకాదరణ పొందిన అనేక చిత్రాలకు మార్గదర్శకత్వం వహించాడు; వాటిలో ''ది ఫ్యాబులస్ బేకర్ బాయ్స్'' (1989), ''సెన్స్ అండ్ సెన్సిబిలిటీ'' (1995), ''ది టాలెంటెడ్ మిస్టర్ రిప్లే'' (1999), ''ఐరిస్'' (2001), ''కోల్డ్ మౌంటైన్'' (2003), ''మైఖేల్ క్లేటన్'' (2007) ఉన్నాయి. ''మైఖేల్ క్లేటన్''లో పొలాక్ నటించడమే కాకుండా, ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో తన ఆరవ అకాడమీ అవార్డు నామినేషన్ను కూడా పొందాడు. పొలాక్, బ్రిటిష్ దర్శకుడు ఆంథోనీ మింగెల్లా కలిసి "మిరేజ్ ఎంటర్ప్రైజెస్" అనే నిర్మాణ సంస్థను స్థాపించారు. వారిద్దరూ కలిసి సంయుక్తంగా నిర్మించిన చివరి చిత్రం ''ది రీడర్'' (2008); ఈ చిత్రానికి గాను వారి మరణానంతరం ఇద్దరికీ ఉత్తమ చిత్రం విభాగంలో ఆస్కార్ నామినేషన్ లభించింది. పొలాక్ ఐదు ప్రైమ్టైమ్ ఎమ్మీ అవార్డులకు నామినేట్ కాగా, రెండు అవార్డులను గెలుచుకున్నాడు: ఒకటి 1966లో దర్శకత్వానికి, మరొకటి నిర్మాణానికి గాను 2008లో ఇతడు మరణించిన నాలుగు నెలల తర్వాత ప్రకటించబడింది.
సిడ్నీ పొలాక్కు సంబంధించిన చలనచిత్ర సేకరణల భాండాగారం (మూవింగ్ ఇమేజ్ కలెక్షన్) ప్రస్తుతం 'అకాడమీ ఫిల్మ్ ఆర్కైవ్'లో భద్రపరచబడి ఉంది.<ref>{{cite web| title=Sydney Pollack Collection| url=http://www.oscars.org/film-archive/collections/sydney-pollack-collection| website=Academy Film Archive}}</ref>
==వ్యక్తిగత జీవితం==
పొలాక్ 1958లో తన పూర్వ విద్యార్థిని క్లేర్ బ్రాడ్లీ గ్రిస్వోల్డ్ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి ముగ్గురు సంతానం.<ref name=Cieply>{{cite news| first=Michael|last=Cieply|author-link=Michael Cieply| title=Sydney Pollack, Film Director, Is Dead at 73| url=https://www.nytimes.com/2008/05/27/movies/27pollack.html |work=[[The New York Times]]| date=May 27, 2008| access-date=October 15, 2020| url-access=limited}}</ref>
==మరణం==
2008 మే 26న పొలాక్ లాస్ ఏంజిల్స్లోని పసిఫిక్ పాలిసేడ్స్ పరిసరాల్లో ఉన్న తన నివాసంలో క్యాన్సర్తో 73 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశాడు.<ref name=ClarkM-USAT-Obit>{{cite news| first=Mike| last=Clark| url=https://usatoday30.usatoday.com/life/people/2008-05-26-pollack-obit_N.htm| title=Remembering Sydney Pollack, an actor's director| newspaper=[[USA Today]]| date=May 26, 2008| access-date=October 15, 2020}}</ref><ref name=Cieply/>
==ఫిల్మోగ్రఫీ==
సిడ్నీ పొలాక్ దర్శకత్వం వహించిన, నిర్మించిన లేదా నటించిన సినిమాల పాక్షిక జాబితా:
{| class="wikitable"
|-
!సంవత్సరం
!Title
!width=65|దర్శకుడిగా
!width=65|నిర్మాతగా
!width=65|నటుడిగా
!ఇతర నటీనటులు
|-
| 1965 || ''ది స్లెండర్ థ్రెడ్'' || {{yes}} || {{no}} || ||సిడ్నీ పోయిటియర్, అన్నే బాన్క్రాఫ్ట్
|-
| 1966 || ''దిస్ ప్రాపర్టీ ఈజ్ కండెమ్డ్'' || {{yes}} || {{no}} || ||నటాలీ వుడ్, [[ రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్]]
|-
| 1968 || ''ది స్కాల్ప్హంటర్స్'' || {{yes}} || {{no}} || ||బర్ట్ లాంకాస్టర్, షెల్లీ వింటర్స్
|-
| rowspan="2" | 1969 || ''కాజిల్ కీప్'' || {{yes}} || {{no}} || ||బర్ట్ లాంకాస్టర్, పాట్రిక్ ఓ నీల్
|-
| ''దే షూట్ హార్సెస్, డోంట్ దే? '' || {{yes}} || {{no}} || || [[జేన్ ఫోండా]], మైఖేల్ సరాజిన్
|-
| 1972 || ''జెరెమియా జాన్సన్'' || {{yes}} || {{no}} || ||రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్, అలీన్ ఏన్ మెక్లిరీ
|-
| 1973 || ''ది వే వి వర్'' || {{yes}} || {{no}} || || బార్బ్రా స్ట్రైసాండ్, రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్
|-
| 1974 || ''ది యాకూజా'' || {{yes}} || {{yes}} || ||రాబర్ట్ మిట్చమ్, కైకో కిషి
|-
| 1975 || ''త్రీ డేస్ ఆఫ్ ది కాండార్'' || {{yes}} || {{no}} || {{yes}} || రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్, ఫే డనవే
|-
| 1977 || ''[[Bobby Deerfield]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1979 || ''ది ఎలక్ట్రిక్ హార్స్మ్యాన్'' || {{yes}} || {{no}} || {{yes}} ||
|-
| 1981 || ''ఆబ్సెన్స్ ఆఫ్ మాలిస్'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|-
| 1982 || ''[[Tootsie]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1985 || ''[[Out of Africa (film)|Out of Africa]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1990 || ''హవానా'' || {{yes}} || {{no}} || ||రాబర్ట్ రెడ్ఫోర్డ్, [[లీనా ఓలిన్]]
|-
| 1993 || ''ది ఫర్మ్ '' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1995 || ''సబ్రినా'' || {{yes}} || {{yes}} || ||
|-
| 1999 || ''రాండమ్ హార్ట్స్'' || {{yes}} || {{yes}} || {{yes}} ||
|-
| 2005 || ''ది ఇంటర్ప్రిటర్'' || {{yes}} || {{no}} || {{yes}} ||
|-
| 2006 || ''[[Sketches of Frank Gehry]]'' || {{yes}} || {{yes|Executive}} || ||
|-
| 2018 || ''[[Amazing Grace (2018 film)|Amazing Grace]]'' || {{yes}} || {{no}} || ||
|}
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
{{Authority control}}
[[వర్గం:1934 జననాలు]]
[[వర్గం:2008 మరణాలు]]
[[వర్గం:అకాడమీ అవార్డు విజేతలు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా దర్శకులు]]
[[వర్గం:అమెరికా సినిమా నటులు]]
[[వర్గం:అమెరికా చలన చిత్ర నిర్మాతలు]]
[[వర్గం:20వ శతాబ్దపు కళాకారులు]]
m03l1qs72rg2k0tui9ine3zmzvy1v9f
దస్త్రం:Tharagathi Gadhi Daati.jpg
6
513886
4989132
2026-10-26T12:11:06Z
Pranayraj1985
29393
4989132
wikitext
text/x-wiki
== Summary ==
{{Non-free use rationale poster
| Article = తరగతి గది దాటి
| Use = Infobox
| Name = Tharagathi Gadhi Daati
| Owner = [[aha (streaming service)|aha]]
| Source = [https://www.instagram.com/p/CSxB8Sap_Q_/?utm_medium=copy_link Instagram]
}}
25gq7gjq7i1ytn67rewgrcc26jli6ak
దస్త్రం:The Baker and The Beauty (web series).jpg
6
513887
4989135
2026-10-26T12:13:10Z
Pranayraj1985
29393
4989135
wikitext
text/x-wiki
== Summary ==
{{Non-free use rationale poster
| Article = The Baker and The Beauty (web series)
| Use = Infobox
| Name = The Baker and The Beauty
| Owner = [[aha (streaming service)|aha]]
| Source = [https://www.instagram.com/p/CTg1ZDmMzkA/?utm_medium=copy_link Instagram]
}}
== Licensing ==
{{Non-free poster|image_has_rationale=yes|2020s Indian television series posters}} [[Category:Indian drama series posters]]
pfr2f6zzsqatekcubzwgzpdr7pdex2c
లాక్టోస్ అసహనం
0
513888
4989146
2026-10-26T12:45:25Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1502901|Lactose_intolerance]] to:te #mdwikicx
4989146
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Lactose intolerance
|synonym =Lactase deficiency, hypolactasia, alactasia
|image =Lactose Haworth.svg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Lactose is made up of [[disaccharide|two simple sugars]]
|pronounce =
|specialty =[[Gastroenterology]]
|symptoms =Abdominal pain, [[bloating]], [[diarrhea]], [[flatulence]], [[nausea]]<ref name=NIH2014Dig/>
|complications =Does not cause damage to the GI tract<ref name=Heyman2006/>
|onset =30–120 min after dairy products<ref name=NIH2014Dig/>
|duration =
|types =
|causes =Decreased ability to digest [[lactose]] (genetic, small intestine injury)<ref name=NIH2014Dig/>
|risks =
|diagnosis =Symptoms resolve following eliminating lactose<ref name=NIH2014Dig/>
|differential =[[Irritable bowel syndrome]], [[celiac disease]], [[inflammatory bowel disease]], [[milk allergy]]<ref name=NIH2014Dig/>
|prevention =
|treatment =Decreasing lactose in the diet, [[lactase supplements]], treat the underlying cause<ref name=NIH2014Dig/>
|medication =
|prognosis =
|frequency =~65% of people (less common in Europeans)<ref name=Stat2020/>
|deaths =
}}
'''లాక్టోస్ అసహనం''' అనేది పాల ఉత్పత్తులలో కనిపించే చక్కెర అయిన లాక్టోస్ను జీర్ణం చేసే సామర్థ్యం తగ్గడం.<ref name="NIH2014Dig">{{Cite web|title=Lactose Intolerance|url=https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/lactose-intolerance/Pages/facts.aspx|website=NIDDK|access-date=25 October 2016|date=June 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161025111752/https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/lactose-intolerance/Pages/facts.aspx|archive-date=25 October 2016}}</ref> ప్రభావితమైన వారు లక్షణాలు అభివృద్ధి చెందడానికి ముందు వారు తట్టుకోగల లాక్టోస్ మొత్తంలో మారుతూ ఉంటారు.<ref name="NIH2014Dig" /> లక్షణాలు [[కడుపునొప్పి|కడుపు నొప్పి]], ఉబ్బరం, అతిసారం, [[అపాన వాయువు|గ్యాస్]] , వికారం ఉండవచ్చు.<ref name="NIH2014Dig" /> ఈ లక్షణాలు సాధారణంగా పాలు ఆధారిత ఆహారం తిన్న లేదా తాగిన ముప్పై నిమిషాల నుండి రెండు గంటల వరకు ప్రారంభమవుతాయి.<ref name="NIH2014Dig" /> వాటి తీవ్రత సాధారణంగా ఒక వ్యక్తి తినే లేదా తాగే మొత్తంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> లాక్టోస్ అసహనం జీర్ణశయాంతర ప్రేగులకు నష్టం కలిగించదు .
లాక్టోస్ను [[గ్లూకోస్|గ్లూకోజ్]] , గెలాక్టోజ్గా విచ్ఛిన్నం చేయడానికి చిన్న ప్రేగులలో [[ఎంజైము|ఎంజైమ్]] లాక్టేజ్ లేకపోవడం వల్ల లాక్టోస్ అసహనం ఏర్పడుతుంది.<ref name="Stat2020">{{Cite paper|title=Lactose Intolerance|date=January 2020}}</ref> నాలుగు రకాలు ఉన్నాయిః ప్రాధమిక, ద్వితీయ, అభివృద్ధి , పుట్టుకతో వచ్చేవి.<ref name="NIH2014Dig" /> ప్రజల వయస్సుతో పాటు లాక్టేజ్ మొత్తం తగ్గడంతో ప్రాథమిక లాక్టోస్ అసహనం సంభవిస్తుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> సెకండరీ లాక్టోస్ అసహనం అనేది చిన్న ప్రేగులకు గాయం కారణంగా ఉంటుంది, సంక్రమణ, [[ఉదరకుహర వ్యాధి]], తాపజనక ప్రేగు వ్యాధి లేదా ఇతర వ్యాధుల నుండి.<ref name="NIH2014Dig" /><ref name="BerniCananiPezzella2016">{{Cite paper|title=Diagnosing and Treating Intolerance to Carbohydrates in Children|date=March 2016}}</ref> అకాల శిశువులలో అభివృద్ధి లాక్టోస్ అసహనం సంభవించవచ్చు , సాధారణంగా తక్కువ వ్యవధిలో మెరుగుపడుతుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> పుట్టుకతో వచ్చే లాక్టోస్ అసహనం అనేది చాలా అరుదైన జన్యు రుగ్మత, దీనిలో పుట్టినప్పటి నుండి తక్కువ లేదా లాక్టేజ్ ఉత్పత్తి చేయబడదు.<ref name="NIH2014Dig" />
ఆహారం నుండి లాక్టోస్ను తొలగించిన తరువాత లక్షణాలు పరిష్కరిస్తే రోగ నిర్ధారణ నిర్ధారించబడవచ్చు.<ref name="NIH2014Dig" /> ఇతర సహాయక పరీక్షలలో హైడ్రోజన్ శ్వాస పరీక్ష , మలం ఆమ్లత పరీక్ష ఉన్నాయి.<ref name="NIH2014Dig" /> ఇలాంటి లక్షణాలను కలిగించే ఇతర పరిస్థితులలో చికాకు కలిగించే ప్రేగు సిండ్రోమ్, [[ఉదరకుహర వ్యాధి]] , శోథ ప్రేగు వ్యాధి ఉన్నాయి.<ref name="NIH2014Dig" /> లాక్టోస్ అసహనం అనేది పాల అలెర్జీకి భిన్నంగా ఉంటుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> నిర్వహణ సాధారణంగా ఆహారంలో లాక్టోస్ మొత్తాన్ని తగ్గించడం, లాక్టేజ్ సప్లిమెంట్లను తీసుకోవడం లేదా అంతర్లీన వ్యాధికి చికిత్స చేయడం ద్వారా జరుగుతుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> ప్రజలు సాధారణంగా గణనీయమైన లక్షణాలను అభివృద్ధి చేయకుండా కూర్చున్నప్పుడు కనీసం ఒక కప్పు పాలు తాగగలుగుతారు, భోజనంతో లేదా రోజంతా తాగితే ఎక్కువ మొత్తంలో తట్టుకోగలరు.<ref name="NIH2014Dig" />
లాక్టోస్ అసహనంతో బాధపడుతున్న పెద్దల ఖచ్చితమైన సంఖ్య తెలియదు.<ref>{{Cite web|title=How many people are affected or at risk for lactose intolerance?|url=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/lactose/conditioninfo/Pages/risk.aspx|website=NICHD|access-date=25 October 2016|date=6 May 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161025112928/https://www.nichd.nih.gov/health/topics/lactose/conditioninfo/Pages/risk.aspx|archive-date=25 October 2016}}</ref> ఒక అంచనా ప్రకారం ప్రపంచ జనాభాలో సగటున 65% మంది ఉన్నారు..<ref>{{Cite paper|title=Lactase Non-persistence and Lactose Intolerance|date=May 2017}}</ref><ref name="Stat2020" /> లాక్టోస్ అసహనం యొక్క రేట్లు ఆఫ్రికన్లు, లాటినోస్ , ఆసియన్లలో అత్యంత సాధారణమైన జాతి సమూహాల మధ్య మారుతూ ఉంటాయి, యూరోపియన్లలో అతి తక్కువగా ఉంటాయి.<ref name="Stat2020" /> ఆరంభం సాధారణంగా బాల్యం చివరిలో లేదా యుక్తవయస్సు ప్రారంభంలో ఉంటుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> వయస్సు పెరిగే కొద్దీ ఈ రేటు పెరుగుతుంది.<ref name="Storhaug2017">{{Cite paper|title=Country, regional, and global estimates for lactose malabsorption in adults: a systematic review and meta-analysis|date=October 2017|url=}}</ref> లాక్టోస్ను యుక్తవయస్సులోకి జీర్ణం చేసే సామర్థ్యం అనేక మానవ జనాభాలో స్వతంత్రంగా అభివృద్ధి చెందింది, బహుశా 10,000 సంవత్సరాల క్రితం పాడి జంతువుల పెంపకానికి అనుగుణంగా ఉండవచ్చు.<ref>{{Cite paper|title=On the Evolution of Lactase Persistence in Humans|date=August 2017}}</ref><ref name="Lactose digestion and the evolution">{{Cite paper|title=Lactose digestion and the evolutionary genetics of lactase persistence|date=January 2009}}</ref>
== సూచనలు ==
{{Reflist}}
ps1hdi0e6wd50hv7c5duvfk4t3jwqql
4989148
4989146
2026-10-26T12:48:29Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989148
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =లాక్టోస్ అసహనం
|synonym =లాక్టేజ్ లోపం, హైపోలాక్టేసియా, అలక్టేసియా
|image =Lactose Haworth.svg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =లాక్టోజ్ రెండు సరళ చక్కెరలతో తయారవుతుంది
|pronounce =
|specialty =జీర్ణాశయ శాస్త్రం
|symptoms =కడుపు నొప్పి, ఉబ్బరం , విరేచనాలు , వాయువు , వికారం<ref name=NIH2014Dig/>
|complications =Does not cause damage to the GI tract<ref name=Heyman2006>{{cite journal | vauthors = Heyman MB | s2cid = 2996092 | title = Lactose intolerance in infants, children, and adolescents | journal = Pediatrics | volume = 118 | issue = 3 | pages = 1279–86 | date = September 2006 | pmid = 16951027 | doi = 10.1542/peds.2006-1721 }}</ref>
|onset =30–120 min after dairy products<ref name=NIH2014Dig/>
|duration =
|types =
|causes =Decreased ability to digest [[lactose]] (genetic, small intestine injury)<ref name=NIH2014Dig/>
|risks =
|diagnosis =Symptoms resolve following eliminating lactose<ref name=NIH2014Dig/>
|differential =[[Irritable bowel syndrome]], [[celiac disease]], [[inflammatory bowel disease]], [[milk allergy]]<ref name=NIH2014Dig/>
|prevention =
|treatment =Decreasing lactose in the diet, [[lactase supplements]], treat the underlying cause<ref name=NIH2014Dig/>
|medication =
|prognosis =
|frequency =~65% of people (less common in Europeans)<ref name=Stat2020/>
|deaths =
}}
'''లాక్టోస్ అసహనం''' అనేది పాల ఉత్పత్తులలో కనిపించే చక్కెర అయిన లాక్టోస్ను జీర్ణం చేసే సామర్థ్యం తగ్గడం.<ref name="NIH2014Dig">{{Cite web|title=Lactose Intolerance|url=https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/lactose-intolerance/Pages/facts.aspx|website=NIDDK|access-date=25 October 2016|date=June 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161025111752/https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/lactose-intolerance/Pages/facts.aspx|archive-date=25 October 2016}}</ref> ప్రభావితమైన వారు లక్షణాలు అభివృద్ధి చెందడానికి ముందు వారు తట్టుకోగల లాక్టోస్ మొత్తంలో మారుతూ ఉంటారు.<ref name="NIH2014Dig" /> లక్షణాలు [[కడుపునొప్పి|కడుపు నొప్పి]], ఉబ్బరం, అతిసారం, [[అపాన వాయువు|గ్యాస్]] , వికారం ఉండవచ్చు.<ref name="NIH2014Dig" /> ఈ లక్షణాలు సాధారణంగా పాలు ఆధారిత ఆహారం తిన్న లేదా తాగిన ముప్పై నిమిషాల నుండి రెండు గంటల వరకు ప్రారంభమవుతాయి.<ref name="NIH2014Dig" /> వాటి తీవ్రత సాధారణంగా ఒక వ్యక్తి తినే లేదా తాగే మొత్తంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> లాక్టోస్ అసహనం జీర్ణశయాంతర ప్రేగులకు నష్టం కలిగించదు .
లాక్టోస్ను [[గ్లూకోస్|గ్లూకోజ్]] , గెలాక్టోజ్గా విచ్ఛిన్నం చేయడానికి చిన్న ప్రేగులలో [[ఎంజైము|ఎంజైమ్]] లాక్టేజ్ లేకపోవడం వల్ల లాక్టోస్ అసహనం ఏర్పడుతుంది.<ref name="Stat2020">{{Cite paper|title=Lactose Intolerance|date=January 2020}}</ref> నాలుగు రకాలు ఉన్నాయిః ప్రాధమిక, ద్వితీయ, అభివృద్ధి , పుట్టుకతో వచ్చేవి.<ref name="NIH2014Dig" /> ప్రజల వయస్సుతో పాటు లాక్టేజ్ మొత్తం తగ్గడంతో ప్రాథమిక లాక్టోస్ అసహనం సంభవిస్తుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> సెకండరీ లాక్టోస్ అసహనం అనేది చిన్న ప్రేగులకు గాయం కారణంగా ఉంటుంది, సంక్రమణ, [[ఉదరకుహర వ్యాధి]], తాపజనక ప్రేగు వ్యాధి లేదా ఇతర వ్యాధుల నుండి.<ref name="NIH2014Dig" /><ref name="BerniCananiPezzella2016">{{Cite paper|title=Diagnosing and Treating Intolerance to Carbohydrates in Children|date=March 2016}}</ref> అకాల శిశువులలో అభివృద్ధి లాక్టోస్ అసహనం సంభవించవచ్చు , సాధారణంగా తక్కువ వ్యవధిలో మెరుగుపడుతుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> పుట్టుకతో వచ్చే లాక్టోస్ అసహనం అనేది చాలా అరుదైన జన్యు రుగ్మత, దీనిలో పుట్టినప్పటి నుండి తక్కువ లేదా లాక్టేజ్ ఉత్పత్తి చేయబడదు.<ref name="NIH2014Dig" />
ఆహారం నుండి లాక్టోస్ను తొలగించిన తరువాత లక్షణాలు పరిష్కరిస్తే రోగ నిర్ధారణ నిర్ధారించబడవచ్చు.<ref name="NIH2014Dig" /> ఇతర సహాయక పరీక్షలలో హైడ్రోజన్ శ్వాస పరీక్ష , మలం ఆమ్లత పరీక్ష ఉన్నాయి.<ref name="NIH2014Dig" /> ఇలాంటి లక్షణాలను కలిగించే ఇతర పరిస్థితులలో చికాకు కలిగించే ప్రేగు సిండ్రోమ్, [[ఉదరకుహర వ్యాధి]] , శోథ ప్రేగు వ్యాధి ఉన్నాయి.<ref name="NIH2014Dig" /> లాక్టోస్ అసహనం అనేది పాల అలెర్జీకి భిన్నంగా ఉంటుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> నిర్వహణ సాధారణంగా ఆహారంలో లాక్టోస్ మొత్తాన్ని తగ్గించడం, లాక్టేజ్ సప్లిమెంట్లను తీసుకోవడం లేదా అంతర్లీన వ్యాధికి చికిత్స చేయడం ద్వారా జరుగుతుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> ప్రజలు సాధారణంగా గణనీయమైన లక్షణాలను అభివృద్ధి చేయకుండా కూర్చున్నప్పుడు కనీసం ఒక కప్పు పాలు తాగగలుగుతారు, భోజనంతో లేదా రోజంతా తాగితే ఎక్కువ మొత్తంలో తట్టుకోగలరు.<ref name="NIH2014Dig" />
లాక్టోస్ అసహనంతో బాధపడుతున్న పెద్దల ఖచ్చితమైన సంఖ్య తెలియదు.<ref>{{Cite web|title=How many people are affected or at risk for lactose intolerance?|url=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/lactose/conditioninfo/Pages/risk.aspx|website=NICHD|access-date=25 October 2016|date=6 May 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161025112928/https://www.nichd.nih.gov/health/topics/lactose/conditioninfo/Pages/risk.aspx|archive-date=25 October 2016}}</ref> ఒక అంచనా ప్రకారం ప్రపంచ జనాభాలో సగటున 65% మంది ఉన్నారు..<ref>{{Cite paper|title=Lactase Non-persistence and Lactose Intolerance|date=May 2017}}</ref><ref name="Stat2020" /> లాక్టోస్ అసహనం యొక్క రేట్లు ఆఫ్రికన్లు, లాటినోస్ , ఆసియన్లలో అత్యంత సాధారణమైన జాతి సమూహాల మధ్య మారుతూ ఉంటాయి, యూరోపియన్లలో అతి తక్కువగా ఉంటాయి.<ref name="Stat2020" /> ఆరంభం సాధారణంగా బాల్యం చివరిలో లేదా యుక్తవయస్సు ప్రారంభంలో ఉంటుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> వయస్సు పెరిగే కొద్దీ ఈ రేటు పెరుగుతుంది.<ref name="Storhaug2017">{{Cite paper|title=Country, regional, and global estimates for lactose malabsorption in adults: a systematic review and meta-analysis|date=October 2017|url=}}</ref> లాక్టోస్ను యుక్తవయస్సులోకి జీర్ణం చేసే సామర్థ్యం అనేక మానవ జనాభాలో స్వతంత్రంగా అభివృద్ధి చెందింది, బహుశా 10,000 సంవత్సరాల క్రితం పాడి జంతువుల పెంపకానికి అనుగుణంగా ఉండవచ్చు.<ref>{{Cite paper|title=On the Evolution of Lactase Persistence in Humans|date=August 2017}}</ref><ref name="Lactose digestion and the evolution">{{Cite paper|title=Lactose digestion and the evolutionary genetics of lactase persistence|date=January 2009}}</ref>
== సూచనలు ==
{{Reflist}}
pesr7alrwp0l89pahtmj346glvlfn7k
4989149
4989148
2026-10-26T12:49:33Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989149
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =లాక్టోస్ అసహనం
|synonym =లాక్టేజ్ లోపం, హైపోలాక్టేసియా, అలక్టేసియా
|image =Lactose Haworth.svg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =లాక్టోజ్ రెండు సరళ చక్కెరలతో తయారవుతుంది
|pronounce =
|specialty =జీర్ణాశయ శాస్త్రం
|symptoms =కడుపు నొప్పి, ఉబ్బరం , విరేచనాలు , వాయువు , వికారం<ref name=NIH2014Dig/>
|complications =Does not cause damage to the GI tract<ref name=Heyman2006>{{cite journal | vauthors = Heyman MB | s2cid = 2996092 | title = Lactose intolerance in infants, children, and adolescents | journal = Pediatrics | volume = 118 | issue = 3 | pages = 1279–86 | date = September 2006 | pmid = 16951027 | doi = 10.1542/peds.2006-1721 }}</ref>
|onset =30–120 min after dairy products<ref name=NIH2014Dig/>
|duration =
|types =
|causes =Decreased ability to digest [[lactose]] (genetic, small intestine injury)<ref name=NIH2014Dig/>
|risks =
|diagnosis =Symptoms resolve following eliminating lactose<ref name=NIH2014Dig/>
|differential =[[Irritable bowel syndrome]], [[celiac disease]], [[inflammatory bowel disease]], [[milk allergy]]<ref name=NIH2014Dig/>
|prevention =
|treatment =Decreasing lactose in the diet, [[lactase supplements]], treat the underlying cause<ref name=NIH2014Dig/>
|medication =
|prognosis =
|frequency =~65% of people (less common in Europeans)<ref name=Stat2020/>
|deaths =
}}
'''లాక్టోస్ అసహనం''' అనేది పాల ఉత్పత్తులలో కనిపించే చక్కెర అయిన లాక్టోస్ను జీర్ణం చేసే సామర్థ్యం తగ్గడం.<ref name="NIH2014Dig">{{Cite web|title=Lactose Intolerance|url=https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/lactose-intolerance/Pages/facts.aspx|website=NIDDK|access-date=25 October 2016|date=June 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161025111752/https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/lactose-intolerance/Pages/facts.aspx|archive-date=25 October 2016}}</ref> ప్రభావితమైన వారు లక్షణాలు అభివృద్ధి చెందడానికి ముందు వారు తట్టుకోగల లాక్టోస్ మొత్తంలో మారుతూ ఉంటారు.<ref name="NIH2014Dig" /> లక్షణాలు [[కడుపునొప్పి|కడుపు నొప్పి]], ఉబ్బరం, అతిసారం, [[అపాన వాయువు|గ్యాస్]] , వికారం ఉండవచ్చు.<ref name="NIH2014Dig" /> ఈ లక్షణాలు సాధారణంగా పాలు ఆధారిత ఆహారం తిన్న లేదా తాగిన ముప్పై నిమిషాల నుండి రెండు గంటల వరకు ప్రారంభమవుతాయి.<ref name="NIH2014Dig" /> వాటి తీవ్రత సాధారణంగా ఒక వ్యక్తి తినే లేదా తాగే మొత్తంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> లాక్టోస్ అసహనం జీర్ణశయాంతర ప్రేగులకు నష్టం కలిగించదు .
లాక్టోస్ను [[గ్లూకోస్|గ్లూకోజ్]] , గెలాక్టోజ్గా విచ్ఛిన్నం చేయడానికి చిన్న ప్రేగులలో [[ఎంజైము|ఎంజైమ్]] లాక్టేజ్ లేకపోవడం వల్ల లాక్టోస్ అసహనం ఏర్పడుతుంది.<ref name="Stat2020">{{Cite paper|title=Lactose Intolerance|date=January 2020}}</ref> నాలుగు రకాలు ఉన్నాయిః ప్రాధమిక, ద్వితీయ, అభివృద్ధి , పుట్టుకతో వచ్చేవి.<ref name="NIH2014Dig" /> ప్రజల వయస్సుతో పాటు లాక్టేజ్ మొత్తం తగ్గడంతో ప్రాథమిక లాక్టోస్ అసహనం సంభవిస్తుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> సెకండరీ లాక్టోస్ అసహనం అనేది చిన్న ప్రేగులకు గాయం కారణంగా ఉంటుంది, సంక్రమణ, [[ఉదరకుహర వ్యాధి]], తాపజనక ప్రేగు వ్యాధి లేదా ఇతర వ్యాధుల నుండి.<ref name="NIH2014Dig" /><ref name="BerniCananiPezzella2016">{{Cite paper|title=Diagnosing and Treating Intolerance to Carbohydrates in Children|date=March 2016}}</ref> అకాల శిశువులలో అభివృద్ధి లాక్టోస్ అసహనం సంభవించవచ్చు , సాధారణంగా తక్కువ వ్యవధిలో మెరుగుపడుతుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> పుట్టుకతో వచ్చే లాక్టోస్ అసహనం అనేది చాలా అరుదైన జన్యు రుగ్మత, దీనిలో పుట్టినప్పటి నుండి తక్కువ లేదా లాక్టేజ్ ఉత్పత్తి చేయబడదు.<ref name="NIH2014Dig" />
ఆహారం నుండి లాక్టోస్ను తొలగించిన తరువాత లక్షణాలు పరిష్కరిస్తే రోగ నిర్ధారణ నిర్ధారించబడవచ్చు.<ref name="NIH2014Dig" /> ఇతర సహాయక పరీక్షలలో హైడ్రోజన్ శ్వాస పరీక్ష , మలం ఆమ్లత పరీక్ష ఉన్నాయి.<ref name="NIH2014Dig" /> ఇలాంటి లక్షణాలను కలిగించే ఇతర పరిస్థితులలో చికాకు కలిగించే ప్రేగు సిండ్రోమ్, [[ఉదరకుహర వ్యాధి]] , శోథ ప్రేగు వ్యాధి ఉన్నాయి.<ref name="NIH2014Dig" /> లాక్టోస్ అసహనం అనేది పాల అలెర్జీకి భిన్నంగా ఉంటుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> నిర్వహణ సాధారణంగా ఆహారంలో లాక్టోస్ మొత్తాన్ని తగ్గించడం, లాక్టేజ్ సప్లిమెంట్లను తీసుకోవడం లేదా అంతర్లీన వ్యాధికి చికిత్స చేయడం ద్వారా జరుగుతుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> ప్రజలు సాధారణంగా గణనీయమైన లక్షణాలను అభివృద్ధి చేయకుండా కూర్చున్నప్పుడు కనీసం ఒక కప్పు పాలు తాగగలుగుతారు, భోజనంతో లేదా రోజంతా తాగితే ఎక్కువ మొత్తంలో తట్టుకోగలరు.<ref name="NIH2014Dig" />
లాక్టోస్ అసహనంతో బాధపడుతున్న పెద్దల ఖచ్చితమైన సంఖ్య తెలియదు.<ref>{{Cite web|title=How many people are affected or at risk for lactose intolerance?|url=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/lactose/conditioninfo/Pages/risk.aspx|website=NICHD|access-date=25 October 2016|date=6 May 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161025112928/https://www.nichd.nih.gov/health/topics/lactose/conditioninfo/Pages/risk.aspx|archive-date=25 October 2016}}</ref> ఒక అంచనా ప్రకారం ప్రపంచ జనాభాలో సగటున 65% మంది ఉన్నారు..<ref>{{Cite paper|title=Lactase Non-persistence and Lactose Intolerance|date=May 2017}}</ref><ref name="Stat2020" /> లాక్టోస్ అసహనం యొక్క రేట్లు ఆఫ్రికన్లు, లాటినోస్ , ఆసియన్లలో అత్యంత సాధారణమైన జాతి సమూహాల మధ్య మారుతూ ఉంటాయి, యూరోపియన్లలో అతి తక్కువగా ఉంటాయి.<ref name="Stat2020" /> ఆరంభం సాధారణంగా బాల్యం చివరిలో లేదా యుక్తవయస్సు ప్రారంభంలో ఉంటుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> వయస్సు పెరిగే కొద్దీ ఈ రేటు పెరుగుతుంది.<ref name="Storhaug2017">{{Cite paper|title=Country, regional, and global estimates for lactose malabsorption in adults: a systematic review and meta-analysis|date=October 2017|url=}}</ref> లాక్టోస్ను యుక్తవయస్సులోకి జీర్ణం చేసే సామర్థ్యం అనేక మానవ జనాభాలో స్వతంత్రంగా అభివృద్ధి చెందింది, బహుశా 10,000 సంవత్సరాల క్రితం పాడి జంతువుల పెంపకానికి అనుగుణంగా ఉండవచ్చు.<ref>{{Cite paper|title=On the Evolution of Lactase Persistence in Humans|date=August 2017}}</ref><ref name="Lactose digestion and the evolution">{{Cite paper|title=Lactose digestion and the evolutionary genetics of lactase persistence|date=January 2009}}</ref>
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
tcd6w5p96gpa7itzygwqs7nf9lfid36
4989161
4989149
2026-10-26T13:07:18Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1502901|Lactose_intolerance]] to:te #mdwikicx
4989161
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Lactose intolerance
|synonym =Lactase deficiency, hypolactasia, alactasia
|image =Lactose Haworth.svg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Lactose is made up of [[disaccharide|two simple sugars]]
|pronounce =
|specialty =[[Gastroenterology]]
|symptoms =Abdominal pain, [[bloating]], [[diarrhea]], [[flatulence]], [[nausea]]<ref name=NIH2014Dig/>
|complications =Does not cause damage to the GI tract<ref name=Heyman2006/>
|onset =30–120 min after dairy products<ref name=NIH2014Dig/>
|duration =
|types =
|causes =Decreased ability to digest [[lactose]] (genetic, small intestine injury)<ref name=NIH2014Dig/>
|risks =
|diagnosis =Symptoms resolve following eliminating lactose<ref name=NIH2014Dig/>
|differential =[[Irritable bowel syndrome]], [[celiac disease]], [[inflammatory bowel disease]], [[milk allergy]]<ref name=NIH2014Dig/>
|prevention =
|treatment =Decreasing lactose in the diet, [[lactase supplements]], treat the underlying cause<ref name=NIH2014Dig/>
|medication =
|prognosis =
|frequency =~65% of people (less common in Europeans)<ref name=Stat2020/>
|deaths =
}}
'''లాక్టోస్ అసహనం''' అనేది పాల ఉత్పత్తులలో కనిపించే చక్కెర అయిన లాక్టోస్ను జీర్ణం చేసే సామర్థ్యం తగ్గడం.<ref name="NIH2014Dig">{{Cite web|title=Lactose Intolerance|url=https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/lactose-intolerance/Pages/facts.aspx|website=NIDDK|access-date=25 October 2016|date=June 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161025111752/https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/lactose-intolerance/Pages/facts.aspx|archive-date=25 October 2016}}</ref> ప్రభావితమైన వారు లక్షణాలు అభివృద్ధి చెందడానికి ముందు వారు తట్టుకోగల లాక్టోస్ మొత్తంలో మారుతూ ఉంటారు.<ref name="NIH2014Dig" /> లక్షణాలు [[కడుపునొప్పి|కడుపు నొప్పి]], ఉబ్బరం, అతిసారం, [[అపాన వాయువు|గ్యాస్]] , వికారం ఉండవచ్చు..<ref name="NIH2014Dig" /> ఈ లక్షణాలు సాధారణంగా పాలు ఆధారిత ఆహారం తిన్న లేదా తాగిన ముప్పై నిమిషాల నుండి రెండు గంటల వరకు ప్రారంభమవుతాయి.<ref name="NIH2014Dig" /> వాటి తీవ్రత సాధారణంగా ఒక వ్యక్తి తినే లేదా తాగే మొత్తంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> లాక్టోస్ అసహనం జీర్ణశయాంతర ప్రేగులకు నష్టం కలిగించదు.<ref name="Heyman2006">{{Cite paper|title=Lactose intolerance in infants, children, and adolescents|date=September 2006}}</ref>
లాక్టోస్ను [[గ్లూకోస్|గ్లూకోజ్]] , గెలాక్టోజ్గా విచ్ఛిన్నం చేయడానికి చిన్న ప్రేగులలో [[ఎంజైము|ఎంజైమ్]] లాక్టేజ్ లేకపోవడం వల్ల లాక్టోస్ అసహనం ఏర్పడుతుంది.<ref name="Stat2020">{{Cite paper|title=Lactose Intolerance|date=January 2020}}</ref> నాలుగు రకాలు ఉన్నాయిః ప్రాధమిక, ద్వితీయ, అభివృద్ధి , పుట్టుకతో వచ్చేవి.<ref name="NIH2014Dig" /> ప్రజల వయస్సుతో పాటు లాక్టేజ్ మొత్తం తగ్గడంతో ప్రాథమిక లాక్టోస్ అసహనం సంభవిస్తుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> సెకండరీ లాక్టోస్ అసహనం అనేది చిన్న ప్రేగులకు గాయం కారణంగా ఉంటుంది, సంక్రమణ, [[ఉదరకుహర వ్యాధి]], తాపజనక ప్రేగు వ్యాధి లేదా ఇతర వ్యాధుల నుండి.<ref name="NIH2014Dig" /><ref name="BerniCananiPezzella2016">{{Cite paper|title=Diagnosing and Treating Intolerance to Carbohydrates in Children|date=March 2016}}</ref> అకాల శిశువులలో అభివృద్ధి లాక్టోస్ అసహనం సంభవించవచ్చు , సాధారణంగా తక్కువ వ్యవధిలో మెరుగుపడుతుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> పుట్టుకతో వచ్చే లాక్టోస్ అసహనం అనేది చాలా అరుదైన జన్యు రుగ్మత, దీనిలో పుట్టినప్పటి నుండి తక్కువ లేదా లాక్టేజ్ ఉత్పత్తి చేయబడదు.<ref name="NIH2014Dig" />
ఆహారం నుండి లాక్టోస్ను తొలగించిన తరువాత లక్షణాలు పరిష్కరిస్తే రోగ నిర్ధారణ నిర్ధారించబడవచ్చు.<ref name="NIH2014Dig" /> ఇతర సహాయక పరీక్షలలో హైడ్రోజన్ శ్వాస పరీక్ష , మలం ఆమ్లత పరీక్ష ఉన్నాయి.<ref name="NIH2014Dig" /> ఇలాంటి లక్షణాలను కలిగించే ఇతర పరిస్థితులలో చికాకు కలిగించే ప్రేగు సిండ్రోమ్, [[ఉదరకుహర వ్యాధి]] , శోథ ప్రేగు వ్యాధి ఉన్నాయి.<ref name="NIH2014Dig" /> లాక్టోస్ అసహనం అనేది పాల అలెర్జీకి భిన్నంగా ఉంటుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> నిర్వహణ సాధారణంగా ఆహారంలో లాక్టోస్ మొత్తాన్ని తగ్గించడం, లాక్టేజ్ సప్లిమెంట్లను తీసుకోవడం లేదా అంతర్లీన వ్యాధికి చికిత్స చేయడం ద్వారా జరుగుతుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> ప్రజలు సాధారణంగా గణనీయమైన లక్షణాలను అభివృద్ధి చేయకుండా కూర్చున్నప్పుడు కనీసం ఒక కప్పు పాలు తాగగలుగుతారు, భోజనంతో లేదా రోజంతా తాగితే ఎక్కువ మొత్తంలో తట్టుకోగలరు.<ref name="NIH2014Dig" />
లాక్టోస్ అసహనంతో బాధపడుతున్న పెద్దల ఖచ్చితమైన సంఖ్య తెలియదు.<ref>{{Cite web|title=How many people are affected or at risk for lactose intolerance?|url=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/lactose/conditioninfo/Pages/risk.aspx|website=NICHD|access-date=25 October 2016|date=6 May 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161025112928/https://www.nichd.nih.gov/health/topics/lactose/conditioninfo/Pages/risk.aspx|archive-date=25 October 2016}}</ref> ఒక అంచనా ప్రకారం ప్రపంచ జనాభాలో సగటున 65% మంది ఉన్నారు. . లాక్టోస్ అసహనం యొక్క రేట్లు ఆఫ్రికన్లు, లాటినోస్ , ఆసియన్లలో అత్యంత సాధారణమైన జాతి సమూహాల మధ్య మారుతూ ఉంటాయి , యూరోపియన్లలో అతి తక్కువగా ఉంటాయి.<ref name="Stat2020" /> ఆరంభం సాధారణంగా బాల్యం చివరిలో లేదా యుక్తవయస్సు ప్రారంభంలో ఉంటుంది..<ref name="NIH2014Dig" /> వయస్సు పెరిగే కొద్దీ ఈ రేటు పెరుగుతుంది. లాక్టోస్ను యుక్తవయస్సులోకి జీర్ణం చేసే సామర్థ్యం అనేక మానవ జనాభాలో స్వతంత్రంగా అభివృద్ధి చెందింది, బహుశా 10,000 సంవత్సరాల క్రితం పాడి జంతువుల పెంపకానికి అనుగుణంగా ఉండవచ్చు.
== సూచనలు ==
{{Reflist}}
c7gs7vysy8w4ba1ef8pt7yhoohos0wb
4989167
4989161
2026-10-26T13:27:40Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989167
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =లాక్టోస్ అసహనం
|synonym = లాక్టేజ్ లోపం, హైపోలాక్టేసియా, అలక్టేసియా
|image =Lactose Haworth.svg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =లాక్టోజ్ రెండు సరళ చక్కెరలతో తయారవుతుంది
|pronounce =
|specialty = జీర్ణాశయ శాస్త్రం
|symptoms =కడుపు నొప్పి, ఉబ్బరం , విరేచనాలు , వాయువు , వికారం<ref name=NIH2014Dig/>
|complications =జీర్ణవ్యవస్థకు నష్టం కలిగించదు<ref name=Heyman2006/>
|onset =పాల ఉత్పత్తులు తీసుకున్న 30–120 నిమిషాల తర్వాత<ref name=NIH2014Dig/>
|duration =
|types =
|causes = లాక్టోజ్ను జీర్ణం చేసుకునే సామర్థ్యం తగ్గడం (జన్యుపరమైన, చిన్న ప్రేగు గాయం)<ref name=NIH2014Dig/>
|risks =
|diagnosis =లాక్టోజ్ను తొలగించిన తర్వాత లక్షణాలు తగ్గుతాయి<ref name=NIH2014Dig/>
|differential =ఇరిటబుల్ బవెల్ సిండ్రోమ్ , సెలియాక్ వ్యాధి , ఇన్ఫ్లమేటరీ బవెల్ వ్యాధి , పాల అలెర్జీ<ref name=NIH2014Dig/>
|prevention =
|treatment = ఆహారంలో లాక్టోజ్ను తగ్గించడం, లాక్టేస్ సప్లిమెంట్లు , అంతర్లీన కారణానికి చికిత్స చేయడం<ref name=NIH2014Dig/>
|medication =
|prognosis =
|frequency =~65% మంది ప్రజలు (యూరోపియన్లలో తక్కువ సాధారణం) <ref name=Stat2020/>
|deaths =
}}
'''లాక్టోస్ అసహనం''' అనేది పాల ఉత్పత్తులలో కనిపించే చక్కెర అయిన లాక్టోస్ను జీర్ణం చేసే సామర్థ్యం తగ్గడం.<ref name="NIH2014Dig">{{Cite web|title=Lactose Intolerance|url=https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/lactose-intolerance/Pages/facts.aspx|website=NIDDK|access-date=25 October 2016|date=June 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161025111752/https://www.niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/lactose-intolerance/Pages/facts.aspx|archive-date=25 October 2016}}</ref> ప్రభావితమైన వారు లక్షణాలు అభివృద్ధి చెందడానికి ముందు వారు తట్టుకోగల లాక్టోస్ మొత్తంలో మారుతూ ఉంటారు.<ref name="NIH2014Dig" /> లక్షణాలు [[కడుపునొప్పి|కడుపు నొప్పి]], ఉబ్బరం, అతిసారం, [[అపాన వాయువు|గ్యాస్]] , వికారం ఉండవచ్చు..<ref name="NIH2014Dig" /> ఈ లక్షణాలు సాధారణంగా పాలు ఆధారిత ఆహారం తిన్న లేదా తాగిన ముప్పై నిమిషాల నుండి రెండు గంటల వరకు ప్రారంభమవుతాయి.<ref name="NIH2014Dig" /> వాటి తీవ్రత సాధారణంగా ఒక వ్యక్తి తినే లేదా తాగే మొత్తంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> లాక్టోస్ అసహనం జీర్ణశయాంతర ప్రేగులకు నష్టం కలిగించదు.<ref name="Heyman2006">{{Cite paper|title=Lactose intolerance in infants, children, and adolescents|date=September 2006}}</ref>
లాక్టోస్ను [[గ్లూకోస్|గ్లూకోజ్]] , గెలాక్టోజ్గా విచ్ఛిన్నం చేయడానికి చిన్న ప్రేగులలో [[ఎంజైము|ఎంజైమ్]] లాక్టేజ్ లేకపోవడం వల్ల లాక్టోస్ అసహనం ఏర్పడుతుంది.<ref name="Stat2020">{{Cite paper|title=Lactose Intolerance|date=January 2020}}</ref> నాలుగు రకాలు ఉన్నాయిః ప్రాధమిక, ద్వితీయ, అభివృద్ధి , పుట్టుకతో వచ్చేవి.<ref name="NIH2014Dig" /> ప్రజల వయస్సుతో పాటు లాక్టేజ్ మొత్తం తగ్గడంతో ప్రాథమిక లాక్టోస్ అసహనం సంభవిస్తుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> సెకండరీ లాక్టోస్ అసహనం అనేది చిన్న ప్రేగులకు గాయం కారణంగా ఉంటుంది, సంక్రమణ, [[ఉదరకుహర వ్యాధి]], తాపజనక ప్రేగు వ్యాధి లేదా ఇతర వ్యాధుల నుండి.<ref name="NIH2014Dig" /><ref name="BerniCananiPezzella2016">{{Cite paper|title=Diagnosing and Treating Intolerance to Carbohydrates in Children|date=March 2016}}</ref> అకాల శిశువులలో అభివృద్ధి లాక్టోస్ అసహనం సంభవించవచ్చు , సాధారణంగా తక్కువ వ్యవధిలో మెరుగుపడుతుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> పుట్టుకతో వచ్చే లాక్టోస్ అసహనం అనేది చాలా అరుదైన జన్యు రుగ్మత, దీనిలో పుట్టినప్పటి నుండి తక్కువ లేదా లాక్టేజ్ ఉత్పత్తి చేయబడదు.<ref name="NIH2014Dig" />
ఆహారం నుండి లాక్టోస్ను తొలగించిన తరువాత లక్షణాలు పరిష్కరిస్తే రోగ నిర్ధారణ నిర్ధారించబడవచ్చు.<ref name="NIH2014Dig" /> ఇతర సహాయక పరీక్షలలో హైడ్రోజన్ శ్వాస పరీక్ష , మలం ఆమ్లత పరీక్ష ఉన్నాయి.<ref name="NIH2014Dig" /> ఇలాంటి లక్షణాలను కలిగించే ఇతర పరిస్థితులలో చికాకు కలిగించే ప్రేగు సిండ్రోమ్, [[ఉదరకుహర వ్యాధి]] , శోథ ప్రేగు వ్యాధి ఉన్నాయి.<ref name="NIH2014Dig" /> లాక్టోస్ అసహనం అనేది పాల అలెర్జీకి భిన్నంగా ఉంటుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> నిర్వహణ సాధారణంగా ఆహారంలో లాక్టోస్ మొత్తాన్ని తగ్గించడం, లాక్టేజ్ సప్లిమెంట్లను తీసుకోవడం లేదా అంతర్లీన వ్యాధికి చికిత్స చేయడం ద్వారా జరుగుతుంది.<ref name="NIH2014Dig" /> ప్రజలు సాధారణంగా గణనీయమైన లక్షణాలను అభివృద్ధి చేయకుండా కూర్చున్నప్పుడు కనీసం ఒక కప్పు పాలు తాగగలుగుతారు, భోజనంతో లేదా రోజంతా తాగితే ఎక్కువ మొత్తంలో తట్టుకోగలరు.<ref name="NIH2014Dig" />
లాక్టోస్ అసహనంతో బాధపడుతున్న పెద్దల ఖచ్చితమైన సంఖ్య తెలియదు.<ref>{{Cite web|title=How many people are affected or at risk for lactose intolerance?|url=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/lactose/conditioninfo/Pages/risk.aspx|website=NICHD|access-date=25 October 2016|date=6 May 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161025112928/https://www.nichd.nih.gov/health/topics/lactose/conditioninfo/Pages/risk.aspx|archive-date=25 October 2016}}</ref> ఒక అంచనా ప్రకారం ప్రపంచ జనాభాలో సగటున 65% మంది ఉన్నారు. . లాక్టోస్ అసహనం యొక్క రేట్లు ఆఫ్రికన్లు, లాటినోస్ , ఆసియన్లలో అత్యంత సాధారణమైన జాతి సమూహాల మధ్య మారుతూ ఉంటాయి , యూరోపియన్లలో అతి తక్కువగా ఉంటాయి.<ref name="Stat2020" /> ఆరంభం సాధారణంగా బాల్యం చివరిలో లేదా యుక్తవయస్సు ప్రారంభంలో ఉంటుంది..<ref name="NIH2014Dig" /> వయస్సు పెరిగే కొద్దీ ఈ రేటు పెరుగుతుంది. లాక్టోస్ను యుక్తవయస్సులోకి జీర్ణం చేసే సామర్థ్యం అనేక మానవ జనాభాలో స్వతంత్రంగా అభివృద్ధి చెందింది, బహుశా 10,000 సంవత్సరాల క్రితం పాడి జంతువుల పెంపకానికి అనుగుణంగా ఉండవచ్చు.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
6bo72m6wfylct7x2og5ad1cbwlbkma2
ఫోర్నియర్ గాంగ్రీన్
0
513889
4989150
2026-10-26T12:50:44Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1502088|Fournier_gangrene]] to:te #mdwikicx
4989150
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Fournier gangrene
|synonym =Fournier's gangrene
|image =Furnijerova_gangrena.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =An area of [[necrosis|skin death]] of the [[scrotum]]
|pronounce =
|specialty =[[Infectious diseases (medical specialty)|Infectious disease]], [[urology]]
|symptoms =Initially none specific, [[scrotum]] or [[labia]] pain and swelling, fever, redness<ref name=Lew2021/>
|complications =[[Sepsis]]<ref name=Ham2017/>
|onset =Rapid<ref name=Lew2021/>
|duration =
|types =
|causes =Infection, often by multiple types of bacteria<ref name=Am2020/>
|risks =[[Diabetes]], [[alcoholism]], [[immunocompromised]], long term [[urinary catheters]]<ref name=Am2020/><ref name=Ham2017/>
|diagnosis =Based on symptoms, may be supported by [[medical imaging]]<ref name=Am2020/>
|differential =
|prevention =
|treatment =[[Antibiotic|Antibiotics]], surgical removal of infected tissue, [[supportive care]]<ref name=Am2020/>
|medication =
|prognosis =Guarded<ref name=Lew2021/>
|frequency =1 per 62,500 males a year<ref name=Ham2017/>
|deaths =High risk<ref name=Am2020/>
}}
'''ఫోర్నియర్ గ్యాంగ్రీన్''' (FG) అనేది పెరినియం ప్రభావితం చేసే ఒక రకమైన నెక్రోటైజింగ్ ఫాస్సైటిస్.<ref name="Ham2017">{{Cite book|last=Hamdy|first=Freddie C.|last2=Eardley|first2=Ian|title=Oxford Textbook of Urological Surgery|date=2017|publisher=Oxford University Press|isbn=9780191022524|page=76|url=https://books.google.com/books?id=qpc4DwAAQBAJ&pg=PA76|language=en|access-date=2021-06-15|archive-date=2021-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828091044/https://books.google.com/books?id=qpc4DwAAQBAJ&pg=PA76}}</ref> ప్రారంభ లక్షణాలు తరచుగా నిర్దిష్టంగా ఉండవు, అయితే వేగంగా క్షీణిస్తాయి. . ఇందులో స్క్రోటమ్ లేదా లాబియా నొప్పి , వాపు, జ్వరం , ఎరుపు ఉండవచ్చు.<ref name="Lew2021" /> ఈ వ్యాధి గంటకు సుమారు 2.5 సెంటీమీటర్ల వేగంతో వ్యాపిస్తుంది.<ref name="Lew2021" /> సంక్లిష్టతలు [[సెప్సిస్]] కలిగి ఉండవచ్చు.<ref name="Ham2017" />
ప్రమాద కారకాలలో మధుమేహం, [[మద్యపాన వ్యసనం|మద్యపానం]], రోగనిరోధక శక్తిని తగ్గించడం, దీర్ఘకాలిక మూత్ర కాథెటర్లు ఉన్నాయి..<ref name="Am2020">{{Cite paper|title=Fournier's gangrene mortality: A 17-year systematic review and meta-analysis.|date=March 2020}}</ref><ref name="Ham2017" /> డయాబెటిస్లో సోడియం-గ్లూకోజ్ కో-ట్రాన్స్పోర్టర్-2 ఇన్హిబిటర్స్ (SGLT2 ఇన్హిబిటర్లు) ఒక ప్రత్యేక ప్రమాదం కావచ్చు.<ref name="Lew2021">{{Cite paper|title=Fournier's Gangrene Diagnosis and Treatment: A Systematic Review.|date=October 2021}}</ref> 80% కంటే ఎక్కువ కేసులలో బహుళ రకాల బ్యాక్టీరియా ద్వారా సంక్రమణ జరుగుతుంది.<ref name="Am2020" /> తరచుగా సంక్రమణ [[జీర్ణశయాంతర ప్రేగు|జీర్ణశయాంతర ప్రేగు మార్గం]], [[మూత్ర వ్యవస్థ|మూత్ర నాళం]] లేదా చర్మం నుండి వ్యాపిస్తుంది.<ref name="CP2012">{{Cite paper|date=2012|title=Fournier's gangrene: Current practices}}</ref> రోగనిర్ధారణ అనేది లక్షణాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది , వైద్య చిత్రాల ద్వారా మద్దతు ఇవ్వవచ్చు.<ref name="Am2020" />
చికిత్సలో [[యాంటీబయోటిక్|యాంటీబయాటిక్స్]], సోకిన కణజాలం యొక్క శస్త్రచికిత్స తొలగింపు , సహాయక సంరక్షణ ఉంటాయి. ఇతర ఎంపికలలో హైపర్బారిక్ ఆక్సిజన్ థెరపీ , నెగటివ్-ప్రెజర్ గాయం థెరపీ ఉండవచ్చు. మరణించే ప్రమాదం 20 నుండి 80% వరకు ఉంటుంది, అయితే ఇతర ఆరోగ్య సమస్యల ఆధారంగా మారుతుంది.<ref name="Lew2021" /><ref name="Am2020" /> మనుగడలో ఉన్నవారికి పునర్నిర్మాణ శస్త్రచికిత్స అవసరం.<ref name="Lew2021" />
ఫోర్నియర్ గ్యాంగ్రీన్ సంవత్సరానికి 62,500 మంది పురుషులకు ఒకరిని ప్రభావితం చేస్తుంది.<ref name="Ham2017" /> వృద్ధులు , పురుషులు సాధారణంగా ప్రభావితమవుతారు, పురుషులు మహిళల కంటే 40 రెట్లు ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతారు.<ref name="Ham2017" /> దీనిని మొట్టమొదట 1764లో బౌరిన్నే వర్ణించారు , 1883లో ఆయన సమర్పించిన ఐదు కేసులను అనుసరించి దీనికి జీన్ ఆల్ఫ్రెడ్ ఫోర్నియర్ పేరు పెట్టారు.
== సూచనలు ==
{{Reflist}}
qfbqra7b867u469rhmelhmw6rumm19u
4989152
4989150
2026-10-26T12:53:21Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989152
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =ఫోర్నియర్ గాంగ్రీన్
|synonym =ఫోర్నియర్ గ్యాంగ్రీన్
|image =Furnijerova_gangrena.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =వృషణాల చర్మం చనిపోయిన ప్రాంతం
|pronounce =
|specialty = అంటువ్యాధులు , యూరాలజీ
|symptoms =ప్రారంభంలో నిర్దిష్టంగా ఏమీ లేదు, వృషణాల లేదా యోని పెదవుల నొప్పి మరియు వాపు, జ్వరం, ఎరుపు<ref name=Lew2021/>
|complications = సెప్సిస్<ref name=Ham2017/>
|onset =వేగవంతమైన<ref name=Lew2021/>
|duration =
|types =
|causes =సంక్రమణ, తరచుగా బహుళ రకాల బ్యాక్టీరియా ద్వారా<ref name=Am2020/>
|risks =మధుమేహం , మద్యపానం , రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగా ఉండటం , దీర్ఘకాలిక మూత్ర కాథెటర్లు<ref name=Am2020/><ref name=Ham2017/>
|diagnosis =లక్షణాల ఆధారంగా, వైద్య ఇమేజింగ్ ద్వారా మద్దతు ఇవ్వవచ్చు<ref name=Am2020/>
|differential =
|prevention =
|treatment =లక్షణాల ఆధారంగా, వైద్య ఇమేజింగ్ ద్వారా మద్దతు ఇవ్వవచ్చు<ref name=Am2020/>
|medication =
|prognosis =కాపలాగా ఉన్నారు<ref name=Lew2021/>
|frequency =సంవత్సరానికి 62,500 మంది పురుషులకు 1<ref name=Ham2017/>
|deaths =అధిక ప్రమాదం<ref name=Am2020/>
}}
'''ఫోర్నియర్ గ్యాంగ్రీన్''' (FG) అనేది పెరినియం ప్రభావితం చేసే ఒక రకమైన నెక్రోటైజింగ్ ఫాస్సైటిస్.<ref name="Ham2017">{{Cite book|last=Hamdy|first=Freddie C.|last2=Eardley|first2=Ian|title=Oxford Textbook of Urological Surgery|date=2017|publisher=Oxford University Press|isbn=9780191022524|page=76|url=https://books.google.com/books?id=qpc4DwAAQBAJ&pg=PA76|language=en|access-date=2021-06-15|archive-date=2021-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828091044/https://books.google.com/books?id=qpc4DwAAQBAJ&pg=PA76}}</ref> ప్రారంభ లక్షణాలు తరచుగా నిర్దిష్టంగా ఉండవు, అయితే వేగంగా క్షీణిస్తాయి. . ఇందులో స్క్రోటమ్ లేదా లాబియా నొప్పి , వాపు, జ్వరం , ఎరుపు ఉండవచ్చు.<ref name="Lew2021" /> ఈ వ్యాధి గంటకు సుమారు 2.5 సెంటీమీటర్ల వేగంతో వ్యాపిస్తుంది.<ref name="Lew2021" /> సంక్లిష్టతలు [[సెప్సిస్]] కలిగి ఉండవచ్చు.<ref name="Ham2017" />
ప్రమాద కారకాలలో మధుమేహం, [[మద్యపాన వ్యసనం|మద్యపానం]], రోగనిరోధక శక్తిని తగ్గించడం, దీర్ఘకాలిక మూత్ర కాథెటర్లు ఉన్నాయి..<ref name="Am2020">{{Cite paper|title=Fournier's gangrene mortality: A 17-year systematic review and meta-analysis.|date=March 2020}}</ref><ref name="Ham2017" /> డయాబెటిస్లో సోడియం-గ్లూకోజ్ కో-ట్రాన్స్పోర్టర్-2 ఇన్హిబిటర్స్ (SGLT2 ఇన్హిబిటర్లు) ఒక ప్రత్యేక ప్రమాదం కావచ్చు.<ref name="Lew2021">{{Cite paper|title=Fournier's Gangrene Diagnosis and Treatment: A Systematic Review.|date=October 2021}}</ref> 80% కంటే ఎక్కువ కేసులలో బహుళ రకాల బ్యాక్టీరియా ద్వారా సంక్రమణ జరుగుతుంది.<ref name="Am2020" /> తరచుగా సంక్రమణ [[జీర్ణశయాంతర ప్రేగు|జీర్ణశయాంతర ప్రేగు మార్గం]], [[మూత్ర వ్యవస్థ|మూత్ర నాళం]] లేదా చర్మం నుండి వ్యాపిస్తుంది.<ref name="CP2012">{{Cite paper|date=2012|title=Fournier's gangrene: Current practices}}</ref> రోగనిర్ధారణ అనేది లక్షణాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది , వైద్య చిత్రాల ద్వారా మద్దతు ఇవ్వవచ్చు.<ref name="Am2020" />
చికిత్సలో [[యాంటీబయోటిక్|యాంటీబయాటిక్స్]], సోకిన కణజాలం యొక్క శస్త్రచికిత్స తొలగింపు , సహాయక సంరక్షణ ఉంటాయి. ఇతర ఎంపికలలో హైపర్బారిక్ ఆక్సిజన్ థెరపీ , నెగటివ్-ప్రెజర్ గాయం థెరపీ ఉండవచ్చు. మరణించే ప్రమాదం 20 నుండి 80% వరకు ఉంటుంది, అయితే ఇతర ఆరోగ్య సమస్యల ఆధారంగా మారుతుంది.<ref name="Lew2021" /><ref name="Am2020" /> మనుగడలో ఉన్నవారికి పునర్నిర్మాణ శస్త్రచికిత్స అవసరం.<ref name="Lew2021" />
ఫోర్నియర్ గ్యాంగ్రీన్ సంవత్సరానికి 62,500 మంది పురుషులకు ఒకరిని ప్రభావితం చేస్తుంది.<ref name="Ham2017" /> వృద్ధులు , పురుషులు సాధారణంగా ప్రభావితమవుతారు, పురుషులు మహిళల కంటే 40 రెట్లు ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతారు.<ref name="Ham2017" /> దీనిని మొట్టమొదట 1764లో బౌరిన్నే వర్ణించారు , 1883లో ఆయన సమర్పించిన ఐదు కేసులను అనుసరించి దీనికి జీన్ ఆల్ఫ్రెడ్ ఫోర్నియర్ పేరు పెట్టారు.
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
d808nmwntlyiz0qgdtmmoayg3iei3g9
వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2025 జనవరి - 2025 జూన్
4
513890
4989151
2026-10-26T12:51:46Z
Pranayraj1985
29393
[[WP:AES|←]]Created page with '{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు చెయ్యాల్సిన కనీసమాత్రపు పని ఎంతో సముదాయం నిర్ణయించింది. ఆ సూచనల మేరక...'
4989151
wikitext
text/x-wiki
{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు చెయ్యాల్సిన కనీసమాత్రపు పని ఎంతో సముదాయం నిర్ణయించింది. ఆ సూచనల మేరకు 2019 మార్చి నుండి ఇప్పటివరకు 11 సార్లు ఆరు నెలల సమీక్ష చేసుకుంటూ వస్తున్నాను. ఇది 12వ సమీక్ష. 2025 జనవరి 1 నుండి 2025 జూన్ 30 వరకు ఉన్న 6 నెలల కాలంలో నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలను ఈ పేజీలో పెట్టాను. ఈ లెక్క లోకి ప్రధాన పేరుబరిలో చేసిన మార్పుచేర్పులు రావు కాబట్టి, వాటిని పరిగణించలేదు.
=== నిర్వాహక చర్యలు ===
ఈ కాలంలో నేను చేసిన మొత్తం నిర్వాహక చర్యలు: 35. ఈ నిర్వాహక చర్యల వివరాలను ఎక్స్ టూల్స్ పరికరంలో చూడవచ్చు.
https://xtools.wmcloud.org/adminstats/te.wikipedia.org/2025-01-01/2025-06-30?actions=delete|revision-delete|log-delete|restore|re-block|unblock|re-protect|unprotect|rights|merge|import|abusefilter|contentmodel
=== పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: ===
* వికీపీడియా: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/4/2025-01-01/2025-06-30 79]. ఇందులో రచ్చబండలో రాసినవి:
* మూస: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/10/2025-01-01/2025-06-30 16]
* సహాయం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/12/2025-01-01/2025-06-30 0]
* వర్గం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/14/2025-01-01/2025-06-30 55]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2025-01-01/2025-06-30 3]
* మాడ్యూల్: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/828/2025-01-01/2025-06-30 0]
ఈ కాలంలో ట్రాన్స్లేట్వికీలో నేను చేసిన అనువాదాల సంఖ్య: [https://translatewiki.net/w/i.php?target=Pranayraj1985&namespace=all&tagfilter=&start=2022-07-01&end=2022-12-31&limit=500&title=Special%3AContributions 0] ఇవన్నీ మీడియావికీ కోసం చేసినవే.
నా నిర్వాహకత్వం గురించి చెప్పేదేమైనా ఉంటే, ముఖ్యంగా విమర్శ ఉంటే, దీని చర్చా పేజీలో రాయండి.
----ఈ కాలంలో నేను చేసిన '''మొత్తం''' దిద్దుబాట్లు: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/all/2025-01-01/2025-06-30 9,463]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు|Pranayraj1985]]
raivaim3hi375p0jtj5cqt1ymi6a1te
వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2025 జూలై - 2025 డిసెంబరు
4
513891
4989153
2026-10-26T12:58:35Z
Pranayraj1985
29393
[[WP:AES|←]]Created page with '{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు చెయ్యాల్సిన కనీసమాత్రపు పని ఎంతో సముదాయం నిర్ణయించింది. ఆ సూచనల మేరక...'
4989153
wikitext
text/x-wiki
{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు చెయ్యాల్సిన కనీసమాత్రపు పని ఎంతో సముదాయం నిర్ణయించింది. ఆ సూచనల మేరకు 2019 మార్చి నుండి ఇప్పటి వరకు 12 సార్లు ఆరు నెలల సమీక్ష చేసుకుంటూ వస్తున్నాను. ఇది 13 వ సమీక్ష. 2025 జూలై 1 నుండి 2025 డిసెంబరు 31 వరకు ఉన్న 6 నెలల కాలంలో నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలను ఈ పేజీలో పెట్టాను. ఈ లెక్క లోకి ప్రధాన పేరుబరిలో చేసిన మార్పుచేర్పులు రావు కాబట్టి, వాటిని పరిగణించలేదు.
=== నిర్వాహక చర్యలు ===
ఈ కాలంలో నేను చేసిన మొత్తం నిర్వాహక చర్యలు: 3. ఈ నిర్వాహక చర్యల వివరాలను ఎక్స్ టూల్స్ పరికరంలో చూడవచ్చు.
https://xtools.wmflabs.org/adminstats/te.wikipedia.org/2025-07-01/2025-12-31?actions=delete|revision-delete|log-delete|restore|re-block|unblock|re-protect|unprotect|rights|merge|import|abusefilter|contentmodel
=== పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: ===
* వికీపీడియా: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/4/2025-07-01/2025-12-31 0]. ఇందులో రచ్చబండలో రాసినవి:
* మూస: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/10/2025-07-01/2025-12-31 0]
* సహాయం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/12/2025-07-01/2025-12-31 0]
* వర్గం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/14/2025-07-01/2025-12-31 0]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2025-07-01/2025-12-31 0]
* మాడ్యూల్: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/828/2025-07-01/2025-12-31 0]
ఈ కాలంలో ట్రాన్స్లేట్వికీలో నేను చేసిన అనువాదాల సంఖ్య: [https://translatewiki.net/w/i.php?target=Pranayraj1985&namespace=all&tagfilter=&start=2025-07-01&end=2025-12-31&limit=500&title=Special%3AContributions 0] ఇవన్నీ మీడియావికీ కోసం చేసినవే.
నా నిర్వాహకత్వం గురించి చెప్పేదేమైనా ఉంటే, ముఖ్యంగా విమర్శ ఉంటే, దీని చర్చా పేజీలో రాయండి.
----ఈ కాలంలో నేను చేసిన '''మొత్తం''' దిద్దుబాట్లు: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/all/2025-07-01/2025-12-31 1,034]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు|Pranayraj1985]]
dfnq3ij3cygf854t4d3ds27ffj2j50i
నీటి విషప్రభావం
0
513892
4989154
2026-10-26T13:00:05Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1459324|Water_intoxication]] to:te #mdwikicx
4989154
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Water intoxication
|synonym =Water poisoning,<ref name=Rad2012/> hypotonic hyperhydration,<ref name=Rad2012/> overhydration, water toxicity,<ref name=Stat2023>{{cite journal |last1=Peechakara |first1=BV |last2=Gupta |first2=M |title=Water Toxicity. |journal=StatPearls |date=January 2023 |pmid=30725916}}</ref> water toxemia
|image =Glass-half-full.jpeg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =
|pronounce =
|specialty =[[toxicology]], [[critical care medicine]]
|symptoms =[[polyuria|Large amounts of urine]], [[headache]], weakness, muscle cramps, nausea, confusion<ref name=Rad2012/>
|complications =[[Seizures]], [[osmotic demyelination syndrome]]<ref name=Rad2012/>
|onset =
|duration =
|types =
|causes =Drinking excess [[water]]<ref name=Rad2012/>
|risks =[[Psychiatric conditions]], [[child abuse]], [[ecstasy]], water-drinking [[competition|contests]], excess fluids during [[exercise]]<ref name=Rad2012/><ref name=Noa2006/>
|diagnosis =
|differential =
|prevention =Drinking to thirst during sport, [[oral rehydration solutions]]<ref name=Sie2015/>
|treatment =
|medication =[[Fluid restriction|Restricting fluids]], [[intravenous hypertonic saline]]<ref name=Met2018/><ref name=Sie2015/>
|prognosis =
|frequency =Rare<ref name=Rad2012/>
|deaths =
}}
'''నీటి మత్తు''' ('''WI''') అనేది అధిక మొత్తంలో నీరు తాగడం వల్ల సంభవించే ఒక పరిస్థితి.<ref name="Rad2012" /> ప్రారంభ లక్షణాలు పెద్ద మొత్తంలో మూత్రం ఉత్పత్తి చేయటం. మరింత తీవ్రమైన లక్షణాలలో [[తలనొప్పి]], బలహీనత, కండరాల తిమ్మిరి, వికారం , గందరగోళం ఉండవచ్చు.<ref name="Rad2012" /> సంక్లిష్టతలలో మూర్ఛలు , ద్రవాభిసరణ డిమైలినేషన్ సిండ్రోమ్ ఉండవచ్చు.<ref name="Rad2012" />
ఇది [[స్కిజోఫ్రీనియా|స్కిజోఫ్రెనియా]] , [[అనోరెక్సియా నెర్వోసా|అనోరెక్సియా]], పిల్లల దుర్వినియోగం, పారవశ్య ఉపయోగం, నీరు త్రాగే పోటీలు లేదా [[వ్యాయామం]] చేసేటప్పుడు అదనపు ద్రవాలు తాగడం వంటి మానసిక పరిస్థితుల ఫలితంగా సంభవించవచ్చు. ఇతర కారణాలలో తగినంత ఉప్పు లేకుండా అధిక ఇంట్రావీనస్ షుగర్ ద్రావణం , ఒక వ్యక్తి అధిక మొత్తంలో నీరు తాగమని బలవంతం చేయబడే చిత్రహింసల పద్ధతి ఉన్నాయి.<ref name="Rad2012" /> అంతర్లీన యంత్రాంగంలో మూత్రపిండాలు తొలగించగల దానికంటే ఎక్కువ నీటిని ప్రవేశపెట్టడం వల్ల రక్తంలో సోడియం తక్కువగా ఉంటుంది.<ref name="Rad2012" /> రక్తం హైపోటానిక్గా మారినప్పుడు [[మస్తిష్క వాపు|మెదడు ఉబ్బుతుంది]].<ref name="Rad2012" />
క్రీడల్లో నివారణ అనేది ఒకరి దాహం తీర్చడానికి మద్యపానం చేయడం.<ref name="Sie2015">{{Cite paper|title=Fatal water intoxication and cardiac arrest in runners during marathons: prevention and treatment based on validated clinical paradigms.|date=October 2015}}</ref> క్రీడా పానీయాల కంటే నోటి ద్వారా నిర్జలీకరణ పరిష్కారాలను ఉపయోగించడం కూడా సహాయపడవచ్చు.<ref name="Sie2015" /> తేలికపాటి సందర్భాలలో, ద్రవాలను పరిమితం చేయడం సరిపోతుంది.<ref name="Met2018">{{Cite paper|title=Water Intoxication and Child Abuse.|date=January 2018}}</ref> తీవ్రమైన సందర్భాల్లో ఇంట్రావీనస్ హైపర్టోనిక్ సెలైన్ ఉపయోగించవచ్చు.<ref name="Sie2015" /> నీటి మత్తు అరుదు.<ref name="Rad2012">{{Cite paper|title=Forensic aspects of water intoxication: four case reports and review of relevant literature.|date=10 July 2012}}</ref> మూడు గంటల పాటు 6 లీటర్ల నీరు తాగడం వల్ల మరణం సంభవించింది.<ref>{{Cite paper|title=Strange but True: Drinking Too Much Water Can Kill|date=21 June 2007}}</ref> ఈ పరిస్థితిని కనీసం 1923 నుండి రౌన్ట్రీ వర్ణించింది..<ref>{{Cite paper|title=Hyponatremia caused by excessive intake of water as a form of child abuse|date=2013}}</ref><ref>{{Cite paper|title=WATER INTOXICATION|date=1 August 1923}}</ref>
== సూచనలు ==
<references />
7gyewyu57l19ancfofruzavbnqdrtlo
4989155
4989154
2026-10-26T13:02:05Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989155
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =నీటి విషప్రభావం
|synonym =నీటి విషప్రయోగం,<ref name=Rad2012/> హైపోటోనిక్ హైపర్ హైడ్రేషన్,<ref name=Rad2012/> ఓవర్హైడ్రేషన్, నీటి విషపూరితత,<ref name=Stat2023>{{cite journal |last1=Peechakara |first1=BV |last2=Gupta |first2=M |title=Water Toxicity. |journal=StatPearls |date=January 2023 |pmid=30725916}}</ref> నీటి టాక్సేమియా
|image =Glass-half-full.jpeg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =
|pronounce =
|specialty = విష శాస్త్రం , క్లిష్టమైన సంరక్షణ వైద్యం
|symptoms = అధిక మూత్రవిసర్జన , తలనొప్పి , బలహీనత, కండరాల తిమ్మిర్లు, వికారం, గందరగోళం<ref name=Rad2012/>
|complications = మూర్ఛలు , ఆస్మోటిక్ డీమైలినేషన్ సిండ్రోమ్<ref name=Rad2012/>
|onset =
|duration =
|types =
|causes =అధికంగా నీరు త్రాగడం<ref name=Rad2012/>
|risks =మానసిక పరిస్థితులు , బాలల దుర్వినియోగం , ఎక్స్టసీ , నీళ్ళు తాగే పోటీలు , వ్యాయామం చేసేటప్పుడు అధిక ద్రవాలు<ref name=Rad2012/><ref name=Noa2006/>
|diagnosis =
|differential =
|prevention =క్రీడల సమయంలో దాహం తీర్చుకోవడానికి తాగడం, ఓరల్ రీహైడ్రేషన్ ద్రావణాలు<ref name=Sie2015/>
|treatment =
|medication = ద్రవాలను పరిమితం చేయడం , ఇంట్రావీనస్ హైపర్టోనిక్ సెలైన్<ref name=Met2018/><ref name=Sie2015/>
|prognosis =
|frequency =అరుదైన<ref name=Rad2012/>
|deaths =
}}
'''నీటి మత్తు''' ('''WI''') అనేది అధిక మొత్తంలో నీరు తాగడం వల్ల సంభవించే ఒక పరిస్థితి.<ref name="Rad2012" /> ప్రారంభ లక్షణాలు పెద్ద మొత్తంలో మూత్రం ఉత్పత్తి చేయటం. మరింత తీవ్రమైన లక్షణాలలో [[తలనొప్పి]], బలహీనత, కండరాల తిమ్మిరి, వికారం , గందరగోళం ఉండవచ్చు.<ref name="Rad2012" /> సంక్లిష్టతలలో మూర్ఛలు , ద్రవాభిసరణ డిమైలినేషన్ సిండ్రోమ్ ఉండవచ్చు.<ref name="Rad2012" />
ఇది [[స్కిజోఫ్రీనియా|స్కిజోఫ్రెనియా]] , [[అనోరెక్సియా నెర్వోసా|అనోరెక్సియా]], పిల్లల దుర్వినియోగం, పారవశ్య ఉపయోగం, నీరు త్రాగే పోటీలు లేదా [[వ్యాయామం]] చేసేటప్పుడు అదనపు ద్రవాలు తాగడం వంటి మానసిక పరిస్థితుల ఫలితంగా సంభవించవచ్చు. ఇతర కారణాలలో తగినంత ఉప్పు లేకుండా అధిక ఇంట్రావీనస్ షుగర్ ద్రావణం , ఒక వ్యక్తి అధిక మొత్తంలో నీరు తాగమని బలవంతం చేయబడే చిత్రహింసల పద్ధతి ఉన్నాయి.<ref name="Rad2012" /> అంతర్లీన యంత్రాంగంలో మూత్రపిండాలు తొలగించగల దానికంటే ఎక్కువ నీటిని ప్రవేశపెట్టడం వల్ల రక్తంలో సోడియం తక్కువగా ఉంటుంది.<ref name="Rad2012" /> రక్తం హైపోటానిక్గా మారినప్పుడు [[మస్తిష్క వాపు|మెదడు ఉబ్బుతుంది]].<ref name="Rad2012" />
క్రీడల్లో నివారణ అనేది ఒకరి దాహం తీర్చడానికి మద్యపానం చేయడం.<ref name="Sie2015">{{Cite paper|title=Fatal water intoxication and cardiac arrest in runners during marathons: prevention and treatment based on validated clinical paradigms.|date=October 2015}}</ref> క్రీడా పానీయాల కంటే నోటి ద్వారా నిర్జలీకరణ పరిష్కారాలను ఉపయోగించడం కూడా సహాయపడవచ్చు.<ref name="Sie2015" /> తేలికపాటి సందర్భాలలో, ద్రవాలను పరిమితం చేయడం సరిపోతుంది.<ref name="Met2018">{{Cite paper|title=Water Intoxication and Child Abuse.|date=January 2018}}</ref> తీవ్రమైన సందర్భాల్లో ఇంట్రావీనస్ హైపర్టోనిక్ సెలైన్ ఉపయోగించవచ్చు.<ref name="Sie2015" /> నీటి మత్తు అరుదు.<ref name="Rad2012">{{Cite paper|title=Forensic aspects of water intoxication: four case reports and review of relevant literature.|date=10 July 2012}}</ref> మూడు గంటల పాటు 6 లీటర్ల నీరు తాగడం వల్ల మరణం సంభవించింది.<ref>{{Cite paper|title=Strange but True: Drinking Too Much Water Can Kill|date=21 June 2007}}</ref> ఈ పరిస్థితిని కనీసం 1923 నుండి రౌన్ట్రీ వర్ణించింది..<ref>{{Cite paper|title=Hyponatremia caused by excessive intake of water as a form of child abuse|date=2013}}</ref><ref>{{Cite paper|title=WATER INTOXICATION|date=1 August 1923}}</ref>
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
ogtypb9mhdjvtom3dlabpck90ilopu6
4989156
4989155
2026-10-26T13:02:45Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989156
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =నీటి విషప్రభావం
|synonym =నీటి విషప్రయోగం,<ref name=Rad2012/> హైపోటోనిక్ హైపర్ హైడ్రేషన్,<ref name=Rad2012/> ఓవర్హైడ్రేషన్, నీటి విషపూరితత,<ref name=Stat2023>{{cite journal |last1=Peechakara |first1=BV |last2=Gupta |first2=M |title=Water Toxicity. |journal=StatPearls |date=January 2023 |pmid=30725916}}</ref> నీటి టాక్సేమియా
|image =Glass-half-full.jpeg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =
|pronounce =
|specialty = విష శాస్త్రం , క్లిష్టమైన సంరక్షణ వైద్యం
|symptoms = అధిక మూత్రవిసర్జన , తలనొప్పి , బలహీనత, కండరాల తిమ్మిర్లు, వికారం, గందరగోళం<ref name=Rad2012/>
|complications = మూర్ఛలు , ఆస్మోటిక్ డీమైలినేషన్ సిండ్రోమ్<ref name=Rad2012/>
|onset =
|duration =
|types =
|causes =అధికంగా నీరు త్రాగడం<ref name=Rad2012/>
|risks =మానసిక పరిస్థితులు , బాలల దుర్వినియోగం , ఎక్స్టసీ , నీళ్ళు తాగే పోటీలు , వ్యాయామం చేసేటప్పుడు అధిక ద్రవాలు<ref name=Rad2012/><ref name=Noa2006>{{cite journal |vauthors=Noakes TD, Speedy DB |title=Case proven: exercise associated hyponatraemia is due to overdrinking. So why did it take 20 years before the original evidence was accepted? |journal=British Journal of Sports Medicine |volume=40 |issue=7 |pages=567–72 |date=July 2006 |pmid=16799109 |pmc=2564296 |doi=10.1136/bjsm.2005.020354}}</ref>
|diagnosis =
|differential =
|prevention =క్రీడల సమయంలో దాహం తీర్చుకోవడానికి తాగడం, ఓరల్ రీహైడ్రేషన్ ద్రావణాలు<ref name=Sie2015/>
|treatment =
|medication = ద్రవాలను పరిమితం చేయడం , ఇంట్రావీనస్ హైపర్టోనిక్ సెలైన్<ref name=Met2018/><ref name=Sie2015/>
|prognosis =
|frequency =అరుదైన<ref name=Rad2012/>
|deaths =
}}
'''నీటి మత్తు''' ('''WI''') అనేది అధిక మొత్తంలో నీరు తాగడం వల్ల సంభవించే ఒక పరిస్థితి.<ref name="Rad2012" /> ప్రారంభ లక్షణాలు పెద్ద మొత్తంలో మూత్రం ఉత్పత్తి చేయటం. మరింత తీవ్రమైన లక్షణాలలో [[తలనొప్పి]], బలహీనత, కండరాల తిమ్మిరి, వికారం , గందరగోళం ఉండవచ్చు.<ref name="Rad2012" /> సంక్లిష్టతలలో మూర్ఛలు , ద్రవాభిసరణ డిమైలినేషన్ సిండ్రోమ్ ఉండవచ్చు.<ref name="Rad2012" />
ఇది [[స్కిజోఫ్రీనియా|స్కిజోఫ్రెనియా]] , [[అనోరెక్సియా నెర్వోసా|అనోరెక్సియా]], పిల్లల దుర్వినియోగం, పారవశ్య ఉపయోగం, నీరు త్రాగే పోటీలు లేదా [[వ్యాయామం]] చేసేటప్పుడు అదనపు ద్రవాలు తాగడం వంటి మానసిక పరిస్థితుల ఫలితంగా సంభవించవచ్చు. ఇతర కారణాలలో తగినంత ఉప్పు లేకుండా అధిక ఇంట్రావీనస్ షుగర్ ద్రావణం , ఒక వ్యక్తి అధిక మొత్తంలో నీరు తాగమని బలవంతం చేయబడే చిత్రహింసల పద్ధతి ఉన్నాయి.<ref name="Rad2012" /> అంతర్లీన యంత్రాంగంలో మూత్రపిండాలు తొలగించగల దానికంటే ఎక్కువ నీటిని ప్రవేశపెట్టడం వల్ల రక్తంలో సోడియం తక్కువగా ఉంటుంది.<ref name="Rad2012" /> రక్తం హైపోటానిక్గా మారినప్పుడు [[మస్తిష్క వాపు|మెదడు ఉబ్బుతుంది]].<ref name="Rad2012" />
క్రీడల్లో నివారణ అనేది ఒకరి దాహం తీర్చడానికి మద్యపానం చేయడం.<ref name="Sie2015">{{Cite paper|title=Fatal water intoxication and cardiac arrest in runners during marathons: prevention and treatment based on validated clinical paradigms.|date=October 2015}}</ref> క్రీడా పానీయాల కంటే నోటి ద్వారా నిర్జలీకరణ పరిష్కారాలను ఉపయోగించడం కూడా సహాయపడవచ్చు.<ref name="Sie2015" /> తేలికపాటి సందర్భాలలో, ద్రవాలను పరిమితం చేయడం సరిపోతుంది.<ref name="Met2018">{{Cite paper|title=Water Intoxication and Child Abuse.|date=January 2018}}</ref> తీవ్రమైన సందర్భాల్లో ఇంట్రావీనస్ హైపర్టోనిక్ సెలైన్ ఉపయోగించవచ్చు.<ref name="Sie2015" /> నీటి మత్తు అరుదు.<ref name="Rad2012">{{Cite paper|title=Forensic aspects of water intoxication: four case reports and review of relevant literature.|date=10 July 2012}}</ref> మూడు గంటల పాటు 6 లీటర్ల నీరు తాగడం వల్ల మరణం సంభవించింది.<ref>{{Cite paper|title=Strange but True: Drinking Too Much Water Can Kill|date=21 June 2007}}</ref> ఈ పరిస్థితిని కనీసం 1923 నుండి రౌన్ట్రీ వర్ణించింది..<ref>{{Cite paper|title=Hyponatremia caused by excessive intake of water as a form of child abuse|date=2013}}</ref><ref>{{Cite paper|title=WATER INTOXICATION|date=1 August 1923}}</ref>
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
e3dy1vfb17y0ylivgye1vhhuyj9m6bh
వికీపీడియా:నిర్వాహకుల పనుల సమీక్ష/ప్రణయ్రాజ్ వంగరి/2026 జనవరి - 2026 జూన్
4
513893
4989158
2026-10-26T13:03:11Z
Pranayraj1985
29393
[[WP:AES|←]]Created page with '{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు చెయ్యాల్సిన కనీసమాత్రపు పని ఎంతో సముదాయం నిర్ణయించింది. ఆ సూచనల మేరక...'
4989158
wikitext
text/x-wiki
{{ప్రణయ్రాజ్ వంగరి నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు}}[[వికీపీడియా:నిర్వాహకత్వ హక్కుల ఉపసంహరణ]] పేజీలో నిర్వాహకులు చెయ్యాల్సిన కనీసమాత్రపు పని ఎంతో సముదాయం నిర్ణయించింది. ఆ సూచనల మేరకు 2019 మార్చి నుండి ఇప్పటివరకు 13 సార్లు ఆరు నెలల సమీక్ష చేసుకుంటూ వస్తున్నాను. ఇది 14వ సమీక్ష. 2026 జనవరి 1 నుండి 2026 జూన్ 30 వరకు ఉన్న 6 నెలల కాలంలో నేను చేసిన నిర్వాహకత్వ పనుల వివరాలను ఈ పేజీలో పెట్టాను. ఈ లెక్క లోకి ప్రధాన పేరుబరిలో చేసిన మార్పుచేర్పులు రావు కాబట్టి, వాటిని పరిగణించలేదు.
=== నిర్వాహక చర్యలు ===
ఈ కాలంలో నేను చేసిన మొత్తం నిర్వాహక చర్యలు: 0. ఈ నిర్వాహక చర్యల వివరాలను ఎక్స్ టూల్స్ పరికరంలో చూడవచ్చు.
https://xtools.wmcloud.org/adminstats/te.wikipedia.org/2026-01-01/2026-06-30?actions=delete|revision-delete|log-delete|restore|re-block|unblock|re-protect|unprotect|rights|merge|import|abusefilter|contentmodel
=== పేరుబరి వారీగా నా దిద్దుబాట్లు: ===
* వికీపీడియా: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/4/2026-01-01/2026-06-30 2]. ఇందులో రచ్చబండలో రాసినవి:
* మూస: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/10/2026-01-01/2026-06-30 0]
* సహాయం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/12/2026-01-01/2026-06-30 0]
* వర్గం: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/14/2026-01-01/2026-06-30 5]
* మీడియావికీ: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/8/2026-01-01/2026-06-30 0]
* మాడ్యూల్: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/828/2026-01-01/2026-06-30 0]
ఈ కాలంలో ట్రాన్స్లేట్వికీలో నేను చేసిన అనువాదాల సంఖ్య: [https://translatewiki.net/w/i.php?target=Pranayraj1985&namespace=all&tagfilter=&start=2026-01-01&end=2026-06-30&limit=500&title=Special%3AContributions 0] ఇవన్నీ మీడియావికీ కోసం చేసినవే.
నా నిర్వాహకత్వం గురించి చెప్పేదేమైనా ఉంటే, ముఖ్యంగా విమర్శ ఉంటే, దీని చర్చా పేజీలో రాయండి.
----ఈ కాలంలో నేను చేసిన '''మొత్తం''' దిద్దుబాట్లు: [https://xtools.wmflabs.org/sc/te.wikipedia.org/Pranayraj1985/all/2026-01-01/2026-06-30 638]
[[వర్గం:వికీపీడియా నిర్వాహకత్వ సమీక్షలు|Pranayraj1985]]
q7fxeuoly7nchefnuummqv23aju6htj
డ్యూచెన్ మస్కులర్ డిస్ట్రోఫీ
0
513894
4989159
2026-10-26T13:03:36Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1501706|Duchenne_muscular_dystrophy]] to:te #mdwikicx
4989159
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Duchenne muscular dystrophy
|synonym =
|image =Duchenne-muscular-dystrophy.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =[[Microscopic scale|Microscopic]] image of the calf muscle from a person with Duchenne muscular dystrophy. Cross section of muscle shows extensive replacement of [[muscle fiber]]s by [[adipose cells|fat cells]].
|pronounce =
|specialty =[[Medical genetics]], [[pediatrics]]
|symptoms =[[Muscle weakness]], trouble standing up, [[scoliosis]]<ref name=NIH2016/><ref name=NIH2016Re/>
|complications =
|onset =Around age 4<ref name=NIH2016/>
|duration =
|types =
|causes =[[Genetic disorder|Genetic]] ([[X-linked recessive inheritance|X-linked recessive]])<ref name=NIH2016Re/>
|risks =
|diagnosis =[[Genetic testing]]<ref name=NIH2016Re/>
|differential =
|prevention =
|treatment =[[Physical therapy]], [[orthopedic brace|braces]], surgery, [[assisted ventilation]]<ref name=NIH2016/><ref name=NIH2016Re/>
|medication =
|prognosis =Average [[life expectancy]] 26<ref name=Lis2011/>
|frequency =1 in 5,000 males at birth;<ref name=NIH2016Re/> much rarer in females<ref name=Noz2016>{{cite journal| author=Nozoe KT, Akamine RT, Mazzotti DR, Polesel DN, Grossklauss LF, Tufik S| title=Phenotypic contrasts of Duchenne Muscular Dystrophy in women: Two case reports. | journal=Sleep Sci | year= 2016 | volume= 9 | issue= 3 | pages= 129–133 | pmid=28123647 | doi=10.1016/j.slsci.2016.07.004 | pmc=5241604}}</ref>
|deaths =
}}
'''డచెన్ [[కండరాల బలహీనత]]''' ('''DMD''') అనేది ప్రధానంగా అబ్బాయిలను ప్రభావితం చేసే తీవ్రమైన కండరాల బలం తగ్గింపు రకం.<ref name="NIH2016Re">{{Cite web|title=Muscular Dystrophy: Hope Through Research|url=http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/detail_md.htm#180483171|website=NINDS|access-date=12 September 2016|date=March 4, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930165657/http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/detail_md.htm#180483171|archive-date=30 September 2016}}</ref> కండరాల బలహీనత సాధారణంగా నాలుగు సంవత్సరాల వయస్సులో ప్రారంభమవుతుంది , త్వరగా క్షీణిస్తుంది.<ref name="NIH2016">{{Cite web|title=NINDS Muscular Dystrophy Information Page|url=http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/md.htm|website=NINDS|access-date=12 September 2016|date=March 4, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160730004520/http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/md.htm|archive-date=30 July 2016}}</ref> కండరాల నష్టం సాధారణంగా మొదట తొడలు , [[శ్రోణి మేఖల|పొత్తికడుపు]] తరువాత చేతుల్లో సంభవిస్తుంది.<ref name="NIH2016Re" /> ఇది నిలబడటానికి ఇబ్బంది కలిగించవచ్చు.<ref name="NIH2016Re" /> చాలా మంది 12 సంవత్సరాల వయస్సులో నడవలేకపోతున్నారు.<ref name="NIH2016" /> పెరిగిన కొవ్వు కారణంగా ప్రభావితమైన కండరాలు పెద్దవిగా కనిపించవచ్చు.<ref name="NIH2016Re" /> [[పార్శ్వగూని]] కూడా సాధారణం.<ref name="NIH2016Re" /> కొందరికి [[మేధోవైకల్యం|మేధో వైకల్యం]] ఉండవచ్చు..<ref name="NIH2016Re" /> లోపభూయిష్ట జన్యువు ఒకే కాపీని కలిగి ఉన్న స్త్రీలు తేలికపాటి లక్షణాలను చూపవచ్చు.<ref name="NIH2016Re" />
ఈ రుగ్మత X-లింక్డ్ రిసెసివ్.<ref name="NIH2016Re" /> మూడింట రెండు వంతుల కేసులు ఒక వ్యక్తి తల్లి నుండి వారసత్వంగా వస్తాయి, మూడింట ఒక వంతు కేసులు కొత్త [[ఉత్పరివర్తనము|మ్యుటేషన్]] కారణంగా సంభవిస్తాయి.<ref name="NIH2016Re" /> ఇది [[మాంసకృత్తులు|ప్రోటీన్]] డిస్ట్రోఫిన్ [[జన్యువు]] మ్యుటేషన్ వల్ల సంభవిస్తుంది.<ref name="NIH2016Re" /> కండరాల ఫైబర్ కణ పొర నిర్వహించడానికి డిస్ట్రోఫిన్ ముఖ్యం.<ref name="NIH2016Re" /> జన్యు పరీక్ష తరచుగా పుట్టినప్పుడు రోగ నిర్ధారణ చేయగలదు.<ref name="NIH2016Re" /> బాధితుల రక్తంలో క్రియేటిన్ కినేస్ కూడా అధిక స్థాయిలో ఉంటుంది.<ref name="NIH2016Re" />
తెలిసిన నివారణ లేనప్పటికీ, భౌతిక చికిత్స, కలుపులు , దిద్దుబాటు శస్త్రచికిత్స కొన్ని లక్షణాలతో సహాయపడవచ్చు.<ref name="NIH2016" /> శ్వాస కండరాల బలహీనత ఉన్నవారికి సహాయక వెంటిలేషన్ అవసరం కావచ్చు.<ref name="NIH2016Re" /> ఉపయోగించే మందులలో కండరాల క్షీణతను తగ్గించడానికి స్టెరాయిడ్లు, మూర్ఛలను , కొన్ని కండరాల కార్యకలాపాలను నియంత్రించడానికి యాంటికాన్వల్సెంట్స్ , మరణిస్తున్న కంకండర కణాలు నష్టం కలిగించడానికి ఇమ్యునోస్ప్రెసెంట్స్ ఉన్నాయి.<ref name="NIH2016" />
DMD పుట్టినప్పుడు 5,000 మంది పురుషులలో ఒకరిని ప్రభావితం చేస్తుంది.<ref name="NIH2016Re" /> ఇది అత్యంత సాధారణమైన కండరాల బలహీనత రకం.<ref name="NIH2016Re" /> సగటు ఆయుర్దాయం 26° అయితే, అద్భుతమైన సంరక్షణతో, కొందరు వారి 30 లేదా 40ల మధ్య జీవించవచ్చు.<ref name="Lis2011">{{Cite book|last=Lisak|first=Robert P.|last2=Truong|first2=Daniel D.|last3=Carroll|first3=William|last4=Bhidayasiri|first4=Roongroj|title=International Neurology|date=2011|publisher=Wiley|isbn=9781444317015|page=222|url=https://books.google.com/books?id=BxWOErb3sEgC&pg=PA222}}</ref><ref name="NIH2016Re" /> చికిత్సగా జన్యు చికిత్స, మానవులలో అధ్యయనం యొక్క ప్రారంభ దశల్లో ఉంది.<ref name="NIH2016Re" />
== సూచనలు ==
{{Reflist}}
3g5c288nmvunwtsmy5h3otbkwgsy9jg
4989160
4989159
2026-10-26T13:06:11Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989160
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =డ్యూచెన్ మస్కులర్ డిస్ట్రోఫీ
|synonym =
|image =Duchenne-muscular-dystrophy.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =డ్యూచెన్ మస్కులర్ డిస్ట్రోఫీ ఉన్న వ్యక్తి పిక్క కండరం సూక్ష్మదర్శిని చిత్రం. కండరం అడ్డుకోతలో కండర తంతువుల స్థానంలో కొవ్వు కణాలు విస్తృతంగా ఏర్పడినట్లు కనిపిస్తుంది.
|pronounce =
|specialty = వైద్య జన్యుశాస్త్రం , శిశువైద్యం
|symptoms =కండరాల బలహీనత , నిలబడటంలో ఇబ్బంది, స్కోలియోసిస్<ref name=NIH2016/><ref name=NIH2016Re/>
|complications =
|onset =సుమారు 4 సంవత్సరాల వయస్సులో<ref name=NIH2016/>
|duration =
|types =
|causes = జన్యుపరమైన ( X-లింక్డ్ రిసెసివ్ )<ref name=NIH2016Re/>
|risks =
|diagnosis =జన్యు పరీక్ష<ref name=NIH2016Re/>
|differential =
|prevention =
|treatment = ఫిజికల్ థెరపీ , బ్రేసెస్ , సర్జరీ, అసిస్టెడ్ వెంటిలేషన్<ref name=NIH2016/><ref name=NIH2016Re/>
|medication =
|prognosis = సగటు ఆయుర్దాయం 26<ref name=Lis2011/>
|frequency =పుట్టినప్పుడు 5,000 మంది మగవారిలో 1;<ref name=NIH2016Re/>ఆడవారిలో చాలా అరుదు<ref name=Noz2016>{{cite journal| author=Nozoe KT, Akamine RT, Mazzotti DR, Polesel DN, Grossklauss LF, Tufik S| title=Phenotypic contrasts of Duchenne Muscular Dystrophy in women: Two case reports. | journal=Sleep Sci | year= 2016 | volume= 9 | issue= 3 | pages= 129–133 | pmid=28123647 | doi=10.1016/j.slsci.2016.07.004 | pmc=5241604}}</ref>
|deaths =
}}
'''డచెన్ [[కండరాల బలహీనత]]''' ('''DMD''') అనేది ప్రధానంగా అబ్బాయిలను ప్రభావితం చేసే తీవ్రమైన కండరాల బలం తగ్గింపు రకం.<ref name="NIH2016Re">{{Cite web|title=Muscular Dystrophy: Hope Through Research|url=http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/detail_md.htm#180483171|website=NINDS|access-date=12 September 2016|date=March 4, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160930165657/http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/detail_md.htm#180483171|archive-date=30 September 2016}}</ref> కండరాల బలహీనత సాధారణంగా నాలుగు సంవత్సరాల వయస్సులో ప్రారంభమవుతుంది , త్వరగా క్షీణిస్తుంది.<ref name="NIH2016">{{Cite web|title=NINDS Muscular Dystrophy Information Page|url=http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/md.htm|website=NINDS|access-date=12 September 2016|date=March 4, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160730004520/http://www.ninds.nih.gov/disorders/md/md.htm|archive-date=30 July 2016}}</ref> కండరాల నష్టం సాధారణంగా మొదట తొడలు , [[శ్రోణి మేఖల|పొత్తికడుపు]] తరువాత చేతుల్లో సంభవిస్తుంది.<ref name="NIH2016Re" /> ఇది నిలబడటానికి ఇబ్బంది కలిగించవచ్చు.<ref name="NIH2016Re" /> చాలా మంది 12 సంవత్సరాల వయస్సులో నడవలేకపోతున్నారు.<ref name="NIH2016" /> పెరిగిన కొవ్వు కారణంగా ప్రభావితమైన కండరాలు పెద్దవిగా కనిపించవచ్చు.<ref name="NIH2016Re" /> [[పార్శ్వగూని]] కూడా సాధారణం.<ref name="NIH2016Re" /> కొందరికి [[మేధోవైకల్యం|మేధో వైకల్యం]] ఉండవచ్చు..<ref name="NIH2016Re" /> లోపభూయిష్ట జన్యువు ఒకే కాపీని కలిగి ఉన్న స్త్రీలు తేలికపాటి లక్షణాలను చూపవచ్చు.<ref name="NIH2016Re" />
ఈ రుగ్మత X-లింక్డ్ రిసెసివ్.<ref name="NIH2016Re" /> మూడింట రెండు వంతుల కేసులు ఒక వ్యక్తి తల్లి నుండి వారసత్వంగా వస్తాయి, మూడింట ఒక వంతు కేసులు కొత్త [[ఉత్పరివర్తనము|మ్యుటేషన్]] కారణంగా సంభవిస్తాయి.<ref name="NIH2016Re" /> ఇది [[మాంసకృత్తులు|ప్రోటీన్]] డిస్ట్రోఫిన్ [[జన్యువు]] మ్యుటేషన్ వల్ల సంభవిస్తుంది.<ref name="NIH2016Re" /> కండరాల ఫైబర్ కణ పొర నిర్వహించడానికి డిస్ట్రోఫిన్ ముఖ్యం.<ref name="NIH2016Re" /> జన్యు పరీక్ష తరచుగా పుట్టినప్పుడు రోగ నిర్ధారణ చేయగలదు.<ref name="NIH2016Re" /> బాధితుల రక్తంలో క్రియేటిన్ కినేస్ కూడా అధిక స్థాయిలో ఉంటుంది.<ref name="NIH2016Re" />
తెలిసిన నివారణ లేనప్పటికీ, భౌతిక చికిత్స, కలుపులు , దిద్దుబాటు శస్త్రచికిత్స కొన్ని లక్షణాలతో సహాయపడవచ్చు.<ref name="NIH2016" /> శ్వాస కండరాల బలహీనత ఉన్నవారికి సహాయక వెంటిలేషన్ అవసరం కావచ్చు.<ref name="NIH2016Re" /> ఉపయోగించే మందులలో కండరాల క్షీణతను తగ్గించడానికి స్టెరాయిడ్లు, మూర్ఛలను , కొన్ని కండరాల కార్యకలాపాలను నియంత్రించడానికి యాంటికాన్వల్సెంట్స్ , మరణిస్తున్న కంకండర కణాలు నష్టం కలిగించడానికి ఇమ్యునోస్ప్రెసెంట్స్ ఉన్నాయి.<ref name="NIH2016" />
DMD పుట్టినప్పుడు 5,000 మంది పురుషులలో ఒకరిని ప్రభావితం చేస్తుంది.<ref name="NIH2016Re" /> ఇది అత్యంత సాధారణమైన కండరాల బలహీనత రకం.<ref name="NIH2016Re" /> సగటు ఆయుర్దాయం 26° అయితే, అద్భుతమైన సంరక్షణతో, కొందరు వారి 30 లేదా 40ల మధ్య జీవించవచ్చు.<ref name="Lis2011">{{Cite book|last=Lisak|first=Robert P.|last2=Truong|first2=Daniel D.|last3=Carroll|first3=William|last4=Bhidayasiri|first4=Roongroj|title=International Neurology|date=2011|publisher=Wiley|isbn=9781444317015|page=222|url=https://books.google.com/books?id=BxWOErb3sEgC&pg=PA222}}</ref><ref name="NIH2016Re" /> చికిత్సగా జన్యు చికిత్స, మానవులలో అధ్యయనం యొక్క ప్రారంభ దశల్లో ఉంది.<ref name="NIH2016Re" />
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
p05cgxbuh02zvrpmjnxol9lyis6c2p7
కోదండేర మడప్ప కరియప్ప
0
513895
4989174
2026-10-26T13:58:25Z
Brjswiki
137150
"[[:en:Special:Redirect/revision/1379844167|K. M. Cariappa]]" పేజీని అనువదించి సృష్టించారు
4989174
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox officeholder|honorific-prefix=[[Field Marshal (India)|Field Marshal]]|honorific-suffix=|image=General K. M. Cariappa.jpg|caption=|office=Indian [[High commissioner (Commonwealth)|High Commissioner]] to {{awrap|Australia and New Zealand}}|termstart=1954|termend=1956|predecessor=M.S. Duleepsinghji|successor=K. R. P. Singh|order1=4th|office1=Chairman of the Chiefs of Staff Committee|termstart1=14 October 1951|termend1=14 January 1953|president1=[[Rajendra Prasad]]|primeminister1=[[Jawaharlal Nehru]]|predecessor1=[[Edward Parry (Royal Navy officer)|Edward Parry]]|successor1=[[Mark Pizey]]|order2=2nd|office2=Commander-in-Chief, Indian Army <!-- (now COAS) -->|termstart2=15 January 1949|termend2=14 January 1953|1blankname2=[[Governor-General of India|Governor-General]]|1namedata2=[[C. Rajagopalachari]] (until 1950)|president2=Rajendra Prasad (from 1950)|primeminister2=Jawaharlal Nehru|predecessor2=[[Roy Bucher|F. R. Roy Bucher]]|successor2=[[Rajendrasinhji Jadeja]]|birth_date={{Birth date|df=yes|1899|01|28}}|death_date={{Death date and age|df=yes|1993|05|15|1899|01|28}}|birth_place=[[Shanivarsanthe]], [[Coorg Province]], British India (now [[Kodagu district]], [[Karnataka]], India)|death_place=[[Bangalore]], Karnataka, India}}ఫీల్డ్ మార్షల్ '''కోదండేరా మాదప్ప కరియప్ప''' (28 జనవరి 1899-15 మే 1993) భారత చరిత్రలో అత్యంత ప్రతిష్టాత్యకమైన భారత వ్యక్తి. అయన భారత సైన్యానికి మొదటి ఇండియన్ కమాండర్-ఇన్- చీఫ్ (C-in-C ) గా సేవలందించారు. 1947 నాటి ఇండో - పాకిస్తాన్ యుద్ధంలో పశ్చిమ భారత దళాలకు ఆయన నాయకత్వం వహించారు. భారత సైన్యంలో అత్యుత్తమైన మైన ఐదు నక్షత్రాల (5-Star) 'ఫీల్డ్ మార్షల్ ' హోదాను అందుకున్న ఇద్దరు అధికారులలో ఈయన ఒకరు; మరొకరు ఫీల్డ్ మార్షల్ సామ్ మానెక్ షా [1].
దాదాపు మూడు దశాబ్దాల పాటు సాగిన విశిష్ట కరియప్ప జీవితం. [[కొడగు జిల్లా]] [[మడికేరి|మడకేరి]] లో జన్మించిన కరియప్ప [[మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం]] ముగిసిన వెంటనే [[బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ]]<nowiki/>లో చేరాడు. తరువాత, కర్ణాటక పదాతిదళంలో కరియప్ప, మొదటి లెఫ్టినెంట్గా నియమితులయ్యారు . కరియప్ప తన వృత్తి జీవితం ప్రారంభంలోనే 1/7 రాజపుత్రులపై స్థిరపడటానికి ముందు బహుళ రెజిమెంట్ల మధ్య బదిలీ చేయబడ్డాడు. తరువాత కరియప్పకు 1/7 రాజపుట్ శాశ్వత రెజిమెంట్ గా మారింది.
క్యూట్ల స్టాఫ్ కాలేజీకి హాజరైన కరియప్ప, మొదటి భారతీయ సైనిక అధికారి. చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్ గా నాయకత్వం వహించిన మొదటి భారతీయుడు కూడా కరియప్పనే. ఇంపీరియల్ డిఫెన్సె కాలేజీలో సైనిక శిక్షణ పొందేందుకు ఇద్దరు భారతీయులు ఎంపికయ్యారు. వారిలో కరియప్ప ఒకడు. ఇండియన్ ఆర్మీ యొక్క ఈస్టర్న్, వెస్టర్న్ కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ (C-in-C) గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు కరియప్ప. అంతకు ముందు వివిధ విభాగములు, కమాండర్ కార్యాలయములు (HQ). న్యూ ఢిల్లీ లోని జనరల్ HQ లలో కూడా రకరకాల స్టాఫ్ హోదాల్లో సేవలు అందించారు.
== ప్రారంభ జీవితం, విద్య ==
[[కూర్గ్ ప్రావిన్స్]] (ప్రస్తుత [[కొడగు జిల్లా]]) [[కర్ణాటక]] షానివర్సంతేలో కొడవ వంశానికి చెందిన రైతు కుటుంబంలో, కరియప్ప 28 జనవరి 1899 జన్మియించారు. ఆయన తండ్రి మాదప్ప రెవెన్యూ శాఖలో పనిచేశారు. నలుగురు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్న కుటుంబంలో కరియప్ప రెండవ సంతానం[3].
బంధువులు ఆప్యాయంగా "చిమ్మా" అని కరియప్పను పిలిచేవారు. మదికేరిలోని సెంట్రల్ హైస్కూల్లో విద్యను 1917లో పూర్తిచేశారు. తరువాత, కరియప్ప తన విద్యను మరింత కొనసాగించడానికి చెన్నైలోని ప్రెసిడెన్సీ కాలేజీలో చేరాడు[3]. కళాశాలలో ఉన్నప్పుడు భారతీయులను సైన్యంలో నియమించుకుంటున్నారని, వారికి భారతదేశంలో సైనిక శిక్షణ ఇవ్వాల్సి ఉందని కరియప్ప తెలుసుకున్నాడు. సైనికుడిగా సేవ చేయాలనీ కరియప్ప సైనిక శిక్షణ కోసం దరఖాస్తు చేసుకున్నాడు[4]. మొత్తము 70 మంది దరఖాస్తులు చేసుకొన్నారు. ఎన్నికైన 42 అభ్యర్థులకు ఇండోర్లో లోని 'డాలీ క్యాడెట్ కళాశాల' ప్రవేశం పొందారు. వారిలో కరియప్ప ఒకడు. తన సైనిక శిక్షణ అన్ని అంశాలలో బాగుగా స్కోర్ చేసి, కరియప్ప తరగతిలోనే ఏడవ స్థానంలో నిలిచాడు[4].
== సైనిక వృత్తి ==
=== ప్రారంభ సేవ ===
కరియప్ప డిసెంబర్ 1, 1919న గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తిచేసాడు. తాత్కాలిక కమిషన్ కూడా పొందాడు. కరియప్పకు పెర్మనెంట్ (శాశ్వత) కమిషన్ మంజూరు చేయబడినది సెప్టెంబర్ 9, 1922 కానీ అమలులోకి వచ్చేది జులై 17, 1920 ఇది కరియప్ప ర్యాంకును జూనియర్ గా మార్చడానికి మాత్రమే జరిగినది. కానీ జులై 16, 1920న అక్కడ అధికారులు రాయల్ మిలిటరీ కాలేజీ, సందుర్స్ట్ నుండి ఉతీర్ణుడైనారు[2][4]. కరియప్ప బొంబాయి (ఇప్పుడు ముంబై) లోని 88వ కర్ణాటక పదాతిదళానికి చెందిన 2వ బెటాలియన్ కు తాత్కాలిక సెకండ్ లెఫ్టనెంట్ గా నియమించబడ్డాడు[6]. కరియప్ప డిసెంబర్ 1, 1920 తాత్కాలిక లెఫ్టనెంట్ గా పదోన్నతి పొందాడు[3]. తరువాత, కరియప్ప 2/125 నేపియర్ రైఫిల్స్ బదిలీ చేయబడ్డాడు. ఇది 1920లో మెసొపొటేమియాకు (ప్రస్తుతం ఇరాక్ లో ఉంది) తరలివెల్లింది. కరియప్ప జులై 17, 1921 లెఫ్టనెంట్ గా పదోన్నతి పొందాడు[4]. భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, అయన జూన్ 1922లో 37వ ప్రిన్స్ అఫ్ వేల్స్ ఓన్ డోగ్రాస్ (37th Prince of Wales Own ప్రస్తుతం ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లో ఉంది ) డోగ్రాస్ రెజిమెంట్ లో నియమితులయ్యారు[6]. ఆతరువాత కరియప్ప 1/17 రాజపుట్ రెజిమెంట్ కు బదలీ చేయబడ్డాడు. ఇదే అయన శాశ్వత రెజిమెంట్ నివాసంగా (home) మారింది[9].
1925లో కరియప్ప ఐరోపాతో పటు యునైటెడ్ స్టేట్స్, జపాన్, చైనా లలో ప్రపంచ పర్యటనకు చేసాడు. అయన వివిధ దేశాలలోని అనేక మంది సైనికులు, పౌరులను కలుసుకొన్నారు. ఈ పర్యటన కరియప్ప కు ఎంతో విద్యాపరమైనదిగా నిలిచింది. దీని తర్వాత అయన జీవితం లో స్థిరపడగలిగాడు. కరియప్ప ఫతేగర్[9] లో సేవలు అందిస్తునప్పుడు ఆయన పేరు ను ఉచ్చరించడం కష్టంగా భావించిన ఒక బ్రిటిష్ అధికారి భార్య ఆయనకు 'కిప్పుర్' అనే ముద్దు పేరు పెట్టారు. కెరియప్పకు కెప్టెన్ గా[5] పదోన్నతి లభించినప్పటికీ, అనియమాకం 1931 వరకు అధికారికంగా గజెట్ లో ప్రచురించబడలేదు[6].
కరియప్ప 1931లో పెషావర్ జిల్లా హెడ్ క్వార్టర్స్ (HQ) లో డిప్యూటీ అసిస్టెంట్ క్వార్టర్ మాస్టర్ జనరల్ (DAQMG) గా నియమితలయ్యాడు. హెడ్ క్వార్టర్స్ లో ఆయనకు వచ్చిన అనుభవం, 1932లో రాయల్ యునైటెడ్ సర్వీసెస్ ఇంస్టిట్యూట్ లో చేసిన కోచింగ్, అలాగే స్మాల్ ఆర్మీ స్కూల్ (SAS), రాయల్ స్కూల్ అఫ్ ఆర్టిలరీ (RSA) హాజరైన కోర్సెస్ క్యూట్ట స్టాఫ్ కాలేజీ ప్రవేశ పరీక్షలు ఉతీర్ణత సాధించడానికి సహాయపడ్డాయి. ఈ కోర్సుకు హాజరైన మొదటి భారతీయ సైనిక అధికారి కరియప్ప[12]. సాధారణముగా కోర్స్ పూర్తి చేసిన తరువాత అధికారులకు స్టాఫ్ నియామకాలు ఇచ్చే వారైనప్పటికీ, కరియప్పకు మాత్రమూ రెండేళ్ల తరువాత స్టాఫ్ నియామకం లభించింది. అంతవరకు నార్త్-వెస్ట్ ఫ్రాంటియర్ లో తన మాతృ విభాగానికి (పేరెంట్ యూనిట్) కు సేవలు అందించాడు. 1936 మార్చ్ లో కరియప్పను డెక్కన్ ప్రాంతానికి స్టాఫ్ కెప్టెన్ గా నియమితులయ్యాడు[13]. 1938 లో కరియప్ప పదోన్నతి పొందాడు. తరువాత, డిప్యూటీ అసిస్టెంట్, క్వార్టర్ మాస్టర్ జనరల్ (DAA- OMG) గా నియమితులయ్యాడు[13].
=== రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ===
1939లో, భారత సైన్యంలోని అధికారి హోదాలను భారతీయకరణ (Indianisation) చేయడానికి గల అవకాశాలను పరిశీలించడానికి స్క్రీన్ కమిటీ ఏర్పాటు చేసారు . క్యారియప్పకు 19 సంవత్సరాల సుదీర్ఘ అనుభవంతో అత్యంత సీనియర్ భారతీయ అధికారులలో ఒకరిగా ఉన్నందున, కరియప్పతో పలుమార్లు చర్చలు జరిగింది. ఆసమయంలో సైన్యంలో భారతీయ అధికారులపట్ల చూపుతున్న విపక్షపై కరియప్ప తన అసంతృప్తిని వ్యక్తం చేసాడు. యురోపియన్ అధికారులకు లభించే నియామకాలు,పదోన్నతులు, ప్రయోజనాలు, అలవెన్సుసులకు అర్హులు, కానీ భారతీయా అదికారులు అర్హులు కాదు[15].
[[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]] ప్రారంభమైన తరువాత, డేరాజత్ లో ఉన్న 20వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ కు 'బ్రిగేడ్ మేజర్' గా నియమితలయ్యాడు. తరువాత, ఇరాక్ లో 10వ ఇండియన్ డివిజన్ DAQMG నియమితలయ్యాడు. జనరల్ (తరువాత ఫీల్డ్ మార్షల్ ) యొక్క DAA-క్వార్టర్ మాస్టర్ జెనెరల్ గా పనిచేస్తున్నప్పుడు, కరియప్ప ప్రతిభకు గాను ప్రశంసా పత్రం (మెన్షన్ ఇన్ డెస్పెటచెస్) పొందాడు. కరియప్ప ఇరాక్ , ఇరాన్, సిరియా లో 1941-42, తరువాత బర్మా లో 1943-44 పనిచేసాడు. మార్చ్ 1942లో భారత దేశానికీ తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, అయన ఫతేగడ్ లోని కొత్తగా ఏర్పాటైన 7వ రాజపుట్ మెషిన్ గన్ బెటాలియన్ కు సెకండ్-ఇన్-కమాండ్ గా నియమితులయ్యాడు. ఏప్రిల్ 15, 1942 న కెరియప్పకు యాక్టింగ్ లెఫ్టనెంట్ కల్నల్ గా పదోన్నతి లభించింది. తర్వాత, అదే బెటాలిన్ కు కమాండింగ్ ఆఫీసర్ గా నియమితులయ్యాడు. కెరియప్పకు జులై 15, తాత్కాలిక లెఫ్టన్ట్ కల్నల్ గా పదోన్నతి పొందాడు[8]. ఈ నియామకంతో ఒక బెటాలియన్ కు నాయకత్వము వహించిన (కమాండ్ చేసిన) మొదటి భారతీయుడిగా కరియప్ప నిలిచాడు[18]. కొత్తగా ఏర్పాటుచేసిన ఈ బెటాలియన్ పరిపాలన, శిక్షణ, ఆయుధాల నిర్వహణ పరంగా స్థిరపరచడంలో కరియప్ప విజయము సాధించాడు. కాలక్రమేణా ఈ విభాగాన్ని 52వ రాజపుత్ గా మార్చారు. 43వ ఇండియన్ డివిజన్ పరిధిలోకి తీసుకువచ్చారు. కొద్దీ నెలల వ్యవధిలోనే ఆ విభాగానికి రెండు మార్పులు, రెండు బదిలీలు జరిగాయి. మొదట బెటాలియన్ ను అర్మౌర్డ్ రెజిమెంట్ డివిజన్ గా మార్చెందుకు వీలుగా మెషిన్ గన్ల స్థానంలో ట్యాంకులను ప్రవేశపెట్టారు. కానీ త్వరలోనే ఆ బెటాలియన్ ఇంఫంట్రీగా మార్చి, 17/7 రాజపుట్ గా రూపకల్పన చేసారు. ఆతరువాత దానిని సికింద్రాబాదుకు తరలించారు. ఆ విభాగంలోని సైనికుల్లో త్రీవ ఆశాంతికి దారితీసింది. అయితే కరియప్ప ఈ పరిస్థితిని విజయవంతంగా అదుపులోనికి తెచ్చాడు[19].
1943 ఏప్రిల్ 1న, అయన ఈస్టర్న్ కమాండ్ ప్రధాన కార్యాలయంలో క్వార్టర్ మాస్టర్ జనరల్ (AQMG ) గా నియమితులైయ్యాడు. కరియప్ప యుద్ధరంగంలో పోరాడాలని కోరుకునప్పటికీ, ఆవకాశం ఆయనకు కలిసిరాలేదు. 1943 ఆగష్టు లో సౌత్ ఈస్ట్ ఆసియ కమాండ్ ఏర్పాటయి, దాని పరిధిలోనికి 14వ ఆర్మీ వచ్చినప్పుడు, కరియప్ప యుద్ధంలో చురుగ్గా పాల్గొనేందుకు స్వచంగా ముందుకు వచ్చాడు. కానీ ఆయనను తిరిగి బర్మాలోని బూడిదంగ్ లో నున్న 26వ ఇండియన్ డివిజన్ AQMG గా నియమించారు. జపాన్ సైన్యాన్ని అరకన్ నుండి వెన్నక్కి పంపించడంలో ఈ డివిజన్ కీలక పాత్ర పోషించింది. ఈ ఆపరేషన్ లో సేవలు అందించిన గాను జూన్ 1945లో కెరియప్పకు ఆర్డర్ అఫ్ బ్రిటిష్ ఎంపైర్ (OBE) పురస్కారం లభించింది.
1944 నవంబరు 1న, కరియప్ప బ్రిగేడియర్ యొక్క తాత్కాలిక హోదాకు పదోన్నతి పొందాడు. కానీ ఊహించిన విధంగా బ్రిగేడ్ యొక్క ఆదేశం ఇవ్వబడలేదు[8]. దానికి బదులుగా, అతను లెఫ్టినెంట్ జనరల్ సర్ హెన్రీ విల్కాక్స్ అధ్యక్షతన పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిటీలో సభ్యుడయ్యాడు. కరియప్ప మొదట్లో ఈ నియామకంతో సంతృప్తి చెందకపోయినా, సైనిక కార్యదర్శి నిరసన తెలిపినప్పటికీ, నాలుగు సంవత్సరాల తరువాత, సి-ఇన్-సి (C-in-Charge) గా బాధ్యతలు స్వీకరించినప్పుడు, పై అనుభవం ఎంతో సహాయపడింది. ఈ కమిటీ జనరల్ హెచ్క్యూ, వైస్రాయ్ సెక్రటేరియట్ తో కలిసి పనిచేసింది. ఇది బ్రిటిష్ సోపానక్రమం కరియప్పను అంచనా వేయడానికి అవకాశం ఇచ్చింది[20].
=== యుద్ధానంతర వృత్తి ===
1945 మే 1న, కరియప్ప బ్రిగేడియర్ గా పదోన్నతి పొందాడు. తద్వారా ఈ హోదాను పూర్తిగా పొందిన మొదటి భారతీయ అధికారిగా నిలిచాడు[10]. నవంబర్ లో కరియప్ప వజరిస్తాన్ లోని బన్ను ఫ్రొంటియర్ బ్రిగ్రేడ్ కు కమాండర్ గా బాధ్య తలు స్వీకరించాడు. ఇదే సమయములో కల్నల్ పాకిస్తాన్ మాజీ అధ్యక్షుడు జనరల్ అయూబ్ ఖాన్ (ఆతరువాత ఫీల్డ్ మార్షల్) (1962-69) గా ఉన్నప్పుడు, భారత దేశపు మొదటి కమాండేర్-ఇన్-చీఫ్ ఫీల్డ్ మార్షల్ కరియప్ప కింద పనిచేసారు. స్థానిక తెగలను బలవంతంగా అదుపులో ఉంచడానికి ప్రయత్నంచారు మునుపటి కమాండర్లు. వారిలాకాకుండా, కరియప్ప స్థానికులతో స్నేహపూర్వక సంబంధాలను పెంచుకున్నాడు. ప్రత్యామ్నాయ విధానాన్ని కూడా అవలంబించారు. ఇది చాల మెరుగైన వ్యూహంగా తరువాత నిరూపితమైనది. తాత్కాలిక ప్రభుత్వ అధినేతగా నెహ్రు బన్నును సందర్శించినప్పుడు, మరొక బ్రిగేడియర్ ఉన్న రజ్మక్ తో పోలిత్తే, అక్కడ అత్యంత శాంతియుత, స్థిరమైన వాతావరణం ఉండటం గమినించారు. గిరిజన తేగలతో కరియప్ప వ్యవహరించిన తీరు, నెహ్రూను ఎంతోగానో ఆకట్టుకుంది[23]. అలాగే ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ (INA ) ఖైదిలపట్ల చూపిన ఆదరణకు గాను కరియప్ప గొప్ప ప్రశంసలు అందుకొన్నారు. కరియప్ప INA కైదిలు ఉన్న ఒక శిబిరాన్ని సందర్సించినప్పుడు, అక్కడ వారి జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరచాలని కోరుకున్నారు. అలాగే ఎలాంటి తప్పు చేయని కొందరిని క్షమించాలని కోరుతూ కరియప్ప అడ్డుటెంట్ జనరల్ కు లేఖలు వ్రాసాడు. క్షమాపణ కొరిన వారిలో కల్నల్ ప్రేమ్ కుమార్ సెహెగల్, గురుబక్ష్ సింగ్ దిల్లోన్, షా నవాజ్ ఖాన్ కూడా ఉన్నారు. ఈ ఖైదులకు, భారత నాయకుల నుండి గొప్ప మద్దతు ఉందని, తరువాత దేశాన్ని పరిపాలిస్తారని, కరియప్ప ఎత్తి చూపాడు. దీనివలన, నిర్బధంలో ఉన్న చాల మంది ఖైదీలను విడుదల చేయడానికి బ్రిటిష్ అధికారులకు వీలుగలిగింది[24].
1947లో, ఉన్నత కమాండ్ కోర్స్ లకు హాజరయ్యేoదుకు వీలుగా యునైటెడ్ కింగ్డోమ్ లోని ఇంపీరియల్ డిఫెన్సె కాలేజీ లో శిక్షణ పొందడానికి ఎంపికైన మొదటి ఇద్దరు భారతీయులలో కరియప్ప ఒకరు[24]. ఇంపీరియల్ డిఫెన్సె కాలేజీ లోని గడిచిన అనుభవం, విభజన సమయములో భారత సైన్యాన్ని విభజించడం కెరియప్పకు సులభతరమైనది. కానీ ఈ విభజించడం, ఇద్దరిపై అంటే ఇండియా, పాకిస్తాన్ మధ్య ఎక్కువ ప్రభావాన్ని చూపు తుందని కరియప్ప భావించాడు. లేకుండా, అనుభవం లేని భారతీయ అధికారులు ఉన్నత కంమాండర్లుగా చేపట్టే ప్రమాదం ఉందని కరియప్ప బ్రిటిష్ అధికారులకు వివరించి సోపానక్రమం (క్రమానుగత శ్రేణి) ముందు ఉంచాడు. అయినప్పటికీ, సోపానక్రమం ద్వారా ఆందోళనలు పరిష్కారం కాలేదు. దేశ విభజన సమయంలో, ఆఫీసర్ ఇన్ ఛార్జ్ గా ఉన్న కరియప్ప[25] సైన్యం విభజనను, రెండు దేశాల మధ్య దాని ఆస్తుల పంపకాన్ని పర్యవేక్షించారు. 1947 జులై 30న కరియప్ప మేజర్ జనరల్ హోదాకు పదోన్నతి పొందాడు. బ్రిగేడియర్లు మహమ్మద్ అక్బర్ ఖాన్, మహారాజ్ శ్రీ రాజేంద్ర సింగ్, జడేజాలతో పాటు భారత సైన్యంలోని పోరాట విభాగంలో (combat army) ఈ హోదాకి పదోన్నతి పొందిన భారతీయులలో ఒకరిగా నిలిచారు[11].
=== స్వాతంత్య్రానంతరం ===
స్వాతంత్య్రం వచ్చిన తరువాత, కరియప్ప డిప్యూటీ చీఫ్ ఆఫ్ జనరల్ స్టాఫ్ గా నియమించారు[11][25]. నవంబర్ 1947లో లెఫ్టినెంట్ జనరల్ హోదాకు పదోన్నతి పొందిన తరువాత, ఆయన తూర్పు సైన్యం కమాండర్ గా నియమితులయ్యారు. జనవరి 1948లో కాశ్మీర్ పరిస్థితి దిగజారడం వల్ల, కరియప్పను తిరిగి రాజధానికి పిలిపించి, ఢిల్లీ, తూర్ప్ పంజాబ్ కమాండ్ లో జీఓసి-ఇన్-సి (GOC-in-C) గా నియమించారు. కరియప్ప పదవిని చేపట్టిన తరువాత, అయన వెంటనే వెస్ట్రన్ కమాండ్ గా పేరు మార్చారు. దాని కార్యాలముకూడా జమ్మూ మార్చారు. అప్పుడు డే ఉదంపూర్ లో లెఫ్టనెంట్ జనరల్ గా నున్న S.M. శ్రీనగేష్ ఆధ్వర్యంలో ఒక HQ ఏర్పాటుచేసి, లెఫ్టనెంట్ జనరల్ గా కోదండరా సుబయ్య తిమ్మయ్య ను GOC, జమ్మూ కాశ్మీర్ ఫోర్స్ (తరువాత 19వ డివిజన్ మార్చారు), ఆత్మ సింగ్ ను జమ్మూ, కాశ్మీర్ లెఫ్టనెంట్ గా నియమితలయ్యారు. దాని తరువాత 25వ డివిజన్ గా మార్చారు[27].
నౌషెరా, ఝాంగర్, పూంచ్, [[జోజి లా|జోజిల, ద్రాస్, కార్గిల్]] ప్రాంతాలను గెలవడం కోసం కరియప్ప ఆ తర్యాత వరుసగా ఆపరేషన్ కిప్పర్, ఈజీ, బైసన్ అనే మూడు దాడులు చేసాడు. 1948 జులై 6న, ఆర్మీ హెడ్ క్వార్టర్స్ (Army HQ) తన ముందస్తు అనుమతిలేకుండా పెద్ద సైనిక చర్యలు చేపట్టకూడదని కఠినమైన ఆదేశాలు జారీ చేసారు. దీనికి కరియప్ప త్రివ్యమైన నిరసన వ్యక్తం చేసాడు. ఇటువంటి విధానమువల్ల లెహ్, కార్గిల్, కాశ్మీర్ లోయలకు ముప్పు యెర్పడుతుందని పేర్కొన్నారు. ఇద్దరు బ్రిగ్రేడియర్లను శత్రువులపై దాడులు కొనసాగించాలని కోరినప్పటికీ, కరియప్పకు ఒకరిని మాత్రమే కేటాయించారు. కార్గిల్ వైపు ముందుకు సాగించేందుకు అనుమతి ఇచ్చారు[27][28]. కరియప్ప ఉత్త్రరవులను ధిక్కరించి, లడక్ ప్రాంతములలో దాడులు ప్రారంభించారు. దీనివల్ల భారతదేశం ఆప్రాంతంపై తన నియంత్రణ నిలుపుకోగలిగింది. కరియప్ప పాకిస్తానుకు వ్యతిరేకంగా అధిక ప్రమాదాలు కూడిన చర్యలు, ముందస్తూ దాడులు కొనసాగించారు. వాటిలో ఏ ఒక్కటి విఫలమైన భారత సైన్యానికి ముప్పు వాటిల్లేది. ఆతరువాత అయన అతున్నత పదవి అయిన కమాండర్- ఇన్-చీఫ్ (Commander-In-Chief) గా నియమితులయ్యాడు [29][30].
జనవరి 1949లో ఇండియన్ ఆర్మీ కమాండర్-ఇన్-ఛార్జ్ (C-in-C) గా లెఫ్టినెంట్ జనరల్ సర్ రాయ్ బుచెర్ పదవి కాలం ముగియడానికి సిద్దముగా ఉన్నప్పుడు, అతని స్థానంలో భారతీయుని నియమించాలని నిర్ణయించారు. కరియప్ప, శ్రీనగేష్, నాథుసింగ్ ఈ పదవికి పోటీదారులుగా ఉన్నారు. శ్రీనగేష్ వయసులో కరియప్ప కంటే ఆరు నెలలు పెద్దవాడైనప్పటికీ, కరియప్ప అంత సుదీర్ఘ కాలం సైన్యంలో సేవలు అందించలేదు. నాథు సింగ్ రెండున్నర సంవత్సరాలు తక్కవ కాలం పనిచేసారు. అయితే మధ్యంతర ప్రభుత్య రక్షణ మంత్రి బలదేవ్ సింగ్ కరియప్పకు అనుకూలంగా లేరు. అయన శ్రీనగేష్, నాథు సింగ్ లను సంప్రదించి, కమాండర్-ఐన్-చీఫ్ గా నియమించబడటంపై వారి అభిప్రాయాన్ని అడిగారు. వారిద్దరూ ఈ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించడంతో, భారత సైన్యానికి మొదట స్వదేశీ కమెండేర్-ఇన్-చీఫ్ గా కరియప్ప బాధ్యతలు స్వకరించాడు[30].
ఆగష్టు 15, 1949 కరియప్ప భారత సైన్యం బాధ్యతలను స్వకరించిన రోజును అధికారిక ఆర్మీ డేగా గుర్తించారు. దీనిని ప్రతి సంవత్సరం జరుపుకుంటారు. సైన్యాధిపతిగా, 1949లో టెరిటోరియల్ ఆర్మీ (ప్రాంతీయ సైన్యం) ఏర్పాటులో కరియప్ప కీలక పాత్ర పోషించారు. నేషనల్ క్యాడెట్ కార్ప్స్ (NCC) ఇప్పటికి, అది రూఫుదిద్దుకుంటున్న తొలి రోజుల్లో కరియప్ప తన పూర్తి మద్దతు అందించారు. ఆర్మీకి అనుబంధముగా ఉన్న ఈ రెండు విభాగములు, తర్వాత కాలంలో భారతదేశం యుద్ధాలలో ఎంతో ఉపయోగకరంగా నిరూపితమయ్యాయి [31].
నెహ్రు నుండి త్రీవ ఒత్తడి వచ్చినప్పటికీ, మాజీ ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ సిబ్బందిని సైన్యంలో చేర్చుకోవడానికి కరియప్ప నిరాకరించాడు. కరియప్ప తీసుకున్న పలు చర్యలు, సైన్యాన్ని రాజకీయ వ్యవహారాలకు దూరంగా ఉంచాయి. దాని స్వయంప్రతిపత్తిని కాపాడుకున్నాయి. కరియప్ప తన పదవికి రాజీనామా చేస్తానని హెచ్చరించిన తర్వాత, నెహ్రూ వెనక్కి తగ్గారు. అయినప్పటికీ , భారతదేశానికి విజయం అని అర్థం వచ్చే INA నినాదం 'జైహింద్' ను స్వికరించారు. తరువాత, ఇది సైనిక సిబ్బంది ఒకరి నొకరు అభివాదం చేసుకొనడానికి ఉపయోగించే సాధారణ పదబంధంగా మారింది. ఇతర ప్రభుత్వ సేవలలో చేసినట్లుగా సైన్యంలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలకు ఖాళీలను కేటాయించాలన్న ప్రతిపాదనను కూడా కరియప్ప తిరస్కరించారు. ఇతర ప్రభుత్వ సేవల్లో చేసినట్లుగా భారత సైన్యం లో షెడ్యూల్డ్ కులాలు (SC), షెడ్యూల్డ్ ట్రైబ్స్ (ST) ఖాళీలను కేటాయించాలనే ప్రతిపాదనను కరియప్ప తిర్కరించారు[32].
సి-ఇన్-సి గా నాలుగు సంవత్సరాల సేవ తరువాత, కరియప్ప 1953 జనవరి 14న పదవీ విరమణ చేశారు. పదవీ విరమణకు ముందు, అతను తన కుమారుడు, కుమార్తెతో కలిసి రాజపుట్ రెజిమెంటల్ సెంటర్లో తన మాతృ రెజిమెంట్ అయిన రాజపుట్ రెజిమెంట్ కు వీడ్కోలు సందర్శన చేసాడు. రాజేంద్రసింహ్జీ జడేజా అతని తరువాత సి-ఇన్-సి గా[ నియమించబడ్డాడు.[32].
== వ్యక్తిగత జీవితం ==
కరియప్ప వివాహము మార్చి 1937లో [[సికింద్రాబాద్|సికింద్రాబాద్ లో ఒక ఫారెస్ట్ ఆఫీసర్]] కుమార్తె అయిన ముత్తు మాచియాతో జరిగింది. ప్రారంభంలో వారి వైవాహిక జీవితం సంతోషంగా ఉన్నప్పటికీ, ఆతర్వాత 17 ఏళ్ల వయస్సు వ్యత్యాసం, సైద్ధాంతిక విభేదాలు, వృత్తిపరమైన బాధ్యతవల్ల వారి వివాహబంధం విఫలమైంది. సెప్టెంబర్ 1945లో ఈ జంట ఎటువంటి అధికారిక విడాకులు లేకుండా విడిపోయారు. మూడు సంవత్సరాల తరువాత, ఒక ప్రమాదంలో ముత్తు మాచియా మరణించింది[33].
కరియప్ప, ముత్తు దంపతులకు ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె. వారి కుమారుడు జనవరి 4, 1938, కుమార్తె నళిని ఫిబ్రవరి 23న జన్నించారు. వారి కుమారుడు నంద (ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్) లో చేరి ఎయిర్ మార్షల్ స్థాయికి ఎదిగాడు[33].
కరియప్ప సోదరి బొల్లవ్వ కుమారుడు, లెఫ్టనెంట్ జనరల్ బిడ్డందా చెంగప్ప నంద భారత సైన్యంలో విశిష్టమైన సేవలందించి, నార్తర్న్ కమాండ్ (ఉత్తర విభాగానికి)జిఓసి-ఇన్-చీఫ్ గా పదవి విరమణ చేసాడు.
కరియప్ప సత్యసాయి బాబాకు పరమ భక్తుడు. అయన ఆశీస్సులు కోరడానికి క్రమము తప్పకుండా ఆయనను సందర్సించేవాడు. కరియప్ప శివానంద సరస్వతిని కూడా అనుసరించారు[12].
== పదవీ విరమణ, మరణం ==
భారత సైన్యంతో కరియప్ప అనుబంధం మూడు దశాబ్దాల పాటు సాగింది. ఈ కాలంలో అయన స్టాఫ్, కమాండ్ విభాగాలలో విస్తృతమైన అనుభవాన్ని గడించారు. 1953లో అయన పదవి విరమణ చేసిన తర్వాత, కరియప్ప 1956 వరకు ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్ లలో భారత హైకమిషనేర్ గా సేవలందించాడు[35][13]. కాన్బెర్రా లో ఉన్నప్పుడు, కామన్ వెల్త్ క్లబ్ స్థాపనలో కరియప్ప కీలక పాత్ర పోషించారు[14]. 1964 లో ఇండియన్ ఎస్-సర్వీసెమెన్ లీగ్ (IESL) ఏర్పాటుపై దృష్టి సారించారు[38]. రక్షణ మంత్రిత్య శాఖా పరిధిలోని ఎస్- సర్వీసెమెన్ వెల్ఫేర్ విభాగం క్రింద పనిచేసే అంతర్ సేవ సంస్థ ఐనా డైరెక్టరేట్ అఫ్ రెసెటిల్మెంట్ (తరువాతి కాలంలో డైరెక్టరేట్ జనరల్ రెసెటిల్మెంట్)[39] ఏర్పాటులో కూడా అయన కీలక పాత్ర పోషించాడు. ఈ సంస్థ రిటైర్డ్ సైనికుల, ముఖ్యంగా చిన్నవయసులో పదవి విరమణ చేసిన వారి పునరావాసానికి సంభందించిన వివిధ సమస్యలను పర్యవేక్షoచేది[15].
కరియప్ప అనేక విదేశాలలో సాయుధ దళాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో పాల్గొన్నాడు. అమెరికా అధ్యక్షుడు [[హ్యారీ ఎస్. ట్రూమన్|హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాన్]] కరియప్పకు 'చీఫ్ కమాండర్' హోదాలో డిగ్రీలో "లెజియన్ ఆఫ్ మెరిట్" అవార్డును ప్రదానం చేశారు[16].
[[File:President_Giani_Zail_Singh_presenting_the_Rank_of_Field_Marshal_to_K.M._Cariappa.jpg|thumb|కరియప్పకు ఫీల్డ్ మార్షల్ లాఠీ అందజేసిన అధ్యక్షుడు [[జ్ఞాని జైల్ సింగ్|గ్యాని జైల్ సింగ్]]]]
కరియప్ప తన స్నేహితులు, అభిమానుల త్రీవ్రమైన ఒత్తడి కారణముగా కరియప్ప రాజకీయాలలో కూడా తన అదృష్టాన్ని పరీక్షించుకున్నాడు. అయన 1971 లోక్ సభ ఎన్నికల్లో ముంబై నార్త్ ఈస్ట్ [[ముంబై నార్త్ ఈస్ట్ లోక్సభ నియోజకవర్గం|(లోక్ సభ నియోజకవర్గం)]] నుండి పోటీ చేశాడు. కానీ మూడో స్థానంలో నిలిచారు. కరియప్ప, కృష్ణ మీనన్ పై పోటీ చేశారనే తప్పుడు వాదనలు పుస్తకాలలో కనిపిస్తాయి. అయితే వాటికీ ఎటువంటి భారత ప్రభుత్వ అధికారిక వెబ్ సైట్ లోను ఎలాంటి అధారాలు లేవు[17].
దేశానికి కరియప్ప అందించిన ప్రశంసనీయమైన సేవలకు గుర్తింపుగా, [[భారత ప్రభుత్వం]] 1986 జనవరి 15న ఫీల్డ్ మార్షల్ హోదాను ప్రకటించింది[18]. ఆతర్వాత ఏప్రిల్ 28న, భారత రాష్ట్రపతి అధికారిక నివాసమైన [[రాష్ట్రపతి భవనం|రాష్ట్రపతి భవన్]] లో నిర్వహించిన ఒక ప్రతేక్య అలంకరణ (investiture) వేడుకలో ఈ హోదాను కరియప్పకు ప్రధానం చేసారు[44].
1991లో కరియప్ప ఆరోగ్యం క్షీణించడం ప్రారంభమైంది. అతను ఆర్థరైటిస్, గుండె సమస్యలతో బాధపడ్డాడు. కొన్ని సంవత్సరాలుగా చికిత్స పొందుతున్న బెంగళూరు కమాండ్ ఆసుపత్రిలో 1993 మే 15న నిద్రలోనే ఆయన మరణించారు. రెండు రోజుల తరువాత ఆయన అవశేషాలను మడకేరిలో దహనం చేశారు. ఫీల్డ్ మార్షల్ [[మానెక్షా|సామ్ మానేక్ షా]] తో పాటు ముగ్గురు సైనిక దళాల అధిపతులు కరియప్ప అంత్యక్రియలకు హాజరయ్యారు. కరియప్ప కుమారుడు నంద చితికి నిప్పంటించగా, గౌరవ వందన సిబ్బంది తమ ఆయుధములను క్రీందికి దించారు[44].
== వ్యక్తిత్వం ==
[[File:The_Chief_of_Army_Staff,_General_Dalbir_Singh_paying_tributes_at_the_Field_Marshal_Cariappa_Memorial,_at_Madikeri,_in_Kodagu,_Karnataka_on_August_06,_2016.jpg|కుడి|thumb|300x300px|కూర్గ్ లోని మడకేరి లో ఎఫ్. ఎం. కరియప్ప స్మారక స్థలి వద్ద నివాళులు అర్పిస్తున్న సీఓఏఎస్ జెన్ దల్బీర్ సింగ్ సుహాగ్]]
జీవిత చరిత్ర రచయిత విజయ్ సింగ్ ప్రకారం, కరియప్ప తన వ్యక్తిగత ప్రయోజనాల కోసం, తన అధికారాన్ని, హోదాను ఉపయోగించడం అసాధారణమైన విషయం[45]. సింగ్ పేర్కొన్న ఒక ఉదాహరణ ఏమిటంటే - కరియప్ప తన పదవి విరమణ ముందు వీడ్కోలు పలకడానికి రాజపుత్ రెజిమెంటల్ కేద్రానికి వెళ్ళినప్పుడు జరిగింది. కరియప్ప తన కుమారుడు, కుమార్తె తనతో పాటు తీసుకువచ్చారు. వారిద్దరూ మరుసటి రోజు వరకు కమాండర్ ఇంట్లోనే బస చేసారు. నిబంధనల ప్రకారం, ఆఫీసర్స్ మెస్సుకు పిల్లలు వెళ్లడం నిషంచబడిoది. చీఫ్ గా కరియప్ప మెస్సుకు తీసుకెళ్లగలిగేవారు, కానీ అయన ఆలా చెయలేదు[32].
కరియప్ప కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ (C-in-C) అయిన తరువాత, మేజర్ (తరువాత లెఫ్టినెంట్ జనరల్) శ్రీనివాస్ కుమార్ సిన్హా తన మిలిటరీ అసిస్టెంట్ (MA) గా నియమించుకోవాలని అనుకొన్నారు. అయితే మిలిటరీ అసిస్టెంట్ గా ఉండాలంటే లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ హోదాను కలిగి ఉండాలని, దానికి కనీసం ఆరున్నర సంవత్సరాల సర్వీస్ (సేవ) అవసరమని మిలిటరీ సెక్రటరీ పేర్కొన్నారు. కానీ సిన్హా కేవలం ఐదెళ్ల సర్వీస్ ఉన్న ఒక మేజర్ మాత్రమే. ఈ విషయము తెలుసుకున్న కరియప్ప నిబంధనలను ఉల్లంఘించడము ఇష్టం లేక తన నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకొన్నారు[45].
1965 భారత్-పాకిస్తాన్ యుద్ధంలో, భారత సైన్యానికి చెందిన కమాండర్-ఐన్-చీఫ్ ఫీల్డ్ మార్షల్ కరియప్ప కుమారుడైన నంద నడుపుతున్న విమానాన్ని శత్రువులు కూల్చివేశారు. అయన విమానము నుండి సురక్షితముగా బయటపడినప్పటికీ, పాకిస్తాన్ సైనికులు ఆయనను పట్టుకొని యుద్దఖైదీగా (POW) బంధించారు. కార్గిల్ వద్ద గాయపడిన ఆ సైనికుడి గుర్తింపు తెలియగానే, రేడియో పాకిస్తాన్ వెంటనే జూనియర్ కరియప్పను పట్టుకొనినట్లు ప్రకటించింది. తన స్వగ్రామమైన మెర్కారాలో పదవీ విరమణ జీవితం గడుపుతున్న కెరియప్పను, జనరల్ అయూబ్ ఖాన్ స్వయంగా సంప్రదించి, అయన క్షేమ సమాచారాన్ని తెలియజేసారు. తన కుమారుడుని వెంటనే విడుదల చేస్తానని అయూబ్ ఖాన్ ప్రాతిపాదించినప్పుడు, కరియప్ప ఆ ఆలోచనను తృణీకరిస్తూ, ఇతర యుద్దఖైదీల (POW) కంటే తన కుమారునికి ఎలాంటి మెరుగైన చికిత్స లేదా ప్రతేక్య సదుపాయాలు ఇవ్వవద్దని చెప్పినట్లు సమాచారం. కరియప్ప ఇకపై తన కుమారుడు కాదని, అతడు ఈ దేశ బిడ్డ అని, ఒక నిజమైన దేశ భక్తుడిలా తన మాతృభూమి కోసం పోరాడుతున్న సైనికుడిని కరియప్ప సమాధానమిచ్చినట్లు సింగ్ గుర్తుచేసుకొన్నాడు. మీ దయగల సంజ్ఞకు నా ధన్యావాదాలు కానీ నేను మిమ్మల్ని అందరినీ విడుదల చేయమని లేదా ఎవరిని విడుదలా చేయవద్దని అభ్యరిస్తూన్నాను. అతనికి ఎటువంటి ప్రత్కేక ప్రాధాన్యత ఇవ్వకండి[46].
[[File:Bust_of_Field_Marshal_K_M_Cariappa,_National_Military_Memorial,_Bengaluru,_Karnataka,_India_(Ank_Kumar,_Infosys_Limited).jpg|కుడి|thumb|బెంగళూరులోని నేషనల్ మిలిటరీ మెమోరియల్ వద్ద కరియప్ప విగ్రహం.]]
== అవార్డులు, అలంకరణలు ==
{{Ribbon devices|number=0|type=award-star|ribbon=1939–1945 Star.png|width=106}}
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin: 1em auto"
|జనరల్ సర్వీస్ మెడల్ 1947
|భారత స్వాతంత్ర్య పతకం
|ఆర్డర్ ఆఫ్ ది బ్రిటిష్ ఎంపైర్
|1939-1945 నక్షత్రం
| rowspan="2" |{{Sfn|Sharma|2007|pp=44–45}}
|-
|బర్మా స్టార్
|యుద్ధ పతకం 1939-1945
|ఇండియా సర్వీస్ మెడల్
|లెజియన్ ఆఫ్ మెరిట్ (చీఫ్ కమాండర్) <br />
|}
== ర్యాంకుల తేదీలు ==
{| class="wikitable" style="background:white"
!ముద్ర
!ర్యాంక్
!భాగం
!ర్యాంక్ తేదీ
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920-1953)_OF-1a.svg|89x89px]]
|రెండవ లెఫ్టినెంట్
|[[బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ]]
|1 డిసెంబర్ 1919 (తాత్కాలికం) 17 జూలై 1920 (సబ్స్టాంటివ్ <ref name="Indian_Army_List_43">{{Cite book|title=Indian Army List for October 1943 (Part I)|publisher=Government of India Press|year=1943|pages=125}}</ref><br />
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920-1953)_OF-1b.svg|89x89px]]
|లెఫ్టినెంట్
|బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ
|1 డిసెంబర్ 1920 (తాత్కాలికం) 17 జూలై 1921 (సబ్స్టాంటివ్ <br />
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920–1953)_OF-2.svg|89x89px]]
|కెప్టెన్
|బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ
|17 జూలై 1927 <ref name="london-gazette4">{{Cite news|url=http://www.london-gazette.co.uk/issues/33310/pages/5805|title=Viewing Page 5805 of Issue 33310|date=9 September 1927|work=[[The London Gazette]]|access-date=26 March 2012}}</ref>
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920-1953)_OF-3.svg|89x89px]]
|మేజర్
|బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ
|17 జూలై 1938
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920-1953)_OF-4.svg|89x89px]]
|లెఫ్టినెంట్-కల్నల్
|బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ
|జూలై 1942 (యాక్టింగ్) 15 జూలై 1942 (తాత్కాలికం) 17 జూలై 1946 (సబ్స్టాంటివ్) <ref name="Indian_Army_List_43" /><br /><br />
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920-1953)_OF-5.svg|89x89px]]
|కల్నల్
|బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ
|1 నవంబర్ 1944 (యాక్టింగ్) 1 మే 1945 (తాత్కాలికం) <ref name="Indian_Army_List_45APR">{{Cite book|title=Indian Army List for April 1945 (Part I)|publisher=Government of India Press|year=1945|pages=46–O}}</ref><ref name="Quarterly_Army_List">{{Cite book|title=The Quarterly Army List: December 1946 (Part I)|publisher=HM Stationery Office|year=1946|pages=220l–m}}</ref><br />
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1928-1953)_OF-6.svg|89x89px]]
|బ్రిగేడియర్
|బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ
|1 నవంబర్ 1944 (యాక్టింగ్) 1 మే 1945 (తాత్కాలికం) <ref name="Indian_Army_List_45APR" /><ref name="brigadier">{{Cite book|title=The Quarterly Army List: December 1946 (Part I)|publisher=HM Stationery Office|year=1946|pages=132–A}}</ref><ref name="MG_appt">{{Cite web|date=30 July 1947|title=Press Communique|url=http://pibarchive.nic.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1947-JULY-DEC-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1947-07-30_330.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20240620171638/https://archive.pib.gov.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1947-JULY-DEC-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1947-07-30_330.pdf|archive-date=20 June 2024|access-date=24 June 2025|website=Press Information Bureau of India - Archive}}</ref><br />
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920-1953)_OF-7.svg|89x89px]]
|మేజర్ జనరల్
|బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ
|30 జూలై 1947 <ref name="MG_appt" />
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920-1953)_OF-7.svg|89x89px]]
|మేజర్ జనరల్
|[[భారత సైనిక దళం|భారత సైన్యం]]
|15 ఆగస్టు 1947 [గమనిక 1] <ref name="insignia_designs" />
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920–1953)_OF-8.svg|89x89px]]
|లెఫ్టినెంట్ జనరల్
|భారత సైన్యం
|23 నవంబర్ 1947 (నటన [గమనిక 1] <ref>{{Cite web|date=21 November 1947|title=General Cariappa Becomes Eastern Army Commander|url=http://pibarchive.nic.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1947-JULY-DEC-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1947-11-21_427.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809025341/https://archive.pib.gov.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1947-JULY-DEC-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1947-11-21_427.pdf|archive-date=9 August 2024|access-date=24 June 2025|website=Press Information Bureau of India - Archive}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=JTPNjCq8MQIC&q=The+quarterly+army+list|title=The Quarterly Army List: December 1948|publisher=HM Stationery Office|year=1948|pages=186–188}}</ref>
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920–1953)_OF-9.svg|89x89px]]
|జనరల్ (COAS & C-in-C) <br />
|భారత సైన్యం
|15 జనవరి 1949 (నటన [గమనిక 1] <ref name="Gazette_1949">{{Cite news|url=https://egazette.gov.in/WriteReadData/1949/E-2348-1949-0000-108857.pdf|title=The Gazette of India (Extraordinary): Ministry of Defence|date=15 January 1949|publisher=[[The Gazette of India]]|page=41}}</ref>
|-
| align="center" |[[File:General_of_the_Indian_Army.svg|89x89px]]
|జనరల్ (COAS & C-in-C) <br />
|భారత సైన్యం
|26 జనవరి 1950 (పునఃప్రారంభం చిహ్నంలో మార్పు <ref name="insignia_designs">{{Cite web|title=New Designs of Crests and Badges in the Services|url=http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20807-BR/HOM-1950-01-06_484.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170808193914/http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20807-BR/HOM-1950-01-06_484.pdf|archive-date=8 August 2017|website=Press Information Bureau of India – Archive}}</ref><ref>{{Cite news|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=11 February 1950|publisher=The Gazette of India|page=227}}</ref>
|-
| align="center" |[[File:Field_Marshal_of_the_Indian_Army.svg|89x89px]]
|[[ఫీల్డ్ మార్షల్]]
|భారత సైన్యం
|15 జనవరి 1986 <ref name="FM_Cariappa">{{Cite web|date=14 January 1986|title=General Cariappa Made Field Marshal|url=https://archive.pib.gov.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1986-JAN-JULY-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1986-01-14_020.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20240507145451/https://archive.pib.gov.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1986-JAN-JULY-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1986-01-14_020.pdf|archive-date=7 May 2024|access-date=24 June 2025|website=Press Information Bureau of India - Archive}}</ref>
|-
|}
== గమనికలు ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|group=note}}
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* [[ఫీల్డ్ మార్షల్]] [[మానెక్షా|సామ్ మానేక్ షా]]
* మార్షల్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ [[అర్జన్ సింగ్]]
* అడ్మిరల్ రామ్ దాస్ కటారి
* ఎయిర్ మార్షల్ సుబ్రతో ముఖర్జీ
== గమనికలు ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|group=lower-alpha}}'''ఉల్లేఖనాలు'''
== సూచనలు ==
* {{Cite book|title=Field Marshal K.M. Cariappa|last=Cariappa|first=K.C.|date=2007|publisher=Niyogi Books|isbn=978-81-89738-26-6|editor-last=Chaudhuri|editor-first=Dipa|edition=2nd|location=New Delhi|author-link=K. C. Cariappa}}
* {{Cite book|title=Field Marshal K M Cariappa: His Life And Times|last=Khanduri|first=C.B.|date=1995|publisher=Lancer Publishers & Distributors|isbn=978-1-897829-75-2|location=New Delhi}}
* {{Cite book|title=Field Marshal K M Cariappa: A Biographical Sketch|last=Khanduri|first=C.B.|date=2002|publisher=Dev Publications|isbn=978-81-87577-02-7|location=New Delhi}}
* {{Cite book|title=General Cariappa|last=Muthanna|first=I.M.|date=1964|publisher=Usha Press|location=Mysore|oclc=21885326}}
* {{Cite book|title=Field Marshal KM Cariappa – Immortal Lights|last=Seshagiri Rao|first=L.S.|date=2001|publisher=Sapna Book House|isbn=978-81-2801-755-1|location=Bangalore}}
* {{Cite book|title=Field Marshal Cariappa: The Man Who Touched the Sky|last=Weis|first=Edel|date=2002|publisher=Roopa & Co|isbn=978-81-7167-944-7|location=New Delhi}}
== బాహ్య లింకులు ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Kodandera M. Cariappa}}
* [http://indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmTemp1PTC2C.aspx?MnId=Qofq8o630PNbNPgw+7GS3A==&ParentID=Cj9ARBsMxPEkqMd1Q03cgw== భారత సైన్యం అధికారిక వెబ్సైట్లో ప్రొఫైల్]
* ప్రొఫైల్ ఆన్ భారత్ రక్షక్ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161229055919/http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/personnel/chiefs/98-km-cariappa.html|date=29 December 2016}} 29 December 2016 at the Wayback Machine
* [https://www.theindianhawk.com/2020/05/field-marshal-kariappa-who-was-also-saluted-by-pakistani-soldiers.html ది ఇండియన్ హాక్] పై ప్రొఫైల్
{{Chief of Defence Staff (India)}}{{Kodagu (Coorg) topics}}
[[వర్గం:మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయ పూర్వవిద్యార్థులు]]
[[వర్గం:1993 మరణాలు]]
[[వర్గం:1899 జననాలు]]
[[వర్గం:Articles with hCards]]
[[వర్గం:సమీక్షించని అనువాదాలున్న పేజీలు]]
etx3fe45m6829617krq7cm5mg4f55v1
4989534
4989174
2026-10-27T07:12:23Z
Brjswiki
137150
4989534
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox officeholder|honorific-prefix=[[Field Marshal (India)|Field Marshal]]|honorific-suffix=|image=General K. M. Cariappa.jpg|caption=|office=Indian [[High commissioner (Commonwealth)|High Commissioner]] to {{awrap|Australia and New Zealand}}|termstart=1954|termend=1956|predecessor=M.S. Duleepsinghji|successor=K. R. P. Singh|order1=4th|office1=Chairman of the Chiefs of Staff Committee|termstart1=14 October 1951|termend1=14 January 1953|president1=[[Rajendra Prasad]]|primeminister1=[[Jawaharlal Nehru]]|predecessor1=[[Edward Parry (Royal Navy officer)|Edward Parry]]|successor1=[[Mark Pizey]]|order2=2nd|office2=Commander-in-Chief, Indian Army <!-- (now COAS) -->|termstart2=15 January 1949|termend2=14 January 1953|1blankname2=[[Governor-General of India|Governor-General]]|1namedata2=[[C. Rajagopalachari]] (until 1950)|president2=Rajendra Prasad (from 1950)|primeminister2=Jawaharlal Nehru|predecessor2=[[Roy Bucher|F. R. Roy Bucher]]|successor2=[[Rajendrasinhji Jadeja]]|birth_date={{Birth date|df=yes|1899|01|28}}|death_date={{Death date and age|df=yes|1993|05|15|1899|01|28}}|birth_place=[[Shanivarsanthe]], [[Coorg Province]], British India (now [[Kodagu district]], [[Karnataka]], India)|death_place=[[Bangalore]], Karnataka, India}}ఫీల్డ్ మార్షల్ '''కోదండేరా మాదప్ప కరియప్ప''' (28 జనవరి 1899-15 మే 1993) భారత చరిత్రలో అత్యంత ప్రతిష్టాత్యకమైన భారత వ్యక్తి. అయన భారత సైన్యానికి మొదటి ఇండియన్ కమాండర్-ఇన్- చీఫ్ (C-in-C ) గా సేవలందించారు. 1947 నాటి ఇండో - పాకిస్తాన్ యుద్ధంలో పశ్చిమ భారత దళాలకు ఆయన నాయకత్వం వహించారు. భారత సైన్యంలో అత్యుత్తమైన మైన ఐదు నక్షత్రాల (5-Star) 'ఫీల్డ్ మార్షల్ ' హోదాను అందుకున్న ఇద్దరు అధికారులలో ఈయన ఒకరు; మరొకరు ఫీల్డ్ మార్షల్ సామ్ మానెక్ షా [1].
దాదాపు మూడు దశాబ్దాల పాటు సాగిన విశిష్ట కరియప్ప జీవితం. [[కొడగు జిల్లా]] [[మడికేరి|మడకేరి]] లో జన్మించిన కరియప్ప [[మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం]] ముగిసిన వెంటనే [[బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ]]<nowiki/>లో చేరాడు. తరువాత, కర్ణాటక పదాతిదళంలో కరియప్ప, మొదటి లెఫ్టినెంట్గా నియమితులయ్యారు . కరియప్ప తన వృత్తి జీవితం ప్రారంభంలోనే 1/7 రాజపుత్రులపై స్థిరపడటానికి ముందు బహుళ రెజిమెంట్ల మధ్య బదిలీ చేయబడ్డాడు. తరువాత కరియప్పకు 1/7 రాజపుట్ శాశ్వత రెజిమెంట్ గా మారింది.
క్యూట్ల స్టాఫ్ కాలేజీకి హాజరైన కరియప్ప, మొదటి భారతీయ సైనిక అధికారి. చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్ గా నాయకత్వం వహించిన మొదటి భారతీయుడు కూడా కరియప్పనే. ఇంపీరియల్ డిఫెన్సె కాలేజీలో సైనిక శిక్షణ పొందేందుకు ఇద్దరు భారతీయులు ఎంపికయ్యారు. వారిలో కరియప్ప ఒకడు. ఇండియన్ ఆర్మీ యొక్క ఈస్టర్న్, వెస్టర్న్ కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ (C-in-C) గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు కరియప్ప. అంతకు ముందు వివిధ విభాగములు, కమాండర్ కార్యాలయములు (HQ). న్యూఢిల్లీ లోని జనరల్ HQ లలో కూడా రకరకాల స్టాఫ్ హోదాల్లో సేవలు అందించారు.
== ప్రారంభ జీవితం, విద్య ==
[[కూర్గ్ ప్రావిన్స్]] (ప్రస్తుత [[కొడగు జిల్లా]]) [[కర్ణాటక]] షానివర్సంతేలో కొడవ వంశానికి చెందిన రైతు కుటుంబంలో, కరియప్ప 28 జనవరి 1899 జన్మియించారు. ఆయన తండ్రి మాదప్ప రెవెన్యూ శాఖలో పనిచేశారు. నలుగురు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్న కుటుంబంలో కరియప్ప రెండవ సంతానం[3].
బంధువులు ఆప్యాయంగా "చిమ్మా" అని కరియప్పను పిలిచేవారు. మదికేరిలోని సెంట్రల్ హైస్కూల్లో విద్యను 1917లో పూర్తిచేశారు. తరువాత, కరియప్ప తన విద్యను మరింత కొనసాగించడానికి చెన్నైలోని ప్రెసిడెన్సీ కాలేజీలో చేరాడు[3]. కళాశాలలో ఉన్నప్పుడు భారతీయులను సైన్యంలో నియమించుకుంటున్నారని, వారికి భారతదేశంలో సైనిక శిక్షణ ఇవ్వాల్సి ఉందని కరియప్ప తెలుసుకున్నాడు. సైనికుడిగా సేవ చేయాలనీ కరియప్ప సైనిక శిక్షణ కోసం దరఖాస్తు చేసుకున్నాడు[4]. మొత్తము 70 మంది దరఖాస్తులు చేసుకొన్నారు. ఎన్నికైన 42 అభ్యర్థులకు ఇండోర్లో లోని 'డాలీ క్యాడెట్ కళాశాల' ప్రవేశం పొందారు. వారిలో కరియప్ప ఒకడు. తన సైనిక శిక్షణ అన్ని అంశాలలో బాగుగా స్కోర్ చేసి, కరియప్ప తరగతిలోనే ఏడవ స్థానంలో నిలిచాడు[4].
== సైనిక వృత్తి ==
=== ప్రారంభ సేవ ===
కరియప్ప డిసెంబర్ 1, 1919న గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తిచేసాడు. తాత్కాలిక కమిషన్ కూడా పొందాడు. కరియప్పకు పెర్మనెంట్ (శాశ్వత) కమిషన్ మంజూరు చేయబడినది సెప్టెంబర్ 9, 1922 కానీ అమలులోకి వచ్చేది జులై 17, 1920 ఇది కరియప్ప ర్యాంకును జూనియర్ గా మార్చడానికి మాత్రమే జరిగినది. కానీ జులై 16, 1920న అక్కడ అధికారులు రాయల్ మిలిటరీ కాలేజీ, సందుర్స్ట్ నుండి ఉతీర్ణుడైనారు[2][4]. కరియప్ప బొంబాయి (ఇప్పుడు ముంబై) లోని 88వ కర్ణాటక పదాతిదళానికి చెందిన 2వ బెటాలియన్ కు తాత్కాలిక సెకండ్ లెఫ్టనెంట్ గా నియమించబడ్డాడు[6]. కరియప్ప డిసెంబర్ 1, 1920 తాత్కాలిక లెఫ్టనెంట్ గా పదోన్నతి పొందాడు[3]. తరువాత, కరియప్ప 2/125 నేపియర్ రైఫిల్స్ బదిలీ చేయబడ్డాడు. ఇది 1920లో మెసొపొటేమియాకు (ప్రస్తుతం ఇరాక్ లో ఉంది) తరలివెల్లింది. కరియప్ప జులై 17, 1921 లెఫ్టనెంట్ గా పదోన్నతి పొందాడు[4]. భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, అయన జూన్ 1922లో 37వ ప్రిన్స్ అఫ్ వేల్స్ ఓన్ డోగ్రాస్ (37th Prince of Wales Own ప్రస్తుతం ఉత్తర్ ప్రదేశ్ లో ఉంది) డోగ్రాస్ రెజిమెంట్ లో నియమితులయ్యారు[6]. ఆతరువాత కరియప్ప 1/17 రాజపుట్ రెజిమెంట్ కు బదలీ చేయబడ్డాడు. ఇదే అయన శాశ్వత రెజిమెంట్ నివాసంగా (home) మారింది[9]
1925లో కరియప్ప ఐరోపాతో పటు యునైటెడ్ స్టేట్స్, జపాన్, చైనా లలో ప్రపంచ పర్యటనకు చేసాడు. అయన వివిధ దేశాలలోని అనేక మంది సైనికులు, పౌరులను కలుసుకొన్నారు. ఈ పర్యటన కరియప్పకు ఎంతో విద్యాపరమైనదిగా నిలిచింది. దీని తర్వాత అయన జీవితంలో స్థిరపడగలిగాడు. కరియప్ప ఫతేగర్[9] లో సేవలు అందిస్తునప్పుడు ఆయన పేరును ఉచ్చరించడం కష్టంగా భావించిన ఒక బ్రిటిష్ అధికారి భార్య ఆయనకు 'కిప్పుర్' అనే ముద్దు పేరు పెట్టారు. కెరియప్పకు కెప్టెన్ గా[5] పదోన్నతి లభించినప్పటికీ, అనియమాకం 1931 వరకు అధికారికంగా గజెట్ లో ప్రచురించబడలేదు[6].
కరియప్ప 1931లో పెషావర్ జిల్లా హెడ్ క్వార్టర్స్ (HQ) లో డిప్యూటీ అసిస్టెంట్ క్వార్టర్ మాస్టర్ జనరల్ (DAQMG) గా నియమితలయ్యాడు. హెడ్ క్వార్టర్స్ లో ఆయనకు వచ్చిన అనుభవం, 1932లో రాయల్ యునైటెడ్ సర్వీసెస్ ఇంస్టిట్యూట్ లో చేసిన కోచింగ్, అలాగే స్మాల్ ఆర్మీ స్కూల్ (SAS), రాయల్ స్కూల్ అఫ్ ఆర్టిలరీ (RSA) హాజరైన కోర్సెస్ క్యూట్ట స్టాఫ్ కాలేజీ ప్రవేశ పరీక్షలు ఉతీర్ణత సాధించడానికి సహాయపడ్డాయి. ఈ కోర్సుకు హాజరైన మొదటి భారతీయ సైనిక అధికారి కరియప్ప[12]. సాధారణముగా కోర్స్ పూర్తి చేసిన తరువాత అధికారులకు స్టాఫ్ నియామకాలు ఇచ్చేవారైనప్పటికీ, కరియప్పకు మాత్రమూ రెండేళ్ల తరువాత స్టాఫ్ నియామకం లభించింది. అంతవరకు నార్త్-వెస్ట్ ఫ్రాంటియర్ లో తన మాతృ విభాగానికి (పేరెంట్ యూనిట్) కు సేవలు అందించాడు. 1936 మార్చ్ లో కరియప్పను డెక్కన్ ప్రాంతానికి స్టాఫ్ కెప్టెన్ గా నియమితులయ్యాడు[13]. 1938 లో కరియప్ప పదోన్నతి పొందాడు. తరువాత, డిప్యూటీ అసిస్టెంట్, క్వార్టర్ మాస్టర్ జనరల్ (DAA- OMG) గా నియమితులయ్యాడు[13]
=== రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ===
1939లో, భారత సైన్యంలోని అధికారి హోదాలను భారతీయకరణ (Indianisation) చేయడానికి గల అవకాశాలను పరిశీలించడానికి స్క్రీన్ కమిటీ ఏర్పాటు చేసారు . క్యారియప్పకు 19 సంవత్సరాల సుదీర్ఘ అనుభవంతో అత్యంత సీనియర్ భారతీయ అధికారులలో ఒకరిగా ఉన్నందున, కరియప్పతో పలుమార్లు చర్చలు జరిగింది. ఆసమయంలో సైన్యంలో భారతీయ అధికారులపట్ల చూపుతున్న విపక్షపై కరియప్ప తన అసంతృప్తిని వ్యక్తం చేసాడు. యురోపియన్ అధికారులకు లభించే నియామకాలు,పదోన్నతులు, ప్రయోజనాలు, అలవెన్సుసులకు అర్హులు, కానీ భారతీయా అదికారులు అర్హులు కాదు[15].
[[రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం]] ప్రారంభమైన తరువాత, డేరాజత్ లో ఉన్న 20వ ఇండియన్ బ్రిగేడ్ కు 'బ్రిగేడ్ మేజర్' గా నియమితలయ్యాడు. తరువాత, ఇరాక్ లో 10వ ఇండియన్ డివిజన్ DAQMG నియమితలయ్యాడు. జనరల్ (తరువాత ఫీల్డ్ మార్షల్ ) యొక్క DAA-క్వార్టర్ మాస్టర్ జెనెరల్ గా పనిచేస్తున్నప్పుడు, కరియప్ప ప్రతిభకు గాను ప్రశంసా పత్రం (మెన్షన్ ఇన్ డెస్పెటచెస్) పొందాడు. కరియప్ప ఇరాక్ , ఇరాన్, సిరియా లో 1941-42, తరువాత బర్మా లో 1943-44 పనిచేసాడు. మార్చ్ 1942లో భారత దేశానికీ తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, అయన ఫతేగడ్ లోని కొత్తగా ఏర్పాటైన 7వ రాజపుట్ మెషిన్ గన్ బెటాలియన్ కు సెకండ్-ఇన్-కమాండ్ గా నియమితులయ్యాడు. ఏప్రిల్ 15, 1942 న కెరియప్పకు యాక్టింగ్ లెఫ్టనెంట్ కల్నల్ గా పదోన్నతి లభించింది. తర్వాత, అదే బెటాలిన్ కు కమాండింగ్ ఆఫీసర్ గా నియమితులయ్యాడు. కెరియప్పకు జులై 15, తాత్కాలిక లెఫ్టన్ట్ కల్నల్ గా పదోన్నతి పొందాడు[8]. ఈ నియామకంతో ఒక బెటాలియన్ కు నాయకత్వము వహించిన (కమాండ్ చేసిన) మొదటి భారతీయుడిగా కరియప్ప నిలిచాడు[18]. కొత్తగా ఏర్పాటుచేసిన ఈ బెటాలియన్ పరిపాలన, శిక్షణ, ఆయుధాల నిర్వహణ పరంగా స్థిరపరచడంలో కరియప్ప విజయము సాధించాడు. కాలక్రమేణా ఈ విభాగాన్ని 52వ రాజపుత్ గా మార్చారు. 43వ ఇండియన్ డివిజన్ పరిధిలోకి తీసుకువచ్చారు. కొద్దీ నెలల వ్యవధిలోనే ఆ విభాగానికి రెండు మార్పులు, రెండు బదిలీలు జరిగాయి. మొదట బెటాలియన్ ను అర్మౌర్డ్ రెజిమెంట్ డివిజన్ గా మార్చెందుకు వీలుగా మెషిన్ గన్ల స్థానంలో ట్యాంకులను ప్రవేశపెట్టారు. కానీ త్వరలోనే ఆ బెటాలియన్ ఇంఫంట్రీగా మార్చి, 17/7 రాజపుట్ గా రూపకల్పన చేసారు. ఆతరువాత దానిని సికింద్రాబాదుకు తరలించారు. ఆ విభాగంలోని సైనికుల్లో త్రీవ ఆశాంతికి దారితీసింది. అయితే కరియప్ప ఈ పరిస్థితిని విజయవంతంగా అదుపులోనికి తెచ్చాడు[19].
1943 ఏప్రిల్ 1న, అయన ఈస్టర్న్ కమాండ్ ప్రధాన కార్యాలయంలో క్వార్టర్ మాస్టర్ జనరల్ (AQMG ) గా నియమితులైయ్యాడు. కరియప్ప యుద్ధరంగంలో పోరాడాలని కోరుకునప్పటికీ, ఆవకాశం ఆయనకు కలిసిరాలేదు. 1943 ఆగష్టు లో సౌత్ ఈస్ట్ ఆసియ కమాండ్ ఏర్పాటయి, దాని పరిధిలోనికి 14వ ఆర్మీ వచ్చినప్పుడు, కరియప్ప యుద్ధంలో చురుగ్గా పాల్గొనేందుకు స్వచంగా ముందుకు వచ్చాడు. కానీ ఆయనను తిరిగి బర్మాలోని బూడిదంగ్ లో నున్న 26వ ఇండియన్ డివిజన్ AQMG గా నియమించారు. జపాన్ సైన్యాన్ని అరకన్ నుండి వెన్నక్కి పంపించడంలో ఈ డివిజన్ కీలక పాత్ర పోషించింది. ఈ ఆపరేషన్ లో సేవలు అందించిన గాను జూన్ 1945లో కెరియప్పకు ఆర్డర్ అఫ్ బ్రిటిష్ ఎంపైర్ (OBE) పురస్కారం లభించింది.
1944 నవంబరు 1న, కరియప్ప బ్రిగేడియర్ యొక్క తాత్కాలిక హోదాకు పదోన్నతి పొందాడు. కానీ ఊహించిన విధంగా బ్రిగేడ్ యొక్క ఆదేశం ఇవ్వబడలేదు[8]. దానికి బదులుగా, అతను లెఫ్టినెంట్ జనరల్ సర్ హెన్రీ విల్కాక్స్ అధ్యక్షతన పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిటీలో సభ్యుడయ్యాడు. కరియప్ప మొదట్లో ఈ నియామకంతో సంతృప్తి చెందకపోయినా, సైనిక కార్యదర్శి నిరసన తెలిపినప్పటికీ, నాలుగు సంవత్సరాల తరువాత, సి-ఇన్-సి (C-in-Charge) గా బాధ్యతలు స్వీకరించినప్పుడు, పై అనుభవం ఎంతో సహాయపడింది. ఈ కమిటీ జనరల్ హెచ్క్యూ, వైస్రాయ్ సెక్రటేరియట్ తో కలిసి పనిచేసింది. ఇది బ్రిటిష్ సోపానక్రమం కరియప్పను అంచనా వేయడానికి అవకాశం ఇచ్చింది[20].
=== యుద్ధానంతర వృత్తి ===
1945 మే 1న, కరియప్ప బ్రిగేడియర్ గా పదోన్నతి పొందాడు. తద్వారా ఈ హోదాను పూర్తిగా పొందిన మొదటి భారతీయ అధికారిగా నిలిచాడు[10]. నవంబర్ లో కరియప్ప వజరిస్తాన్ లోని బన్ను ఫ్రొంటియర్ బ్రిగ్రేడ్ కు కమాండర్ గా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. ఇదే సమయములో కల్నల్ పాకిస్తాన్ మాజీ అధ్యక్షుడు జనరల్ అయూబ్ ఖాన్ (ఆతరువాత ఫీల్డ్ మార్షల్) (1962-69) గా ఉన్నప్పుడు, భారత దేశపు మొదటి కమాండేర్-ఇన్-చీఫ్ ఫీల్డ్ మార్షల్ కరియప్ప కింద పనిచేసారు. స్థానిక తెగలను బలవంతంగా అదుపులో ఉంచడానికి ప్రయత్నంచారు మునుపటి కమాండర్లు. వారిలాకాకుండా, కరియప్ప స్థానికులతో స్నేహపూర్వక సంబంధాలను పెంచుకున్నాడు. ప్రత్యామ్నాయ విధానాన్ని కూడా అవలంబించారు. ఇది చాల మెరుగైన వ్యూహంగా తరువాత నిరూపితమైనది. తాత్కాలిక ప్రభుత్వ అధినేతగా నెహ్రు బన్నును సందర్శించినప్పుడు, మరొక బ్రిగేడియర్ ఉన్న రజ్మక్ తో పోలిత్తే, అక్కడ అత్యంత శాంతియుత, స్థిరమైన వాతావరణం ఉండటం గమినించారు. గిరిజన తేగలతో కరియప్ప వ్యవహరించిన తీరు, నెహ్రూను ఎంతోగానో ఆకట్టుకుంది[23]. అలాగే ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ (INA ) ఖైదిలపట్ల చూపిన ఆదరణకు గాను కరియప్ప గొప్ప ప్రశంసలు అందుకొన్నారు. కరియప్ప INA కైదిలు ఉన్న ఒక శిబిరాన్ని సందర్సించినప్పుడు, అక్కడ వారి జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరచాలని కోరుకున్నారు. అలాగే ఎలాంటి తప్పు చేయని కొందరిని క్షమించాలని కోరుతూ కరియప్ప అడ్డుటెంట్ జనరల్ కు లేఖలు వ్రాసాడు. క్షమాపణ కొరిన వారిలో కల్నల్ ప్రేమ్ కుమార్ సెహెగల్, గురుబక్ష్ సింగ్ దిల్లోన్, షా నవాజ్ ఖాన్ కూడా ఉన్నారు. ఈ ఖైదులకు, భారత నాయకుల నుండి గొప్ప మద్దతు ఉందని, తరువాత దేశాన్ని పరిపాలిస్తారని, కరియప్ప ఎత్తి చూపాడు. దీనివలన, నిర్బధంలో ఉన్న చాల మంది ఖైదీలను విడుదల చేయడానికి బ్రిటిష్ అధికారులకు వీలుగలిగింది[24].
1947లో, ఉన్నత కమాండ్ కోర్స్ లకు హాజరయ్యేoదుకు వీలుగా యునైటెడ్ కింగ్డోమ్ లోని ఇంపీరియల్ డిఫెన్సె కాలేజీ లో శిక్షణ పొందడానికి ఎంపికైన మొదటి ఇద్దరు భారతీయులలో కరియప్ప ఒకరు[24]. ఇంపీరియల్ డిఫెన్సె కాలేజీ లోని గడిచిన అనుభవం, విభజన సమయములో భారత సైన్యాన్ని విభజించడం కెరియప్పకు సులభతరమైనది. కానీ ఈ విభజించడం, ఇద్దరిపై అంటే ఇండియా, పాకిస్తాన్ మధ్య ఎక్కువ ప్రభావాన్ని చూపు తుందని కరియప్ప భావించాడు. లేకుండా, అనుభవం లేని భారతీయ అధికారులు ఉన్నత కంమాండర్లుగా చేపట్టే ప్రమాదం ఉందని కరియప్ప బ్రిటిష్ అధికారులకు వివరించి సోపానక్రమం (క్రమానుగత శ్రేణి) ముందు ఉంచాడు. అయినప్పటికీ, సోపానక్రమం ద్వారా ఆందోళనలు పరిష్కారం కాలేదు. దేశ విభజన సమయంలో, ఆఫీసర్ ఇన్ ఛార్జ్ గా ఉన్న కరియప్ప[25] సైన్యం విభజనను, రెండు దేశాల మధ్య దాని ఆస్తుల పంపకాన్ని పర్యవేక్షించారు. 1947 జులై 30న కరియప్ప మేజర్ జనరల్ హోదాకు పదోన్నతి పొందాడు. బ్రిగేడియర్లు మహమ్మద్ అక్బర్ ఖాన్, మహారాజ్ శ్రీ రాజేంద్ర సింగ్, జడేజాలతో పాటు భారత సైన్యంలోని పోరాట విభాగంలో (combat army) ఈ హోదాకి పదోన్నతి పొందిన భారతీయులలో ఒకరిగా నిలిచారు[11].
=== స్వాతంత్య్రానంతరం ===
స్వాతంత్య్రం వచ్చిన తరువాత, కరియప్ప డిప్యూటీ చీఫ్ ఆఫ్ జనరల్ స్టాఫ్ గా నియమించారు[11][25]. నవంబర్ 1947లో లెఫ్టినెంట్ జనరల్ హోదాకు పదోన్నతి పొందిన తరువాత, ఆయన తూర్పు సైన్యం కమాండర్ గా నియమితులయ్యారు. జనవరి 1948లో కాశ్మీర్ పరిస్థితి దిగజారడం వల్ల, కరియప్పను తిరిగి రాజధానికి పిలిపించి, ఢిల్లీ, తూర్ప్ పంజాబ్ కమాండ్ లో జీఓసి-ఇన్-సి (GOC-in-C) గా నియమించారు. కరియప్ప పదవిని చేపట్టిన తరువాత, అయన వెంటనే వెస్ట్రన్ కమాండ్ గా పేరు మార్చారు. దాని కార్యాలముకూడా జమ్మూ మార్చారు. అప్పుడుడే ఉదంపూర్ లో లెఫ్టనెంట్ జనరల్ గా నున్న S.M. శ్రీనగేష్ ఆధ్వర్యంలో ఒక HQ ఏర్పాటుచేసి, లెఫ్టనెంట్ జనరల్ గా కోదండరా సుబయ్య తిమ్మయ్య ను GOC, జమ్మూ కాశ్మీర్ ఫోర్స్ (తరువాత 19వ డివిజన్ మార్చారు), ఆత్మ సింగ్ ను జమ్మూ, కాశ్మీర్ లెఫ్టనెంట్ గా నియమితలయ్యారు. దాని తరువాత 25వ డివిజన్ గా మార్చారు[27].
నౌషెరా, ఝాంగర్, పూంచ్, [[జోజి లా|జోజిల, ద్రాస్, కార్గిల్]] ప్రాంతాలను గెలవడం కోసం కరియప్ప ఆ తర్యాత వరుసగా ఆపరేషన్ కిప్పర్, ఈజీ, బైసన్ అనే మూడు దాడులు చేసాడు. 1948 జులై 6న, ఆర్మీ హెడ్ క్వార్టర్స్ (Army HQ) తన ముందస్తు అనుమతిలేకుండా పెద్ద సైనిక చర్యలు చేపట్టకూడదని కఠినమైన ఆదేశాలు జారీ చేసారు. దీనికి కరియప్ప త్రివ్యమైన నిరసన వ్యక్తం చేసాడు. ఇటువంటి విధానమువల్ల లెహ్, కార్గిల్, కాశ్మీర్ లోయలకు ముప్పు యెర్పడుతుందని పేర్కొన్నారు. ఇద్దరు బ్రిగ్రేడియర్లను శత్రువులపై దాడులు కొనసాగించాలని కోరినప్పటికీ, కరియప్పకు ఒకరిని మాత్రమే కేటాయించారు. కార్గిల్ వైపు ముందుకు సాగించేందుకు అనుమతి ఇచ్చారు[27][28]. కరియప్ప ఉత్త్రరవులను ధిక్కరించి, లడక్ ప్రాంతములలో దాడులు ప్రారంభించారు. దీనివల్ల భారతదేశం ఆప్రాంతంపై తన నియంత్రణ నిలుపుకోగలిగింది. కరియప్ప పాకిస్తానుకు వ్యతిరేకంగా అధిక ప్రమాదాలు కూడిన చర్యలు, ముందస్తూ దాడులు కొనసాగించారు. వాటిలో ఏ ఒక్కటి విఫలమైన భారత సైన్యానికి ముప్పు వాటిల్లేది. ఆతరువాత అయన అతున్నత పదవి అయిన కమాండర్- ఇన్-చీఫ్ (Commander-In-Chief) గా నియమితులయ్యాడు [29][30].
జనవరి 1949లో ఇండియన్ ఆర్మీ కమాండర్-ఇన్-ఛార్జ్ (C-in-C) గా లెఫ్టినెంట్ జనరల్ సర్ రాయ్ బుచెర్ పదవి కాలం ముగియడానికి సిద్దముగా ఉన్నప్పుడు, అతని స్థానంలో భారతీయుని నియమించాలని నిర్ణయించారు. కరియప్ప, శ్రీనగేష్, నాథుసింగ్ ఈ పదవికి పోటీదారులుగా ఉన్నారు. శ్రీనగేష్ వయసులో కరియప్ప కంటే ఆరు నెలలు పెద్దవాడైనప్పటికీ, కరియప్ప అంత సుదీర్ఘ కాలం సైన్యంలో సేవలు అందించలేదు. నాథు సింగ్ రెండున్నర సంవత్సరాలు తక్కవ కాలం పనిచేసారు. అయితే మధ్యంతర ప్రభుత్య రక్షణ మంత్రి బలదేవ్ సింగ్ కరియప్పకు అనుకూలంగా లేరు. అయన శ్రీనగేష్, నాథు సింగ్ లను సంప్రదించి, కమాండర్-ఐన్-చీఫ్ గా నియమించబడటంపై వారి అభిప్రాయాన్ని అడిగారు. వారిద్దరూ ఈ ప్రతిపాదనను తిరస్కరించడంతో, భారత సైన్యానికి మొదట స్వదేశీ కమెండేర్-ఇన్-చీఫ్ గా కరియప్ప బాధ్యతలు స్వకరించాడు[30].
ఆగష్టు 15, 1949 కరియప్ప భారత సైన్యం బాధ్యతలను స్వకరించిన రోజును అధికారిక ఆర్మీడేగా గుర్తించారు. దీనిని ప్రతి సంవత్సరం జరుపుకుంటారు. సైన్యాధిపతిగా, 1949లో టెరిటోరియల్ ఆర్మీ (ప్రాంతీయ సైన్యం) ఏర్పాటులో కరియప్ప కీలక పాత్ర పోషించారు. నేషనల్ క్యాడెట్ కార్ప్స్ (NCC) ఇప్పటికి, అది రూఫుదిద్దుకుంటున్న తొలి రోజుల్లో కరియప్ప తన పూర్తి మద్దతు అందించారు. ఆర్మీకి అనుబంధముగా ఉన్న ఈ రెండు విభాగములు, తర్వాత కాలంలో భారతదేశం యుద్ధాలలో ఎంతో ఉపయోగకరంగా నిరూపితమయ్యాయి [31].
నెహ్రు నుండి త్రీవ ఒత్తడి వచ్చినప్పటికీ, మాజీ ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ సిబ్బందిని సైన్యంలో చేర్చుకోవడానికి కరియప్ప నిరాకరించాడు. కరియప్ప తీసుకున్న పలు చర్యలు, సైన్యాన్ని రాజకీయ వ్యవహారాలకు దూరంగా ఉంచాయి. దాని స్వయంప్రతిపత్తిని కాపాడుకున్నాయి. కరియప్ప తన పదవికి రాజీనామా చేస్తానని హెచ్చరించిన తర్వాత, నెహ్రూ వెనక్కి తగ్గారు. అయినప్పటికీ , భారతదేశానికి విజయం అని అర్థం వచ్చే INA నినాదం 'జైహింద్' ను స్వికరించారు. తరువాత, ఇది సైనిక సిబ్బంది ఒకరి నొకరు అభివాదం చేసుకొనడానికి ఉపయోగించే సాధారణ పదబంధంగా మారింది. ఇతర ప్రభుత్వ సేవలలో చేసినట్లుగా సైన్యంలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలకు ఖాళీలను కేటాయించాలన్న ప్రతిపాదనను కూడా కరియప్ప తిరస్కరించారు. ఇతర ప్రభుత్వ సేవల్లో చేసినట్లుగా భారత సైన్యం లో షెడ్యూల్డ్ కులాలు (SC), షెడ్యూల్డ్ ట్రైబ్స్ (ST) ఖాళీలను కేటాయించాలనే ప్రతిపాదనను కరియప్ప తిర్కరించారు[32].
సి-ఇన్-సి గా నాలుగు సంవత్సరాల సేవ తరువాత, కరియప్ప 1953 జనవరి 14న పదవీ విరమణ చేశారు. పదవీ విరమణకు ముందు, అతను తన కుమారుడు, కుమార్తెతో కలిసి రాజపుట్ రెజిమెంటల్ సెంటర్లో తన మాతృ రెజిమెంట్ అయిన రాజపుట్ రెజిమెంట్కుకు వీడ్కోలు సందర్శన చేసాడు. రాజేంద్రసింహ్జీ జడేజా అతని తరువాత సి-ఇన్-సి గా నియమించబడ్డాడు.[32].
== వ్యక్తిగత జీవితం ==
కరియప్ప వివాహము మార్చి 1937లో [[సికింద్రాబాద్|సికింద్రాబాద్ లో ఒక ఫారెస్ట్ ఆఫీసర్]] కుమార్తె అయిన ముత్తు మాచియాతో జరిగింది. ప్రారంభంలో వారి వైవాహిక జీవితం సంతోషంగా ఉన్నప్పటికీ, ఆతర్వాత 17 ఏళ్ల వయస్సు వ్యత్యాసం, సైద్ధాంతిక విభేదాలు, వృత్తిపరమైన బాధ్యతవల్ల వారి వివాహబంధం విఫలమైంది. సెప్టెంబర్ 1945లో ఈ జంట ఎటువంటి అధికారిక విడాకులు లేకుండా విడిపోయారు. మూడు సంవత్సరాల తరువాత, ఒక ప్రమాదంలో ముత్తు మాచియా మరణించింది[33].
కరియప్ప, ముత్తు దంపతులకు ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె. వారి కుమారుడు జనవరి 4, 1938, కుమార్తె నళిని ఫిబ్రవరి 23న జన్నించారు. వారి కుమారుడు నంద (ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్) లో చేరి ఎయిర్ మార్షల్ స్థాయికి ఎదిగాడు[33].
కరియప్ప సోదరి బొల్లవ్వ కుమారుడు, లెఫ్టనెంట్ జనరల్ బిడ్డందా చెంగప్ప నంద భారత సైన్యంలో విశిష్టమైన సేవలందించి, నార్తర్న్ కమాండ్ (ఉత్తర విభాగానికి) జిఓసి-ఇన్-చీఫ్ గా పదవి విరమణ చేసాడు.
కరియప్ప సత్యసాయి బాబాకు పరమ భక్తుడు. అయన ఆశీస్సులు కోరడానికి క్రమము తప్పకుండా ఆయనను సందర్సించేవాడు. కరియప్ప శివానంద సరస్వతిని కూడా అనుసరించాడు[12].
== పదవీ విరమణ, మరణం ==
భారత సైన్యంతో కరియప్ప అనుబంధం మూడు దశాబ్దాల పాటు సాగింది. ఈ కాలంలో అయన స్టాఫ్, కమాండ్ విభాగాలలో విస్తృతమైన అనుభవాన్ని గడించారు. 1953లో అయన పదవి విరమణ చేసిన తర్వాత, కరియప్ప 1956 వరకు ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్ లలో భారత హైకమిషనేర్ గా సేవలందించాడు[35][13]. కాన్బెర్రా లో ఉన్నప్పుడు, కామన్ వెల్త్ క్లబ్ స్థాపనలో కరియప్ప కీలక పాత్ర పోషించారు[14]. 1964 లో ఇండియన్ ఎస్-సర్వీసెమెన్ లీగ్ (IESL) ఏర్పాటుపై దృష్టి సారించారు[38]. రక్షణ మంత్రిత్య శాఖా పరిధిలోని ఎస్- సర్వీసెమెన్ వెల్ఫేర్ విభాగం క్రింద పనిచేసే అంతర్ సేవ సంస్థ ఐనా డైరెక్టరేట్ అఫ్ రెసెటిల్మెంట్ (తరువాతి కాలంలో డైరెక్టరేట్ జనరల్ రెసెటిల్మెంట్)[39] ఏర్పాటులో కూడా అయన కీలక పాత్ర పోషించాడు. ఈ సంస్థ రిటైర్డ్ సైనికుల, ముఖ్యంగా చిన్నవయసులో పదవి విరమణ చేసిన వారి పునరావాసానికి సంభందించిన వివిధ సమస్యలను పర్యవేక్షoచేది[15].
కరియప్ప అనేక విదేశాలలో సాయుధ దళాల పునర్వ్యవస్థీకరణలో పాల్గొన్నాడు. అమెరికా అధ్యక్షుడు [[హ్యారీ ఎస్. ట్రూమన్|హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాన్]] కరియప్పకు 'చీఫ్ కమాండర్' హోదాలో డిగ్రీలో "లెజియన్ ఆఫ్ మెరిట్" అవార్డును ప్రదానం చేశారు[16].[[File:President_Giani_Zail_Singh_presenting_the_Rank_of_Field_Marshal_to_K.M._Cariappa.jpg|thumb|కరియప్పకు ఫీల్డ్ మార్షల్ లాఠీ అందజేసిన అధ్యక్షుడు [[జ్ఞాని జైల్ సింగ్|గ్యాని జైల్ సింగ్]]]]
కరియప్ప తన స్నేహితులు, అభిమానుల త్రీవ్రమైన ఒత్తడి కారణముగా కరియప్ప రాజకీయాలలో కూడా తన అదృష్టాన్ని పరీక్షించుకున్నాడు. అయన 1971 లోక్ సభ ఎన్నికల్లో ముంబై నార్త్ ఈస్ట్ [[ముంబై నార్త్ ఈస్ట్ లోక్సభ నియోజకవర్గం|(లోక్ సభ నియోజకవర్గం)]] నుండి పోటీ చేశాడు. కానీ మూడో స్థానంలో నిలిచారు. కరియప్ప, కృష్ణ మీనన్ పై పోటీ చేశారనే తప్పుడు వాదనలు పుస్తకాలలో కనిపిస్తాయి. అయితే వాటికీ ఎటువంటి భారత ప్రభుత్వ అధికారిక వెబ్ సైట్ లోను ఎలాంటి అధారాలు లేవు[17].
దేశానికి కరియప్ప అందించిన ప్రశంసనీయమైన సేవలకు గుర్తింపుగా, [[భారత ప్రభుత్వం]] 1986 జనవరి 15న ఫీల్డ్ మార్షల్ హోదాను ప్రకటించింది[18]. ఆతర్వాత ఏప్రిల్ 28న, భారత రాష్ట్రపతి అధికారిక నివాసమైన [[రాష్ట్రపతి భవనం|రాష్ట్రపతి భవన్]] లో నిర్వహించిన ఒక ప్రతేక్య అలంకరణ (investiture) వేడుకలో ఈ హోదాను కరియప్పకు ప్రధానం చేసారు[44].
1991లో కరియప్ప ఆరోగ్యం క్షీణించడం ప్రారంభమైంది. అతను ఆర్థరైటిస్, గుండె సమస్యలతో బాధపడ్డాడు. కొన్ని సంవత్సరాలుగా చికిత్స పొందుతున్న బెంగళూరు కమాండ్ ఆసుపత్రిలో 1993 మే 15న నిద్రలోనే ఆయన మరణించారు. రెండు రోజుల తరువాత ఆయన అవశేషాలను మడకేరిలో దహనం చేశారు. ఫీల్డ్ మార్షల్ [[మానెక్షా|సామ్ మానేక్ షా]] తో పాటు ముగ్గురు సైనిక దళాల అధిపతులు కరియప్ప అంత్యక్రియలకు హాజరయ్యారు. కరియప్ప కుమారుడు నంద చితికి నిప్పంటించగా, గౌరవ వందన సిబ్బంది తమ ఆయుధములను క్రీందికి దించారు[44].
== వ్యక్తిత్వం ==
[[File:The_Chief_of_Army_Staff,_General_Dalbir_Singh_paying_tributes_at_the_Field_Marshal_Cariappa_Memorial,_at_Madikeri,_in_Kodagu,_Karnataka_on_August_06,_2016.jpg|కుడి|thumb|300x300px|కూర్గ్ లోని మడకేరి లో ఎఫ్. ఎం. కరియప్ప స్మారక స్థలి వద్ద నివాళులు అర్పిస్తున్న సీఓఏఎస్ జెన్ దల్బీర్ సింగ్ సుహాగ్]]
జీవిత చరిత్ర రచయిత విజయ్ సింగ్ ప్రకారం, కరియప్ప తన వ్యక్తిగత ప్రయోజనాల కోసం, తన అధికారాన్ని, హోదాను ఉపయోగించడం అసాధారణమైన విషయం[45]. సింగ్ పేర్కొన్న ఒక ఉదాహరణ ఏమిటంటే - కరియప్ప తన పదవి విరమణ ముందు వీడ్కోలు పలకడానికి రాజపుత్ రెజిమెంటల్ కేద్రానికి వెళ్ళినప్పుడు జరిగింది. కరియప్ప తన కుమారుడు, కుమార్తె తనతో పాటు తీసుకువచ్చారు. వారిద్దరూ మరుసటి రోజు వరకు కమాండర్ ఇంట్లోనే బస చేసారు. నిబంధనల ప్రకారం, ఆఫీసర్స్ మెస్సుకు పిల్లలు వెళ్లడం నిషంచబడిoది. చీఫ్ గా కరియప్ప మెస్సుకు తీసుకెళ్లగలిగేవారు, కానీ అయన ఆలా చెయలేదు[32].
కరియప్ప కమాండర్-ఇన్-చీఫ్ (C-in-C) అయిన తరువాత, మేజర్ (తరువాత లెఫ్టినెంట్ జనరల్) శ్రీనివాస్ కుమార్ సిన్హా తన మిలిటరీ అసిస్టెంట్ (MA) గా నియమించుకోవాలని అనుకొన్నారు. అయితే మిలిటరీ అసిస్టెంట్ గా ఉండాలంటే లెఫ్టినెంట్ కల్నల్ హోదాను కలిగి ఉండాలని, దానికి కనీసం ఆరున్నర సంవత్సరాల సర్వీస్ (సేవ) అవసరమని మిలిటరీ సెక్రటరీ పేర్కొన్నారు. కానీ సిన్హా కేవలం ఐదెళ్ల సర్వీస్ ఉన్న ఒక మేజర్ మాత్రమే. ఈ విషయము తెలుసుకున్న కరియప్ప నిబంధనలను ఉల్లంఘించడము ఇష్టం లేక తన నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకొన్నారు[45].
1965 భారత్-పాకిస్తాన్ యుద్ధంలో, భారత సైన్యానికి చెందిన కమాండర్-ఐన్-చీఫ్ ఫీల్డ్ మార్షల్ కరియప్ప కుమారుడైన నంద నడుపుతున్న విమానాన్ని శత్రువులు కూల్చివేశారు. అయన విమానము నుండి సురక్షితముగా బయటపడినప్పటికీ, పాకిస్తాన్ సైనికులు ఆయనను పట్టుకొని యుద్దఖైదీగా (POW) బంధించారు. కార్గిల్ వద్ద గాయపడిన ఆ సైనికుడి గుర్తింపు తెలియగానే, రేడియో పాకిస్తాన్ వెంటనే జూనియర్ కరియప్పను పట్టుకొనినట్లు ప్రకటించింది. తన స్వగ్రామమైన మెర్కారాలో పదవీ విరమణ జీవితం గడుపుతున్న కెరియప్పను, జనరల్ అయూబ్ ఖాన్ స్వయంగా సంప్రదించి, అయన క్షేమ సమాచారాన్ని తెలియజేసారు. తన కుమారుడుని వెంటనే విడుదల చేస్తానని అయూబ్ ఖాన్ ప్రాతిపాదించినప్పుడు, కరియప్ప ఆ ఆలోచనను తృణీకరిస్తూ, ఇతర యుద్దఖైదీల (POW) కంటే తన కుమారునికి ఎలాంటి మెరుగైన చికిత్స లేదా ప్రతేక్య సదుపాయాలు ఇవ్వవద్దని చెప్పినట్లు సమాచారం. కరియప్ప ఇకపై తన కుమారుడు కాదని, అతడు ఈ దేశ బిడ్డ అని, ఒక నిజమైన దేశ భక్తుడిలా తన మాతృభూమి కోసం పోరాడుతున్న సైనికుడిని కరియప్ప సమాధానమిచ్చినట్లు సింగ్ గుర్తుచేసుకొన్నాడు. మీ దయగల సంజ్ఞకు నా ధన్యావాదాలు కానీ నేను మిమ్మల్ని అందరినీ విడుదల చేయమని లేదా ఎవరిని విడుదలా చేయవద్దని అభ్యరిస్తూన్నాను. అతనికి ఎటువంటి ప్రత్కేక ప్రాధాన్యత ఇవ్వకండి[46].
[[File:Bust_of_Field_Marshal_K_M_Cariappa,_National_Military_Memorial,_Bengaluru,_Karnataka,_India_(Ank_Kumar,_Infosys_Limited).jpg|కుడి|thumb|బెంగళూరులోని నేషనల్ మిలిటరీ మెమోరియల్ వద్ద కరియప్ప విగ్రహం.]]
== అవార్డులు, అలంకరణలు ==
{{Ribbon devices|number=0|type=award-star|ribbon=1939–1945 Star.png|width=106}}
{| class="wikitable" style="text-align:center; margin: 1em auto"
|జనరల్ సర్వీస్ మెడల్ 1947
|భారత స్వాతంత్ర్య పతకం
|ఆర్డర్ ఆఫ్ ది బ్రిటిష్ ఎంపైర్
|1939-1945 నక్షత్రం
| rowspan="2" |{{Sfn|Sharma|2007|pp=44–45}}
|-
|బర్మా స్టార్
|యుద్ధ పతకం 1939-1945
|ఇండియా సర్వీస్ మెడల్
|లెజియన్ ఆఫ్ మెరిట్ (చీఫ్ కమాండర్) <br />
|}
== ర్యాంకుల తేదీలు ==
{| class="wikitable" style="background:white"
!ముద్ర
!ర్యాంక్
!భాగం
!ర్యాంక్ తేదీ
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920-1953)_OF-1a.svg|89x89px]]
|రెండవ లెఫ్టినెంట్
|[[బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ]]
|1 డిసెంబర్ 1919 (తాత్కాలికం) 17 జూలై 1920 (సబ్స్టాంటివ్ <ref name="Indian_Army_List_43">{{Cite book|title=Indian Army List for October 1943 (Part I)|publisher=Government of India Press|year=1943|pages=125}}</ref><br />
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920-1953)_OF-1b.svg|89x89px]]
|లెఫ్టినెంట్
|బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ
|1 డిసెంబర్ 1920 (తాత్కాలికం) 17 జూలై 1921 (సబ్స్టాంటివ్ <br />
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920–1953)_OF-2.svg|89x89px]]
|కెప్టెన్
|బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ
|17 జూలై 1927 <ref name="london-gazette4">{{Cite news|url=http://www.london-gazette.co.uk/issues/33310/pages/5805|title=Viewing Page 5805 of Issue 33310|date=9 September 1927|work=[[The London Gazette]]|access-date=26 March 2012}}</ref>
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920-1953)_OF-3.svg|89x89px]]
|మేజర్
|బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ
|17 జూలై 1938
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920-1953)_OF-4.svg|89x89px]]
|లెఫ్టినెంట్-కల్నల్
|బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ
|జూలై 1942 (యాక్టింగ్) 15 జూలై 1942 (తాత్కాలికం) 17 జూలై 1946 (సబ్స్టాంటివ్) <ref name="Indian_Army_List_43" /><br /><br />
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920-1953)_OF-5.svg|89x89px]]
|కల్నల్
|బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ
|1 నవంబర్ 1944 (యాక్టింగ్) 1 మే 1945 (తాత్కాలికం) <ref name="Indian_Army_List_45APR">{{Cite book|title=Indian Army List for April 1945 (Part I)|publisher=Government of India Press|year=1945|pages=46–O}}</ref><ref name="Quarterly_Army_List">{{Cite book|title=The Quarterly Army List: December 1946 (Part I)|publisher=HM Stationery Office|year=1946|pages=220l–m}}</ref><br />
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1928-1953)_OF-6.svg|89x89px]]
|బ్రిగేడియర్
|బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ
|1 నవంబర్ 1944 (యాక్టింగ్) 1 మే 1945 (తాత్కాలికం) <ref name="Indian_Army_List_45APR" /><ref name="brigadier">{{Cite book|title=The Quarterly Army List: December 1946 (Part I)|publisher=HM Stationery Office|year=1946|pages=132–A}}</ref><ref name="MG_appt">{{Cite web|date=30 July 1947|title=Press Communique|url=http://pibarchive.nic.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1947-JULY-DEC-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1947-07-30_330.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20240620171638/https://archive.pib.gov.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1947-JULY-DEC-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1947-07-30_330.pdf|archive-date=20 June 2024|access-date=24 June 2025|website=Press Information Bureau of India - Archive}}</ref><br />
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920-1953)_OF-7.svg|89x89px]]
|మేజర్ జనరల్
|బ్రిటిష్ ఇండియన్ ఆర్మీ
|30 జూలై 1947 <ref name="MG_appt" />
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920-1953)_OF-7.svg|89x89px]]
|మేజర్ జనరల్
|[[భారత సైనిక దళం|భారత సైన్యం]]
|15 ఆగస్టు 1947 [గమనిక 1] <ref name="insignia_designs" />
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920–1953)_OF-8.svg|89x89px]]
|లెఫ్టినెంట్ జనరల్
|భారత సైన్యం
|23 నవంబర్ 1947 (నటన [గమనిక 1] <ref>{{Cite web|date=21 November 1947|title=General Cariappa Becomes Eastern Army Commander|url=http://pibarchive.nic.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1947-JULY-DEC-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1947-11-21_427.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20240809025341/https://archive.pib.gov.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1947-JULY-DEC-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1947-11-21_427.pdf|archive-date=9 August 2024|access-date=24 June 2025|website=Press Information Bureau of India - Archive}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=JTPNjCq8MQIC&q=The+quarterly+army+list|title=The Quarterly Army List: December 1948|publisher=HM Stationery Office|year=1948|pages=186–188}}</ref>
|-
| align="center" |[[File:British_Army_(1920–1953)_OF-9.svg|89x89px]]
|జనరల్ (COAS & C-in-C) <br />
|భారత సైన్యం
|15 జనవరి 1949 (నటన [గమనిక 1] <ref name="Gazette_1949">{{Cite news|url=https://egazette.gov.in/WriteReadData/1949/E-2348-1949-0000-108857.pdf|title=The Gazette of India (Extraordinary): Ministry of Defence|date=15 January 1949|publisher=[[The Gazette of India]]|page=41}}</ref>
|-
| align="center" |[[File:General_of_the_Indian_Army.svg|89x89px]]
|జనరల్ (COAS & C-in-C) <br />
|భారత సైన్యం
|26 జనవరి 1950 (పునఃప్రారంభం చిహ్నంలో మార్పు <ref name="insignia_designs">{{Cite web|title=New Designs of Crests and Badges in the Services|url=http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20807-BR/HOM-1950-01-06_484.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170808193914/http://pib.nic.in/archive/docs/DVD_38/ACC%20NO%20807-BR/HOM-1950-01-06_484.pdf|archive-date=8 August 2017|website=Press Information Bureau of India – Archive}}</ref><ref>{{Cite news|title=Part I-Section 4: Ministry of Defence (Army Branch)|date=11 February 1950|publisher=The Gazette of India|page=227}}</ref>
|-
| align="center" |[[File:Field_Marshal_of_the_Indian_Army.svg|89x89px]]
|[[ఫీల్డ్ మార్షల్]]
|భారత సైన్యం
|15 జనవరి 1986 <ref name="FM_Cariappa">{{Cite web|date=14 January 1986|title=General Cariappa Made Field Marshal|url=https://archive.pib.gov.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1986-JAN-JULY-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1986-01-14_020.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20240507145451/https://archive.pib.gov.in/archive/ArchiveSecondPhase/DEFENCE/1986-JAN-JULY-MIN-OF-DEFENCE/PDF/DEF-1986-01-14_020.pdf|archive-date=7 May 2024|access-date=24 June 2025|website=Press Information Bureau of India - Archive}}</ref>
|-
|}
== గమనికలు ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|group=note}}
== ఇవి కూడా చూడండి ==
* [[ఫీల్డ్ మార్షల్]] [[మానెక్షా|సామ్ మానేక్ షా]]
* మార్షల్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ [[అర్జన్ సింగ్]]
* అడ్మిరల్ రామ్ దాస్ కటారి
* ఎయిర్ మార్షల్ సుబ్రతో ముఖర్జీ
== గమనికలు ==
<templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist|group=lower-alpha}}'''ఉల్లేఖనాలు'''
== సూచనలు ==
* {{Cite book|title=Field Marshal K.M. Cariappa|last=Cariappa|first=K.C.|date=2007|publisher=Niyogi Books|isbn=978-81-89738-26-6|editor-last=Chaudhuri|editor-first=Dipa|edition=2nd|location=New Delhi|author-link=K. C. Cariappa}}
* {{Cite book|title=Field Marshal K M Cariappa: His Life And Times|last=Khanduri|first=C.B.|date=1995|publisher=Lancer Publishers & Distributors|isbn=978-1-897829-75-2|location=New Delhi}}
* {{Cite book|title=Field Marshal K M Cariappa: A Biographical Sketch|last=Khanduri|first=C.B.|date=2002|publisher=Dev Publications|isbn=978-81-87577-02-7|location=New Delhi}}
* {{Cite book|title=General Cariappa|last=Muthanna|first=I.M.|date=1964|publisher=Usha Press|location=Mysore|oclc=21885326}}
* {{Cite book|title=Field Marshal KM Cariappa – Immortal Lights|last=Seshagiri Rao|first=L.S.|date=2001|publisher=Sapna Book House|isbn=978-81-2801-755-1|location=Bangalore}}
* {{Cite book|title=Field Marshal Cariappa: The Man Who Touched the Sky|last=Weis|first=Edel|date=2002|publisher=Roopa & Co|isbn=978-81-7167-944-7|location=New Delhi}}
== బాహ్య లింకులు ==
<templatestyles src="Module:Side box/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Sister project/styles.css"></templatestyles>{{Commons category|Kodandera M. Cariappa}}
* [http://indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmTemp1PTC2C.aspx?MnId=Qofq8o630PNbNPgw+7GS3A==&ParentID=Cj9ARBsMxPEkqMd1Q03cgw== భారత సైన్యం అధికారిక వెబ్సైట్లో ప్రొఫైల్]
* ప్రొఫైల్ ఆన్ భారత్ రక్షక్ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161229055919/http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/personnel/chiefs/98-km-cariappa.html|date=29 December 2016}} 29 December 2016 at the Wayback Machine
* [https://www.theindianhawk.com/2020/05/field-marshal-kariappa-who-was-also-saluted-by-pakistani-soldiers.html ది ఇండియన్ హాక్] పై ప్రొఫైల్
{{Chief of Defence Staff (India)}}{{Kodagu (Coorg) topics}}
[[వర్గం:మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయ పూర్వవిద్యార్థులు]]
[[వర్గం:1993 మరణాలు]]
[[వర్గం:1899 జననాలు]]
[[వర్గం:Articles with hCards]]
[[వర్గం:సమీక్షించని అనువాదాలున్న పేజీలు]]
rs47bh5x2qsfavro4czj0h0zww1aij1
గ్రాఫిక్ డిజైన్
0
513896
4989182
2026-10-26T14:17:59Z
Pranayraj1985
29393
"[[:en:Special:Redirect/revision/1381141880|Graphic design]]" పేజీని అనువదించి సృష్టించారు
4989182
wikitext
text/x-wiki
[[File:Graphic-designer-application-projects-collage-2.0.jpg|కుడి|thumb| దాని బహుళ-విషయ స్వభావం కారణంగా, గ్రాఫిక్ డిజైన్ను వివిధ అనువర్తన రంగాలలో నిర్వహించవచ్చు: బ్రాండింగ్, సాంకేతిక, కళాత్మక డ్రాయింగ్, సైనేజ్, ఫోటోగ్రఫీ, ఇమేజ్, వీడియో ఎడిటింగ్, 3D మోడలింగ్, యానిమేషన్, ప్రోగ్రామింగ్, డిజిటల్ డ్రాయింగ్, వీడియో క్రియేషన్ మొదలైన రంగాలలో. <ref name="Interdisciplinary">{{Cite web|last=Vise|first=Kristen|title=An Interdisciplinary Approach to Graphic Design|url=https://libarts.olemiss.edu/an-interdisciplinary-approach-to-graphic-design/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414232242/https://libarts.olemiss.edu/an-interdisciplinary-approach-to-graphic-design/|archive-date=14 April 2021|access-date=13 October 2021|publisher=College of Liberal Arts}}</ref>]]
'''గ్రాఫిక్ డిజైన్''' అనేది ఒక [[వృత్తులు|వృత్తి]], <ref>{{Cite web|last=Quintela|first=Pedro|title=From the shadow to the centre: Tensions, contradictions and ambitions in building graphic design as a profession|url=https://eg.uc.pt/bitstream/10316/33004/1/From%20the%20shadow%20to%20the%20centre%20tensions%2C%20contradictions%20and%20ambitions%20in%20building%20graphic%20design%20as%20a%20profession.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220807162655/https://eg.uc.pt/bitstream/10316/33004/1/From%20the%20shadow%20to%20the%20centre%20tensions%2C%20contradictions%20and%20ambitions%20in%20building%20graphic%20design%20as%20a%20profession.pdf|archive-date=7 August 2022|access-date=7 August 2022|publisher=University of Coimbra}}</ref> విద్యా విభాగం <ref>{{Cite paper|title=Characteristics of Design as an Academic and Creative Discipline}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Bravo|first=Rafael Ángel|date=4 March 2016|title=Vigencia de la Bauhaus en la formación académica de los diseñadores gráficos|trans-title=Currency of the Bauhaus in the academic training of graphic designers|url=https://revistas.udistrital.edu.co/index.php/c14/article/view/10133|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220312145640/https://revistas.udistrital.edu.co/index.php/c14/article/view/10133|archive-date=12 March 2022|publisher=Francisco José de Caldas District University|language=es}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Graphic Design|url=https://catalog.cos.edu/areas-study/graphic-design/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210922013152/https://catalog.cos.edu/areas-study/graphic-design/|archive-date=22 September 2021|access-date=26 August 2022|publisher=College of the Sequoias}}</ref>, నిర్దిష్ట లక్ష్యాలతో, సామాజిక సమూహాలకు నిర్దిష్ట సందేశాలను ప్రసారం చేయడానికి ఉద్దేశించిన దృశ్య కమ్యూనికేషన్లను సృష్టించడాన్ని కలిగి ఉన్న అనువర్తిత కళ . <ref>{{Cite web|title=Professional Graphics Design|url=https://scholaritinstitute.com/graphics-design-training/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220826200407/https://scholaritinstitute.com/graphics-design-training/|archive-date=26 August 2022|access-date=26 August 2022|publisher=Scholar IT Institute}}</ref> గ్రాఫిక్ డిజైన్ అనేది డిజైన్ <ref name="Interdisciplinary" />, [[లలిత కళలు|లలిత కళల]] అంతర్విభాగ శాఖ. దీని ఆచరణలో మానవ లేదా [[కంప్యూటర్ ఆధారిత రూపకల్పన|డిజిటల్ సాధనాలను]] ఉపయోగించి సృజనాత్మకత, ఆవిష్కరణ, పార్శ్వ ఆలోచన ఉంటాయి, ఇక్కడ దృశ్యమానంగా తెలియజేయడానికి టెక్స్ట్, గ్రాఫిక్స్ను ఉపయోగించడం సాధారణం.
భావప్రసార ప్రక్రియలో గ్రాఫిక్ డిజైనర్ పాత్ర సందేశాన్ని సంకేతీకరించే లేదా వ్యాఖ్యానించే వ్యక్తిగా ఉంటుంది. వారు దృశ్య సందేశాల వివరణ, క్రమబద్ధీకరణ, ప్రదర్శనపై పనిచేస్తారు. దాని స్వభావంలో, డిజైన్ ముక్కలు తాత్విక, సౌందర్య, భావోద్వేగ, రాజకీయంగా ఉండవచ్చు. <ref>{{Cite book|url=https://doi.org/10.5040/9781474270304|title=The Fundamentals of Graphic Design|last=Ambrose|first=Gavin|last2=Harris|first2=Paul|last3=Ball|first3=Nigel|date=2020|isbn=978-1-4742-7030-4|doi=10.5040/9781474270304}}</ref> సాధారణంగా, గ్రాఫిక్ డిజైన్ అనేది కేవలం భాష మాత్రమే వ్యక్తపరిచే విషయాలకు అతీతంగా ఆలోచనలు, భావాలు, వైఖరులను తెలియజేయడానికి టైపోగ్రఫీ [[సౌందర్యశాస్త్రం|సౌందర్యాన్ని]], అలాగే టెక్స్ట్, అలంకరణ, చిత్రాల కూర్పు అమరికను ఉపయోగిస్తుంది. డిజైన్ పని అనేది కస్టమర్ డిమాండ్పై ఆధారపడి ఉంటుంది, ఈ డిమాండ్ మౌఖికంగా లేదా వ్రాతపూర్వకంగా భాషాపరంగా స్థాపించబడుతుంది; అంటే, గ్రాఫిక్ డిజైన్ భాషా సందేశాన్ని గ్రాఫిక్ అభివ్యక్తిగా మారుస్తుంది. <ref>{{Cite book|title=Principles of Form and Design|last=Wong|first=Wucius (1995)}}</ref>
అనువర్తన రంగంగా గ్రాఫిక్ డిజైన్, దృశ్య సమాచార వ్యవస్థలపై దృష్టి సారించే వివిధ జ్ఞాన రంగాలను కలిగి ఉంటుంది. ఉదాహరణకు, దీనిని ప్రకటనల వ్యూహాలలో ఉపయోగించవచ్చు, లేదా దీనిని [[విమానయానం|విమానయాన]] ప్రపంచంలో <ref>{{Cite web|last=Eveleth|first=Rose|author-link=Rose Eveleth|date=25 July 2014|title=How Graphic Design Can Make Flying Just a Little Bit Safer|url=http://nautil.us/blog/how-graphic-design-can-make-flying-just-a-little-bit-safer|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140728124241/http://nautil.us/blog/how-graphic-design-can-make-flying-just-a-little-bit-safer|archive-date=28 July 2014|access-date=19 October 2026|website=nautil.us|publisher=Nautilus}}</ref> లేదా [[అంతరిక్ష అన్వేషణ|అంతరిక్ష పరిశోధనలో]] కూడా ఉపయోగించవచ్చు. <ref>{{Cite web|last=Junkunc|first=Ashley|date=22 October 2019|title=NASA needs more than just rocket scientists|url=https://udayton.edu/blogs/artssciences/2019-stories/19-10-22-nasa-intern.php|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020233152/https://udayton.edu/blogs/artssciences/2019-stories/19-10-22-nasa-intern.php|archive-date=20 October 2021|access-date=14 October 2021|website=udayton.edu|publisher=[[University of Dayton]]}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Monaghan|first=Heather|date=4 March 2021|title=We Are NASA: Reese Patillo, Junior Animator/Graphic Designer (Contractor)|url=https://www.nasa.gov/directorates/heo/scan/about/wearenasa/reese_patillo|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211014040040/https://www.nasa.gov/directorates/heo/scan/about/wearenasa/reese_patillo/|archive-date=14 October 2021|access-date=14 October 2021|website=nasa.gov|publisher=[[NASA|National Aeronautics and Space Administration (NASA)]]}}</ref> ఈ కోణంలో, కొన్ని దేశాలలో గ్రాఫిక్ డిజైన్ను కేవలం స్కెచ్లు, డ్రాయింగ్ల తయారీకి మాత్రమే సంబంధించినదిగా పరిగణిస్తారు, ఇది సరికాదు, ఎందుకంటే దృశ్య సమాచార ప్రసారం అనేది దానిని వర్తింపజేయగల విస్తృత శ్రేణి రకాలు, వర్గాలలో ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే.
ప్రాచీన కాలం, మధ్యయుగాలలో మూలాలు కలిగిన <ref name="History">{{Cite web|last=Meggs|first=Philip B.|title=Graphic design|url=https://www.britannica.com/art/graphic-design|url-status=|archive-url=https://web.archive.org/web/20220313070810/https://www.britannica.com/art/graphic-design|archive-date=13 March 2022|access-date=16 July 2026|publisher=Britannica}}</ref> అనువర్తిత కళగా గ్రాఫిక్ డిజైన్, ప్రారంభంలో 15వ శతాబ్దంలో ఐరోపాలో [[ముద్రణా యంత్రం|ముద్రణ రంగం అభివృద్ధి]] చెందడం, [[పారిశ్రామిక విప్లవం|పారిశ్రామిక విప్లవంలో]] వినియోగదారుల సంస్కృతి పెరుగుదలతో ముడిపడి ఉంది. అక్కడి నుండి ఇది పశ్చిమ దేశాలలో ఒక ప్రత్యేక వృత్తిగా ఉద్భవించింది, 19వ శతాబ్దంలో [[ప్రకటన|ప్రకటనలతో]] దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=_evKxbMgkycC&pg=PP1|title=The Origins of Graphic Design in America, 1870–1920|last=Raffel|first=Burton|last2=Thomson|first2=Ellen Mazur|date=1 January 1997|publisher=Yale University Press|isbn=978-0-300-06475-1|pages=85|language=en|access-date=7 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20230327080315/https://books.google.com/books?id=_evKxbMgkycC&pg=PP1|archive-date=27 March 2023}}</ref>, దాని పరిణామం 20వ శతాబ్దంలో దాని ఏకీకరణకు అనుమతించింది. నేడు సమాచార మార్పిడిలో వేగవంతమైన, భారీ వృద్ధి దృష్ట్యా, అనుభవజ్ఞులైన డిజైనర్లకు డిమాండ్ గతంలో కంటే ఎక్కువగా ఉంది, ముఖ్యంగా కొత్త సాంకేతికతల అభివృద్ధి, వాటిని అభివృద్ధి చేసే ఇంజనీర్ల సామర్థ్యానికి మించిన మానవ కారకాలపై శ్రద్ధ వహించాల్సిన అవసరం కారణంగా. <ref>{{Cite book|title=Diseño y Comunicación|last=Frascara|first=Jorge (1988)}}</ref>
[[వర్గం:గ్రాఫిక్ డిజైన్]]
35oiisslduqg2bmkzwoyij47lzh0b0f
వాడుకరి చర్చ:Sateeshkamireddi
3
513897
4989184
2026-10-26T14:38:46Z
యర్రా రామారావు
28161
Welcome to Wikipedia!
4989184
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">Sateeshkamireddi గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
Sateeshkamireddi గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 14:38, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
2cguga3olhyu2herxm5mbuqqvqup2cp
వాడుకరి చర్చ:ధరణి
3
513898
4989194
2026-10-26T16:12:56Z
Pranayraj1985
29393
Welcome to Wikipedia!
4989194
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">ధరణి గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
ధరణి గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:12, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
3sdxlztsr326oeyo0dbfafdwo72sz6b
వాడుకరి చర్చ:Jammula Bangaru Babu
3
513899
4989195
2026-10-26T16:13:17Z
Pranayraj1985
29393
Welcome to Wikipedia!
4989195
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">Jammula Bangaru Babu గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
Jammula Bangaru Babu గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:13, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
oblwxj6il6l1idje5vazz1jbtca3582
వాడుకరి చర్చ:Ronnin Yuva
3
513900
4989196
2026-10-26T16:13:52Z
Pranayraj1985
29393
Welcome to Wikipedia!
4989196
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">Ronnin Yuva గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
Ronnin Yuva గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:13, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
dl7u7r7scfuhyl4ucugx1tujz8m87gj
వాడుకరి చర్చ:Internet is great
3
513901
4989198
2026-10-26T16:14:05Z
Pranayraj1985
29393
Welcome to Wikipedia!
4989198
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">Internet is great గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
Internet is great గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:14, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
ijr6tcw0jx4p6i4lc70jral6cwswtth
వాడుకరి చర్చ:ALEKHYA MEDICAL
3
513902
4989199
2026-10-26T16:15:29Z
Pranayraj1985
29393
Welcome to Wikipedia!
4989199
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">ALEKHYA MEDICAL గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
ALEKHYA MEDICAL గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
tcv0gl13u0lafluaylgvnhsaovtml8y
వాడుకరి చర్చ:Manojkumar Giddaluri
3
513903
4989200
2026-10-26T16:15:34Z
Pranayraj1985
29393
Welcome to Wikipedia!
4989200
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">Manojkumar Giddaluri గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
Manojkumar Giddaluri గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
deart1mge41rmprt799cg78qfmp502r
వాడుకరి చర్చ:Kspothuganti
3
513904
4989201
2026-10-26T16:15:39Z
Pranayraj1985
29393
Welcome to Wikipedia!
4989201
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">Kspothuganti గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
Kspothuganti గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
b47d4m8m0fcg3xbudwc6h7g73qv58ds
వాడుకరి చర్చ:AmmaYadiloNarayan
3
513905
4989202
2026-10-26T16:15:44Z
Pranayraj1985
29393
Welcome to Wikipedia!
4989202
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">AmmaYadiloNarayan గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
AmmaYadiloNarayan గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
owcr76esta8f15suqrppd4eq5tu9rti
వాడుకరి చర్చ:Vijayvalluru
3
513906
4989203
2026-10-26T16:15:50Z
Pranayraj1985
29393
Welcome to Wikipedia!
4989203
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">Vijayvalluru గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
Vijayvalluru గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
rjcjzcsr6q2n3cqczvz2qj6q5i6jmcr
వాడుకరి చర్చ:Swarupa88
3
513907
4989204
2026-10-26T16:15:55Z
Pranayraj1985
29393
Welcome to Wikipedia!
4989204
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">Swarupa88 గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
Swarupa88 గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:15, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
dypffcdnl0orqval3el4m1tfxcertuc
వాడుకరి చర్చ:Little Happy Heart School
3
513908
4989205
2026-10-26T16:16:00Z
Pranayraj1985
29393
Welcome to Wikipedia!
4989205
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">Little Happy Heart School గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
Little Happy Heart School గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:16, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
e9xczr5rdlqx36mm7ayetiern0nk4mu
వాడుకరి చర్చ:Nani0123
3
513909
4989206
2026-10-26T16:16:12Z
Pranayraj1985
29393
Welcome to Wikipedia!
4989206
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">Nani0123 గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
Nani0123 గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:16, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
6t11y3wnxoo5w57sz3rgwauyfqojhoj
వాడుకరి చర్చ:Menchu Ramesh
3
513910
4989207
2026-10-26T16:16:16Z
Pranayraj1985
29393
Welcome to Wikipedia!
4989207
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">Menchu Ramesh గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
Menchu Ramesh గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:16, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
q7y4pttq1kbfvt012kbu96ptowvf8wv
హైడ్రోక్లోరోథియాజైడ్
0
513911
4989209
2026-10-26T16:16:32Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1478641|Hydrochlorothiazide]] to:te #mdwikicx
4989209
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug
|Verifiedfields =changed
|Watchedfields =changed
|verifiedrevid =443860485
|drug_name =
|INN =
|image =Hydrochlorothiazide.svg
|width =200px
|alt =
|image2 =Hydrochlorothiazide-from-xtal-3D-balls.png
|width2 =
|alt2 =
|caption =
|type =<!-- empty -->
<!-- Names -->
|pronounce =
|tradename =Apo-hydro, others
|synonyms =
|IUPAC_name =6-chloro-1,1-dioxo-3,4-dihydro-2''H''-1,2,4-benzothiadiazine-7-sulfonamide
<!-- Clinical data -->
|class =[[Diuretic]]
|pregnancy_AU =C
|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Hydrochlorothiazide Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=30 July 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/hydrochlorothiazide.html | access-date=19 January 2020 | archive-date=21 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201021191903/https://www.drugs.com/pregnancy/hydrochlorothiazide.html | url-status=live }}</ref>
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=By mouth (capsules, tablets, solution)
|onset =
|duration_of_action=
|Drugs.com ={{drugs.com|monograph|hydrochlorothiazide}}
|MedlinePlus =a682571
<!-- Legal data -->
|legal_AU =<!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled-->
|legal_AU_comment =
|legal_BR =<!-- OTC, A1, A2, A3, B1, B2, C1, C2, C3, C4, C5, D1, D2, E, F-->
|legal_BR_comment =
|legal_CA =<!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII -->
|legal_CA_comment =
|legal_DE =<!-- Anlage I, II, III or Unscheduled-->
|legal_DE_comment =
|legal_NZ =<!-- Class A, B, C -->
|legal_NZ_comment =
|legal_UN =<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->
|legal_UN_comment =
|legal_UK =<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->
|legal_UK_comment =
|legal_US =Rx-only
|legal_US_comment =
|legal_status =Rx-only
|DailyMedID =Hydrochlorothiazide
|licence_US =<!-- FDA may use generic or brand name (generic name preferred) -->
|licence_CA =<!-- Health Canada may use generic or brand name (generic name preferred) -->
|licence_EU =yes
<!-- Pharmacokinetic data -->
|bioavailability =Variable (~70% on average)
|protein_bound =
|metabolism =Not significant<ref>{{cite journal |vauthors=Beermann B, Groschinsky-Grind M, Rosén A | title = Absorption, metabolism, and excretion of hydrochlorothiazide | journal = Clin Pharmacol Ther | volume = 19 | issue = 5 (Pt 1) | pages = 531–37 | doi = 10.1002/cpt1976195part1531 | pmid = 1277708 | year = 1976}}</ref>
|metabolites =
|elimination_half-life=5.6–14.8 h
|excretion =Primarily [[kidney]] (>95% as unchanged drug)
<!-- Chemical and physical data -->
|C =7
|Cl =1
|H =8
|N =3
|O =4
|S =2
|chemical_formula =
|SMILES =O=S(=O)(N)c1c(Cl)cc2c(c1)S(=O)(=O)NCN2
|StdInChI =1S/C7H8ClN3O4S2/c8-4-1-5-7(2-6(4)16(9,12)13)17(14,15)11-3-10-5/h1-2,10-11H,3H2,(H2,9,12,13)
|StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChI_comment =
|StdInChIKey =JZUFKLXOESDKRF-UHFFFAOYSA-N
|StdInChIKey_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|Jmol =
|density =
|density_notes =
|melting_point =
|melting_high =
|melting_notes =
|boiling_point =
|boiling_notes =
|solubility =
|sol_units =
|specific_rotation=
}}
'''హైడ్రోక్లోరోథియాజైడ్''' ('''HCTZ''' లేదా HCT) అనేది మూత్రవిసర్జన మందులు, వీటిని తరచుగా [[హైపర్టెన్షన్|అధిక రక్తపోటు]] , [[ఎదీమా|ద్రవం పెరగడం వల్ల వాపు]] చికిత్స చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.<ref name="AHFS2015">{{Cite web|title=Hydrochlorothiazide|url=https://www.drugs.com/monograph/hydrochlorothiazide.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=2016-11-30|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170510121613/https://www.drugs.com/monograph/hydrochlorothiazide.html|archive-date=2017-05-10}}</ref> ఇతర ఉపయోగాలలో డయాబెటిస్ ఇన్సిపిడస్, మూత్రపిండాల గొట్టపు ఆమ్లత, మూత్రంలో అధిక కాల్షియం స్థాయి ఉన్నవారిలో మూత్రపిండాల్లో రాళ్ల ప్రమాదాన్ని తగ్గించడం ఉన్నాయి.<ref name="AHFS2015" /> అధిక రక్తపోటు కోసం, దీనిని కొన్నిసార్లు మొదటి-వరుస చికిత్సగా పరిగణిస్తారు.<ref name="AHFS2015" /> HCTZ ను నోటి ద్వారా తీసుకుంటారు , ప్రభావాన్ని పెంచడానికి ఇతర రక్తపోటు మందులతో ఒకే మాత్రగా కలపవచ్చు.<ref name="AHFS2015" />
సంభావ్య దుష్ప్రభావాలలో పేలవమైన మూత్రపిండాల పనితీరు, తక్కువ రక్త పొటాషియం , తక్కువ రక్త సోడియం, [[గౌటు|గౌట్]], అధిక రక్తంలో చక్కెర, నిలబడి తేలికపాటి తలతో కూడిన ఎలెక్ట్రోలైట్ అసమతుల్యత ఉన్నాయి.<ref name="AHFS2015" /> సల్ఫా ఔషధాలకు అలెర్జీ ఉన్నవారిలో HCTZ కు [[అలర్జీ|అలెర్జీలు]] ఎక్కువగా సంభవిస్తాయని నివేదించబడినప్పటికీ, ఈ అనుబంధం బాగా మద్దతు ఇవ్వబడలేదు.<ref name="AHFS2015" /> ఇది గర్భధారణ సమయంలో ఉపయోగించవచ్చు, కానీ ఈ సమూహంలో ఇది మొదటి-వరుస ఔషధం కాదు.<ref name="AHFS2015" />
ఇది థియాజైడ్ మందుల తరగతిలో ఉంది , నీటిని నిలుపుకునే మూత్రపిండాల సామర్థ్యాన్ని తగ్గించడం ద్వారా పనిచేస్తుంది.<ref name="AHFS2015" /> ఇది ప్రారంభంలో రక్త పరిమాణాన్ని తగ్గిస్తుంది, గుండెకు రక్తం తిరిగి రావడం , తద్వారా కార్డియాక్ అవుట్పుట్ తగ్గుతుంది.<ref name="Du2010" /> ఇది దీర్ఘకాలంలో పరిధీయ వాస్కులర్ నిరోధకతను తగ్గిస్తుందని నమ్ముతారు.<ref name="Du2010">{{Cite paper|title=Mechanisms for blood pressure lowering and metabolic effects of thiazide and thiazide-like diuretics|url=}}</ref>
మెర్క్ , సిబా అనే రెండు కంపెనీలు 1959లో వాణిజ్యపరంగా అందుబాటులోకి వచ్చిన ఈ ఔషధాన్ని కనుగొన్నట్లు పేర్కొన్నాయి.<ref>{{Cite book|last=Ravina|first=Enrique|title=The evolution of drug discovery: from traditional medicines to modern drugs|date=2011|publisher=Wiley-VCH|location=Weinheim|isbn=9783527326693|page=74|edition=1|url=https://books.google.ca/books?id=iDNy0XxGqT8C&pg=PA74|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110034441/https://books.google.ca/books?id=iDNy0XxGqT8C&pg=PA74|archive-date=2015-01-10}}</ref> ఇది [[ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అవసరమైన ఔషధాల జాబితా నమూనా|ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ యొక్క అత్యవసర ఔషధాల జాబితా]] ఉంది.<ref name="WHO21st">{{Cite book|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}</ref> ఇది [[జనరిక్ మందులు|సాధారణ ఔషధం]] లభిస్తుంది , సాపేక్షంగా సరసమైనది.<ref name="AHFS2015" /><ref>{{Cite web|title=Best drugs to treat high blood pressure The least expensive medications may be the best for many people|url=http://www.consumerreports.org/cro/2011/03/best-drugs-to-treat-high-blood-pressure/index.htm|access-date=10 January 2015|date=November 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150103054653/http://www.consumerreports.org/cro/2011/03/best-drugs-to-treat-high-blood-pressure/index.htm|archive-date=3 January 2015}}</ref> 2017లో ఇది 42 మిలియన్లకు పైగా ప్రిస్క్రిప్షన్లతో యునైటెడ్ స్టేట్స్లో పన్నెండవ అత్యంత సాధారణంగా సూచించిన ఔషధం.<ref name="ref">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref1">{{Cite web|title=Hydrochlorothiazide - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=1 December 1981|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Hydrochlorothiazide|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411200200/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Hydrochlorothiazide|url-status=live}}</ref> UKలో, ఇది కలయిక రూపంలో మాత్రమే అందుబాటులో ఉంది.<ref name="BNF82">{{Cite book|title=[[British National Formulary|British National Formulary (BNF)]]|date=September 2021 - March 2022|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|location=London|isbn=978-0-85711-413-6|edition=82|chapter=2. Cardiovascular system}}</ref>
== సూచనలు ==
{{Reflist}}
i7o28j1kzn9c39gx7xn7d4euwmw1o15
4989214
4989209
2026-10-26T16:19:00Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989214
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug
|Verifiedfields =changed
|Watchedfields =changed
|verifiedrevid =443860485
|drug_name =
|INN =
|image =Hydrochlorothiazide.svg
|width =200px
|alt =
|image2 =Hydrochlorothiazide-from-xtal-3D-balls.png
|width2 =
|alt2 =
|caption =
|type =<!-- empty -->
<!-- Names -->
|pronounce =
|tradename = అపో-హైడ్రో, ఇతరులు
|synonyms =
|IUPAC_name =6-chloro-1,1-dioxo-3,4-dihydro-2''H''-1,2,4-benzothiadiazine-7-sulfonamide
<!-- Clinical data -->
|class =[[Diuretic]]
|pregnancy_AU =C
|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Hydrochlorothiazide Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=30 July 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/hydrochlorothiazide.html | access-date=19 January 2020 | archive-date=21 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201021191903/https://www.drugs.com/pregnancy/hydrochlorothiazide.html | url-status=live }}</ref>
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=నోటి ద్వారా (క్యాప్సూల్స్, టాబ్లెట్లు, ద్రావణం)
|onset =
|duration_of_action=
|Drugs.com ={{drugs.com|monograph|hydrochlorothiazide}}
|MedlinePlus =a682571
<!-- Legal data -->
|legal_AU =<!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled-->
|legal_AU_comment =
|legal_BR =<!-- OTC, A1, A2, A3, B1, B2, C1, C2, C3, C4, C5, D1, D2, E, F-->
|legal_BR_comment =
|legal_CA =<!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII -->
|legal_CA_comment =
|legal_DE =<!-- Anlage I, II, III or Unscheduled-->
|legal_DE_comment =
|legal_NZ =<!-- Class A, B, C -->
|legal_NZ_comment =
|legal_UN =<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->
|legal_UN_comment =
|legal_UK =<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->
|legal_UK_comment =
|legal_US =Rx-only
|legal_US_comment =
|legal_status =Rx-only
|DailyMedID =హైడ్రోక్లోరోథియాజైడ్
|licence_US =<!-- FDA may use generic or brand name (generic name preferred) -->
|licence_CA =<!-- Health Canada may use generic or brand name (generic name preferred) -->
|licence_EU =yes
<!-- Pharmacokinetic data -->
|bioavailability = మారుతూ ఉంటుంది (సగటున ~70%)
|protein_bound =
|metabolism =ముఖ్యమైనది కాదు<ref>{{cite journal |vauthors=Beermann B, Groschinsky-Grind M, Rosén A | title = Absorption, metabolism, and excretion of hydrochlorothiazide | journal = Clin Pharmacol Ther | volume = 19 | issue = 5 (Pt 1) | pages = 531–37 | doi = 10.1002/cpt1976195part1531 | pmid = 1277708 | year = 1976}}</ref>
|metabolites =
|elimination_half-life=5.6–14.8 గంటలు
|excretion = ప్రధానంగా మూత్రపిండం (>95% మార్పు చెందని ఔషధంగా)
<!-- Chemical and physical data -->
|C =7
|Cl =1
|H =8
|N =3
|O =4
|S =2
|chemical_formula =
|SMILES =O=S(=O)(N)c1c(Cl)cc2c(c1)S(=O)(=O)NCN2
|StdInChI =1S/C7H8ClN3O4S2/c8-4-1-5-7(2-6(4)16(9,12)13)17(14,15)11-3-10-5/h1-2,10-11H,3H2,(H2,9,12,13)
|StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChI_comment =
|StdInChIKey =JZUFKLXOESDKRF-UHFFFAOYSA-N
|StdInChIKey_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|Jmol =
|density =
|density_notes =
|melting_point =
|melting_high =
|melting_notes =
|boiling_point =
|boiling_notes =
|solubility =
|sol_units =
|specific_rotation=
}}
'''హైడ్రోక్లోరోథియాజైడ్''' ('''HCTZ''' లేదా HCT) అనేది మూత్రవిసర్జన మందులు, వీటిని తరచుగా [[హైపర్టెన్షన్|అధిక రక్తపోటు]] , [[ఎదీమా|ద్రవం పెరగడం వల్ల వాపు]] చికిత్స చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు.<ref name="AHFS2015">{{Cite web|title=Hydrochlorothiazide|url=https://www.drugs.com/monograph/hydrochlorothiazide.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=2016-11-30|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170510121613/https://www.drugs.com/monograph/hydrochlorothiazide.html|archive-date=2017-05-10}}</ref> ఇతర ఉపయోగాలలో డయాబెటిస్ ఇన్సిపిడస్, మూత్రపిండాల గొట్టపు ఆమ్లత, మూత్రంలో అధిక కాల్షియం స్థాయి ఉన్నవారిలో మూత్రపిండాల్లో రాళ్ల ప్రమాదాన్ని తగ్గించడం ఉన్నాయి.<ref name="AHFS2015" /> అధిక రక్తపోటు కోసం, దీనిని కొన్నిసార్లు మొదటి-వరుస చికిత్సగా పరిగణిస్తారు.<ref name="AHFS2015" /> HCTZ ను నోటి ద్వారా తీసుకుంటారు , ప్రభావాన్ని పెంచడానికి ఇతర రక్తపోటు మందులతో ఒకే మాత్రగా కలపవచ్చు.<ref name="AHFS2015" />
సంభావ్య దుష్ప్రభావాలలో పేలవమైన మూత్రపిండాల పనితీరు, తక్కువ రక్త పొటాషియం , తక్కువ రక్త సోడియం, [[గౌటు|గౌట్]], అధిక రక్తంలో చక్కెర, నిలబడి తేలికపాటి తలతో కూడిన ఎలెక్ట్రోలైట్ అసమతుల్యత ఉన్నాయి.<ref name="AHFS2015" /> సల్ఫా ఔషధాలకు అలెర్జీ ఉన్నవారిలో HCTZ కు [[అలర్జీ|అలెర్జీలు]] ఎక్కువగా సంభవిస్తాయని నివేదించబడినప్పటికీ, ఈ అనుబంధం బాగా మద్దతు ఇవ్వబడలేదు.<ref name="AHFS2015" /> ఇది గర్భధారణ సమయంలో ఉపయోగించవచ్చు, కానీ ఈ సమూహంలో ఇది మొదటి-వరుస ఔషధం కాదు.<ref name="AHFS2015" />
ఇది థియాజైడ్ మందుల తరగతిలో ఉంది , నీటిని నిలుపుకునే మూత్రపిండాల సామర్థ్యాన్ని తగ్గించడం ద్వారా పనిచేస్తుంది.<ref name="AHFS2015" /> ఇది ప్రారంభంలో రక్త పరిమాణాన్ని తగ్గిస్తుంది, గుండెకు రక్తం తిరిగి రావడం , తద్వారా కార్డియాక్ అవుట్పుట్ తగ్గుతుంది.<ref name="Du2010" /> ఇది దీర్ఘకాలంలో పరిధీయ వాస్కులర్ నిరోధకతను తగ్గిస్తుందని నమ్ముతారు.<ref name="Du2010">{{Cite paper|title=Mechanisms for blood pressure lowering and metabolic effects of thiazide and thiazide-like diuretics|url=}}</ref>
మెర్క్ , సిబా అనే రెండు కంపెనీలు 1959లో వాణిజ్యపరంగా అందుబాటులోకి వచ్చిన ఈ ఔషధాన్ని కనుగొన్నట్లు పేర్కొన్నాయి.<ref>{{Cite book|last=Ravina|first=Enrique|title=The evolution of drug discovery: from traditional medicines to modern drugs|date=2011|publisher=Wiley-VCH|location=Weinheim|isbn=9783527326693|page=74|edition=1|url=https://books.google.ca/books?id=iDNy0XxGqT8C&pg=PA74|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110034441/https://books.google.ca/books?id=iDNy0XxGqT8C&pg=PA74|archive-date=2015-01-10}}</ref> ఇది [[ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అవసరమైన ఔషధాల జాబితా నమూనా|ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ యొక్క అత్యవసర ఔషధాల జాబితా]] ఉంది.<ref name="WHO21st">{{Cite book|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}</ref> ఇది [[జనరిక్ మందులు|సాధారణ ఔషధం]] లభిస్తుంది , సాపేక్షంగా సరసమైనది.<ref name="AHFS2015" /><ref>{{Cite web|title=Best drugs to treat high blood pressure The least expensive medications may be the best for many people|url=http://www.consumerreports.org/cro/2011/03/best-drugs-to-treat-high-blood-pressure/index.htm|access-date=10 January 2015|date=November 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150103054653/http://www.consumerreports.org/cro/2011/03/best-drugs-to-treat-high-blood-pressure/index.htm|archive-date=3 January 2015}}</ref> 2017లో ఇది 42 మిలియన్లకు పైగా ప్రిస్క్రిప్షన్లతో యునైటెడ్ స్టేట్స్లో పన్నెండవ అత్యంత సాధారణంగా సూచించిన ఔషధం.<ref name="ref">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=12 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210212142534/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref1">{{Cite web|title=Hydrochlorothiazide - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=1 December 1981|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Hydrochlorothiazide|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411200200/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Hydrochlorothiazide|url-status=live}}</ref> UKలో, ఇది కలయిక రూపంలో మాత్రమే అందుబాటులో ఉంది.<ref name="BNF82">{{Cite book|title=[[British National Formulary|British National Formulary (BNF)]]|date=September 2021 - March 2022|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|location=London|isbn=978-0-85711-413-6|edition=82|chapter=2. Cardiovascular system}}</ref>
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
rbjmesrzpmw701ko58l19zrnyq5v2ap
వాడుకరి చర్చ:Srikanth Thopala
3
513912
4989211
2026-10-26T16:16:51Z
Pranayraj1985
29393
Welcome to Wikipedia!
4989211
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">Srikanth Thopala గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
Srikanth Thopala గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:16, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
0tan27oeadgc1cxoukjw5wwxkx9x6bo
4989213
4989211
2026-10-26T16:18:11Z
Pranayraj1985
29393
/* వికీ రచనలో సహాయం కోసం... */ కొత్త విభాగం
4989213
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">Srikanth Thopala గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
Srikanth Thopala గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:16, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
== వికీ రచనలో సహాయం కోసం... ==
నమస్కారం @[[వాడుకరి:Srikanth Thopala|Srikanth Thopala]] గారు, వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|నన్ను]] ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా నన్ను [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ#/homepage/mentorship/question|మీ సందేహాలు]] అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:హోంపేజీ|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను.-- <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:18, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
hx1hnlek8onkcmue8qh47mqmo77q2sk
వాడుకరి చర్చ:Mondeddula Anitha
3
513913
4989212
2026-10-26T16:17:01Z
Pranayraj1985
29393
Welcome to Wikipedia!
4989212
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">Mondeddula Anitha గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
Mondeddula Anitha గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> <font color="RED" face="Segoe Script" size="3"><b>[[User:Pranayraj1985|ప్రణయ్రాజ్ వంగరి]] </b></font><sup><font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|Talk2Me]]|[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]]) </font></sup> 16:17, 26 అక్టోబరు 2026 (UTC)
cebvg1sa6ww3o1hsfh9vemjpezou78p
అలోపురినోల్
0
513914
4989216
2026-10-26T16:20:56Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1500269|Allopurinol]] to:te #mdwikicx
4989216
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug
|Watchedfields =changed
|verifiedrevid =477318043
|image =Allopurinol V.1.svg
|width =150
|image2 =Allopurinol_3d_structure.png
<!-- Names -->
|pronounce =
|tradename =Zyloprim, Caplenal, Zyloric, others
|synonyms =
|IUPAC_name =1''H''-Pyrazolo[3,4-''d']pyrimidin-4(2''H'')-one
<!-- Clinical data -->
|class =[[Xanthine oxidase inhibitor]]<ref name=AHFS2016/>
|pregnancy_AU =B2
|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com Pregnancy" />
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=By mouth (tablet), IV
|onset =
|duration_of_action=
|Drugs.com ={{drugs.com|monograph|allopurinol}}
|MedlinePlus =a682673
<!-- Legal data -->
|legal_UK =POM
|legal_US =Rx-only
|DailyMedID =Allopurinol
<!-- Pharmacokinetic data -->
|bioavailability =78±20%
|protein_bound =Negligible
|metabolism =Liver (80% [[oxipurinol]], 10% allopurinol ribosides)
|elimination_half-life=2 h (oxipurinol 18–30 h)
<!-- Chemical and physical data -->
|C =5
|H =4
|N =4
|O =1
|SMILES =c1c2c([nH]n1)ncnc2O
|StdInChI =1S/C5H4N4O/c10-5-3-1-8-9-4(3)6-2-7-5/h1-2H,(H2,6,7,8,9,10)
|StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChIKey =OFCNXPDARWKPPY-UHFFFAOYSA-N
|StdInChIKey_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
}}
అల్లోపురినోల్, ఇతరులలో '''జైలోప్రిమ్''' బ్రాండ్ పేరుతో విక్రయించబడుతుంది, ఇది అధిక రక్తంలో యూరిక్ ఆమ్లం స్థాయిలను తగ్గించడానికి ఉపయోగించే ఔషధం.<ref name="Patcher2006rev">{{Cite paper|title=Therapeutic effects of xanthine oxidase inhibitors: renaissance half a century after the discovery of allopurinol}}</ref> ఇది ప్రత్యేకంగా [[గౌటు|గౌట్]] నివారించడానికి, నిర్దిష్ట రకాల మూత్రపిండాల్లో రాళ్లను నివారించడానికి, కీమోథెరపీ సంభవించే అధిక యూరిక్ యాసిడ్ స్థాయిలకు ఉపయోగిస్తారు.<ref name="WHO2008">{{Cite book|title=WHO Model Formulary 2008|year=2009|isbn=9789241547659|vauthors=((World Health Organization))|veditors=Stuart MC, Kouimtzi M, Hill SR|hdl=10665/44053|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|hdl-access=free|page=39}}</ref><ref name="AHFS2016">{{Cite web|title=Allopurinol|url=https://www.drugs.com/monograph/allopurinol.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=8 December 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160429134301/http://www.drugs.com/monograph/allopurinol.html|archive-date=29 April 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160429134301/http://www.drugs.com/monograph/allopurinol.html|date=29 April 2016}}</ref> ఇది నోటి ద్వారా తీసుకోబడుతుంది లేదా సిరలోకి ఇంజెక్ట్ చేయబడుతుంది.<ref name="AHFS2016" />
నోటి ద్వారా ఉపయోగించినప్పుడు సాధారణ దుష్ప్రభావాలు దురద, దద్దుర్లు ఉంటాయి.<ref name="AHFS2016" /> ఇంజెక్షన్ ద్వారా ఉపయోగించినప్పుడు సాధారణ దుష్ప్రభావాలు [[వాంతి|వాంతులు]], [[మూత్రపిండాల వైఫల్యం|మూత్రపిండాల సమస్యలు]].<ref name="AHFS2016" /> చారిత్రాత్మకంగా సిఫారసు చేయకపోయినా, గౌట్ దాడి సమయంలో అలోపురినోల్ను ప్రారంభించడం సురక్షితంగా కనిపిస్తుంది. ఇప్పటికే మందులు వాడుతున్న వారిలో, తీవ్రమైన గౌట్ దాడి సమయంలో కూడా దీనిని కొనసాగించాలి.<ref name="Rob2016" /><ref name="WHO2008" /> గర్భధారణ సమయంలో ఉపయోగం హాని కలిగించేదిగా కనిపించకపోయినా, ఈ ఉపయోగం గురించి బాగా అధ్యయనం చేయలేదు.<ref name="Drugs.com Pregnancy">{{Cite web|title=Allopurinol Use During Pregnancy|url=https://www.drugs.com/pregnancy/allopurinol.html|website=Drugs.com|access-date=20 December 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160820031050/https://www.drugs.com/pregnancy/allopurinol.html|archive-date=20 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160820031050/https://www.drugs.com/pregnancy/allopurinol.html|date=20 August 2016}}</ref> అలోపురినోల్ అనేది ఔషధాల జాంథైన్ ఆక్సిడేస్ ఇన్హిబిటర్ కుటుంబంలో ఉంది.<ref name="AHFS2016" />
అల్లోపురినోల్ 1966లో యునైటెడ్ స్టేట్స్లో వైద్య ఉపయోగం కోసం ఆమోదించబడింది.<ref name="AHFS2016" /> ఇది [[ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అవసరమైన ఔషధాల జాబితా నమూనా|ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ యొక్క అత్యవసర ఔషధాల జాబితా]] ఉంది.<ref name="WHO21st">{{Cite book|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}</ref> అల్లోపురినోల్ ఒక సాధారణ ఔషధంగా లభిస్తుంది, ఖరీదైనది కాదు.<ref name="Hitch2019">{{Cite book|last=Hitchings|first=Andrew|url=https://books.google.com/books?id=FPx0DwAAQBAJ|title=The Top 100 Drugs: Clinical Pharmacology and Practical Prescribing|last2=Lonsdale|first2=Dagan|last3=Burrage|first3=Daniel|last4=Baker|first4=Emma|date=2019|publisher=Elsevier|isbn=978-0-7020-7442-4|edition=2nd|pages=42-43|language=en|access-date=9 November 2021|archive-date=22 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522175005/https://books.google.com/books?id=FPx0DwAAQBAJ}}</ref> అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో టోకు ధర నెలకు సుమారు US $0.81-3.42.<ref name="ERC2014">{{Cite web|title=Allopurinol|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=19&searchYear=2014|website=International Drug Price Indicator Guide|access-date=8 December 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122072027/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=19&searchYear=2014|archive-date=22 January 2018}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180122072027/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=19&searchYear=2014|date=22 January 2018}}</ref> యునైటెడ్ స్టేట్స్లో ఒక నెల చికిత్స ఖర్చు $25 కంటే తక్కువ.<ref name="Ric2015">{{Cite book|last=Hamilton|first=Richart|title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition|date=2015|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781284057560|page=465}}</ref> 2017లో ఇది యునైటెడ్ స్టేట్స్లో 14 మిలియన్లకు పైగా ప్రిస్క్రిప్షన్లతో 54వ అత్యధికంగా సూచించబడిన ఔషధం.<ref>{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|date=18 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=Allopurinol - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Allopurinol|access-date=11 April 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413044027/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Allopurinol|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200413044027/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Allopurinol|date=13 April 2020}}</ref>
== సూచనలు ==
{{Reflist}}
b43lv7c6h7jd92bcz68hxwauedil5tc
4989217
4989216
2026-10-26T16:23:35Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989217
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug
|Watchedfields =changed
|verifiedrevid =477318043
|image =Allopurinol V.1.svg
|width =150
|image2 =Allopurinol_3d_structure.png
<!-- Names -->
|pronounce =
|tradename =జైలోప్రిమ్, కాప్లెనాల్, జైలోరిక్, ఇతరాలు
|synonyms =
|IUPAC_name =1 H -పైరజోలో[3,4- d']పైరిమిడిన్-4(2 H )-ఒన్
<!-- Clinical data -->
|class = జాంథైన్ ఆక్సిడేస్ నిరోధకం<ref name=AHFS2016/>
|pregnancy_AU =B2
|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com Pregnancy" />
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=నోటి ద్వారా (టాబ్లెట్), సిరల ద్వారా
|onset =
|duration_of_action=
|Drugs.com ={{drugs.com|monograph|allopurinol}}
|MedlinePlus =a682673
<!-- Legal data -->
|legal_UK =POM
|legal_US =Rx-only
|DailyMedID =Allopurinol
<!-- Pharmacokinetic data -->
|bioavailability =78±20%
|protein_bound =నిర్లక్ష్యం చేయదగినది
|metabolism = కాలేయం (80% ఆక్సిప్యూరినాల్ , 10% అల్లోప్యూరినాల్ రైబోసైడ్లు)
|elimination_half-life=2 గంటలు (ఆక్సిప్యూరినాల్ 18–30 గంటలు)
<!-- Chemical and physical data -->
|C =5
|H =4
|N =4
|O =1
|SMILES =c1c2c([nH]n1)ncnc2O
|StdInChI =1S/C5H4N4O/c10-5-3-1-8-9-4(3)6-2-7-5/h1-2H,(H2,6,7,8,9,10)
|StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChIKey =OFCNXPDARWKPPY-UHFFFAOYSA-N
|StdInChIKey_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
}}
అల్లోపురినోల్, ఇతరులలో '''జైలోప్రిమ్''' బ్రాండ్ పేరుతో విక్రయించబడుతుంది, ఇది అధిక రక్తంలో యూరిక్ ఆమ్లం స్థాయిలను తగ్గించడానికి ఉపయోగించే ఔషధం.<ref name="Patcher2006rev">{{Cite paper|title=Therapeutic effects of xanthine oxidase inhibitors: renaissance half a century after the discovery of allopurinol}}</ref> ఇది ప్రత్యేకంగా [[గౌటు|గౌట్]] నివారించడానికి, నిర్దిష్ట రకాల మూత్రపిండాల్లో రాళ్లను నివారించడానికి, కీమోథెరపీ సంభవించే అధిక యూరిక్ యాసిడ్ స్థాయిలకు ఉపయోగిస్తారు.<ref name="WHO2008">{{Cite book|title=WHO Model Formulary 2008|year=2009|isbn=9789241547659|vauthors=((World Health Organization))|veditors=Stuart MC, Kouimtzi M, Hill SR|hdl=10665/44053|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|hdl-access=free|page=39}}</ref><ref name="AHFS2016">{{Cite web|title=Allopurinol|url=https://www.drugs.com/monograph/allopurinol.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=8 December 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160429134301/http://www.drugs.com/monograph/allopurinol.html|archive-date=29 April 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160429134301/http://www.drugs.com/monograph/allopurinol.html|date=29 April 2016}}</ref> ఇది నోటి ద్వారా తీసుకోబడుతుంది లేదా సిరలోకి ఇంజెక్ట్ చేయబడుతుంది.<ref name="AHFS2016" />
నోటి ద్వారా ఉపయోగించినప్పుడు సాధారణ దుష్ప్రభావాలు దురద, దద్దుర్లు ఉంటాయి.<ref name="AHFS2016" /> ఇంజెక్షన్ ద్వారా ఉపయోగించినప్పుడు సాధారణ దుష్ప్రభావాలు [[వాంతి|వాంతులు]], [[మూత్రపిండాల వైఫల్యం|మూత్రపిండాల సమస్యలు]].<ref name="AHFS2016" /> చారిత్రాత్మకంగా సిఫారసు చేయకపోయినా, గౌట్ దాడి సమయంలో అలోపురినోల్ను ప్రారంభించడం సురక్షితంగా కనిపిస్తుంది. ఇప్పటికే మందులు వాడుతున్న వారిలో, తీవ్రమైన గౌట్ దాడి సమయంలో కూడా దీనిని కొనసాగించాలి.<ref name="Rob2016" /><ref name="WHO2008" /> గర్భధారణ సమయంలో ఉపయోగం హాని కలిగించేదిగా కనిపించకపోయినా, ఈ ఉపయోగం గురించి బాగా అధ్యయనం చేయలేదు.<ref name="Drugs.com Pregnancy">{{Cite web|title=Allopurinol Use During Pregnancy|url=https://www.drugs.com/pregnancy/allopurinol.html|website=Drugs.com|access-date=20 December 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160820031050/https://www.drugs.com/pregnancy/allopurinol.html|archive-date=20 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160820031050/https://www.drugs.com/pregnancy/allopurinol.html|date=20 August 2016}}</ref> అలోపురినోల్ అనేది ఔషధాల జాంథైన్ ఆక్సిడేస్ ఇన్హిబిటర్ కుటుంబంలో ఉంది.<ref name="AHFS2016" />
అల్లోపురినోల్ 1966లో యునైటెడ్ స్టేట్స్లో వైద్య ఉపయోగం కోసం ఆమోదించబడింది.<ref name="AHFS2016" /> ఇది [[ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అవసరమైన ఔషధాల జాబితా నమూనా|ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ యొక్క అత్యవసర ఔషధాల జాబితా]] ఉంది.<ref name="WHO21st">{{Cite book|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}</ref> అల్లోపురినోల్ ఒక సాధారణ ఔషధంగా లభిస్తుంది, ఖరీదైనది కాదు.<ref name="Hitch2019">{{Cite book|last=Hitchings|first=Andrew|url=https://books.google.com/books?id=FPx0DwAAQBAJ|title=The Top 100 Drugs: Clinical Pharmacology and Practical Prescribing|last2=Lonsdale|first2=Dagan|last3=Burrage|first3=Daniel|last4=Baker|first4=Emma|date=2019|publisher=Elsevier|isbn=978-0-7020-7442-4|edition=2nd|pages=42-43|language=en|access-date=9 November 2021|archive-date=22 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522175005/https://books.google.com/books?id=FPx0DwAAQBAJ}}</ref> అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో టోకు ధర నెలకు సుమారు US $0.81-3.42.<ref name="ERC2014">{{Cite web|title=Allopurinol|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=19&searchYear=2014|website=International Drug Price Indicator Guide|access-date=8 December 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122072027/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=19&searchYear=2014|archive-date=22 January 2018}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180122072027/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=19&searchYear=2014|date=22 January 2018}}</ref> యునైటెడ్ స్టేట్స్లో ఒక నెల చికిత్స ఖర్చు $25 కంటే తక్కువ.<ref name="Ric2015">{{Cite book|last=Hamilton|first=Richart|title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition|date=2015|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781284057560|page=465}}</ref> 2017లో ఇది యునైటెడ్ స్టేట్స్లో 14 మిలియన్లకు పైగా ప్రిస్క్రిప్షన్లతో 54వ అత్యధికంగా సూచించబడిన ఔషధం.<ref>{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|date=18 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=Allopurinol - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Allopurinol|access-date=11 April 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413044027/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Allopurinol|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200413044027/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Allopurinol|date=13 April 2020}}</ref>
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
5732qqq7dnrtk5z34hhmi8lgwuia4xs
4989219
4989217
2026-10-26T16:24:20Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989219
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug
|Watchedfields =changed
|verifiedrevid =477318043
|image =Allopurinol V.1.svg
|width =150
|image2 =Allopurinol_3d_structure.png
<!-- Names -->
|pronounce =
|tradename =జైలోప్రిమ్, కాప్లెనాల్, జైలోరిక్, ఇతరాలు
|synonyms =
|IUPAC_name =1 H -పైరజోలో[3,4- d']పైరిమిడిన్-4(2 H )-ఒన్
<!-- Clinical data -->
|class = జాంథైన్ ఆక్సిడేస్ నిరోధకం<ref name=AHFS2016/>
|pregnancy_AU =B2
|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com Pregnancy" />
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=నోటి ద్వారా (టాబ్లెట్), సిరల ద్వారా
|onset =
|duration_of_action=
|Drugs.com ={{drugs.com|monograph|allopurinol}}
|MedlinePlus =a682673
<!-- Legal data -->
|legal_UK =POM
|legal_US =Rx-only
|DailyMedID =Allopurinol
<!-- Pharmacokinetic data -->
|bioavailability =78±20%
|protein_bound =నిర్లక్ష్యం చేయదగినది
|metabolism = కాలేయం (80% ఆక్సిప్యూరినాల్ , 10% అల్లోప్యూరినాల్ రైబోసైడ్లు)
|elimination_half-life=2 గంటలు (ఆక్సిప్యూరినాల్ 18–30 గంటలు)
<!-- Chemical and physical data -->
|C =5
|H =4
|N =4
|O =1
|SMILES =c1c2c([nH]n1)ncnc2O
|StdInChI =1S/C5H4N4O/c10-5-3-1-8-9-4(3)6-2-7-5/h1-2H,(H2,6,7,8,9,10)
|StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChIKey =OFCNXPDARWKPPY-UHFFFAOYSA-N
|StdInChIKey_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
}}
అల్లోపురినోల్, ఇతరులలో '''జైలోప్రిమ్''' బ్రాండ్ పేరుతో విక్రయించబడుతుంది, ఇది అధిక రక్తంలో యూరిక్ ఆమ్లం స్థాయిలను తగ్గించడానికి ఉపయోగించే ఔషధం.<ref name="Patcher2006rev">{{Cite paper|title=Therapeutic effects of xanthine oxidase inhibitors: renaissance half a century after the discovery of allopurinol}}</ref> ఇది ప్రత్యేకంగా [[గౌటు|గౌట్]] నివారించడానికి, నిర్దిష్ట రకాల మూత్రపిండాల్లో రాళ్లను నివారించడానికి, కీమోథెరపీ సంభవించే అధిక యూరిక్ యాసిడ్ స్థాయిలకు ఉపయోగిస్తారు.<ref name="WHO2008">{{Cite book|title=WHO Model Formulary 2008|year=2009|isbn=9789241547659|vauthors=((World Health Organization))|veditors=Stuart MC, Kouimtzi M, Hill SR|hdl=10665/44053|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|hdl-access=free|page=39}}</ref><ref name="AHFS2016">{{Cite web|title=Allopurinol|url=https://www.drugs.com/monograph/allopurinol.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=8 December 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160429134301/http://www.drugs.com/monograph/allopurinol.html|archive-date=29 April 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160429134301/http://www.drugs.com/monograph/allopurinol.html|date=29 April 2016}}</ref> ఇది నోటి ద్వారా తీసుకోబడుతుంది లేదా సిరలోకి ఇంజెక్ట్ చేయబడుతుంది.<ref name="AHFS2016" />
నోటి ద్వారా ఉపయోగించినప్పుడు సాధారణ దుష్ప్రభావాలు దురద, దద్దుర్లు ఉంటాయి.<ref name="AHFS2016" /> ఇంజెక్షన్ ద్వారా ఉపయోగించినప్పుడు సాధారణ దుష్ప్రభావాలు [[వాంతి|వాంతులు]], [[మూత్రపిండాల వైఫల్యం|మూత్రపిండాల సమస్యలు]].<ref name="AHFS2016" /> చారిత్రాత్మకంగా సిఫారసు చేయకపోయినా, గౌట్ దాడి సమయంలో అలోపురినోల్ను ప్రారంభించడం సురక్షితంగా కనిపిస్తుంది. ఇప్పటికే మందులు వాడుతున్న వారిలో, తీవ్రమైన గౌట్ దాడి సమయంలో కూడా దీనిని కొనసాగించాలి.<ref name=Rob2016>{{cite journal | vauthors = Robinson PC, Stamp LK | title = The management of gout: Much has changed | journal = Australian Family Physician | volume = 45 | issue = 5 | pages = 299–302 | date = May 2016 | pmid = 27166465 }}</ref><ref name="WHO2008" /> గర్భధారణ సమయంలో ఉపయోగం హాని కలిగించేదిగా కనిపించకపోయినా, ఈ ఉపయోగం గురించి బాగా అధ్యయనం చేయలేదు.<ref name="Drugs.com Pregnancy">{{Cite web|title=Allopurinol Use During Pregnancy|url=https://www.drugs.com/pregnancy/allopurinol.html|website=Drugs.com|access-date=20 December 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160820031050/https://www.drugs.com/pregnancy/allopurinol.html|archive-date=20 August 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160820031050/https://www.drugs.com/pregnancy/allopurinol.html|date=20 August 2016}}</ref> అలోపురినోల్ అనేది ఔషధాల జాంథైన్ ఆక్సిడేస్ ఇన్హిబిటర్ కుటుంబంలో ఉంది.<ref name="AHFS2016" />
అల్లోపురినోల్ 1966లో యునైటెడ్ స్టేట్స్లో వైద్య ఉపయోగం కోసం ఆమోదించబడింది.<ref name="AHFS2016" /> ఇది [[ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అవసరమైన ఔషధాల జాబితా నమూనా|ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ యొక్క అత్యవసర ఔషధాల జాబితా]] ఉంది.<ref name="WHO21st">{{Cite book|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO|hdl-access=free}}</ref> అల్లోపురినోల్ ఒక సాధారణ ఔషధంగా లభిస్తుంది, ఖరీదైనది కాదు.<ref name="Hitch2019">{{Cite book|last=Hitchings|first=Andrew|url=https://books.google.com/books?id=FPx0DwAAQBAJ|title=The Top 100 Drugs: Clinical Pharmacology and Practical Prescribing|last2=Lonsdale|first2=Dagan|last3=Burrage|first3=Daniel|last4=Baker|first4=Emma|date=2019|publisher=Elsevier|isbn=978-0-7020-7442-4|edition=2nd|pages=42-43|language=en|access-date=9 November 2021|archive-date=22 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210522175005/https://books.google.com/books?id=FPx0DwAAQBAJ}}</ref> అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో టోకు ధర నెలకు సుమారు US $0.81-3.42.<ref name="ERC2014">{{Cite web|title=Allopurinol|url=http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=19&searchYear=2014|website=International Drug Price Indicator Guide|access-date=8 December 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122072027/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=19&searchYear=2014|archive-date=22 January 2018}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180122072027/http://mshpriceguide.org/en/single-drug-information/?DMFId=19&searchYear=2014|date=22 January 2018}}</ref> యునైటెడ్ స్టేట్స్లో ఒక నెల చికిత్స ఖర్చు $25 కంటే తక్కువ.<ref name="Ric2015">{{Cite book|last=Hamilton|first=Richart|title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition|date=2015|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781284057560|page=465}}</ref> 2017లో ఇది యునైటెడ్ స్టేట్స్లో 14 మిలియన్లకు పైగా ప్రిస్క్రిప్షన్లతో 54వ అత్యధికంగా సూచించబడిన ఔషధం.<ref>{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|date=18 March 2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=Allopurinol - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Allopurinol|access-date=11 April 2020|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413044027/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Allopurinol|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200413044027/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/Allopurinol|date=13 April 2020}}</ref>
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
c9ah4aixpipcr47ynbjnhi12dfsxpul
ఆక్టినికా కెరాటోసిస్
0
513915
4989223
2026-10-26T16:31:14Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1500136|Actinic_keratosis]] to:te #mdwikicx
4989223
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Actinic keratosis
|synonym =Solar keratosis, senile keratosis, keratinocytic intraepithelial neoplasia<ref name=WHO2018/>
|image =SolarAcanthosis.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =Actinic keratosis seen on the back of the hand
|pronounce =
|specialty =[[Dermatology]]
|symptoms =Well-defined scaly hard or warty [[papule|bumps]] on sun-exposed skin, bleeds easily<ref name=Andrews2020/><ref name=Weedon2017.31/>
|complications =[[Squamous cell skin cancer]]<ref name=WHO2018/>
|onset =Age > 50 years<ref name=Andrews2020/>
|duration =
|types =Hypertrophic, atrophic, bowenoid, acantholytic, pigmented, lichenoid<ref name=Andrews2020/>
|causes =
|risks =Long-term sun exposure, [[Light skin|fair-skinned]], poor immune function, [[arsenic]] exposure<ref name=WHO2018/><ref name=Andrews2020/><ref name=Rapini2020/>
|diagnosis =By its appearance, [[dermoscopy]], [[skin biopsy]]<ref name=Andrews2020/>
|differential =[[Lupus|Cutaneous lupus erythematosis]], [[pemphigus foliaceus]], [[Erosive pustular dermatitis of the scalp|erosive pustular dermatosis of the scalp]], [[basal cell carcinoma]], [[squamous cell skin cancer]]<ref name=Andrews2020/>
|prevention =[[Sunscreen]], [[low-fat diet]]<ref name=Andrews2020/>
|treatment =[[Cryotherapy]]; [[Fluorouracil|5-FU]], [[imiquimod]], [[tretinoin]], or [[adapalene]] cream; [[photodynamic therapy]]<ref name=Andrews2020/>
|medication =
|prognosis =Untreated 8-20% become skin cancer<ref name=Weedon2017.31/>
|frequency =Common;<ref name=Wer2015/> males>females<ref name=WHO2018/>
|deaths =
}}
'''ఆక్టనిక్ కెరాటోసిస్''' (సౌర కెరాటోసస్ అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది క్యాన్సర్కు ముందు చర్మపు గాయం, ఇది పొలుసుల కణ చర్మ క్యాన్సర్గా అభివృద్ధి చెందుతుంది లేదా చికిత్స లేకుండా పరిష్కరించవచ్చు.<ref name="WHO2018">{{Cite book|last=DE|first=Elder|last2=D|first2=Massi|last3=RA|first3=Scolyer|last4=R|first4=Willemze|title=WHO Classification of Skin Tumours|date=2018|publisher=World Health Organization|location=Lyon (France)|isbn=978-92-832-2440-2|edition=4th|volume=11|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/WHO-Classification-Of-Skin-Tumours-2018|language=en|chapter=Premalignant keratoses: Actinic keratosis|pages=51-53|access-date=2022-08-13|archive-date=2022-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20220711235848/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/WHO-Classification-Of-Skin-Tumours-2018}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220711235848/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/WHO-Classification-Of-Skin-Tumours-2018|date=2022-07-11}}</ref> అవి తరచుగా సూర్యరశ్మి బహిర్గతం చేసిన తల, చేతులు , చేతుల వెనుక భాగాలపై సమూహాలలో ఉంటాయి.<ref name="Andrews2020">{{Cite book|last=James|first=William D.|last2=Elston|first2=Dirk|last3=Treat|first3=James R.|last4=Rosenbach|first4=Misha A.|last5=Neuhaus|first5=Isaac|title=Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology|date=2020|publisher=Elsevier|isbn=978-0-323-54753-6|pages=644-645|edition=13th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&pg=PA644|language=en|chapter=29. Epidermal nevi, neoplasms and cysts|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019184917/https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&pg=PA644#v=onepage&q&f=false}}</ref> అవి బాగా నిర్వచించబడినవి-ఎరుపు, చర్మం రంగు లేదా వర్ణద్రవ్యం-కఠినమైన లేదా మెత్తటి, మెరిసే లేదా పొరల గడ్డలు.<ref name="Andrews2020" /> వ్యక్తిగత గాయాలు సాధారణంగా 0.20 సెం. మీ. నుండి 1 సెం.<ref name="WHO2018" /> కొమ్ములు హైపర్ట్రోఫిక్ రకంలో ఏర్పడవచ్చు.<ref name="Andrews2020" /> సాధారణంగా ఎటువంటి లక్షణాలు ఉండవు, అయితే గీతలు ఉంటే, అవి రక్తస్రావం కావచ్చు..<ref name="Quick2019">{{Cite book|last=Quick|first=Clive R. G.|last2=Biers|first2=Suzanne|last3=Arulampalam|first3=Tan|title=Essential Surgery: Problems, Diagnosis and Management|date=2019|publisher=Elsevier|location=Edinburgh|isbn=978-0-7020-7631-2|page=590|edition=6th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=uH3EDwAAQBAJ&pg=PA590|language=en|chapter=46. Disorders of the skin|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019184918/https://books.google.com/books?id=uH3EDwAAQBAJ&pg=PA590#v=onepage&q&f=false}}</ref>
దీనికి కారణం దీర్ఘకాలిక [[అతినీలలోహిత వికిరణాలు|అతినీలలోహిత (UV)]] కాంతి బహిర్గతం.<ref name="Rapini2020">{{Cite book|last=Rapini|first=Ronald P.|title=Practical Dermatopathology|date=2021|publisher=Elsevier|location=Philadelphia|isbn=978-0-323-41788-4|page=33|edition=Third|chapter-url=https://books.google.com/books?id=8x8ZEAAAQBAJ&pg=PP55|language=en|chapter=1. Clinical and pathologic findings with differential diagnostic lists|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019184922/https://books.google.com/books?id=8x8ZEAAAQBAJ&pg=PP55#v=onepage&q&f=false}}</ref> ప్రమాద కారకాలలో చర్మం అందంగా ఉండటం, ఎక్కువ సూర్యరశ్మి, పేలవమైన రోగనిరోధక శక్తి , [[ఆర్సెనిక్]] ఎక్స్పోజర్ ఉన్నాయి..<ref name="WHO2018" /><ref name="Andrews2020" /> అంతర్లీన యంత్రాంగం UV కాంతి ద్వారా DNA నష్టం కలిగి ఉంటుంది.<ref name="BMJbest2021">{{Cite web|url=https://bestpractice.bmj.com/topics/en-gb/616|title=Actinic keratosis - Symptoms, diagnosis and treatment {{!}} BMJ Best Practice|website=bestpractice.bmj.com|access-date=2019-11-25|archive-date=2019-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20191111200016/https://bestpractice.bmj.com/topics/en-gb/616|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191111200016/https://bestpractice.bmj.com/topics/en-gb/616|date=2019-11-11}}</ref> రోగనిర్ధారణ సాధారణంగా రూపంపై ఆధారపడి ఉంటుంది, అయితే [[బయాప్సీ]] లేదా [[కణజాల శాస్త్రం|హిస్టోలాజిక్ పరీక్ష]] [[శస్త్ర చికిత్స|తొలగింపు]] అస్పష్టమైన సందర్భాల్లో ఉపయోగించవచ్చు.<ref name="BMJbest2021" /><ref name="Andrews2020" /> ఇలాంటివిగా కనిపించే ఇతర పరిస్థితులలో [[లూపస్]], పెమ్ఫిగస్ ఫోలియాసియస్, చర్మం యొక్క ఎరోసివ్ పుస్ట్యులర్ డెర్మాటోసిస్ , [[బేసల్-సెల్ కార్సినోమా|బేసల్ సెల్ కార్సినోమా]] ఉన్నాయి.<ref name="Andrews2020" />
అనేక చికిత్సలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.<ref name="BMJbest2021" /> క్రయోథెరపీ తరచుగా 75% చికిత్స రేట్లు తో ఉపయోగిస్తారు, అయితే అవాంఛిత చర్మం మెరుపు దారితీయవచ్చు.<ref name="Weedon2017.31">{{Cite book|last=Johnstone|first=Ronald B.|title=Weedon's Skin Pathology Essentials|url=https://books.google.com/books?id=NTE_DAAAQBAJ&pg=PA513|year=2017|publisher=Elsevier|isbn=978-0-7020-6830-0|edition=2nd|page=513|chapter=31. Tumors of the epidermis|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019185008/https://books.google.com/books?id=NTE_DAAAQBAJ&pg=PA513#v=onepage&q&f=false}}</ref> 5-ఫ్లోరౌరాసిల్ లేదా [[ఇమిక్విమోడ్]] వంటి సమయోచిత క్రీములు, పెద్ద గాయాలకు మంచివి కావచ్చు.<ref>{{Cite web|last=Ton|first=Joey|title=#204 Actinic Keratosis: Out Damned Spot!|url=https://cfpclearn.ca/tfp204/|website=CFPCLearn|access-date=16 June 2023|date=29 January 2018|archive-date=25 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230325134319/https://cfpclearn.ca/tfp204/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230325134319/https://cfpclearn.ca/tfp204/|date=25 March 2023}}</ref> ఫోటోడైనమిక్ థెరపీ (పి. డి. టి.) అనేది చర్మం యొక్క ఒక ప్రాంతంలో అనేక గాయాలకు మరొక ఎంపిక. చికిత్స చేయకుండా వదిలేస్తే, 8-20% పొలుసుల కణ చర్మ క్యాన్సర్ గా మారుతుంది.<ref name="Weedon2017.31" />
ఆక్టనిక్ కెరాటోసిస్ సాధారణం . స్త్రీల కంటే పురుషులు ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతారు.<ref name="WHO2018" /> అవి వయస్సుతో మరింత సాధారణం అవుతాయి, సాధారణంగా 50 ఏళ్లు పైబడిన వారిలో ప్రారంభమవుతాయి.<ref name="WHO2018" /><ref name="Andrews2020" /> ఇతర కారకాలు సమానంగా ఉండటంతో, ఇది సాధారణంగా [[భూమధ్య రేఖ|భూమధ్యరేఖ]] సమీపంలో సంభవిస్తుంది . ఈ పరిస్థితిని 1896లో విలియం డుబ్రూయిల్ వివరించాడు. ప్రస్తుత పేరు 1958 నాటిది పింకస్.<ref name="Rei2019" />
== సూచనలు ==
{{Reflist}}
r8gyc3p7nogkrqrr2fqaupamdo2wk04
4989224
4989223
2026-10-26T16:34:06Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989224
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =ఆక్టినికా కెరాటోసిస్
|synonym =సోలార్ కెరటోసిస్, సెనైల్ కెరటోసిస్, కెరటినోసైటిక్ ఇంట్రాఎపిథీలియల్ నియోప్లాసియా<ref name=WHO2018/>
|image =SolarAcanthosis.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =చేతి వెనుక భాగంలో కనిపించే ఆక్టినిక్ కెరటోసిస్
|pronounce =
|specialty = చర్మవ్యాధి శాస్త్రం
|symptoms =ఎండ తగిలే చర్మంపై స్పష్టంగా నిర్వచించబడిన పొలుసుల గట్టి లేదా మొటిమల వంటి గడ్డలు , సులభంగా రక్తస్రావం అవుతుంది<ref name=Andrews2020/><ref name=Weedon2017.31/>
|complications = స్క్వామస్ సెల్ చర్మ క్యాన్సర్ref name=WHO2018/>
|onset =వయస్సు > 50 సంవత్సరాలు<ref name=Andrews2020/>
|duration =
|types =హైపర్ట్రోఫిక్, అట్రోఫిక్, బోవెనాయిడ్, అకాంతోలిటిక్, పిగ్మెంటెడ్, లైకెనాయిడ్<ref name=Andrews2020/>
|causes =
|risks =దీర్ఘకాలిక సూర్యరశ్మికి గురికావడం, తెల్లటి చర్మం , బలహీనమైన రోగనిరోధక శక్తి, ఆర్సెనిక్కు గురికావడం<ref name=WHO2018/><ref name=Andrews2020/><ref name=Rapini2020/>
|diagnosis =దాని రూపాన్ని బట్టి, డెర్మోస్కోపీ , చర్మ బయాప్సీ<ref name=Andrews2020/>
|differential =చర్మ లూపస్ ఎరిథెమాటోసిస్ , పెంఫిగస్ ఫోలియేసియస్ , తల చర్మం యొక్క కోత చీము గల చర్మ వ్యాధి , బేసల్ సెల్ కార్సినోమా , స్క్వామస్ సెల్ చర్మ క్యాన్సర్<ref name=Andrews2020/>
|prevention = సన్స్క్రీన్ , తక్కువ కొవ్వు ఆహారం<ref name=Andrews2020/>
|treatment = క్రయోథెరపీ ; 5-FU , ఇమిక్విమోడ్ , ట్రెటినోయిన్ , లేదా అడాపలీన్ క్రీమ్; ఫోటోడైనమిక్ థెరపీ<ref name=Andrews2020/>
|medication =
|prognosis =చికిత్స చేయకపోతే 8-20% చర్మ క్యాన్సర్గా మారుతాయి<ref name=Weedon2017.31/>
|frequency =సాధారణం;<ref name=Wer2015/> పురుషులు>స్త్రీలు<ref name=WHO2018/>
|deaths =
}}
'''ఆక్టనిక్ కెరాటోసిస్''' (సౌర కెరాటోసస్ అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది క్యాన్సర్కు ముందు చర్మపు గాయం, ఇది పొలుసుల కణ చర్మ క్యాన్సర్గా అభివృద్ధి చెందుతుంది లేదా చికిత్స లేకుండా పరిష్కరించవచ్చు.<ref name="WHO2018">{{Cite book|last=DE|first=Elder|last2=D|first2=Massi|last3=RA|first3=Scolyer|last4=R|first4=Willemze|title=WHO Classification of Skin Tumours|date=2018|publisher=World Health Organization|location=Lyon (France)|isbn=978-92-832-2440-2|edition=4th|volume=11|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/WHO-Classification-Of-Skin-Tumours-2018|language=en|chapter=Premalignant keratoses: Actinic keratosis|pages=51-53|access-date=2022-08-13|archive-date=2022-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20220711235848/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/WHO-Classification-Of-Skin-Tumours-2018}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220711235848/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/WHO-Classification-Of-Skin-Tumours-2018|date=2022-07-11}}</ref> అవి తరచుగా సూర్యరశ్మి బహిర్గతం చేసిన తల, చేతులు , చేతుల వెనుక భాగాలపై సమూహాలలో ఉంటాయి.<ref name="Andrews2020">{{Cite book|last=James|first=William D.|last2=Elston|first2=Dirk|last3=Treat|first3=James R.|last4=Rosenbach|first4=Misha A.|last5=Neuhaus|first5=Isaac|title=Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology|date=2020|publisher=Elsevier|isbn=978-0-323-54753-6|pages=644-645|edition=13th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&pg=PA644|language=en|chapter=29. Epidermal nevi, neoplasms and cysts|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019184917/https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&pg=PA644#v=onepage&q&f=false}}</ref> అవి బాగా నిర్వచించబడినవి-ఎరుపు, చర్మం రంగు లేదా వర్ణద్రవ్యం-కఠినమైన లేదా మెత్తటి, మెరిసే లేదా పొరల గడ్డలు.<ref name="Andrews2020" /> వ్యక్తిగత గాయాలు సాధారణంగా 0.20 సెం. మీ. నుండి 1 సెం.<ref name="WHO2018" /> కొమ్ములు హైపర్ట్రోఫిక్ రకంలో ఏర్పడవచ్చు.<ref name="Andrews2020" /> సాధారణంగా ఎటువంటి లక్షణాలు ఉండవు, అయితే గీతలు ఉంటే, అవి రక్తస్రావం కావచ్చు..<ref name="Quick2019">{{Cite book|last=Quick|first=Clive R. G.|last2=Biers|first2=Suzanne|last3=Arulampalam|first3=Tan|title=Essential Surgery: Problems, Diagnosis and Management|date=2019|publisher=Elsevier|location=Edinburgh|isbn=978-0-7020-7631-2|page=590|edition=6th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=uH3EDwAAQBAJ&pg=PA590|language=en|chapter=46. Disorders of the skin|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019184918/https://books.google.com/books?id=uH3EDwAAQBAJ&pg=PA590#v=onepage&q&f=false}}</ref>
దీనికి కారణం దీర్ఘకాలిక [[అతినీలలోహిత వికిరణాలు|అతినీలలోహిత (UV)]] కాంతి బహిర్గతం.<ref name="Rapini2020">{{Cite book|last=Rapini|first=Ronald P.|title=Practical Dermatopathology|date=2021|publisher=Elsevier|location=Philadelphia|isbn=978-0-323-41788-4|page=33|edition=Third|chapter-url=https://books.google.com/books?id=8x8ZEAAAQBAJ&pg=PP55|language=en|chapter=1. Clinical and pathologic findings with differential diagnostic lists|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019184922/https://books.google.com/books?id=8x8ZEAAAQBAJ&pg=PP55#v=onepage&q&f=false}}</ref> ప్రమాద కారకాలలో చర్మం అందంగా ఉండటం, ఎక్కువ సూర్యరశ్మి, పేలవమైన రోగనిరోధక శక్తి , [[ఆర్సెనిక్]] ఎక్స్పోజర్ ఉన్నాయి..<ref name="WHO2018" /><ref name="Andrews2020" /> అంతర్లీన యంత్రాంగం UV కాంతి ద్వారా DNA నష్టం కలిగి ఉంటుంది.<ref name="BMJbest2021">{{Cite web|url=https://bestpractice.bmj.com/topics/en-gb/616|title=Actinic keratosis - Symptoms, diagnosis and treatment {{!}} BMJ Best Practice|website=bestpractice.bmj.com|access-date=2019-11-25|archive-date=2019-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20191111200016/https://bestpractice.bmj.com/topics/en-gb/616|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191111200016/https://bestpractice.bmj.com/topics/en-gb/616|date=2019-11-11}}</ref> రోగనిర్ధారణ సాధారణంగా రూపంపై ఆధారపడి ఉంటుంది, అయితే [[బయాప్సీ]] లేదా [[కణజాల శాస్త్రం|హిస్టోలాజిక్ పరీక్ష]] [[శస్త్ర చికిత్స|తొలగింపు]] అస్పష్టమైన సందర్భాల్లో ఉపయోగించవచ్చు.<ref name="BMJbest2021" /><ref name="Andrews2020" /> ఇలాంటివిగా కనిపించే ఇతర పరిస్థితులలో [[లూపస్]], పెమ్ఫిగస్ ఫోలియాసియస్, చర్మం యొక్క ఎరోసివ్ పుస్ట్యులర్ డెర్మాటోసిస్ , [[బేసల్-సెల్ కార్సినోమా|బేసల్ సెల్ కార్సినోమా]] ఉన్నాయి.<ref name="Andrews2020" />
అనేక చికిత్సలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.<ref name="BMJbest2021" /> క్రయోథెరపీ తరచుగా 75% చికిత్స రేట్లు తో ఉపయోగిస్తారు, అయితే అవాంఛిత చర్మం మెరుపు దారితీయవచ్చు.<ref name="Weedon2017.31">{{Cite book|last=Johnstone|first=Ronald B.|title=Weedon's Skin Pathology Essentials|url=https://books.google.com/books?id=NTE_DAAAQBAJ&pg=PA513|year=2017|publisher=Elsevier|isbn=978-0-7020-6830-0|edition=2nd|page=513|chapter=31. Tumors of the epidermis|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019185008/https://books.google.com/books?id=NTE_DAAAQBAJ&pg=PA513#v=onepage&q&f=false}}</ref> 5-ఫ్లోరౌరాసిల్ లేదా [[ఇమిక్విమోడ్]] వంటి సమయోచిత క్రీములు, పెద్ద గాయాలకు మంచివి కావచ్చు.<ref>{{Cite web|last=Ton|first=Joey|title=#204 Actinic Keratosis: Out Damned Spot!|url=https://cfpclearn.ca/tfp204/|website=CFPCLearn|access-date=16 June 2023|date=29 January 2018|archive-date=25 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230325134319/https://cfpclearn.ca/tfp204/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230325134319/https://cfpclearn.ca/tfp204/|date=25 March 2023}}</ref> ఫోటోడైనమిక్ థెరపీ (పి. డి. టి.) అనేది చర్మం యొక్క ఒక ప్రాంతంలో అనేక గాయాలకు మరొక ఎంపిక. చికిత్స చేయకుండా వదిలేస్తే, 8-20% పొలుసుల కణ చర్మ క్యాన్సర్ గా మారుతుంది.<ref name="Weedon2017.31" />
ఆక్టనిక్ కెరాటోసిస్ సాధారణం . స్త్రీల కంటే పురుషులు ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతారు.<ref name="WHO2018" /> అవి వయస్సుతో మరింత సాధారణం అవుతాయి, సాధారణంగా 50 ఏళ్లు పైబడిన వారిలో ప్రారంభమవుతాయి.<ref name="WHO2018" /><ref name="Andrews2020" /> ఇతర కారకాలు సమానంగా ఉండటంతో, ఇది సాధారణంగా [[భూమధ్య రేఖ|భూమధ్యరేఖ]] సమీపంలో సంభవిస్తుంది . ఈ పరిస్థితిని 1896లో విలియం డుబ్రూయిల్ వివరించాడు. ప్రస్తుత పేరు 1958 నాటిది పింకస్.<ref name="Rei2019" />
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
a3dvy0adpjtmuoav6szq50p313vrfba
4989225
4989224
2026-10-26T16:35:19Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989225
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =ఆక్టినికా కెరాటోసిస్
|synonym =సోలార్ కెరటోసిస్, సెనైల్ కెరటోసిస్, కెరటినోసైటిక్ ఇంట్రాఎపిథీలియల్ నియోప్లాసియా<ref name=WHO2018/>
|image =SolarAcanthosis.jpg
|image_size =
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =చేతి వెనుక భాగంలో కనిపించే ఆక్టినిక్ కెరటోసిస్
|pronounce =
|specialty = చర్మవ్యాధి శాస్త్రం
|symptoms =ఎండ తగిలే చర్మంపై స్పష్టంగా నిర్వచించబడిన పొలుసుల గట్టి లేదా మొటిమల వంటి గడ్డలు , సులభంగా రక్తస్రావం అవుతుంది<ref name=Andrews2020/><ref name=Weedon2017.31/>
|complications = స్క్వామస్ సెల్ చర్మ క్యాన్సర్ref name=WHO2018/>
|onset =వయస్సు > 50 సంవత్సరాలు<ref name=Andrews2020/>
|duration =
|types =హైపర్ట్రోఫిక్, అట్రోఫిక్, బోవెనాయిడ్, అకాంతోలిటిక్, పిగ్మెంటెడ్, లైకెనాయిడ్<ref name=Andrews2020/>
|causes =
|risks =దీర్ఘకాలిక సూర్యరశ్మికి గురికావడం, తెల్లటి చర్మం , బలహీనమైన రోగనిరోధక శక్తి, ఆర్సెనిక్కు గురికావడం<ref name=WHO2018/><ref name=Andrews2020/><ref name=Rapini2020/>
|diagnosis =దాని రూపాన్ని బట్టి, డెర్మోస్కోపీ , చర్మ బయాప్సీ<ref name=Andrews2020/>
|differential =చర్మ లూపస్ ఎరిథెమాటోసిస్ , పెంఫిగస్ ఫోలియేసియస్ , తల చర్మం యొక్క కోత చీము గల చర్మ వ్యాధి , బేసల్ సెల్ కార్సినోమా , స్క్వామస్ సెల్ చర్మ క్యాన్సర్<ref name=Andrews2020/>
|prevention = సన్స్క్రీన్ , తక్కువ కొవ్వు ఆహారం<ref name=Andrews2020/>
|treatment = క్రయోథెరపీ ; 5-FU , ఇమిక్విమోడ్ , ట్రెటినోయిన్ , లేదా అడాపలీన్ క్రీమ్; ఫోటోడైనమిక్ థెరపీ<ref name=Andrews2020/>
|medication =
|prognosis =చికిత్స చేయకపోతే 8-20% చర్మ క్యాన్సర్గా మారుతాయి<ref name=Weedon2017.31/>
|frequency =సాధారణం;<ref name=Wer2015>{{cite journal | vauthors = Werner RN, Stockfleth E, Connolly SM, Correia O, Erdmann R, Foley P, Gupta AK, Jacobs A, Kerl H, Lim HW, Martin G, Paquet M, Pariser DM, Rosumeck S, Röwert-Huber HJ, Sahota A, Sangueza OP, Shumack S, Sporbeck B, Swanson NA, Torezan L, Nast A | s2cid = 19644716 | title = Evidence- and consensus-based (S3) Guidelines for the Treatment of Actinic Keratosis - International League of Dermatological Societies in cooperation with the European Dermatology Forum - Short version | journal = Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology | volume = 29 | issue = 11 | pages = 2069–79 | date = November 2015 | pmid = 26370093 | doi = 10.1111/jdv.13180 }}</ref> పురుషులు>స్త్రీలు<ref name=WHO2018/>
|deaths =
}}
'''ఆక్టనిక్ కెరాటోసిస్''' (సౌర కెరాటోసస్ అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది క్యాన్సర్కు ముందు చర్మపు గాయం, ఇది పొలుసుల కణ చర్మ క్యాన్సర్గా అభివృద్ధి చెందుతుంది లేదా చికిత్స లేకుండా పరిష్కరించవచ్చు.<ref name="WHO2018">{{Cite book|last=DE|first=Elder|last2=D|first2=Massi|last3=RA|first3=Scolyer|last4=R|first4=Willemze|title=WHO Classification of Skin Tumours|date=2018|publisher=World Health Organization|location=Lyon (France)|isbn=978-92-832-2440-2|edition=4th|volume=11|url=https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/WHO-Classification-Of-Skin-Tumours-2018|language=en|chapter=Premalignant keratoses: Actinic keratosis|pages=51-53|access-date=2022-08-13|archive-date=2022-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20220711235848/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/WHO-Classification-Of-Skin-Tumours-2018}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220711235848/https://publications.iarc.fr/Book-And-Report-Series/Who-Classification-Of-Tumours/WHO-Classification-Of-Skin-Tumours-2018|date=2022-07-11}}</ref> అవి తరచుగా సూర్యరశ్మి బహిర్గతం చేసిన తల, చేతులు , చేతుల వెనుక భాగాలపై సమూహాలలో ఉంటాయి.<ref name="Andrews2020">{{Cite book|last=James|first=William D.|last2=Elston|first2=Dirk|last3=Treat|first3=James R.|last4=Rosenbach|first4=Misha A.|last5=Neuhaus|first5=Isaac|title=Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology|date=2020|publisher=Elsevier|isbn=978-0-323-54753-6|pages=644-645|edition=13th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&pg=PA644|language=en|chapter=29. Epidermal nevi, neoplasms and cysts|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019184917/https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&pg=PA644#v=onepage&q&f=false}}</ref> అవి బాగా నిర్వచించబడినవి-ఎరుపు, చర్మం రంగు లేదా వర్ణద్రవ్యం-కఠినమైన లేదా మెత్తటి, మెరిసే లేదా పొరల గడ్డలు.<ref name="Andrews2020" /> వ్యక్తిగత గాయాలు సాధారణంగా 0.20 సెం. మీ. నుండి 1 సెం.<ref name="WHO2018" /> కొమ్ములు హైపర్ట్రోఫిక్ రకంలో ఏర్పడవచ్చు.<ref name="Andrews2020" /> సాధారణంగా ఎటువంటి లక్షణాలు ఉండవు, అయితే గీతలు ఉంటే, అవి రక్తస్రావం కావచ్చు..<ref name="Quick2019">{{Cite book|last=Quick|first=Clive R. G.|last2=Biers|first2=Suzanne|last3=Arulampalam|first3=Tan|title=Essential Surgery: Problems, Diagnosis and Management|date=2019|publisher=Elsevier|location=Edinburgh|isbn=978-0-7020-7631-2|page=590|edition=6th|chapter-url=https://books.google.com/books?id=uH3EDwAAQBAJ&pg=PA590|language=en|chapter=46. Disorders of the skin|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019184918/https://books.google.com/books?id=uH3EDwAAQBAJ&pg=PA590#v=onepage&q&f=false}}</ref>
దీనికి కారణం దీర్ఘకాలిక [[అతినీలలోహిత వికిరణాలు|అతినీలలోహిత (UV)]] కాంతి బహిర్గతం.<ref name="Rapini2020">{{Cite book|last=Rapini|first=Ronald P.|title=Practical Dermatopathology|date=2021|publisher=Elsevier|location=Philadelphia|isbn=978-0-323-41788-4|page=33|edition=Third|chapter-url=https://books.google.com/books?id=8x8ZEAAAQBAJ&pg=PP55|language=en|chapter=1. Clinical and pathologic findings with differential diagnostic lists|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019184922/https://books.google.com/books?id=8x8ZEAAAQBAJ&pg=PP55#v=onepage&q&f=false}}</ref> ప్రమాద కారకాలలో చర్మం అందంగా ఉండటం, ఎక్కువ సూర్యరశ్మి, పేలవమైన రోగనిరోధక శక్తి , [[ఆర్సెనిక్]] ఎక్స్పోజర్ ఉన్నాయి..<ref name="WHO2018" /><ref name="Andrews2020" /> అంతర్లీన యంత్రాంగం UV కాంతి ద్వారా DNA నష్టం కలిగి ఉంటుంది.<ref name="BMJbest2021">{{Cite web|url=https://bestpractice.bmj.com/topics/en-gb/616|title=Actinic keratosis - Symptoms, diagnosis and treatment {{!}} BMJ Best Practice|website=bestpractice.bmj.com|access-date=2019-11-25|archive-date=2019-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20191111200016/https://bestpractice.bmj.com/topics/en-gb/616|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191111200016/https://bestpractice.bmj.com/topics/en-gb/616|date=2019-11-11}}</ref> రోగనిర్ధారణ సాధారణంగా రూపంపై ఆధారపడి ఉంటుంది, అయితే [[బయాప్సీ]] లేదా [[కణజాల శాస్త్రం|హిస్టోలాజిక్ పరీక్ష]] [[శస్త్ర చికిత్స|తొలగింపు]] అస్పష్టమైన సందర్భాల్లో ఉపయోగించవచ్చు.<ref name="BMJbest2021" /><ref name="Andrews2020" /> ఇలాంటివిగా కనిపించే ఇతర పరిస్థితులలో [[లూపస్]], పెమ్ఫిగస్ ఫోలియాసియస్, చర్మం యొక్క ఎరోసివ్ పుస్ట్యులర్ డెర్మాటోసిస్ , [[బేసల్-సెల్ కార్సినోమా|బేసల్ సెల్ కార్సినోమా]] ఉన్నాయి.<ref name="Andrews2020" />
అనేక చికిత్సలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.<ref name="BMJbest2021" /> క్రయోథెరపీ తరచుగా 75% చికిత్స రేట్లు తో ఉపయోగిస్తారు, అయితే అవాంఛిత చర్మం మెరుపు దారితీయవచ్చు.<ref name="Weedon2017.31">{{Cite book|last=Johnstone|first=Ronald B.|title=Weedon's Skin Pathology Essentials|url=https://books.google.com/books?id=NTE_DAAAQBAJ&pg=PA513|year=2017|publisher=Elsevier|isbn=978-0-7020-6830-0|edition=2nd|page=513|chapter=31. Tumors of the epidermis|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20231019185008/https://books.google.com/books?id=NTE_DAAAQBAJ&pg=PA513#v=onepage&q&f=false}}</ref> 5-ఫ్లోరౌరాసిల్ లేదా [[ఇమిక్విమోడ్]] వంటి సమయోచిత క్రీములు, పెద్ద గాయాలకు మంచివి కావచ్చు.<ref>{{Cite web|last=Ton|first=Joey|title=#204 Actinic Keratosis: Out Damned Spot!|url=https://cfpclearn.ca/tfp204/|website=CFPCLearn|access-date=16 June 2023|date=29 January 2018|archive-date=25 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230325134319/https://cfpclearn.ca/tfp204/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230325134319/https://cfpclearn.ca/tfp204/|date=25 March 2023}}</ref> ఫోటోడైనమిక్ థెరపీ (పి. డి. టి.) అనేది చర్మం యొక్క ఒక ప్రాంతంలో అనేక గాయాలకు మరొక ఎంపిక. చికిత్స చేయకుండా వదిలేస్తే, 8-20% పొలుసుల కణ చర్మ క్యాన్సర్ గా మారుతుంది.<ref name="Weedon2017.31" />
ఆక్టనిక్ కెరాటోసిస్ సాధారణం . స్త్రీల కంటే పురుషులు ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతారు.<ref name="WHO2018" /> అవి వయస్సుతో మరింత సాధారణం అవుతాయి, సాధారణంగా 50 ఏళ్లు పైబడిన వారిలో ప్రారంభమవుతాయి.<ref name="WHO2018" /><ref name="Andrews2020" /> ఇతర కారకాలు సమానంగా ఉండటంతో, ఇది సాధారణంగా [[భూమధ్య రేఖ|భూమధ్యరేఖ]] సమీపంలో సంభవిస్తుంది . ఈ పరిస్థితిని 1896లో విలియం డుబ్రూయిల్ వివరించాడు. ప్రస్తుత పేరు 1958 నాటిది పింకస్.<ref name=Rei2019>{{cite journal |last1=Reinehr |first1=CPH |last2=Bakos |first2=RM |title=Actinic keratoses: review of clinical, dermoscopic, and therapeutic aspects. |journal=Anais brasileiros de dermatologia |date=November 2019 |volume=94 |issue=6 |pages=637-657 |doi=10.1016/j.abd.2019.10.004 |pmid=31789244}}</ref>
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
arzlcd538wgycuqettfaif0m793c780
వెంట్రిక్యులర్ టాచీకార్డియా
0
513916
4989226
2026-10-26T16:36:36Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1456761|Ventricular_tachycardia]] to:te #mdwikicx
4989226
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Ventricular tachycardia
|synonym =V tach<ref>{{cite web |title=Ventricular tachycardia: MedlinePlus Medical Encyclopedia |url=https://medlineplus.gov/ency/article/000187.htm |website=medlineplus.gov |access-date=29 May 2019 |language=en |archive-date=29 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190529101904/https://medlineplus.gov/ency/article/000187.htm |url-status=live }}</ref>
|image =Lead II rhythm ventricular tachycardia Vtach VT (cropped).JPG
|image_size =300px
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =A run of ventricular tachycardia as seen on a rhythm strip
|pronounce =
|specialty =[[Cardiology]]
|symptoms =Lightheadedness, [[palpitations]], [[chest pain]]<ref name=Bal2016/>
|complications =[[Cardiac arrest]], [[ventricular fibrillation]]<ref name=Bal2016/><ref name=NIH2011/>
|onset =
|duration =
|types =Non-sustained, sustained<ref name=Bal2016/>
|causes =[[Coronary artery disease|Coronary heart disease]], [[aortic stenosis]], [[cardiomyopathy]], [[electrolyte problems]], [[myocardial infarction|heart attack]]<ref name=Bal2016/><ref name=NIH2011/>
|risks =
|diagnosis =[[Electrocardiography|Electrocardiogram]]<ref name=Bal2016/>
|differential =[[Supraventricular tachycardia]] with [[Cardiac aberrancy|aberrancy]], [[ventricular pacing]], [[Electrocardiography|ECG]] artifact<ref>{{cite journal |last1=B Garner |first1=J |last2=M Miller |first2=J |title=Wide Complex Tachycardia - Ventricular Tachycardia or Not Ventricular Tachycardia, That Remains the Question. |journal=Arrhythmia & Electrophysiology Review |date=April 2013 |volume=2 |issue=1 |pages=23–9 |doi=10.15420/aer.2013.2.1.23 |pmid=26835036|pmc=4711501 }}</ref>
|prevention =[[Implantable cardiac defibrillator]], [[calcium channel blockers]], [[amiodarone]]<ref name=Bal2016/>
|treatment =[[Procainamide]], [[cardioversion]], [[cardiopulmonary resuscitation]]<ref name=Bal2016/><ref name=AHA2015Part1/>
|medication =
|prognosis =
|frequency =~7% of people in cardiac arrest<ref name=Bal2016/>
|deaths =
}}
'''వెంట్రిక్యులర్ టాచీకార్డియా''' (V-tach లేదా VT) అనేది గుండె యొక్క జఠరికలలో సరికాని విద్యుత్ చర్య నుండి ఉత్పన్నమయ్యే ఒక రకమైన సాధారణ, [[టాకికార్డియా|వేగవంతమైన హృదయ స్పందన రేటు]].<ref name="NIH2011">{{Cite web|title=Types of Arrhythmia|url=http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/arr/types|website=NHLBI|access-date=7 September 2016|date=July 1, 2011|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150607165144/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/arr/types|archive-date=7 June 2015}}</ref> కొన్ని సెకన్లు సమస్యలకు దారితీయకపోయినా, ఎక్కువ కాలం ఉండటం ప్రమాదకరం.<ref name="NIH2011" /> స్వల్ప కాలాలు లక్షణాలు లేకుండా సంభవించవచ్చు, లేదా తేలికపాటి తలనొప్పి, దడ లేదా ఛాతీ నొప్పి ఉండవచ్చు. వెంట్రిక్యులర్ టాచీకార్డియా [[వెంట్రిక్యులర్ ఫిబ్రిలేషన్]] దారితీస్తుంది, ఆకస్మిక మరణానికి దారితీయవచ్చు <ref name="Bal2016" /><ref name="NIH2011" /> ఇది ప్రారంభంలో గుండెపోటులో ఉన్న వారిలో సుమారు 7% మందిలో కనిపిస్తుంది.<ref name="Bal2016" />
కొరోనరీ హార్ట్ డిసీజ్, బృహద్ధమని సంబంధ స్టెనోసిస్, [[కార్డియోమయోపతి]], ఎలక్ట్రోలైట్ సమస్యలు లేదా [[గుండెపోటు]] కారణంగా వెంట్రిక్యులర్ టాచీకార్డియా సంభవించవచ్చు.<ref name="Bal2016" /><ref name="NIH2011" /> నిమిషానికి 120 కంటే ఎక్కువ బీట్స్ , వరుసగా కనీసం మూడు విస్తృత క్యూఆర్ఎస్ కాంప్లెక్స్లను చూపించే ఎలెక్ట్రాకార్డియోగ్రామ్ (ఇసిజి) ద్వారా రోగ నిర్ధారణ జరుగుతుంది.<ref name="Bal2016" /> ఇది 30 సెకన్ల కన్నా తక్కువ లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటుందా అనే దాని ఆధారంగా నిరంతరంగా , నిరంతరంగా వర్గీకరించబడింది.<ref name="Bal2016" /> వెంట్రిక్యులర్ టాచీకార్డియాస్ అనే పదం వెంట్రిక్యులర్ టాక్ కార్డియా, వెంట్రిక్యులర్ ఫైబ్రిలేషన్ , టోర్సాడెస్ డి పాయింట్లను కలిగి ఉన్న క్రమరహిత హృదయ స్పందన సమూహాన్ని సూచిస్తుంది.
సాధారణ [[రక్తపోటు]] , బలమైన పల్స్ ఉన్నవారిలో, యాంటీఅర్రిథమిక్ ఔషధం ప్రోకేనామైడ్ ఉపయోగించవచ్చు.<ref name="Bal2016">{{Cite paper|title=Ventricular Tachycardias: Characteristics and Management.|date=September 2016}}</ref> లేకపోతే, తక్షణ కార్డియోవర్షన్ సిఫార్సు చేయబడింది.<ref name="Bal2016" /> వెంట్రిక్యులర్ టాచీకార్డియా కారణంగా గుండెపోటులో ఉన్నవారిలో, కార్డియోపల్మోనరీ రెససిటేషన్ (సిపిఆర్) , డీఫిబ్రిలేషన్ సిఫార్సు చేయబడింది.<ref name="AHA2015Part1" /> మోనోఫాసిక్ కంటే బైఫాసిక్ డీఫిబ్రిలేషన్ మంచిది కావచ్చు.<ref name="AHA2015Part1" /> డిఫిబ్రిలేటర్ కోసం వేచి ఉన్నప్పుడు, అస్థిర వెంట్రిక్యులర్ టాచీకార్డియాలోకి వెళ్ళేటట్లు కనిపించే గుండె మానిటర్ ఉన్నవారిలో ప్రీకార్డియల్ థంప్ ప్రయత్నించవచ్చు.<ref name="AHA2015Part1">{{Cite paper|title=Part 1: Executive Summary: 2015 American Heart Association Guidelines Update for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care.|date=3 November 2015}}</ref> వెంట్రిక్యులర్ టాచీకార్డియా కారణంగా గుండెపోటు ఉన్నవారిలో, మనుగడ సుమారు 45% ఉంటుంది.<ref name="Bal2016" /> ఇంప్లాంట్ చేయగల కార్డియాక్ డిఫిబ్రిలేటర్ లేదా కాల్షియం ఛానల్ బ్లాకర్స్ లేదా [[అమియోడారోన్]] వంటి మందులను పునరావృతాన్ని నివారించడానికి ఉపయోగించవచ్చు.<ref name="Bal2016" />
== సూచనలు ==
{{Reflist}}
it83dkzq21g4big5cfu1drci6fzu304
4989227
4989226
2026-10-26T16:38:41Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989227
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =వెంట్రిక్యులర్ టాచీకార్డియా
|synonym =V tach<ref>{{cite web |title=Ventricular tachycardia: MedlinePlus Medical Encyclopedia |url=https://medlineplus.gov/ency/article/000187.htm |website=medlineplus.gov |access-date=29 May 2019 |language=en |archive-date=29 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190529101904/https://medlineplus.gov/ency/article/000187.htm |url-status=live }}</ref>
|image =Lead II rhythm ventricular tachycardia Vtach VT (cropped).JPG
|image_size =300px
|image_thumbtime =
|alt =
|caption =రిథమ్ స్ట్రిప్పై కనిపించే విధంగా వెంట్రిక్యులర్ టాకీకార్డియా పరంపర
|pronounce =
|specialty = కార్డియాలజీ
|symptoms = తల తిరగడం, గుండె దడ , ఛాతీ నొప్పి<ref name=Bal2016/>
|complications = గుండెపోటు , జఠరిక ఫైబ్రిలేషన్<ref name=Bal2016/><ref name=NIH2011/>
|onset =
|duration =
|types =నిలకడ లేని, నిలకడ ఉన్న<ref name=Bal2016/>
|causes = కరోనరీ హార్ట్ డిసీజ్ , అయోర్టిక్ స్టెనోసిస్ , కార్డియోమయోపతి , ఎలక్ట్రోలైట్ సమస్యలు , గుండెపోటు<ref name=Bal2016/><ref name=NIH2011/>
|risks =
|diagnosis =ఎలక్ట్రోకార్డియోగ్రామ్<ref name=Bal2016/>
|differential =అబెర్రెన్సీతో సుప్రావెంట్రిక్యులర్ టాచీకార్డియా , వెంట్రిక్యులర్ పేసింగ్ , ECG ఆర్టిఫ్యాక్ట్<ref>{{cite journal |last1=B Garner |first1=J |last2=M Miller |first2=J |title=Wide Complex Tachycardia - Ventricular Tachycardia or Not Ventricular Tachycardia, That Remains the Question. |journal=Arrhythmia & Electrophysiology Review |date=April 2013 |volume=2 |issue=1 |pages=23–9 |doi=10.15420/aer.2013.2.1.23 |pmid=26835036|pmc=4711501 }}</ref>
|prevention = అమర్చగల కార్డియాక్ డీఫిబ్రిలేటర్ , కాల్షియం ఛానల్ బ్లాకర్లు , అమియోడరోన్<ref name=Bal2016/>
|treatment =ప్రొకైనమైడ్ , కార్డియోవర్షన్ , కార్డియోపల్మోనరీ రిససిటేషన్<ref name=Bal2016/><ref name=AHA2015Part1/>
|medication =
|prognosis =
|frequency =గుండెపోటుకు గురైన వారిలో ~7% మంది<ref name=Bal2016/>
|deaths =
}}
'''వెంట్రిక్యులర్ టాచీకార్డియా''' (V-tach లేదా VT) అనేది గుండె యొక్క జఠరికలలో సరికాని విద్యుత్ చర్య నుండి ఉత్పన్నమయ్యే ఒక రకమైన సాధారణ, [[టాకికార్డియా|వేగవంతమైన హృదయ స్పందన రేటు]].<ref name="NIH2011">{{Cite web|title=Types of Arrhythmia|url=http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/arr/types|website=NHLBI|access-date=7 September 2016|date=July 1, 2011|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150607165144/http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/arr/types|archive-date=7 June 2015}}</ref> కొన్ని సెకన్లు సమస్యలకు దారితీయకపోయినా, ఎక్కువ కాలం ఉండటం ప్రమాదకరం.<ref name="NIH2011" /> స్వల్ప కాలాలు లక్షణాలు లేకుండా సంభవించవచ్చు, లేదా తేలికపాటి తలనొప్పి, దడ లేదా ఛాతీ నొప్పి ఉండవచ్చు. వెంట్రిక్యులర్ టాచీకార్డియా [[వెంట్రిక్యులర్ ఫిబ్రిలేషన్]] దారితీస్తుంది, ఆకస్మిక మరణానికి దారితీయవచ్చు <ref name="Bal2016" /><ref name="NIH2011" /> ఇది ప్రారంభంలో గుండెపోటులో ఉన్న వారిలో సుమారు 7% మందిలో కనిపిస్తుంది.<ref name="Bal2016" />
కొరోనరీ హార్ట్ డిసీజ్, బృహద్ధమని సంబంధ స్టెనోసిస్, [[కార్డియోమయోపతి]], ఎలక్ట్రోలైట్ సమస్యలు లేదా [[గుండెపోటు]] కారణంగా వెంట్రిక్యులర్ టాచీకార్డియా సంభవించవచ్చు.<ref name="Bal2016" /><ref name="NIH2011" /> నిమిషానికి 120 కంటే ఎక్కువ బీట్స్ , వరుసగా కనీసం మూడు విస్తృత క్యూఆర్ఎస్ కాంప్లెక్స్లను చూపించే ఎలెక్ట్రాకార్డియోగ్రామ్ (ఇసిజి) ద్వారా రోగ నిర్ధారణ జరుగుతుంది.<ref name="Bal2016" /> ఇది 30 సెకన్ల కన్నా తక్కువ లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటుందా అనే దాని ఆధారంగా నిరంతరంగా , నిరంతరంగా వర్గీకరించబడింది.<ref name="Bal2016" /> వెంట్రిక్యులర్ టాచీకార్డియాస్ అనే పదం వెంట్రిక్యులర్ టాక్ కార్డియా, వెంట్రిక్యులర్ ఫైబ్రిలేషన్ , టోర్సాడెస్ డి పాయింట్లను కలిగి ఉన్న క్రమరహిత హృదయ స్పందన సమూహాన్ని సూచిస్తుంది.
సాధారణ [[రక్తపోటు]] , బలమైన పల్స్ ఉన్నవారిలో, యాంటీఅర్రిథమిక్ ఔషధం ప్రోకేనామైడ్ ఉపయోగించవచ్చు.<ref name="Bal2016">{{Cite paper|title=Ventricular Tachycardias: Characteristics and Management.|date=September 2016}}</ref> లేకపోతే, తక్షణ కార్డియోవర్షన్ సిఫార్సు చేయబడింది.<ref name="Bal2016" /> వెంట్రిక్యులర్ టాచీకార్డియా కారణంగా గుండెపోటులో ఉన్నవారిలో, కార్డియోపల్మోనరీ రెససిటేషన్ (సిపిఆర్) , డీఫిబ్రిలేషన్ సిఫార్సు చేయబడింది.<ref name="AHA2015Part1" /> మోనోఫాసిక్ కంటే బైఫాసిక్ డీఫిబ్రిలేషన్ మంచిది కావచ్చు.<ref name="AHA2015Part1" /> డిఫిబ్రిలేటర్ కోసం వేచి ఉన్నప్పుడు, అస్థిర వెంట్రిక్యులర్ టాచీకార్డియాలోకి వెళ్ళేటట్లు కనిపించే గుండె మానిటర్ ఉన్నవారిలో ప్రీకార్డియల్ థంప్ ప్రయత్నించవచ్చు.<ref name="AHA2015Part1">{{Cite paper|title=Part 1: Executive Summary: 2015 American Heart Association Guidelines Update for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care.|date=3 November 2015}}</ref> వెంట్రిక్యులర్ టాచీకార్డియా కారణంగా గుండెపోటు ఉన్నవారిలో, మనుగడ సుమారు 45% ఉంటుంది.<ref name="Bal2016" /> ఇంప్లాంట్ చేయగల కార్డియాక్ డిఫిబ్రిలేటర్ లేదా కాల్షియం ఛానల్ బ్లాకర్స్ లేదా [[అమియోడారోన్]] వంటి మందులను పునరావృతాన్ని నివారించడానికి ఉపయోగించవచ్చు.<ref name="Bal2016" />
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
pncdx7vbr3n2xiqpz7uuxr9acka5tm6
రిబోఫ్లేవిన్
0
513917
4989228
2026-10-26T16:40:01Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1456931|Riboflavin]] to:te #mdwikicx
4989228
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug
|drug_name =
|INN =
|image =Riboflavin.svg
|width =
|alt =
|image2 =Riboflavin-3d-balls.png
|width2 =
|alt2 =
|caption =Chemical structure
|imageL =
|widthL =
|altL =
|imageR =
|widthR =
|altR =
|type =<!-- empty -->
<!-- Names -->
|pronounce =
|tradename =many
|synonyms =vactochrome, lactoflavin, vitamin G<ref name=anm/>
|IUPAC_name =7,8-Dimethyl-10-[(2''S'',3''S'',4''R'')-2,3,4,5-tetrahydroxypentyl]benzo[''g'']pteridine-2,4-dione
<!-- Clinical data -->
|class =
|pregnancy_AU =<!-- A/B1/B2/B3/C/D/X -->
|pregnancy_AU_comment=
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=by mouth, IM, IV
|onset =
|duration_of_action=
|dependency_liability=
|addiction_liability=
<!-- External links -->
|Drugs.com ={{Drugs.com|monograph|Riboflavin}}
|MedlinePlus =
<!-- Legal data -->
|legal_AU =<!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled-->
|legal_AU_comment =
|legal_CA =<!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII -->
|legal_CA_comment =
|legal_DE =<!-- Anlage I, II, III or Unscheduled-->
|legal_DE_comment =
|legal_NZ =<!-- Class A, B, C -->
|legal_NZ_comment =
|legal_UN =<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->
|legal_UN_comment =
|legal_UK =<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->
|legal_UK_comment =
|legal_US =OTC
|legal_US_comment =
|legal_status =<!--For countries not listed above-->
|DailyMedID =Riboflavin
|licence_US =<!-- FDA may use generic name -->
|licence_EU =<!-- EMA requires brand name -->
<!-- Pharmacokinetic data -->
|bioavailability =
|protein_bound =
|metabolism =
|metabolites =
|elimination_half-life=66 to 84 minutes
|excretion =Urine
<!-- Chemical and physical data -->
|C =17
|H =20
|N =4
|O =6
|charge =
|chemical_formula =
|SMILES =c12cc(C)c(C)cc1N=C3C(=O)NC(=O)N=C3N2C[C@H](O)[C@H](O)[C@H](O)CO
|StdInChI =InChI=1S/C17H20N4O6/c1-7-3-9-10(4-8(7)2)21(5-11(23)14(25)12(24)6-22)15-13(18-9)16(26)20-17(27)19-15/h3-4,11-12,14,22-25H,5-6H2,1-2H3,(H,20,26,27)/t11-,12+,14-/m0/s1
|StdInChI_Ref ={{stdinchicite|changed|chemspider}}
|StdInChIKey =AUNGANRZJHBGPY-SCRDCRAPSA-N
|Jmol =
|molecular_weight =
|density =
|density_notes =
|melting_point =
|melting_high =
|melting_notes =
|boiling_point =
|boiling_notes =
|solubility =
|specific_rotation=
}}
'''[[విటమిన్]] బి<sub>2</sub>''' అని కూడా పిలువబడే '''రిబోఫ్లేవిన్''', ఆహారంలో కనిపించే విటమిన్ , ఆహార పదార్ధంగా ఉపయోగించబడుతుంది.<ref name="AHFS2016">{{Cite web|title=Riboflavin|url=https://www.drugs.com/monograph/riboflavin.html|publisher=Drugs.com, The American Society of Health-System Pharmacists|date=1 August 2018|access-date=7 November 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161230231848/https://www.drugs.com/monograph/riboflavin.html|archive-date=30 December 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161230231848/https://www.drugs.com/monograph/riboflavin.html|date=30 December 2016}}</ref><ref name="ods">{{Cite web|url=https://ods.od.nih.gov/factsheets/Riboflavin-HealthProfessional/|title=Riboflavin: Fact Sheet for Health Professionals|publisher=Office of Dietary Supplements, US National Institutes of Health|date=20 August 2018|access-date=7 November 2018|archive-date=24 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200224044152/https://ods.od.nih.gov/factsheets/Riboflavin-HealthProfessional/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200224044152/https://ods.od.nih.gov/factsheets/Riboflavin-HealthProfessional/|date=24 February 2020}}</ref> ఆహార వనరులలో గుడ్లు, [[ఆకు కూరలు|ఆకుపచ్చ కూరగాయలు]], పాలు , ఇతర పాల ఉత్పత్తులు, మాంసం, పుట్టగొడుగులు , బాదం ఉన్నాయి.<ref name="ods" /> కొన్ని దేశాలకు ధాన్యాలకు అదనంగా ఇది అవసరం <ref name="ods" /><ref>{{Cite web|url=http://www.ffinetwork.org/why_fortify/index.html|publisher=Food Fortification Initiative|title=Why fortify?|date=2017|access-date=4 April 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170404131451/http://www.ffinetwork.org/why_fortify/index.html|archive-date=4 April 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170404131451/http://www.ffinetwork.org/why_fortify/index.html|date=4 April 2017}}</ref> రిబోఫ్లేవిన్ లోపాన్ని నివారించడానికి , చికిత్స చేయడానికి , మైగ్రేన్లను నివారించడానికి దీనిని అనుబంధంగా ఉపయోగిస్తారు.<ref name="AHFS2016" /><ref name="ods" /> ఇది నోటి ద్వారా లేదా ఇంజెక్షన్ ద్వారా ఇవ్వవచ్చు..<ref name="AHFS2016" />
ఇది దాదాపు ఎల్లప్పుడూ బాగా సహించబడుతుంది.<ref name="AHFS2016" /> గర్భధారణ సమయంలో సాధారణ మోతాదులు సురక్షితం..<ref name="AHFS2016" /> రిబోఫ్లేవిన్ విటమిన్ బి గ్రూపులో ఉంది.<ref name="AHFS2016" /> ఇది శరీరానికి సెల్యులార్ శ్వాసక్రియ అవసరం.<ref name="AHFS2016" />
రిబోఫ్లేవిన్ 1920లో కనుగొనబడింది, 1933లో వేరుచేయబడింది , మొదటిసారి 1935లో తయారు చేయబడింది.<ref>{{Cite book|last=Squires|first=Victor R.|title=The Role of Food, Agriculture, Forestry and Fisheries in Human Nutrition – Volume IV|date=2011|publisher=EOLSS Publications|isbn=9781848261952|page=121|url=https://books.google.com/books?id=VJWoCwAAQBAJ&pg=PA121|access-date=8 February 2019|archive-date=25 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201225062523/https://books.google.com/books?id=VJWoCwAAQBAJ&pg=PA121}}</ref> ఇది [[ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అవసరమైన ఔషధాల జాబితా నమూనా|ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ యొక్క అత్యవసర ఔషధాల జాబితా]] ఉంది.<ref name="WHO21st">{{Cite book|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO}}</ref> రిబోఫ్లేవిన్ ఒక సాధారణ ఔషధంగా , [[ఓవర్ ది కౌంటర్ మందులు|కౌంటర్ మీద]] అందుబాటులో ఉంది.<ref name="Ric2015" /> యునైటెడ్ స్టేట్స్లో ఒక నెల సప్లిమెంట్ల ధర (2015 లో 25 డాలర్ల కంటే తక్కువ.<ref name="Ric2015">{{Cite book|last=Hamilton|first=Richart|title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition|date=2015|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781284057560|page=230}}</ref>
== సూచనలు ==
{{Reflist}}
c7iotacfpj3wze9fhi8ug9mmhufnag4
4989229
4989228
2026-10-26T16:41:52Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989229
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug
|drug_name =
|INN =
|image =Riboflavin.svg
|width =
|alt =
|image2 =Riboflavin-3d-balls.png
|width2 =
|alt2 =
|caption =Chemical structure
|imageL =
|widthL =
|altL =
|imageR =
|widthR =
|altR =
|type =<!-- empty -->
<!-- Names -->
|pronounce =
|tradename =చాలా
|synonyms =వాక్టోక్రోమ్, లాక్టోఫ్లావిన్, విటమిన్ జి<ref name="anm">{{cite journal | vauthors = Northrop-Clewes CA, Thurnham DI | title = The discovery and characterization of riboflavin | journal = Annals of Nutrition & Metabolism | volume = 61 | issue = 3 | pages = 224–30 | year = 2012 | pmid = 23183293 | doi = 10.1159/000343111 | url = https://www.researchgate.net/publication/233773345 | access-date = 7 November 2018 | archive-date = 29 August 2021 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210829035215/https://www.researchgate.net/publication/233773345_The_Discovery_and_Characterization_of_Riboflavin | url-status = live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210829035215/https://www.researchgate.net/publication/233773345_The_Discovery_and_Characterization_of_Riboflavin |date=29 August 2021 }}</ref>
|IUPAC_name =7,8-డైమిథైల్-10-[(2 S ,3 S ,4 R )-2,3,4,5-టెట్రాహైడ్రాక్సీపెంటిల్]బెంజో[ g ]ప్టెరిడిన్-2,4-డైయోన్
<!-- Clinical data -->
|class =
|pregnancy_AU =<!-- A/B1/B2/B3/C/D/X -->
|pregnancy_AU_comment=
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=by mouth, IM, IV
|onset =
|duration_of_action=
|dependency_liability=
|addiction_liability=
<!-- External links -->
|Drugs.com ={{Drugs.com|monograph|Riboflavin}}
|MedlinePlus =
<!-- Legal data -->
|legal_AU =<!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled-->
|legal_AU_comment =
|legal_CA =<!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII -->
|legal_CA_comment =
|legal_DE =<!-- Anlage I, II, III or Unscheduled-->
|legal_DE_comment =
|legal_NZ =<!-- Class A, B, C -->
|legal_NZ_comment =
|legal_UN =<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->
|legal_UN_comment =
|legal_UK =<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->
|legal_UK_comment =
|legal_US =OTC
|legal_US_comment =
|legal_status =<!--For countries not listed above-->
|DailyMedID =Riboflavin
|licence_US =<!-- FDA may use generic name -->
|licence_EU =<!-- EMA requires brand name -->
<!-- Pharmacokinetic data -->
|bioavailability =
|protein_bound =
|metabolism =
|metabolites =
|elimination_half-life=66 నుండి 84 నిమిషాలు
|excretion = మూత్రం
<!-- Chemical and physical data -->
|C =17
|H =20
|N =4
|O =6
|charge =
|chemical_formula =
|SMILES =c12cc(C)c(C)cc1N=C3C(=O)NC(=O)N=C3N2C[C@H](O)[C@H](O)[C@H](O)CO
|StdInChI =InChI=1S/C17H20N4O6/c1-7-3-9-10(4-8(7)2)21(5-11(23)14(25)12(24)6-22)15-13(18-9)16(26)20-17(27)19-15/h3-4,11-12,14,22-25H,5-6H2,1-2H3,(H,20,26,27)/t11-,12+,14-/m0/s1
|StdInChI_Ref ={{stdinchicite|changed|chemspider}}
|StdInChIKey =AUNGANRZJHBGPY-SCRDCRAPSA-N
|Jmol =
|molecular_weight =
|density =
|density_notes =
|melting_point =
|melting_high =
|melting_notes =
|boiling_point =
|boiling_notes =
|solubility =
|specific_rotation=
}}
'''[[విటమిన్]] బి<sub>2</sub>''' అని కూడా పిలువబడే '''రిబోఫ్లేవిన్''', ఆహారంలో కనిపించే విటమిన్ , ఆహార పదార్ధంగా ఉపయోగించబడుతుంది.<ref name="AHFS2016">{{Cite web|title=Riboflavin|url=https://www.drugs.com/monograph/riboflavin.html|publisher=Drugs.com, The American Society of Health-System Pharmacists|date=1 August 2018|access-date=7 November 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161230231848/https://www.drugs.com/monograph/riboflavin.html|archive-date=30 December 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161230231848/https://www.drugs.com/monograph/riboflavin.html|date=30 December 2016}}</ref><ref name="ods">{{Cite web|url=https://ods.od.nih.gov/factsheets/Riboflavin-HealthProfessional/|title=Riboflavin: Fact Sheet for Health Professionals|publisher=Office of Dietary Supplements, US National Institutes of Health|date=20 August 2018|access-date=7 November 2018|archive-date=24 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200224044152/https://ods.od.nih.gov/factsheets/Riboflavin-HealthProfessional/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200224044152/https://ods.od.nih.gov/factsheets/Riboflavin-HealthProfessional/|date=24 February 2020}}</ref> ఆహార వనరులలో గుడ్లు, [[ఆకు కూరలు|ఆకుపచ్చ కూరగాయలు]], పాలు , ఇతర పాల ఉత్పత్తులు, మాంసం, పుట్టగొడుగులు , బాదం ఉన్నాయి.<ref name="ods" /> కొన్ని దేశాలకు ధాన్యాలకు అదనంగా ఇది అవసరం <ref name="ods" /><ref>{{Cite web|url=http://www.ffinetwork.org/why_fortify/index.html|publisher=Food Fortification Initiative|title=Why fortify?|date=2017|access-date=4 April 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170404131451/http://www.ffinetwork.org/why_fortify/index.html|archive-date=4 April 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170404131451/http://www.ffinetwork.org/why_fortify/index.html|date=4 April 2017}}</ref> రిబోఫ్లేవిన్ లోపాన్ని నివారించడానికి , చికిత్స చేయడానికి , మైగ్రేన్లను నివారించడానికి దీనిని అనుబంధంగా ఉపయోగిస్తారు.<ref name="AHFS2016" /><ref name="ods" /> ఇది నోటి ద్వారా లేదా ఇంజెక్షన్ ద్వారా ఇవ్వవచ్చు..<ref name="AHFS2016" />
ఇది దాదాపు ఎల్లప్పుడూ బాగా సహించబడుతుంది.<ref name="AHFS2016" /> గర్భధారణ సమయంలో సాధారణ మోతాదులు సురక్షితం..<ref name="AHFS2016" /> రిబోఫ్లేవిన్ విటమిన్ బి గ్రూపులో ఉంది.<ref name="AHFS2016" /> ఇది శరీరానికి సెల్యులార్ శ్వాసక్రియ అవసరం.<ref name="AHFS2016" />
రిబోఫ్లేవిన్ 1920లో కనుగొనబడింది, 1933లో వేరుచేయబడింది , మొదటిసారి 1935లో తయారు చేయబడింది.<ref>{{Cite book|last=Squires|first=Victor R.|title=The Role of Food, Agriculture, Forestry and Fisheries in Human Nutrition – Volume IV|date=2011|publisher=EOLSS Publications|isbn=9781848261952|page=121|url=https://books.google.com/books?id=VJWoCwAAQBAJ&pg=PA121|access-date=8 February 2019|archive-date=25 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201225062523/https://books.google.com/books?id=VJWoCwAAQBAJ&pg=PA121}}</ref> ఇది [[ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అవసరమైన ఔషధాల జాబితా నమూనా|ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ యొక్క అత్యవసర ఔషధాల జాబితా]] ఉంది.<ref name="WHO21st">{{Cite book|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO}}</ref> రిబోఫ్లేవిన్ ఒక సాధారణ ఔషధంగా , [[ఓవర్ ది కౌంటర్ మందులు|కౌంటర్ మీద]] అందుబాటులో ఉంది.<ref name="Ric2015" /> యునైటెడ్ స్టేట్స్లో ఒక నెల సప్లిమెంట్ల ధర (2015 లో 25 డాలర్ల కంటే తక్కువ.<ref name="Ric2015">{{Cite book|last=Hamilton|first=Richart|title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition|date=2015|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781284057560|page=230}}</ref>
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
mblxi3h2opo0sltn07gbdtozy4spo3r
4989238
4989229
2026-10-26T17:00:40Z
Rajasekhar1961
2596
[[వర్గం:విటమిన్లు]] ను చేర్చారు (హాట్కేట్ ఉపయోగించి)
4989238
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug
|drug_name =
|INN =
|image =Riboflavin.svg
|width =
|alt =
|image2 =Riboflavin-3d-balls.png
|width2 =
|alt2 =
|caption =Chemical structure
|imageL =
|widthL =
|altL =
|imageR =
|widthR =
|altR =
|type =<!-- empty -->
<!-- Names -->
|pronounce =
|tradename =చాలా
|synonyms =వాక్టోక్రోమ్, లాక్టోఫ్లావిన్, విటమిన్ జి<ref name="anm">{{cite journal | vauthors = Northrop-Clewes CA, Thurnham DI | title = The discovery and characterization of riboflavin | journal = Annals of Nutrition & Metabolism | volume = 61 | issue = 3 | pages = 224–30 | year = 2012 | pmid = 23183293 | doi = 10.1159/000343111 | url = https://www.researchgate.net/publication/233773345 | access-date = 7 November 2018 | archive-date = 29 August 2021 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210829035215/https://www.researchgate.net/publication/233773345_The_Discovery_and_Characterization_of_Riboflavin | url-status = live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210829035215/https://www.researchgate.net/publication/233773345_The_Discovery_and_Characterization_of_Riboflavin |date=29 August 2021 }}</ref>
|IUPAC_name =7,8-డైమిథైల్-10-[(2 S ,3 S ,4 R )-2,3,4,5-టెట్రాహైడ్రాక్సీపెంటిల్]బెంజో[ g ]ప్టెరిడిన్-2,4-డైయోన్
<!-- Clinical data -->
|class =
|pregnancy_AU =<!-- A/B1/B2/B3/C/D/X -->
|pregnancy_AU_comment=
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=by mouth, IM, IV
|onset =
|duration_of_action=
|dependency_liability=
|addiction_liability=
<!-- External links -->
|Drugs.com ={{Drugs.com|monograph|Riboflavin}}
|MedlinePlus =
<!-- Legal data -->
|legal_AU =<!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled-->
|legal_AU_comment =
|legal_CA =<!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII -->
|legal_CA_comment =
|legal_DE =<!-- Anlage I, II, III or Unscheduled-->
|legal_DE_comment =
|legal_NZ =<!-- Class A, B, C -->
|legal_NZ_comment =
|legal_UN =<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->
|legal_UN_comment =
|legal_UK =<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->
|legal_UK_comment =
|legal_US =OTC
|legal_US_comment =
|legal_status =<!--For countries not listed above-->
|DailyMedID =Riboflavin
|licence_US =<!-- FDA may use generic name -->
|licence_EU =<!-- EMA requires brand name -->
<!-- Pharmacokinetic data -->
|bioavailability =
|protein_bound =
|metabolism =
|metabolites =
|elimination_half-life=66 నుండి 84 నిమిషాలు
|excretion = మూత్రం
<!-- Chemical and physical data -->
|C =17
|H =20
|N =4
|O =6
|charge =
|chemical_formula =
|SMILES =c12cc(C)c(C)cc1N=C3C(=O)NC(=O)N=C3N2C[C@H](O)[C@H](O)[C@H](O)CO
|StdInChI =InChI=1S/C17H20N4O6/c1-7-3-9-10(4-8(7)2)21(5-11(23)14(25)12(24)6-22)15-13(18-9)16(26)20-17(27)19-15/h3-4,11-12,14,22-25H,5-6H2,1-2H3,(H,20,26,27)/t11-,12+,14-/m0/s1
|StdInChI_Ref ={{stdinchicite|changed|chemspider}}
|StdInChIKey =AUNGANRZJHBGPY-SCRDCRAPSA-N
|Jmol =
|molecular_weight =
|density =
|density_notes =
|melting_point =
|melting_high =
|melting_notes =
|boiling_point =
|boiling_notes =
|solubility =
|specific_rotation=
}}
'''[[విటమిన్]] బి<sub>2</sub>''' అని కూడా పిలువబడే '''రిబోఫ్లేవిన్''', ఆహారంలో కనిపించే విటమిన్ , ఆహార పదార్ధంగా ఉపయోగించబడుతుంది.<ref name="AHFS2016">{{Cite web|title=Riboflavin|url=https://www.drugs.com/monograph/riboflavin.html|publisher=Drugs.com, The American Society of Health-System Pharmacists|date=1 August 2018|access-date=7 November 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161230231848/https://www.drugs.com/monograph/riboflavin.html|archive-date=30 December 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161230231848/https://www.drugs.com/monograph/riboflavin.html|date=30 December 2016}}</ref><ref name="ods">{{Cite web|url=https://ods.od.nih.gov/factsheets/Riboflavin-HealthProfessional/|title=Riboflavin: Fact Sheet for Health Professionals|publisher=Office of Dietary Supplements, US National Institutes of Health|date=20 August 2018|access-date=7 November 2018|archive-date=24 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200224044152/https://ods.od.nih.gov/factsheets/Riboflavin-HealthProfessional/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200224044152/https://ods.od.nih.gov/factsheets/Riboflavin-HealthProfessional/|date=24 February 2020}}</ref> ఆహార వనరులలో గుడ్లు, [[ఆకు కూరలు|ఆకుపచ్చ కూరగాయలు]], పాలు , ఇతర పాల ఉత్పత్తులు, మాంసం, పుట్టగొడుగులు , బాదం ఉన్నాయి.<ref name="ods" /> కొన్ని దేశాలకు ధాన్యాలకు అదనంగా ఇది అవసరం <ref name="ods" /><ref>{{Cite web|url=http://www.ffinetwork.org/why_fortify/index.html|publisher=Food Fortification Initiative|title=Why fortify?|date=2017|access-date=4 April 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170404131451/http://www.ffinetwork.org/why_fortify/index.html|archive-date=4 April 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170404131451/http://www.ffinetwork.org/why_fortify/index.html|date=4 April 2017}}</ref> రిబోఫ్లేవిన్ లోపాన్ని నివారించడానికి , చికిత్స చేయడానికి , మైగ్రేన్లను నివారించడానికి దీనిని అనుబంధంగా ఉపయోగిస్తారు.<ref name="AHFS2016" /><ref name="ods" /> ఇది నోటి ద్వారా లేదా ఇంజెక్షన్ ద్వారా ఇవ్వవచ్చు..<ref name="AHFS2016" />
ఇది దాదాపు ఎల్లప్పుడూ బాగా సహించబడుతుంది.<ref name="AHFS2016" /> గర్భధారణ సమయంలో సాధారణ మోతాదులు సురక్షితం..<ref name="AHFS2016" /> రిబోఫ్లేవిన్ విటమిన్ బి గ్రూపులో ఉంది.<ref name="AHFS2016" /> ఇది శరీరానికి సెల్యులార్ శ్వాసక్రియ అవసరం.<ref name="AHFS2016" />
రిబోఫ్లేవిన్ 1920లో కనుగొనబడింది, 1933లో వేరుచేయబడింది , మొదటిసారి 1935లో తయారు చేయబడింది.<ref>{{Cite book|last=Squires|first=Victor R.|title=The Role of Food, Agriculture, Forestry and Fisheries in Human Nutrition – Volume IV|date=2011|publisher=EOLSS Publications|isbn=9781848261952|page=121|url=https://books.google.com/books?id=VJWoCwAAQBAJ&pg=PA121|access-date=8 February 2019|archive-date=25 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201225062523/https://books.google.com/books?id=VJWoCwAAQBAJ&pg=PA121}}</ref> ఇది [[ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అవసరమైన ఔషధాల జాబితా నమూనా|ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ యొక్క అత్యవసర ఔషధాల జాబితా]] ఉంది.<ref name="WHO21st">{{Cite book|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO}}</ref> రిబోఫ్లేవిన్ ఒక సాధారణ ఔషధంగా , [[ఓవర్ ది కౌంటర్ మందులు|కౌంటర్ మీద]] అందుబాటులో ఉంది.<ref name="Ric2015" /> యునైటెడ్ స్టేట్స్లో ఒక నెల సప్లిమెంట్ల ధర (2015 లో 25 డాలర్ల కంటే తక్కువ.<ref name="Ric2015">{{Cite book|last=Hamilton|first=Richart|title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition|date=2015|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781284057560|page=230}}</ref>
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
[[వర్గం:విటమిన్లు]]
f1a6mlzzilvt3ddw2udo0oqobmemtuo
4989239
4989238
2026-10-26T17:00:57Z
Rajasekhar1961
2596
[[వర్గం:వ్యాధులు]] ను తీసివేసారు (హాట్కేట్ ఉపయోగించి)
4989239
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug
|drug_name =
|INN =
|image =Riboflavin.svg
|width =
|alt =
|image2 =Riboflavin-3d-balls.png
|width2 =
|alt2 =
|caption =Chemical structure
|imageL =
|widthL =
|altL =
|imageR =
|widthR =
|altR =
|type =<!-- empty -->
<!-- Names -->
|pronounce =
|tradename =చాలా
|synonyms =వాక్టోక్రోమ్, లాక్టోఫ్లావిన్, విటమిన్ జి<ref name="anm">{{cite journal | vauthors = Northrop-Clewes CA, Thurnham DI | title = The discovery and characterization of riboflavin | journal = Annals of Nutrition & Metabolism | volume = 61 | issue = 3 | pages = 224–30 | year = 2012 | pmid = 23183293 | doi = 10.1159/000343111 | url = https://www.researchgate.net/publication/233773345 | access-date = 7 November 2018 | archive-date = 29 August 2021 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210829035215/https://www.researchgate.net/publication/233773345_The_Discovery_and_Characterization_of_Riboflavin | url-status = live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210829035215/https://www.researchgate.net/publication/233773345_The_Discovery_and_Characterization_of_Riboflavin |date=29 August 2021 }}</ref>
|IUPAC_name =7,8-డైమిథైల్-10-[(2 S ,3 S ,4 R )-2,3,4,5-టెట్రాహైడ్రాక్సీపెంటిల్]బెంజో[ g ]ప్టెరిడిన్-2,4-డైయోన్
<!-- Clinical data -->
|class =
|pregnancy_AU =<!-- A/B1/B2/B3/C/D/X -->
|pregnancy_AU_comment=
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=by mouth, IM, IV
|onset =
|duration_of_action=
|dependency_liability=
|addiction_liability=
<!-- External links -->
|Drugs.com ={{Drugs.com|monograph|Riboflavin}}
|MedlinePlus =
<!-- Legal data -->
|legal_AU =<!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled-->
|legal_AU_comment =
|legal_CA =<!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII -->
|legal_CA_comment =
|legal_DE =<!-- Anlage I, II, III or Unscheduled-->
|legal_DE_comment =
|legal_NZ =<!-- Class A, B, C -->
|legal_NZ_comment =
|legal_UN =<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->
|legal_UN_comment =
|legal_UK =<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->
|legal_UK_comment =
|legal_US =OTC
|legal_US_comment =
|legal_status =<!--For countries not listed above-->
|DailyMedID =Riboflavin
|licence_US =<!-- FDA may use generic name -->
|licence_EU =<!-- EMA requires brand name -->
<!-- Pharmacokinetic data -->
|bioavailability =
|protein_bound =
|metabolism =
|metabolites =
|elimination_half-life=66 నుండి 84 నిమిషాలు
|excretion = మూత్రం
<!-- Chemical and physical data -->
|C =17
|H =20
|N =4
|O =6
|charge =
|chemical_formula =
|SMILES =c12cc(C)c(C)cc1N=C3C(=O)NC(=O)N=C3N2C[C@H](O)[C@H](O)[C@H](O)CO
|StdInChI =InChI=1S/C17H20N4O6/c1-7-3-9-10(4-8(7)2)21(5-11(23)14(25)12(24)6-22)15-13(18-9)16(26)20-17(27)19-15/h3-4,11-12,14,22-25H,5-6H2,1-2H3,(H,20,26,27)/t11-,12+,14-/m0/s1
|StdInChI_Ref ={{stdinchicite|changed|chemspider}}
|StdInChIKey =AUNGANRZJHBGPY-SCRDCRAPSA-N
|Jmol =
|molecular_weight =
|density =
|density_notes =
|melting_point =
|melting_high =
|melting_notes =
|boiling_point =
|boiling_notes =
|solubility =
|specific_rotation=
}}
'''[[విటమిన్]] బి<sub>2</sub>''' అని కూడా పిలువబడే '''రిబోఫ్లేవిన్''', ఆహారంలో కనిపించే విటమిన్ , ఆహార పదార్ధంగా ఉపయోగించబడుతుంది.<ref name="AHFS2016">{{Cite web|title=Riboflavin|url=https://www.drugs.com/monograph/riboflavin.html|publisher=Drugs.com, The American Society of Health-System Pharmacists|date=1 August 2018|access-date=7 November 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161230231848/https://www.drugs.com/monograph/riboflavin.html|archive-date=30 December 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161230231848/https://www.drugs.com/monograph/riboflavin.html|date=30 December 2016}}</ref><ref name="ods">{{Cite web|url=https://ods.od.nih.gov/factsheets/Riboflavin-HealthProfessional/|title=Riboflavin: Fact Sheet for Health Professionals|publisher=Office of Dietary Supplements, US National Institutes of Health|date=20 August 2018|access-date=7 November 2018|archive-date=24 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200224044152/https://ods.od.nih.gov/factsheets/Riboflavin-HealthProfessional/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200224044152/https://ods.od.nih.gov/factsheets/Riboflavin-HealthProfessional/|date=24 February 2020}}</ref> ఆహార వనరులలో గుడ్లు, [[ఆకు కూరలు|ఆకుపచ్చ కూరగాయలు]], పాలు , ఇతర పాల ఉత్పత్తులు, మాంసం, పుట్టగొడుగులు , బాదం ఉన్నాయి.<ref name="ods" /> కొన్ని దేశాలకు ధాన్యాలకు అదనంగా ఇది అవసరం <ref name="ods" /><ref>{{Cite web|url=http://www.ffinetwork.org/why_fortify/index.html|publisher=Food Fortification Initiative|title=Why fortify?|date=2017|access-date=4 April 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170404131451/http://www.ffinetwork.org/why_fortify/index.html|archive-date=4 April 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170404131451/http://www.ffinetwork.org/why_fortify/index.html|date=4 April 2017}}</ref> రిబోఫ్లేవిన్ లోపాన్ని నివారించడానికి , చికిత్స చేయడానికి , మైగ్రేన్లను నివారించడానికి దీనిని అనుబంధంగా ఉపయోగిస్తారు.<ref name="AHFS2016" /><ref name="ods" /> ఇది నోటి ద్వారా లేదా ఇంజెక్షన్ ద్వారా ఇవ్వవచ్చు..<ref name="AHFS2016" />
ఇది దాదాపు ఎల్లప్పుడూ బాగా సహించబడుతుంది.<ref name="AHFS2016" /> గర్భధారణ సమయంలో సాధారణ మోతాదులు సురక్షితం..<ref name="AHFS2016" /> రిబోఫ్లేవిన్ విటమిన్ బి గ్రూపులో ఉంది.<ref name="AHFS2016" /> ఇది శరీరానికి సెల్యులార్ శ్వాసక్రియ అవసరం.<ref name="AHFS2016" />
రిబోఫ్లేవిన్ 1920లో కనుగొనబడింది, 1933లో వేరుచేయబడింది , మొదటిసారి 1935లో తయారు చేయబడింది.<ref>{{Cite book|last=Squires|first=Victor R.|title=The Role of Food, Agriculture, Forestry and Fisheries in Human Nutrition – Volume IV|date=2011|publisher=EOLSS Publications|isbn=9781848261952|page=121|url=https://books.google.com/books?id=VJWoCwAAQBAJ&pg=PA121|access-date=8 February 2019|archive-date=25 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201225062523/https://books.google.com/books?id=VJWoCwAAQBAJ&pg=PA121}}</ref> ఇది [[ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అవసరమైన ఔషధాల జాబితా నమూనా|ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ యొక్క అత్యవసర ఔషధాల జాబితా]] ఉంది.<ref name="WHO21st">{{Cite book|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO}}</ref> రిబోఫ్లేవిన్ ఒక సాధారణ ఔషధంగా , [[ఓవర్ ది కౌంటర్ మందులు|కౌంటర్ మీద]] అందుబాటులో ఉంది.<ref name="Ric2015" /> యునైటెడ్ స్టేట్స్లో ఒక నెల సప్లిమెంట్ల ధర (2015 లో 25 డాలర్ల కంటే తక్కువ.<ref name="Ric2015">{{Cite book|last=Hamilton|first=Richart|title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition|date=2015|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781284057560|page=230}}</ref>
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:విటమిన్లు]]
rz621a8yfhmjgrz2ypk8e0e852s5zev
4989240
4989239
2026-10-26T17:01:29Z
Rajasekhar1961
2596
[[వర్గం:ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకటించిన అవసరమైన మందులు]] ను చేర్చారు (హాట్కేట్ ఉపయోగించి)
4989240
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug
|drug_name =
|INN =
|image =Riboflavin.svg
|width =
|alt =
|image2 =Riboflavin-3d-balls.png
|width2 =
|alt2 =
|caption =Chemical structure
|imageL =
|widthL =
|altL =
|imageR =
|widthR =
|altR =
|type =<!-- empty -->
<!-- Names -->
|pronounce =
|tradename =చాలా
|synonyms =వాక్టోక్రోమ్, లాక్టోఫ్లావిన్, విటమిన్ జి<ref name="anm">{{cite journal | vauthors = Northrop-Clewes CA, Thurnham DI | title = The discovery and characterization of riboflavin | journal = Annals of Nutrition & Metabolism | volume = 61 | issue = 3 | pages = 224–30 | year = 2012 | pmid = 23183293 | doi = 10.1159/000343111 | url = https://www.researchgate.net/publication/233773345 | access-date = 7 November 2018 | archive-date = 29 August 2021 | archive-url = https://web.archive.org/web/20210829035215/https://www.researchgate.net/publication/233773345_The_Discovery_and_Characterization_of_Riboflavin | url-status = live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210829035215/https://www.researchgate.net/publication/233773345_The_Discovery_and_Characterization_of_Riboflavin |date=29 August 2021 }}</ref>
|IUPAC_name =7,8-డైమిథైల్-10-[(2 S ,3 S ,4 R )-2,3,4,5-టెట్రాహైడ్రాక్సీపెంటిల్]బెంజో[ g ]ప్టెరిడిన్-2,4-డైయోన్
<!-- Clinical data -->
|class =
|pregnancy_AU =<!-- A/B1/B2/B3/C/D/X -->
|pregnancy_AU_comment=
|pregnancy_category=
|routes_of_administration=by mouth, IM, IV
|onset =
|duration_of_action=
|dependency_liability=
|addiction_liability=
<!-- External links -->
|Drugs.com ={{Drugs.com|monograph|Riboflavin}}
|MedlinePlus =
<!-- Legal data -->
|legal_AU =<!-- S2, S3, S4, S5, S6, S7, S8, S9 or Unscheduled-->
|legal_AU_comment =
|legal_CA =<!-- OTC, Rx-only, Schedule I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII -->
|legal_CA_comment =
|legal_DE =<!-- Anlage I, II, III or Unscheduled-->
|legal_DE_comment =
|legal_NZ =<!-- Class A, B, C -->
|legal_NZ_comment =
|legal_UN =<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->
|legal_UN_comment =
|legal_UK =<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->
|legal_UK_comment =
|legal_US =OTC
|legal_US_comment =
|legal_status =<!--For countries not listed above-->
|DailyMedID =Riboflavin
|licence_US =<!-- FDA may use generic name -->
|licence_EU =<!-- EMA requires brand name -->
<!-- Pharmacokinetic data -->
|bioavailability =
|protein_bound =
|metabolism =
|metabolites =
|elimination_half-life=66 నుండి 84 నిమిషాలు
|excretion = మూత్రం
<!-- Chemical and physical data -->
|C =17
|H =20
|N =4
|O =6
|charge =
|chemical_formula =
|SMILES =c12cc(C)c(C)cc1N=C3C(=O)NC(=O)N=C3N2C[C@H](O)[C@H](O)[C@H](O)CO
|StdInChI =InChI=1S/C17H20N4O6/c1-7-3-9-10(4-8(7)2)21(5-11(23)14(25)12(24)6-22)15-13(18-9)16(26)20-17(27)19-15/h3-4,11-12,14,22-25H,5-6H2,1-2H3,(H,20,26,27)/t11-,12+,14-/m0/s1
|StdInChI_Ref ={{stdinchicite|changed|chemspider}}
|StdInChIKey =AUNGANRZJHBGPY-SCRDCRAPSA-N
|Jmol =
|molecular_weight =
|density =
|density_notes =
|melting_point =
|melting_high =
|melting_notes =
|boiling_point =
|boiling_notes =
|solubility =
|specific_rotation=
}}
'''[[విటమిన్]] బి<sub>2</sub>''' అని కూడా పిలువబడే '''రిబోఫ్లేవిన్''', ఆహారంలో కనిపించే విటమిన్ , ఆహార పదార్ధంగా ఉపయోగించబడుతుంది.<ref name="AHFS2016">{{Cite web|title=Riboflavin|url=https://www.drugs.com/monograph/riboflavin.html|publisher=Drugs.com, The American Society of Health-System Pharmacists|date=1 August 2018|access-date=7 November 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161230231848/https://www.drugs.com/monograph/riboflavin.html|archive-date=30 December 2016}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161230231848/https://www.drugs.com/monograph/riboflavin.html|date=30 December 2016}}</ref><ref name="ods">{{Cite web|url=https://ods.od.nih.gov/factsheets/Riboflavin-HealthProfessional/|title=Riboflavin: Fact Sheet for Health Professionals|publisher=Office of Dietary Supplements, US National Institutes of Health|date=20 August 2018|access-date=7 November 2018|archive-date=24 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200224044152/https://ods.od.nih.gov/factsheets/Riboflavin-HealthProfessional/|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200224044152/https://ods.od.nih.gov/factsheets/Riboflavin-HealthProfessional/|date=24 February 2020}}</ref> ఆహార వనరులలో గుడ్లు, [[ఆకు కూరలు|ఆకుపచ్చ కూరగాయలు]], పాలు , ఇతర పాల ఉత్పత్తులు, మాంసం, పుట్టగొడుగులు , బాదం ఉన్నాయి.<ref name="ods" /> కొన్ని దేశాలకు ధాన్యాలకు అదనంగా ఇది అవసరం <ref name="ods" /><ref>{{Cite web|url=http://www.ffinetwork.org/why_fortify/index.html|publisher=Food Fortification Initiative|title=Why fortify?|date=2017|access-date=4 April 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170404131451/http://www.ffinetwork.org/why_fortify/index.html|archive-date=4 April 2017}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170404131451/http://www.ffinetwork.org/why_fortify/index.html|date=4 April 2017}}</ref> రిబోఫ్లేవిన్ లోపాన్ని నివారించడానికి , చికిత్స చేయడానికి , మైగ్రేన్లను నివారించడానికి దీనిని అనుబంధంగా ఉపయోగిస్తారు.<ref name="AHFS2016" /><ref name="ods" /> ఇది నోటి ద్వారా లేదా ఇంజెక్షన్ ద్వారా ఇవ్వవచ్చు..<ref name="AHFS2016" />
ఇది దాదాపు ఎల్లప్పుడూ బాగా సహించబడుతుంది.<ref name="AHFS2016" /> గర్భధారణ సమయంలో సాధారణ మోతాదులు సురక్షితం..<ref name="AHFS2016" /> రిబోఫ్లేవిన్ విటమిన్ బి గ్రూపులో ఉంది.<ref name="AHFS2016" /> ఇది శరీరానికి సెల్యులార్ శ్వాసక్రియ అవసరం.<ref name="AHFS2016" />
రిబోఫ్లేవిన్ 1920లో కనుగొనబడింది, 1933లో వేరుచేయబడింది , మొదటిసారి 1935లో తయారు చేయబడింది.<ref>{{Cite book|last=Squires|first=Victor R.|title=The Role of Food, Agriculture, Forestry and Fisheries in Human Nutrition – Volume IV|date=2011|publisher=EOLSS Publications|isbn=9781848261952|page=121|url=https://books.google.com/books?id=VJWoCwAAQBAJ&pg=PA121|access-date=8 February 2019|archive-date=25 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201225062523/https://books.google.com/books?id=VJWoCwAAQBAJ&pg=PA121}}</ref> ఇది [[ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అవసరమైన ఔషధాల జాబితా నమూనా|ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ యొక్క అత్యవసర ఔషధాల జాబితా]] ఉంది.<ref name="WHO21st">{{Cite book|vauthors=((World Health Organization))|title=World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019|year=2019|hdl=10665/325771|author-link=World Health Organization|publisher=World Health Organization|location=Geneva|id=WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO}}</ref> రిబోఫ్లేవిన్ ఒక సాధారణ ఔషధంగా , [[ఓవర్ ది కౌంటర్ మందులు|కౌంటర్ మీద]] అందుబాటులో ఉంది.<ref name="Ric2015" /> యునైటెడ్ స్టేట్స్లో ఒక నెల సప్లిమెంట్ల ధర (2015 లో 25 డాలర్ల కంటే తక్కువ.<ref name="Ric2015">{{Cite book|last=Hamilton|first=Richart|title=Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition|date=2015|publisher=Jones & Bartlett Learning|isbn=9781284057560|page=230}}</ref>
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:విటమిన్లు]]
[[వర్గం:ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకటించిన అవసరమైన మందులు]]
l4jor602ogy3p1d8lspan2n8pxpr3rf
ఎటోమిడేట్
0
513918
4989230
2026-10-26T16:46:59Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1501928|Etomidate]] to:te #mdwikicx
4989230
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug
|Watchedfields =changed
|verifiedrevid =457797420
|image =File:Etomidate.svg
|width =150
|alt =
|caption =(''R'')-etomidate
<!-- Names -->
|pronounce =
|tradename =Amidate, Hypnomidate, others
|synonyms =
|IUPAC_name =Ethyl 3-[(1''R'')-1-phenylethyl]imidazole-<wbr>5-carboxylate
<!-- Clinical data -->
|class =Nonbarbiturate hypnotic<ref>{{cite web |title=Drugs to Aid Intubation - Critical Care Medicine |url=https://www.merckmanuals.com/en-ca/professional/critical-care-medicine/respiratory-arrest/drugs-to-aid-intubation |website=Merck Manuals Professional Edition |access-date=14 April 2021 |language=en-CA |archive-date=26 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226081150/https://www.merckmanuals.com/en-ca/professional/critical-care-medicine/respiratory-arrest/drugs-to-aid-intubation |url-status=live }}</ref>
|routes_of_administration=[[Intravenous therapy|Intravenous]]<ref name=AHFS2021/>
|onset =Within 1 min<ref name=AHFS2021/>
|duration_of_action=Up to 10 min<ref name=AHFS2021/>
|Drugs.com ={{drugs.com|monograph|etomidate}}
|MedlinePlus =
<!-- Legal data -->
|legal_AU =S4
|legal_UK =POM
|legal_US =Rx-only
|DailyMedID =Etomidate
<!-- Pharmacokinetic data -->
|protein_bound =76%
|metabolism =[[Ester]] [[hydrolysis]] in [[Blood plasma|plasma]] and [[liver]]
|elimination_half-life=75 minutes
|excretion =Urine (85%) and [[Bile duct]] (15%)
<!-- Chemical and physical data -->
|C =14
|H =16
|N =2
|O =2
|SMILES =O=C(OCC)c1cncn1C(c2ccccc2)C
|StdInChI =1S/C14H16N2O2/c1-3-18-14(17)13-9-15-10-16(13)11(2)12-7-5-4-6-8-12/h4-11H,3H2,1-2H3
|StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChIKey =NPUKDXXFDDZOKR-UHFFFAOYSA-N
|StdInChIKey_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|melting_point =67
|boiling_point =392
}}
'''ఎటోమిడేట్''', ఇతరులలో అమిడేట్గా విక్రయించబడుతుంది, ఇది సాధారణ మత్తుమందు ప్రారంభించడానికి , కీళ్ల తగ్గింపు, కార్డియోవర్షన్ లేదా ట్రాషియల్ ఇంట్యూబేషన్ వంటి ప్రక్రియలకు మత్తుమందు కోసం ఉపయోగించే మందు.<ref name="AHFS2021">{{Cite web|title=Etomidate Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/etomidate.html|website=Drugs.com|access-date=14 April 2021|language=en|archive-date=13 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210413200303/https://www.drugs.com/monograph/etomidate.html|url-status=live}}</ref> ప్రభావాలు ఒక నిమిషంలో ప్రారంభమై 10 నిమిషాల వరకు ఉంటాయి.<ref name="AHFS2021" /> ఇది సిరలోకి నెమ్మదిగా ఇంజెక్షన్ ద్వారా ఇవ్వబడుతుంది.<ref name="AHFS2021" /><ref name="BNF80">{{Cite book|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|pages=1400}}</ref>
సాధారణ దుష్ప్రభావాలలో ఇంజెక్షన్ ఇచ్చిన ప్రదేశంలో నొప్పి , అస్థిపంజర కండరాల కదలికలు ఉంటాయి.<ref name="AHFS2021" /> ఇతర దుష్ప్రభావాలలో అప్నియా, తక్కువ రక్తపోటు, [[వాంతి|వాంతులు]], అడ్రినల్ లోపం , [[లాలాజలం]] పెరగడం వంటివి ఉండవచ్చు.<ref name="BNF80" /> ఆలోచన ప్రకారం, ఇది సాధారణంగా రక్తపోటు కోణం నుండి స్థిరంగా ఉంటుంది. [[ఫెంటానిల్]] వాడకంతో కండరాల కదలికలు తగ్గవచ్చు.<ref name="AHFS2021" /> ఉపయోగం తర్వాత తల్లిపాలు సురక్షితం..<ref name="Breast2021">{{Cite web|title=Etomidate (Amidate) use while Breastfeeding|url=https://www.drugs.com/breastfeeding/etomidate.html|website=Drugs.com|access-date=14 April 2021|language=en|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026090651/https://www.drugs.com/breastfeeding/etomidate.html|url-status=live}}</ref> ఉపయోగించిన తర్వాత కనీసం 24 గంటలు డ్రైవ్ చేయవద్దని ప్రజలకు సలహా ఇస్తారు.<ref name="BNF80" /> ఇది GABA గ్రాహకాలకు బంధించడం ద్వారా పనిచేస్తుంది.<ref name="Stat2021" />
ఎటోమిడేట్ 1964 లో అభివృద్ధి చేయబడింది, 1972 లో ఐరోపాలో, 1982లో యునైటెడ్ స్టేట్స్లో వైద్య ఉపయోగం కోసం ఆమోదించబడింది.<ref>{{Cite book|last=Alston|first=R. Peter|last2=Myles|first2=Paul S.|last3=Ranucci|first3=Marco|title=Oxford Textbook of Cardiothoracic Anaesthesia|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-965347-8|page=5|url=https://www.google.ca/books/edition/Oxford_Textbook_of_Cardiothoracic_Anaest/mjnvBQAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&kptab=overview|language=en|access-date=2021-04-14|archive-date=2021-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829130459/https://www.google.ca/books/edition/Oxford_Textbook_of_Cardiothoracic_Anaest/mjnvBQAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&kptab=overview}}</ref><ref name="Ber1998">{{Cite paper|last=Bergen|first=JM|title=A review of etomidate for rapid sequence intubation in the emergency department}}</ref><ref name="AHFS2021" /> ఇది సాధారణ ఔషధంగా అందుబాటులో ఉంది.<ref>{{Cite web|title=FDA Approves Mylan's Generic Anesthesia Drug Etomidate|url=https://www.beckershospitalreview.com/anesthesia/fda-approves-mylans-generic-anesthesia-drug-etomidate.html|website=www.beckershospitalreview.com|access-date=14 April 2021|archive-date=22 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122184208/https://www.beckershospitalreview.com/anesthesia/fda-approves-mylans-generic-anesthesia-drug-etomidate.html|url-status=live}}</ref> యునైటెడ్ కింగ్డమ్లో, 2020 నాటికి NHS 2 mg మోతాదుకు 1.40 పౌండ్లు ఖర్చు అవుతుంది.<ref name="BNF80" />
== సూచనలు ==
{{Reflist}}
au2da1y22o1wwul49w5kn0eq4go1p97
4989232
4989230
2026-10-26T16:50:09Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989232
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug
|Watchedfields =changed
|verifiedrevid =457797420
|image =
|width =150
|alt =
|caption =( R )-ఎటోమిడేట్
<!-- Names -->
|pronounce =
|tradename = అమిడేట్, హిప్నోమిడేట్, ఇతరులు
|synonyms =
|IUPAC_name =ఇథైల్ 3-[(1 R )-1-ఫినైలెథైల్]ఇమిడజోల్- 5-కార్బాక్సిలేట్
<!-- Clinical data -->
|class =నాన్బార్బిట్యురేట్ హిప్నోటిక్<ref>{{cite web |title=Drugs to Aid Intubation - Critical Care Medicine |url=https://www.merckmanuals.com/en-ca/professional/critical-care-medicine/respiratory-arrest/drugs-to-aid-intubation |website=Merck Manuals Professional Edition |access-date=14 April 2021 |language=en-CA |archive-date=26 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226081150/https://www.merckmanuals.com/en-ca/professional/critical-care-medicine/respiratory-arrest/drugs-to-aid-intubation |url-status=live }}</ref>
|routes_of_administration=ఇంట్రావీనస్<ref name=AHFS2021/>
|onset = 1 నిమిషంలోపు<ref name=AHFS2021/>
|duration_of_action=10 నిమిషాల వరకు<ref name=AHFS2021/>
|Drugs.com ={{drugs.com|monograph|etomidate}}
|MedlinePlus =
<!-- Legal data -->
|legal_AU =S4
|legal_UK =POM
|legal_US =Rx-only
|DailyMedID =Etomidate
<!-- Pharmacokinetic data -->
|protein_bound =76%
|metabolism =ప్లాస్మా, కాలేయంలో ఈస్టర్ జలవిశ్లేషణ
|elimination_half-life=75 నిమిషాలు
|excretion =మూత్రం (85%) మరియు పైత్యరస నాళం (15%)
<!-- Chemical and physical data -->
|C =14
|H =16
|N =2
|O =2
|SMILES =O=C(OCC)c1cncn1C(c2ccccc2)C
|StdInChI =1S/C14H16N2O2/c1-3-18-14(17)13-9-15-10-16(13)11(2)12-7-5-4-6-8-12/h4-11H,3H2,1-2H3
|StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChIKey =NPUKDXXFDDZOKR-UHFFFAOYSA-N
|StdInChIKey_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|melting_point =67
|boiling_point =392
}}
'''ఎటోమిడేట్''', ఇతరులలో అమిడేట్గా విక్రయించబడుతుంది, ఇది సాధారణ మత్తుమందు ప్రారంభించడానికి , కీళ్ల తగ్గింపు, కార్డియోవర్షన్ లేదా ట్రాషియల్ ఇంట్యూబేషన్ వంటి ప్రక్రియలకు మత్తుమందు కోసం ఉపయోగించే మందు.<ref name="AHFS2021">{{Cite web|title=Etomidate Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/etomidate.html|website=Drugs.com|access-date=14 April 2021|language=en|archive-date=13 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210413200303/https://www.drugs.com/monograph/etomidate.html|url-status=live}}</ref> ప్రభావాలు ఒక నిమిషంలో ప్రారంభమై 10 నిమిషాల వరకు ఉంటాయి.<ref name="AHFS2021" /> ఇది సిరలోకి నెమ్మదిగా ఇంజెక్షన్ ద్వారా ఇవ్వబడుతుంది.<ref name="AHFS2021" /><ref name="BNF80">{{Cite book|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|pages=1400}}</ref>
సాధారణ దుష్ప్రభావాలలో ఇంజెక్షన్ ఇచ్చిన ప్రదేశంలో నొప్పి , అస్థిపంజర కండరాల కదలికలు ఉంటాయి.<ref name="AHFS2021" /> ఇతర దుష్ప్రభావాలలో అప్నియా, తక్కువ రక్తపోటు, [[వాంతి|వాంతులు]], అడ్రినల్ లోపం , [[లాలాజలం]] పెరగడం వంటివి ఉండవచ్చు.<ref name="BNF80" /> ఆలోచన ప్రకారం, ఇది సాధారణంగా రక్తపోటు కోణం నుండి స్థిరంగా ఉంటుంది. [[ఫెంటానిల్]] వాడకంతో కండరాల కదలికలు తగ్గవచ్చు.<ref name="AHFS2021" /> ఉపయోగం తర్వాత తల్లిపాలు సురక్షితం..<ref name="Breast2021">{{Cite web|title=Etomidate (Amidate) use while Breastfeeding|url=https://www.drugs.com/breastfeeding/etomidate.html|website=Drugs.com|access-date=14 April 2021|language=en|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026090651/https://www.drugs.com/breastfeeding/etomidate.html|url-status=live}}</ref> ఉపయోగించిన తర్వాత కనీసం 24 గంటలు డ్రైవ్ చేయవద్దని ప్రజలకు సలహా ఇస్తారు.<ref name="BNF80" /> ఇది GABA గ్రాహకాలకు బంధించడం ద్వారా పనిచేస్తుంది.<ref name=Stat2021>{{cite journal |last1=Williams |first1=LM |last2=Boyd |first2=KL |last3=Fitzgerald |first3=BM |title=Etomidate |date=January 2021 |pmid=30570985|journal=StatPearls}}</ref>
ఎటోమిడేట్ 1964 లో అభివృద్ధి చేయబడింది, 1972 లో ఐరోపాలో, 1982లో యునైటెడ్ స్టేట్స్లో వైద్య ఉపయోగం కోసం ఆమోదించబడింది.<ref>{{Cite book|last=Alston|first=R. Peter|last2=Myles|first2=Paul S.|last3=Ranucci|first3=Marco|title=Oxford Textbook of Cardiothoracic Anaesthesia|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-965347-8|page=5|url=https://www.google.ca/books/edition/Oxford_Textbook_of_Cardiothoracic_Anaest/mjnvBQAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&kptab=overview|language=en|access-date=2021-04-14|archive-date=2021-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829130459/https://www.google.ca/books/edition/Oxford_Textbook_of_Cardiothoracic_Anaest/mjnvBQAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&kptab=overview}}</ref><ref name="Ber1998">{{Cite paper|last=Bergen|first=JM|title=A review of etomidate for rapid sequence intubation in the emergency department}}</ref><ref name="AHFS2021" /> ఇది సాధారణ ఔషధంగా అందుబాటులో ఉంది.<ref>{{Cite web|title=FDA Approves Mylan's Generic Anesthesia Drug Etomidate|url=https://www.beckershospitalreview.com/anesthesia/fda-approves-mylans-generic-anesthesia-drug-etomidate.html|website=www.beckershospitalreview.com|access-date=14 April 2021|archive-date=22 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122184208/https://www.beckershospitalreview.com/anesthesia/fda-approves-mylans-generic-anesthesia-drug-etomidate.html|url-status=live}}</ref> యునైటెడ్ కింగ్డమ్లో, 2020 నాటికి NHS 2 mg మోతాదుకు 1.40 పౌండ్లు ఖర్చు అవుతుంది.<ref name="BNF80" />
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
4p62jdluwrx55h3g35wh7heklu6i4df
పుణ్యధామ్ ఆశ్రమం
0
513919
4989231
2026-10-26T16:49:36Z
Muralikrishna m
106628
[[WP:AES|←]]Created page with '{{Infobox | title = పుణ్యధామ్ ఆశ్రమం <br> [[పూణే]], [[మహారాష్ట్ర]] | image = [[File:A family sculpture Parvati Shiva Ganesha at punyadham ashram.jpg|260px|alt=Example alt text]] | caption = పుణ్యధామ్ ఆశ్రమంలోని శివ పరివారం }} '''పుణ్యధామ్ ఆశ్రమం''' మహారాష్ట్రల...'
4989231
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| title = పుణ్యధామ్ ఆశ్రమం <br> [[పూణే]], [[మహారాష్ట్ర]]
| image = [[File:A family sculpture Parvati Shiva Ganesha at punyadham ashram.jpg|260px|alt=Example alt text]]
| caption = పుణ్యధామ్ ఆశ్రమంలోని శివ పరివారం
}}
'''పుణ్యధామ్ ఆశ్రమం''' మహారాష్ట్రలోని పూణే నగరంలో ఉన్న ఒక ప్రముఖ ఆధ్యాత్మిక, సేవా కేంద్రం, వృద్ధాశ్రమం. ఇది ప్రశాంతమైన వాతావరణంలో ఆధ్యాత్మిక చింతనను పెంపొందించడంతో పాటు, సమాజంలోని పేదలకు, అభాగ్యులకు సేవ అందించే ముఖ్యమైన వేదికగా గుర్తింపు పొందింది.
== మూలాలు ==
[[వర్గం:మహారాష్ట్ర]]
17x58dw6gxa7r5ooi7tciiwgq2d1psv
4989246
4989231
2026-10-26T17:20:27Z
Muralikrishna m
106628
4989246
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| title = పుణ్యధామ్ ఆశ్రమం <br> [[పూణే]], [[మహారాష్ట్ర]]
| image = [[File:A family sculpture Parvati Shiva Ganesha at punyadham ashram.jpg|260px|alt=Example alt text]]
| caption = పుణ్యధామ్ ఆశ్రమంలోని శివ పరివారం
}}
'''పుణ్యధామ్ ఆశ్రమం''' మహారాష్ట్రలోని పూణే నగరంలో ఉన్న ఒక ప్రముఖ ఆధ్యాత్మిక, సేవా కేంద్రం, వృద్ధాశ్రమం. ఇది ప్రశాంతమైన వాతావరణంలో ఆధ్యాత్మిక చింతనను పెంపొందించడంతో పాటు, సమాజంలోని పేదలకు, అభాగ్యులకు సేవ అందించే ముఖ్యమైన వేదికగా గుర్తింపు పొందింది.
== స్థాపన ==
పుణ్యధామ్ ఆశ్రమాన్ని 1999లో "మాతాజీ" అని ప్రేమగా పిలవబడే ఒక ప్రముఖ సామాజిక కార్యకర్త మా కృష్ణ కశ్యప్ [[పూణే]]<nowiki/>లో స్థాపించింది. ఇది విశ్వజాగృతి మిషన్ ట్రస్ట్ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించబడుతుంది. సమాజంలో వెనుకబడిన వర్గాల అభ్యున్నతి, వృద్ధులకు ఆశ్రయం, ఆధ్యాత్మిక భావనలను పెంపొందించడమే ఈ ఆశ్రమ ప్రధాన ఉద్దేశం.
కాగా, విశ్వజాగృతి మిషన్ ట్రస్ట్ [[న్యూ ఢిల్లీ|న్యూఢిల్లీ]]<nowiki/>లోని ఆనంద్ ధామ్ ఆశ్రమం కేంద్ర స్థానంగా సేవలందిస్తుంది. 1991లో ప్రముఖ ఆధ్యాత్మిక గురువు [[సుధాంశు జీ మహరాజ్]] స్థాపించాడు.
== విశేషాలు ==
* పూణేలోని పిసోలి ప్రాంతంలో సుమారు 10 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో వృద్ధాశ్రమం ఉంది. ఇది కేవలం వృద్ధుల నివాసమే కాకుండా, వానప్రస్థ ఆశ్రమంలా ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతతను కోరుకునే వారికి చక్కటి వేదిక.
* ఆశ్రమ ప్రాంగణంలో ఎర్రటి రాతితో చెక్కబడిన శివాలయం, సాయిబాబా మందిరం, వినాయకుడి విగ్రహం భక్తులను విశేషంగా ఆకట్టుకుంటాయి.
* గోసంరక్షణ కోసం ఆశ్రమంలో ప్రత్యేకంగా గోశాల నిర్వహించబడుతున్నది.
* పేద ప్రజలకు ఉచితంగా వైద్య సేవలు అందించడానికి ఆశ్రమం ఆధ్వర్యంలో ఒక పాలిక్లినిక్, ఆరోగ్య శిబిరాలు నిర్వహించబడతాయి.
ఇవే కాకుండా పలు సామాజిక సేవా కార్యక్రమాలను పుణ్యధామ్ ట్రస్ట్ క్రమం తప్పకుండా నిర్వహిస్తుంది. పేద విద్యార్థులకు విద్యనందించడానికి, నిరుద్యోగులకు, మహిళలకు ఉపాధి శిక్షణ ఇవ్వడానికి వివిధ కార్యక్రమాలు చేపడుతుంది. ప్రకృతి వైపరీత్యాలు సంభవించినప్పుడు బాధితులకు సహాయం అందించడం, పేద యువతులకు సామూహిక వివాహాలు జరిపించడం వంటివి జరుగుతాయి.
== మూలాలు ==
[[వర్గం:మహారాష్ట్ర]]
9wgkekjufuxdvp5uiwkp30uvwfo350l
4989249
4989246
2026-10-26T17:25:43Z
Muralikrishna m
106628
4989249
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox
| title = పుణ్యధామ్ ఆశ్రమం <br> [[పూణే]], [[మహారాష్ట్ర]]
| image = [[File:A family sculpture Parvati Shiva Ganesha at punyadham ashram.jpg|260px|alt=Example alt text]]
| caption = పుణ్యధామ్ ఆశ్రమంలోని శివ పరివారం
}}
'''పుణ్యధామ్ ఆశ్రమం''' మహారాష్ట్రలోని పూణే నగరంలో ఉన్న ఒక ప్రముఖ ఆధ్యాత్మిక, సేవా కేంద్రం, వృద్ధాశ్రమం. ఇది ప్రశాంతమైన వాతావరణంలో ఆధ్యాత్మిక చింతనను పెంపొందించడంతో పాటు, సమాజంలోని పేదలకు, అభాగ్యులకు సేవ అందించే ముఖ్యమైన వేదికగా గుర్తింపు పొందింది.<ref>{{Cite news|url=https://maharashtralokmanch.com/2026/10/03/international-senior-citizens-day-celebrated-at-punyadham-ashram/|title=International Senior Citizens Day Celebrated at Punyadham Ashram - Maharashtra Lokmanch|last=maharashtralokmanch|date=2026-10-03|work=Maharashtra Lokmanch|access-date=2026-10-26|language=en-US}}</ref>
== స్థాపన ==
పుణ్యధామ్ ఆశ్రమాన్ని 1999లో "మాతాజీ" అని ప్రేమగా పిలవబడే ఒక ప్రముఖ సామాజిక కార్యకర్త మా కృష్ణ కశ్యప్ [[పూణే]]<nowiki/>లో స్థాపించింది. ఇది విశ్వజాగృతి మిషన్ ట్రస్ట్ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించబడుతుంది. సమాజంలో వెనుకబడిన వర్గాల అభ్యున్నతి, వృద్ధులకు ఆశ్రయం, ఆధ్యాత్మిక భావనలను పెంపొందించడమే ఈ ఆశ్రమ ప్రధాన ఉద్దేశం.
కాగా, విశ్వజాగృతి మిషన్ ట్రస్ట్ [[న్యూ ఢిల్లీ|న్యూఢిల్లీ]]<nowiki/>లోని ఆనంద్ ధామ్ ఆశ్రమం కేంద్ర స్థానంగా సేవలందిస్తుంది. 1991లో ప్రముఖ ఆధ్యాత్మిక గురువు [[సుధాంశు జీ మహరాజ్]] స్థాపించాడు.
== విశేషాలు ==
* పూణేలోని పిసోలి ప్రాంతంలో సుమారు 10 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో వృద్ధాశ్రమం ఉంది. ఇది కేవలం వృద్ధుల నివాసమే కాకుండా, వానప్రస్థ ఆశ్రమంలా ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతతను కోరుకునే వారికి చక్కటి వేదిక.
* ఆశ్రమ ప్రాంగణంలో ఎర్రటి రాతితో చెక్కబడిన శివాలయం, సాయిబాబా మందిరం, వినాయకుడి విగ్రహం భక్తులను విశేషంగా ఆకట్టుకుంటాయి.
* గోసంరక్షణ కోసం ఆశ్రమంలో ప్రత్యేకంగా గోశాల నిర్వహించబడుతున్నది.
* పేద ప్రజలకు ఉచితంగా వైద్య సేవలు అందించడానికి ఆశ్రమం ఆధ్వర్యంలో ఒక పాలిక్లినిక్, ఆరోగ్య శిబిరాలు నిర్వహించబడతాయి.
ఇవే కాకుండా పలు సామాజిక సేవా కార్యక్రమాలను పుణ్యధామ్ ట్రస్ట్ క్రమం తప్పకుండా నిర్వహిస్తుంది. పేద విద్యార్థులకు విద్యనందించడానికి, నిరుద్యోగులకు, మహిళలకు ఉపాధి శిక్షణ ఇవ్వడానికి వివిధ కార్యక్రమాలు చేపడుతుంది. ప్రకృతి వైపరీత్యాలు సంభవించినప్పుడు బాధితులకు సహాయం అందించడం, పేద యువతులకు సామూహిక వివాహాలు జరిపించడం వంటివి జరుగుతాయి.
== మూలాలు ==
[[వర్గం:మహారాష్ట్ర]]
1839nbrw7wog94n8jhnj09yo7fhetq0
టపెంటడోల్
0
513920
4989236
2026-10-26T16:56:19Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1457095|Tapentadol]] to:te #mdwikicx
4989236
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug
|Verifiedfields =changed
|verifiedrevid =470477538
|image =Tapentadol.svg
|width =200
<!-- Names -->
|pronounce =
|tradename =Nucynta, Palexia, Yantil, others
|synonyms =BN-200, CG-5503, R-331333
|IUPAC_name =3-[(1''R'',2''R'')-3-(Dimethylamino)-1-ethyl-2-methylpropyl]phenol
<!-- Clinical data -->
|class =
|pregnancy_AU =C
|routes_of_administration=By mouth<ref name=AHFS2021/>
|onset =30 min<ref name=Onset2019/>
|duration_of_action=4 to 6 hr<ref name=Duration2012/>
|addiction_liability=High<ref name=AHFS2021/>
<!-- External links -->
|Drugs.com ={{drugs.com|monograph|tapentadol-hydrochloride}}
|MedlinePlus =a610006
<!-- Legal data -->
|legal_AU =S8
|legal_CA =Schedule I
|legal_DE =Anlage III
|legal_UK =Class A (Schedule 2 CD)
|legal_UK_comment =
|legal_US =Schedule II
<!-- Pharmacokinetic data -->
|bioavailability =32% (by mouth)<ref name=Fidman2010rev/>
|protein_bound =20%<ref name = MD>{{cite web|title=Tapentadol|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=14 November 2011|access-date=2 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/ms-21327-p.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829075845/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/themes/mc-marketing/assets/images/favicons-tiles/favicon.ico|url-status=live}}</ref>
|metabolism =Liver (mostly via [[glucuronidation]] but also by [[CYP2C9]], [[CYP2C19]], [[CYP2D6]])<ref name=Fidman2010rev/>
|elimination_half-life=4 hours< (duration 4-6 hours)<ref name=Fidman2010rev/>
|excretion =Urine and feces (1%)<ref name=Fidman2010rev/>
<!-- Chemical and physical data -->
|C =14
|H =23
|N =1
|O =1
|SMILES =Oc1cc(ccc1)[C@@H]([C@@H](C)CN(C)C)CC
|StdInChI =1S/C14H23NO/c1-5-14(11(2)10-15(3)4)12-7-6-8-13(16)9-12/h6-9,11,14,16H,5,10H2,1-4H3/t11-,14+/m0/s1
|StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChIKey =KWTWDQCKEHXFFR-SMDDNHRTSA-N
|StdInChIKey_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|density =
|melting_point =
|melting_high =
|boiling_point =
|boiling_notes =(decomposes)
|solubility =
|index2_label =HCl
}}
ఇతర బ్రాండ్లలో నుసింటా అనే బ్రాండ్ పేర్లతో విక్రయించే '''టపెంటడోల్''', ఒక ఓపియాయిడ్ నొప్పి మందు.<ref name="AHFS2021">{{Cite web|title=Tapentadol Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/tapentadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 September 2021|language=en|archive-date=5 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210305172132/https://www.drugs.com/monograph/tapentadol.html|url-status=live}}</ref> ఇది స్వల్ప లేదా దీర్ఘకాలిక మితమైన నుండి తీవ్రమైన నొప్పికి ఉపయోగించవచ్చు.<ref name="AHFS2021" /><ref name="BNF80">{{Cite book|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|page=491}}</ref> ఇది నోటి ద్వారా తీసుకోబడుతుంది.<ref name="AHFS2021" /> ప్రారంభంలో సుమారు 30 నిమిషాలు పడుతుంది , 4 నుండి 6 గంటల పాటు కొనసాగుతుంది.<ref name="Onset2019">{{Cite book|last=Emmett|first=Stevan R.|last2=Hill|first2=Nicola|last3=Dajas-Bailador|first3=Federico|title=Clinical Pharmacology for Prescribing|date=30 October 2019|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-258564-6|page=441|url=https://www.google.ca/books/edition/Clinical_Pharmacology_for_Prescribing/tiy7DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Tapentadol+onset+of+action&pg=PA441|language=en|access-date=22 September 2021|archive-date=22 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210922184147/https://www.google.ca/books/edition/Clinical_Pharmacology_for_Prescribing/tiy7DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Tapentadol+onset+of+action&pg=PA441}}</ref><ref name="Duration2012">{{Cite book|last=Fischer|first=János|last2=Ganellin|first2=C. Robin|last3=Rotella|first3=David P.|title=Analogue-based Drug Discovery III|date=15 October 2012|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-3-527-65110-8|page=44|url=https://www.google.ca/books/edition/Analogue_based_Drug_Discovery_III/BP2Bo11gTOMC?hl=en&gbpv=1&dq=Tapentadol+onset+of+action&pg=PA44|language=en|access-date=22 September 2021|archive-date=22 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210922184139/https://www.google.ca/books/edition/Analogue_based_Drug_Discovery_III/BP2Bo11gTOMC?hl=en&gbpv=1&dq=Tapentadol+onset+of+action&pg=PA44}}</ref>
సాధారణ దుష్ప్రభావాలలో వికారం, నిద్రపోవడం, [[మలబద్దకం|మలబద్ధకం]] , దురద ఉంటాయి.<ref name="AHFS2021" /> ఇతర దుష్ప్రభావాలలో మూర్ఛలు, తక్కువ రక్తపోటు, వ్యసనం, [[సెరోటోనిన్ సిండ్రోమ్]] , తగినంత శ్వాస తీసుకోవడం (శ్వాసకోశ మాంద్యం) ఉండవచ్చు.<ref name="AHFS2021" /> గర్భధారణ సమయంలో ఉపయోగించడం వల్ల శిశువుకు హాని కలిగించవచ్చు.<ref name="AHFS2021" /> దుర్వినియోగం ప్రమాదం ఇతర బలమైన ఓపియాయిడ్లను పోలి ఉంటుంది..<ref name="AHFS2021" /> ఇది ఎలా పనిచేస్తుందో పూర్తిగా స్పష్టంగా లేనప్పటికీ, ఇది μ-ఓపియాయిడ్ గ్రాహకంపై పనిచేస్తుంది , [[సెరటోనిన్|సెరోటోనిన్]] , [[నోరోపినెఫ్రిన్|నోర్పైన్ఫ్రైన్]] స్థాయిలను పెంచుతుంది.<ref name="AHFS2021" />
2008లో యునైటెడ్ స్టేట్స్లో , 2010లో ఆస్ట్రేలియా, , 2011లో UK , భారతదేశంలో వైద్య ఉపయోగం కోసం టపెంటడోల్ ఆమోదించబడింది.<ref name="AHFS2021" /><ref>{{Cite web|title=TGA eBS - Product and Consumer Medicine Information Licence|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2017-PI-01561-1|website=www.ebs.tga.gov.au|access-date=22 September 2021|archive-date=30 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200330013519/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2017-PI-01561-1|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Palexia film coated tablets|website=electronic Medicines Compendium|date=13 November 2013|access-date=2 April 2014|url=http://www.medicines.org.uk/emc/medicine/28375/SPC/Palexia+film+coated+tablets/|publisher=Grunenthal Ltd|archive-date=7 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075611/http://www.medicines.org.uk/emc/medicine/28375/SPC/Palexia+film+coated+tablets/|url-status=live}}</ref> యునైటెడ్ స్టేట్స్లో 2021 నాటికి 50 mg తక్షణ విడుదల సూత్రీకరణ 30 మాత్రలకు 230 USD ఖర్చు అవుతుంది.<ref name="GX2021">{{Cite web|title=Nucynta Prices, Coupons & Savings Tips - GoodRx|url=https://www.goodrx.com/nucynta|website=GoodRx|access-date=22 September 2021|archive-date=10 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210310010742/https://www.goodrx.com/nucynta|url-status=live}}</ref> యునైటెడ్ కింగ్డమ్లో ఈ మొత్తాన్ని NHS సుమారు £15 ఖర్చు అవుతుంది.<ref name="BNF80" /> ఇది నెమ్మదిగా విడుదల చేసే సూత్రీకరణలో కూడా వస్తుంది.<ref name="BNF80" />
== సూచనలు ==
{{Reflist}}
hfd8cgwcs9zqcgg7od13yicobr36joy
4989237
4989236
2026-10-26T16:59:48Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989237
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug
|Verifiedfields =changed
|verifiedrevid =470477538
|image =Tapentadol.svg
|width =200
<!-- Names -->
|pronounce =
|tradename =నుసింటా, పాలెక్సియా, యాంటిల్, ఇతరులు
|synonyms =BN-200, CG-5503, R-331333
|IUPAC_name =3-[(1 R ,2 R )-3-(డైమిథైలమినో)-1-ఇథైల్-2-మిథైల్ప్రొపైల్]ఫినాల్
<!-- Clinical data -->
|class =
|pregnancy_AU =C
|routes_of_administration=By mouth<ref name=AHFS2021/>
|onset =30 min<ref name=Onset2019/>
|duration_of_action=4 to 6 hr<ref name=Duration2012/>
|addiction_liability=High<ref name=AHFS2021/>
<!-- External links -->
|Drugs.com ={{drugs.com|monograph|tapentadol-hydrochloride}}
|MedlinePlus =a610006
<!-- Legal data -->
|legal_AU =S8
|legal_CA =Schedule I
|legal_DE =Anlage III
|legal_UK =Class A (Schedule 2 CD)
|legal_UK_comment =
|legal_US =Schedule II
<!-- Pharmacokinetic data -->
|bioavailability =32% (నోటి ద్వారా)<ref name=Fidman2010rev>{{cite journal|title=Role of Tapentadol Immediate Release (Nucynta) in the Management Of Moderate-to-Severe Pain|pmc=2888545|year=2010|last1=Fidman|first1=B|last2=Nogid|first2=A|volume=35|issue=6|pages=330–357|journal=Pharmacy and Therapeutics}}</ref>
|protein_bound =20%<ref name = MD>{{cite web|title=Tapentadol|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=14 November 2011|access-date=2 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/ms-21327-p.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829075845/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/themes/mc-marketing/assets/images/favicons-tiles/favicon.ico|url-status=live}}</ref>
|metabolism = కాలేయం (ప్రధానంగా గ్లూకురోనిడేషన్ ద్వారా కానీ CYP2C9 , CYP2C19 , CYP2D6 ద్వారా కూడా )<ref name=Fidman2010rev/>
|elimination_half-life=4 గంటలు< (వ్యవధి 4-6 గంటలు)<ref name=Fidman2010rev/>
|excretion =మూత్రం & మలం (1%)<ref name=Fidman2010rev/>
<!-- Chemical and physical data -->
|C =14
|H =23
|N =1
|O =1
|SMILES =Oc1cc(ccc1)[C@@H]([C@@H](C)CN(C)C)CC
|StdInChI =1S/C14H23NO/c1-5-14(11(2)10-15(3)4)12-7-6-8-13(16)9-12/h6-9,11,14,16H,5,10H2,1-4H3/t11-,14+/m0/s1
|StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChIKey =KWTWDQCKEHXFFR-SMDDNHRTSA-N
|StdInChIKey_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|density =
|melting_point =
|melting_high =
|boiling_point =
|boiling_notes =(విచ్ఛిన్నమవుతుంది)
|solubility =
|index2_label =HCl
}}
ఇతర బ్రాండ్లలో నుసింటా అనే బ్రాండ్ పేర్లతో విక్రయించే '''టపెంటడోల్''', ఒక ఓపియాయిడ్ నొప్పి మందు.<ref name="AHFS2021">{{Cite web|title=Tapentadol Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/tapentadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 September 2021|language=en|archive-date=5 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210305172132/https://www.drugs.com/monograph/tapentadol.html|url-status=live}}</ref> ఇది స్వల్ప లేదా దీర్ఘకాలిక మితమైన నుండి తీవ్రమైన నొప్పికి ఉపయోగించవచ్చు.<ref name="AHFS2021" /><ref name="BNF80">{{Cite book|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|page=491}}</ref> ఇది నోటి ద్వారా తీసుకోబడుతుంది.<ref name="AHFS2021" /> ప్రారంభంలో సుమారు 30 నిమిషాలు పడుతుంది , 4 నుండి 6 గంటల పాటు కొనసాగుతుంది.<ref name="Onset2019">{{Cite book|last=Emmett|first=Stevan R.|last2=Hill|first2=Nicola|last3=Dajas-Bailador|first3=Federico|title=Clinical Pharmacology for Prescribing|date=30 October 2019|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-258564-6|page=441|url=https://www.google.ca/books/edition/Clinical_Pharmacology_for_Prescribing/tiy7DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Tapentadol+onset+of+action&pg=PA441|language=en|access-date=22 September 2021|archive-date=22 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210922184147/https://www.google.ca/books/edition/Clinical_Pharmacology_for_Prescribing/tiy7DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=Tapentadol+onset+of+action&pg=PA441}}</ref><ref name="Duration2012">{{Cite book|last=Fischer|first=János|last2=Ganellin|first2=C. Robin|last3=Rotella|first3=David P.|title=Analogue-based Drug Discovery III|date=15 October 2012|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-3-527-65110-8|page=44|url=https://www.google.ca/books/edition/Analogue_based_Drug_Discovery_III/BP2Bo11gTOMC?hl=en&gbpv=1&dq=Tapentadol+onset+of+action&pg=PA44|language=en|access-date=22 September 2021|archive-date=22 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210922184139/https://www.google.ca/books/edition/Analogue_based_Drug_Discovery_III/BP2Bo11gTOMC?hl=en&gbpv=1&dq=Tapentadol+onset+of+action&pg=PA44}}</ref>
సాధారణ దుష్ప్రభావాలలో వికారం, నిద్రపోవడం, [[మలబద్దకం|మలబద్ధకం]] , దురద ఉంటాయి.<ref name="AHFS2021" /> ఇతర దుష్ప్రభావాలలో మూర్ఛలు, తక్కువ రక్తపోటు, వ్యసనం, [[సెరోటోనిన్ సిండ్రోమ్]] , తగినంత శ్వాస తీసుకోవడం (శ్వాసకోశ మాంద్యం) ఉండవచ్చు.<ref name="AHFS2021" /> గర్భధారణ సమయంలో ఉపయోగించడం వల్ల శిశువుకు హాని కలిగించవచ్చు.<ref name="AHFS2021" /> దుర్వినియోగం ప్రమాదం ఇతర బలమైన ఓపియాయిడ్లను పోలి ఉంటుంది..<ref name="AHFS2021" /> ఇది ఎలా పనిచేస్తుందో పూర్తిగా స్పష్టంగా లేనప్పటికీ, ఇది μ-ఓపియాయిడ్ గ్రాహకంపై పనిచేస్తుంది , [[సెరటోనిన్|సెరోటోనిన్]] , [[నోరోపినెఫ్రిన్|నోర్పైన్ఫ్రైన్]] స్థాయిలను పెంచుతుంది.<ref name="AHFS2021" />
2008లో యునైటెడ్ స్టేట్స్లో, 2010లో ఆస్ట్రేలియా, , 2011లో UK , భారతదేశంలో వైద్య ఉపయోగం కోసం టపెంటడోల్ ఆమోదించబడింది.<ref name="AHFS2021" /><ref>{{Cite web|title=TGA eBS - Product and Consumer Medicine Information Licence|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2017-PI-01561-1|website=www.ebs.tga.gov.au|access-date=22 September 2021|archive-date=30 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200330013519/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2017-PI-01561-1|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Palexia film coated tablets|website=electronic Medicines Compendium|date=13 November 2013|access-date=2 April 2014|url=http://www.medicines.org.uk/emc/medicine/28375/SPC/Palexia+film+coated+tablets/|publisher=Grunenthal Ltd|archive-date=7 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075611/http://www.medicines.org.uk/emc/medicine/28375/SPC/Palexia+film+coated+tablets/|url-status=live}}</ref> యునైటెడ్ స్టేట్స్లో 2021 నాటికి 50 mg తక్షణ విడుదల సూత్రీకరణ 30 మాత్రలకు 230 USD ఖర్చు అవుతుంది.<ref name="GX2021">{{Cite web|title=Nucynta Prices, Coupons & Savings Tips - GoodRx|url=https://www.goodrx.com/nucynta|website=GoodRx|access-date=22 September 2021|archive-date=10 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210310010742/https://www.goodrx.com/nucynta|url-status=live}}</ref> యునైటెడ్ కింగ్డమ్లో ఈ మొత్తాన్ని NHS సుమారు £15 ఖర్చు అవుతుంది.<ref name="BNF80" /> ఇది నెమ్మదిగా విడుదల చేసే సూత్రీకరణలో కూడా వస్తుంది.<ref name="BNF80" />
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
87i477jv82jlo2s6recy12p3gu2mj7t
అర్ణబ్ తుపాను
0
513921
4989265
2026-10-26T18:05:34Z
Muralikrishna m
106628
"[[:bn:Special:Redirect/revision/9218823|ঘূর্ণিঝড় অর্ণব]]" పేజీని అనువదించి సృష్టించారు
4989265
wikitext
text/x-wiki
'''అర్ణబ్ తుపాను''' అనేది 2026 అక్టోబరు 26న బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన ఒక ఉష్ణమండల తుపాను. బంగ్లాదేశ్ వాతావరణ శాఖ ప్రకారం, తూర్పు-మధ్య బంగాళాఖాతం, దానికి ఆనుకుని ఉన్న ఆగ్నేయ బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన తీవ్ర అల్పపీడనం బలపడి అర్ణబ్ తుపానుగా మారింది. [[బంగ్లాదేశ్]] ఈ తుపానుకు పేరును ప్రతిపాదించింది.
== నామకరణం ==
'అర్ణబ్' అనే పేరును బంగ్లాదేశ్ ప్రతిపాదించింది. బెంగాలీలో 'అర్ణబ్' అనే పదానికి సముద్రం, మహాసముద్రం అని అర్థం. ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ ఆధ్వర్యంలోని ప్రాంతీయ వ్యవస్థ ద్వారా ఉత్తర హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలోని తుపానులకు నామకరణం చేస్తారు. బంగాళాఖాతం, అరేబియా సముద్రానికి సరిహద్దులుగా ఉన్న పదమూడు దేశాలు ఈ వ్యవస్థలో పాల్గొంటున్నాయి.
== వాతావరణం ==
అక్టోబరు 24న 12:00 [[సార్వత్రిక సమన్వయ సమయం|యూటీసి]]<nowiki/>కి, భారత వాతావరణ శాఖ (India Meteorological Department) కొన్ని రోజులుగా పర్యవేక్షిస్తున్న ఒక ప్రత్యేక అల్పపీడనం, మధ్య బంగాళాఖాతంలో బలపడి తీవ్రరూపం దాల్చింది. జాయింట్ టైఫూన్ వార్నింగ్ సెంటర్ (JTWC) ఈ వ్యవస్థను ఇన్వెస్ట్ 98Bగా గుర్తించింది. ఈ సమయంలో, దాని దిగువ-స్థాయి ప్రసరణ పాక్షికంగా తెరిచి ఉంది, కానీ క్రమంగా మరింత వ్యవస్థీకృతం అవుతోంది. అంతేకాకుండా, అల్పపీడనానికి దక్షిణంగా, తూర్పుగా వలయాకార మేఘాలు ఏర్పడుతున్నాయి. 11:00 యూటీసికి ఉష్ణమండల తుపాను ఏర్పడే హెచ్చరిక (Tropical Cyclone Formation Alert) జారీ చేయబడింది.
అక్టోబరు 25న ఉదయం 09:30 యూటీసికి, ఈ వ్యవస్థ బలపడి తీవ్ర అల్పపీడనంగా మారిందని భారత వాతావరణ శాఖ నివేదించింది. మరుసటి రోజు, అక్టోబరు 26న, అది తుపానుగా బలపడి అర్ణబ్గా నామకరణం చేయబడింది.
== ప్రభావం ==
చిట్టగాంగ్, కాక్స్ బజార్, మోంగ్లా, పాయ్రా ఓడరేవులలో దూర హెచ్చరిక సంకేతం నంబర్ 2ను ప్రదర్శించాలని బంగ్లాదేశ్ వాతావరణ శాఖ సూచించింది. ఉత్తర బంగాళాఖాతంలోని చేపల పడవలు, ట్రాలర్లు తీరానికి దగ్గరగా ఉంటూ జాగ్రత్తగా ముందుకు సాగాలని కోరారు.
అక్టోబరు 26న బంగ్లాదేశ్ సంఘబాద్ సంఘస్థ (BSS) వెలువరించిన ఒక నివేదిక ప్రకారం, చిట్టగాంగ్ డివిజన్లోని ఒకటి రెండు చోట్ల అడపాదడపా ఈదురు గాలులతో కూడిన వర్షం, ఉరుములతో కూడిన తుపానులు వచ్చే అవకాశం ఉంది. దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో వాతావరణం ప్రధానంగా పొడిగా ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది.
== మూలాలు ==
k3kdkrik2twcxh89nwegywqhb7rbpo8
4989266
4989265
2026-10-26T18:07:42Z
Muralikrishna m
106628
4989266
wikitext
text/x-wiki
'''అర్ణబ్ తుపాను''' అనేది 2026 అక్టోబరు 26న బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన ఒక ఉష్ణమండల తుపాను. బంగ్లాదేశ్ వాతావరణ శాఖ ప్రకారం, తూర్పు-మధ్య బంగాళాఖాతం, దానికి ఆనుకుని ఉన్న ఆగ్నేయ బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన తీవ్ర అల్పపీడనం బలపడి అర్ణబ్ తుపానుగా మారింది. [[బంగ్లాదేశ్]] ఈ తుపానుకు పేరును ప్రతిపాదించింది.
== నామకరణం ==
'అర్ణబ్' అనే పేరును బంగ్లాదేశ్ ప్రతిపాదించింది. బెంగాలీలో 'అర్ణబ్' అనే పదానికి సముద్రం, మహాసముద్రం అని అర్థం. ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ ఆధ్వర్యంలోని ప్రాంతీయ వ్యవస్థ ద్వారా ఉత్తర హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలోని తుపానులకు నామకరణం చేస్తారు. బంగాళాఖాతం, అరేబియా సముద్రానికి సరిహద్దులుగా ఉన్న పదమూడు దేశాలు ఈ వ్యవస్థలో పాల్గొంటున్నాయి.
== వాతావరణం ==
అక్టోబరు 24న 12:00 [[సార్వత్రిక సమన్వయ సమయం|యూటీసి]]<nowiki/>కి, భారత వాతావరణ శాఖ (India Meteorological Department) కొన్ని రోజులుగా పర్యవేక్షిస్తున్న ఒక ప్రత్యేక అల్పపీడనం, మధ్య బంగాళాఖాతంలో బలపడి తీవ్రరూపం దాల్చింది. జాయింట్ టైఫూన్ వార్నింగ్ సెంటర్ (JTWC) ఈ వ్యవస్థను ఇన్వెస్ట్ 98Bగా గుర్తించింది. ఈ సమయంలో, దాని దిగువ-స్థాయి ప్రసరణ పాక్షికంగా తెరిచి ఉంది, కానీ క్రమంగా మరింత వ్యవస్థీకృతం అవుతోంది. అంతేకాకుండా, అల్పపీడనానికి దక్షిణంగా, తూర్పుగా వలయాకార మేఘాలు ఏర్పడుతున్నాయి. 11:00 యూటీసికి ఉష్ణమండల తుపాను ఏర్పడే హెచ్చరిక (Tropical Cyclone Formation Alert) జారీ చేయబడింది.
అక్టోబరు 25న ఉదయం 09:30 యూటీసికి, ఈ వ్యవస్థ బలపడి తీవ్ర అల్పపీడనంగా మారిందని భారత వాతావరణ శాఖ నివేదించింది. మరుసటి రోజు, అక్టోబరు 26న, అది తుపానుగా బలపడి అర్ణబ్గా నామకరణం చేయబడింది.
== ప్రభావం ==
చిట్టగాంగ్, కాక్స్ బజార్, మోంగ్లా, పాయ్రా ఓడరేవులలో దూర హెచ్చరిక సంకేతం నంబర్ 2ను ప్రదర్శించాలని బంగ్లాదేశ్ వాతావరణ శాఖ సూచించింది. ఉత్తర బంగాళాఖాతంలోని చేపల పడవలు, ట్రాలర్లు తీరానికి దగ్గరగా ఉంటూ జాగ్రత్తగా ముందుకు సాగాలని కోరారు.
అక్టోబరు 26న బంగ్లాదేశ్ సంఘబాద్ సంఘస్థ (BSS) వెలువరించిన ఒక నివేదిక ప్రకారం, చిట్టగాంగ్ డివిజన్లోని ఒకటి రెండు చోట్ల అడపాదడపా ఈదురు గాలులతో కూడిన వర్షం, ఉరుములతో కూడిన తుపానులు వచ్చే అవకాశం ఉంది. దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో వాతావరణం ప్రధానంగా పొడిగా ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది.
== మూలాలు ==
[[వర్గం:ప్రకృతి వైపరీత్యాలు]]
[[వర్గం:2026లో తుపానులు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ తుఫానులు]]
47abx3py2ibyt98da8nuay6zpkvzvsv
4989267
4989266
2026-10-26T18:08:55Z
Muralikrishna m
106628
4989267
wikitext
text/x-wiki
'''అర్ణబ్ తుపాను''' (Cyclone Arnab) అనేది 2026 అక్టోబరు 26న బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన ఒక ఉష్ణమండల తుపాను. బంగ్లాదేశ్ వాతావరణ శాఖ ప్రకారం, తూర్పు-మధ్య బంగాళాఖాతం, దానికి ఆనుకుని ఉన్న ఆగ్నేయ బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన తీవ్ర అల్పపీడనం బలపడి అర్ణబ్ తుపానుగా మారింది. [[బంగ్లాదేశ్]] ఈ తుపానుకు పేరును ప్రతిపాదించింది.
== నామకరణం ==
'అర్ణబ్' అనే పేరును బంగ్లాదేశ్ ప్రతిపాదించింది. బెంగాలీలో 'అర్ణబ్' అనే పదానికి సముద్రం, మహాసముద్రం అని అర్థం. ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ ఆధ్వర్యంలోని ప్రాంతీయ వ్యవస్థ ద్వారా ఉత్తర హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలోని తుపానులకు నామకరణం చేస్తారు. బంగాళాఖాతం, అరేబియా సముద్రానికి సరిహద్దులుగా ఉన్న పదమూడు దేశాలు ఈ వ్యవస్థలో పాల్గొంటున్నాయి.
== వాతావరణం ==
అక్టోబరు 24న 12:00 [[సార్వత్రిక సమన్వయ సమయం|యూటీసి]]<nowiki/>కి, భారత వాతావరణ శాఖ (India Meteorological Department) కొన్ని రోజులుగా పర్యవేక్షిస్తున్న ఒక ప్రత్యేక అల్పపీడనం, మధ్య బంగాళాఖాతంలో బలపడి తీవ్రరూపం దాల్చింది. జాయింట్ టైఫూన్ వార్నింగ్ సెంటర్ (JTWC) ఈ వ్యవస్థను ఇన్వెస్ట్ 98Bగా గుర్తించింది. ఈ సమయంలో, దాని దిగువ-స్థాయి ప్రసరణ పాక్షికంగా తెరిచి ఉంది, కానీ క్రమంగా మరింత వ్యవస్థీకృతం అవుతోంది. అంతేకాకుండా, అల్పపీడనానికి దక్షిణంగా, తూర్పుగా వలయాకార మేఘాలు ఏర్పడుతున్నాయి. 11:00 యూటీసికి ఉష్ణమండల తుపాను ఏర్పడే హెచ్చరిక (Tropical Cyclone Formation Alert) జారీ చేయబడింది.
అక్టోబరు 25న ఉదయం 09:30 యూటీసికి, ఈ వ్యవస్థ బలపడి తీవ్ర అల్పపీడనంగా మారిందని భారత వాతావరణ శాఖ నివేదించింది. మరుసటి రోజు, అక్టోబరు 26న, అది తుపానుగా బలపడి అర్ణబ్గా నామకరణం చేయబడింది.
== ప్రభావం ==
చిట్టగాంగ్, కాక్స్ బజార్, మోంగ్లా, పాయ్రా ఓడరేవులలో దూర హెచ్చరిక సంకేతం నంబర్ 2ను ప్రదర్శించాలని బంగ్లాదేశ్ వాతావరణ శాఖ సూచించింది. ఉత్తర బంగాళాఖాతంలోని చేపల పడవలు, ట్రాలర్లు తీరానికి దగ్గరగా ఉంటూ జాగ్రత్తగా ముందుకు సాగాలని కోరారు.
అక్టోబరు 26న బంగ్లాదేశ్ సంఘబాద్ సంఘస్థ (BSS) వెలువరించిన ఒక నివేదిక ప్రకారం, చిట్టగాంగ్ డివిజన్లోని ఒకటి రెండు చోట్ల అడపాదడపా ఈదురు గాలులతో కూడిన వర్షం, ఉరుములతో కూడిన తుపానులు వచ్చే అవకాశం ఉంది. దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో వాతావరణం ప్రధానంగా పొడిగా ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది.
== మూలాలు ==
[[వర్గం:ప్రకృతి వైపరీత్యాలు]]
[[వర్గం:2026లో తుపానులు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ తుఫానులు]]
1p7nj1zjsl7e1r2u1rxnlsjl7s1lnt6
4989268
4989267
2026-10-26T18:17:08Z
Muralikrishna m
106628
4989268
wikitext
text/x-wiki
{{Current}}
'''అర్ణబ్ తుపాను''' (Cyclone Arnab) అనేది 2026 అక్టోబరు 26న బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన ఒక ఉష్ణమండల తుపాను. బంగ్లాదేశ్ వాతావరణ శాఖ ప్రకారం, తూర్పు-మధ్య బంగాళాఖాతం, దానికి ఆనుకుని ఉన్న ఆగ్నేయ బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన తీవ్ర అల్పపీడనం బలపడి అర్ణబ్ తుపానుగా మారింది. [[బంగ్లాదేశ్]] ఈ తుపానుకు పేరును ప్రతిపాదించింది.<ref>{{Cite news|url=https://www.sakshi.com/telugu-news/andhra-pradesh/cyclone-arnab-extremely-heavy-rainfall-coastal-andhra-live-updates|title=ముంచుకొస్తున్న అర్నాబ్.. రేపు, ఎల్లుండి విద్యాసంస్థలు బంద్|work=Sakshi|access-date=2026-10-26|language=te}}</ref>
== నామకరణం ==
'అర్ణబ్' అనే పేరును బంగ్లాదేశ్ ప్రతిపాదించింది. బెంగాలీలో 'అర్ణబ్' అనే పదానికి సముద్రం, మహాసముద్రం అని అర్థం. ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ ఆధ్వర్యంలోని ప్రాంతీయ వ్యవస్థ ద్వారా ఉత్తర హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలోని తుపానులకు నామకరణం చేస్తారు. బంగాళాఖాతం, అరేబియా సముద్రానికి సరిహద్దులుగా ఉన్న పదమూడు దేశాలు ఈ వ్యవస్థలో పాల్గొంటున్నాయి.<ref>{{Cite news|url=https://telugu.asianetnews.com/gallery/feature/who-names-storms-and-cyclones-what-is-the-naming-process-who-selected-arnab-name-n2rgefd|title=Cyclone Arnab: తుపానులకు పేర్లు ఎవరు పెడతారు? ఎందుకు పెడతారు?|work=Asianet News Telugu|access-date=2026-10-26|language=te}}</ref>
== వాతావరణం ==
అక్టోబరు 24న 12:00 [[సార్వత్రిక సమన్వయ సమయం|యూటీసి]]<nowiki/>కి, భారత వాతావరణ శాఖ (India Meteorological Department) కొన్ని రోజులుగా పర్యవేక్షిస్తున్న ఒక ప్రత్యేక అల్పపీడనం, మధ్య బంగాళాఖాతంలో బలపడి తీవ్రరూపం దాల్చింది. జాయింట్ టైఫూన్ వార్నింగ్ సెంటర్ (JTWC) ఈ వ్యవస్థను ఇన్వెస్ట్ 98Bగా గుర్తించింది. ఈ సమయంలో, దాని దిగువ-స్థాయి ప్రసరణ పాక్షికంగా తెరిచి ఉంది, కానీ క్రమంగా మరింత వ్యవస్థీకృతం అవుతోంది. అంతేకాకుండా, అల్పపీడనానికి దక్షిణంగా, తూర్పుగా వలయాకార మేఘాలు ఏర్పడుతున్నాయి. 11:00 యూటీసికి ఉష్ణమండల తుపాను ఏర్పడే హెచ్చరిక (Tropical Cyclone Formation Alert) జారీ చేయబడింది.
అక్టోబరు 25న ఉదయం 09:30 యూటీసికి, ఈ వ్యవస్థ బలపడి తీవ్ర అల్పపీడనంగా మారిందని భారత వాతావరణ శాఖ నివేదించింది. మరుసటి రోజు, అక్టోబరు 26న, అది తుపానుగా బలపడి అర్ణబ్గా నామకరణం చేయబడింది.
== ప్రభావం ==
చిట్టగాంగ్, కాక్స్ బజార్, మోంగ్లా, పాయ్రా ఓడరేవులలో దూర హెచ్చరిక సంకేతం నంబర్ 2ను ప్రదర్శించాలని బంగ్లాదేశ్ వాతావరణ శాఖ సూచించింది. ఉత్తర బంగాళాఖాతంలోని చేపల పడవలు, ట్రాలర్లు తీరానికి దగ్గరగా ఉంటూ జాగ్రత్తగా ముందుకు సాగాలని కోరారు.
అక్టోబరు 26న బంగ్లాదేశ్ సంఘబాద్ సంఘస్థ (BSS) వెలువరించిన ఒక నివేదిక ప్రకారం, చిట్టగాంగ్ డివిజన్లోని ఒకటి రెండు చోట్ల అడపాదడపా ఈదురు గాలులతో కూడిన వర్షం, ఉరుములతో కూడిన తుపానులు వచ్చే అవకాశం ఉంది. దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో వాతావరణం ప్రధానంగా పొడిగా ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది.
== మూలాలు ==
[[వర్గం:ప్రకృతి వైపరీత్యాలు]]
[[వర్గం:2026లో తుపానులు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ తుఫానులు]]
hi8ipyb4a7lur9cuibrr7vaw02sh4dt
4989269
4989268
2026-10-26T18:31:04Z
Muralikrishna m
106628
4989269
wikitext
text/x-wiki
{{Current}}
'''అర్ణబ్ తుపాను''' (Cyclone Arnab) అనేది 2026 అక్టోబరు 26న బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన ఒక ఉష్ణమండల తుపాను. బంగ్లాదేశ్ వాతావరణ శాఖ ప్రకారం, తూర్పు-మధ్య బంగాళాఖాతం, దానికి ఆనుకుని ఉన్న ఆగ్నేయ బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన తీవ్ర అల్పపీడనం బలపడి అర్ణబ్ తుపానుగా మారింది. [[బంగ్లాదేశ్]] ఈ తుపానుకు పేరును ప్రతిపాదించింది.<ref>{{Cite news|url=https://www.sakshi.com/telugu-news/andhra-pradesh/cyclone-arnab-extremely-heavy-rainfall-coastal-andhra-live-updates|title=ముంచుకొస్తున్న అర్నాబ్.. రేపు, ఎల్లుండి విద్యాసంస్థలు బంద్|work=Sakshi|access-date=2026-10-26|language=te}}</ref>
== నామకరణం ==
'అర్ణబ్' అనే పేరును బంగ్లాదేశ్ ప్రతిపాదించింది. బెంగాలీలో 'అర్ణబ్' అనే పదానికి సముద్రం, మహాసముద్రం అని అర్థం. ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ ఆధ్వర్యంలోని ప్రాంతీయ వ్యవస్థ ద్వారా ఉత్తర హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలోని తుపానులకు నామకరణం చేస్తారు. బంగాళాఖాతం, అరేబియా సముద్రానికి సరిహద్దులుగా ఉన్న పదమూడు దేశాలు ఈ వ్యవస్థలో పాల్గొంటున్నాయి.<ref>{{Cite news|url=https://telugu.asianetnews.com/gallery/feature/who-names-storms-and-cyclones-what-is-the-naming-process-who-selected-arnab-name-n2rgefd|title=Cyclone Arnab: తుపానులకు పేర్లు ఎవరు పెడతారు? ఎందుకు పెడతారు?|work=Asianet News Telugu|access-date=2026-10-26|language=te}}</ref>
== వాతావరణం ==
ఈ తుపాను పశ్చిమ-వాయువ్య దిశగా పయనించి, మరింత బలపడి ‘అతి తీవ్ర తుపాను’ మారే అవకాశం ఉంది. ఇది అక్టోబరు 28న ఉదయం [[ఆంధ్రప్రదేశ్]] తీరంలోని బాపట్ల - విశాఖపట్నం మధ్య (యానాం సమీపంలో) తీరం దాటే అవకాశం ఉందని భారత వాతావరణ శాఖ (India Meteorological Department) అంచనా వేసింది.
=== బంగ్లాదేశ్ ===
అక్టోబరు 24న 12:00 [[సార్వత్రిక సమన్వయ సమయం|యూటీసి]]<nowiki/>కి, భారత వాతావరణ శాఖ కొన్ని రోజులుగా పర్యవేక్షిస్తున్న ఒక ప్రత్యేక అల్పపీడనం, మధ్య బంగాళాఖాతంలో బలపడి తీవ్రరూపం దాల్చింది. జాయింట్ టైఫూన్ వార్నింగ్ సెంటర్ (JTWC) ఈ వ్యవస్థను ఇన్వెస్ట్ 98Bగా గుర్తించింది. ఈ సమయంలో, దాని దిగువ-స్థాయి ప్రసరణ పాక్షికంగా తెరిచి ఉంది, కానీ క్రమంగా మరింత వ్యవస్థీకృతం అవుతోంది. అంతేకాకుండా, అల్పపీడనానికి దక్షిణంగా, తూర్పుగా వలయాకార మేఘాలు ఏర్పడుతున్నాయి. 11:00 యూటీసికి ఉష్ణమండల తుపాను ఏర్పడే హెచ్చరిక (Tropical Cyclone Formation Alert) జారీ చేయబడింది.
అక్టోబరు 25న ఉదయం 09:30 యూటీసికి, ఈ వ్యవస్థ బలపడి తీవ్ర అల్పపీడనంగా మారిందని భారత వాతావరణ శాఖ నివేదించింది. మరుసటి రోజు, అక్టోబరు 26న, అది తుపానుగా బలపడి అర్ణబ్గా నామకరణం చేయబడింది.
== ప్రభావం ==
తీరం దాటే సమయంలో గంటకు 115 నుండి 125 కి.మీ. వేగంతో (అప్పుడప్పుడు గంటకు 140 కి.మీ. వరకు) తీవ్రమైన ఈదురుగాలులు వీచే అవకాశం ఉంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని కోస్తా జిల్లాలతో పాటు పలు ప్రాంతాల్లో భారీ నుంచి అతి భారీ వర్షాలు, కొన్ని చోట్ల అత్యంత భారీ వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉంది. ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిశా, తెలంగాణ, యానాం పరిసర ప్రాంతాలపై ఈ తుపాను ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండనుంది.
=== బంగ్లాదేశ్ ===
చిట్టగాంగ్, కాక్స్ బజార్, మోంగ్లా, పాయ్రా ఓడరేవులలో దూర హెచ్చరిక సంకేతం నంబర్ 2ను ప్రదర్శించాలని బంగ్లాదేశ్ వాతావరణ శాఖ సూచించింది. ఉత్తర బంగాళాఖాతంలోని చేపల పడవలు, ట్రాలర్లు తీరానికి దగ్గరగా ఉంటూ జాగ్రత్తగా ముందుకు సాగాలని కోరారు.
అక్టోబరు 26న బంగ్లాదేశ్ సంఘబాద్ సంఘస్థ (BSS) వెలువరించిన ఒక నివేదిక ప్రకారం, చిట్టగాంగ్ డివిజన్లోని ఒకటి రెండు చోట్ల అడపాదడపా ఈదురు గాలులతో కూడిన వర్షం, ఉరుములతో కూడిన తుపానులు వచ్చే అవకాశం ఉంది. దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో వాతావరణం ప్రధానంగా పొడిగా ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది.
== ముందస్తు చర్యలు / హెచ్చరికలు ==
ఆంధ్రప్రదేశ్, యానాం, దక్షిణ ఒడిశా తీర ప్రాంతాలకు వాతావరణ శాఖ రెడ్ అలర్ట్ జారీ చేసింది. తుపాను హెచ్చరికల నేపథ్యంలో పలు రైలు సర్వీసులు రద్దు చేయడం, దారి మళ్లించడం జరిగింది. సముద్రం తీవ్రంగా అల్లకల్లోలంగా మారనుండటంతో, మత్స్యకారులు ఎవరూ అక్టోబరు 29 వరకు సముద్రంలోకి వేటకు వెళ్లరాదని హెచ్చరించారు. ఇప్పటికే సముద్రంలో ఉన్నవారు వెంటనే తీరానికి చేరుకోవాలని సూచించారు. ఎన్డీఆర్ఎఫ్, ఎస్డీఆర్ఎఫ్ బృందాలను ముందస్తు సహాయక చర్యల కోసం రంగంలోకి దించారు. తీర ప్రాంత ప్రజలను సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించే ఏర్పాట్లు చేస్తున్నారు.<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/india/story/cyclone-arnab-andhra-coast-landfall-odisha-telangana-chhattisgarh-puducherry-centre-alert-3025259-2026-10-26|title=Cyclone Arnab hurtles towards Andhra coast, 4 states on alert; 53 trains cancelled|work=India Today|access-date=2026-10-26|language=en}}</ref>
== మూలాలు ==
[[వర్గం:ప్రకృతి వైపరీత్యాలు]]
[[వర్గం:2026లో తుపానులు]]
[[వర్గం:ఆంధ్రప్రదేశ్ తుఫానులు]]
fv8i2bc5gm6wyt9195on4d4ve917ptf
వాడుకరి చర్చ:Nareshsteven
3
513922
4989289
2026-10-27T00:52:09Z
యర్రా రామారావు
28161
Welcome to Wikipedia!
4989289
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">Nareshsteven గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
Nareshsteven గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 00:52, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
j86yj77pujfxkk5yaucjuql2ufvvu0q
వాడుకరి చర్చ:Bajima
3
513923
4989290
2026-10-27T00:52:37Z
యర్రా రామారావు
28161
Welcome to Wikipedia!
4989290
wikitext
text/x-wiki
==స్వాగతం==
<!--{{Subst:Welcome}}~~~~ -->
<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: Orange;">
<div class="center"><span style="font-size:large; color:black;">Bajima గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[Wikipedia:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|<span style="color:white;">స్వాగతం!</span>]]! [[దస్త్రం:Wikipedia-logo.png|40px]]</span></div></div>
Bajima గారు, తెలుగు వికీపీడియాకు [[వికీపీడియా:కొత్త సభ్యులకు స్వాగతము|స్వాగతం!]] వికీపీడియాలో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు.
{{#if:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}|<div style="align: center; padding: 1em; border: solid 2px Orange; background-color: light grey;">
వికీపీడియాలో దిద్దుబాట్లు ఎలా చెయ్యాలో మీకు వివరించేందుకు, మీ సందేహాలను తీర్చేందుకూ [[వాడుకరి:{{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}}]] గారిని ప్రత్యేకంగా మీకోసం గురువుగా కేటాయించారు. ఏ సంకోచమూ లేకుండా వారిని మీ సందేహాలు అడగవచ్చు. మీకు [[ప్రత్యేక:Homepage|ప్రత్యేకంగా ఒక హోంపేజీ]] కూడా ఉంది చూడండి. అక్కడ మీకవసరమైన ఏ సహాయమైనా చేసేందుకు {{#mentor:{{BASEPAGENAME}}}} గారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిని [[ప్రత్యేక:Homepage|పలకరించండి]].</div>|}}
* [[దస్త్రం:Wikipedia Gurinchi Meeku Telusa?.pdf|thumb|పై బొమ్మపై నొక్కి తెలుగు వికీపీడియాను పరిచయం చేసే పుస్తకం చూడండి.]][[:s:వికీపీడియాలో రచనలు చేయుట|వికీపీడియాలో రచనలు ఎలా చెయ్యాలో చెప్పే పుస్తకం]] చూడండి. తెలుగు వ్యాసరచన గురించి [[విషయ వ్యక్తీకరణ]], కంప్యూటర్ లో తెలుగు టైపు చెయ్యడం గురించి [[వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]], [[కీ బోర్డు]] వ్యాసాలు ఉపయోగపడతాయి.
* "మరియు" అనే పదం తెలుగుకు సహజమైన వాడుక కాదు. ప్రామాణిక ప్రచురణల్లో దాన్ని వాడరు. వికీపీడియాలో కూడా దాన్ని వాడరాదు. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:శైలి/భాష]] చూడండి.
* వికీపీడియాలో ప్రతీ పేజీకి అనుబంధంగా ఒక చర్చ పేజీ ఉంటుంది. వ్యాస విషయానికి సంబంధించిన చర్చ, సంబంధిత చర్చ పేజీలో చెయ్యాలి. మీ వాడుకరి పేజీకి కూడా అనుబంధంగా చర్చ పేజీ ఉంది. ఆ పేజీలోనే ఈ స్వాగత సందేశం పెట్టాను, గమనించారా?
* చర్చ పేజీల్లో ఏమైనా రాసినపుడు దాని పక్కన సంతకం పెట్టాలి. నాలుగు టిల్డెలతో (టిల్డె అంటే - కీబోర్డులో "1" అంకె మీటకు ఎడమ పక్కన ఉన్న మీట. షిఫ్ట్ కీతో కలిపి దాన్ని నొక్కాలి.) <nowiki>~~~~</nowiki> ఇలా రాస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి - అదే సంతకం! దిద్దుబాటు పెట్టె (వికీలో ఎక్కడైనా సరే.., రాసేది, ఇప్పుడు నేను ఇదంతా రాసినదీ దిద్దుబాటు పెట్టెలోనే) పైభాగం లోని ([[File:OOUI JS signature icon LTR.png|20px]]) బొమ్మపై నొక్కినా సంతకం చేరుతుంది. (సంతకం, చర్చ పేజీల్లో మాత్రమే చెయ్యాలి. వ్యాస పేజీలలో చెయ్యరాదు.) చర్చ పేజీలను [[వికీపీడియా:చర్చ పేజీలను ఉపయోగించడం ఎలా|ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
* వికీపీడియాలో విజ్ఞాన సర్వస్వం పేజీలే కాకుండా వాటికి ఉపయోగపడే అనేక ఇతర పేజీలు కూడా ఉంటాయి. ఇవన్నీ వేరువేరు [[వికీపీడియా:పేరుబరి|పేరుబరుల్లో]] ఉంటాయి. ఈ పేజీల పేర్లకు ముందు ఆ పేరుబరి పేరు వస్తుంది - "వికీపీడియా:" "వాడుకరి:" "మూస:" "వర్గం:" -ఇలాగ (విజ్ఞాన సర్వస పేజీలకు ముందు ఇలాంటిదేమీ ఉండదు.). ఈ పేజీలకు కూడా అనుంబంధంగా చర్చ పేజీలుంటాయి.
* వికీ గురించి, వికీపద్ధతుల గురించీ, వికీలో పనిచెయ్యడం గురించీ [[సహాయం:పరిచయం|తెలుసుకోండి]], ఇతరులకు చెప్పండి.
* వికీపీడియాలో సవరణలు చెయ్యాలంటే కొత్తవారికి "విజువల్ ఎడిటరు" తేలిగ్గా, చాలా సౌకర్యంగా ఉంటుంది. దాన్ని మీ డిఫాల్టు ఎడిటరుగా ఎంచుకోండి. [[సహాయం:విజువల్ ఎడిటరును ఎంచుకోవడం|ఎలా ఎంచుకోవాలో]] తెలుసుకోండి.
----
ఇకపోతే..
* ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణాల్లోని దాదాపుగా ప్రతీ ఊరికీ, మండలానికీ, జిల్లాకీ, పట్టణానికీ, నగరానికీ వికీలో పేజీ ఉంది. మీ ఊరి పేజీ చూడండి. అందులో సవరణలు ఏమైనా అవసరమనుకుంటే చేసెయ్యండి. వెనకాడకండి.
* ప్రతీ తెలుగు సినిమాకీ ఒక పేజీ పెట్టాలనేది సంకల్పం. అందులో మీరూ పాలుపంచుకోవచ్చు.
* [[మానవ పరిణామం]], [[మాయాబజార్]], [[ఇస్రో]], [[ఘట్టమనేని కృష్ణ| కృష్ణ (సినిమా నటుడు)]], [[జవాహర్ లాల్ నెహ్రూ]], [[మహా ఘాత పరికల్పన|చంద్రుడెలా పుట్టాడు]], [[తిరుమల ప్రసాదం]], [[హిరోషిమా, నాగసాకిలపై అణ్వస్త్ర దాడులు]], [[కొండారెడ్డి బురుజు]],..ఇలాంటి వేలాది వ్యాసాలు ఉన్నవి. రండి. విజ్ఞాన సర్వస్వ ప్రపంచంలో విహరించండి. ఇక్కడ రాయండి. తప్పులను సరిదిద్దండి. ఒప్పులకు మెరుగులు పెట్టండి.
------
* తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి. ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [https://www.facebook.com/groups/560945180622204/ తెలుగు వికీపీడియా సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి.
* ఈ సైటు గురించి [[వికీపీడియా:అభిప్రాయాలు|అభిప్రాయాలు]] తెలపండి.
* వికీపీడియాను ఉపయోగిస్తున్నప్పుడు మీకేమయినా సందేహాలు వస్తే [http://te.wikipedia.org/w/index.php?title={{TALKPAGENAMEE}}&action=edit§ion=new&preload=template:helpme-preload&preloadtitle=సందేహం ఇక్కడ] నొక్కి, మీ సందేహాన్ని అడగండి. వీలయినంత త్వరగా వికీ విధివిధానాలు తెలిసిన సభ్యులు మీ సందేహాన్ని నివృత్తి చేస్తారు.
తెలుగు వికీపీడియాలో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] <!-- Template:Welcome--> [[వాడుకరి:యర్రా రామారావు|యర్రా రామారావు]] ([[వాడుకరి చర్చ:యర్రా రామారావు|చర్చ]]) 00:52, 27 అక్టోబరు 2026 (UTC)
rpqvtr9638ej03wggki9ad9b25yofyi
అభయ్ సింగ్ (రాజకీయ నాయకుడు)
0
513925
4989301
2026-10-27T01:36:47Z
Muralikrishna m
106628
"[[:en:Special:Redirect/revision/1380250841|Abhay Singh (politician)]]" పేజీని అనువదించి సృష్టించారు
4989301
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|name=అభయ్ సింగ్|image=|alt=|caption=|office1=[[ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ]] సభ్యుడు|constituency1=గోషైన్గంజ్|termstart1=మార్చి 2022|termend1=|predecessor1=ఇంద్ర ప్రతాప్ తివారీ|constituency2=గోషైన్గంజ్|termstart2=మే 2012|termend2=మార్చి 2017|predecessor2=|successor2=ఇంద్ర ప్రతాప్ తివారీ|birth_date={{birth date and age|1974|05|24|df=y}}|birth_place=|birth_name=|spouse={{Marriage|సరితా సింగ్|30 November 2001}}|children=3|party=[[భారతీయ జనతా పార్టీ]] (2026-ప్రస్తుతం)|otherparty=సమాజ్వాదీ పార్టీ (2025 వరకు)|occupation=|profession=వ్యవసాయం|relations=}}
'''అభయ్ సింగ్''' (జననం 1974 మే 24) ఒక భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన [[గోషైంగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం]]<nowiki/>కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ 18వ శాసనసభ సభ్యుడు.<ref name="MyNeta">{{Cite web|title=Abhay Singh(Samajwadi Party(SP)):Constituency- Goshainganj (Ayodhya) - Affidavit Information of Candidate|url=https://myneta.info/uttarpradesh2022/candidate.php?candidate_id=3258|access-date=16 March 2022|website=myneta.info}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://news.abplive.com/elections/goshainganj-election-2022-results-live-updates-constituency-vote-counting-winner-loser-tally-who-will-win-uttar-pradesh-assembly-election-2022-latest-news-1518420|title=Goshainganj Uttar Pradesh Election 2022 Final Results LIVE: SP Candidate ABHAY SINGH wins from Goshainganj, Details Inside|date=10 March 2022|work=ABP|access-date=16 March 2022|language=en}}</ref> [[సమాజ్ వాదీ పార్టీ|సమాజ్వాది పార్టీ]] అభ్యర్థిగా ఎన్నికైన ఆయన [[ఉత్తర ప్రదేశ్ 16వ శాసనసభ|ఉత్తరప్రదేశ్ 16వ శాసనసభ]]<nowiki/>కు కూడా గోషైగంజ్ నుండి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.<ref name="MyNeta" /><ref name="Jagran">{{Cite news|url=https://www.jagran.com/uttar-pradesh/faizabad-abhay-singh-wins-gosaiganj-22534071.html|title=गोसाईंगंज में सपा को जनादेश, दूसरी बार अभय सिंह विजयी|date=10 March 2022|work=Dainik Jagran|access-date=16 March 2022|language=hi}}</ref> పార్టీ సూత్రాలకు విరుద్ధంగా పనిచేసినందుకు, 2024 ఫిబ్రవరి రాజ్యసభ ఎన్నికలలో [[భారతీయ జనతా పార్టీ]]<nowiki/>కి మద్దతు ఇచ్చినందుకు ఆయనను జూన్ 2025లో సమాజ్వాది పార్టీ నుండి బహిష్కరించారు.<ref name="Wire_Jun2025">{{Cite news|url=https://m.thewire.in/article/politics/samajwadi-three-mlas-expelled-consolidation-signal-betrayal|title=Expulsions From Samajwadi Party Seen as Signal Against Betrayal, Especially Along Hindutva Lines|last=Rizvi|first=Asad|date=23 June 2025|work=The Wire|access-date=23 June 2025}}</ref> అక్టోబరు 2026లో అభయ్ సింగ్ అధికారికంగా బిజెపిలో చేరాడు.<ref name="IE_Rebel">{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/cities/lucknow/rebel-sp-mlas-join-bjp-amethi-smriti-irani-akhilesh-yadav-10922029/|title=Out of Samajwadi Party for over a year, 3 rebel MLAs formally join BJP|last=Seth|first=Maulshree|date=Oct 14, 2026|work=The Indian Express|access-date=Oct 14, 2026}}</ref>
== వ్యక్తిగత జీవితం ==
అభయ్ సింగ్ 1974 మే 24న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం జౌన్పూర్ లో భగవాన్ బక్స్ సింగ్ కు జన్మించాడు. ఆయన 1994లో లక్నో విశ్వవిద్యాలయం నుండి గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసాడు. 2001 నవంబరు 30న సరితా సింగ్ ను వివాహం చేసుకున్నాడు, వీరికి ఇద్దరు కుమార్తెలు, ఒక కుమారుడు ఉన్నారు. [[అయోధ్య]] నగరానికి చెందిన ఆయన వృత్తిరీత్యా వ్యవసాయవేత్త.<ref name="MyNeta" /><ref>{{Cite web|title=श्री अभय सिंह|url=https://uplegisassembly.gov.in/Members/main_members_en.aspx#/Data/18276/18|access-date=13 May 2024|website=Uttar Pradesh Legislative Assembly|language=hi}}</ref><ref>{{Cite web|title=Uttar Pradesh Legislative Assembly (UPLA): Member info|url=https://upvidhansabhaproceedings.gov.in/member?memberId=13401|access-date=29 July 2024|website=Government of Uttar Pradesh}}</ref>
== రాజకీయ జీవితం ==
గోషైగంజ్ రాజకీయాలలో చురుకుగా ఉన్న అభయ్ సింగ్, సమాజ్వాది పార్టీ అభ్యర్థిగా [[2012 ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు|2012 ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నిక]]<nowiki/>ల్లో బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ అభ్యర్థి ఇంద్ర ప్రతాప్ తివారీని ఓడించాడు, కానీ [[2017 ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు|2017]] ఎన్నికల ముందు భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరిన ఇందిరా ప్రతాప్ తివారీ చేతిలో ఓడిపోయాడు.<ref name="Jagran" /><ref name="BHaskar">{{Cite news|url=https://www.bhaskar.com/news/UP-LUCK-bsp-leader-indrapratap-tiwari-alias-khabbu-tiwari-join-bjp-news-hindi-5490600-PHO.html|title=BJP में शामिल इस हिस्ट्रीशीटर को कहा जाता है फैजाबाद का दबंग, जानें कितने दर्ज हैं केस|date=12 March 2022|work=Dainik Bhaskar|access-date=16 March 2022}}</ref>
[[2022 ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు|2022 ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నిక]]<nowiki/>లలో, గోషైగంజ్ నుండి సమాజ్వాది పార్టీకి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ఆయన, భారతీయ జనతా పార్టీకి చెందిన ఆర్తి తివారీని, జైలులో ఉన్న ప్రస్తుత ఎమ్మెల్యే ఇంద్ర ప్రతాప్ తివారీ భార్యను 13,079 ఓట్ల తేడాతో ఓడించాడు.<ref name="Jagran" /><ref name="ECI">{{Cite web|title=Uttar Pradesh-Goshainganj|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMar2022/ConstituencywiseS24276.htm?ac=276|access-date=16 March 2022|website=Election Commission of India}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/elections/uttar-pradesh-assembly-polls-2022/story/samajwadi-party-candidate-abhay-singh-convoy-attacked-up-gosaiganj-ayodhya-1914999-2022-02-18|title=Samajwadi Party candidate Abhay Singh's convoy attacked in UP's Goshainganj|last=Sharma|first=Santosh|date=18 February 2022|work=India Today|access-date=16 March 2022|language=en}}</ref>
పార్టీ సూత్రాలకు విరుద్ధంగా పనిచేసి, ఫిబ్రవరి 2024 [[రాజ్యసభ]] ఎన్నికలలో ప్రత్యర్థి బిజెపికి అనుకూలంగా ఓటు వేసినందుకు 2025 జూన్ 23న ఆయనను మరో ఇద్దరు సభ్యులతో పాటు సమాజ్వాది పార్టీ నుండి బహిష్కరించారు.<ref>{{Cite news|url=https://www.etvbharat.com/en/!state/samajwadi-party-expels-mlas-who-cross-voted-in-rajya-sabha-polls-enn25062301646|title=Samajwadi Party Expels 3 MLAs Who Cross-Voted For 'Anti-People Activities'|date=23 June 2025|work=ETV Bharat News|access-date=23 June 2025}}</ref> అయితే, పార్టీ వారి అసెంబ్లీ సభ్యత్వాలను రద్దు చేయలేదు, వారిని "అనుబంధం లేని ఎమ్మెల్యేలు" గా మార్చింది.<ref name="Wire_Jun2025" />
2026 అక్టోబరు 14న అభయ్ సింగ్ మరో ఇద్దరు తిరుగుబాటు ఎంఎల్ఎలతో కలిసి భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరాడు.<ref name="IE_Rebel" />
== మూలాలు ==
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:1974 జననాలు]]
ts63hlkichl791laul2ajgtozk50dhh
4989302
4989301
2026-10-27T01:37:06Z
Muralikrishna m
106628
4989302
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|name=అభయ్ సింగ్|image=|alt=|caption=|office1=[[ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ]] సభ్యుడు|constituency1=గోషైన్గంజ్|termstart1=మార్చి 2022|termend1=|predecessor1=ఇంద్ర ప్రతాప్ తివారీ|constituency2=గోషైన్గంజ్|termstart2=మే 2012|termend2=మార్చి 2017|predecessor2=|successor2=ఇంద్ర ప్రతాప్ తివారీ|birth_date={{birth date and age|1974|05|24|df=y}}|birth_place=|birth_name=|spouse={{Marriage|సరితా సింగ్|30 November 2001}}|children=3|party=[[భారతీయ జనతా పార్టీ]] (2026-ప్రస్తుతం)|otherparty=సమాజ్వాదీ పార్టీ (2025 వరకు)|occupation=|profession=వ్యవసాయం|relations=}}
'''అభయ్ సింగ్''' (జననం 1974 మే 24) ఒక భారతీయ రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన [[గోషైంగంజ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం]]<nowiki/>కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ 18వ శాసనసభ సభ్యుడు.<ref name="MyNeta">{{Cite web|title=Abhay Singh(Samajwadi Party(SP)):Constituency- Goshainganj (Ayodhya) - Affidavit Information of Candidate|url=https://myneta.info/uttarpradesh2022/candidate.php?candidate_id=3258|access-date=16 March 2022|website=myneta.info}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://news.abplive.com/elections/goshainganj-election-2022-results-live-updates-constituency-vote-counting-winner-loser-tally-who-will-win-uttar-pradesh-assembly-election-2022-latest-news-1518420|title=Goshainganj Uttar Pradesh Election 2022 Final Results LIVE: SP Candidate ABHAY SINGH wins from Goshainganj, Details Inside|date=10 March 2022|work=ABP|access-date=16 March 2022|language=en}}</ref> [[సమాజ్ వాదీ పార్టీ|సమాజ్వాది పార్టీ]] అభ్యర్థిగా ఎన్నికైన ఆయన [[ఉత్తర ప్రదేశ్ 16వ శాసనసభ|ఉత్తరప్రదేశ్ 16వ శాసనసభ]]<nowiki/>కు కూడా గోషైగంజ్ నుండి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.<ref name="MyNeta" /><ref name="Jagran">{{Cite news|url=https://www.jagran.com/uttar-pradesh/faizabad-abhay-singh-wins-gosaiganj-22534071.html|title=गोसाईंगंज में सपा को जनादेश, दूसरी बार अभय सिंह विजयी|date=10 March 2022|work=Dainik Jagran|access-date=16 March 2022|language=hi}}</ref> పార్టీ సూత్రాలకు విరుద్ధంగా పనిచేసినందుకు, 2024 ఫిబ్రవరి రాజ్యసభ ఎన్నికలలో [[భారతీయ జనతా పార్టీ]]<nowiki/>కి మద్దతు ఇచ్చినందుకు ఆయనను జూన్ 2025లో సమాజ్వాది పార్టీ నుండి బహిష్కరించారు.<ref name="Wire_Jun2025">{{Cite news|url=https://m.thewire.in/article/politics/samajwadi-three-mlas-expelled-consolidation-signal-betrayal|title=Expulsions From Samajwadi Party Seen as Signal Against Betrayal, Especially Along Hindutva Lines|last=Rizvi|first=Asad|date=23 June 2025|work=The Wire|access-date=23 June 2025}}</ref> అక్టోబరు 2026లో అభయ్ సింగ్ అధికారికంగా బిజెపిలో చేరాడు.<ref name="IE_Rebel">{{Cite news|url=https://indianexpress.com/article/cities/lucknow/rebel-sp-mlas-join-bjp-amethi-smriti-irani-akhilesh-yadav-10922029/|title=Out of Samajwadi Party for over a year, 3 rebel MLAs formally join BJP|last=Seth|first=Maulshree|date=Oct 14, 2026|work=The Indian Express|access-date=Oct 14, 2026}}</ref>
== వ్యక్తిగత జీవితం ==
అభయ్ సింగ్ 1974 మే 24న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం జౌన్పూర్ లో భగవాన్ బక్స్ సింగ్ కు జన్మించాడు. ఆయన 1994లో లక్నో విశ్వవిద్యాలయం నుండి గ్రాడ్యుయేషన్ పూర్తి చేసాడు. 2001 నవంబరు 30న సరితా సింగ్ ను వివాహం చేసుకున్నాడు, వీరికి ఇద్దరు కుమార్తెలు, ఒక కుమారుడు ఉన్నారు. [[అయోధ్య]] నగరానికి చెందిన ఆయన వృత్తిరీత్యా వ్యవసాయవేత్త.<ref name="MyNeta" /><ref>{{Cite web|title=श्री अभय सिंह|url=https://uplegisassembly.gov.in/Members/main_members_en.aspx#/Data/18276/18|access-date=13 May 2024|website=Uttar Pradesh Legislative Assembly|language=hi}}</ref><ref>{{Cite web|title=Uttar Pradesh Legislative Assembly (UPLA): Member info|url=https://upvidhansabhaproceedings.gov.in/member?memberId=13401|access-date=29 July 2024|website=Government of Uttar Pradesh}}</ref>
== రాజకీయ జీవితం ==
గోషైగంజ్ రాజకీయాలలో చురుకుగా ఉన్న అభయ్ సింగ్, సమాజ్వాది పార్టీ అభ్యర్థిగా [[2012 ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు|2012 ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నిక]]<nowiki/>ల్లో బహుజన్ సమాజ్ పార్టీ అభ్యర్థి ఇంద్ర ప్రతాప్ తివారీని ఓడించాడు, కానీ [[2017 ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు|2017]] ఎన్నికల ముందు భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరిన ఇందిరా ప్రతాప్ తివారీ చేతిలో ఓడిపోయాడు.<ref name="Jagran" /><ref name="BHaskar">{{Cite news|url=https://www.bhaskar.com/news/UP-LUCK-bsp-leader-indrapratap-tiwari-alias-khabbu-tiwari-join-bjp-news-hindi-5490600-PHO.html|title=BJP में शामिल इस हिस्ट्रीशीटर को कहा जाता है फैजाबाद का दबंग, जानें कितने दर्ज हैं केस|date=12 March 2022|work=Dainik Bhaskar|access-date=16 March 2022}}</ref>
[[2022 ఉత్తర ప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నికలు|2022 ఉత్తరప్రదేశ్ శాసనసభ ఎన్నిక]]<nowiki/>లలో, గోషైగంజ్ నుండి సమాజ్వాది పార్టీకి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ఆయన, భారతీయ జనతా పార్టీకి చెందిన ఆర్తి తివారీని, జైలులో ఉన్న ప్రస్తుత ఎమ్మెల్యే ఇంద్ర ప్రతాప్ తివారీ భార్యను 13,079 ఓట్ల తేడాతో ఓడించాడు.<ref name="Jagran" /><ref name="ECI">{{Cite web|title=Uttar Pradesh-Goshainganj|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMar2022/ConstituencywiseS24276.htm?ac=276|access-date=16 March 2022|website=Election Commission of India}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/elections/uttar-pradesh-assembly-polls-2022/story/samajwadi-party-candidate-abhay-singh-convoy-attacked-up-gosaiganj-ayodhya-1914999-2022-02-18|title=Samajwadi Party candidate Abhay Singh's convoy attacked in UP's Goshainganj|last=Sharma|first=Santosh|date=18 February 2022|work=India Today|access-date=16 March 2022|language=en}}</ref>
పార్టీ సూత్రాలకు విరుద్ధంగా పనిచేసి, ఫిబ్రవరి 2024 [[రాజ్యసభ]] ఎన్నికలలో ప్రత్యర్థి బిజెపికి అనుకూలంగా ఓటు వేసినందుకు 2025 జూన్ 23న ఆయనను మరో ఇద్దరు సభ్యులతో పాటు సమాజ్వాది పార్టీ నుండి బహిష్కరించారు.<ref>{{Cite news|url=https://www.etvbharat.com/en/!state/samajwadi-party-expels-mlas-who-cross-voted-in-rajya-sabha-polls-enn25062301646|title=Samajwadi Party Expels 3 MLAs Who Cross-Voted For 'Anti-People Activities'|date=23 June 2025|work=ETV Bharat News|access-date=23 June 2025}}</ref> అయితే, పార్టీ వారి అసెంబ్లీ సభ్యత్వాలను రద్దు చేయలేదు, వారిని "అనుబంధం లేని ఎమ్మెల్యేలు" గా మార్చింది.<ref name="Wire_Jun2025" />
2026 అక్టోబరు 14న అభయ్ సింగ్ మరో ఇద్దరు తిరుగుబాటు ఎంఎల్ఎలతో కలిసి భారతీయ జనతా పార్టీలో చేరాడు.<ref name="IE_Rebel" />
== మూలాలు ==
[[వర్గం:జీవిస్తున్న ప్రజలు]]
[[వర్గం:1974 జననాలు]]
1f392nklk70j43tnfs34wpmj2xuso45
బాడీ ఆర్ట్
0
513926
4989305
2026-10-27T01:40:21Z
Pranayraj1985
29393
"[[:en:Special:Redirect/revision/1367080215|Body art]]" పేజీని అనువదించి సృష్టించారు
4989305
wikitext
text/x-wiki
[[File:Yonga_Arts_4.jpg|thumb|305x305px| శరీర చిత్రలేఖనం]]
'''బాడీ ఆర్ట్''' అనేది కళాకారుడు [[మానవుడు|మానవ]] శరీరాన్ని ప్రాథమిక మాధ్యమంగా ఉపయోగించే [[కళ]] . 1970లలో భావనాత్మక కళ సందర్భం నుండి ఉద్భవించిన <ref name="Contemporary Art p. 88" /> బాడీ ఆర్ట్లో [[ప్రదర్శన కళ]] కూడా ఉండవచ్చు. బాడీ ఆర్ట్ను [[చిత్రలేఖనం|పెయింటింగ్]], కాస్టింగ్, [[ఫోటోగ్రఫీ]], [[సినిమా|ఫిల్మ్]], [[వీడియో|వీడియోతో]] సహా వివిధ మాధ్యమాలలో శరీరాన్ని పరిశోధించడానికి కూడా ఉపయోగిస్తారు. <ref name=":0">{{Cite web|last=Tate|title=Body art – Art Term|url=https://www.tate.org.uk/art/art-terms/b/body-art|access-date=2021-08-11|website=Tate|language=en-GB}}</ref> మరింత తీవ్రమైన బాడీ ఆర్ట్లో శరీర భాగాలను వికృతం చేయడం లేదా శరీరాన్ని దాని శారీరక పరిమితుల వరకు నెట్టడం వంటివి ఉంటాయి.
ఇటీవలి కాలంలో, [[మానవ శరీరము|శరీరం]] అనేది దాని సాధారణ అవగాహనలో బాడీ ఆర్ట్కు కుదించబడటానికి మించి చాలా విస్తృతమైన చర్చ, చికిత్సకు ఒక అంశంగా మారింది. [[మానవ శరీరము|మానవ శరీరాన్ని]] ప్రశ్నించే ముఖ్యమైన వ్యూహాలలో ఇంప్లాంట్లు, నూతన సాంకేతికతలతో సహజీవనం చేసే శరీరం, [[వర్చువల్ రియాలిటీ|వర్చువల్]] అవతార్ శరీరాలు మొదలైనవి ఉన్నాయి.
== పదం జనాదరణ పొందిన ఉపయోగం ==
బాడీ ఆర్ట్ జనప్రియ సంస్కృతిలోకి విస్తరించింది, ఇప్పుడు [[పచ్చబొట్టు|పచ్చబొట్లు]], శరీర కుట్లు, గాట్లు, శరీర చిత్రలేఖనం వంటి అనేక రకాల ఉపయోగాలను కలిగి ఉంది. ఫోటోగ్రాఫర్ స్పెన్సర్ ట్యూనిక్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా బహిరంగ ప్రదేశాలలో పెద్ద సంఖ్యలో నగ్న వ్యక్తులను సమీకరించి ఫోటో షూట్లు నిర్వహించడంలో ప్రసిద్ధి చెందారు. <ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/art/news/spencer-tunick-creates-naked-dead-sea-2357090.html|title=Spencer Tunick creates 'naked Dead Sea'|last=Matilda Battersby|date=19 September 2011|work=Independent|access-date=6 February 2011}}</ref>
== నేపథ్యం ==
[[File:Natalia_Goncharova_(1913).jpg|thumb| 1913లో ప్రదర్శన ఇస్తున్నప్పుడు రష్యన్ అవాంట్గార్డ్ చిత్రకారిణి నటాలియా గొంచరోవా .]]
బాడీ ఆర్ట్ తరచుగా లింగం, వ్యక్తిగత గుర్తింపు సమస్యలతో వ్యవహరిస్తుంది, సాధారణ అంశాలలో శరీరం, మనస్సు మధ్య సంబంధం ఉంటుంది. <ref name=":0" />
మార్గదర్శకులు అవాంట్-గార్డ్ కళాకారులు. 1913లో రష్యన్ ఫ్యూచరిస్టులు ( ఇలియా జ్దానేవిచ్, డేవిడ్ బర్లియుక్, మిల్ఖైల్ లారియోనోవ్, నటాలియా గొంచరోవా ) మాస్కో వీధుల్లో ముఖాలకు రంగులు వేసుకుని ఒక ప్రదర్శన చేశారు <ref>{{Cite web|title=Бунт Михаила Ларионова • Текст и иллюстрации эпизода • Arzamas|url=https://arzamas.academy/materials/1646}}</ref>, తరువాత "మనం మనల్ని మనం ఎందుకు రంగులు వేసుకుంటాము?" అనే ప్రకటనను రష్యన్ పత్రిక "ఆర్గస్"లో ముద్రించారు. <ref>{{Cite web|title=Почему мы раскрашиваемся|url=https://lobgott.livejournal.com/282341.html}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Боди арт тоже русские изобрели?|url=https://shakko.ru/833334.html}}</ref> <ref>{{Cite web|title=KEY RUSSIAN AVANT-GARDE MANIFESTO Pochemu my raskrashivaemsia i.e. Why do We Paint Ourselves? // Argus. Ezhemesiachnyi illustrirovannyi khudozhestvennyi i literaturnyi zhurnal i.e. Argus. The Illustrated Art and Literary|url=https://www.bookvica.com/pages/books/919/ilia-larionov-zdanevich-mikhail/key-russian-avant-garde-manifesto-pochemu-my-raskrashivaemsia-i-e-why-do-we-paint-ourselves-argus?soldItem=true}}</ref> <ref>{{Cite web|date=19 August 2018|title=How Russian avant-garde artists created urban and street art in the country|url=https://www.rbth.com/arts/328979-russian-avant-garde-street-art}}</ref>
వియన్నా యాక్షన్ గ్రూప్ను 1965లో హెర్మన్ నిట్ష్, ఒట్టో ముల్, గుంటర్ బ్రూస్, రుడాల్ఫ్ స్క్వార్జ్కోగ్లర్ ఏర్పాటు చేశారు. <ref>{{Cite web|title=Viennese Actionism|url=https://www.artsy.net/gene/viennese-actionism|access-date=2021-08-11|website=Artsy}}</ref> వారు అనేక బాడీ ఆర్ట్ాకృతులను ప్రదర్శించారు. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో కరోలీ ష్నీమాన్, క్రిస్ బర్డెన్, విటో అకోన్సీ చాలా చురుకైన భాగస్వాములుగా ఉన్నారు. అకోన్సీ ఒకప్పుడు, చాలా నెలల పాటు వీలైనంత ఎక్కువ సేపు కుర్చీ ఎక్కడం, దిగడం అనే తన రోజువారీ వ్యాయామ దినచర్యను ఫోటోలు, వచనం ద్వారా నమోదు చేశాడు. అకోన్సీ ''<nowiki/>'ఫాలోయింగ్ పీస్'ను'' కూడా ప్రదర్శించాడు, అందులో అతను యాదృచ్ఛికంగా ఎంచుకున్న న్యూయార్క్ వాసులను అనుసరించాడు. <ref>{{Cite web|date=1969|title=Following Piece, Vito Acconci (1969)|url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/283737|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160521124044/http://www.metmuseum.org:80/art/collection/search/283737|archive-date=2016-05-21|access-date=2021-08-11|website=The Metropolitan Museum of Art}}</ref>
ఫ్రాన్స్లో, బాడీ ఆర్ట్ను ''ఆర్ట్ కార్పోరెల్'' అని పిలిచేవారు, దీనిని మైఖేల్ జౌర్నియాక్, ఓర్లాన్, గినా పానే వంటి కళాకారులు అభ్యసించారు, అయితే 1980లలో ఇటలీలో, ఈ ఉద్యమంలోని ప్రసిద్ధ కళాకారులలో ఒకరు కెట్టీ లా రోకా . <ref>{{Cite book|title=Dall'informale alla body art: dieci voci dell'arte contemporanea, 1960-1970|last=Vergine|first=Lea|date=1976|publisher=Cooperativa editoriale Studio forma|oclc=988212126}}{{Page needed|date=October 2022}}</ref>
రెబెక్కా హార్న్, యూరి మెస్సెన్-జాషిన్, జేవియర్ పెరెజ్, జానా స్టెర్బాక్ వంటి కళాకారుల రచనలు మరింత నిర్దేశిత వ్యక్తిగత పురాణాలతో అభివృద్ధి చెందాయి. <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/lookingforalaska00gree|title=Looking for Alaska|last=Green|first=John|publisher=Dutton Children's|year=2005|isbn=978-0-525-47506-4|location=New York|pages=[https://archive.org/details/lookingforalaska00gree/page/67 67–69]|url-access=registration}}</ref> బాడీ ఆర్ట్ను [[చిత్రలేఖనం]] ద్వారా కాకుండా [[వ్రాత|రచన]] ద్వారా కూడా వ్యక్తపరచవచ్చు.
2wecf9qdrr9rslblm3j78dvyjte1325
విమల వీరమణి
0
513927
4989323
2026-10-27T02:04:55Z
Muralikrishna m
106628
"[[:en:Special:Redirect/revision/1292435613|Vimla Virmani]]" పేజీని అనువదించి సృష్టించారు
4989323
wikitext
text/x-wiki
{{సమాచారపెట్టె వ్యక్తి|name=విమల వీరమణి|alt=|caption=|other_names=విమల విర్మని|birth_name=|birth_date=1919 ఏప్రిల్ 12|birth_place=లయల్పూర్ (ప్రస్తుతం ఫైసలాబాద్)|death_date=నవంబరు 1999|death_place=|occupation=న్యూరాలజిస్ట్|years_active=|known_for=|notable_works=|relatives=}}
'''విమల వీరమణి''' / '''విమ్లా విర్మానీ''' (1919 ఏప్రిల్ 12 - 1999 నవంబరు) ఒక భారతీయ న్యూరాలజిస్ట్. 1978లో, న్యూరోలాజికల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా అధ్యక్షురాలిగా పనిచేసిన మొదటి మహిళగా ఆమె నిలిచింది.
== ప్రారంభ జీవితం ==
విమల వీరమణి హకీం రాయ్ కుమార్తె అయిన ల్యాల్పూర్ (ఇప్పుడు [[ఫైసలాబాద్]], పాకిస్తాన్)లో జన్మించింది.<ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8g7zuQEACAAJ|title=Women Scientists in India: Lives, Struggles & Achievements|last=Chattopadhyay|first=Anjana|date=2018|publisher=National Book Trust, India|isbn=978-81-237-8144-0|pages=444–445|language=en}}</ref> ఆమె ఇంట్లోనే చదువుకుంది. [[లాహోర్]] లోని ఫోర్మన్ క్రిస్టియన్ కాలేజీలో అనధికారికంగా తరగతులు తీసుకోవడం ద్వారా ఆమె మనస్తత్వశాస్త్రంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీని సంపాదించింది. ఆమె [[అమృత్సర్]] లోని ఖల్సా కళాశాలలో చదివి, గ్రాంట్ మెడికల్ కాలేజీలో వైద్య డిగ్రీని పొందింది. ఆమె 1961, 1962లలో [[లండన్]] లో ఒక సంవత్సరం ఫెలోషిప్ పై తదుపరి అధ్యయనాలను కొనసాగించింది.<ref name=":2">Nair, K. R. {{Usurped|[https://web.archive.org/web/20220118224504/http://neurosocietyindia.org/site/Past-president/b2/23%20Prof.%20Vimla%20Virmani..pdf "Prof. Vimla Virmani"]}} Neurological Society of India. </ref>
== కెరీర్ ==
విమల వీరమణి [[భారత వైద్య పరిశోధన మండలి|ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్]] పరిశోధకురాలు, [[లేడీ హార్డింజ్ వైద్య కళాశాల|లేడీ హార్డింగ్ మెడికల్ కాలేజ్ అండ్ హాస్పిటల్]] లో న్యూరాలజిస్ట్ గా ప్రాక్టీస్ చేసింది.<ref name=":0" /> ఆమె 1964 నుండి [[అఖిల భారత వైద్య విజ్ఞాన సంస్థ, న్యూఢిల్లీ|ఆల్ ఇండియా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్]] (ఎఐఐఎంఎస్)లో న్యూరాలజీ ప్రొఫెసర్గా, 1975 నుండి 1979 వరకు న్యూరాలాజీ విభాగానికి అధిపతిగా ఉన్నది.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tDnvDwAAQBAJ&q=Vimla+Virmani&pg=PA148|title=Closed Doors Open Windows - My Autobiography: My Autobiography|last=Tondon|first=P. N.|date=2020-04-01|publisher=Wolters kluwer india Pvt Ltd|isbn=978-93-89335-32-3|pages=148, 170|language=en}}</ref> ఆమె 1969, 1970లలో మాంట్రియల్ లోని న్యూరోలాజికల్ ఇన్స్టిట్యూట్లో, 1973లో [[బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం|బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం]], 1979లో శ్రీ చిత్ర తిరునాళ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ మెడికల్ సైన్సెస్ అండ్ టెక్నాలజీ న్యూరాలజీ లలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్గా పనిచేసింది.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> ఆమె పరిశోధన విషయాలలో విస్తృతంగా ఉంది, కానీ తరచుగా న్యూరోమస్కులర్ డిస్ఫంక్షన్, [[వెన్నెముక కండరాల క్షీణత]] ఉన్నాయి.
1978లో, విమల వీరమణి న్యూరోలాజికల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా అధ్యక్షురాలిగా పనిచేసిన మొదటి మహిళగా నిలిచింది. ఆమె ఢిల్లీ న్యూరోలాజికల్ గ్రూపులో వ్యవస్థాపక సభ్యురాలు, ఢిల్లీ న్యూరాలజికల్ అసోసియేషన్ కు పూర్వగామి.<ref>{{Cite web|title=Official Website of Delhi Neurological Association - DNA Delhi|url=https://www.dnadelhi.in/|access-date=2020-11-05|website=DNADELHI|language=en-US}}</ref> 1975లో, ఆమె [[బ్యాంకాక్]] లో జరిగిన ఆసియా అండ్ ఓషియానియన్ కాంగ్రెస్ ఆఫ్ న్యూరాలజీకి హాజరయింది, [[బెంగళూరు]]<nowiki/>లో మూర్ఛపై జరిగిన WHO/IAMS సెమినార్ కు జాతీయ సలహాదారుగా ఉన్నది.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=TCAgAQAAMAAJ&q=Vimla+Virmani|title=Report|last=All-India Institute of Medical Sciences|date=1975|pages=151|language=en}}</ref> ఆమె 1976లో ఎడిన్బర్గ్ రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫిజిషియన్స్ ఫెలోగా ఎంపికైంది.
== వ్యక్తిగత జీవితం ==
విమల వీరమణి 1999లో 80 సంవత్సరాల వయసులో మరణించింది. ఆమె పేరు మీద నెలకొలిపిన (విమ్లా విర్మానీ) అవార్డు అనేది కాంస్య పతకం, నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ ప్రతి సంవత్సరం ఇచ్చే నగదు బహుమతి. ఈ అవార్డు గ్రహీతలలో [[ఎం. వి. పద్మ శ్రీవాస్తవ]], మానస్ కుమార్ మండల్ ఉన్నారు.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Y5ExDwAAQBAJ&q=Vimla+Virmani&pg=PA152|title=The PADMA ACHIEVERS 2016|last=Disha Experts|date=2017-08-05|publisher=Disha Publications|isbn=978-93-85846-64-9|pages=152|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=nP_HBAAAQBAJ&q=Vimla+Virmani&pg=PR11|title=Understanding Facial Expressions in Communication: Cross-cultural and Multidisciplinary Perspectives|last=Mandal|first=Manas K.|last2=Awasthi|first2=Avinash|date=2014-10-10|publisher=Springer|isbn=978-81-322-1934-7|pages=xi|language=en}}</ref>
== మూలాలు ==
[[వర్గం:1999 మరణాలు]]
[[వర్గం:1919 జననాలు]]
[[వర్గం:Articles with hCards]]
fvw9vxp4qt57e6ujh1hnh4imw3cw8g2
4989326
4989323
2026-10-27T02:05:22Z
Muralikrishna m
106628
4989326
wikitext
text/x-wiki
{{సమాచారపెట్టె వ్యక్తి|name=విమల వీరమణి|alt=|caption=|other_names=విమల విర్మని|birth_name=|birth_date=1919 ఏప్రిల్ 12|birth_place=లయల్పూర్ (ప్రస్తుతం ఫైసలాబాద్)|death_date=నవంబరు 1999|death_place=|occupation=న్యూరాలజిస్ట్|years_active=|known_for=|notable_works=|relatives=}}
'''విమల వీరమణి''' / '''విమ్లా విర్మానీ''' (1919 ఏప్రిల్ 12 - 1999 నవంబరు) ఒక భారతీయ న్యూరాలజిస్ట్. 1978లో, న్యూరోలాజికల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా అధ్యక్షురాలిగా పనిచేసిన మొదటి మహిళగా ఆమె నిలిచింది.
== ప్రారంభ జీవితం ==
విమల వీరమణి హకీం రాయ్ కుమార్తె అయిన ల్యాల్పూర్ (ఇప్పుడు [[ఫైసలాబాద్]], పాకిస్తాన్)లో జన్మించింది.<ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8g7zuQEACAAJ|title=Women Scientists in India: Lives, Struggles & Achievements|last=Chattopadhyay|first=Anjana|date=2018|publisher=National Book Trust, India|isbn=978-81-237-8144-0|pages=444–445|language=en}}</ref> ఆమె ఇంట్లోనే చదువుకుంది. [[లాహోర్]] లోని ఫోర్మన్ క్రిస్టియన్ కాలేజీలో అనధికారికంగా తరగతులు తీసుకోవడం ద్వారా ఆమె మనస్తత్వశాస్త్రంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీని సంపాదించింది. ఆమె [[అమృత్సర్]] లోని ఖల్సా కళాశాలలో చదివి, గ్రాంట్ మెడికల్ కాలేజీలో వైద్య డిగ్రీని పొందింది. ఆమె 1961, 1962లలో [[లండన్]] లో ఒక సంవత్సరం ఫెలోషిప్ పై తదుపరి అధ్యయనాలను కొనసాగించింది.<ref name=":2">Nair, K. R. {{Usurped|[https://web.archive.org/web/20220118224504/http://neurosocietyindia.org/site/Past-president/b2/23%20Prof.%20Vimla%20Virmani..pdf "Prof. Vimla Virmani"]}} Neurological Society of India. </ref>
== కెరీర్ ==
విమల వీరమణి [[భారత వైద్య పరిశోధన మండలి|ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్]] పరిశోధకురాలు, [[లేడీ హార్డింజ్ వైద్య కళాశాల|లేడీ హార్డింగ్ మెడికల్ కాలేజ్ అండ్ హాస్పిటల్]] లో న్యూరాలజిస్ట్ గా ప్రాక్టీస్ చేసింది.<ref name=":0" /> ఆమె 1964 నుండి [[అఖిల భారత వైద్య విజ్ఞాన సంస్థ, న్యూఢిల్లీ|ఆల్ ఇండియా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్]] (ఎఐఐఎంఎస్)లో న్యూరాలజీ ప్రొఫెసర్గా, 1975 నుండి 1979 వరకు న్యూరాలాజీ విభాగానికి అధిపతిగా ఉన్నది.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tDnvDwAAQBAJ&q=Vimla+Virmani&pg=PA148|title=Closed Doors Open Windows - My Autobiography: My Autobiography|last=Tondon|first=P. N.|date=2020-04-01|publisher=Wolters kluwer india Pvt Ltd|isbn=978-93-89335-32-3|pages=148, 170|language=en}}</ref> ఆమె 1969, 1970లలో మాంట్రియల్ లోని న్యూరోలాజికల్ ఇన్స్టిట్యూట్లో, 1973లో [[బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం|బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం]], 1979లో శ్రీ చిత్ర తిరునాళ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ మెడికల్ సైన్సెస్ అండ్ టెక్నాలజీ న్యూరాలజీ లలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్గా పనిచేసింది.<ref name=":0" /><ref name=":2" /> ఆమె పరిశోధన విషయాలలో విస్తృతంగా ఉంది, కానీ తరచుగా న్యూరోమస్కులర్ డిస్ఫంక్షన్, [[వెన్నెముక కండరాల క్షీణత]] ఉన్నాయి.
1978లో, విమల వీరమణి న్యూరోలాజికల్ సొసైటీ ఆఫ్ ఇండియా అధ్యక్షురాలిగా పనిచేసిన మొదటి మహిళగా నిలిచింది. ఆమె ఢిల్లీ న్యూరోలాజికల్ గ్రూపులో వ్యవస్థాపక సభ్యురాలు, ఢిల్లీ న్యూరాలజికల్ అసోసియేషన్ కు పూర్వగామి.<ref>{{Cite web|title=Official Website of Delhi Neurological Association - DNA Delhi|url=https://www.dnadelhi.in/|access-date=2020-11-05|website=DNADELHI|language=en-US}}</ref> 1975లో, ఆమె [[బ్యాంకాక్]] లో జరిగిన ఆసియా అండ్ ఓషియానియన్ కాంగ్రెస్ ఆఫ్ న్యూరాలజీకి హాజరయింది, [[బెంగళూరు]]<nowiki/>లో మూర్ఛపై జరిగిన WHO/IAMS సెమినార్ కు జాతీయ సలహాదారుగా ఉన్నది.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=TCAgAQAAMAAJ&q=Vimla+Virmani|title=Report|last=All-India Institute of Medical Sciences|date=1975|pages=151|language=en}}</ref> ఆమె 1976లో ఎడిన్బర్గ్ రాయల్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫిజిషియన్స్ ఫెలోగా ఎంపికైంది.
== వ్యక్తిగత జీవితం ==
విమల వీరమణి 1999లో 80 సంవత్సరాల వయసులో మరణించింది. ఆమె పేరు మీద నెలకొలిపిన (విమ్లా విర్మానీ) అవార్డు అనేది కాంస్య పతకం, నేషనల్ అకాడమీ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ ప్రతి సంవత్సరం ఇచ్చే నగదు బహుమతి. ఈ అవార్డు గ్రహీతలలో [[ఎం. వి. పద్మ శ్రీవాస్తవ]], మానస్ కుమార్ మండల్ ఉన్నారు.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Y5ExDwAAQBAJ&q=Vimla+Virmani&pg=PA152|title=The PADMA ACHIEVERS 2016|last=Disha Experts|date=2017-08-05|publisher=Disha Publications|isbn=978-93-85846-64-9|pages=152|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=nP_HBAAAQBAJ&q=Vimla+Virmani&pg=PR11|title=Understanding Facial Expressions in Communication: Cross-cultural and Multidisciplinary Perspectives|last=Mandal|first=Manas K.|last2=Awasthi|first2=Avinash|date=2014-10-10|publisher=Springer|isbn=978-81-322-1934-7|pages=xi|language=en}}</ref>
== మూలాలు ==
[[వర్గం:1999 మరణాలు]]
[[వర్గం:1919 జననాలు]]
[[వర్గం:Articles with hCards]]
cne8m9f0y941990647copptovbmy3iv
అరుంధతీవ్రతము
0
513928
4989455
2026-10-27T03:04:02Z
యర్రా రామారావు
28161
యర్రా రామారావు, [[అరుంధతీవ్రతము]] పేజీని [[అరుంధతీవ్రతం]] కు తరలించారు
4989455
wikitext
text/x-wiki
#దారిమార్పు [[అరుంధతీవ్రతం]]
b192gr1ap2xktps0gij3f7ds9686xi2
షాక్ (రక్తప్రసరణ సంబంధిత)
0
513929
4989530
2026-10-27T06:58:06Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1456229|Shock_(circulatory)]] to:te #mdwikicx
4989530
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =Shock
|synonym =Circulatory shock
|image =Shock_video.webm
|image_size =320px
|image_thumbtime =94
|alt =
|caption =Video explanation
|pronounce =
|specialty =[[Critical care medicine]]
|symptoms ='''Initial''': Weakness, fast heart rate, fast breathing, sweating, anxiety, increased thirst<ref name=ITLSPg172>{{cite book |title=International Trauma Life Support for Emergency Care Providers |date=2018 |publisher=Pearson Education Limited |isbn=978-1292-17084-8 |pages=172–173 |edition=8}}</ref><br>'''Later''': Confusion, [[unconsciousness]], [[cardiac arrest]]<ref name=ITLSPg172 />
|complications =
|onset =
|duration =
|types =[[Hypovolemia#Stages of hypovolemic shock|Low volume]], [[cardiogenic shock|cardiogenic]], [[Obstructive shock|obstructive]], [[distributive shock|distributive]]<ref name=ATLS2018>{{cite book|title=ATLS - Advanced Trauma Life Support - Student Course Manual|date=2018|publisher=American College of Surgeons|isbn=978-78-0-9968267|pages=43–52, 135|edition=10}}</ref>
|causes ='''Low volume''': Bleeding, vomiting, [[pancreatitis]]<ref name=ITLSPg172 /><br>'''Cardiogenic''': [[heart attack]], [[cardiac contusion]]<ref name=ITLSPg172 /><br>'''Obstructive''': [[Cardiac tamponade]], [[tension pneumothorax]]<ref name=ITLSPg172 /><br>'''Distributive''': [[Sepsis]], [[spinal cord injury]], certain [[overdose]]s<ref name=ITLSPg172 />
|risks =
|diagnosis =Based on symptoms, [[physical exam]], laboratory tests<ref name=ATLS2018 />
|differential =
|prevention =
|treatment =Based on the underlying cause<ref name=ATLS2018 />
|medication =[[Intravenous therapy|Intravenous fluid]], [[vasopressors]]<ref name=ATLS2018 />
|prognosis =Risk of death 20 to 50%<ref name=Tab2010>{{cite book |last1=Tabas |first1=Jeffrey |last2=Reynolds |first2=Teri |title=High Risk Emergencies, An Issue of Emergency Medicine Clinics - E-Book |date=2010 |publisher=Elsevier Health Sciences |isbn=978-1455700257 |page=58 |url=https://books.google.com/books?id=Ac_XI7P3CKwC&pg=PA58 |access-date=2020-09-20 |archive-date=2021-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210829055040/https://books.google.com/books?id=Ac_XI7P3CKwC&pg=PA58 |url-status=live }}</ref>
|frequency =1.2 million per year (USA)<ref name=Tab2010 />
|deaths =
}}
షాక్ అనేది [[రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ|ప్రసరణ వ్యవస్థ]] సమస్యల ఫలితంగా శరీర కణజాలాలకు తగినంత రక్త ప్రవాహం లేని స్థితి.<ref name=ITLSPg172 /><ref name="ATLS2018">{{Cite book|title=ATLS - Advanced Trauma Life Support - Student Course Manual|date=2018|publisher=American College of Surgeons|isbn=978-78-0-9968267|pages=43–52, 135|edition=10}}</ref> షాక్ ప్రారంభ లక్షణాలు బలహీనత, [[టాకికార్డియా|వేగవంతమైన హృదయ స్పందన రేటు]], వేగవంతమైన శ్వాస, చెమట, ఆందోళన , దాహం పెరగడం వంటివి కావచ్చు.<ref name=ITLSPg172 /> దీని తరువాత గందరగోళం, అపస్మారక స్థితి లేదా [[కార్డియాక్ అరెస్ట్|గుండెపోటు]] ఉండవచ్చు, ఎందుకంటే సమస్యలు మరింత తీవ్రమవుతాయి.<ref name="ITLSPg172">{{Cite book|title=International Trauma Life Support for Emergency Care Providers|date=2018|publisher=Pearson Education Limited|isbn=978-1292-17084-8|pages=172–173|edition=8}}</ref>
అంతర్లీన కారణం ఆధారంగా షాక్ నాలుగు ప్రధాన రకాలుగా విభజించబడిందిః తక్కువ వాల్యూమ్, కార్డియోజెనిక్, అబ్స్ట్రక్టివ్ , డిస్ట్రిబ్యూటివ్ షాక్.<ref name="ATLS2018" /> హైపోవోలెమిక్ షాక్ అని కూడా పిలువబడే తక్కువ వాల్యూమ్ షాక్, రక్తస్రావం, అతిసారం లేదా వాంతులు వల్ల కావచ్చు.<ref name="ITLSPg172" /> కార్డియోజెనిక్ షాక్ [[గుండెపోటు]] లేదా గుండె గాయాల కారణంగా ఉండవచ్చు.<ref name=ITLSPg172 /> అబ్స్ట్రక్టివ్ షాక్ అనేది కార్డియాక్ టాంపోనేడ్ లేదా టెన్షన్ న్యుమోథొరాక్స్ కారణంగా ఉండవచ్చు.<ref name=ITLSPg172 /> డిస్ట్రిబ్యూటివ్ షాక్ [[సెప్సిస్]], [[అనాఫిలాక్సిస్]], ఎగువ వెన్నుపాముకు గాయం లేదా కొన్ని అధిక మోతాదుల కారణంగా ఉండవచ్చు.<ref name=ITLSPg172 />
రోగనిర్ధారణ సాధారణంగా లక్షణాలు, శారీరక పరీక్ష , ప్రయోగశాల పరీక్షల కలయికపై ఆధారపడి ఉంటుంది.<ref name="ATLS2018" /> తగ్గిన పల్స్ ప్రెజర్ ([[రక్తపోటు|సిస్టోలిక్ రక్తపోటు]] మైనస్ డయాస్టోలిక్ రక్త పీడనం) లేదా వేగవంతమైన హృదయ స్పందన రేటు ఆందోళనలను పెంచుతుంది.<ref name="ITLSPg172" /> హృదయ స్పందన రేటు సిస్టోలిక్ రక్తపోటు ద్వారా విభజించబడింది, దీనిని షాక్ ఇండెక్స్ అని పిలుస్తారు (0.8 కంటే ఎక్కువ ఉన్న గుండె రేటు తక్కువ రక్తపోటు లేదా ఒంటరిగా ఉన్న [[టాకికార్డియా|వేగవంతమైన హృదయ స్పందన రేటు]] కంటే ఎక్కువ రోగ నిర్ధారణకు మద్దతు ఇస్తుంది.<ref name="Olaussen">{{Cite paper|title=Review article: shock index for prediction of critical bleeding post-trauma: a systematic review|date=June 2014}}</ref><ref name="Guyton">{{Cite book|last=Guyton|first=Arthur|last2=Hall|first2=John|editor-first=Rebecca|editor-last=Gruliow|title=Textbook of Medical Physiology|edition=11th|year=2006|publisher=Elsevier Inc.|location=Philadelphia, Pennsylvania|isbn=978-0-7216-0240-0|pages=278–288|chapter=Chapter 24: Circulatory Shock and Physiology of Its Treatment}}</ref>
షాక్కు చికిత్స అనేది అంతర్లీన కారణం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.<ref name="ATLS2018" /> ఒక బహిరంగ [[శ్వాస మార్గం|వాయుమార్గం]] , తగినంత [[శ్వాస]] ఏర్పాటు చేయాలి..<ref name=ATLS2018 /> కొనసాగుతున్న ఏదైనా రక్తస్రావం నిలిపివేయబడాలి, దీనికి శస్త్రచికిత్స లేదా ఎంబోలైజేషన్ అవసరం కావచ్చు.<ref name=ATLS2018 /> రింగర్స్ లాక్టేట్ లేదా ప్యాక్ చేసిన ఎర్ర రక్త కణాలు వంటి ఇంట్రావీనస్ ద్రవం తరచుగా ఇవ్వబడుతుంది.<ref name=ATLS2018 /> సాధారణ శరీర ఉష్ణోగ్రత నిర్వహించడానికి చేసే ప్రయత్నాలు కూడా ముఖ్యమైనవి..<ref name=ATLS2018 /> కొన్ని సందర్భాల్లో వాసోప్రెసర్లు ఉపయోగపడవచ్చు.<ref name=ATLS2018 /> షాక్ అనేది సర్వసాధారణం , మరణించే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది.<ref name=Tab2010 /> యునైటెడ్ స్టేట్స్లో ప్రతి సంవత్సరం 12 లక్షల మంది ప్రజలు ఆకస్మిక గదికి వచ్చి, వారికి 20 నుండి 50% మధ్య మరణించే ప్రమాదం ఉంది.<ref name="Tab2010">{{Cite book|last=Tabas|first=Jeffrey|last2=Reynolds|first2=Teri|title=High Risk Emergencies, An Issue of Emergency Medicine Clinics - E-Book|date=2010|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-1455700257|page=58|url=https://books.google.com/books?id=Ac_XI7P3CKwC&pg=PA58|access-date=2020-09-20|archive-date=2021-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829055040/https://books.google.com/books?id=Ac_XI7P3CKwC&pg=PA58}}</ref>
== సూచనలు ==
{{Reflist}}
bdip205m5c4d2z0ntnbcq8h7u61qsug
4989531
4989530
2026-10-27T07:04:15Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989531
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =షాక్
|synonym = సర్క్యులేటరీ షాక్
|image =Shock_video.webm
|image_size =320px
|image_thumbtime =94
|alt =
|caption =వీడియో వివరణ
|pronounce =
|specialty = క్రిటికల్ కేర్ మెడిసిన్
|symptoms ='''ప్రారంభంలో''': బలహీనత, వేగవంతమైన హృదయ స్పందన, వేగవంతమైన శ్వాస, చెమట పట్టడం, ఆందోళన, పెరిగిన దాహం<ref name=ITLSPg172>{{cite book |title=International Trauma Life Support for Emergency Care Providers |date=2018 |publisher=Pearson Education Limited |isbn=978-1292-17084-8 |pages=172–173 |edition=8}}</ref><br>'''తరువాత''': గందరగోళం, అపస్మారక స్థితి , గుండెపోటు<ref name=ITLSPg172 />
|complications =
|onset =
|duration =
|types = తక్కువ పరిమాణం , కార్డియోజెనిక్ , అబ్స్ట్రక్టివ్ , డిస్ట్రిబ్యూటివ్<ref name=ATLS2018>{{cite book|title=ATLS - Advanced Trauma Life Support - Student Course Manual|date=2018|publisher=American College of Surgeons|isbn=978-78-0-9968267|pages=43–52, 135|edition=10}}</ref>
|causes ='''తక్కువ పరిమాణం''':రక్తస్రావం, వాంతులు, ప్యాంక్రియాటైటిస్<ref name=ITLSPg172 /><br>'''కార్డియోజెనిక్''': గుండెపోటు , కార్డియాక్ కంట్యూషన్ <ref name=ITLSPg172 /><br>'''అబ్స్ట్రక్టివ్''': కార్డియాక్ టాంపోనేడ్ , టెన్షన్ న్యుమోథొరాక్స్<ref name=ITLSPg172 /><br>'''డిస్ట్రిబ్యూటివ్''': సెప్సిస్ , వెన్నుపాము గాయం , కొన్ని అధిక మోతాదులు <ref name=ITLSPg172 />
|risks =
|diagnosis =లక్షణాలు, శారీరక పరీక్ష , ప్రయోగశాల పరీక్షల ఆధారంగా<ref name=ATLS2018 />
|differential =
|prevention =
|treatment =అంతర్లీన కారణం ఆధారంగా<ref name=ATLS2018 />
|medication = ఇంట్రావీనస్ ద్రవం , వాసోప్రెసర్లు<ref name=ATLS2018 />
|prognosis =మరణ ప్రమాదం 20 నుండి 50%<ref name=Tab2010>{{cite book |last1=Tabas |first1=Jeffrey |last2=Reynolds |first2=Teri |title=High Risk Emergencies, An Issue of Emergency Medicine Clinics - E-Book |date=2010 |publisher=Elsevier Health Sciences |isbn=978-1455700257 |page=58 |url=https://books.google.com/books?id=Ac_XI7P3CKwC&pg=PA58 |access-date=2020-09-20 |archive-date=2021-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210829055040/https://books.google.com/books?id=Ac_XI7P3CKwC&pg=PA58 |url-status=live }}</ref>
|frequency =సంవత్సరానికి 1.2 మిలియన్లు (USA)<ref name=Tab2010 />
|deaths =
}}
షాక్ అనేది [[రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ|ప్రసరణ వ్యవస్థ]] సమస్యల ఫలితంగా శరీర కణజాలాలకు తగినంత రక్త ప్రవాహం లేని స్థితి.<ref name=ITLSPg172 /><ref name="ATLS2018">{{Cite book|title=ATLS - Advanced Trauma Life Support - Student Course Manual|date=2018|publisher=American College of Surgeons|isbn=978-78-0-9968267|pages=43–52, 135|edition=10}}</ref> షాక్ ప్రారంభ లక్షణాలు బలహీనత, [[టాకికార్డియా|వేగవంతమైన హృదయ స్పందన రేటు]], వేగవంతమైన శ్వాస, చెమట, ఆందోళన , దాహం పెరగడం వంటివి కావచ్చు.<ref name=ITLSPg172 /> దీని తరువాత గందరగోళం, అపస్మారక స్థితి లేదా [[కార్డియాక్ అరెస్ట్|గుండెపోటు]] ఉండవచ్చు, ఎందుకంటే సమస్యలు మరింత తీవ్రమవుతాయి.<ref name="ITLSPg172">{{Cite book|title=International Trauma Life Support for Emergency Care Providers|date=2018|publisher=Pearson Education Limited|isbn=978-1292-17084-8|pages=172–173|edition=8}}</ref>
అంతర్లీన కారణం ఆధారంగా షాక్ నాలుగు ప్రధాన రకాలుగా విభజించబడిందిః తక్కువ వాల్యూమ్, కార్డియోజెనిక్, అబ్స్ట్రక్టివ్ , డిస్ట్రిబ్యూటివ్ షాక్.<ref name="ATLS2018" /> హైపోవోలెమిక్ షాక్ అని కూడా పిలువబడే తక్కువ వాల్యూమ్ షాక్, రక్తస్రావం, అతిసారం లేదా వాంతులు వల్ల కావచ్చు.<ref name="ITLSPg172" /> కార్డియోజెనిక్ షాక్ [[గుండెపోటు]] లేదా గుండె గాయాల కారణంగా ఉండవచ్చు.<ref name=ITLSPg172 /> అబ్స్ట్రక్టివ్ షాక్ అనేది కార్డియాక్ టాంపోనేడ్ లేదా టెన్షన్ న్యుమోథొరాక్స్ కారణంగా ఉండవచ్చు.<ref name=ITLSPg172 /> డిస్ట్రిబ్యూటివ్ షాక్ [[సెప్సిస్]], [[అనాఫిలాక్సిస్]], ఎగువ వెన్నుపాముకు గాయం లేదా కొన్ని అధిక మోతాదుల కారణంగా ఉండవచ్చు.<ref name=ITLSPg172 />
రోగనిర్ధారణ సాధారణంగా లక్షణాలు, శారీరక పరీక్ష , ప్రయోగశాల పరీక్షల కలయికపై ఆధారపడి ఉంటుంది.<ref name="ATLS2018" /> తగ్గిన పల్స్ ప్రెజర్ ([[రక్తపోటు|సిస్టోలిక్ రక్తపోటు]] మైనస్ డయాస్టోలిక్ రక్త పీడనం) లేదా వేగవంతమైన హృదయ స్పందన రేటు ఆందోళనలను పెంచుతుంది.<ref name="ITLSPg172" /> హృదయ స్పందన రేటు సిస్టోలిక్ రక్తపోటు ద్వారా విభజించబడింది, దీనిని షాక్ ఇండెక్స్ అని పిలుస్తారు (0.8 కంటే ఎక్కువ ఉన్న గుండె రేటు తక్కువ రక్తపోటు లేదా ఒంటరిగా ఉన్న [[టాకికార్డియా|వేగవంతమైన హృదయ స్పందన రేటు]] కంటే ఎక్కువ రోగ నిర్ధారణకు మద్దతు ఇస్తుంది.<ref name="Olaussen">{{Cite paper|title=Review article: shock index for prediction of critical bleeding post-trauma: a systematic review|date=June 2014}}</ref><ref name="Guyton">{{Cite book|last=Guyton|first=Arthur|last2=Hall|first2=John|editor-first=Rebecca|editor-last=Gruliow|title=Textbook of Medical Physiology|edition=11th|year=2006|publisher=Elsevier Inc.|location=Philadelphia, Pennsylvania|isbn=978-0-7216-0240-0|pages=278–288|chapter=Chapter 24: Circulatory Shock and Physiology of Its Treatment}}</ref>
షాక్కు చికిత్స అనేది అంతర్లీన కారణం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.<ref name="ATLS2018" /> ఒక బహిరంగ [[శ్వాస మార్గం|వాయుమార్గం]] , తగినంత [[శ్వాస]] ఏర్పాటు చేయాలి..<ref name=ATLS2018 /> కొనసాగుతున్న ఏదైనా రక్తస్రావం నిలిపివేయబడాలి, దీనికి శస్త్రచికిత్స లేదా ఎంబోలైజేషన్ అవసరం కావచ్చు.<ref name=ATLS2018 /> రింగర్స్ లాక్టేట్ లేదా ప్యాక్ చేసిన ఎర్ర రక్త కణాలు వంటి ఇంట్రావీనస్ ద్రవం తరచుగా ఇవ్వబడుతుంది.<ref name=ATLS2018 /> సాధారణ శరీర ఉష్ణోగ్రత నిర్వహించడానికి చేసే ప్రయత్నాలు కూడా ముఖ్యమైనవి..<ref name=ATLS2018 /> కొన్ని సందర్భాల్లో వాసోప్రెసర్లు ఉపయోగపడవచ్చు.<ref name=ATLS2018 /> షాక్ అనేది సర్వసాధారణం , మరణించే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది.<ref name=Tab2010 /> యునైటెడ్ స్టేట్స్లో ప్రతి సంవత్సరం 12 లక్షల మంది ప్రజలు ఆకస్మిక గదికి వచ్చి, వారికి 20 నుండి 50% మధ్య మరణించే ప్రమాదం ఉంది.<ref name="Tab2010">{{Cite book|last=Tabas|first=Jeffrey|last2=Reynolds|first2=Teri|title=High Risk Emergencies, An Issue of Emergency Medicine Clinics - E-Book|date=2010|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-1455700257|page=58|url=https://books.google.com/books?id=Ac_XI7P3CKwC&pg=PA58|access-date=2020-09-20|archive-date=2021-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829055040/https://books.google.com/books?id=Ac_XI7P3CKwC&pg=PA58}}</ref>
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
6ipthqbxm839ur3etk4hhh481igc2xj
4989532
4989531
2026-10-27T07:05:55Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
4989532
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition
|name =షాక్
|synonym = సర్క్యులేటరీ షాక్
|image =Shock_video.webm
|image_size =320px
|image_thumbtime =94
|alt =
|caption =వీడియో వివరణ
|pronounce =
|specialty = క్రిటికల్ కేర్ మెడిసిన్
|symptoms ='''ప్రారంభంలో''': బలహీనత, వేగవంతమైన హృదయ స్పందన, వేగవంతమైన శ్వాస, చెమట పట్టడం, ఆందోళన, పెరిగిన దాహం<ref name=ITLSPg172>{{cite book |title=International Trauma Life Support for Emergency Care Providers |date=2018 |publisher=Pearson Education Limited |isbn=978-1292-17084-8 |pages=172–173 |edition=8}}</ref><br>'''తరువాత''': గందరగోళం, అపస్మారక స్థితి , గుండెపోటు<ref name=ITLSPg172 />
|complications =
|onset =
|duration =
|types = తక్కువ పరిమాణం , కార్డియోజెనిక్ , అబ్స్ట్రక్టివ్ , డిస్ట్రిబ్యూటివ్<ref name=ATLS2018>{{cite book|title=ATLS - Advanced Trauma Life Support - Student Course Manual|date=2018|publisher=American College of Surgeons|isbn=978-78-0-9968267|pages=43–52, 135|edition=10}}</ref>
|causes ='''తక్కువ పరిమాణం''':రక్తస్రావం, వాంతులు, ప్యాంక్రియాటైటిస్<ref name=ITLSPg172 /><br>'''కార్డియోజెనిక్''': గుండెపోటు , కార్డియాక్ కంట్యూషన్ <ref name=ITLSPg172 /><br>'''అబ్స్ట్రక్టివ్''': కార్డియాక్ టాంపోనేడ్ , టెన్షన్ న్యుమోథొరాక్స్<ref name=ITLSPg172 /><br>'''డిస్ట్రిబ్యూటివ్''': సెప్సిస్ , వెన్నుపాము గాయం , కొన్ని అధిక మోతాదులు <ref name=ITLSPg172 />
|risks =
|diagnosis =లక్షణాలు, శారీరక పరీక్ష , ప్రయోగశాల పరీక్షల ఆధారంగా<ref name=ATLS2018 />
|differential =
|prevention =
|treatment =అంతర్లీన కారణం ఆధారంగా<ref name=ATLS2018 />
|medication = ఇంట్రావీనస్ ద్రవం , వాసోప్రెసర్లు<ref name=ATLS2018 />
|prognosis =మరణ ప్రమాదం 20 నుండి 50%<ref name=Tab2010>{{cite book |last1=Tabas |first1=Jeffrey |last2=Reynolds |first2=Teri |title=High Risk Emergencies, An Issue of Emergency Medicine Clinics - E-Book |date=2010 |publisher=Elsevier Health Sciences |isbn=978-1455700257 |page=58 |url=https://books.google.com/books?id=Ac_XI7P3CKwC&pg=PA58 |access-date=2020-09-20 |archive-date=2021-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210829055040/https://books.google.com/books?id=Ac_XI7P3CKwC&pg=PA58 |url-status=live }}</ref>
|frequency =సంవత్సరానికి 1.2 మిలియన్లు (USA)<ref name=Tab2010>{{cite book |last1=Tabas |first1=Jeffrey |last2=Reynolds |first2=Teri |title=High Risk Emergencies, An Issue of Emergency Medicine Clinics - E-Book |date=2010 |publisher=Elsevier Health Sciences |isbn=978-1455700257 |page=58 |url=https://books.google.com/books?id=Ac_XI7P3CKwC&pg=PA58 |access-date=2020-09-20 |archive-date=2021-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210829055040/https://books.google.com/books?id=Ac_XI7P3CKwC&pg=PA58 |url-status=live }}</ref>
|deaths =
}}
షాక్ అనేది [[రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థ|ప్రసరణ వ్యవస్థ]] సమస్యల ఫలితంగా శరీర కణజాలాలకు తగినంత రక్త ప్రవాహం లేని స్థితి.<ref name=ITLSPg172 /><ref name="ATLS2018">{{Cite book|title=ATLS - Advanced Trauma Life Support - Student Course Manual|date=2018|publisher=American College of Surgeons|isbn=978-78-0-9968267|pages=43–52, 135|edition=10}}</ref> షాక్ ప్రారంభ లక్షణాలు బలహీనత, [[టాకికార్డియా|వేగవంతమైన హృదయ స్పందన రేటు]], వేగవంతమైన శ్వాస, చెమట, ఆందోళన , దాహం పెరగడం వంటివి కావచ్చు.<ref name=ITLSPg172 /> దీని తరువాత గందరగోళం, అపస్మారక స్థితి లేదా [[కార్డియాక్ అరెస్ట్|గుండెపోటు]] ఉండవచ్చు, ఎందుకంటే సమస్యలు మరింత తీవ్రమవుతాయి.<ref name="ITLSPg172">{{Cite book|title=International Trauma Life Support for Emergency Care Providers|date=2018|publisher=Pearson Education Limited|isbn=978-1292-17084-8|pages=172–173|edition=8}}</ref>
అంతర్లీన కారణం ఆధారంగా షాక్ నాలుగు ప్రధాన రకాలుగా విభజించబడిందిః తక్కువ వాల్యూమ్, కార్డియోజెనిక్, అబ్స్ట్రక్టివ్ , డిస్ట్రిబ్యూటివ్ షాక్.<ref name="ATLS2018" /> హైపోవోలెమిక్ షాక్ అని కూడా పిలువబడే తక్కువ వాల్యూమ్ షాక్, రక్తస్రావం, అతిసారం లేదా వాంతులు వల్ల కావచ్చు.<ref name="ITLSPg172" /> కార్డియోజెనిక్ షాక్ [[గుండెపోటు]] లేదా గుండె గాయాల కారణంగా ఉండవచ్చు.<ref name=ITLSPg172 /> అబ్స్ట్రక్టివ్ షాక్ అనేది కార్డియాక్ టాంపోనేడ్ లేదా టెన్షన్ న్యుమోథొరాక్స్ కారణంగా ఉండవచ్చు.<ref name=ITLSPg172 /> డిస్ట్రిబ్యూటివ్ షాక్ [[సెప్సిస్]], [[అనాఫిలాక్సిస్]], ఎగువ వెన్నుపాముకు గాయం లేదా కొన్ని అధిక మోతాదుల కారణంగా ఉండవచ్చు.<ref name=ITLSPg172 />
రోగనిర్ధారణ సాధారణంగా లక్షణాలు, శారీరక పరీక్ష , ప్రయోగశాల పరీక్షల కలయికపై ఆధారపడి ఉంటుంది.<ref name="ATLS2018" /> తగ్గిన పల్స్ ప్రెజర్ ([[రక్తపోటు|సిస్టోలిక్ రక్తపోటు]] మైనస్ డయాస్టోలిక్ రక్త పీడనం) లేదా వేగవంతమైన హృదయ స్పందన రేటు ఆందోళనలను పెంచుతుంది.<ref name="ITLSPg172" /> హృదయ స్పందన రేటు సిస్టోలిక్ రక్తపోటు ద్వారా విభజించబడింది, దీనిని షాక్ ఇండెక్స్ అని పిలుస్తారు (0.8 కంటే ఎక్కువ ఉన్న గుండె రేటు తక్కువ రక్తపోటు లేదా ఒంటరిగా ఉన్న [[టాకికార్డియా|వేగవంతమైన హృదయ స్పందన రేటు]] కంటే ఎక్కువ రోగ నిర్ధారణకు మద్దతు ఇస్తుంది.<ref name="Olaussen">{{Cite paper|title=Review article: shock index for prediction of critical bleeding post-trauma: a systematic review|date=June 2014}}</ref><ref name="Guyton">{{Cite book|last=Guyton|first=Arthur|last2=Hall|first2=John|editor-first=Rebecca|editor-last=Gruliow|title=Textbook of Medical Physiology|edition=11th|year=2006|publisher=Elsevier Inc.|location=Philadelphia, Pennsylvania|isbn=978-0-7216-0240-0|pages=278–288|chapter=Chapter 24: Circulatory Shock and Physiology of Its Treatment}}</ref>
షాక్కు చికిత్స అనేది అంతర్లీన కారణం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.<ref name="ATLS2018" /> ఒక బహిరంగ [[శ్వాస మార్గం|వాయుమార్గం]] , తగినంత [[శ్వాస]] ఏర్పాటు చేయాలి..<ref name=ATLS2018 /> కొనసాగుతున్న ఏదైనా రక్తస్రావం నిలిపివేయబడాలి, దీనికి శస్త్రచికిత్స లేదా ఎంబోలైజేషన్ అవసరం కావచ్చు.<ref name=ATLS2018 /> రింగర్స్ లాక్టేట్ లేదా ప్యాక్ చేసిన ఎర్ర రక్త కణాలు వంటి ఇంట్రావీనస్ ద్రవం తరచుగా ఇవ్వబడుతుంది.<ref name=ATLS2018 /> సాధారణ శరీర ఉష్ణోగ్రత నిర్వహించడానికి చేసే ప్రయత్నాలు కూడా ముఖ్యమైనవి..<ref name=ATLS2018 /> కొన్ని సందర్భాల్లో వాసోప్రెసర్లు ఉపయోగపడవచ్చు.<ref name=ATLS2018 /> షాక్ అనేది సర్వసాధారణం , మరణించే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది.<ref name=Tab2010 /> యునైటెడ్ స్టేట్స్లో ప్రతి సంవత్సరం 12 లక్షల మంది ప్రజలు ఆకస్మిక గదికి వచ్చి, వారికి 20 నుండి 50% మధ్య మరణించే ప్రమాదం ఉంది.<ref name="Tab2010">{{Cite book|last=Tabas|first=Jeffrey|last2=Reynolds|first2=Teri|title=High Risk Emergencies, An Issue of Emergency Medicine Clinics - E-Book|date=2010|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-1455700257|page=58|url=https://books.google.com/books?id=Ac_XI7P3CKwC&pg=PA58|access-date=2020-09-20|archive-date=2021-08-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829055040/https://books.google.com/books?id=Ac_XI7P3CKwC&pg=PA58}}</ref>
==మూలాలు==
{{మూలాలజాబితా}}
[[వర్గం:Translated from MDWiki]]
[[వర్గం:వ్యాధులు]]
1655tqgffekx7z6lx4rkowek9v1w8bk
అమైల్ నైట్రైట్
0
513930
4989533
2026-10-27T07:10:36Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1500327|Amyl_nitrite]] to:te #mdwikicx
4989533
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug
|Watchedfields =changed
|verifiedrevid =451716663
|drug_name =Amyl_nitrite
|image =Amyl nitrite Formula V.1.svg
|width =260px
|alt =Chemical structure of amyl nitrite
|image2 =Amyl-nitrite-3D-balls.png
|alt2 =Ball-and-stick model of amyl nitrite
<!--
|type =
<!-- Names -->
|pronounce =
|tradename =
|synonyms =Isoamyl nitrite, nitramyl, 3-methyl-1-nitrosooxybutane, pentyl alcohol nitrite (ambiguous), poppers, banapple gas
|IUPAC_name =(3-methylbutyl) nitrite
<!-- Clinical data -->
|class =
|pregnancy_AU =<!-- A/B1/B2/B3/C/D/X -->
|pregnancy_AU_comment=
|pregnancy_category=
|onset =Within 30 sec<ref name=Pro2020>{{cite web |title=Amyl Nitrite Inhalant - FDA prescribing information, side effects and uses |url=https://www.drugs.com/pro/amyl-nitrite-inhalant.html |website=Drugs.com |access-date=13 October 2020 |language=en |archive-date=3 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210503001158/https://www.drugs.com/pro/amyl-nitrite-inhalant.html |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210503001158/https://www.drugs.com/pro/amyl-nitrite-inhalant.html |date=3 May 2021 }}</ref>
|duration_of_action=About 4 min<ref name=Pro2020 />
|Drugs.com =
|MedlinePlus =
<!-- Chemical and physical data -->
|C =5
|H =11
|N =1
|O =2
|SMILES =O=NOCCCCC
|StdInChI =1S/C5H11NO2/c1-2-3-4-5-8-6-7/h2-5H2,1H3
|StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChIKey =CSDTZUBPSYWZDX-UHFFFAOYSA-N
|StdInChIKey_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|density =0.872
|melting_point =
|boiling_point =99
|solubility =Slightly soluble
}}
'''అమైల్ నైట్రైట్''' ఒక [[రసాయన సమ్మేళనం]] , ఔషధం.<ref name="Fish2012">{{Cite book|last=Fisher|first=Gary L.|last2=Roget|first2=Nancy A.|title=Encyclopedia of Substance Abuse Prevention, Treatment, and Recovery|date=2012|publisher=SAGE Publications|isbn=978-1-4522-6601-5|page=71|url=https://books.google.ca/books?id=DFR2AwAAQBAJ&pg=PT105|language=en|access-date=2020-11-11|archive-date=2021-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210505175008/https://books.google.ca/books?id=DFR2AwAAQBAJ&pg=PT105}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014153115/https://books.google.ca/books?id=DFR2AwAAQBAJ&pg=PT105|date=2022-10-14}}</ref><ref name=Stim2002>{{cite book |last1=Stimmel |first1=Barry |title=Alcoholism, Drug Addiction, and the Road to Recovery: Life on the Edge |date=2002 |publisher=Psychology Press |isbn=978-0-7890-0553-3 |page=274 |url=https://books.google.ca/books?id=NhafwMN7F3gC&pg=PA274 |language=en |access-date=2020-11-11 |archive-date=2021-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210505175007/https://books.google.ca/books?id=NhafwMN7F3gC&pg=PA274 |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014153051/https://books.google.ca/books?id=NhafwMN7F3gC&pg=PA274 |date=2022-10-14 }}</ref> ఔషధంగా దీనిని [[యాంజైన|గుండె సంబంధిత ఛాతీ నొప్పి]] , [[సైనైడ్ విషప్రయోగం]] కోసం ఉపయోగిస్తున్నారు.<ref name="Pro2020">{{Cite web|title=Amyl Nitrite Inhalant - FDA prescribing information, side effects and uses|url=https://www.drugs.com/pro/amyl-nitrite-inhalant.html|website=Drugs.com|access-date=13 October 2020|language=en|archive-date=3 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503001158/https://www.drugs.com/pro/amyl-nitrite-inhalant.html|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210503001158/https://www.drugs.com/pro/amyl-nitrite-inhalant.html|date=3 May 2021}}</ref><ref name=Fish2012>{{cite book |last1=Fisher |first1=Gary L. |last2=Roget |first2=Nancy A. |title=Encyclopedia of Substance Abuse Prevention, Treatment, and Recovery |date=2012 |publisher=SAGE Publications |isbn=978-1-4522-6601-5 |page=71 |url=https://books.google.ca/books?id=DFR2AwAAQBAJ&pg=PT105 |language=en |access-date=2020-11-11 |archive-date=2021-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210505175008/https://books.google.ca/books?id=DFR2AwAAQBAJ&pg=PT105 |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014153115/https://books.google.ca/books?id=DFR2AwAAQBAJ&pg=PT105 |date=2022-10-14 }}</ref> ఛాతీ నొప్పికి బదులుగా నైట్రోగ్లిజరిన్ ఇప్పుడు సాధారణంగా ఉపయోగించబడుతుంది.<ref name="Stim2002">{{Cite book|last=Stimmel|first=Barry|title=Alcoholism, Drug Addiction, and the Road to Recovery: Life on the Edge|date=2002|publisher=Psychology Press|isbn=978-0-7890-0553-3|page=274|url=https://books.google.ca/books?id=NhafwMN7F3gC&pg=PA274|language=en|access-date=2020-11-11|archive-date=2021-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210505175007/https://books.google.ca/books?id=NhafwMN7F3gC&pg=PA274}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014153051/https://books.google.ca/books?id=NhafwMN7F3gC&pg=PA274|date=2022-10-14}}</ref> ఇది ఒక వ్యక్తిని అధిక బరువుతో , లైంగిక పనితీరును మెరుగుపరుస్తుందని వాదనలతో పీల్చడం ద్వారా వినోదాత్మకంగా కూడా ఉపయోగించబడుతుంది.<ref name=Pro2020 /><ref name=Stim2002 /> ప్రభావాలు 30 సెకన్లలో ప్రారంభమవుతాయి , సుమారు 4 నిమిషాల పాటు కొనసాగుతాయి.<ref name=Pro2020 />
సాధారణ దుష్ప్రభావాలలో తలనొప్పి, చర్మం చిట్లడం , తేలికపాటి తలనొప్పి ఉండవచ్చు.<ref name="Pro2020" /> ఇతర దుష్ప్రభావాలలో మూర్ఛపోవడం, మూత్రాశయం నియంత్రణ కోల్పోవడం, తక్కువ రక్తపోటు , వికారం ఉండవచ్చు.<ref name=Pro2020 /> పెద్ద మోతాదులు మెథెమోగ్లోబినేమియా దారితీయవచ్చు.<ref name=Pro2020 /> దాని ప్రభావాలకు సహనం అది నిలిపివేయబడిన తర్వాత ఉపసంహరణతో సంభవించవచ్చు.<ref name="Fish2012" /> ఇది వాసన కలిగిన పసుపు ద్రవం, దీనిని ఫలంగా వర్ణించారు.<ref name="Fish2008">{{Cite book|last=Rietschel|first=Robert L.|last2=Fowler|first2=Joseph F.|last3=Fisher|first3=Alexander A.|title=Fisher's Contact Dermatitis|date=2008|publisher=PMPH-USA|isbn=978-1-55009-378-0|page=49|url=https://books.google.ca/books?id=dQBAzfyCeQ8C&pg=PA49|language=en|access-date=2020-11-11|archive-date=2021-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503224512/https://books.google.ca/books?id=dQBAzfyCeQ8C&pg=PA49}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014153052/https://books.google.ca/books?id=dQBAzfyCeQ8C&pg=PA49|date=2022-10-14}}</ref><ref name=Fish2012 /> వైద్యపరంగా ఇది రక్త నాళాలను విస్తరించడం ద్వారా పనిచేస్తుంది.<ref name=Fish2012 />
అమైల్ నైట్రైట్ 1844లో మొదటిసారిగా నమోదు చేయబడింది, 1867లో వైద్య ఉపయోగంలోకి వచ్చింది.<ref>{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=XXX|url=https://books.google.com/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PAXXX|language=en|access-date=2020-09-19|archive-date=2021-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503001158/https://books.google.com/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PAXXX}}</ref> ఇది సాధారణ ఔషధంగా అందుబాటులో ఉండేది, అయితే, యునైటెడ్ స్టేట్స్లో వైద్య ఉపయోగం కోసం ఇకపై ఆమోదించబడలేదు.<ref name="Faun2008">{{Cite book|last=Fraunfelder|first=Frederick T.|last2=Fraunfelder|first2=Frederick W.|last3=Chambers|first3=Wiley A.|title=Drug-Induced Ocular Side Effects: Clinical Ocular Toxicology E-Book|date=2008|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-31985-0|page=164|url=https://books.google.ca/books?id=6bqXBAAAQBAJ&pg=PA164|language=en|access-date=2020-10-13|archive-date=2021-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503001158/https://books.google.ca/books?id=6bqXBAAAQBAJ&pg=PA164}}</ref><ref name="Pro2020" /> ఇది 1960లలో ముఖ్యంగా యునైటెడ్ స్టేట్స్లోని గే కమ్యూనిటీ ద్వారా సాధారణ వినోద ఉపయోగంలోకి వచ్చింది.<ref name=Fish2012 /><ref name="Fish2008" /> సాధారణ వీధి పేర్లలో "పాపర్స్" , "ముత్యాలు" ఉన్నాయి.<ref name="Fish2012" /> బ్యూటిల్ నైట్రైట్, ఐసోబ్యూటిల్ నైట్రైట్లను కొన్నిసార్లు వినోద వినియోగం కోసం అమైల్ నైట్రైట్ అని చెప్పుకుంటూ అమ్ముతారు.<ref name=Fish2012 />
== సూచనలు ==
<references />
8nhlcbdjzkx7o8dyc039mpcawsxnan9
4989535
4989533
2026-10-27T07:14:19Z
Batthini Vinay Kumar Goud
78298
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1500327|Amyl_nitrite]] to:te #mdwikicx
4989535
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug
|Watchedfields =changed
|verifiedrevid =451716663
|drug_name =Amyl_nitrite
|image =Amyl nitrite Formula V.1.svg
|width =260px
|alt =Chemical structure of amyl nitrite
|image2 =Amyl-nitrite-3D-balls.png
|alt2 =Ball-and-stick model of amyl nitrite
<!--
|type =
<!-- Names -->
|pronounce =
|tradename =
|synonyms =Isoamyl nitrite, nitramyl, 3-methyl-1-nitrosooxybutane, pentyl alcohol nitrite (ambiguous), poppers, banapple gas
|IUPAC_name =(3-methylbutyl) nitrite
<!-- Clinical data -->
|class =
|pregnancy_AU =<!-- A/B1/B2/B3/C/D/X -->
|pregnancy_AU_comment=
|pregnancy_category=
|onset =Within 30 sec<ref name=Pro2020>{{cite web |title=Amyl Nitrite Inhalant - FDA prescribing information, side effects and uses |url=https://www.drugs.com/pro/amyl-nitrite-inhalant.html |website=Drugs.com |access-date=13 October 2020 |language=en |archive-date=3 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210503001158/https://www.drugs.com/pro/amyl-nitrite-inhalant.html |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210503001158/https://www.drugs.com/pro/amyl-nitrite-inhalant.html |date=3 May 2021 }}</ref>
|duration_of_action=About 4 min<ref name=Pro2020 />
|Drugs.com =
|MedlinePlus =
<!-- Chemical and physical data -->
|C =5
|H =11
|N =1
|O =2
|SMILES =O=NOCCCCC
|StdInChI =1S/C5H11NO2/c1-2-3-4-5-8-6-7/h2-5H2,1H3
|StdInChI_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|StdInChIKey =CSDTZUBPSYWZDX-UHFFFAOYSA-N
|StdInChIKey_Ref ={{stdinchicite|correct|chemspider}}
|density =0.872
|melting_point =
|boiling_point =99
|solubility =Slightly soluble
}}
'''అమైల్ నైట్రైట్''' ఒక [[రసాయన సమ్మేళనం]] , ఔషధం.<ref name="Fish2012">{{Cite book|last=Fisher|first=Gary L.|last2=Roget|first2=Nancy A.|title=Encyclopedia of Substance Abuse Prevention, Treatment, and Recovery|date=2012|publisher=SAGE Publications|isbn=978-1-4522-6601-5|page=71|url=https://books.google.ca/books?id=DFR2AwAAQBAJ&pg=PT105|language=en|access-date=2020-11-11|archive-date=2021-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210505175008/https://books.google.ca/books?id=DFR2AwAAQBAJ&pg=PT105}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014153115/https://books.google.ca/books?id=DFR2AwAAQBAJ&pg=PT105|date=2022-10-14}}</ref><ref name=Stim2002>{{cite book |last1=Stimmel |first1=Barry |title=Alcoholism, Drug Addiction, and the Road to Recovery: Life on the Edge |date=2002 |publisher=Psychology Press |isbn=978-0-7890-0553-3 |page=274 |url=https://books.google.ca/books?id=NhafwMN7F3gC&pg=PA274 |language=en |access-date=2020-11-11 |archive-date=2021-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210505175007/https://books.google.ca/books?id=NhafwMN7F3gC&pg=PA274 |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014153051/https://books.google.ca/books?id=NhafwMN7F3gC&pg=PA274 |date=2022-10-14 }}</ref> ఔషధంగా దీనిని [[యాంజైన|గుండె సంబంధిత ఛాతీ నొప్పి]] , [[సైనైడ్ విషప్రయోగం]] కోసం ఉపయోగిస్తున్నారు.<ref name="Pro2020">{{Cite web|title=Amyl Nitrite Inhalant - FDA prescribing information, side effects and uses|url=https://www.drugs.com/pro/amyl-nitrite-inhalant.html|website=Drugs.com|access-date=13 October 2020|language=en|archive-date=3 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503001158/https://www.drugs.com/pro/amyl-nitrite-inhalant.html|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210503001158/https://www.drugs.com/pro/amyl-nitrite-inhalant.html|date=3 May 2021}}</ref><ref name=Fish2012>{{cite book |last1=Fisher |first1=Gary L. |last2=Roget |first2=Nancy A. |title=Encyclopedia of Substance Abuse Prevention, Treatment, and Recovery |date=2012 |publisher=SAGE Publications |isbn=978-1-4522-6601-5 |page=71 |url=https://books.google.ca/books?id=DFR2AwAAQBAJ&pg=PT105 |language=en |access-date=2020-11-11 |archive-date=2021-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210505175008/https://books.google.ca/books?id=DFR2AwAAQBAJ&pg=PT105 |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014153115/https://books.google.ca/books?id=DFR2AwAAQBAJ&pg=PT105 |date=2022-10-14 }}</ref> ఛాతీ నొప్పికి బదులుగా నైట్రోగ్లిజరిన్ ఇప్పుడు సాధారణంగా ఉపయోగించబడుతుంది.<ref name="Stim2002">{{Cite book|last=Stimmel|first=Barry|title=Alcoholism, Drug Addiction, and the Road to Recovery: Life on the Edge|date=2002|publisher=Psychology Press|isbn=978-0-7890-0553-3|page=274|url=https://books.google.ca/books?id=NhafwMN7F3gC&pg=PA274|language=en|access-date=2020-11-11|archive-date=2021-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210505175007/https://books.google.ca/books?id=NhafwMN7F3gC&pg=PA274}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014153051/https://books.google.ca/books?id=NhafwMN7F3gC&pg=PA274|date=2022-10-14}}</ref> ఇది ఒక వ్యక్తిని అధిక బరువుతో, లైంగిక పనితీరును మెరుగుపరుస్తుందని వాదనలతో పీల్చడం ద్వారా వినోదాత్మకంగా కూడా ఉపయోగించబడుతుంది.<ref name=Pro2020 /><ref name=Stim2002 /> ప్రభావాలు 30 సెకన్లలో ప్రారంభమవుతాయి , సుమారు 4 నిమిషాల పాటు కొనసాగుతాయి.<ref name=Pro2020 />
సాధారణ దుష్ప్రభావాలలో తలనొప్పి, చర్మం చిట్లడం , తేలికపాటి తలనొప్పి ఉండవచ్చు.<ref name="Pro2020" /> ఇతర దుష్ప్రభావాలలో మూర్ఛపోవడం, మూత్రాశయం నియంత్రణ కోల్పోవడం, తక్కువ రక్తపోటు , వికారం ఉండవచ్చు.<ref name=Pro2020 /> పెద్ద మోతాదులు మెథెమోగ్లోబినేమియా దారితీయవచ్చు.<ref name=Pro2020 /> దాని ప్రభావాలకు సహనం అది నిలిపివేయబడిన తర్వాత ఉపసంహరణతో సంభవించవచ్చు.<ref name="Fish2012" /> ఇది వాసన కలిగిన పసుపు ద్రవం, దీనిని ఫలంగా వర్ణించారు.<ref name="Fish2008">{{Cite book|last=Rietschel|first=Robert L.|last2=Fowler|first2=Joseph F.|last3=Fisher|first3=Alexander A.|title=Fisher's Contact Dermatitis|date=2008|publisher=PMPH-USA|isbn=978-1-55009-378-0|page=49|url=https://books.google.ca/books?id=dQBAzfyCeQ8C&pg=PA49|language=en|access-date=2020-11-11|archive-date=2021-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503224512/https://books.google.ca/books?id=dQBAzfyCeQ8C&pg=PA49}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221014153052/https://books.google.ca/books?id=dQBAzfyCeQ8C&pg=PA49|date=2022-10-14}}</ref><ref name=Fish2012 /> వైద్యపరంగా ఇది రక్త నాళాలను విస్తరించడం ద్వారా పనిచేస్తుంది.<ref name=Fish2012 />
అమైల్ నైట్రైట్ 1844లో మొదటిసారిగా నమోదు చేయబడింది, 1867లో వైద్య ఉపయోగంలోకి వచ్చింది.<ref>{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=XXX|url=https://books.google.com/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PAXXX|language=en|access-date=2020-09-19|archive-date=2021-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503001158/https://books.google.com/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PAXXX}}</ref> ఇది సాధారణ ఔషధంగా అందుబాటులో ఉండేది, అయితే, యునైటెడ్ స్టేట్స్లో వైద్య ఉపయోగం కోసం ఇకపై ఆమోదించబడలేదు.<ref name="Faun2008">{{Cite book|last=Fraunfelder|first=Frederick T.|last2=Fraunfelder|first2=Frederick W.|last3=Chambers|first3=Wiley A.|title=Drug-Induced Ocular Side Effects: Clinical Ocular Toxicology E-Book|date=2008|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0-323-31985-0|page=164|url=https://books.google.ca/books?id=6bqXBAAAQBAJ&pg=PA164|language=en|access-date=2020-10-13|archive-date=2021-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210503001158/https://books.google.ca/books?id=6bqXBAAAQBAJ&pg=PA164}}</ref><ref name="Pro2020" /> ఇది 1960లలో ముఖ్యంగా యునైటెడ్ స్టేట్స్లోని గే కమ్యూనిటీ ద్వారా సాధారణ వినోద ఉపయోగంలోకి వచ్చింది.<ref name="Fish2012" /><ref name="Fish2008" /> సాధారణ వీధి పేర్లలో "పాపర్స్" , "ముత్యాలు" ఉన్నాయి.<ref name="Fish2012" /> బ్యూటిల్ నైట్రైట్, ఐసోబ్యూటిల్ నైట్రైట్లను కొన్నిసార్లు వినోద వినియోగం కోసం అమైల్ నైట్రైట్ అని చెప్పుకుంటూ అమ్ముతారు.<ref name=Fish2012 />
== సూచనలు ==
<references />
f4kluhqczwc0g1f73nwi4msr6hccq9s
పర్యావరణ కళ
0
513931
4989604
2026-10-27T08:47:45Z
Pranayraj1985
29393
"[[:en:Special:Redirect/revision/1371434027|Environmental art]]" పేజీని అనువదించి సృష్టించారు
4989604
wikitext
text/x-wiki
[[File:Sandworm_by_Marco_Casagrande_@_Wenduine,_Belgium.jpg|thumb| మార్కో కాసాగ్రాండే, ''సాండ్వార్మ్'', బ్యూఫోర్ట్04 ట్రైనియల్ ఆఫ్ కాంటెంపరరీ ఆర్ట్, వెండూయిన్, బెల్జియం, 2012.]]
'''పర్యావరణ కళ''' అనేది కళలో ప్రకృతి పట్ల చారిత్రక విధానాలు, ఇటీవలి [[జీవావరణ శాస్త్రం|పర్యావరణ]], రాజకీయ ప్రేరేపిత రకాల రచనలను కలిగి ఉన్న కళాత్మక పద్ధతుల శ్రేణి. <ref name="Profusion">{{Cite web|last=Bower|first=Sam|year=2010|title=A Profusion of Terms|url=http://greenmuseum.org/generic_content.php?ct_id=306|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140201203816/http://greenmuseum.org/generic_content.php?ct_id=306|archive-date=1 February 2014|access-date=29 January 2014|publisher=greenmuseum.org}}</ref> <ref name="WEAD">{{Cite web|last=Steinman|first=Susan|title=WEAD, Women Environmental Artists Directory|url=http://weadartists.org|access-date=3 February 2014|publisher=WEAD, Women Environmental Artists Directory}}</ref> పర్యావరణ కళ, ఉదాహరణకు మట్టిని [[శిల్పం|శిల్పకళా వస్తువుగా]] ఉపయోగించే స్మారక మట్టి పనుల వంటి రూపపరమైన ఆందోళనల నుండి, సామాజిక ఆందోళనలకు సంబంధించి వ్యవస్థలు, ప్రక్రియలు, దృగ్విషయాలతో లోతైన సంబంధం వైపు పరిణామం చెందింది. 1990లలో నైతిక, పునరుద్ధరణ వైఖరి ఆవిర్భవించడంతో సమీకృత సామాజిక, పర్యావరణ విధానాలు అభివృద్ధి చెందాయి. వాతావరణ మార్పు సామాజిక, సాంస్కృతిక అంశాలు ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంటున్నందున, ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరిగే ప్రదర్శనలలో పర్యావరణ కళ ఒక ప్రధాన కేంద్ర బిందువుగా మారింది.
"పర్యావరణ కళ" అనే పదం తరచుగా "పర్యావరణ" సంబంధిత ఆందోళనలను కలిగి ఉంటుంది కానీ వాటికి మాత్రమే పరిమితం కాదు. <ref>{{Cite web|last=Weintraub|first=Linda|title=Untangling Eco from Enviro|url=http://lindaweintraub.com/blog/item/untangling-eco-from-enviro|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150518104043/http://lindaweintraub.com/blog/item/untangling-eco-from-enviro|archive-date=18 May 2015|access-date=8 February 2014|publisher=Artnow Publications}}</ref> ఇది ప్రధానంగా సహజ పదార్థాలను ఉపయోగించి ప్రకృతితో కళాకారుడి అనుబంధాన్ని చాటిచెబుతుంది. <ref name="Profusion" /> <ref name="WEAD" /> చారిత్రక భూ/భూ కళ, అభివృద్ధి చెందుతున్న పర్యావరణ కళా రంగంతో సంబంధం పెట్టుకొని చూసినప్పుడు ఈ భావన ఉత్తమంగా అర్థమవుతుంది. పర్యావరణ కళాకారులు విజ్ఞానశాస్త్రం, తత్వశాస్త్రం నుండి ఆలోచనలను స్వీకరిస్తారు కాబట్టి, ఈ రంగం బహుళవిషయకమైనది. ఈ పద్ధతిలో సాంప్రదాయ మీడియా, నూతన మీడియా, విమర్శనాత్మక సామాజిక ఉత్పత్తి రూపాలు ఉంటాయి. ఈ పని గ్రామీణ, శివారు, పట్టణ ప్రాంతాలతో పాటు పట్టణ/గ్రామీణ పారిశ్రామిక ప్రాంతాల వరకు పూర్తి స్థాయి భూభాగ/పర్యావరణ పరిస్థితులను కలిగి ఉంటుంది.
== చరిత్ర: ప్రకృతి దృశ్య చిత్రలేఖనం, ప్రాతినిధ్యం ==
[[File:Claude_Monet_-_Waterloo_Bridge,_London.jpg|కుడి|thumb| [[క్లాడ్ మోనెట్]], ''వాటర్లూ బ్రిడ్జ్, లండన్'']]
పర్యావరణ కళ బహుశా పాలియోలిథిక్ [[శిలాగుహ చిత్రకళ|గుహ చిత్రాలతో]] ప్రారంభమైందని చెప్పవచ్చు. ఇప్పటివరకు ఎలాంటి ప్రకృతి దృశ్య చిత్రాలు కనుగొనబడనప్పటికీ, ఆ గుహ చిత్రాలు [[హోమో|తొలి మానవులకు]] ముఖ్యమైన జంతువులు, మానవ రూపాల వంటి ప్రకృతిలోని ఇతర అంశాలను సూచించాయి. "అవి ప్రకృతికి సంబంధించిన చరిత్రపూర్వ పరిశీలనలు. ఏదో ఒక విధంగా, శతాబ్దాలుగా ప్రకృతి సృజనాత్మక కళకు ప్రాధాన్యత గల ఇతివృత్తంగా మిగిలిపోయింది." <ref>{{Cite web|title=The Landscape in Art: Nature in the Crosshairs of an Age-Old Debate - ARTES MAGAZINE|url=http://www.artesmagazine.com/2010/11/the-landscape-in-art-nature-in-the-crosshairs-of-an-age-old-debate/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160404205809/http://www.artesmagazine.com/2010/11/the-landscape-in-art-nature-in-the-crosshairs-of-an-age-old-debate/|archive-date=2016-04-04|access-date=2016-05-09|website=ARTES MAGAZINE|language=en-US}}</ref> పర్యావరణ కళ మరింత ఆధునిక ఉదాహరణలు ప్రకృతి దృశ్య చిత్రలేఖనం, ప్రాతినిధ్యం నుండి ఉద్భవించాయి. కళాకారులు అక్కడికక్కడే చిత్రాలు గీసినప్పుడు, వారు తమ చుట్టూ ఉన్న పర్యావరణంతో, అక్కడి వాతావరణంతో గాఢమైన అనుబంధాన్ని పెంచుకుని, ఆ నిశిత పరిశీలనలను తమ చిత్ర ఫలకాలపైకి తీసుకువచ్చారు. [[జాన్ కాన్స్టేబుల్|జాన్ కాన్స్టబుల్]] ఆకాశ చిత్రాలు "ప్రకృతిలోని ఆకాశాన్ని చాలా దగ్గరగా ప్రతిబింబిస్తాయి". [[క్లాడ్ మోనెట్]] ' హౌసెస్ ఆఫ్ పార్లమెంట్' సిరీస్, పర్యావరణంతో కళాకారుడికి ఉన్న అనుబంధానికి కూడా ఒక ఉదాహరణ. "నాకు, ఒక ప్రకృతి దృశ్యం దానికదే ఉనికిలో లేదు, ఎందుకంటే దాని స్వరూపం ప్రతి క్షణం మారుతుంది; కానీ చుట్టూ ఉన్న వాతావరణం, గాలి, కాంతి దానికి జీవం పోస్తాయి, ఇవి నిరంతరం మారుతూ ఉంటాయి, నాకు, చుట్టూ ఉన్న వాతావరణం మాత్రమే విషయాలకు వాటి నిజమైన విలువను ఇస్తుంది." <ref>{{Cite book|title=Monet: Nature into Art|last=House|first=John|publisher=Yale Univ. Press|year=1986|isbn=978-0-300-03785-2|location=London|page=221}}
</ref>
[[File:Diane_Burko_Waters_Glacier_and_Bucks_2013_Sensing_Change.jpg|thumb| డయాన్ బుర్కో, ''వాటర్స్ గ్లేసియర్, బక్స్'', 2013]]
డయాన్ బుర్కో వంటి సమకాలీన చిత్రకారులు పర్యావరణ సమస్యలను తెలియజేయడానికి, వాతావరణ మార్పుపై దృష్టిని ఆకర్షించడానికి సహజ దృగ్విషయాలను— కాలక్రమేణా దాని మార్పును—చిత్రీకరిస్తారు. <ref>{{Cite news|title=Diane Burko's Polar Images Document Climate Change|last=Arntzenius|first=Linda|date=September 5, 2013|work=Town Topics}}</ref> అలెక్సిస్ రాక్మాన్ ప్రకృతి దృశ్యాలు వాతావరణ మార్పు, జన్యు ఇంజనీరింగ్ ద్వారా ఇతర జాతులతో మానవజాతి జోక్యాల గురించి వ్యంగ్య దృక్పథాన్ని చిత్రీకరిస్తాయి.
== సాంప్రదాయ శిల్ప రూపాలను సవాలు చేయడం ==
[[File:Observatorium_Robert_Morris_1.JPG|thumb| రాబర్ట్ మోరిస్, ''అబ్జర్వేటోరియం'', నెదర్లాండ్స్]]
ఒక [[కళా ఉద్యమం|కళా ఉద్యమంగా]] పర్యావరణ కళ అభివృద్ధి 1960ల చివరలో, 1970ల ప్రారంభంలో మొదలైంది. దాని ప్రారంభ దశలలో, ఇది ఎక్కువగా శిల్పకళతో ముడిపడి ఉండేది—ముఖ్యంగా సైట్-స్పెసిఫిక్ ఆర్ట్, ల్యాండ్ ఆర్ట్, ఆర్టే పోవెరా —ఎందుకంటే సాంప్రదాయ శిల్ప రూపాలు, పద్ధతులు కాలం చెల్లినవిగా, సహజ పర్యావరణంతో సామరస్యం లేనివిగా భావించబడటంతో, వాటిపై విమర్శలు పెరగడంతో ఇది ఉద్భవించింది.
1968 అక్టోబర్లో, రాబర్ట్ స్మిత్సన్ న్యూయార్క్ నగరంలోని డ్వాన్ గ్యాలరీలో “ఎర్త్వర్క్స్” అనే పేరుతో ఒక ప్రదర్శనను నిర్వహించారు. ప్రదర్శనలోని కళాఖండాలు ప్రదర్శన, అమ్మకాలకు సంబంధించిన సాంప్రదాయ భావనలకు స్పష్టమైన సవాలును విసిరాయి, ఎందుకంటే అవి సేకరించడానికి చాలా పెద్దవిగా లేదా చాలా అసౌకర్యంగా ఉన్నాయి; చాలా వరకు ఫోటోగ్రాఫ్ల ద్వారా మాత్రమే ప్రాతినిధ్యం వహించాయి, ఇది వాటిని పొందడంలో ఉన్న నిరోధకతను మరింత నొక్కి చెబుతుంది. <ref>Kastner, Jeffrey and Wallis, Brian (1998) ''Land and Environmental Art'', London: Phaidon Press, p. 23, {{ISBN|0-7148-3514-5}}</ref> ఈ కళాకారులు గ్యాలరీ పరిమితుల నుండి, ఆధునికవాద సిద్ధాంతం నుండి తప్పించుకోవడానికి నగరాలను విడిచిపెట్టి ఎడారిలోకి వెళ్లారు.
వారు ప్రకృతి దృశ్యాన్ని చిత్రించడమే కాదు, దానితో మమేకమయ్యారు; వారి కళ కేవలం ప్రకృతి దృశ్యానికి సంబంధించినది మాత్రమే కాదు, దానిలో అంతర్భాగంగా కూడా ఉంది. ” 1960ల చివరలో, 1970లలో ఈ మార్పు శిల్పం, ప్రకృతి దృశ్యం, దానితో మన సంబంధం అవాంట్-గార్డ్ భావనను సూచిస్తుంది. ఈ కళాకృతి శిల్పాలను సృష్టించే సాంప్రదాయ పద్ధతులను సవాలు చేయడమే కాకుండా, ఇంతకుముందు ప్రస్తావించిన డ్వాన్ గ్యాలరీ ప్రదర్శన వంటి ఉన్నత వర్గాల కళా ప్రచార, ప్రదర్శన విధానాలను కూడా ధిక్కరించింది. ఈ మార్పు ఒక కొత్త అవకాశాన్ని కల్పించింది, తద్వారా, పనిని నమోదు చేసే, భావన చేసే విధానాన్ని విస్తరించింది. <ref name="Overlay">{{Cite book|url=https://archive.org/details/overlay00lucy|title=Overlay: Contemporary Art and the Art of Prehistory|last=Lippard|first=Lucy|publisher=The New Press|year=1995|isbn=978-1-56584-238-0|location=London}}</ref>
lanz169bvi3l7wo0jxtnj4c6yjlje1b
వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట
0
513932
4989605
2026-10-27T09:07:26Z
Ramadasu Bheempaga
139932
[[WP:AES|←]]Created page with '{{Infobox film | name = వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట | image = | caption = | native_name = | director = రామ్మూర్తి కొట్టాల | producer = ఆలేటి రాజేష్ | starring = రఘు గద్వాల్, ప్రియాంక శ్రీ, శివ ప్రసన్న | music = సి.ఎన్. ఆ...'
4989605
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట
| image =
| caption =
| native_name =
| director = రామ్మూర్తి కొట్టాల
| producer = ఆలేటి రాజేష్
| starring = రఘు గద్వాల్, ప్రియాంక శ్రీ, శివ ప్రసన్న
| music = సి.ఎన్. ఆదిత్య
| cinematography = రిషి, టి. మహిధర్
| editing = ప్రదీప్ కుమార్ రెడ్డి
| studio = టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్
| released = 2026
| runtime =
| country = భారతదేశం
| language = తెలుగు
}}
'''వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట''' అనేది 2026లో విడుదలకానున్న తెలుగు రొమాంటిక్ థ్రిల్లర్ సినిమా. రామ్మూర్తి కొట్టాల దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రాన్ని టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్ పతాకంపై ఆలేటి రాజేష్ నిర్మించారు. యూట్యూబ్ లఘు చిత్రాల ద్వారా గుర్తింపు పొందిన రఘు గద్వాల్, ప్రియాంక శ్రీ ఇందులో ప్రధాన జంటగా నటించగా, శివ ప్రసన్న కీలక పాత్రలో నటించారు.<ref name="ce">{{cite news |last=Features |first=CE |date=2024-08-31 |title=Srikanth launches title poster for Venkata Lakshmi Tho Yadadi Kindhata |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2024/Aug/31/srikanth-launches-title-poster-for-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata |work=Cinema Express |language=te |access-date=2024-09-01}}</ref>
== కథాంశం ==
ఈ సినిమా థ్రిల్లర్ మరియు సస్పెన్స్ అంశాలతో కూడిన ఒక స్వచ్ఛమైన ప్రేమకథగా తెరకెక్కింది.<ref name="nt">{{cite news |date=2024-09-01 |title=యాడాది కిందట ఏం జరిగిందంటే.. |url=https://www.ntnews.com/news/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-movie-poster-launch-by-hero-srikanth-1712443 |work=నమస్తే తెలంగాణ |language=te |access-date=2024-09-01}}</ref>
== తారాగణం ==
* రఘు గద్వాల్<ref name="ce" />
* ప్రియాంక శ్రీ<ref name="cj">{{cite web |date=2024-08-31 |title=హీరో శ్రీకాంత్ చేతుల మీదుగా ‘వెంకటలక్ష్మితో.. యాడాది కిందట’ టైటిల్ పోస్టర్ విడుదల |url=https://www.chitrajyothy.com/2024/cinema-news/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-title-poster-launches-by-srikanth-kbk-56271.html |work=చిత్రజ్యోతి |access-date=2024-09-01}}</ref>
* శివ ప్రసన్న<ref name="nt" />
== సాంకేతిక వర్గం ==
* '''దర్శకత్వం:''' రామ్మూర్తి కొట్టాల
* '''నిర్మాత:''' ఆలేటి రాజేష్
* '''సంగీతం:''' సి.ఎన్. ఆదిత్య
* '''ఛాయాగ్రహణం:''' రిషి, టి. మహిధర్
* '''కూర్పు (ఎడిటింగ్):''' ప్రదీప్ కుమార్ రెడ్డి
* '''కొరియోగ్రఫీ:''' వినయ్ మాస్టర్
* '''బ్యానర్:''' టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్
== ప్రచారం ==
చిత్ర నిర్మాణానంతర పనులు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భంగా, 2024 ఆగస్టు 31న ప్రముఖ సినీ నటుడు [[శ్రీకాంత్ (నటుడు)|శ్రీకాంత్]] ఈ చిత్ర టైటిల్ పోస్టర్ను అధికారికంగా ఆవిష్కరించారు.<ref name="t1">{{cite web |date=2024-08-31 |title=Srikanth launches title poster of Venkata Lakshmi Tho Yadadi Kindhata |url=https://www.teluguone.com/tmdb/news/srikanth-launches-title-poster-of-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata-en-184006c1.html |work=TeluguOne |access-date=2024-09-01}}</ref><ref name="sn">{{cite web |date=2024-09-01 |title=Venkatalakshmi Tho Yaadadhi Kindata Movie Poster Launched by Actor Srikanth |url=https://socialnews.xyz/2024/09/01/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-movie-poster-launched-by-actor-srikanth-video/ |work=Social News XYZ |access-date=2024-09-01}}</ref>
== మూలాలు ==
{{reflist}}
== బయటి లింకులు ==
* [https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2024/Aug/31/srikanth-launches-title-poster-for-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata సినిమా ఎక్స్ప్రెస్లో కథనం]
[[వర్గం:2026 తెలుగు సినిమాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు థ్రిల్లర్ సినిమాలు]]
9n1jpxotivdvkq7jz1s323ki5w78iqh
4989606
4989605
2026-10-27T09:07:56Z
Ramadasu Bheempaga
139932
4989606
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట
| image =
| caption =
| native_name =
| director = రామ్మూర్తి కొట్టాల
| producer = ఆలేటి రాజేష్
| starring = రఘు గద్వాల్, ప్రియాంక శ్రీ, శివ ప్రసన్న
| music = సి.ఎన్. ఆదిత్య
| cinematography = రిషి, టి. మహిధర్
| editing = ప్రదీప్ కుమార్ రెడ్డి
| studio = టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్
| released = 2026
| runtime =
| country = భారతదేశం
| language = తెలుగు
}}
'''వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట''' అనేది 2026లో విడుదలకానున్న తెలుగు రొమాంటిక్ థ్రిల్లర్ సినిమా. రామ్మూర్తి కొట్టాల దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రాన్ని టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్ పతాకంపై ఆలేటి రాజేష్ నిర్మించారు. యూట్యూబ్ లఘు చిత్రాల ద్వారా గుర్తింపు పొందిన రఘు గద్వాల్, ప్రియాంక శ్రీ ఇందులో ప్రధాన జంటగా నటించగా, శివ ప్రసన్న కీలక పాత్రలో నటించారు.<ref name="ce">{{cite news |last=Features |first=CE |date=2024-08-31 |title=Srikanth launches title poster for Venkata Lakshmi Tho Yadadi Kindhata |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2024/Aug/31/srikanth-launches-title-poster-for-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata |work=Cinema Express |language=te |access-date=2024-09-01}}</ref>
== కథాంశం ==
ఈ సినిమా థ్రిల్లర్, సస్పెన్స్ అంశాలతో కూడిన ఒక స్వచ్ఛమైన ప్రేమకథగా తెరకెక్కింది.<ref name="nt">{{cite news |date=2024-09-01 |title=యాడాది కిందట ఏం జరిగిందంటే.. |url=https://www.ntnews.com/news/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-movie-poster-launch-by-hero-srikanth-1712443 |work=నమస్తే తెలంగాణ |language=te |access-date=2024-09-01}}</ref>
== తారాగణం ==
* రఘు గద్వాల్<ref name="ce" />
* ప్రియాంక శ్రీ<ref name="cj">{{cite web |date=2024-08-31 |title=హీరో శ్రీకాంత్ చేతుల మీదుగా ‘వెంకటలక్ష్మితో.. యాడాది కిందట’ టైటిల్ పోస్టర్ విడుదల |url=https://www.chitrajyothy.com/2024/cinema-news/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-title-poster-launches-by-srikanth-kbk-56271.html |work=చిత్రజ్యోతి |access-date=2024-09-01}}</ref>
* శివ ప్రసన్న<ref name="nt" />
== సాంకేతిక వర్గం ==
* '''దర్శకత్వం:''' రామ్మూర్తి కొట్టాల
* '''నిర్మాత:''' ఆలేటి రాజేష్
* '''సంగీతం:''' సి.ఎన్. ఆదిత్య
* '''ఛాయాగ్రహణం:''' రిషి, టి. మహిధర్
* '''కూర్పు (ఎడిటింగ్):''' ప్రదీప్ కుమార్ రెడ్డి
* '''కొరియోగ్రఫీ:''' వినయ్ మాస్టర్
* '''బ్యానర్:''' టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్
== ప్రచారం ==
చిత్ర నిర్మాణానంతర పనులు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భంగా, 2024 ఆగస్టు 31న ప్రముఖ సినీ నటుడు [[శ్రీకాంత్ (నటుడు)|శ్రీకాంత్]] ఈ చిత్ర టైటిల్ పోస్టర్ను అధికారికంగా ఆవిష్కరించారు.<ref name="t1">{{cite web |date=2024-08-31 |title=Srikanth launches title poster of Venkata Lakshmi Tho Yadadi Kindhata |url=https://www.teluguone.com/tmdb/news/srikanth-launches-title-poster-of-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata-en-184006c1.html |work=TeluguOne |access-date=2024-09-01}}</ref><ref name="sn">{{cite web |date=2024-09-01 |title=Venkatalakshmi Tho Yaadadhi Kindata Movie Poster Launched by Actor Srikanth |url=https://socialnews.xyz/2024/09/01/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-movie-poster-launched-by-actor-srikanth-video/ |work=Social News XYZ |access-date=2024-09-01}}</ref>
== మూలాలు ==
{{reflist}}
== బయటి లింకులు ==
* [https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2024/Aug/31/srikanth-launches-title-poster-for-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata సినిమా ఎక్స్ప్రెస్లో కథనం]
[[వర్గం:2026 తెలుగు సినిమాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు థ్రిల్లర్ సినిమాలు]]
g1bx5c4xex9hzodyzzknz6auj1e49tf
4989607
4989606
2026-10-27T09:08:09Z
Ramadasu Bheempaga
139932
/* సాంకేతిక వర్గం */
4989607
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట
| image =
| caption =
| native_name =
| director = రామ్మూర్తి కొట్టాల
| producer = ఆలేటి రాజేష్
| starring = రఘు గద్వాల్, ప్రియాంక శ్రీ, శివ ప్రసన్న
| music = సి.ఎన్. ఆదిత్య
| cinematography = రిషి, టి. మహిధర్
| editing = ప్రదీప్ కుమార్ రెడ్డి
| studio = టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్
| released = 2026
| runtime =
| country = భారతదేశం
| language = తెలుగు
}}
'''వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట''' అనేది 2026లో విడుదలకానున్న తెలుగు రొమాంటిక్ థ్రిల్లర్ సినిమా. రామ్మూర్తి కొట్టాల దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రాన్ని టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్ పతాకంపై ఆలేటి రాజేష్ నిర్మించారు. యూట్యూబ్ లఘు చిత్రాల ద్వారా గుర్తింపు పొందిన రఘు గద్వాల్, ప్రియాంక శ్రీ ఇందులో ప్రధాన జంటగా నటించగా, శివ ప్రసన్న కీలక పాత్రలో నటించారు.<ref name="ce">{{cite news |last=Features |first=CE |date=2024-08-31 |title=Srikanth launches title poster for Venkata Lakshmi Tho Yadadi Kindhata |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2024/Aug/31/srikanth-launches-title-poster-for-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata |work=Cinema Express |language=te |access-date=2024-09-01}}</ref>
== కథాంశం ==
ఈ సినిమా థ్రిల్లర్, సస్పెన్స్ అంశాలతో కూడిన ఒక స్వచ్ఛమైన ప్రేమకథగా తెరకెక్కింది.<ref name="nt">{{cite news |date=2024-09-01 |title=యాడాది కిందట ఏం జరిగిందంటే.. |url=https://www.ntnews.com/news/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-movie-poster-launch-by-hero-srikanth-1712443 |work=నమస్తే తెలంగాణ |language=te |access-date=2024-09-01}}</ref>
== తారాగణం ==
* రఘు గద్వాల్<ref name="ce" />
* ప్రియాంక శ్రీ<ref name="cj">{{cite web |date=2024-08-31 |title=హీరో శ్రీకాంత్ చేతుల మీదుగా ‘వెంకటలక్ష్మితో.. యాడాది కిందట’ టైటిల్ పోస్టర్ విడుదల |url=https://www.chitrajyothy.com/2024/cinema-news/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-title-poster-launches-by-srikanth-kbk-56271.html |work=చిత్రజ్యోతి |access-date=2024-09-01}}</ref>
* శివ ప్రసన్న<ref name="nt" />
== సాంకేతిక వర్గం ==
* దర్శకత్వం: రామ్మూర్తి కొట్టాల
* నిర్మాత: ఆలేటి రాజేష్
* సంగీతం: సి.ఎన్. ఆదిత్య
* ఛాయాగ్రహణం: రిషి, టి. మహిధర్
* కూర్పు (ఎడిటింగ్): ప్రదీప్ కుమార్ రెడ్డి
* కొరియోగ్రఫీ: వినయ్ మాస్టర్
* బ్యానర్: టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్
== ప్రచారం ==
చిత్ర నిర్మాణానంతర పనులు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భంగా, 2024 ఆగస్టు 31న ప్రముఖ సినీ నటుడు [[శ్రీకాంత్ (నటుడు)|శ్రీకాంత్]] ఈ చిత్ర టైటిల్ పోస్టర్ను అధికారికంగా ఆవిష్కరించారు.<ref name="t1">{{cite web |date=2024-08-31 |title=Srikanth launches title poster of Venkata Lakshmi Tho Yadadi Kindhata |url=https://www.teluguone.com/tmdb/news/srikanth-launches-title-poster-of-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata-en-184006c1.html |work=TeluguOne |access-date=2024-09-01}}</ref><ref name="sn">{{cite web |date=2024-09-01 |title=Venkatalakshmi Tho Yaadadhi Kindata Movie Poster Launched by Actor Srikanth |url=https://socialnews.xyz/2024/09/01/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-movie-poster-launched-by-actor-srikanth-video/ |work=Social News XYZ |access-date=2024-09-01}}</ref>
== మూలాలు ==
{{reflist}}
== బయటి లింకులు ==
* [https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2024/Aug/31/srikanth-launches-title-poster-for-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata సినిమా ఎక్స్ప్రెస్లో కథనం]
[[వర్గం:2026 తెలుగు సినిమాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు థ్రిల్లర్ సినిమాలు]]
i3elaufu3y8tqrdgvec433ggrtrsgqq
4989608
4989607
2026-10-27T09:10:56Z
Ramadasu Bheempaga
139932
/* సాంకేతిక వర్గం */
4989608
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట
| image =
| caption =
| native_name =
| director = రామ్మూర్తి కొట్టాల
| producer = ఆలేటి రాజేష్
| starring = రఘు గద్వాల్, ప్రియాంక శ్రీ, శివ ప్రసన్న
| music = సి.ఎన్. ఆదిత్య
| cinematography = రిషి, టి. మహిధర్
| editing = ప్రదీప్ కుమార్ రెడ్డి
| studio = టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్
| released = 2026
| runtime =
| country = భారతదేశం
| language = తెలుగు
}}
'''వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట''' అనేది 2026లో విడుదలకానున్న తెలుగు రొమాంటిక్ థ్రిల్లర్ సినిమా. రామ్మూర్తి కొట్టాల దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రాన్ని టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్ పతాకంపై ఆలేటి రాజేష్ నిర్మించారు. యూట్యూబ్ లఘు చిత్రాల ద్వారా గుర్తింపు పొందిన రఘు గద్వాల్, ప్రియాంక శ్రీ ఇందులో ప్రధాన జంటగా నటించగా, శివ ప్రసన్న కీలక పాత్రలో నటించారు.<ref name="ce">{{cite news |last=Features |first=CE |date=2024-08-31 |title=Srikanth launches title poster for Venkata Lakshmi Tho Yadadi Kindhata |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2024/Aug/31/srikanth-launches-title-poster-for-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata |work=Cinema Express |language=te |access-date=2024-09-01}}</ref>
== కథాంశం ==
ఈ సినిమా థ్రిల్లర్, సస్పెన్స్ అంశాలతో కూడిన ఒక స్వచ్ఛమైన ప్రేమకథగా తెరకెక్కింది.<ref name="nt">{{cite news |date=2024-09-01 |title=యాడాది కిందట ఏం జరిగిందంటే.. |url=https://www.ntnews.com/news/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-movie-poster-launch-by-hero-srikanth-1712443 |work=నమస్తే తెలంగాణ |language=te |access-date=2024-09-01}}</ref>
== తారాగణం ==
* రఘు గద్వాల్<ref name="ce" />
* ప్రియాంక శ్రీ<ref name="cj">{{cite web |date=2024-08-31 |title=హీరో శ్రీకాంత్ చేతుల మీదుగా ‘వెంకటలక్ష్మితో.. యాడాది కిందట’ టైటిల్ పోస్టర్ విడుదల |url=https://www.chitrajyothy.com/2024/cinema-news/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-title-poster-launches-by-srikanth-kbk-56271.html |work=చిత్రజ్యోతి |access-date=2024-09-01}}</ref>
* శివ ప్రసన్న<ref name="nt" />
== సాంకేతిక వర్గం ==
* దర్శకత్వం: రామ్మూర్తి కొట్టాల
* నిర్మాత: ఆలేటి రాజేష్
* సంగీతం: సి.ఎన్. ఆదిత్య
* ఛాయాగ్రహణం: రిషి, టి. మహిధర్
* ఎడిటింగ్: ప్రదీప్ కుమార్ రెడ్డి
* కొరియోగ్రఫీ: వినయ్ మాస్టర్
* బ్యానర్: టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్
* పి.ఆర్.ఓ.: జి.కె. మీడియా
== ప్రచారం ==
చిత్ర నిర్మాణానంతర పనులు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భంగా, 2024 ఆగస్టు 31న ప్రముఖ సినీ నటుడు [[శ్రీకాంత్ (నటుడు)|శ్రీకాంత్]] ఈ చిత్ర టైటిల్ పోస్టర్ను అధికారికంగా ఆవిష్కరించారు.<ref name="t1">{{cite web |date=2024-08-31 |title=Srikanth launches title poster of Venkata Lakshmi Tho Yadadi Kindhata |url=https://www.teluguone.com/tmdb/news/srikanth-launches-title-poster-of-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata-en-184006c1.html |work=TeluguOne |access-date=2024-09-01}}</ref><ref name="sn">{{cite web |date=2024-09-01 |title=Venkatalakshmi Tho Yaadadhi Kindata Movie Poster Launched by Actor Srikanth |url=https://socialnews.xyz/2024/09/01/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-movie-poster-launched-by-actor-srikanth-video/ |work=Social News XYZ |access-date=2024-09-01}}</ref>
== మూలాలు ==
{{reflist}}
== బయటి లింకులు ==
* [https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2024/Aug/31/srikanth-launches-title-poster-for-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata సినిమా ఎక్స్ప్రెస్లో కథనం]
[[వర్గం:2026 తెలుగు సినిమాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు థ్రిల్లర్ సినిమాలు]]
g6m3mpyl55yi55ihez52mw0qn8fq118
4989613
4989608
2026-10-27T09:26:12Z
Ramadasu Bheempaga
139932
4989613
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట
| image =
| caption =
| native_name =
| director = రామ్మూర్తి కొట్టాల
| producer = ఆలేటి రాజేష్
| starring = రఘు గద్వాల్, ప్రియాంక శ్రీ, శివ ప్రసన్న
| music = సి.ఎన్. ఆదిత్య
| cinematography = రిషి, టి. మహిధర్
| editing = ప్రదీప్ కుమార్ రెడ్డి
| studio = టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్
| released = 2026
| runtime =
| country = భారతదేశం
| language = తెలుగు
}}
'''వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట''' అనేది 2026లో విడుదలకానున్న [[తెలుగు]] రొమాంటిక్ థ్రిల్లర్ [[సినిమా]]. రామ్మూర్తి కొట్టాల దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రాన్ని టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్ పతాకంపై ఆలేటి రాజేష్ నిర్మించారు. యూట్యూబ్ లఘు చిత్రాల ద్వారా గుర్తింపు పొందిన రఘు గద్వాల్, ప్రియాంక శ్రీ ఇందులో ప్రధాన జంటగా నటించగా, శివ ప్రసన్న కీలక పాత్రలో నటించారు.<ref name="ce">{{cite news |last=Features |first=CE |date=2024-08-31 |title=Srikanth launches title poster for Venkata Lakshmi Tho Yadadi Kindhata |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2024/Aug/31/srikanth-launches-title-poster-for-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata |work=Cinema Express |language=te |access-date=2024-09-01}}</ref>
== కథాంశం ==
ఈ సినిమా థ్రిల్లర్, సస్పెన్స్ అంశాలతో కూడిన ఒక స్వచ్ఛమైన ప్రేమకథగా తెరకెక్కింది.<ref name="nt">{{cite news |date=2024-09-01 |title=యాడాది కిందట ఏం జరిగిందంటే.. |url=https://www.ntnews.com/news/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-movie-poster-launch-by-hero-srikanth-1712443 |work=నమస్తే తెలంగాణ |language=te |access-date=2024-09-01}}</ref>
== తారాగణం ==
* రఘు గద్వాల్<ref name="ce" />
* ప్రియాంక శ్రీ<ref name="cj">{{cite web |date=2024-08-31 |title=హీరో శ్రీకాంత్ చేతుల మీదుగా ‘వెంకటలక్ష్మితో.. యాడాది కిందట’ టైటిల్ పోస్టర్ విడుదల |url=https://www.chitrajyothy.com/2024/cinema-news/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-title-poster-launches-by-srikanth-kbk-56271.html |work=చిత్రజ్యోతి |access-date=2024-09-01}}</ref>
* శివ ప్రసన్న<ref name="nt" />
== సాంకేతిక వర్గం ==
* దర్శకత్వం: రామ్మూర్తి కొట్టాల
* నిర్మాత: ఆలేటి రాజేష్
* సంగీతం: సి.ఎన్. ఆదిత్య
* ఛాయాగ్రహణం: రిషి, టి. మహిధర్
* ఎడిటింగ్: ప్రదీప్ కుమార్ రెడ్డి
* కొరియోగ్రఫీ: వినయ్ మాస్టర్
* బ్యానర్: టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్
* పి.ఆర్.ఓ.: జి.కె. మీడియా
== ప్రచారం ==
చిత్ర నిర్మాణానంతర పనులు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భంగా, 2024 ఆగస్టు 31న ప్రముఖ సినీ నటుడు [[శ్రీకాంత్ (నటుడు)|శ్రీకాంత్]] ఈ చిత్ర టైటిల్ పోస్టర్ను అధికారికంగా ఆవిష్కరించారు.<ref name="t1">{{cite web |date=2024-08-31 |title=Srikanth launches title poster of Venkata Lakshmi Tho Yadadi Kindhata |url=https://www.teluguone.com/tmdb/news/srikanth-launches-title-poster-of-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata-en-184006c1.html |work=TeluguOne |access-date=2024-09-01}}</ref><ref name="sn">{{cite web |date=2024-09-01 |title=Venkatalakshmi Tho Yaadadhi Kindata Movie Poster Launched by Actor Srikanth |url=https://socialnews.xyz/2024/09/01/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-movie-poster-launched-by-actor-srikanth-video/ |work=Social News XYZ |access-date=2024-09-01}}</ref>
== మూలాలు ==
{{reflist}}
== బయటి లింకులు ==
* [https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2024/Aug/31/srikanth-launches-title-poster-for-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata సినిమా ఎక్స్ప్రెస్లో కథనం]
[[వర్గం:2026 తెలుగు సినిమాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు థ్రిల్లర్ సినిమాలు]]
65lgyn1alsn94ffi8k1kld8s8kgkof4
4989614
4989613
2026-10-27T09:28:16Z
Ramadasu Bheempaga
139932
/* సాంకేతిక వర్గం */
4989614
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట
| image =
| caption =
| native_name =
| director = రామ్మూర్తి కొట్టాల
| producer = ఆలేటి రాజేష్
| starring = రఘు గద్వాల్, ప్రియాంక శ్రీ, శివ ప్రసన్న
| music = సి.ఎన్. ఆదిత్య
| cinematography = రిషి, టి. మహిధర్
| editing = ప్రదీప్ కుమార్ రెడ్డి
| studio = టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్
| released = 2026
| runtime =
| country = భారతదేశం
| language = తెలుగు
}}
'''వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట''' అనేది 2026లో విడుదలకానున్న [[తెలుగు]] రొమాంటిక్ థ్రిల్లర్ [[సినిమా]]. రామ్మూర్తి కొట్టాల దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రాన్ని టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్ పతాకంపై ఆలేటి రాజేష్ నిర్మించారు. యూట్యూబ్ లఘు చిత్రాల ద్వారా గుర్తింపు పొందిన రఘు గద్వాల్, ప్రియాంక శ్రీ ఇందులో ప్రధాన జంటగా నటించగా, శివ ప్రసన్న కీలక పాత్రలో నటించారు.<ref name="ce">{{cite news |last=Features |first=CE |date=2024-08-31 |title=Srikanth launches title poster for Venkata Lakshmi Tho Yadadi Kindhata |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2024/Aug/31/srikanth-launches-title-poster-for-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata |work=Cinema Express |language=te |access-date=2024-09-01}}</ref>
== కథాంశం ==
ఈ సినిమా థ్రిల్లర్, సస్పెన్స్ అంశాలతో కూడిన ఒక స్వచ్ఛమైన ప్రేమకథగా తెరకెక్కింది.<ref name="nt">{{cite news |date=2024-09-01 |title=యాడాది కిందట ఏం జరిగిందంటే.. |url=https://www.ntnews.com/news/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-movie-poster-launch-by-hero-srikanth-1712443 |work=నమస్తే తెలంగాణ |language=te |access-date=2024-09-01}}</ref>
== తారాగణం ==
* రఘు గద్వాల్<ref name="ce" />
* ప్రియాంక శ్రీ<ref name="cj">{{cite web |date=2024-08-31 |title=హీరో శ్రీకాంత్ చేతుల మీదుగా ‘వెంకటలక్ష్మితో.. యాడాది కిందట’ టైటిల్ పోస్టర్ విడుదల |url=https://www.chitrajyothy.com/2024/cinema-news/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-title-poster-launches-by-srikanth-kbk-56271.html |work=చిత్రజ్యోతి |access-date=2024-09-01}}</ref>
* శివ ప్రసన్న<ref name="nt" />
== సాంకేతిక వర్గం ==
* దర్శకత్వం: రామ్మూర్తి కొట్టాల
* నిర్మాత: ఆలేటి రాజేష్
* సంగీతం: సి.ఎన్. ఆదిత్య
* ఛాయాగ్రహణం: రిషి, టి. మహిధర్
* ఎడిటింగ్: ప్రదీప్ కుమార్ రెడ్డి
* కొరియోగ్రఫీ: వినయ్ మాస్టర్
* ఆర్ట్: సురేష్ మండల
* బ్యానర్: టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్
* పి.ఆర్.ఓ.: జి.కె. మీడియా
== ప్రచారం ==
చిత్ర నిర్మాణానంతర పనులు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భంగా, 2024 ఆగస్టు 31న ప్రముఖ సినీ నటుడు [[శ్రీకాంత్ (నటుడు)|శ్రీకాంత్]] ఈ చిత్ర టైటిల్ పోస్టర్ను అధికారికంగా ఆవిష్కరించారు.<ref name="t1">{{cite web |date=2024-08-31 |title=Srikanth launches title poster of Venkata Lakshmi Tho Yadadi Kindhata |url=https://www.teluguone.com/tmdb/news/srikanth-launches-title-poster-of-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata-en-184006c1.html |work=TeluguOne |access-date=2024-09-01}}</ref><ref name="sn">{{cite web |date=2024-09-01 |title=Venkatalakshmi Tho Yaadadhi Kindata Movie Poster Launched by Actor Srikanth |url=https://socialnews.xyz/2024/09/01/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-movie-poster-launched-by-actor-srikanth-video/ |work=Social News XYZ |access-date=2024-09-01}}</ref>
== మూలాలు ==
{{reflist}}
== బయటి లింకులు ==
* [https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2024/Aug/31/srikanth-launches-title-poster-for-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata సినిమా ఎక్స్ప్రెస్లో సినిమా గురించిన కథనం]
[[వర్గం:2026 తెలుగు సినిమాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు థ్రిల్లర్ సినిమాలు]]
edh7duvq2fjrionbi8540vty5vgdyc8
4989618
4989614
2026-10-27T09:38:30Z
Ramadasu Bheempaga
139932
/* ప్రచారం */
4989618
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట
| image = Venkata Lakshmi Tho Yadadi Kindhata.jpeg
| caption = వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట సినిమా పోస్టర్
| native_name =
| director = రామ్మూర్తి కొట్టాల
| producer = ఆలేటి రాజేష్
| starring = రఘు గద్వాల్, ప్రియాంక శ్రీ, శివ ప్రసన్న
| music = సి.ఎన్. ఆదిత్య
| cinematography = రిషి, టి. మహిధర్
| editing = ప్రదీప్ కుమార్ రెడ్డి
| studio = టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్
| released = 2026
| runtime =
| country = భారతదేశం
| language = తెలుగు
}}
'''వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట''' అనేది 2026లో విడుదలకానున్న [[తెలుగు]] రొమాంటిక్ థ్రిల్లర్ [[సినిమా]]. రామ్మూర్తి కొట్టాల దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రాన్ని టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్ పతాకంపై ఆలేటి రాజేష్ నిర్మించారు. యూట్యూబ్ లఘు చిత్రాల ద్వారా గుర్తింపు పొందిన రఘు గద్వాల్, ప్రియాంక శ్రీ ఇందులో ప్రధాన జంటగా నటించగా, శివ ప్రసన్న కీలక పాత్రలో నటించారు.<ref name="ce">{{cite news |last=Features |first=CE |date=2024-08-31 |title=Srikanth launches title poster for Venkata Lakshmi Tho Yadadi Kindhata |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2024/Aug/31/srikanth-launches-title-poster-for-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata |work=Cinema Express |language=te |access-date=2024-09-01}}</ref>
== కథాంశం ==
ఈ సినిమా థ్రిల్లర్, సస్పెన్స్ అంశాలతో కూడిన ఒక స్వచ్ఛమైన ప్రేమకథగా తెరకెక్కింది.<ref name="nt">{{cite news |date=2024-09-01 |title=యాడాది కిందట ఏం జరిగిందంటే.. |url=https://www.ntnews.com/news/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-movie-poster-launch-by-hero-srikanth-1712443 |work=నమస్తే తెలంగాణ |language=te |access-date=2024-09-01}}</ref>
== తారాగణం ==
* రఘు గద్వాల్<ref name="ce" />
* ప్రియాంక శ్రీ<ref name="cj">{{cite web |date=2024-08-31 |title=హీరో శ్రీకాంత్ చేతుల మీదుగా ‘వెంకటలక్ష్మితో.. యాడాది కిందట’ టైటిల్ పోస్టర్ విడుదల |url=https://www.chitrajyothy.com/2024/cinema-news/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-title-poster-launches-by-srikanth-kbk-56271.html |work=చిత్రజ్యోతి |access-date=2024-09-01}}</ref>
* శివ ప్రసన్న<ref name="nt" />
== సాంకేతిక వర్గం ==
* దర్శకత్వం: రామ్మూర్తి కొట్టాల
* నిర్మాత: ఆలేటి రాజేష్
* సంగీతం: సి.ఎన్. ఆదిత్య
* ఛాయాగ్రహణం: రిషి, టి. మహిధర్
* ఎడిటింగ్: ప్రదీప్ కుమార్ రెడ్డి
* కొరియోగ్రఫీ: వినయ్ మాస్టర్
* ఆర్ట్: సురేష్ మండల
* డిఐ: రిషి
* పాటలు: రామ్మూర్తి కొట్టాల
* బ్యానర్: టింట్ స్ప్రీ స్టూడియోస్
* పి.ఆర్.ఓ.: జి.కె. మీడియా
== ప్రచారం ==
ఈ సినిమా టైటిల్ పోస్టర్ను సినీ నటుడు [[శ్రీకాంత్ (నటుడు)|శ్రీకాంత్]] ఆవిష్కరించారు.<ref name="t1">{{cite web |date=2024-08-31 |title=Srikanth launches title poster of Venkata Lakshmi Tho Yadadi Kindhata |url=https://www.teluguone.com/tmdb/news/srikanth-launches-title-poster-of-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata-en-184006c1.html |work=TeluguOne |access-date=2024-09-01}}</ref><ref name="sn">{{cite web |date=2024-09-01 |title=Venkatalakshmi Tho Yaadadhi Kindata Movie Poster Launched by Actor Srikanth |url=https://socialnews.xyz/2024/09/01/venkatalakshmi-tho-yaadadhi-kindata-movie-poster-launched-by-actor-srikanth-video/ |work=Social News XYZ |access-date=2024-09-01}}</ref>
== మూలాలు ==
{{reflist}}
== బయటి లింకులు ==
* [https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2024/Aug/31/srikanth-launches-title-poster-for-venkata-lakshmi-tho-yadadi-kindhata సినిమా ఎక్స్ప్రెస్లో సినిమా గురించిన కథనం]
[[వర్గం:2026 తెలుగు సినిమాలు]]
[[వర్గం:తెలుగు థ్రిల్లర్ సినిమాలు]]
ecti0gy3ikxdit87sp2d8ae9huldlnv
వాడుకరి:యర్రా రామారావు/sfnHarvFixer.js
2
513933
4989610
2026-10-27T09:21:02Z
యర్రా రామారావు
28161
ఖాళీ పేజీని సృష్టించారు
4989610
javascript
text/javascript
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
దస్త్రం:Venkata Lakshmi Tho Yadadi Kindhata.jpeg
6
513934
4989617
2026-10-27T09:37:48Z
Ramadasu Bheempaga
139932
వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట
4989617
wikitext
text/x-wiki
== సారాంశం ==
వెంకటలక్ష్మితో యాడాది కిందట
== లైసెన్సింగ్ ==
{{సినిమా పోస్టరు}}
orks4bnfnnl9dk6a6xm5dz1zql5g4xm
వర్గం:ప్రవేశిక లేని వ్యాసాలు
14
513935
4989648
2026-10-27T11:06:30Z
Chaduvari
97
+వర్గం
4989648
wikitext
text/x-wiki
[[వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు]]
4pogyzczzgu48zs1y3sjlbkcl2wk0xb
వర్గం:ప్రవేశికను శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు
14
513936
4989650
2026-10-27T11:08:10Z
Chaduvari
97
+వర్గం
4989650
wikitext
text/x-wiki
[[వర్గం:శుద్ధి చేయవలసిన వ్యాసాలు]]
4pogyzczzgu48zs1y3sjlbkcl2wk0xb
వాడుకరి:Pavan santhosh.s/common.css
2
513937
4989718
2026-10-27T11:58:47Z
Pavan santhosh.s
33622
[[WP:AES|←]]Created page with '.harv-error {display: inline !important;} /* display Module:Footnotes errors */'
4989718
css
text/css
.harv-error {display: inline !important;} /* display Module:Footnotes errors */
tq1ik0gtdejzl9btn69vsw08gjbt7kn